maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Cir

Cir () waa dahaarka sare ee aduunyada taas oo ka samaysan neefo iyo uumi biyo.

Cirka Dhulka

Cadaadiska oogada cirka isku cel-celiskiisu waa 101.325 (kPa), laga soo bilaabo dherer dhan 8.5 km.
Waxaanay ka kooban tahay 78% nitrojiin iyo 21% Ogsajiin ah, iyo xoogaa yar oo uumi biyo ah iyo Kaarboon labo Ogsaydh iyo neefo kale. 
Dhererka cirku u jiro oogada dhulka waa kala duwan tahay, waa 8 km cidhifyada iyo 17 km dhulbadhaha. 

Maqaarka cirku aad ayuu muhiim ugu yahay nolosha dhulka, caawinta wareega biyaha sida roobka iyo difaacida falaadhaha khatarta badan ee ka yimaada qoraxda ayaa ka mid ah faa'iidooyinka cirka. 
Sidoo kale, aqalkacagaaran (greenhouse) oo ka samaysan uumi biyo, kaarboon-labo-ogsaydh, miithayn (methane) iyo ozoneka oo masuul ka ah dheelitirka heerkulka dunida ayaa ka mid ah faa'iidooyinka cirku u leeyahay dhulka.

Cimilada Dhulka
Cirka dhulku ma lahan wax xad ah, si tartiib ah ayuu u noqonayaa khafiif sababo la xidhiidha wasakhowga hawada darteed. 
3/4 muga cirka dunidu wuxuu u jiraa oogada dhulka 11 km oo kali ah, kuleylka ka imanaya qoraxda markuu soo gaadho meeshan wuxuu keenaa in hawadu kala baxdo ka dib ku qaboowda lakabka saree cirka. 
Taas ayaa keenta isbedelka cimilada, sida roobka, dabaylaha IWM.
 
Badaha waaweyn ayaguna qayb ayay ka yihiin isbedelka cimilada, sababto ah uumiga biyuhu wuxu ka yimaada badaha, kuwaas oo ku qabooba cirka dibna ugu soo noqda dhulka ayagoo roob ah. 

Biyaha roobka ayaa sameeya wabiyada iyo haraha leh biyaha macaan. 
Isku-wareega biyaha ee noocan (water cycle) ayaa si fiican u taageera nolosha iyo dhulkaba. 

Cimilada dhulka waxaa loo kala saari karaa waaxyo badan ayadoo la tixraacayo heerkulka iyo roobka. Nooca ugu caansan kala saarka cimilada, Köppen climate classification oo uu sameeyay Wladimir Köppen, ayaa loo kala saaraa shan qaybood oo kala ah: saxare qalayl ah, torobika (tropics), dhulka sareeya, qaboow-dhexe iyo qaboowga cidhifyada, kuwaas oo weli la sii qeeybiyo.
 
Habka sameeynta cuntada ee dhirta (Photosynthesis) ayaa asna kaalin libaax ka qaata dheelitirka hawooyinka cirka, sababto ah dhirtu waxay isticmaashaa kaarboon-labo-ogsaydhka kuna sii daysaa cirka ogsajiin saafi ah. 
Haydarojiin oo ayadu ku badan cirka ayaa la falgasha Ogsajiinta dhirtu soo daysto taas oo ayadna dhalisa isku dhisyo biyo ah oo keena roob.

Sidoo kale fiiri
 Dhul
 Samo
 Qorax
 Daruuro

Tixraac

Dhul
Meere
Juqraafi
Bahda Midaysay Qoraxdu
Koon
Gu

Gu (; ) waa mid ka mid ah Afarta xilli ee Sanadka, waa xilli roobaad (Abriil, maajo iyo Juun). waxa uuna u dhaxeeyaa Xagaaga iyo Jiilaalka.

Xilliyada

Sidoo Kale fiiri
 Xilli
 Gu
 Dayr
 Xagaa
 Jiilaal

Xigasho

Xilli
Dhul

Kalandar
Xagaa

Xagaa (; ) waa waqti uu wadanka ka da'o roobab yaryar oo looyaqaano xagaa (Luuliyo, Agoosto iyo sebteembar).

Sidoo Kale fiiri
 Xilli
 Gu
 Dayr
 Xagaa
 Jiilaal

Xigasho

Xilli
Dhul

Kalandar
Dayr

Dayr (; ) waa mid ka mid ah afarta xili ee sanadka, waana xiliga uu wadanka ka da'o roobab badan oo qaarkoodna geystaan biyo fatahaad badan, waana bilaah (Oktoobar, Nofeembar iyo Diseembar).

Sidoo Kale fiiri
 Xilli
 Gu
 Dayr
 Xagaa
 Jiilaal

Xigasho

 Autumn—A Spectacular Time of Year

Xilli
Dhul

Kalandar
Jiilaal

Jiilaal (; ) waa wakhtiga ugu qaboowga badan xilliyada sanadka taasi oo leh dabaylo, qaboow daran, roob, meelaha qaar duufaano. Jiilaalku waa xilli u dhexeeya dayrta iyo gu'ga. Sida dabiiciga ah jiilaalka waxaa keena wareega Dhulka ku meerayo Qoraxda.

Xiliga jiilaalka waa xiliga ugu qaboow uguna qaleylka badan dhinaca Qaarada Afrika, uguna qabow waxaana dhaca baraf dhinaca qaarada Yurub waana bilaha Janaayo, Febraayo iyo Maarso. Jiilaalku waxa uu ku xigaa dayrta oo bilaabmata 21 Sebteembar dhamaadata 20 Maarso.

Sidoo Kale fiiri
 Xilli
 Gu
 Dayr
 Xagaa
 Jiilaal

Xigasho

Xilli
Dhul
Koonfur

Koonfur waa mid ka mid ah Afarta jiho, waxaana kasoo horjeedaa Waqooyiga.
koonfurta hoose, meesha oo aduunka ku dhamaado, waxaa ku yaalo Koonfur pole, waa meesha 6 bilood maalin ah 6 bilood habeen ah. 

Juquraafi
Dhul (dhulka lagu socdo)

Dhul waa dhulka lagu socdo. Dhulka sidiisaba waa carro korka laga shamiiteeyay.Kan guryaha woo ka duwanyahay kan banaanka.Waxaa korka laga saaraa Roog ama dhagax Mutuleel ah.Guryaha wadamada galbeedka dhulkooda waxaa laga dhigaa al-waax, markaas neh waxaa lagu daboolaa roog ama wixii la mid ah.
dhulka markiisa hore waa carro..

Guryaha
Cuf

Cuf ama jirmiga Waa wixii meel maran buuxiya, waxa ay kamid tahay 3 xaalad maaddo Waxaana loo sawiraa (m) waana halbeeg aan doorsoomin meel kasta oo lajoogo ama latago, Waxaana loo isticmaalaa sida Culeys ka oo kale iyadoon la eegin macanaga Fisigis ahaan ay xambaarsantahay.

Waxaa jirta laba hab oo loo xisaabo Cufka 

Xeerka labaad ee Niyuutan (inertial mass)haddii isku darka xooga ku faln walax aanu le’ekeyn eber, walaxdu waxa ay yeelanaysaa karaar saamigal quman ku ah laxaadka iskudarka xooga iyo jihaddiisa. Walaxda m awooda F,Karaarta a Waxa ay kusiineysaa F/m. Waa halbeeg

Cuf is jiidadka (active gravitational mass) Walax m1 haddii meel la dhigo Fogaan u jirta r walax kale ee cuf keedu yahay 'm2 walaxdi hore saamayn ay ku yeelanaysaa F' waa soo jiidanaysaa sidaan ayaana tusaale u ah 

G Waa ma doorsoome cuf is jiidadka guud waxa ayna udhigantaa 6.67*10−11 kg−1.m3.s−2.

Fiisikis
Dareere



Dareere 

Dareere (Ingiriis: Liqiud) waa walax oo mid ka ah sadaxda waji ee xaaladaha Maado (matter).

Qeybaha Dareerah 
Dareeraha waxa ka mid ah biyoha, Saliida, Caanoha IWM.

Isticmaalka Dareeraha 

Dareere
Hawo

Hawo waa walax oo mid ka ah sadaxda waji ee xaaladaha Maado (matter),

Hawo du waa qayb kamid ag gaaska waxa ayna ka samaysantaa inta udhaxeeysa dhulka iyo cirka ilaa 880 km.
waana tan suura gelinaysa in aduunka ay ku noolaadaan Dadka, dhirta iyo xoolaha.

 (hawada waxa ay ka koobantahay	mol%)
 Nitrogen		0.264
 Carbon dioxide		0.056
 Methane		95.94
 Ethane			2.56
 Propane		0.44
 Iso-butane		0.305
 N-butane		0.074
 Iso-pentane		0.078
 N-pentane		0.076
 Hexane+		0.21
 Cuf isjiidka gaarka ee hawo0.59

 Was the Universe Created?

