maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Amazon

.

Amazon.com waa tafaariiqle e-ganacsi oo iibiya alaabooyin iyo adeegyo kala duwan oo caalami ah waana bixiyaha ugu weyn adduunka ee adeegyada xisaabinta daruuraha. Ganacsigeeda e-commerce waxa ka mid ah badeecooyinka iyo waxyaabaha ay ka soo gadato iibka iibka ah iyo kuwa ay bixiyaan iibiyeyaasha qolo saddexaad. Amazon waxay bixisaa adeegyo isdiiwaangelin oo kala duwan iyo sidoo kale adeegyada shabakadda, oo ay ku jiraan adeeggeeda xisaabinta daruuraha iyo ganacsiga madadaalada qulqulka oo si degdeg ah u koraya. Intaa waxaa dheer, shirkaddu waxay soo saartaa oo iibisaa aaladaha elektiroonigga ah, sida Kindle e-readers, tablets Fire, TV Fire, iyo Echo iyo Alexa. Amazon waxay ku iibisaa raashinka iyada oo loo marayo shirkaddeeda, Whole Foods Market Inc.!!.5

Amazon waxaa caan ku ah carqaladeynta warshadaha si wanaagsan loo aasaasay iyada oo loo marayo hal-abuurka teknolojiyada iyo cabirka ballaaran. [5] [6] [7]  Waa suuqa ugu weyn e-ganacsiga adduunka, bixiyaha AI ee bixiyaha, iyo mashiinka lagu aruuriyo daruuraha [8] sida lagu cabiray dakhliga iyo awoodda suuqa. [9]  Amazon waa shirkadda ugu weyn ee internetka dakhliga soo gala adduunka. 

[10]  Waa loo shaqeeyaha labaad ee gaarka loo leeyahay ee ugu weyn Mareykanka [11] iyo mid ka mid ah shirkadaha ugu qiimaha badan adduunka.  Amazon waa shirkadda labaad ee ugu weyn teknolojiyada dakhliga.Amazon waxaa aasaasay Jeff Bezos bishii Luulyo 5, 1994, Bellevue, Washington.  Shirkadda ayaa markii hore ku bilaabatay sidii suuq suuq oo internetka ah oo loogu talagalay buugaagta laakiin markii dambe ayaa la ballaariyey si ay u iibiyaan elektiroonig, softiweer, ciyaaraha fiidiyowga, dharka, qalabka guryaha, cuntada, boodhadhka, iyo dahabka. 

Sanadkii 2015, Amazon waxay ka sarreysay Walmart oo ah tafaariiqda ugu qiimaha badan Mareykanka marka laga hadlayo xaraashka suuqa. [12]
Sanadkii 2017, Amazon waxay iibsatay Suuqa Cuntada oo dhan $ 13.4 bilyan, taas oo si weyn u kordhisay jiritaanka Amazon ee ah tafaariiq bir-iyo-hoobiye ah. [13]  Sannadkii 2018, Bezos wuxuu ku dhawaaqay in adeeggeeda gaarsiinta laba maalmood, Amazon Prime, uu dhaaftay 100 milyan oo macaamiil ah adduunka oo dhan. [14] [15]

Amazon.com, Inc Shirkat waxay u qaybisaa soo dejisashada iyo qulqulka fiidiyowga, muusikada, maqalka maqalka iyada oo loo sii marayo Amazon Prime Video, Amazon Music, iyo kaabayaasha la dhageysan karo.  Amazon sidoo kale waxay leedahay cudud daabacaad, Amazon Publishing, filim iyo istuudiyaha telefishanka, Amazon Studios, iyo qayb kambuyuutar daruur ah, Adeegyada Shabakadda Amazon. 

Waxay soo saartaa elektrooni elektiroonig ah oo ay ku jiraan akhristayaasha Kindle, Kiniiniyada Dabka, TV-ga Dabka, iyo aaladda Echo.  Intaa waxaa u dheer, kaabayaasha Amazon waxaa ka mid ah Ring, Twitch.tv, Suuqa Cunnada oo dhan, iyo IMDb.Khilaafaadka kala duwan dhexdooda, shirkadda waxaa lagu dhalleeceeyay kormeerka teknolojiyada, [16] dhaqan aad u sarreeya oo dalbanaya dhaqan shaqo, [17] ka fogaanshaha canshuuraha, [18] iyo dhaqanka ka hortagga tartamada.
}}
Wayteen

Wayteen Absame.ama ويتين ابسما Waa Qabiil Kamida Qaba ilada Somaliyeed dhalashadoodana  waa sidan waxa la dhaha weyteen absame kuumade kablalax daarood ismail waxay leeyihiin Saldanada Soomaliyed ee Sayid Nimada Waxay dagan Ethiopia, Soomalia, Kenya, meelaha somalia ay ka dagaan waxaa ka mid ah jubooyinka Konfur galbeed waxay Ku Hadlaan Luuqada Somaliga iyo Carabiga, waxayna caan ku yihiin Faafinta Diinta Islaamka.
Magaaloyinka ay dagaan waxa ka mida magaalada birqod iyo higlaleey ee gobolka jarar magalada dhanaan ee gobolka shabeele iyo magalada burqayar isla gobolkaas iyo shiniile, horushagax iyo meelo kale oo farabadan 
Waxaa kamid ah dadka caan ka ah ee kamid ah Qabiil ka Wayteen sida abdi abdullahi oo ahaa golihii dhexe ee jabhada xoreynta ogaadeniya jwxo iyo Lutinent Colonel  Yusuf Dheere, iyo Korneyl abdullahi sh muhumed(abdullahi qurbac oo ahaa taliyihii magalada burco ee gobolka togdheer allah ha u naxariistee dhinaca Culumada oo reerku uu caanka ku yahayna waxaa kamid ah Sida SAYID MUXUMED oo ah aasaasaha Dariiqada Al-Ciin ee Birqod iyo dhamaan sayid dada ka dambeeyay sida SAYID XASSAN, SAYID CABDULLAAHI, SAYID,CABDULQAADIR,SAYID CABDURRAXMAAN, SAYID CABDUL WAHAAB,  SAYID MAXAMUUD, SAYID AXMED, SAYID NUURE, iyo  SAYID LUQMAAN oo ah sayid ka hadda hogaamiya diinta iyo culumada dariiqada Alciin ee Birqod ama caalimka salafiga ah ee soomaliyeed ee caanka ah ee Qarnigan casriga 21aad sida Sheekh maxamuud Shibli.

Beeshan waa beel culimo u badan oo akhyaar ka ah bulsho weynta somaliyeed dhexdeeda
Elman Ali

Elman Ali Ahmed (, ) wuxuu ahaa ganacsade Soomaaliyeed iyo u dhaqdhaqaaqa arrimaha bulshada.

TARIIKH 
Taariikh Kooban Ee Elman Ali 

Elman Ali Ahmed wuxuu ahaa nin mar kasta jecel horumarka dalkiisa, wuxuu ahaa ganacsade, aqoonyahan iyo dhaqdhaqaaqe dhalinyar mar kastana u heellanaa nabadda iyo bilicda dalkiisa, waxaa lagu xasuustaa Somaliya oo dowlad ah inuu iskiis isku xilqaami jirey iftiiminta caasimadda umadda Somaliyed isagoo ka faa'iideysanaya khibradiisa iyo dukaamadiisii Elman Electronics ayuu maalmaha Ciidda iyo maalmaha xoriyadda nalal ku wada xiri jirey goobaha ugu caansan magaalada si uu ula tartansiiyo caasimadaha caalamka.

Burburki markuu dhacay oo qabiil loo kala baxay, dalkii oo dhana noqday qof iyo qori wuxuu Elman iska diidey inuu ku biiro ama qeyb ka noqdo burburinta dalkiisa iyo dilka dadkiisa, wuxuu soo aruuriyey boqolaal dhalinyaro hubeysan kuna dhiiri geliyey iney dhigaan qoriga oo ay qalinka qaataan.

In badan oo kamid ahaa dhalinyaradii la marin habaabinayey ayuu quluubtooda hantiyey waxeyna iska dhigeen qoryihii iyagoo helay waxbarasho iyo mustaqbal iftiimaya, balse nasiib darro.........

Waxaa la dilay halyeygii iyo geesigii dhexda u xirtey la dagaalanka jahliga iyo qabyaaladda, waxaa lagu dilay magaaladii iyo dalkii uu aduunka ugu jeclaa iskana diiday inuu ka qaxo oo naftiisa la cararo, waxaana cadowgii ku guuleysteen iney damiyaan shumacii iftiimayey, waxaana qax iyo kala haad ku dhacay dhalinyaradii iyo xataa qoyskiisii.

