maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Yagoori

Yagoori  waadegmo  ku taala inta u dhexeysa magaalooyinka Laascaanood  iyo burco ee gobolka waxay ka mid taahay gobolka Sool ,
Waxa la'asasay 1935 magaalo ahaan 
Markii hore waxay ahayd doxooyin reer guuragu dego 
Waa meeshi ugu horeysay ee daraawish degto
yagoori waxay xarun u tahay qaar kamida culimada soomaaliyeed gaar ahaan kuwa ahlu suna wal jamaca ee loo yaqaan timo waynta,

Yagoori waxaa mara dooxooyin qurxa badan oo ay ka mid tahay dooxada casuura. Dawlad gaboleedka Somaliland ayaa ka talisa Magaalada Yagooori wakhtigan xaadirkan.
Sool (SSC-Khatumo)
Paramore

Paramore waa koox USA ah oo ciyaarto heesaha pop punk, power pop.

kooxda 

 Hayley Williams
 Jeremy Davis
 Taylor York

Muusig 

 All We Know Is Falling (2005)
 Riot!(2007)
 Brand New Eyes (2009)
 Paramore (2013)

EP 
 The Summer Tic EP (2006)
 2010 Summer Tour EP (2010)
 The Only Exception EP (2010)

Muusig
Qormo saynis

Qormo Saynis Culimada saynisku waxay isticmaalaan qormada sayniska si ay u qori karaan tirooyinka aad u waa weyn iyo kuwa aad u yar yar sida xawaaraha ilaysku uu hawada ku maro oo ah 29,900,000,000 sentimitir sanadkiiba, ama cufka Borotoonka oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 oo graam. Haddii tirooyinla loo qorosida caadiga ah, meel weyn bay qaadanayaan akhrigoodana wuu adkaanayaa. Markaa waxaa wanaagsan in la isticmaalo qormada sayniska. Tirada hore oo ah 29,900,000,000 waxay noqonaysaa 2.99 x 1010, ta dambe oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 waxay noqonaysaa 1.65 x 10−24.

Tirada qormo saynis ku qoranwaxay ka koobantahay tiro ka weyn ama le'eg kow, kana yar toban oo lagu dhuftay toban abyooneku jibaaran. Waxaa kale oo aan dhihi karnaa, tirada uqoran qormo saynis waa tiro leh hal god oo aan eber ahayn oo bidix ka xiga barta jajab tobanlaha, waxayna ku dhufsan tahay toban ku jibaaran abyoone togan ama abyoone taban.

Tusaale ahaan, haddii aan rabno in aan u qorno xawaaraha ilayska oo ah 29,900,000,000, habka qormada sayniska waxaan u raraynaa barta jajab tobanlaha sagaalka iyo labada dhexdooda, waxaynu ku dhufanaynaa toban ku jibaran toban. Marka wuxuu noqonayaa 2.99 x 1010. U fiirso in 2.99 ay tahay tiro toban ka yar, kowna ka weyn, ama ay tahay tiro god kaliyihi bidix ka xigo barta jajab tobanlaha, tobanka ku jibaaran tobanku waa inta god ee barta jajab tabanlaha loo raray xagga bidix.

Cufka Borotoonka oo ah 0.000,000,000,000,000,000,000,001,65 marka loo qoro qormo sayniswuxuu noqonayaa 1.65 x 10−24. U fiirso in 1.65 ay tahay tiro ka yar toban kana weyn hal, ama tiro qod qurihi bidix ka xigo barta jajab tobanlahan. Afarta iyo labaantanka (-24) waxay tilmaamaysa inta god ee barta jajab tobanlaha midig loo raray. Haddii barta jajab tobanlaha loo raro bidix, jajab tobanku wuxuu noqonayaa abyoone togan, haddii midig loo rarana jibbaarka tobanku wuxuu noqonayaa abyoone taban.

Tusaale ahaan, haddii aan rabno in aan u qorno tirada 3713.427 habka qormada sayniska waxay noqonaysaa 3.713427 x 103. Haddii aad eegtitd 3.713427 waa tiro ka weyn hal kana yar tobanama god qurihi bidix ka xigo barta jajab tobanlaha. Saddexda tobanka ku jibbaarani waxay sheegeeysaa inta god ee barta bidix loo raray.

Hadd aan xeerkii jajab tobanlaha dib ugu noqono, waxaan arkaynaa in 3713.427 ay la mid tahay3.71347 x 1000. Kun 1000 waxay la mid tahay 10 x 10 x 10 am 103.

Tusaale kale, haddii la rabo in 0.0002701 loo qoro habka qormo saynis waxay noqonaysaa 2.701 x 10-4. 2.701 waa tiro god qurihi barta jajab tobanlaha bidix ka xigo afarta taban (-4) ee tobanka ku jibaarani waxay tilmaameeysaa inta god ee barta midig loo raray.