Fiisikis
Mug

Mug waa hab qiyaaseed Fiisikis,

Hab cabirka qaybo kamid ah adkeha 

 Meel buuxinta Sedjibeke:

meesha l dheerirka ayaa la 3 jibaarayaa.

 Salxaale:

a Dhirirka, b Balaca, c Joogga.

 dhululubo:

r Waa gacanta, h waa fogaanta udhaxeysa.

 Kubad:

r Waa gacan kubada.

 Gobaabin:

a, b, c waa isdhaafyada.

 Gumbur:

A Salka, h Jooga.

 Toobin:

r Gacan Goobo Ee hoose, h Fogaanta udhaxaysa barta.

 Hab kasta oo dherer iyo joog ah:

A Salka, h Jooga.

 Hab kasta oo sawiran ee ubaahan xisaabin buuxda:

Meesha h waxa ay galeysaa mug kasta iyo A(h) waa hab gooni ah h waxa ay uqorantahay hab dheer h; habkaan aad ayuu ufiicanyahay (dhib malahan haddii uu xitaa habka isbadelo).

 Haddii uu yahay adke Habkaan ayaa loo cabirayaa  xagal wareegeed  ama isku xiraha  habkaan  Waaa

Meeshan  halbeega jometeriyada habkan  iyo  wuu raacaa Bedka.

Halbeeg
Saynis
Dherer
Qiyaasaha Masaafooyinka
Fiisikis
Afarta jiho

Afarta jiho waxay kala yhiin: Woqooyi, Koonfur, Bari iyo Galbeed. Marka la soo gaabiyo waa W,K,B,G.

Afarta jihoka ah ee dhaqamada adduunka
Taariikhda oo dhan, dhaqamo kala duwan ayaa siinaya qiyam kala duwan jiho kasta.  Tusaale ahaan, dhaqankii hore ee Aasiya, jiho kasta waxaa la siiyaa midab, sida soo socota:

"Bari": Cagaar ama Buluug
"Koonfur": Cas
"Galbeed": Cad
"Waqooyi": Madow

Tix

Isku taxluujin
Cirtuu (Baluug)

Midab-cir, ama cirtuu, ama Baluug waa Midab ka mid ah Midabada Asaasiga.

Calanka Soomaaliya waa baluug oo dhaxda xidig cad ku leh.

Cirka waa baluug iyo Badda.

Kalarka baluuga ah, waa kalar aad u quruxbadan, waa kalar caashaq ah. Waa kalar runta iyo wax qarsoonaan badan leh, waa kalar xasuus dheeraad leh.Waa kalar indhaha uroon.

Midabo Kale

Tixraac
 Light and Color

 Color

Midabada
Midab
Midabada Aasaasiga
Midabada Asaasiga
Midabada naahi ah

Midabada Asaasiga waa midibada ugu muhiinsan inta midib ah oo jiro kana mid ah kuwa laga sameeyo midibyada dameeriga, jaalaha, sharbeedka, oranjiga iyo kuwo kale oo badan.
Midibyada muhiimka ahi waxaa la yiraahdaa casaan, cagaar, baluug, cadaan
Safkaani waa midibyada oo dhan.

Midabo Kale

Tixraac
 Light and Color
Midab

Midab (; ) waa muuqaalka shey ama walax leedahay. Waxaa jira noocyo badan oo midabo ah kuwaasi oo laga sameeyo iskudarka midabada aasaasiga, kuwaasi waxaa ka mid ah: Casaan, Cagaar, Madow, cawaale, ama baluugHuruud, buni, basli, baxri, cowlaan, cowl iyo kuwo kale oo badan. Wax kasto oo aduunka yaalo waxoo leeyahay midab, inta aa ka eheen biyaha oo wax wax kaladha lahayn.

 Midabada Asaasiga
 Midabada

Midabada Jaamudka

Midabo Kale

Qoraalo Kale
cowlaan 
buni
huruud
casaan
cagaar
madoow
cadaan
buluug

cillaan

Tixraac

 Light and Color

 Color
Sh. Cabduraxmaan Alsudeys

Sh. Cabduraxmaan As-sudays''' (الشيخ عبد الرحمن بن عبد العزيز بن عبد الله بن محمد السديس) waa imaam ka Masjidulxaraam ee MakkahSaudi Arabia . Sudais wuxuu ku dhashtay Riyaadh, Saudi Arabia sanadu markey aheyd 10 February 1960.

Noloshiisa
Sudays wuxuu Quranka dhammeyay 12 sano wuxuuna wax kubartay iskoolka layiraahdo Al Muthana Bin Xarith wuxuuna ka qalin jabiyay machadka Riyadh Scientific Institutionsanadu markey aheyd 1979. 

Al-Sudays Wuxuu bartay sharciga diinta Islaamka wuxuuna ka qalin jabiyay jaamacda Riyadh sanaadkii 1983. Shahaadadiisa Ph.D. ga wuxuu ka qaatay jaamacada Umm Al-Qura sandkii 1995. Sh. Sudays waxaa lagu sharfay inuu dujiyo salaatul janaazadii lagu dugtay Sh. Cali Jaabir, Allaha u naxariistee.

Sidoo kale Fiiri 
 Web-ka Sh. Cabduraxmaan Alsudeys
 aqrinta Qur'aanka ee Sh. Cabduraxmaan Alsudeys 
 Boga Sh. Cabduraxmaan Alsudeys 
 casharada iyo Khudbadaha salaada Jimco ee Sh. Cabduraxmaan Alsudeys
 موقع السبيل

Islaam
Dhedig

Dhedig (calaamad:♀) Sidoo kale loo yaqaanaa naag, dumar, ama gabar,bilcaan iyo inan waa qeyb ka mid ah noolaha sida dadka iyo xayawaanka. Dhediga waxaa ka soo horjeeda lab. Astaamaha dhadiga lagu garto waxaa ka ka mid ah in ee wax dhali karaan sida xayawaanada Naasleeysda ah ama ukun dhigi karaan sida xayawaanada kale.
Lee yihiina xubno taran sida Xubinka taranke raga ee manida soo saara iyo ka dumarke ukunta keenaba.AMF.

Bayoloji dhadig
Gool

Gool (carabi: لبؤة laatiin: lea taliyaani: leonessa ingiriis: lioness) waa dhediga libaaxa taas oo ka mid ah xayawaanka Bahda Bisada loo yaqaano. 

Gooshu waa xayawaan naasley aha, ayadoo nuujisa caano ilmaheeda. 

Gooshu waxay aad ugu fiican tahay ugaadhsiga ayadoo si cajab badan u gaada neefka ay ugaadhsaneyso. 

Bahda Bisada
Xidig

Xidig

Xidig waa daab weyn oo cirka ku daadsan. Xidigta adduunka u dhaw waa Qoraxda oo energi badan siaiyo Aduunka. Xidig kale oo aduunka u dhaw wa Proxima Centauri. Qoraxda waxee aduunka u jirtaa 149.600.000 km. Qof bin aadan oo xidigta u dhawaan karo majirto. Xidigta ugu weeyn ee samada oo la ogyahay, waxaa la dhahaa VY Canis.

Waxeena adduunka u jirtaa 5,000 oo if sanadeed ah. Xidigaha waxaa la arki karaa habeenkii, markii ee qoraxda dhacdo.

Ilaahay baa samada, xiddigaha iyo dhulka abuuray.

 Star
 Slide Show
 The Exceptional Nature of Our Sun

Waxbarasho
Xiddigis
Saynis
Cilmi Falag
Cilmiga Xidigaha
Xiddigis
Bahda Midaysay Qoraxdu
Koon
Juquraafi
Dagaal

Dagaal waa isku dhac ay isku dhacaan laba qof ama in kabadan.

Sidee buu Ilaahay u arkaa dagaalka?

Ilaahay wuxuu sheegay inay adeegayaasha Ilaahay ‘seefahooda ka tuman doonaan marashiyo . . . oo innaba mar dambe dagaal aynan baran doonin.’