Ilwaad, Iimaan , Almaas iyo Gesia  3 gabdhood ee hore waxay  kamid noqday caruurtii loola cararey qurbaha si ay u badbaadaan waxaana dhalay Halyeey Elman, balse ma noqon caruur hilmaantey halkii ay ka yimaadeen mana noqon caruur hareer martey hankii iyo hiilkii aabahood si kastoo loo baqdin geliyey in Muqdisho tahey goobtii ay ku waayeen geesigii dhalay, markii ay wax barteen ayey go'aansadeen iney dib u shidaan shumacii Aabe Elman iyagoo kusoo laabtey dalkooda.

Waxey isku qeybiyeen mid raadisa ama u doodda xuquuqda dhibanaayasha, mid meel kasta oo dunida cirifyadeeda u taagan in dadkeeda iyo dalkeedu dib usoo laabteen iskana iloobeen sanadihii xanuunka badnaa iyo mid ku biirta ciidanka xoogga dalka si ay gacanteeda ugu hiiliso dib u xoreynta dalka iyo dib u yagleelidda ciidan xoogga

Ugu danbaytii walal aan uwada ducayno in uu ilahay u naxariisto elman
Xerada xabsiga Guantanamo Bay

xabsiga gountanamo    

Xerada xabsiga Guantanamo Bay
Waa xabsi arxan daran oo ku yaal dalka cuba waxaana iskale ama mamula maraykanka

xerada Guantanamo Bay ( Spanish : Centro de detención de Guantanamo ) waa a Maraykanka xabsi ciidan ku yaalaan Guantanamo Bay Naval Base ,  ayaa sidoo kale loo yaqaan Guantanamo , G-Bay , GTMO , iyo Gitmo ( / ɡ ɪ t m oʊ / ), oo ku taal xeebta Guantánamo Bay ee Cuba. Xiritaan aan xadidneyn iyada oo aan maxkamad la soo taagin iyo jir dilayaa keentay hawlaha xerada si loo tixgeliyo jebinta weyn ee xuquuqda aadanaha by Amnesty International oo xadgudub ku ah Sababo la faqradda Geeddi-socodka ah shanaad iyo afar iyo tobnaadna wuxuu ka beddelka ka mid ah Dastuurka United States . 
Xerada waxaa aasaasey maamulka Madaxweyne George W. Bush 2002 markii uu socday Dagaalkii Argagixisada . Ku-xigeenkiisa, Madaxweyne Barack Obama , wuxuu ballanqaaday inuu xiri doono, laakiin wuxuu la kulmay mucaaradad xoog leh oo ka timid Golaha Kongareeska, kaasoo meel mariyey sharciyo ka mamnuucaya maxaabiista Guantanamo in lagu xidho gudaha Mareykanka intii uu socday maamulka Obama, tirada maxaabiista ayaa laga yareeyay 245  ilaa 41;  inta badan maxaabiistii hore ayaa la sii daayay oo loo wareejiyay dalal kale. 
Bishii Janaayo 2018, Madaxweyne Donald Trump wuxuu saxeexay amar fulineed oo lagu sii hayo xeraynta xabsiga si aan xad lahayn. Bishii Meey 2018, Maxbuuskii ugu horreeyay ayaa la wareejiyay muddadii Trump; Tani waxay hoos u dhigtay tirada maxaabiista 40.
SNF

Waa mid ka mid ah oogayaashii dagaalkii side-eye we LA dgacay Somalians hhs Wanda odubbadi amjajba hajishsbw suiakaonr djsushsb xkdiqla laud auueya oaoaozbx aucbstq wow aiqb wish d jdb sksjsbs shsv s suwoqh bhdkh ujwjshsvs s

Sksushs shshaksjal. Alana Alana Sina soak. Alana Alan's sla aoa

Ajsuajqjbsb suxgq s suquegwv hqhsvs shsuwiqlabshdhshs sksbw wjshs shs

Shshsjwkqlqjwjwbwi shwhw dndiqosid skwnwnsjs suis sjbaka Aisha aka Aisha she shdbd A-ha s

Sjajsbd d jsjwbsjs sjskwnsbsuwbwbhwusbsjw whwbwhw she Susie's shahs sgs

Goomiyaashii 
Waxaan hofaamiya kshs sj ajaa  kiwi xasuuqa u geysty shacbka donated kuwaaso

U sameystu ineu magac qoskooda at Havana hi xasuuqan wallow a sonalied Kaja sisksksbksksvs

sksbckxlkcmvnfuebxiw. Wish Dodie slbs zkka qjs vowe dkeowbe dkwoqmzqbqb

Waqtigi LA sameyy 
Wazaa LA sad Sasha 1991 kadib burburkii dowladii kacaanka.

waxayna ahayen dhamaantood ciidamada xooga dalka
Genel Energy

Genel energy. Shirkad Beeraha Salidka 
www.genelenergy.com

 
 

Shirkad Shidaal oo laga leeyahay dalka Ingriiska oo saami qaybsi ka qaadatay wadamo badan oo ay ku jirto Somaliland oo ku taalla bariga Afrika, qorshayaasha tamarta guud oo Somaliland ka bilaabaya 2023

Warka
 https://genelenergy.com/operations/pre-production/somaliland/

Sido kale fiiri
SL10 Beeraha Salidka

SL10
 Genel Energy
 CPC Taiwan
Magaloka Somaliland 
  Qiyyaso Salidka, 3+ Billion Barrelka (Mid)

  Xagar Prospect

  Qudhac prospect

  Daggan Prospect

  Saafi Prospect

  Toosan Prospect

  Hayira Seeps

  Galool Prospect

2015-2020

Toosan Prospect SL13/SL10 iyo in kale

2022
Daggan Prospect SL13/SL10 iyo inkale

2023/2024 
 Daloolinka Salidka Dulka Hoose SL10 Beblab
 CPC Taiwan - Somaliland Salidka 2023

Sida laga yaabo in 2018 shirkadda foosto waxay bixisaa shaqeyn si ay u xakamayso shidaal saliideed oo soomaali ah oo qiyaaso ballaadhan oo lagu ogaaday in ay ka mid yihiin jinsiyadaha caruinsualr, tiknoolajiyeyaasha indhaha ee dhawaaqa dhawaaqa ayaa la sameeyey, Sl 10 oo la saadaalinayo 2 bilyan oo barrill oo saliid ah.
Akhriska dhawaaqa saliidda ee aan shidaalka lahayn ayaa ku yaala jiilaalka 2018 iyada oo laga yaabo in qoditaanka saliida ee la filayo in saliid la filayo in la bilaabo wakhti dambe, qaababka kala iibsiga haynta iyo iibinta saliida shidaalka, iyo qiimaha laga yaabo in laga hadlo sannadka 2019 ama 2020, saliidda saliida ee Somaliland oo ay ku jiraan kaydka saliida Berbera Berbera oil, iyo dekedda Berbera ee hoos yimaada shirkadaha shafi dhismaha.
Qodobada siyaasadda waa mid ku habboon Somaliland gudaheeda ku-meel-gaadhsiisan oo nabadgelyo ah oo ka mid ah awoodda federaaliga ah ee xarumaha millatariga ee waddammada yaryar ee dhawaanahan, joqraafiyada Somaliland waxay la mid tahay jasiiradda carbeed.

Sido Kale fiiri
 Liska Salidka Mawduucyada
Moosoro

Moosoro (; ) waa magaalo ku taala galbeedga wadanka Faransiiska, qiyaastii  koonfur galbeed oo ka timid Paris,  bariga Nantes. Moosoro wuxuu lahaa dad ah 447 sanadka 2015. Magaaladu waxaa loo calaamadaha taariikhiga iyo dhismaha; Qayb ka mid ah waxay ku diiwaangashan tahay aduunka UNESCO. 

 ville-montsoreau.fr

Sidoo Kale Fiiri
 Nantes
 Paris
 Qasriga Moosoro

Tixraac

Magaalooyinka Faransiiska
Qasriga Moosoro

Qasriga Moosoro (; ; ) waa qalcaddii Renaissance oo ku taal dooxada Loire ee magaalada Moosoro ee galbeedka Faransiiska, 250 kilomitir u jirta Paris. Waa ta keliya ee ka mid ah guryaha dooxada Loire oo laga dhex dhisay sariirta webiga Loire. Laga soo bilaabo 2016, qasriga Moosoro waxay martigelineysaa Matxafka farshaxanka casriga ah - qasriga Moosoro, oo uu aasaasay aruuriyaha farshaxanka casriga ee Faransiiska Philippe Méaille. Ururintu waxay ka dhigan tahay qabashada adduunka ugu weyn ee farshaxaneyaasha fikirka xagjirka ah ee Farshaxanka & Luqadda ().