Haddii aan u fiirsanno xiriirka ka dhexeeya jajab tobanlaha jibbaarrada iyo qormada sayniska, waxaan arkaynaa in 0.0002701 ay la mid tahay  ama 2.701 x . Isla markaa  waxay la mid tahay 1 x  ama  waxay la mid tahay 10-4, waayoo qeexda tirada ku jibbaaran tiro taban bay ahayd sida hoos ku qoran a-n = :, haddii a iyo n ay yihiin abyoonayaal togan. Markaa haddii qeexda aan raacno, 10-4 waxay la mid tahay :

Habdhiska tiro
Cabbir
Fiisikis
Cabdul-Qadir Jilani

Shiikh Cabdi qadir Jilani waxa uu dhashay sanadii 472 taariikhda hijriga waxa uu ahaa Imaam suufi ah waxaa lagu tiriyaa in dariiqada Qaadiriyady ay isga kasoo jeedo.

Nasabka Shiikha 

Abu Maxamed Cabdul Qaadir Al-Jaylani bin abii saalix Musa bin YaxyaAl-jili bin cabdala zahid Ibn Maxamed Almadani Ibn dauud al amiir Ibn musa sani Ibn cabdala almakarim.

Dhalashaddiisii Iyo yaraantiisii 

Waxa ka jira khilaaf wayn goobta uu ku dhashay, laakiin Cadaymo badan ayaa tilmaamaya in shiikhu uu ku dhasahay magaalada Jaylaan ee wadan Iiraan waxa uu shiikhu dhashay sanadii 1077.

Caruurtiisii 

Shiikh cabdi qaadir waxa uu dhalay caruur aad ubadan,waxaana ka caanbaxay Toban.

Safarkiisii Baqdaad 

kadib markii shiikhu uu xoogaa culuumta diinta ha qataay culimadii caailadiisa waxa uu u safray dhanka Magaalda baqdaad ee haatan caasimada wadanka Ciraaq taariikhdu markaas waxa ay ahayd 488 hijriga. waxa uu ahaa sideed iyo toban jir.kadib waxa uu kubiiray Madrisad lagumagacaabi jiray Shaykh abu saciid almakrami, waxa uu noqday shiikh wayn waxa loo nisbeeya dariiqada qaadiriyada oo agh mid kamida Dariiqooyinka Suufiyada oo aad looga jecelyahay Masar Suudaan iyo meelobadan oo kamida bariga Afrika oo Dhulka soomalidu ay kamidyihiin.

Shaqsiyadaad
Islaam
Masjidul-xaraam

Masjidul-Xaram Waa masjidka ugu mudan muslimiinta waxa uu kuyaalaa bdhtamah magaalda Mekka ee wadan Sacuudi Carabiya Masjidka waxa Bdhtamaha kaga taala Kacbada sharaftaleh. waana goobtii ugu horaysay waa kacnadee ee loo dhiso in Allah lagu caabudo.masjid al xaramku waa qiblada ay muslimuuntu u jeesato marka ay tukanyaa.waxay ay muslimiintu rumaysanyihiin in salaada lagutukadaa ay u dhiganto 1000 kunun oo salaadood.

Taariikhda Masjidka

Islaamka kahor 
Sida Muslimiinturumaysantahay waxa la aasaasay kacbada xiligii Nabi Aadam C.S. laakiin way duntay ilaa ilaahay uu u waxyooday Nabi Ibraahim in uu dib u dhiso.sidaas ayaa ilaahay ku amaray nabi Ibraahim in uu Xaramka bineeyo oo uu dib u dhiso. Xajar Al aswadkana waxaa keenay oo janada kasoo qaaday Malak Jibriil ma uu san madoobayn markii hore laakiin waxa uu lamdoobaaday sida uu Nabigu sheegay xumaanta iyo khaladka dadka Xunxun.

Kadib hadana waxa kacbada markale dib ay qurayshi u dhistay kadib markii Caam alfiil uu dab qabsaday.

Xiligii Rasuulka S.C w. 

Kadib markii uu Nabigu Maka Furay waxa uu kacbada ka dhameeyya dhamaan wixii asnaam ahaa ee jahiliintu ay ku caabudi jireen.

xiligii Khaliifada 

Xiligii Abuubakar Alsidiiq waxa uu ahaa masjidku sidiisii oo waxba lagama bedelin laakiin Khaliifkii ka danbeeyaya oo ahaa Cumar bin Khadaab ayaa arkay in loobaahanyahay in la balaadhiyo Xaramka kadib markii umadii islamka ahayd ay balaadhaty. sidoo kale Cusmaan bin Cafaan waxa uu xiligiisii kabedely waxyaabo badan waa uu wayneeyay.

Masjid Al-Xaramka wakhtigii Umawiyiinta 
malahayn Masjidku Xiligii nabiga C>S iyo xiligii khulafaada minbar cidii ugu horaysay eeminbar u yeeshaaa waxa ay ahayd Mucaawiya Bin abisufyaan taariikhduna waxa ay ahayd 40 hijriga.
 Xiligii Wliid Ibn malik waxaa la aqoonsanyahay in uu ahaa cidii ugu haoraysay ee masjidka u yeesha tiiraraka rukhaamka ah. waxa kale oo uu balaadhiyaya dhanka bari ee masjidaka.

 Islām—The Way to God by Submission

Xaraam
Hoosingow

Hoosingo (sidoo kale loo yaqaano "Hoowsingow") waa dagmo ku taala gobolka Jubbada Hoose, Waxaana degan  Beesha Sheekhaal(Aw Qudub ) gaar ahaan waxaa ugu badan beesha reerow samatar  Jubbada Hoose ee wadankaSoomaaliya.
Degmadan oo lagu qiyaaso boqol jir ayaa waxa dhinaca galbeed xad kala leedahay wadanka Kenya halka magaalada Kismaayo kaga taalo dhinaca bari ama qorax ka soo baxa.