Maanta, quruumaha dagaalladu waxay inta badan Ilaah ka codsadaan taageero. Laakin Ilaahay dhinac kama qabto dagaallada maanta. Halkii, Eraygiisa, wuxuu si cad u yidhi: "Ninna shar shar ha uga celinina," iyo, " Naftiinna ha ka aarsanina." Waxaa intaa dheer, wuxuu ogeysiiyay in bini'aadmigu ay tahay inay "samir ku sugaan isaga" si uu tallaabo u qaado, taasoo uu ku samayn doono Armageddoon. Marka ay ummaduhu sugi waayaan in uu Eebbe wax ka qabto, beddelkeedana ay dagaal galaan, waxa uu dagaalladaas u arkaa falal gardarro ah oo kibir ah oo uu ka cadhooday. Sidaa darteed, Armageddoon, Ilaah wuxuu muujin doonaa cadhadiisa oo wuxuu xallin doonaa khilaafaadka quruumaha hal mar iyo dhammaanteed isagoo "ka joojin doona dagaallada dhulka oo dhan." Runtii, Armageddoon wuxuu noqon doonaa dagaalka lagu soo afjarayo dhammaan dagaalladii. Dhamaadka dagaalku waa mid ka mid ah barakooyinka badan ee Boqortooyada Ilaahay. Armageddoon waa dagaalkii Ilaahay oo cadaawayaashiisa.

Dagaalkii Kowaad ee Adduunka wuxuu dhacay sanadkii 1914, dagaalkii Labaad ee Adduunka - 1939.

 Holocaust
 Saddex -xagalka violet
 Maxaynan Markhaatiyaasha Yehowah Dagaal uga Qaybqaadan?

Dagaalada
Hub

Hub waa qalab la isticmaalo marka lagu jiro Dagaalka si loo baabi'iyo cadowga iyo qalabkiisa.

Wixii ka dhacay Soomaaliya 1988 malaha waa ka sii foolxun. Markii Hargeysa la duqeeyay ayaa dadkii deganaa lagu khasbay inay qaxaan. Askarta ayaa markaas miinooyin ku aasay guryihii laga tagay. Markii uu dagaalku dhammaaday ayay qaxootigii dib u laabteen, balse waxaa lagu naafeeyay ama lagu dilay qaraxyo qarsoon.

„Ilaahay dadkiisa wuxuu baraa sida nabad loogu noolaado. Kitaabka quduska markuu ka hadlayay natiijada ka iman doonto waxbarashadan, wuxuu yiri “Iyana waxay seefahooda ka tuman doonaan marashiyo, warmahoodana manjooyin, oo quruunina quruun kale seef uma qaadan doonto, oo innaba mar dambe dagaal ma ay baran doonaan.”—Ishacyaah 2:3, 4.”

 Dhul Nabad Badan, Ma Macquul Baa?

Teknooloji
Qori

Quri, Qoray ama Bunduq (, ) waa qori ama biskoolada iyo wax walboo ay ka dhacdo rasaasta wax disha, wuxuu hal mar ridi karaa xabad iyo ka badan, waxaa loo adeegsadaa dagaalada iyo iska hor imaadyada, waxaa hubka la adeegsado ugu caansan AK-47 waxaa lagu sameeyay ruushka waxaana loo iib geeyaa oo haysta dowladaha caalamka badankood.

Rabsho
Hub
Barfasoor

Barfasoor waa magac loo yaqaan Macalinka wax ka dhiga Jaamacad kaas oo ku taqasusay cilmi uun, waana darajada ugu sareysa ee heer jaamacadeed, ereygaan asalkiisa waa Laatiin waxaana laga wadaa qof si fiican u yaqaan qeyb cilmiga ka mid ah ama Macalim darajo sare leh.
Muddada Macalinka loo tixgalinayo in uu yahay professor waxa weeye 20 ilaa 25 sano in uu Heer jaamacadeed uu wax kadhigayayey

Waxbarasho
Maxamed Cawaale

Maxamed cawaale 
Waxa uu ku dhashay  galkacyo xiligii gumaystaha
wuxuu ahaa ninkii alifeyCalanka Jamhuuriyadda Soomaaliya Marxuumka Maxamed Cawaale Waxa uu kamid ahaa ragii usoo halgamay soomaaliya, waxa uuna ku jiray ururka shaqada iyo shaqaalaha waa markii Gumeestuhu nagu yirri maanta ka bilaawata keensada calan niigula aqoonsado, oo Caalamka niigu gartaan. Marxuumka alaha unaxariiste wax fikrad ah qof kalama Uu tashan. Malintii dambe markii shirka leeskugu yimid ayuu ku dhawaaqay aniga calankaan Bluuga ah oo xidigta cad dhexda uuga dhaqan tahay ayaan LA imid. Maxamed Cawaale Waxa Uu raaciyay Micnaha uukala jeedo xidigta iyo sida Uu uga fikiray qaabkan quruxda badan. Isla markiiba waxa go'an lagu gaaray inla taago calanka.
Waxyna ahay xiliguu calanka sameeyay sanadka 1954
Maxamad cawaale waxa uu ku dhintay magaalada Toronto ee dalka kanada sanadka 2001
Ustareliya

Ustareliya waa qaarad iyo wadan oo ku taalo Konnfurta fog, waxoo u dhaxeeyaa jasiiada Niyuusiilaand oo ka xigta woqooyi bari iyo Indonesia oo ka xigta koonfur. wadanka Australia waa wadan aad u ween, waxaana degen dad ajnaanib kala duwan.wadanka caasimadiisa waa Kanbera tiisa labaad waa Sidni.
Australia waxay leedahay dhaqaalaha 13-ka adduunka ugu wayn iyo tobankii sano ee ugu sarreeya dakhliga qofka (IMF). Marka la eego heerka labaad ee horumarka bini'aadan ee adduunka, waddanku wuxuu si heer sare ah u yahay tayada nolosha, caafimaadka, waxbarashada, xorriyadda dhaqaalaha, xoriyada madaniga ah iyo xuquuqda siyaasadeed. Australia waa xubin ka mid ah habka ASEAN Plus Plus, Qaramada Midoobay, G20, Commonwealth Nations, ANZUS, Ururka Iskaashatada Dhaqaalaha iyo Horumarinta (OECD), Ururka Caalamiga ah ee Ganacsiga, Iskaashiga Dhaqaalaha Asia iyo Isku-dhafka, iyo Forum Pacific Islands Forum. Tirada dadka ku nool 25 milyan waa magaalo weyn oo aad u xooggan oo ku dhereray xeebta bariga. Australiya waxay leedahay 9-ka caalamiga ah ee soo galootiga ah ee ugu weyn dunida, iyadoo muhaajiriintu ay muhim u yihiin 26% dadweynaha.

Markii ugu horeysay ee Yurub ah ee la duubay ee Australiya, iyo dhulkii ugu horreeyey ee lagu duubo Yurub ee ku yaal qaarada Australiya (ee 1606), waxaa loo aqoonsaday Holland. Markabkii ugu horreeyay iyo shaqaalihii saarnaa markabka Australiya oo la kulmay dadka Aborijiniska ahaa Duyfken oo ahaa kabtanka Dutch, Willem Janszoon. Wuxuu arkay xeebta jasiiradda Cape York horaantii 1606, waxana uu dhulka dhigay 26kii Febraayo ee Pennefather River meel u dhow magaalada casipa ee Weipa ee Cape York. Holland wuxuu ku tusay dhamaan dhulka galbeedka iyo waqooyiga, waxaana loo yaqaan 'New Holland' inta lagu guda jiro qarnigii 17aad, laakiin ma uusan isku dayin degsiimo. William Dampier, oo ah sahamiye Ingiriis ah iyo mid gaar ah, ayaa ku soo degay xeebta waqooyi galbeed ee New Holland 1688kii iyo mar kale 1699 safar dib u laabasho ah. Sanadkii 1770-kii, James Cook wuxuu ka soo degay xeebta bari, kaas oo uu magaciisu ahaa New South Wales waxaana uu dalbaday Britain.

Australia waa wadan hodan ah; waxay dhalinaysaa dakhli ka yimid ilo kala duwan oo ay ka mid yihiin dhoofinta dhirta la xidhiidha, isgaarsiinta, bangiga iyo wax soo saarka. Waxay leedahay dhaqaalaha suuqyada, korodhka sicirka ee qofkiiba, iyo heerka saboolnimada ee hooseeya. Marka la eego celceliska hantida, Australia ayaa kaalinta labaad kaga jirta kaalinta labaad ee adduunka ka dib markii Switzerland ay ahayd 2013, inkastoo heerarka saboolnimada qaranka uu kordhay 10.2% ilaa 11.8%, laga bilaabo 2000/01 illaa 2013. Waxaa loo aqoonsaday Machadka Cilmi-baarista Credit Suisse oo ah qaranka oo leh hantida dhexdhexaadka ah ee adduunka ugu sareeya iyo tan labaad ee ugu sareysa ee hantida ee qaan-gaar ah ee dadka waawayn sanadka 2013.

Xubin
 ADB
 Bankiga Aduunka * * 
 Kooxda Labaatanka * * 
 Qaramada Midoobay * * `[].