Etymology 
Guriga boqortooyada ee Moosoro waxaa loogu magac daray buurta dhagaxa leh ee lagu dul dhisay, Buurta Soro (Latin: Monte Sorello / Mons Sorello).

Ilaalinta qaran iyo tan caalamiga ah 
Qasriga Moosoro waxaa ku yaal taallo taariikhi ah Wasaaradda Dhaqanka Faransiiska ilaa 1862. Dooxada Loire ee u dhaxaysa Sully-sur-Loire iyo Chalonnes-sur-Loire, oo ay ku jiraan Moosoro iyo qasriga Moosoro, waxaa lagu daray goobaha dhaxalka adduunka ee UNESCO. Liiska 2000.

Sidoo Kale Fiiri
 Louvre
 Paris
 chateau-montsoreau.com

Tixraac

Farshaxanka
Faransiiska
Xeebta Soomaaliyeed ee Masar

Khedivate's Somali Coast, ama Xeebta Soomaaliyeed ee Masar waxay ahayd dhulkii uu Khedive Ismail I xukumi jirey 1874kii ilaa 1884kii. Caasimada Xeebta Soomaaliyeed ee Masar, waxay ahayd Saylac.

Xeebta Soomaaliyeed
Xeebta Soomaaliyeed

Xeebta Soomaaliyeed waxay noqon karta wadamadda ee "Somali Coast" lagu magac daray ee ah:
 Xeebta Soomaaliyeed ee Ingiriis
 Xeebta Soomaaliyeed ee Faransiis
 Xeebta Soomaaliyeed (1960)
 Xeebta Soomaaliyeed ee Masar

Xeebta Soomaaliyeed
Xarunta Fadhiweyn ama Farxadda

Xarunta Daraawiish goobtii taliyaha waxaa lagu magacdaray Fadhiweyn. Waxay ahayd urur oo ka kooban dadka ugu muhiimsan ee dawladda Darwiish. Jilayaal kasta oo ka kooban xarunta Daraawiish wuxuu heystey waardiye.

Burburkii kadib
Burburkii 1921kii kadib, aaminaadka iyo taageerada fikradda darwiishnimada ma dhamaanin, ee lid ahaan waxaa tobaneeyada kuxigeenka caanbaxay dhawr shaqsiyaal oo halgaankii muqadas ahaa faafiya. Waxaa faafiyaasha ka mid ahaa Xassan Barsane 1920-yadii, Jaamac Faadhyoon 1930-yadii, Jaamac Tilifoon 1940-yadii, xisbiga SYL 1950-yadii, iyo Koosafaare Faarax Sugulle Kaligiimaadhle iyo dhaqdhaqaaqiis "ciidanka daraawiishta" waqtiga gobanimada wadanka Soomaaliyeed.

Abaanduulkii ee Ingiriis wuxuu yidhi, xarunta waa dowlad iyo xukuumad:
but the Haroun, which was his emblem of power and seat of government, offered a fairly large though movable objective. Though the Mullah himself might escape, the capture of the Haroun meant the destruction of his prestige, and, in all probability, his own final surrender.

Farxadda
Xarunta Farxadda waxay ahayd xarun gooni.

Micne
 Gaashaanle Ingiriiska ee Cobbe la yidhaahdo, wuxuu ku tarjumay af-ingiriis "haroun" ama "xarun" iney micneheeda tahay "headquarters encampent".
Douglas Jardine wuxuu ku tilmaamay "haroun" iney tahay: "Armed encampment where the Mullah and his intimate advisers lived. "

References

Daraawiish
Cabdimajiid Sheekh Aadan

Magaca oo dhameystiran: Cabdimajiid Sheekh Aadan

Naanees: Majka

Goobta Dhalasho: Suftu, Soomali Galbeed, Itoobiya.

Taariikhda Dhalasho: 06/juun/1996

Heerka Waxbarasho: kuguda jidha master ama heerka labbaad

Shakhada: Macalin, Jaamacadda Qabridehar

Goobta Shakhada: Qabridehar, Itoobiya.

Cabdimajiid Sheekh Aadan (Majka) waa macalin iyo arday soomaliyeed oo kunool kuna barbaaray waxna kadhigta kana shaqeeya soomali galbeed, itoobiya.
Cabdimajiid wuxuu kudhashay kuna barbaaray magaalada barakeysan ee Suftu (Sacuudi Yareey), haalkasi oo waxbarashadiisa heerka dugsiga hoose ilaa sarre kusoo qaatay. Kadib markuu dhameeyay waxbarashada dugsiga sarre wuxuu ku biiray jaamacadda Mekelle University halkaaasi oo ka diyaariyay waxbarashada heerka koowaad ee loo yaqaaano digriiga kuna diyaariyay culuumta Hormarinta Reer Miyiga iyo Adeegyada Beeraha. Kadib markuu dhameystay waxbarashadiisa heerka koowaad ee jamacadda wuxuu nasiib u helay inuu kubiiro jaamacadda labbaad ee deeganka soomalida, Qabridehar University kadib markii uu dhaafay ama ka gudbay imtixaanka iyo sharuudihii shaqadda. Kadib markuu mudo kudhow sanad u shaqeeyay jaamacadda wuxuu markale nasiib u helay inuu siiwato waxbarashadiisa isagoo markan helay fursada uu ku diyaariyo waxbarasha heerka labbaad ee Masterka loo yaqaano. Waxayna wazaaaradda tacliinta Sarre ku qortay jaamacadda Gondar ee deegaanka Amxaarada halkaas oo uu ka diyaariyo takhasuska ah Habnoolaleedka Reer Miyiga iyo Sugnaanta Cuntadda kadib markuu sidookale dhaafay ama ka gudbay imtixaankii Jaamacadda ee xulashada ardayda sanadka cusub. Halkaasi ayuuna hadda ku guda jidhaa fasal waxbarasheedkaa qeybtiisa koowaad.
Personal
Biogaraphy
Taariikh
Suubbis

Suubbis waa diiwaan-haye ku xeel-dheer internet-ka Soomaaliga ah iyo shirkadda martigelinta websaydhada waana mid ka mid ah diiwaan-gashooyinka tirada yar ee ay aqoonsan tahay Xarunta Macluumaadka Qaranka Soomaaliya [1] oo xaruntiisu tahay Muqdisho, Soomaaliya [2]

Notes

Ganacsi
Muqdisho
Soomaaliya
Koobka Intercontinental

Koobka Intercontinental wuxuu ahaa tartan kubada cagta ah oo ay hordhac u ahaayeen FIFA Club World Cup. Waxaa la ciyaaray intii u dhaxeysay 1960 iyo 2004. Dhamaan guuleysteyaasha waxaa FIFA u magacaabay "horyaalyaasha adduunka".

Ciyaaraha
Xaaji salax

Xaaji Saalax wa dagmo taariikh ah 
OO kutaal hawdka gobolka Togdheer
Waxa ay kamid tahay meelihii ugu horeeyay ee bilaabay halgankii SNM
Dagmada xaaji Saalax waxa daga beesha Cali Siciid ee habar Yoonis E garxajis 
Beesha Cali Siciid waa beel dagta deegaamo badan o kuyaala somaliland IYO somalia sida gobolada hiiraan iyo shabeeloyinka  
Xaaji Saalax waxa daga qaybkamida beesha Cali Siciid gaar ahaan faarax Xaaji iyo Xasan Xaaji 

Xaaji Saalax waa magaalo xuduudeed u dhaxaysa somalilnd iyo Ethiopia

Nuura carmiye & siyaadedit
Celcade

Degmada Celcade  waa degmado ka tirsan degmooyinka gobolka Jubada Sare ama loo yaqaan Gobolka Gedo.

waxay u dhaxaysaa oo ah caasimadda Gobolka Gedo.. 

Degmada CelCade waxaa la aas-aasay sanadkii 1956.Degmadda ceel cade waxa iska leh beelweynta Mareexaan

Tuuloyinka hoosyimada 

1 yaaqle
2 baanbo xaliimo
3 dag shariif
4 farlaysaan
5 likooley
6 bur calaan
7 haro mandheera
8 dhadhaable
9 ceelguduud
10 warguduudo

Xaafadaha

Bulshada

Waxbarashada

Tixraac
Baledxawo

Baledxawo waxay Dhacdaa Waqooyiga Gedo oo ah

Ahmiyada Baledxawo 
Waa Magaalo halboowle iyo laf-dhabar u ah ganacsiga koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.

Waana Goob kulmiso Ganacsato kakala Timid Soomaaliya Kenya & Ethopia taas oo kor uqaaday hormarka ganacsi ee Magaalada kana yeeshay goob loo soo beec geeyo Badeecooyin kala duwan.