Hoosingo waxay mid ka tahay todobo degmo ee gobolka Jubbada Hoose ka kooban yahay. Sida taariikhda ku xusan tan iyo waqtigii Dawladda Soomaaliya qaadatey xoriyada sanadkii 1960-kii, magaalada Hoosingow waxay mid ka ahayd degmada Badhaadhe, hase yeeshee sanadku markuu ahaa 2010-kii ayaa Dowladii Ku Meel Gaarka ahayd ee Sheekh Shariif u magacaawdey Hoosingo degmo ka tirsan degmooyinka gobolka Jubbada Hoose.

 Taariikhda Hoosingo waxay qani ku tahay xoolaha nool iyo beeraha. dadka degan degmada hoosingow waxay dhaqdaan saddaxda meesin, sida ariga lo.da iyo geela hoosingow(hoosingow) waxay leedahay dulbeeleed baxadway. dhulbeeredkaas oo kala ah hargeesa. dhabakoor.laanta_gaaruu.gololoonle.baqdaad iyo adablaha_buurada.
 tuulooyinka hoos yimaada degmada hoosingow waxay kala yihiin baqdaad,waldeena,mandheer koroma,kollaa,qeesanuur,goodaya,been weerar,dhulkeena, maalday' hargeys iyo hirbbaayo,waldeena waxaa mara xuduuda koonfur Soomaaliya, dagaal beeladyadii kadhacay degmada hoosingow 1999 iyo 2002dii ayay dadkii daganaa badan kodii uguureen tuulada waldeena waxaa ka dhisan halmasjid 
 dagmada hoosingow waxay waxay leedahay labo ceel_biyood,midkii miyaha macanaa wuxuu raacay dowladii dhexe ee mohamed siyaad barre kankalana waxaa xannaneeya gudi kakooban 16 waxay hoos yimadaan hayada , soliddarities international, waxayna uqaabil san yihiin dhinaca dayac tirka dedka kunool degmada hoosingow waa dad is jecel waxaana degmada iska leh beelweynta sheekhaal fiqi cumar.

== Hoosiingo waxay kamid degmoyinka jubada hoose waxaana daga beesha sheekhal

Dhaqanka iyo Hidaha

Lower Juba
magacaygu waa dalmar daacad oo ku nool gudaha dalka jarmalka gaar ahaan Greifswald waxaan idin odhan lahaa kor isku soo qaada beesha sheekhaal wayn
Kaxda

Kaxda waa degmo ka tirsan degmooyinka gobalka Banaadir. Dagmada Kaxda waxa ay dhacdaa koonfur galbeed ee Gobolka Banaadir waxaana dhanka koofureed ka xiga Degmada Dharkeenlay. Sidoo kale waxaa dhanka galbeed waxaa ka xigta Degmada Lafoole ee Gobolka Shabeellaha Hoose, Waqooyi waxaa ka xiga degmada deyniile.

Dagmada waxa ay ka soo bilaa baataa Eks-Kontrool Afgooye waxayna ku egtahay Siinka dheer ee Gobolka Shabeellaha Hoose.

Degmada kaxda qiyaas ahaan waxay ku fadhisaa dhul 15KM2.  Waxaa ku nool Ku dhawaad 101,000 oo qof.

Degmada kaxda waa Degmadii 17 –AAD ee Gobolka banaadir waana dagmo aad u facwayn, laakin soo martay marxalado kala duwan,

Waxaana si toos ah degmo loogu aqoonsaday ama looga dhigay taariikhdu markay ahayd 15/10/2012 maalin isniin ah waxayna ku aasaasantay dhibaatooyinka faraha badan kuwaas oo ka dhacay Magaalada Muqdisho.

Waxaana dib u dajin iyo dib u dhis balaaran lagu sameeyay sanadii 2007-dii, Gudoomiyaha kaxda waa Mudane Maxamed Ismaaciil  

Dagmada kaxda waxaa ku badan Beesha Shiiqaal.

Degmooyinka Gobolka Banaadir
Tirignoometeri

Tirignoometeri (; Talyaani: Trigonometria; ) waa xaqiiqooyin iyo xeerar ka dhexeeya saddex-xagallada dhinacyadooda iyo xaglahooda. Waxa kale oo tirignoometeriga lagu isticmaalaa warshadaha, sahminta dhulka iyo sayniskaba.

Xiddigta innoogu dhawi waxay inoo jirtaa 4.1 sanad ilays (sanad ilays waa fogaanta ilaysku socdo muddo sanad ah iyadoo uu sekenkiiba gooynayo 186,000 mayl). Markaa 4.1 sanad ilays wuxuu la mid yahay, haddii aan kiiloomitir ku sheegno 38,400,000,000 km.
Haddaba sideebaa loo qiyaasay fogaanta intaa le'eg? Waxaa lagu soo saaray qaybta xisaabta loo yaqaan trignoometeri.