Magaaloka

 Sydney 

 Brisbane 

 Adelaide 

 Tasmania

Kof Deggan Australia
  950,00+

  250,000+[]

  P.R.Ch.• 600 000+++:
[]

  120 000 +

  165,000+

Australia

sido kale fiiri

 

 

 

Juqraafi
Arjantiina

Argentina  (Sannadkan wuxuu maqlaa codkani; Spanish: [aɾxentina]), si rasmi ah dalka Argentine [A] (Isbaanish: República Argentina), waa Jamhuuriyadda Federaalka ee inta badan ku taal qaybta koonfureed ee Koonfurta Ameerika. Wadaagidda qadarka Koonfureed ee Chile ee galbeedka, waddanka ayaa sidoo kale xuduud u leh Bolivia iyo Paraguay dhanka woqooyiga, Brazil oo waqooyi-bari, Uruguay iyo Koonfur Atlantic oo ku yaal bariga, iyo Khadka Dhexe ee Drake ee koonfurta. Argentina waxaa ku yaala wadanka sideedaad ee ugu weyn adduunka, kan labaad ee ugu weyn Latin America, iyo kan ugu weyn ee Isbaanishka ku hadla. Buenos Aires, oo ah caasimada federaalka ah ee dalka (Isbaanishaan: Capital Federal) sida uu go'aamiyey Congresska [12]. Gobolada iyo caasimadu waxay leeyihiin dastuur u gaar ah, laakiin waxay ku jiraan nidaam federaali ah. Argentina waxay sheegataa madax banaanida qayb ka mid ah Antarctica, Falkland Islands (Isbaanish: Islas Malvinas), iyo Koonfurta Georgia iyo Koonfurta Sandwich Islands.

Xubin
 Mercosur*

Bankiga Aduunka * *`

 Kooxda Labaatanka * *`

 Qaramada Midoobay * * `

Waddnamha Degaan Argentina
   
  128,000+.  .
.

 States 3,532,200+ + Millions++ .

  128,000+ 
  10,300+

  6,300+ 
  PR; CHINA: 128, 000+++;[].

  50,000+

 

Joogista ugu horreysa ee bini'aadamka ee taariikhda Argentina ee taariikhda casriga ah waxay dib ugu noqotaa muddada Paleolithic. Waddanku wuxuu leeyahay xididdadiisa kuxirta Isbaanishka ee gobolka ee qarnigii 16aad. Argentina waxay noqotay mid ku guulaysatay gobolka Viceroyalty ee Río de la Plata, Spanish-ka dibad-baxa dibada ee lagu aasaasay 1776-kii. Baaqa iyo dagaalka xornimada (1810-1818) waxaa soo raacay dagaal sokeeye oo soconayey ilaa 1861, taas oo ku dhamaatay dib-u-habeynta dalka sida federaalka ah ee gobollada Buenos Aires oo ah caasimadeeda. Waddanku wuxuu intaas ku daray in nabadgelyo iyo xasilooni darro, iyada oo mowjado waawayn oo ka mid ah soogalootiga yurubiyaanka ah ay si xooggan dib-u-habaynayaan aragtida dhaqameed iyo bulsho. Kororka ku soo kordhay barwaaqada ayaa keentay in Argentina ay noqoto dalka 7aad ee ugu faqiirsan adduunka tan iyo qarnigii 20-aad.

Arjantiina ama jamhuuriyadda Arjantiina (Isbanish República Argentina.
Waa wadan ku yaalo qaarada Koonfur ameerika. *  55 millions ++!!`? 

 Roma (qaran)

Tixraac
Af-Sawaaxili

Af Sawaaxili,  loogu dhawaaqo , waa Luqad Bantu ah, waxayna luqada koowaad u tahay Dadka sawaaxiliga. Waa lingua frankiga Bariga Afrika iyo  Koonfurta hoose ee Afrika, oo ay ka midtahay Kenya, Tanzania, Uganda, Rwanda, Burundi, meelo ka mid ah Malawi, Soomaaliya, Zambia, Mozambique iyo Jamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo (DRC).

Tirada saxda ah ee kuwa ku hadla Sawaaxiliga lama yaqaan. Qiyaaso kaladuwan ayaa horey loosoo bandhigay oo udhaxaysa 100 milyan ilaa 150 milyan oo qof.

Af sawaaxiliga waxay luqad qaran u tahay DRC, Kenya, Tanzania, iyo Uganda,  sidoo kale waa mid ka mid ah luqadaha ka shaqeeya Ururka Midowga Afrika, waxaana si rasmi ah loogu aqoonsaday inay tahay lingua frankiga Bulshada Bariga Afrika.

Erayo sawaaxili ah 

 jambo hallo (hayeh ama salaamu caleykum
 hujambo? – sijambo (Sideetahay - waa fiicanahay! 
 hamjambo? – hatujambo (Sideetihiin? - waa fiicannahay! 
 hajambo? – hajambo (sidooyahay ama ee tahay? - woo fiicanyahay ama wee fiicantahay! 
 habari? – nzuri! (maxaa cusub? wax cusub! 
 simba (libaax
 tembo (Maroodi 
 kiboko (jeer *weewee(adiga
 twiga (Gari
 mgeni (marti 
 rafiki (saaxiib
 karibu (Soo dhawoow! 
 kwaheri (jaaw ama waa baxay! 
 asante (mahadsanid! 
 asante sana (aad aa u mahadsantahay! 
 hakuna matata (dhibaato malahan! 
 safari (Saffar 
 mzungu (gaalo/cadaan/yurubian
 ninakupenda (waa ku jeclahay! 
 hatari! Khatar/dhibaato! 
 daktari (dhakhtar 
 polepole (tartiib 
 haraka haraka (boobsii/dhakhsi 
 samahani (iska raali ohoow 
 cheza (cayaar 
 hapana (maya 
 ndiyo (haa
 kweli (sax 
 hodari (caqliloow 
 mzungu (cadaan (naag ama nin) 
 mbwa (ey 
 maji (biyo 
 hamna (mataalo ... 
 bwana (mudane 
 shikamo (salaan, qof kaa ween 
 marahaba (salaan 
 mambo (iska warran 
 poa (iska caadi 
 safi (nadiif
 nzuri (fiican/nabad 
 dada (walaashaa kaa weyn 
 kaka (walaalkaa kaa weyn 
 kesho (bari subax 
 pumba (kala saarin, bariis 
 mzembe (caajis 
 lala salama (soo bari/habeen wanaagsan 
 sifuri 0 
 moja 1 
 mbili 2 
 tatu 3 
 nne 4 
 tano 5 
 sita 6 
 saba 7 
 nane 8 
 tisa 9 
 kumi 10 
 elfu 1000

Tixraacyada 

Afafka
Guur

Guur (; ) waa dhacdo ay ku midoobaan labo qof (inta ugu badan ninka iyo naagta) kuwaasi oo hadafkoodu yahay in nolol wadaagaan, tafiirmaan, iyo iska caawiyaan waayaha nolosha. Waa dad kadhaxeeyo isla shaqeen, dhaqaale iyo jaceel. Soomaalida marka ee is guursanaayaan waxaa loo qabtaa buraanbur iyo cayaar. Guurka waa maalin farxad leh, qof walba neh inta oo noolyahay mar uu guursanaa, guurka sidiisa ba waa nolosha biniaadanka. 

Dhinaca kale, guurku waa midowga lamaane si u sii wadaan jiritaanka aadamaha. Guurku wuxuu ahaa mid soo jireen ah tan ilaa wakhtiyadii ugu horeeyay ilbaxnimada dadka. Dunida maanta waxaa ka jira nidaamyo iyo caadoyin badan kuwaasi oo ku salaysan dhaqanka, dhaqaalaha, wadanada, diinta iyo nolosha.

Guurka Ilaahay baa asaasay. Kuwa isqaba waa inay guurkooda si sharci ah u diiwaangeliyaan. Sinada waa dembi. Ninku waa madaxa reerka. Ninku waa inuu reerkiisa hoggaamiyo. Ninku waa inuu naagtiisa jeclaado. Ninku ma ahan inuu naagtiisa xumeeyo. Ninku waa inuu reerkiisa masruufo. Naagtu waa inay ninkeeda ixtiraamto. Sinaysiga qofka xaaska ah waa wax xun. Ninka hal naag keliya buu qabi karaa, naagtuna hal nin keliya bay qabi kartaa. Ilaahay wuu necebyahay furitaan khiyaamo lagu sameeyay. Wuu la xisaabtami doonaa kuwa xaaskooda si fudud oo sabab laʼaan ah uga taga oo weliba niyeysto inay mid kale guursadaan.

 Sidee Buu Reerku Farxad u Heli Karaa?
 Reerkaaga Farxad Bay Heli Karaan
 Guurka Hal Naag ka Badan Ilaahay ma Aqbalaa?
 Furitan

Arooska
Aroos waa dhacdo dabaaldega midowga labo qof ku galayaan guurka. Sida caadiga ah, aroosku waa xaflada iyo damaashaadka wakhtiga ay dhacayso meherka iyo wixii damaashaad iyo farxad ah ee la xidhiidha. Nidaamka iyo dhacdada aroosku waa mid ay ku kala duwan yihiin bulshada caalamku taasi oo ku xidhan dhaqanka, caadada, diinta, wadanka, bulshada iyo heerka darajada dhaqaale ee lamaanaha.