Barigii Barwaaqada & Dowlada ay Jirtay daqliga Baledxawo kasoo xaroodo wuxuu ahaan Jiray 13.5% Isku celcelis Daqliga Guud ee 92-da dagmo ee ay Soomaaliya ka koobantahay uu Soosaaro Sida Ku qoran Sida Ku Qoran manhajkii dhaqaalaha dalka gaar ahaana Somali Ecconomic Gearaphy oo lagu qaato Fasalka 4aad ee Dugsiga Sare ( Form 4 ) oo Tixraac loola laaban karo Cidii Mugdi oga Jiro Taariikhda & Ahmiyada magaalada Xiligii Gumaystaha Waxaa Kuyaalay Saldhigyo ciidan oo uu Gamaystaha ka Samaystay Walow markii danbi Si naf la caari ah uu Xiray Kadib Markii uu ka soo hoysan waayay Dhaqdhaqaayo Gobanimo doon oo Si Madax Banaan Oga Jiray Deegaanka Kadib Taas oo Bulshada Deegaanka ay kudiiday hamigii Gumaystaha ee Ahaa in ay B/xaawo kamid noqoto Gobolka Waqooyi Bari ee Kenya ee uu Gumaystihii Ingiriiska Hadayada u siiyay Dowladii Kenya

irqejtijrqe;otqko;tqet 
tqertqektqektmerlymery

ritjqri;yqyqer
Beledxawo

BeledXawo waa magaalo dhacda Waqooyiga Gobolka Gedo ee wadanka Soomaaliya. Magaalada waxaa laf dhabar u ganacsiga Koonfurta & Bartamaha Soomaaliya waan Goob kulmiso Ganacsato kakala Timid Soomaaliya Kenya & Ethopia Taas oo kor Uqaaday Hormarka ganacsi ee Magaalada kana yeeshay Goob loo soo beec geeyo Badeecooyin kala duwan Xadaarad Ahaan
waa magaalo kulmisatay Dhaqamo Luuqada & Xadaarada Kala Duwan taas oo ilbaxnimadeeda
Ka dhigtay Mid Cirka isku Shareertay ayna Dheertahay Magaalooyin Badan oo Taariikh
ahaan kafac weynaa.

Sidoo kale fiiri
Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool
Liiska magaalooyinka Soomaaliya

Xigasho
Cagaaran

Tixraac

Soomaaliya
Magaalooyinka Soomaaliya
Burdhubo

Burdhubo waa degmo ka tirsan Gobolka Jubbada sare ama loo yaqaan Gedo isla markaana ah magaal madaxda Gobolka Jubbada Dhexe degmadan waa magaalo istaraatiiji ah waxaa ay caan ku tahy dadka degan waa beeroleey iyo xoolo dhaqato.

Burdhubo waa magaalo ku taalo bariga Gobolka Gedo , Magaalada Burdhubo waxaa dhaxmaro Webiga weyn ee loo yaqaan Wabiga Jubba.

Tixraac 
Waxaa degmada Burdhubo degan bulsho u badan beeralay.
Gageda diyaaradaha Bardhere



Garoono Kale Soomaaliya
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Soomaaliya, Somaliland iyo Puntland.

 Berbera
 Boosaaso
 Gaalkacyo
 Hargaysa
 Muqdisho
 Caabudwaaq
 Boorama
 Burco
 Jowhar
 Cisaleey
 Garoowe
 Caluula
 Baydhabo
 Beledweyne
 Ceerigaabo
 Eyl
Garbaharey
 Guriceel
 Kismaayo
 Hobiyo
 Qandala
 Qardho
 Taleex
 Baladweyne

La Xidhiidha
 (ASN|BXX)
 Aeronautical chart at SkyVector

Sidoo kale fiiri
Gego Diyaarad
Socdaalka Soomaaliya
Liiska Diyaaradaha Soomaaliya
Garoonada Soomaaliya
Liiska Gegooyinka Diyaaradaha Soomaaliya

Tixraac

Awdal
Garoonada Soomaaliya
Socdaalka Soomaaliya
Diyaaradaha Soomaaliya
Gegada diyaaradaha Garbaharrey

Gegada diyaaradaha Gerbaharrey ()  waa gego diyaaradeed u adeega bulshada magaalada  Garbaharrey (sidoo kale loo yaqaano Garbaharey), gobolka Gedo ee wadanka Soomaaliya.

Garoono Kale Soomaaliya
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Soomaaliya, Somaliland iyo Puntland.

 Berbera
 Boosaaso
 Gaalkacyo
 Hargaysa
 Muqdisho
 Caabudwaaq
 Boorama
 Burco
 Jowhar
 Cisaleey
 Garoowe
 Caluula
 Baydhabo
 Baardheere
 Beledweyne
 Ceerigaabo
 Eyl
 Garbaharey
 Guriceel
 Kismaayo
 Hobiyo
 Qandala
 Qardho
 Taleex
 Baladweyne

La Xidhiidha
 (ASN|BXX)
 Aeronautical chart at SkyVector

Sidoo kale fiiri
Gego Diyaarad
Socdaalka Soomaaliya
Liiska Diyaaradaha Soomaaliya
Garoonada Soomaaliya
Liiska Gegooyinka Diyaaradaha Soomaaliya

Tixraac

Gedo
Garoonada Soomaaliya
Socdaalka Soomaaliya
Diyaaradaha Soomaaliya
Gegada diyaaradaha bardhere

iueawrq rfweqjkr,heqwur ejkwrhwer qwejkryweqr bqwerjweykrhweb rjweruwhe rbweruweb werewrbwe nrkweyrhbwe rnweryiehwb rnwemryweub wejnrmywerb wejrywerhb wenrmwehrbwe nrmwehrweb rnwemhrwebr nwerhwerwe nrejsfnse fmerfjer fwefwejfn efejrfh esfwekjnej.
erwekhweujuwetjwertjwetn wetrmrwehutjwjkewetwttrilt tmwetiojirew.treturewutrwetret
rwetrweuthiwe;ritjiwertkerutiertuerwtikweruthwertwerutikrweutuhjkrektuerhjtwertwertewtewrtrilwetuwrjitklwrutjiorwtiwrjt
trweitjkwrtujhutjkerwyjker,y

ejfuewtjhwrio
rtyrtujrethrjketljrioweutokreitjiowerkltkrweijtwertkjiw
rtwerjtujrwekltjriekt
wrtwerhturwtijiortket
rwe;'tjrwetjwietrelwtjke
treitjrektureuitjrkejtierktkerr
tlektierktkerterktjre
r'towjtkwertjrwetk

ildujweiojr
riterjiot
wertretjr
ertl;erotke;rtg
gilhiuo
huohiljl
Gegada diyaaradaha Burdhubo

akajshjsss akshdjd shahs sksksbs wjwbsjsnsjfhsjjd sjs

bsjshsusgehebd shsbshsbdhdbdB sbsbejshsvshsbshs whhd

Whdhdbddhs shhbsuehwhgeud wjwveu

egwjwwev shsbsejebuddvbdsjejehebejehwjdbdjhfbe dhdshejehsjehekwjewbeuehrhr e

Ehsbddjjdbejebejdbjebejebeebejebeuhebeuwbejrbeirhruhejwbwhhfhfjggsjwnwwjwhwkwkejwkwjjgdhdjddjgkgjejwjsjsshshsgsgshshshsjshshdbdhdgdhbhhhkana shsv

Jajahgddg 
Shdvshbshs

Shsbshshsh

Shsbshhbshsahsssbsb

Shshsnsnshsnshsh

Shshshbss

Djahdvdb 
Sshdhdhd

Shsbshshhs

Sjsjjf
Garaad Gaanaha

Garaad Gaanaha Darwiish waxaa ka mid ahaa:
Xasan Gaagguf
Xayd Aadan Galaydh
Xirsiwaal Maxamuud Cashuur
Aadan Seed Magan
Maxamuud Dheri
Beynax Aadan Galaydh
Muuse Taagane
faarax jeerin 

Daraawiish
Mahiiggaan

Mahiiggaan waa gabay uu mariyey emiirka Diiriye Guure. Wuxuu u codsaday sidhan:

 <span> </center>
    Mahiiggaankan wada jira; Taargooye maantaba, Adigaa u maqaddina,  Mahiiggaankan wada jira; Goleweynahaa mudan, Abshir Dhoore baa u 
    macallina, Mahiiggaankan wada jira; Madhaafaanka indhobadan, Cismaan Boos baa u maqaddina, Mahiiggaankan wada jira; Dharbash lagama 
    maarmee, Xirsi Jeedlade baa u maqaddina, Mahiiggaankan wada jira; Miinanloo iskaafiya, Xuseen Yuusuf Ajuuraan baa u maqadina, 
    Mahiiggaankan wada jira; Shiikhyaaloon la mari karin, Ibraahin Xoorane baa u maqaddina, Mahiiggaankan wada jira; Ragxun muruqyo waaweyn, 
     Jaamac Boos baa u maqaddina
     
    This united torrential downpour, the Taargooye henceforth
    You are its muqaddim,
    This united torrential downpour, with the commendable Golaweyne,
    Abshir Dhoore is its teacher,
    This united torrential downpour, with the impenetrable Indhabadan,
    Cismaan Boos is its muqaddim,
    This united torrential downpour, the Dharbash thats indispensable,
    Xirsi Jeedlade is its muqaddim,
    This united torrential downpour; hey Miinanle! Take it easy!
    Xuseen Yuusuf Ajuuraan is its muqaddim,
    This united torrential downpour, with the impassable Shiikhyaale warriors,
    Ibraahin Xoorane is its muqaddim,
    This united torrential downpour, with the brawny men of Ragxun,
    '''''Jaamac Boos is its muqaddim
</center></span>

Taariikh
Gabayadii Darawiish

Gabayadii Darawiish waxaa ka mid ah kuwii Ismaaciil Mire iyo kuwii emiirka Diiriye Guure.