Saddexagallo Xagal Qumman 
 Aragtiinka Baytagoras 

Sida la ogyahay saddexda dhinac ee saddexagalka xagasha qummani ay xiriir leeyihiin , taasoo ahayd in shakaalka dhinaca u dheer oo labdajibaarani uu le'eg yahay wadarta labajibbarrada ee labada dhinac ee kale.

S2 = a2 + b2

Jidkaan wuxuu inoo suura gelinayaa in aynu dhinaca maqan raadin karno haddii aynu haysanno labada dhinac ee kale. 

 Saamiyada tirignoometeriga
Haddii dhawr saddexagal oo xagal qumani ay xagal fiiqan iska le'eg yihiin, markaa dhammaan waa in ay isku qaab noqdaan. Waxaa la yiraahdaa saddexagallo isu eg. Waayo hore ayaynu uqaadanay, in haddii laba saddexagal is xaglo le'ekaadaan ay markaa isu egyihiin. Sidaa daraadeed laba saddexagal xaglo qumman oo kasta haddii ay isu egyihiin, saamiyada laba dhinac ee midkood waa inuu le'ekaadaa saamiga dhinacyada kale ee kuwaas la gudboon. Tusaale ahaan shaxanka

  =  = 

 ama  =  = 

  =  = 

Waxaan aragnaa in saamiyaashu iswada le'eg yihiin. Dhamaantood waa dhinaca ka soo horjeeda xagasha fiiqan 30° ah oo loo qaybshay shakaalka.

waana qaabkaan:

1) Shakaal = dhinaca ugu dheer ee xagasha qumman ka horjeeda.

2) Deris = dhinaca xiga xagasha fiiqan ee lagu siiyo.

3) Horjeede = dhinaca xagasha fiiqan ee lagu siiyo ka soo horjeeda.

Tirignoomateri
Fenerbahce SK

Fenerbahce SK waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga. Fenerbahce waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1907kii, waxaa ka ciyaartaa garoonkooda Kadikoy Stadium (sidoo kale waxaa lagu magacaaba garoonka Şükrü Saracoğlu Stadium) waxa uuna qaadaa in ka badan 51000 oo daawadoyaal ah.

Tixraac

Eeg waliba 
 fenerbahce.org/
 SOCCERWAY
 SOFASCORE
 FLASHSCORE

Naadiyaasha kubada Cagta
Turki
Ciyaaraha
Garasbaaleey

degaanka garasbaaley waa deegaan kuyaal duleedka magaalada muqdisho dhanka hoodan waxaa baxad ahan ow dhanyahay ilaa exs kantarol muqdisho ilaa kantarolka sinka dheer e shabeelaha hoose inta u dhaxeeyso baxad ahaan waa in taas waaye dhul ahan waxaa ow kala dhaca degmoyinka kala ah deyniile iyo dharkenley iyo shabelaha hoose intaas ayu u dhaxeyaa waxaa  daago gaar ahan beel ahaan abgal cismaan beelaha kala ah caligaf iyo daauud iyado hadda in degmo   loo magacaabo la raabo sida an ka sugeyno madaxwenaha mudane xasan sheekh maxamuud degaanka garas-baaley taariikh ahan xillige dowladii dhexe e kacaanka waxey ehed laan ka tirsan degmada hoodan EY hoos tage jirtay dhul keda waa ef hoodan dukumenti ahan waa ef hodan cabbirka dhul ahan waa 15×20 garas-baaley waxaa dhax maaro wadada dheer ee muqdisho iyo afgooye isku xiirto degaanka garasbaaley waxaa ku yaalo warshaado kuwii hore iyo kuwii danbo intaba warshadi omada e cadced warshada isbunyada kakaal
iyo tii jilayga iyo kuwo cusub sida warshada galeyda iyo laabo suuq ganacsi oo kala ah sida suuqa tabbelaha sheekh ibraahim iyo weydow iyo kuwa kale oo kala dug dug gaan iyo jamacada shabeele waxan leenahay dadka soomaaliyeed kusoo dhawaada deegaan garasbaaley welkome to garasbaaley waa deegaan qurux badan oo indhuhu soo jiitaan
Garasbaaley
Ronaldo

Cristiano Ronaldo 

Ronaldo wa ciyarayahan kubada aad kubada Cagta u ficann Ronaldo wa oo dasay 1985 oo kulgaa ah 27.
Ronaldo waxaa u ciyaaray xulka Qaranka Portugal iyo kooxda reer spain ee Real Madrid.

Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro GOIH ComM (European Portuguese: [Kɾiʃtjɐnu ʁonaɫdu]; dhashay 5 February 1985) waa ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo u dhashay Portugal oo u ciyaara kooxda Talyaaniga ee Juventus iyo xulka qaranka Portugal. Ronaldo wuxuu heystaa rikoor shan abaalmarin oo abaalmarinta Ballon d'Or ah, [note 2] ugu badnaan Yurub waa mid ka mid ah xiddigaha ugu fiican adduunka. Ciyaaryahan, waa ciyaaryahankii ugu horeeyay ee ku guuleysta afar kabo dahabka Yurub ah. Wuxuu ku guuleystay 26 koob oo uu ku soo qaatay xirfadiisa ciyaareed, oo uu ku jiro shan horyaal, shan horyaal oo UEFA Champions League iyo hal UEFA European Championship. Ronaldo ayaa heysta rikoorka ugu badan ee goolasha rasmiga ah ee goolasha ugu badan ee uu ka dhaliyo shan horyaal oo Yurub ah (395), Uefa Champions League (120), Uefa European Championship (9), iyo kuwa ugu taageerayaasha badan ee UEFA Champions League (34) iyo UEFA European Championship (6). Waxa uu dhaliyay goolal gaaraya 670 gool oo uu udhaliyay kooxda iyo wadankiisa.