Hordhac
Aroosku waa xaflada loo dhigo midowga labo qof ku noqonayaan lamaane is-guursaday. Waxaa jira noocyo badan oo damaashaad iyo dabaaldeg ah oo la xidhiidha arooska. Dhaqanka Soomaalidu wuxuu leeyahay nidaam u gaar ah oo loo dhigo arooska.

Guurka

Guurku waa labo qof sida ninka iyo naagta marka ee is guursadaan. Waa dad kadhaxeeyo isla shaqeen, dhaqaale iyo jaceel. Soomaalida marka ee is guursanaayaan waxaa loo qabtaa buraanbur iyo cayaar. Guurka waa maalin farxad leh, qof walba neh inta oo noolyahay mar uu guursanaa, guurka sidiisa ba waa nolosha biniaadanka. Qof marku uu guursado wuu dagaa oo fakarka badan aya daaya. Gaar raga ayaa ugu fikir badan intay habluhu ka fikir yar yihin guurka soomaalida waxa kalo kamida cilmi badhis lagu sameyey hablaha ugu quruhda badan inay yihin hablaha rer mogdishu gaar ahaan gabdhaha wardhiigley waxa lasoo saray boqolkiba boqol ibtisam inanta ugu xural caysan warta nabada oo macnaheedu uu yahay dhulkii Soomaaliya.gabdhaha ugu badan ee fircoonniga loo gudo waxaa ugu badan warta nabada kuwa ugu dhaadheerna waxa ay ka soo jeedaan ssanaag sool iyo ceyn qaybo ka mid ah dunida iyo dhaqanka ah lama ogola, iyo in laga hadlin xaqiiqda.

Muuqaalo

Sidoo kale fiiri
 Guur
 Meher

Xigasho

Guur

Guurka
Guur
Baxrayn

Baxrayn ama Boqortooyada Baxrayn(af-Carabi مملكة البحرين Mamlakat al-Baxrayn.
waa wadan carbeed oo ku yaalo Bariga Dhexe. Baxrayn waxee ka koobantahay Jasiirado, waxeena u dhaxeesaa ama Xad la wadaagtaa Sacuudi carabiya iyo Qatar.

Bahrain oo ka hadlaya codkani: Arbacada: البحرين al-Baḥrayn IPA: (ku saabsan codkan maqalka)), si rasmi ah Boqortooyada Bahrain (Carabi: مملكة البحرين Ku saabsan codkan Mamlakat al- Baḥreyn), waa boqortooyo dastuuri ah oo ku yaala bariga Persian. Waa waddan jasiirad ah oo ka kooban jasiirado yaryar oo ku yaala bariga Bahrain, oo u dhaxeeya Xeebta Jasiiradda iyo xeebta bari ee Sacuudi Carabiya, kaas oo ku xiran 25 kilomitir (16 mi) King Fahd Causeway. Dadka reer Bahrain waxay yihiin 1,234,571 (2010), oo ay ku jiraan 666,172 aan ahayn dadka aan muwaadiniinta ahayn [8] Waa 765.3 kilomitir kilomitir (295.5 sq mm), taas oo ka dhigaysa waddanka saddexaad ee ugu yar Asia Aasiya ka dib Maldives iyo Singapore.
Baxreyn waa goobta uu ka kooban yahay ilbaxnimadii hore ee Dilmuun. [10] Waxay ahayd tan ugu caansan taariikhda kalluumaysiga kalluumeysiga, kuwaas oo loo tixgeliyey inay ugu fiican adduunka qarnigii 19aad. [11] Bahrain waxa uu ahaa mid ka mid ah goobihii ugu horreeyay ee lagu beddelay Islaamka, 628 CE. Ka dib markii uu xukunka xukunka Carabta, Bahrain waxa u degay Portugal 1521, kuwaas oo markaa laga soo tuuray 1602 Shah Shah Abbas I oo ka mid ah Boqortooyada Safafid ee ku taal Boqortooyada Faaris. Sanadkii 1783, Bani Utbah waxay qabsadeen Bahrain oo ka timid Nasr Al-Madxur, tan iyo markii xukunka laga tuuray qoyska boqortooyada Al Khalifa, iyadoo Ahmed al Fateh uu ahaa Bahrain markii ugu horeysay.
Bilihii 1800maadkii, ka dib markii heshiisyadii ku-meel-gaadhka ahaa ee Ingiriisku, Baxraynku wuxuu noqday ilaaliye Boqortooyada Ingiriiska. Sannadkii 1971, Bahrain waxay ku dhawaaqday xornimo. Bahrain waxaa lagu dhawaaqay boqortooyo sannadkii 2002-dii. Sanadkii 2011, waddanka ayaa la kulmay mudaaharaadyo ay ku dhiirigelisay Bisha Cas ee gobolka. [12] Boqortooyada boqortooyada al-Khalifa ee boqortooyada al-Khalifa ayaa lagu eedeeyay laguna dhaleeceeyay xad-gudubyada xuquuqda aadanaha, oo ay ka mid yihiin xabsiyo, jirdil iyo dil loo gaystay mucaarad, mucaarad siyaasadeed iyo shiicada Muslimiinta. [14]

Xubin
 IMF * 
  Bankiga Aduunka * * 
 Jaamacada Carabta * * 

 Qaramada Midoobay * *

Waddanmaha Deggan Bahrine
  40,000+
   20,000+
  13,000+
  13,000+

  1,100+
 Philippines 25,000+

Aasiya
Xamaas

Ururka Muqaawamada Islaamiga oo loo soo gaabiyo Xamaas (Carabi: حماس) waa Dhaqdhaqaaq islaamiya oo ka dhisan Magaalada Gaza. waxa uuna ka shaqeeyaa sidii xornimo loo gaarsiin lahaa shacabka reer Falastiin, waxaana la aas'aasay 1987-dii.
Falastiin
Giinyada Dhulbareed

Jamhuuriyadda Giinyada Dhulbareed, waxee ka mid tahay wadamada ugu yar Afrika.Waxeena ku taalaa galbeedka bartamaha Afrika.
Xuduudaha Guinea (Isbaanish: Guinea Ecuadorial, [Faransiiska: Guinée équatoriale, Burtuqiis: Guinea Equatorial), si rasmi ah Jamhuuriyadda Giinyada Dhulbareed (Isbanishka: Republika Guinea Ecuatorial, Faransiiska: République de Guinée équatoriale, Portuguese: República da Guiné Equatorial) , [b] waa dal ku yaalla Bartamaha Afrika, oo leh 28,000 kilomitir oo isku wareeg ah (11,000 sq m). Xubinimadii hore ee Guinea Isbaanish, magaceedu wuxuu madaxbannaanaa wuxuu ka dhigayaa meel u dhow labada Equator iyo Gacanka Guinea. Equatorial Guinea waa gobolka keliya ee madaxbannaan ee Afrikaanka ah ee Isbaanishku yahay luqad rasmi ah. Laga soo bilaabo 2015, waddanku wuxuu ku qiyaasay dad lagu qiyaasey 1,222,245. [12]
Equatorial Guinea waxay ka kooban tahay laba qaybood, qoto-dheer iyo dhul-beereed. Goobta qulqulka ahi waxay ka kooban tahay jasiiradaha Bioko (oo horey u ahaan jirtay Fernan

do Pó) ee Gacanka Guinea iyo Annobón, oo ah jasiirad yaryar oo yar yar oo ka mid ah waddanka koonfurta ee xuduudaha. Bioko Island waa qaybta waqooyiga ugu badan ee Equatorial Guinea oo ah meesha uu ka yahay caasimadda dalka Malabo. Jasiiradda São Tomé iyo Príncipe waxay ku taalaa Bioko iyo Annobón. Gobolka dhexe, Río Muni, waxaa xuduud u leh Cameroon oo waqooyiga iyo Gabon koonfurta iyo bariga. Waa meesha Bata, Magaaladda ugu wayn ee Guud ee Equatorial Guinea, iyo Oyala, caasimadda mustaqbalka ee qorshaysan. Rio Muni waxa kale oo ku jira jasiirado yar oo yaryar, sida Corisco, Elobey Grande, iyo Elobey Chico. Wadanku waa xubin ka mid ah Midowga Afrika, Francophonie, OPEC iyo CPLP.
Tan iyo bartamihii 1990-yadii, Equatorial Guinea waxay noqotay mid ka mid ah kuwa soo saara saliida ugu weyn Afrika ee Saharan. Waa dalka ugu qanisan dadka Afrikaanka ah, [13] iyo waxsoosaarka guud ee gudaha (GDP) ee loo qoondeeyay sinaanta awoodda wax iibsiga (PPP) ayaa lagu qiimeeyaa 43 qof oo adduunka ah

Dawladdaha Afrika
Romania

Romania (af-Romani: România). waa wadan ku yaalo bariga koonfureed ee qaarada Yurub.