Ismail Mire
Gabayadii abaanduul guud Ismail mire waxaa ka mid ah:

Gumburo iyo Cagaarweyne iyo Geedkii Daratoole
Goobtii Jidbaaliyo Xargaga guuldarradii joogtey
Gembigii ka dhacay Ruugga iyo gudurigii haagay
Gabooddeeda Beerdhiga wixii la isku gooraamay
Meydkii gabraday seerigey Good ku tumanaysey
Gawarkaad maraysaba laftaad galayaxaa mooddo

Daraawiish
Shiikhyaale

Shiikhyaale wuxuu ahaa guuto ee Darawiish.  Waxaa guutadaas ku jirey  Bah gari ogaadeen         Ali Geri (reer darawiish), Baharsame (reer darawiish), Qayaad (reer darawiish), Maxamuud Garaad (reer darawiish) iyo Xasan Ugaas (reer darawiish). Waxaa abaanduul u Caamir xasan shiikh nuur (Cagoole,) 

Daraawiish
Golaweyne

Golaweyne wuxuu ahaa xafiiska ee Darawiish.  Waxaa guutadaas ku jirey Nur Axmed (reer darawiish), Reer Khayre (qayaad reer darawiish), Yaxye (Bah Nugal rer darawiish), Wacays caraale (Ali Gheri Dhulbahante). Waxaa abaanduul ka ahaa Oogle Seed Magan, Abshir Dhoore iyo emiirka Diiriye Guure walaalihiis Muuse iyo Yusuf. Oo reer caraale mahad ahaa 

Daraawiish
Indhabadan

Indhabadan wuxuu ahaa guuto ee Darawiishta Diiriye Guure.  Waxaa guutadaas ku jirey Naleeye Axmed (Ugaadhyahan) iyo Qayaad. Waxaa abaanduul ka ahaa Barni Maxamuud Sugulle (kaligiimaadhle), iyo Cismaan Boos.

Daraawiish
Ragxun

Ragxun wuxuu ahaa gobol ee Darawiishtii Diiriye Guure. Waxaa guutadaas ku jirey Ali Gheri (weliba Caraale mahad) iyo Ogaden. Waxaa abaanduul ka ahaa Jaaamac Boos iyo Baar Xuseen Xandulle.

Daraawiish
Caraale mahad iyo cali geri waa labadi reer ugubadna darawish aas aaskana u ahaa xiligi ay bilowga ahayd waxaynku jabeen caraale iyo cali geriba daraawish cali geri oo kudhowaad 10kun kaga jirtay iyo caraale oo aan kayaraysanayn ayna kaga jirtay kudhowaad 8kun oodagal yahan geel qaadna ah waxay kudhamaaden dagaaladi darawish wayna kuriiqmen inta marka laga yimaado waxa jira reero kle oobadan kuwaaso kujabay halganki xornimo udirirka sida qayaad iyo cismaan maxmud warsangeli 
Waxa diiday sicadna uga biyo diidey hagar aadan oo ah walka caraale mahad 
Waxana jirta oraah caan ah oo aykudhehen reer hagar walaalahod caraale oo ahayd 
Sii sigayse maso sigaysan ,,
Bah-udgoon

Bah-udgoon wuxuu ahaa guuto ee Darawiishta Diiriye Guure. Waxaa guutadaas ku jirey Cigaal Naleeye, iyo Odala Samakab. Waxaa abaanduul ka ahaa Faarax Qarshi, emiirk Diiriye Guure walaalkii Khaliif, iyo Macaln Cagadhiig.

Daraawiish
Jaamacadda Daaru Salaam

Jaamacada Daaru Salaam (Af-Ingiriis: Daaru Salaam University; Af-Carabi: جــــــامــعــة دار ســــلام) waa jaamacad weyn oo ku taala  magaalada Muqdishu ee gobolka Banaadir, Somalia.

Jaamacada Daaru Salaam waxaa la aas asay kadib dagaaladii sokeeye ee dalka Soomaaliya burburiyey ka dib, sanadkii 2010 ayaa aqoonyahano Soomaaliyeed garteen ineey aasaasaan Jaamacadda Daaru Salaam,Si kastaba ha ahaatee, sanadkii 2013dii ayaa jaamacada la furey ayadoo lagu bilaabay 200 ardey, labo waaxood (Kuliyada Waxbarashada iyo Waaxda Maamulka & Ganacsiga).

Guud ahaan, 8 sano ka dib wakhtigii la aasaasay, maanta Jaamacadda Daaru Salaam waxay leedahay 7 kuliyadood (faculty).

Kuliyadaha Jaamacada 
Jaamacada Daaru Salaam waxa ay leedahay & Kuliyadood (faculty) oo dhamaantood ku baxa luuqada ingiriiska, marka laga reebo koorsooyinka qaar ooy qaataan ardeyda sanadka koowaad (freshman) iyo ardeyda loo tababaro 2da sano ee macalinimada kuwaas oo qaata koorsooyin ku baxa luuqada Af carabiga

Kuliyada Waxbarashada

Kuliyada Maamulka & Ganacsiga

Kuliyada Sharciga & Qaanuunka

Kuliyada Beeraha & Deegaanka

Kuliyada Caafimaadka

Kuliyada Kalkaalisada

Kuliyada ITga & Koombuyuterka

Kuliyada Injineerinka

Tixraac

Banaadir
Banaadir
Muqdisho
Wos (muusikiiste)

Valentin Oliva, (Buenos Aires, Argentina; Janaayo 23, 1998) farshaxan ahaan loo yaqaan Wos, waa cunsuri u dhashay Argentina iyo xaraash. Wuxuu caan ku yahay inuu u tartamo tartankii caalamiga ahaa ee Red Bull Battle of the Roosters 2018.

Xirfadle 
Wos wuxuu ka soo bilaabay da 'yar aad u da' yar oo kaqeybgalay wuxuuna kaqeybgalay tartamada sida El Quinto Escalón, halkaas oo uu horeyba u muujiyay karti aad u sarreysa iyo geesinimo badan. Laakiin waxay ahayd sanadkii 2016 markii uu muujiyey in heerkiisu uu ka badan yahay meel, sidaas darteed uu ku guuleystay dhowr taariikho oo ah Tallaabada Shanaad, isagoo tuuraya dhibco xusuus leh, kaasoo noqday viral on shabakadaha bulshada oo noqday horyaal taariikhda ugu dambeysa, isagoo ka tagaya Dtoke wareega hore iyo finalka Klan ayuu ka qaaday. Wos waa mid ka mid ah guuleystayaasha ugu guulaha badan tartanka El Quinto Escalón. 

Sanadkii 2017 wuxuu ka qeyb galay tartankii Final-ka Qaranka ee 'Red Bull Battle' ee Roosters markii ugu horeysay, halkaas oo uu ugu soo muuqday horyaal, isagoo ka mid ah, Papo, mid ka mid ah musharixiinta wareega quarterfinals iyo Klan finalka, oo sidaas darteed, wuxuu u soo baxay inuu caalami ah oo ka dhacay Meksiko,  oo ay kaalinta labaad ka ahayd Aczino.  

Bishii Agoosto 9, 2019 wuxuu siidaayay cutubkiisii ugu horreeyay ee albumkiisii ugu horreeyay, Kangaroo, halkaas oo uu ku dhaleeceeyo siyaasiyiinta reer Argentine iyo fikirka "meritocracy." Laba maalmood ka dib wuxuu ka qaybqaatay baahinta telefishanka YouTube ee El Destape halkaas oo uu ku dhawaaqay sii deynta album ay ku jiraan 7 heesood waa dhow. Albumka ayaa la sii daayay horaanta bisha Oktoobar 2019 ee cinwaanka Caravan. Soo bandhigida rasmiga ah waxaa lagu qabtay Oktoober 11 iyo 12 Groove.