Ronaldo wuxuu ku dhashay kuna soo barbaaray jasiiradda Portuguese ee Madeira, Ronaldo ayaa lagu arkay qaliin tartan ah oo da'diisa lagu jiray 15 sano jir ah. Waxa uu maray tijaabo caafimaad oo lagu daaweynayo xaaladiisa, waxaana uu bilaabay xirfadiisa ciyaareed isagoo ka ciyaaraya Sporting CP, ka hor inta uusan u saxiixin Manchester United isagoo 18 jir ah 2003. Ka dib markii uu ku guuleystay koobkiisii ​​ugu horeeyay, FA Cup, xilli ciyaareedkiisii ​​ugu horeeyay ee England, wuxuu ka caawiyay United inay ku guuleysato seddex horyaal oo Premier League, UEFA Champions League iyo FIFA Club World Cup. 22 jir wuxuu ku guuleystay Ballon d'Or iyo FIFA World Player of the Year, waxaana uu ku guuleystay abaalmarinta Ballon d'Or iyo FIFA Player of the Year. Sanadkii 2009kii, Ronaldo ayaa ahaa mawduuca ugu qaalisan kubada cagtu markii uu ka soo wareegay Manchester United oo uu ku biiray Real Madrid, isagoo ku.

 Andriy Mykolayovych Nesmaczny
Reer cali muumin

Shiikh Muumin Aadan (XER) waxa uu dhalay 7 wiil oo kala ah:

 Maxamed Muumin
 Xaamud Muumin
 Xirsi Muumin
 Xasan Muumin
 Cali Muumin
 Aamiin Muumin
 Cabdi Muumin

Maxamed Muumin waxa uu dhalay 13 wiil oo kala ah :

 Ebeker Maxamed
 Axmed Maxamed
 Xaaji Cali Maxamed
 Faarax Maxamed
 Isxaaq Maxamed
 Mansuur Maxamed
 Sharmaake Maxamed
 Ibraahim Maxamed
 Ismaaciil Maxamed
 Xuseen Maxamed
 Cabdi Maxamed
 Aadan Maxamed
 Nuur Maxamed

Xaamuud Muumin Aadam waxa uu dhalay 6 wiil oo kala ah:

 Nuur Xaamuud
 Maxamuud Xaamuud
 Barkhadle Xaamuud
 Aweiys Xaamuud
 Shamun Xaamud
 Mahi Xaamuud

Xirsi Muumin Aadam waxa uu dhalay 3 wiil oo kala ah:

 Cali Xirsi
 Ibraahim Xirsi
 Cumar Xirsi

Xasan Muumin Aadam waxa uu dhalay 3 wiil oo kala ah:

 Maxamed Xasan
 Jaamac Xasan
 Xildiid Xasan

Cali Muumin Aadam waxa uu dhalay:

….

Aamiin Muumin Aadam waxa uu dhalay 2 wiil oo kala h:

 Abuukar Aamiin
 Cilmi Aamiin

Clan
Fartuun cumar



FARTUUN: Heesaa Somaaliyeed. 
fartuun waa gabad somaliyeed oo lagu yaqaan fankeeda heesaha. Fartuun Cumar waa fanaanad qurux badan kuna nool mareykanka. waan fanaanada ugu codka mac marka loo eego fanaaniinta ku dhaqan dalka mareykanka
Taxane

Taxane jamac Taxaneyaal waxay waxtar joogta ah u leedahay furfurista habdhiska isle'egyada toosan. Taxanayaalka siyaale kale oo badan waa loogu shaqaysan karaa:

Taxane waa teed laydi oo ka kooban m dhinactax iyo n joogtax oo tirooyin maangal ah. Taxane waxaa aalaaba lagu muujiyaa tibixda m × n (loo akhriyo "ma, na") m waxay utaagan tahay inta dhinactax ee taxanuhu leeyahay, n waxay utaagantahay inta jogtax ee taxanuhu leeyahay. Haddii m = n, taxanaha waxaa la yiraahdaa taxane labajibbaarane ah. Taxne waxaa lagu dhex xirtaa laba bilood ama laba sakal.

Tusaalooyinka soo socda waa taxanayaal:
  3×1 

b. Taxane 3-dhinactax 1-joogtax ah

  2×2

t. Taxane 2-dhinactax 2-joogtax.

  1×4

j. Taxane 1-dhinactax 4-joogtax ah.

  

x. Taxane 2-dhinactax 4-joogtax ah.

Taxanihii hal dhinactax kaliya leh waxaa la yiraa Taxane dhinactax markuu hal joogtax kaliyana waxaa la yiraa Taxane joogtax. Ku jirayaalka mid ka mid ah waxaa la yiraa kutiirsanayaal. Taxanaha waxaa lagu magacaabaa xaraf weyn, sida B, T, J iwm. Ama sumadda B m×n, taasoo u taagnaan karta taxana kasta oo leh m-dhinactax n-joogtax. Hoos dhigga (muujiyaha) m×n wuxuu u taaganyahay aaddimaha ama ama heerka taxanaha.