Romaan (Romaania Listeni [Romuusia Listeni [romɨni.a]) waa gobol madax bannaan oo ku yaal bartamaha bartamaha, bariga, iyo koonfur-galbeed ee Yurub. Waxay xuduud u tahay badda madow, Bulgaria, Ukraine, Hungary, Serbia, iyo Moldova. Waxay leedahay aag 238,397 square kilomitir (92,046 sq mi), taas oo ka dhigeysa kii labaatanaad ee ugu weynaa Yurub. Waxay leedahay cimilo badan oo dabiiciga ah oo cimilada ah oo leh qaar ka mid ah Oceanic, Mediterranean, iyo xitaa saameynta xilliyada Scaninavian-Baltic.

Ku dhowaad 20 milyan oo qof, waddanku waa gobolka toddobaad ee ugu badan ee ka mid ah Midowga Yurub iyo tobankii guud ee Yurub. Magaalada caasimadda ah iyo magaalada ugu weyn, Bucharest, waa magaala lixaad ee ugu weyn Midowga Yurub iyo tobanka tobnaad ee ku yaala qaarada yurub, iyadoo 2,106,144 degganaa laga soo bilaabo 2016; magaalooyinka kale ee waaweeyn waxaa ka mid ah Iaşi, Timishoara, Cluj-Napoca, Constanţa, Craiova, iyo Galaţi.

Webiga Danube, oo ah webiga labaad ee ugu dheer Yurub, wuxuu kordhay Jarmalka, wuxuuna u dhexeeyaa jihada koonfur bari ee 2,857 km (1,775 mi), isagoo ku weheliya toban waddan kahor inta uusan faaruqin Danube Delta. Buuraleyda Carpathian, oo ka soo jeeda waqooyiga galbeedka ilaa koonfur galbeed, waxaa ka mid ah Moldowanu oo ah 2,544 m (8,346 ft).

Modern-ka Romania waxaa la aasaasay 1859 iyada oo loo marayo urur shaqsi ah oo ka mid ah Maamullada Danubiyaanka ee Moldavia iyo Wallachia. Gobolka cusub, oo si rasmi ah loogu magacaabay Romania tan iyo 1866-kii, ayaa xor ka ah Boqortooyadii Boqortooyada ee 1877. Dhamaadkii Dagaalkii Dunida I, Transylvania, Bukovina iyo Bessarabiya waxay ku midoobeen boqortooyada Boqortooyada Roomaaniya. Intii lagu jiray dagaalkii labaad ee dunida, Romania waxay ahayd xulafada Nazi Jarmalka ee ka soo horjeeda Midowgii Soofiyeetka, iyagoo la dagaallamaya dhinaca Wehrmacht ilaa 1944-kii, markii ay ku biireen awoodda Allied iyo inay la qabsadeen xoogagga Ciidanka Xoogga. Romania waxaa laga badiyay dhulal badan, oo waqooyiga Transylvania dib loo soo celiyay dagaalka. Dagaalka ka dib, Romania waxay noqotay Jamhuuriyad bulshadeed oo xubin ka ah Warsaw Saxiixa. Ka dib Kacaanka 1989, Romania waxay bilowday in ay u gudubto dimuquraaddiyadda iyo dhaqaalaha suuqa dhaqaalaha.

 Roma (qaran)

 Moesia

Romania

Yurub
Bulgaariya

Bulgaria ( Af-Bulgari: България, waa wadan ku yaalo bariga koonfureed ee qaarada Yurub.

Bulgaariya: / bʌlɡɛəriə, bʊl- / (ku dhawaad ​​codka dhageysato); Bulgarian: Baalgariya, tr Bihlgariya), si rasmi ah Jamhuuriyadda Bulgaariya (Bulgarian: Repubblica Búlgariya, IPA: [rɛpublikɐ bɐɫɡarijɐ]), waa a waddanka koonfur bari ee Yurub. Waxaa xuduud u leh dalalka Romania, waqooyiga, Serbia iyo Macedonia, galbeedka, Giriigga iyo Turkiga ee koonfurta, iyo Badda Badda ee Bariga. Magaalada caasimada ah iyo magaalada ugu weyn waa Sofia; magaalooyinka kale ee waaweyn waa Plovdiv, Varna iyo Burgas. Iyada oo leh dhul-dhan 110,994 kilomitir oo isku-wareeg ah (42,855 sq mi), Bulgaariya waa waddanka 16aad ee Europe ugu weyn.

Ururada dhaqameed ee taariikhiga ah waxay bilaabeen inay ka soo baxaan dhulalka hadda jira ee Bulgaariya muddada Neolithic. Taariikhdeedii hore waxay arkeen joogitaanka Thracians, Giriigga Giriigga ah, Faaris, Celts, Rooma iyo kuwo kale. Soo ifbaxa mid ka mid ah dowlad-goboleed mideysan oo reer galbeedka ah ayaa taariikhda dib u bilaabaya aasaasida Boqortooyada Midowgii Boqortooyada ee 681-dii AD, taas oo ay ku badnayd Balkans oo ka shaqeynaysay xarun dhaqameed ee Slavs inta lagu guda jiro qarniyadii dhexe. Iyada oo hoos u dhacday Boqortooyada Badbaadada Badnaanta ee 1396, dhulalkeedii waxay ku hoos jirtay xukumadii cusmaaniyiinta mudo shan sano ah. Dagaalkii Russo-Turkish ee 1877-78 waxay keeneen dhisitaanka Dowlad Goboleedka Bulgaariya. Sannadaha soo socda waxay arkeen colaado dhowr ah oo ay la galaan deriskooda, taasoo keentay in Bulgaria ay la jaanqaado Jarmalka labada dagaal. Sannadkii 1946-kii waxay noqotay mid ka mid ah xisbiyada siyaasiga ah ee qaybta ka ah ee ka soo jeeda Eastern Bloc ee Soviet-led. Bishii Disember 1989, Xisbiga talada haya ee Xisbiga ayaa u oggolaaday doorashooyin dhinacyo badan, kaas oo markii dambe u horseeday barashada Bulgaariya ee dimuqraaddiyadda iyo dhaqaalaha suuqa.

Bulshada Bulgaria oo ah 7.2 milyan oo qof ayaa inta badan ku badan magaalooyinka waxayna badanaaba ku badan yihiin xarumaha maamulka ee 28 gobol. Inta badan dhaqdhaqaaqyada ganacsiga iyo dhaqanka waxay ku yaalaan caasimadda iyo magaalooyinka waaweyn, Sofia. Qeybaha ugu xooggan dhaqaalaha waa warshad culus, injineernimada tamarta, iyo beeraha, kuwaas oo dhammaantood ku tiirsan ilaha dabiiciga ah ee deegaanka.

 Roma (qaran)
 Buundada Daboolan

Yurub
Bad

''Kani waa maqaal ku saabsan guud ahaan biyaha badaha. Bogag kale fiiri badweyn

Bad waa biyo dhanaan oo aad u baaxad wayn isla markaana qariya 2/3 oogada dhulka.

Badda waxaa lagu magacaabaa, biyaha cusabada leh, oo ka go'an qaaradaha. 71% aduunka korkiisa waxaa daboolan badda. Badda waxaa ka buuxo Xayawaanaad, sida malaayga, Yaxaaska, Libiriga iyo xayawaanaad oo la tiri karin.

Guud ahaan waxa jira shan badwayn dunidan aan ku nool nahay, kuwaas oo kala ah:

 Badweynta Hindiya
 Badweynta Atlantika
 Badweynta Baasifig 
 Badweynta Antaraktika
 Badweynta Araktika 

Sidoo kale, waxaa jira tiro badan oo bado yaryar ah, sida:

 Badacas 
 Bada madow 
 Bada Midhatareeniyaanka

  Why Is the Sea Salty?

Qoraalo Kale

Xigasho 

Juqraafi
Badweyn
Bad
Biyo
Dhul

Badaha

Juqraafi
Badweyn
Biyo
Dhul
Juqraafi
Malaay

Boga "Kaluun" halkan ayaa laga soo toosiyay.

Malaay, Kaluun (; ) waa xayawaan kamid ah xayawanada  ku nool biyaha dhexdooda; sida biyaha badaha, webiyada, dhijaamaha iyo wixii la mid ah.
Malaayga waa Xayawaan la cuno.

Kalluunku wuxuu ka neefsadaa Seebabka.