Tixraacyada
Duki

Mauro Ezequiel Lombardo (Almagro, Buenos Aires; June 24, 1996), oo loo yaqaan Duki, waa heesta dabinada Argentina.

Taariikh nololeed 
Duki wuxuu bilaabay inuu xiiseynayo hip-hop markii uu ahaa da'da toddobo. Wuxuu dhagaystay muusig fara badan oo kala jaad ah, laakiin khaas ahaan rap American, wax isaga u saamaynaya mustaqbalkiisa. Freestyle wuxuu soo jiitay dareenkiisa ka dib markuu arkay dagaal u dhexeeya Arkano iyo Skone, iyo 2013 wuxuu bilaabay inuu tartamo tartamo kala duwan. Guushiisu waxay bilaabatay ka dib kaqeybgalkiisii El Quinto Escalón, mid ka mid ah tartamaayaasha ugu caansan ee loo yaqaan 'frerio tart tartamada' ee Buenos Aires, kaasoo uu ku guuleystey taariikhda 6 ee 2016.

Xirfad miyuusig 
Wareysi uu sheegay inuu xiiseynayo inuu dagaalo tiradda soo baxay 2010, si ay goortay arkayaan dagaal u dhaxeeya Spain Arkano iyo Skone sameeyay sanadkii 2009. Xiisihiisa guud ee kufsiga guud ahaan wuxuu dib ugu laabanayaa markii uu ahaa 7 jir, kaasoo muujiyay xiisaha ay u qabaan hip-hop iyo American rap . 

Sannadkii 2011, mid ka mid ah asxaabtiisa ayaa u bixiyay naaneesta "Duki", marka laga reebo inuu u muujiyo dagaalo dheeri ah Mauro, kaasoo bilaabay inuu xiise badan u yeesho dagaalada rap-ka. Wuxuu sidoo kale deris u ahaa ganacsade reer Argentina ah Wolf, iyo walaalkiis ka yar MKS, kaasoo ah saaxiibka ugu fiican Duki. 

Bishii Nofeembar 2019, wuxuu sii daayay albumkiisii istuudiyaha ee ugu horreeyay oo cinwaan looga dhigay 'Super Young Blood', oo ah ganaax taxane ah oo ku saabsan taxanaha loo yaqaan 'Dragon Ball Z', iyadoo lala kaashanayo fannaaniinta sida Khea, C. Tangana, iyo kuwa kale.

Tixraacyada
Adhinimo

Adhinimo waa dabeecad ama fikrad oo dallacsiisa kooxnimada ee heerka xagjir ah, iyo weliba fallaagad iyo lid u ah shaqsinimada.

Sidoo kale eeg 
 Jacayl
 Nacayb
 Collaytan
 dareen

Tixraac 

Dareen
Aczino

Mauricio Hernández González (La Paz, Gobolka Mexico, Luulyo 2, 1991), oo farshaxan ahaan loo yaqaanay Aczino, waa cunsuri u dhashay Mexico iyo xaraash. Waxaa looga aqoonsan yahay caalami ahaan ka qeyb galka tartamada firfircoon, gaar ahaan Final-ka caalamiga ah ee Red Bull Battle of the Roosters, waxaa loo tixgeliyaa inuu yahay tartankii ugu muhiimsanaa ee loo yaqaan 'freestyle Rp tartan' ee Isbaanish, kaasoo uu ku guuleystay sanadkii 2017 Mexico. Sababta oo ah tirada badan ee tartamada caalamiga ah ee uu ku guuleystey, waxaa badanaa loo arkaa inuu yahay cunsuriyaha ugu wanaagsan taariikhda goolasha dagaalka.

Tixraacyada
Korona fayras

Fayraska faafa ee Korona 2019–20

Korona fayras (Coronavirus) waa koox Fayras ah oo ku dhaco xayawaanaha iyo shimbiraha kadib si naadir ah ugu sii gudbo bini aadamka. Caabuqa Korona fayras wuxuu sababaa infekshannada neef-mareenka kaasoo u dhexeeya mid khafiif  ilaa mid dilaa ah. Fayraska wuxuu shimbiraha iyo biniaadamkaba u sababaa  caabuqa neef-mareenka oo ah mid khafiif, sida hargabka caadiga oo kale. Fayraska waxaa la ogaaday 1960yadii, xiligaa kadib neh waxaa jiray khibrado ballaaran oo ku saabsan fayraska ku dhaca xayawaanka ee u gudbo biniaadamka.

Daahfurka 
Korona fayras waxaa la ogaadey 1960-yadii. Kuwa ugu horreeya ee la helay waxay ahaayeen cudurka bakteeriyada boronkiitada faafa ee digaagga iyo laba fayras oo ka imanaya godadka sanka ee bukaannada bini-aadamka ee qaba hargabka caadiga ah, oo markii dambe loogu magac daray Korona fayraska aadanaha 229E iyo Korona fayraska aadanaha OC43.

Fayraska Wuhan
Nooc ka mid ah Fayraska karona ayaa laga helay magaalada Wuhan ee dalka shiinaha bishii diseembar 2019.

Fayraskaan oo loogu magac daray (COVID-19) wuxuu gaaray dalal badan oo ka mid ah caalamka.

 Omicron (Noocan ee feyrsaka Korona)

Tixraac
 How to Beat Pandemic Fatigue
 What Does the Bible Say About Pandemics?

xanuun
cudur
Cabdikariin Qaarey

Cabdikariin Faarax Qaarey, oo ku magac dheer Jiir waa mid ka mid ah mulaxamiistayaasha Soomaaliyeed.

Taariikh nololeed

xiligii oo fanka soo galay
Cabdikariin wuxuu si rasmi ah fanka ugu biiray sanadka markuu ahaa 1962 oo uu noqday mid ka shaqeeya Radio Muqdisho, muddo dheer kadib ayuu wuxuu u badashay Wasaaradda waxbarashada iyo tacliinta qaybta suugaanta, halkaas uu muddo ka shaqeynaayey.

mulaxamiistuhu markii ay ahayd sanadku 1969 kii ayaa wuxuu jeclaaday ooradiisa oo waagaas uu isaga hor jeclaaday, kadib ayuu isku dayey in uu hees u sameeyo. Abwaan maxamed cali kaaariye oo ahaa dhakhtar jaceyl u tagay una sheegtay jacelkiisa kadibna abwaanku u sameeyey heesta magaceeda la dhaho sabab kale ha moodin.  wuxuu isku dayey Mulaxamiiste jiir in uu mulaxamiistayaasha jira u geeyo kadib mashquul badan uu ka dareemay ayuu mulaxamiista jiir inta uu qol isku soo xirey isku dayey in uu laxanka saaro, heesta kadib bulshadii soomaaliyeed ayaa aad uga heshay heesta sidaas ayeyna ku gashay heesta heesaha hirgalay.

Heesaha
Suugaanta
Sacad Cali Shire

Dr. Sacad Cali Shire Naleye waa siyaasi iyo dhaqaaleyahan soomaali ah, kaasoo hadda ah Wasiirka Maaliyadda ee Somaliland. Sacad ayaa hore u soo noqday Wasiirka Arimaha Dibada ee Somaliland . Waxa kale oo isna loo magacaabay Wasiirka Qorshaynta iyo Horumarinta Qaranka ee Somaliland.

Nolosha shaqsiyeed 
Waxa uu ka soo jeedaa Issa Musse. Kahor intaanu galin siyaasada wuxuu ahaa maamulaha waaxda UK ee Dahabshiil .

Sidoo kale eeg 

 Wasaaradda Arimaha Dibadda (Somaliland) 
 Wasaaradda Maaliyadda (Somaliland) 
 Wasaaradda Qorshaynta (Somaliland) 
 Liiska Soomaalida 

|-

|-

Nolol
Golaha Wasiirada Somaliland

Siyaasadda Somaliland waxay ku dhacdaa nidaam maamul oo isku-dhafan, kaas oo dastuurka dhigayo dalka Somaliland, ay isku darsameyso hay'adaha dhaqanka iyo kuwa reer galbeedka. Dastuurku wuxuu dawladda u kala saaraa waax fulineed, waax sharci dejin ah, iyo waax garsoor, midkastana uu u shaqeeyo si ka madax banaan kuwa kale.