Inta kutiirsan ee taxanuhu leeyahay waxaa lagu helaa m oo lagu dhuftay n. Haddaba hadaan u noqonno tusaalaha kor ku xusan, waxaan aragnaa in: taxanaha (b) uu leeyahay addimo ah: 3×1; kan (t) 2×2; kan (j) 1×4; kan (x) uu leeyahay 2×4 sidaas oo kale taxanihii ah heerka m×n wuxuu ka kooban yahay taxanayaal ah m-dhinactax iyo taxanayaal ah n-joogtax. 

Taxabaha : B2×3 waa hubaal in B2×3 uu leeyahay 2 × 3 = 6 kutiirsanayaal.

B<sub>2×3 B waxay leedahay laba taxane dhinactax oo ah  iyo  iyo saddex taxane oo ah joogtax 

 : :

Si ballaaran taxanayaalka waxaa loo isticmaalaa jabayto qoridda sidaan soo socota.
Tusaale:

Taxana guud ee heerka 2×3 waxaa loo qori karaa 

Taxana guud ee heerka m × n waxaa loo qori karaa

Waxaa loo soo gaabiyaa (a i j) marka i = (0,1,2,...m) j = (1,2,3,...n) ereyada kale ee taxanayaasha

Taxane maran.
Haddii tanayaal kutiirsanayaalkiisu dhammaan yihiin, eber, taxanahaas waxaa la yiraa tanaxane maran ama taxane eber waxaa lagu asteeyaa 0 m × n.

Melmel taxane.
Meelmeelka taxane B loono qoro B"" (u akhri "meelmeel B") waa taxane cusub oo ka yimid, B oo dhinactaxyadeeda la isku bedelay.

Isle'ekaanshaha taxanayaal.
Laba taxane B iyo T oo isla aaddimo ah waa isle'egyihiin haddii iyo haddii qura oo kutiirsanayaashoodu isku beegani isle'egyihiin.

Taxaneyaal
Infopankki.fi

Warar adeegga ku saabsan
 
Infopankki waa boga shabakeed luqado badan oo meel isugu keena macluumaadyo muhiim ah oo loogu talagalay dadka qorsheysanaya u soo guurista Finland ama dadka dalka u soo guuray ee deggan halkan. Boggu wuxuu sidoo kale wargelino luqado badan ah ugu adeegaa saraakiisha.

Isticmaalaha Infopankki wuxuu helayaa macluumaadyo lagu kalsoonaan karo oo luqadiisa ku qoran kuna saabsan u soo guurista Finland, shaqada, waxbarashada, degista, tacliinta, caafimaadka, qoyska, xaaladaha dhibka leh iyo waqtiyada firaaqada.

Bogga waxaa laga helaa isku xiryada bogagga ururada iyo saraakiisha.

Iyadoo la kaalmeysanayo doorashada macluumaadka deegaanka isticmaaluhu wuxuu helayaa isku xirka saxda ah ee macluumaadka degmooyinka xiisagelinaya. Marka uu isticmaaluhu ku jira bogagga degmada, waxaa la tusayaa isaga isku xirka macluumaadka aasaasiga ah ee mowduuca.

Luqadaha adeeggu waa Finnish, Swidish, Ingiriisi, Ruush, Estooni, Faransiis, Serbokoraati, Soomaali, Isbanish, Turki, Albaani, Shiinees, Kurdi (Sorani), Beershi iyo Carabi. Turjunka luqadu waa iskumid marka laga reebo Serbokoraati, Albaani iyo Kurdi.

Degmooyinka Infopankki xubnaha ka ah waa Helsinki, Espoo, Vantaa, Kauniainen, Turku, Tampere, Mikkeli, Oulu iyo Rovaniemi.

Soo saarista dhinaca farsamada ee Infopankki waxaa suurtageliyay Innofactor. Xafiiska turjumista Lingoneer wuxuu u xilsaaran yahay turjumaadda adeegga. Hahmo Design wuxuu soo suurtageliyay muuqaalka bogga.

Wararka

Bogga Infopankki waxaa lagu baahiyaa wararka xiisaha leh ee dalka oo dhan. Wararka soonaha Helsinki iyo ogeysiisyada Infopankki waxaa la isugu keenaa qeyb iyaga u gaar ah. Dhamaan wararku waxay ka soo muuqanayaan bogagga hore ee qeybaha luqadaha.

Sivuston ylläpito

Bogga Infopankki waxaa gacanta ku haya magaalada Helsinki. Soo saarista Infopankki wuxuu mas’uul ka yahay waqtiga la-simista qeybaha U soo guurista Finland, Nolosha Finland, Wararka Finland iyo wararka Helsinki, Espoo, Vantaa iyo Kauniainen. Soo saarayaasha degmooyinka ayaa ka mas’uul ah gacan ku heynta bogagga degmooyinkooda.

Raadinta koorasyada luqada finnishka iyo iswidishku waa qeyb kamid ah adeegga Infopankki. Raadinta kooraska waxaa laga helaa cinwaanka www.finnishcourse.fi.