Sidoo kale fiiri

Xayawaan
Naasley
Shimbiro
Beribiyood
Xamaarato
Kaluun
Kuna Dhex Nool Biyaha

Tixraac
 Fish

Malaay
Xayawaan
Saxaabi

Saxaabi waxaa loogu yeedhaa, asaxaabtii,amaba Saaxiibadii Maxamed  waa Muminiintii Nabiga Maxamed  Rumaysay ee saaxiibada unoqday waxa ay nabiga kutaageereen sidii uu islaamka ugaadhsiinlahaa dadka, waxa ay ahaayeen qaar markasta udhaw Nabiga Maxamed 

Saxaabada
Islaam
Waraabe

Waraabe waxaa af ingiriis lagu dhahaa spotted hyena; (   ) waa xayawaan duurjoog ah kaas oo cuna hilibka. Waraabuhu waa bahal xoogan oo ku nool, Afrika. 

Waraabaha, waxoo leeyahay, ilko miishaar ah ama goon aad u xoogan. waraabaha, waa xayawaan kala duwan, markii la fiiriyo kuwa ku kala nool aduunka..

Waraabe waxay isku bah yihiin: Cumar, iyo dhurwaa.

Xayawaan
Duurjoog
Naasley
Jini

Jini

Jinku waa noole ka mid ah abuurka Ilaahay (s.w.t), kuwaas oo ku nool oogada sare ee dhulkaa. 

Jinka oo sida dadka u nool qoysas, qabiilo iyo bulshooyin ayaa ah wax isha bani-aadamku qaban karin. 

Sidoo kale, si la mid ah aadamaha ayaa Jinku u dhashaa, jidhkiisu u koraa, ugu dambayna u dhintaa. 

Sida diintu inoo sheegtay, jinku wuxuu leeyahay ilbaxnimooyin iyo xadaarado isaga u gaar ah.Jinku wuxuu leeyahay diimo kala duwan, sida muslimiin,masiixiyiin,jinku waxay qabtaan howlo aan dadka u fududayn inay qabtaan.

Ruuxyada sharka leh waxaa la yiraahdaa shayddaammo 
Shayddaanku waa madaxda shayddaammada. Ruuxyada sharka leh waxaa la yiraahdaa shayddaammo. Dadka sixirka isticmaalo waxaa awood ku yeelan karo shayddaammada. Kuwa isku dayo inay la hadlaan kuwa dhintay waxay la hadlayaan ruuxyo shar leh. Ruuxyo shar leh baa isku daya inay wax ina yeelaan.

 Ma Ilaahay Baa Ibliiska Abuuray?
 Shayddaammadu Ma Jiraan?

c rashid xasan

Diin
Noole
Dhul
Fanaan

Kani waa maqaal ku saabsan guud ahaan Fanaanka. Qoraalo kale fiiri fanka Soomaalida, fanaan Soomaali, suugaan, hees.Boga "heesaa" iyo "fanaanad" halkan ayaa laga soo toosiyay.

Fanaan (; ) waa heesaa, jilaa, iyo qof muusigga yaqaan. Fanaanka waxaa badanaa loogu yeeraa, qof xirfaddiisa shaqo heesaha iyo muusikada tahay. Haweeneyda waxaa loogu yeeraa "fanaanad", ninkana "fanaan". 
Guud ahaan, fanaanku waa qofka ku codeeya hees, gabay, geeraar, tix, iyo tiraab. Waxaa jira shakhsiyaad gaar ah oo leh xirfad ka baxsan heesida, sida dadka halabuurka leh (abwaan), majaajilada fiican leh, ciyaarta qoob-ka-ciyaarka yaqaana (dance), ama garaaci kara qalabka muusiga (sida kabanka, durbaanka, turunboda iwm).

Fanaaniinta Soomaaliyeed

Fannaaniinta Soomaaliyeed ee caanka ah aad bay u badan yihiin rag iyo dumarba; haddaynnu dhawr ka xusno fannaaniintii hore ee waaweynaa waxa ka mid ah:

 Maxamed Saleebaan Tubeec
 Xaliima Khaliif Magool
 Hibo Maxamed Hudoon (Hibo Nuura)
 Cabdi Tahliil Warsame (Tahliil)
 Axmed Naaji Sacad
 Cali Naaji Sacad
 Maxamed Nuur Giriig
 Qamar Maxamed Xuseen
 Caasha Cabdoo
 Khadra Daahir Cige
 Maxamed Nuur Giriig
 Qamar Maxamed Xuseen
 Saalax Qaasim
 Saado Cali Warsame
 Maxamed Mooge
 Xasan Aaden Samatar
 Axmed Mooge
 C.Qadir Macalin Jubba
 Cumar Dhuule
 Sahra Axmed
 Digfeer
 Shimaali Axmed Shimaali
 Axmed Tifow Khamiis

 Cali Sugulle
 Axmed Nuur Jaangow
 Siciid Harawo
 Xareedo Ismaaciil Duniyo
 Cali jareerre
 Cusmaan C/kariim Gacanlow.

Hogaanka Bahda Fanka Soomaaliyeed
Sharaxaad badan iyo faahfaahin fanaaniinta Soomaaliya, fadlan fiiri Fanaaniinta Soomaaliya.

Bahda fanka ku luuqaysa iyo ku heesta luuqada af-Soomaaliga aad ayay u badan, kuwaasi oo ka soo baxay meelo kala duwan iyo wakhtiyo kala duwan.
Sidoo kale, maanta waxaa jira tiro aad u badan oo fanaaniin ah oo ku nool dhamaan qaaradaha dunida, kuwaasi oo soo saara heeso cusub iyo kuwo la cusboonaysiinayoba.
Jadwalka hoos ku qoran waxaanu ku soo bandhigeynaa qaar ka mid ah fanaaniinta sida fiican looga yaqaano dalka gudahiisa iyo dibadiisaba.

 Xareedo ismaaciil duniyo fanaanad qaran hooyadii fanka ilaahy naxariistii janno haka waraabiyee , waxay ahayd fanaanad loogu soo hirto hidaha fanka iyo hanuuniyaha bulshada run u sheega madaxda dalka, waxay kale oo ay ahyd fanaanad ku sifowday waddaniyada iyada iyo AUN Saynab xaaji ali baxsan.

Qoraalo La Mid Ah

Suugaan
Muusig
Fan

Muuse Ismaaciil Qalinle
Hooyo

Hooyada somaalida dhashay waxaa ladhihi jiray Qaali Mohamed Abdi waxay ku nooshahay Kampala qabiilkeeda waa gaaljecel aan feel laheen'Hooyo' waa waalid, micnaha (hooyo)wuxuu kayimi (hooy) oo ah hooyga laga hadhgalo wax walba oo dhibaato ah, oo ad ka helaysid dugsi iyo diirsimaad, waxaynu kaloo odhan karnaa hooyo waa hooy aad caloosheeda usoo hooyatay.Hooyo they wah wah laga hadhgalo wahas wa samaya heya wa so fihyanta hay.

Waad og tahay in daryeelka reerku maalmahan sii adkaaday oo hawsha hooyadu dhib badan tahay.

Waalidku waa inay carruurtooda sharciyada Ilaahay ku koriyaan.

Waad og tahay in daryeelka reerku maalmahan sii adkaaday oo hawsha hooyadu dhib badan tahay.

 Carruurtaada Sida Wax Loo Baro

Waalid
Hees

Hees waa hiddo ee ereyo murtiyeeysan oo qof ku dhawaaqayo isla markaana muusig la socdo. 
Hees waa cod ereyo la isku habeeyay oo hal qof in ka badan kaga dhawaajinayaan taas oo ka duwan hadalka. 

Heestu way ka duwan tahay gabayga, geeraarka iyo buraan-burka sababtoo ah muusig ayaa heesaha la socda.
hees badana waxaa laga tiriya godka "jiiftada".heesta waxaa loo qaybiyaa labo qaybood oo kala ah Heeso hawleed iyo heeso ciyaareed.
Maxamed Indho.

Heesaha diinta Muusika Caabudaadda, heeso la isticmaalo marka Ilaahay

Muusig
Abkow

Awoowe

Awoowe waa waalid.
Awoowe waa aabaha iyo hooyada aabaheed, kaasi oo ah Waalid Labaad. 
Dhinaca kale, awoowaha aabihiis waxaa loo yaqaanaa Abkoow.
Abkoowga waxaa inta u badan waxaa lagu khaldaa awoowaha.