Golaha wasiirada ee hadda jira 
Golaha Wasiirrada ayaa socodsiiya howl-maalmeedka dalka. Golaha wasiirrada waxaa magacaaba madaxweynaha, isagoo awood u leh magacaabid, isku shaandhayn iyo waliba inuu shaqada ka cayriyo wasiirrada. Wasiirada waxaa ansixiya Golaha Wakiilada oo ah aqalka hoose ee baarlamaanka. Golaha wasiirada wuxuu ka kooban yahay wasiiro, wasiir ku xigeeno iyo waliba wasiiru dowleyaal. Tirada wasiirrada Somaliland way is beddelaan waqti ka waqti, ilaa imikana waxaa jira 23-wasaaradood. maadaama golaha wasiirada isku shaandheyn lagu sameeyay. golaha wasiirrada wuxuu ka kooban yahay: 

Siyaasadda Somaliland
Wuhan

Wuhan (af shiinees 武漢) waa caasimada gobolka Hubei ee jamhuuriyadda shacbiga shiinaha.
waa magaalada ugu dadka tirada badan gobolada dhexe ee shiinaha. waxaa degen dad lagu qiyaaso 11 milyan oo qof. Magaca wuhan wuxuu ka soo jeedaa asal ahaan sadax magaalo oo la isku dhihi jiray "sadaxda magaalo ee wuhan" (武汉三镇).
magaalada waxaa dhaxmaro wabiga Yangtze.

taariikh

magaalooyinka shiinaha
Fayraska faafa ee Korona 2019–20

Fayraska faafa ee Korona 2019–20 waa cudur la isku daarsado oo looyaqaan Covid-19. Cudurkaan waxa uu ku dhacaa habdhiska neefmareenka insaanka, wuxuuna wataa qufac iyo qandho, qofkii uu ku dhacaa neh oo mudo gaaban ku dili karo hadii difaaca jirkiisa liito.

Covid-19 wuxuu asal ahaan ka dilaacay suuq lagu magacaabo "wet market", ama suuq qooyan, oo lagu iibiyo xayawaanada dhintay iyo kuwa nool ee magaalada Wuhan ee dalka Shiinaha bishii diseembar 2019kii, wuxuuna ku faafay dalal badan oo caalamka ah.

Calaamadaha Cudurka
Calaamadaha fayraska karona waxaa ka mid ah qandho, qufac qalalan, daal, feero xanuunka, iyo neefsashada oo dhib ah.

Daalka faafa 
Daalka faafa

Faafida

 Omicron
 Noloshu weligeed ma ku soo noqon doontaa caadi?

Zoom 
Zoom

tixraac 

Virus Outbreaks—What You Can Do (Faafitaanka Virus -ka Waxaad Sameyn Karto) (en)

 How to Beat Pandemic Fatigue

 Will Life Ever Return to Normal? …

cudur
Ikraan Mire Xaashi

Ikraan Mire Xaashi (da’ahaan lagu qiyaasey 11 Jir) waa gabar lagu dilay Tuulada Jiic Caloosin oo u jirta 15km Deegaanka Bohol oo mid ah deegaannada hoostaga Magaalada Dhuusamareeb taariqda markay ahayd (15-ka, marso, 2020). Gabadhaan oo lagu Magacaabi jirey ''Ikraan Mire Xaashi'' ayaa waxaa la sheegay in jirdil xoogan ay u geysteen Hooyadeed iyo Nin qabey, Taliyaha Booliska Magalada Dhuusamareeb Dhamme Burhaan Axmed Rooble ayaa sheegay in meydka Gabadha laga soo qaadey deegaanka Bohol,isla markaana jirdil xoogan ay u eysteen Hooyadeed iyo Nin qabey ,taasina ay sababtay in qeyb kamid ah jirkeeda uu go’o. Waxaana lagu aasay Qabuuraha Millateriga ee Magaalada Dhuusamareeb taariqda markay ahayd (16-ka, marso, 2020).

Xiritanki Danbiilayaasha 
Taliyaha Booliska Magalada Dhuusamareeb Dhamme Burhaan Axmed Rooble Waxaa uu sheegay in haata ay gacanta ku haayaan Hooyada dhashay iyo seeygeeda, kuwaas oo uu sheegay inay dhibaatada geysteen,waxaana uu sheegay in dadkaasi Cadaaladda ka horgeyn doono. 

Dhimashada 2020
Soocane

Soocane wuxuu ahaa ciidan xoog leh oo beesha balaadhan ee reeryoonis  lahayd kaasoo deegaannada guban, saraar, hawd iyo Nugaalba ka sheegganaa qarniyadii 19aad iyo bilawgii qarnigiii inna dhaafay ee 20 aad.

Wuxuu ahaa ciidan sooc ah oo isku beel ah
Wuxuu ahaa ciidan xul ah oo aan kala dhicin.
Wuxuu ahaa ilmaadeer is dhaarsaday oon dagaal ku kala tegin
Wuxuu ahaa ciidan nidaamsan oo madax iyo musdanbeedkiisaba leh.
Wuxuu ahaa ciidan adag oo aan xadgudbin oo xilkas iyo xeerbeegti u taliso waxyaabo badanna kaga soocnaa ciidamo beeleedyo badan oo taariikhda Somalida soo maray.

Inkastoo aan la hubin goorta iyo sida magacu ku baxay haddana sifahaa aan kor ku xusay midkood ama dhammaantood ayaa loo malayn karaa in magaca Soocane ka yimi. 

Taariikha kooban ee laga hayo Soocane ayaa u marag ah awoodda  ciidankaas iyo deegaammada kala fog ee fardahoodu gaadheen. Ma ahayn ciidan dagaal keli ah ku kooban ee waxa taariikhdu xustay inay ummado badan oo isku rogman lahaa idamka Ilaahay ku kala badbaadiyeen Eebbena ku guuleeyey. Ciidankaas oo dagaallo badan la galay beelaha deriska, kuwo durugsan iyo qawlaysatadii Daraawiishta waxay iskood u kala tageen jabkii Daraawiish ee 1920.

Abwaankii Gabayxoog ayaa gabay ku sifeeyey laxaadka Soocane islamarkaana tilmaamay kana marag kacay inay Soomaali oo dhan ka soo hoydeen. Isaga oo ciidankaa laga qayliyey guhaamaya waa kii yidhi.

Soomaali oo  idilba waw sacatareeyeene
Soocane Ilaahoow ku bixi sebenka duulaaya
Samaydiin ma dhiidhido maalintay seenyo ololayso
Sacad Yuunis iyo Bihidarays saymo ugu oodma
Sawliila waataad wax badan uunka sababteene.

Soocane wuxuu ahaa ciidan ay hagaan waayeel ruugcaddaa, culimo Alle yaqaan ah  iyo hogaamiyeyaal aan libiqsan kuwaasoo nin kastoo is waalayba keeno ku soo xidhay. Beelo dhawr ah oo awood is biday ayaa ciidankani kibir jebiyey kuwo kale oo damac lahaana ku kellifey inay candhuuftoodii dib u liqaan. Soocane waa ciidanka goobaha badan Daraawiish kula dagaallamay ee maqadimiintii Diiriye Guure mawtiyey fardihiisa kuwii ugu qiimaha badnaana ka furtay.

Ugu danbayn waxa Soocane sawir innaga siinayaa sida imaatinkii Ingiriiska ka hor iyo xilligii Daraawiisheedba ay qabiilooyinka Soomaaliyeed u kala awood iyo ciidan badnaayeen.

taariikhda soomaaliyeed
Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame

Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame  wuxuu ku dhashay magaalada Buulo Barde ee gobolka Hiiraan 1968-dii . Waa siyaasi Soomaali ah, wuxuu siyaasadda kasoo galay dhanka Mucaaradnimada oo wuxuu ka tirsanaa isbaheysigii dib u xoreynta Soomaaliya, wuxuuna sidoo kale laba mar soo noqday musharrax Madaxweyne, wuxuuna guddoomiye u yahay xisbiga Wadajir.