Horumarinta bogga Infopankki waxaa suurtageliyay heshiiskii shanta sano ee wadashaqeynta ee u dhexeeyay Dawladda iyo degmooyinka (2009- 2013). Maalgeliyayaasha iskaashiga dowladdu waa wasaaradda arrimaha gudaha, wasaaradda shaqada iyo dhaqaalaha, wasaaradda dhaqanka iyo waxbarashada, Kela iyo wasaaradda maaliyadda. Qeybta degmooyinka waxaa wakiil ka ah degmooyinka xubnaha ka ah.

Taariikhda

Adeegga shabakadda Infopankki.fi wuxuu ka dhashay wadashaqeyntii Mashruuci Waxbarashada furan (2001- 2003) ee Xarunta Dhaqanka Caalamiga ah ee Caisa iyo maktabadda magaalada Helsinki ay la sameeyeeyn Xarunta dhaqanka ee Helsinki.

Sanadkii 2012 Infopankki wuxuu ka wareegay Xarunta dhaqanka wuxuuna qeyb ka noqday isgaarsiinta xarunta maamulka magaalada Helsinki. Sidoo kale waxqabadka Infopankki wuxuu mashruuci ku meelgaarnimada ahaa isaga bedelay qeybta soonaha Helsinki adeeg joogto ah.
Hawraar

Hawraar waa kooxo ereyo ah oo wada socda qoraal iyo oraah ahaan oo leh macne faa'iide leh oo la garanaayo.

Tusaalayaal
 Waa aan raacaa geela.
 Nin baa gadh leh ragga.
 Qof baa cunay bariis.
 Inanka ayaa u weyn qoyska.
Tusaalayaashu waa hawraarro maxaa yeelay:.
 Waa ereyo dhawr amma koox ah.
 Giddi waa faa'iideeynayaan macne la garanayo.

Sidaa awgood waa hawraaro

Hawraar 
Hawraar (ama macne buure ah) waa hadal macna sameeynaya,
kaa soo lagu qeexay daraasad lagu sameeyay waxay lagu tilmaamay in. Ay hawraartu tahay laba qaybood: Hawraar magaceed iyo Hawraar faleed.

Hawaraar magaceed 

waa hawraar xoogga saarta Magaca oo su'al iyo jawaab ba magaca siisa mudnaant.
Sida: Inanka ayaa tagay dugsiga.

Hawraar faleed 

Waa hawraar Faleed sida: "Inanku waa tagaa dugsiga
". waa hawraar faleed mudnaanta siisa Falka oo xoogga saarta. Oo su'al iyo jawaab ba falku leh yahay jawaabta mudnaanta.

Weedh aan lahayn macne buure ah 

Waa weedh dhiman macna ahaan, middaa aan bixinaynin macno laga aamusi karo. Sida: "Hadii uu yimaado Xasan", ama: "Haddii roob la helo". Naxwaha af-soomaaliga ma daneeyo xeerkeeda.

Eeg sidoo kale 
 Erey
 Xaraf

Tixraac 

Af-Soomaali
Naxwe
Gololeey magacle

GOLOLEEY MAGACLE

Waa Degmo Katirsan Gobolka Shabeelaha Dhexe Waxeey 30klm Dhinaca Waqooyi Ka Xigtaa Jowhar. 20klm Waxeey u Jirtaa Degmada Qalimoow 
Waxaa Lagu Qiyaasaa Dadka Degen Ilaa 500.000 nus malyan qof Waxeey leedahay suuq weeyn oo Talaado walbo Xoolaha Nool Lagu Kala Iibso Waxaa Looga Yimaadaa Dhamaan Gobolada Dalka Waxeey Magaaladu leedagay school Hoose Dhexe Sare Iyo kaalin caafimaad
David moyes

Xirfadiisa kubbada cagta
                         
David Moyes waxaa uu ahaa ciyaariyahan ka ciyaara daafaca dhexe .

Waxaa uu kubbada cagta inuu ciyaaro ka soo biaabay kooxda Cetic ,ee wadanka Scotland.

Waxaa uu sidoo kale usoo ciyaaray kooxaha Cambridge United ,Bristol City ,Shrewsbury Town ,Dunfermline Athletic , Hamilton Academical, iyo Preston North End.

Intii ku jiray kubbada cagta waxaa uu saftay 550 kulan isagoo dhaliyay 46 gool.

Waxaa uu ku guuleystay koobabkan

Scottish League Premier Division (1): 1981–82

English Associate Members’ Cup (1): 1986

Football League Third Division (1): 1995–96

Xirfadiisii tababarnimada

David Moyes xirfada tababaranimada waxaa uu bilaabay 1998-dii

Waxaa uu ka bilaabay kooxdii uu uciyaari jiray ee Preston North End ,waxaana uu maamulayay mudo afar sano ah.

Kadib waxaa uu ku biiray kooxda Everton 2002-dii.

Kooxda Everton waxaa uu hogaamiyay 516 kulan waxaana ugu adkaaday 217 kulan ,waxaana laga adkaaday 160 kulan isagoo bar bar dhac la kumay 139 kulan , taas oo ka dhigan in uu badiyay 42.05% kulamadi uu kooxda Hogaamiyay .

Intii uu tababaraha ahaa hal koob ayuu ku guuleystay waxaana uu uqaaday kooxda Preston North End .