Qoraalo La Mid Ah 
 Qoys
 Hooyo
 Aabe
 Ilmo
 Walaal
 Ubad
 Qaraabo
 Aboowe
 Abaayo
 Wiil
 Gabadh
 Xaas
 Seey
 Waalid
 Ciyaal
 Caruur
 Awoowe
 Mocooyo
 Ayeeyo

Xigasho 
 Grandparent

Hooyo
Waalid
Qoys
Jacayl
Walaal
Jacayl
Dad
Noole
Nolol
Ehelada
Liin dhanaan

Kani waa maqaal ku saabsan Liin dhanaanta. Bogag kale fiiri Liin Macaan, Liin Beydariin, Liin Qarboosh iyo Liin Bambeelmo
By: Abdirisak Mohamed
Liin dhanaan (; ) waa midho ka mid ah khudaarta oo ka tirsan qoyska liinta. Liin dhanaantu waxay caan ku tahay dhadhankeeda dhanaanka ah iyo biyaha asiidha badan ee laga helo midhaheeda. Geedka liin dhanaantu waa mid waligiis cagaar ah oo ka dherer gaaban geedaha kale ee liinta. Sidoo kale liin dhanaanta waxay aad iskugu dhow yihiin xaga dhadhanka iyo walxaha ay ka samaysan tahay midhaha liin qarbooshta, waxayna kaliya ku kala duwan yihiin midabka cagaaran ee liin qarbooshta. Intaas waxaa dheer in liin dhanaantu ka dhanaan badan tahay liin qarbooshta.Sorting Citrus names|author=Michel H. Porcher The University of Melbourne Isla markaana leedahay tiro badan oo nafaqada jidhku u baahan yahay ee fiitamiin-Sii. 

Guud ahaan, liin dhanaantu waxay ka baxdaa wadamo badan oo caalamka ah, kuwaasi waxaa ka mid ah Soomaaliya, laakiin waxoo u badan yahay dalka Hindiya.

Liin dhanaan, waxaa aad looga isticmaali jiray, wadamada aasiya, kumanaan sano ka hor.

liinta dhanaan, waa geed mirahiis, oo jaale ama cagaar ah. dhaxda waxee ku leedahay hilibkii liinta, oo ubax camal u sameesan,oona ah biyo dhan ah. liinta waxaa lagu isticmaala Cuntada ama Biyaha cabiyaanka.

Taariikh

Dhamaan noocyada liintu waxay ka soo tafiirmeen geedka "genus" ee Saynis ahaan loo yaqaano Sitrus''. Taasi micnaheedu waa in dhamaan noocyada kale (sida Liin Dhanaanta, Liin Qarbooshta iyo Liin Bambeelmada) ka soo tafiirmeen geedka Jenus ee liin macaanka.

Sida lagu xusay taariikhda geedka liinta waxaa markii ugu horeeysay lagu isticmali jirey koonfurta wadanka Shiinaha oo la aaminsan yahay ineey tahay meesha ay asal ahaan ka timidey, iyo deegaano ka mid ah wadanada Koonfurbari Aasiya. Waxaa beerashada geedka la dadku bilaabeen ilaa 2500 sano C.H (Ciise Hortii).

Dhinaca qaarada Yurub waxaa la sheegay in nooc liin dhanaanta ah lagu isticmaali jirey wadanka Talyaaniga taasi ooy ka sameeyn jireen daawooyinka iyo walaxaha la isku dhayo. Waxay liintu aad ugu fiday qeybaha kale ee qaarada Yurub qiyaastii qarnigii 16aad, wakhtigaasi oo beerashada liintu aad u koobnayd.

Waxaa qaaradaha Ameerika soo gaadhsiiyay liinta sahamiyayaashii boqortooyada Isbayn. Kiristofer Kolumbus ayaa la aaminsan yahay inuu geedka liinta ka beeray agagaarka deegaanka loo yaqaano Hispaniola.

Muuqaalka

Qoraalo La Xidhiidha

Tixraac
 The Versatile Lemon

Caafimaad
Cunto
Dhir
Geed
Midho
Dad

Bayoloji
Yaanyo

Yaanyo waa geed ka baxa Soomaaliya iyo wadamada qaarkood, waxoo u badanyahay qaarada Ameerikada koonfureed. Yaanyo waa miro la cuni karo, oo gaduud ah. waxaana lagu isticmaalaa cuntada , sida dalacbilaashka ama suugada. Yaanyo waxee ka sameysantahay, biyo oo 90% ka badan. Waddanamaha Yaanyo dunida Milyan ton Tiro.

  12,000,000 Milyan Ton
  1,200,000 Milyan Ton
  1,200,000 Milyan Ton
  200,000 Tons
  112,000 Ton
  42,000 Tons
  28,000 Tons

 The Tomato—A Very Versatile “Vegetable”

  The Triumph of the “Love Apple”

Bayoloji
Canab

Canab waa miro la cuni karo oo leh madabo kala duwan sida buluug,madow, gaduud iyo cagaar. Canabka wuxuu ka dhashtaa geed la yiraahdo geed canab (Vitis), oo ka boxo koonfurta yurub iyo koonfurta galbeed ee aasiya.

 Vine

Bayoloji
Shefdo (Buug)

Shefdo ama Buug wadartiisu waa shefdooyin ama buugaag, (Af-Carabi: الكِتابُ, Af-Ingiriis: A book) waa walax wax ku qoranyihiin, ama ku daabacanyihiin, ama waxba aysan ku qorneyn, buugu waa weelka aqoonta lagu kaydiyo loona sameeyay in la aqriyo bilow ilaa dhamaad isagoo u samaysan qaab sheeko, taariikh, wax barasho iyo wax walboo loo baahdo in dib loogu noqdo ama dib loo raaco si looga dhigto daliil ama tuse, Noocyada buugaagta waxaa ka mida tixraac sida qaamuusyada, iyo aqoonta iskoolada iyo dugsiyada diinta laga barto, oo hadii la waayo ay aqoon badani lumayso.

Qeexida Buug 
Qeexida Buug waa walax ka samaysan xaashiyo daabacan ama cad oo la isku keenay oo ku lagu laabay ama dhexda uga jira labo garbad maqaar ama maro ama walax adag ka samaysan.

Buugaagta waxaa laga heli karaa inta badan ama laga soo deensan karaa Maktabadaha ( qor oolka ) waxaana laga gadan karaa dukaanka  Bugaagta, waxaa lagu isticmaalaa badanaa iskoolaadka ama jaamacadaha. dadka qaar ayaa xasuus qor ka dhigta, dukaamada ayaa adeegsada si ay wax ugu xisaabsadaan, buugaagta qaar ayaa waxaa loogu talo galay caruurta si ay ugu falaadaan waxna ugu bartaan.

Ereyga Buug 
Ereyga buug ayaa ka soo jeeda erega ingiriiska ah ee Book taasoo ku tusaysa soomaalidu inaysan waxba akhrin jirin waayadii hore, saas daraadeedna ay iska soo min guursadeen ereyo dadyow kale leeyihiin,
Dadka qaar erey bixin ay sameeyeen ayaa ah in buuga lagu badalo ereyga dhigane.

Wax Tarka Buugga 
In kastoo hada kumbuyutar wax lagu kaydsado dadka qaarna ay xagaas u bateen ayaa hadana dadka qaar waxay dareemayaan in buugaagta ama kitaabadu wali ay muhimadoodii ilaashanayaan, waxaa suura gal ah in kumbuyuutarku mar walba uusan diyaar kuu ahaan karin, maadaama koronto uu istcmaalayo, buuga ayaa waxuu yahay mid mar walba iyo waqti walba laga dhigan karo asalka aqoonta maadaama uu kaaga baahanyhay oo kali ah inaad kala furto.

Aqoonta hada la gaaray waa walax dad hore ay noogu soo gudbiyeen buugaag ay qoreen iskana reebeen, maalin walba waxaa aduunka laga helaa buugaag waa' hore la qoray oo waxyaabo muhiim ah ay ku qoranyihiin, waxaa jira mataaxif (hide ool) la dhigo buugaagta qadiimka ah si loogu faano dadyowga soo booqanaya, waana markii la min guuriyo aqoonta ku qoran.

Waxaa la yiraahdaa qofba qofkuu ka aqris badanyhay buu ka aqoon badanyahay.

 Maalinta Buugaagta Adduunka

Tixraac 
 International Standard Book Number
 http://www.readingrockets.org/article/hooking-struggling-readers-using-books-they-can-and-want-read
 https://www.quora.com/How-do-I-develop-an-interest-in-reading-books-2
 https://www.reddit.com/comments/ch0wt/a_reading_list_for_the_selftaught_computer/
 http://www.goodreads.com/genres/computer-science
Qaado

Qaando Ama Malqacad Waa shay ama walax cuntada Lagu sameeyo laguna cuno Malgacaduhu waxa ah ukala baxaan dhawr waxaa jira qaar cuntada marka lakarinayo loo adeegsado iyo qaar cuntada lagu cuno marka la diyaariyo.

Alaabta Cuntada lagu sameeyo

de:Essbesteck#Löffel