Waa masuulka keliya ee kasoo jeeda koonfurta somaaliya Waa nin wadanka jacel

Noloshiisa iyo Waxbarashadiisa

Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame wuxuu ku dhashay magaalada Buulo Barde ee gobolka Hiiraan, dhammaadkii lixdameeyadii.
Wuxuu waxbarashadiisa dugsiga hoose, dhexe iyo sare kusoo qaatay isla magaaladaas, wuxuu shahaadada Bachelor of Law ka qaatay Jaamacadda International University of Africa ee magaalada Khartuum ee dalka Suudaan sanaddii 1997. 
Wuxuu shahaadada Master of Laws ka qaatay Jaamacadda National University of Malaysia sanaddii 2002. 
Wuxuu sidoo kale koorasyo dhowr ah oo ku saabsan qorsheynta, hogaaminta, Nabad ka shaqeynta iyo strategic relations ka qaatay Machadka Hogaaminta iyo Maamulka ee London (Leadership and Management)
Waxaa lagu xasuustaa kaalintii oo ka qaatay shirkii dib u hishiisiinta oo ka dhacay dalka oo xubin muhiim ah ka ahaaa isla xiligaas waxa oo noqday mudane barlamaanka iyo waziirka qorshaynta iyo xariirka caalamiga
Cabdiraxmaan cabdishakuur waxa oo lataliye usoo noqday madaxweyne xasan sheikh mohamud
Waxa oo noqday musharax madaxweyne doorashadii dhacday 2016/17 hadana waxa oo u taaganyahay doorashada soo socoto oo la filaayo in ay dhacdo horanta 2021
Waa siyaasi magac iyo miisaan ku dhex leh bulshada soomaaliyed Bishii Maajo 2022, Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame waxa loo magacaabay Ergeyga Gaarka ah ee Abaaraha Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Qoraa: abshir hussein mohamed (abshir baari)

Xigoshada 

Siyaasiinta soomaaliyeed
Maxamed Abokor

Cali Naaleeye waa beel oo kamida beelweynta Ugaadhyahan Siyaad. Waa beel baladhan oo 4 gobol Khaatumo ka degta; Sanaag, Nugaal, Sool iyo Xaysimo. Beeshu waxa oo kale ay degtaa Ethiopia (DDS) iyo Kenya (Isiolo, Tana River). Cali Naaleeye wuxuu soohdin la leeyahay Jibriil Naaleeye (US) dhinaca waqooyi-bari, [[reer darawiish ta kale | Jaamac Siyaad dhinaca bariga iyo bari-konfuur, Ogaadeen dhinaca koonfur, iyo Garxajis iyo Habar Jeclo dhinaca galbeedka.

Siday Beeshu U Kala Baxdo 

■Cali Naaleeye

●Bah riighaye 
Maxammed Cali
Samatar Cali
Faarax Cali

● Bihi Darays
 Yuusuf Cali
 Axmed cali
 Nuux Cali

● Bihina Caraale
 Guuleed Cali
 Cabdi cali
 Gahayr Cali

● Bihina Samatar
 Faysal Cali
 Yoonis Cali
 Maxammed Cali

● Bah Cabdalle
 Nuur Cali
 Maxamuud Cali
 Warsame Cali
Waqtiga soomaaliya



waqtiga
Gudaha Soomaaliya waxaa laga isticmaalaa 12saac.
waqooyiga iyo koonfurta Soomaaliya si kala duwan ayaa loogu dhawaaqaa saacada.

Koonfurta Soomaaliya, waqtiga waxaa lagu tiriyaa 1,2,3 illaa 12, laga bilaabo subaxii illaa fiidkii.
Waqooyiga Soomaaliya waxay saacada u isticmaashaa sida wadamada  kale..

 waqtiga Soomaaliya
Leo Baekeland

Leo Baekeland (Noofambar 14, 1863 - Febraayo 23, 1944) wuxuu ahaa kimistar Beljim maraykan ah . Wuxuu caan ku ahaa abuurista waraaqda sawirka ee Velox sanadkii 1893 iyo Bakelite sanadkii 1907. Waxaa loogu yeeray "Aabaha warshadaha balaastikada " soo saaristiisa Bakelite, oo ah raqiis aanan dab ka kici karin iyo caagag , waxay calaamadeeysay bilowga warshadeeynta balaastikada casriga ah.

Taariikh nololeedkiisa

kemistiriyaasha beljimka
kemistiriyaasha maraykanka

Tixraac
Tedros Adhanom Ghebreyesus

Tedros Adhanom Ghebreyesus ( Af Ge'ez :ቴዎድሮስ አድሓኖም ገብረኢየሱስ; dhashay 3 maarso 1965) waa nin Itoobiyaan ah oo  siyaasi iyo aqoonyahan oo Agaasime Guud ka ahaa Ururka Caafimaadka Aduunka ilaa sanadkii 2017. Wuxuu horey uuga soo shaqeeyay Dowlada itoobiya isaga oo ah Wasiirka Caafimaadka 2005 ilaa 2012 iyo sidoo kale Wasiirka Arimaha Dibada intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2016.

Tedros wuxuu ku biiray Wasaaradda Caafimaadka 1986, ka dib markii uu ka qalin jabiyay Jaamacadda Asmara . waxaa loo aqoonsaday Cilmi baare caalami ah ee cudurka malaariyada, intii uu ahaa Wasiirka Caafimaadka , Tedros waxaa lagu amaaney dhowr istiraatiiji ah oo cusub iyo isbadallo caafimaad oo guud ahaan si weyn u wanaajiyey helitaanka adeegyada caafimaadka iyo natiijooyinka muhiimka ah. waxaa ka mid ahaa shaqaaleynta iyo tababar ku dhawaad ​​40,000 oo ka mid ah howlwadeenada caafimaadka haweenka, goynta dhimashada dhallaanka halkii 1,000 ee dhasshto oo 123 dhimanaayeen 2006dii ilaa 88 sanadkii 2011, iyo kordhinta shaqaaleysiinta kaadhadhka caafimaadka oo ay ku jiraan dhakhaatiirta caafimaadka iyo umulisooyinka. Bishii Juulaay 2009, waxaa labo sano loo doortay Gudoomiyaha Gudiga Sanduuqa Caalamiga ee lagula dagaallamo eedhiska, qaaxada iyo malaariyada.

Taariikh nololeedkiisa

Tedros wuxuu ku dhashay Asmara, oo waagaas ku taallay Itoobiya laakiin hadda ah caasimadda Ereteriya,  Adhanom Gebreyesus iyo Melashu Weldegabir. Qoyskiisa waxay asal ahaan ka soo jeedaan Enderta awrajja oo ka tirsan gobolka Tigray. Tedros wuxuu dib u xasuustay in yaraantiisii ​​uu aad ula socday dhibaatada iyo dhimashada ay keento duumada. Walaalkiis ka yar wuxuu ku dhintey da'da 3 ama 4 sano, lagana yaabee inuu yahay cudur laga hortagi karo sida jadeecada, oo Tedros uu inta badan kala hadlo khibrad shaqsiyeed oo qeexeysa baahida loo qabo daryeel caafimaad oo caalami ah.

1986, Tedros wuxuu ka qaatay Jaamacadda Asmara shahaadada koowaad ee cilmiga sayniska. Wuxuu wax ku bartay London School of Hygiene & Tropical Medicine waxaana la siiyay shahaadada Master of Science ee cilmiga cudurada faafa ee jaamacada London sanadkii 1992. Sannadkii 2000, wuxuu ka helay Jaamacadda Nottingham dhakhtar falsafada caafimaadka bulshada ah oo loogu talagalay cilmi baaris ku saabsan saameynta biyo-xireennada ay ku faafaan cudurka duumada ee gobolka Tigray.

Xirfadaha hore ee shaqada
Sannadkii 1986, ka dib shahaadadiisii ​​koowaad, Tedros wuxuu ku biiray Wasaaradda Caafimaadka ee Derg isagoo khabiir ku ah caafimaadka guud ee yar. 

Sanadkii 2001, Tedros waxaa loo magacaabay madaxa xafiiska caafimaadka gobolka Tigray. Sannadkii 2003, waxaa loo magacaabay wasiiru dowle (wasiir ku xigeen) caafimaadka, wuxuuna xilka hayay muddo ka yar hal sano.
Google Maps

Google Maps waa adeeg khariidad shabakadeed oo ay soo saartay shirkada Google . Waxay bixisaa sawiro dayax gacmeed ah , sawir gacmeed , khariirado jidadka ah, muuqaal  360 °  oo iskuwareeg ah oo wadooyinka  , xaaladaha taraafikada waqtiga-dhabta ah, iyo qorsheynta safarka lugta ah, baabuurta, baaskiilada iyo hawada iyo gaadiidka dadweynaha. Sanadkii 2020, Khariidadaha Google waxaa isticmaaley in ka badan 1 bilyan oo qof bil kasta.

Taariikh

Tixraac

google
Dahyun

Kim Da-hyun (dhashay Maajo 28, 1998), oo si caan ah loogu yaqaanay Dahyun, waa fanaanad u dhalatay Kuuriyada Koonfureed. Waxay xubin ka tahay kooxda gabdhaha Twice ee ay sameysay JYP Entertainment.

Fannaaniinta K-pop

fanaaniinta kuuriyada koonfureed
Dad nool
Idolyasha dhedig Koonfur Kuuriya
Momo

Momo Hirai (Jabaan:平井 も も, Hirai Momo, waxay dhashay Nofeembar 9, 1996), oo caan ku ah magaca Mom (Kuuriya: 모모; Jabaani: モ モ), waa heesaa Jabbaan ah oo hadda ku sugan Koonfur Kuuriya, waxay xubin ka tahay kooxda gabdhaha Twice ee ay sameysay JYP Entertainment.

 

Fannaaniinta K-pop
Dad nool