Nolashiisa gaaska ah

Moyes waxaa uu dhalay hal gabar iyo hal wiil .

Gabadhiisa waxaa ay wax ka barataa Archbishop Temple School oo ku yaala magaalada Preston ,halkaas oo ah meeshii uu aabaheed macalinka ka ahaa.

Wiilkiisa oo isna la yiraahdo David waxaa uu wax ka bartaa college ku yaala Preston.

Aabihiis waxaa uu tababare u ahaan jiray kooxda Drumchapel Amateurs ,halkaas oo Moyes uu ka soo ciyaaray .

David Moyes ayaa waxbarashadiisa ku qaatay Anniesland College oo ku yaala waqooyiga magaalada Glasgow.

Hooyadiis Joan waxaa ay ka soo jeeda Northern Ireland ,waa haweeney ganacsato ah waxana ay leedahay bakhaar dharka lagu iibiyo oo ku yaala magaalada Glasgow.

Ninka ay ilmo adeerka yihiin ee Dessie Brown waxaa xogyaha guud ee kooxda Coleraine Football Club.
The Narrative

The Narrative waa koox USA ah oo ciyaarto heesaha pop rock, indie rock.

Kooxda 
 Suzie Zeldin
 Jesse Gabriel

Muusig 
 Just Say Yes (2008)
 The Narrative (2010)
 B-Sides and Seasides (2012)

EP 
 Nothing Without You (2010)
 Kickstarter (2011)

Muusig
Queen

Queen waa koox Midowga boqortooyada Britan ah oo ciyaarto heesaha hard rock/Pop.

Kooxda 
 Freddie Mercury
 Brian May
 Roger Taylor
 John Deacon

Muusig 
 Queen (1973)
 Queen II (1974)
 Sheer Heart Attack (1974)
 A Night at the Opera (1975)
 A Day at the Races (1976)
 News of the World (1977)
 Jazz (1978)
 The Game (1980)
 Flash Gordon (1980)
 Hot Space (1982)
 The Works (1984)
 A Kind of Magic (1986)
 The Miracle (1989)
 Innuendo (1991)
 Made in Heaven (1995)
Dhigaha

Dhigaha Waa xariijimo beenaad dhulka dushiisa lagu tilmaamay tiradooduna waxay gaarayaan 360 xarriijimood 

cirifyada ka waqooyi iyo ka koofureedba, xarriijimaha caynkaas ah waxaa la yiraahdaa "Dhigo ama Dhig" fikraddaan waxaa lagu isticmaalaa dhulka oo qura dhigta dhexmarta bartamaha Giriinwij waxaa loo qiimeeyaa digriiga tiradiisu tahay Eber (0°). Dhigta kale ee taa ka soo horjeeda waxaa loo qiimeeyaa Boqol iyo siddeetan digrii (180°). Haddaba dhiguhu waxaynu ku timaamu karnaa in ay yihiin fogaansho xagaleedka bari ama galbeedka Giriinwij. Marka laga reebo dhigta digriigeedu yahay 180° maahee inta kale oo dhami waxay leeyihiin digriiyo kala duwan oo bari ama galbeed ka xiga Giriinwijka.

Waxaa jira iyana waxa la yiraah Loolalka si kooban waxa u dhexeeya loolalka iyo dhigaha.

Xarriijimaha loolalka waa ay isberber yaacaan mana kulmaan, kuwa dhigunaha isma berher waalan beryaacaan ee waxay ku kulmaan cirifyada sida aynu ognahay baruhu waa ka u dheer loolka hase yeeshee dhigaha oo idil waa iskaga mid xagga dheererka, waayoo dhammaantood waxay wada maraan labada cirif. Sidaas awgeed waxaa la yiraah goobooyinkii waa weynaa. Goobada weyni waxaa waaye xarriijin la iska maleeyey oo ku sawiran goloobka iyadoo dhulka u kala qaybineysa laba isle'eg. Badhuhuna waa loolka kaliya ee goobo weyn ah.

Xarriijin kasta oo loolka ka mid ahiba fogaansho isle'eg ayey isu jiraan (69.4 mayl). Xagga dhigaha haddaynu eegno fogaansho isle'eg iskuma jiraan waayo dhiguhu way kala fogaadaa marka ay dulmaraan Badhaha waxayna iskugu yimaadaa cirifyada.

Digrii kasta oo loolku iyo dhiguhu leeyihiin waxaa loo qaybin karaa daqiiqo iyo ilbiriqsi. Digrii kasta wuxuu leeyahay 60 daqiiqadood oo loo qoro 60', daqiiqad kasta waxay leedahay 60 ilbiriqsi oo loo qoro 60''.

Sidaa awgeed waxaad heli kartaa ama aad ogaan kartaa meel kasta oo dhulka ku dul taala, halka ay dhacdo, haddii aad ogtahay loolalkeeda iyo dhigaheeda.

meel kasta loolkeeda waxaa loo qoraa digriiga tiradiisu inta waqooyi ama koonfur ujirto badhaha.

Dhigaha iyo waqtiga ama amminta

Waxaan ognahay in dhulku sameeyo wareeg 24kii saaba mar ayuu udubkiisa ku wareegaa, walax kasta oo goobo samaysaa waxay wareegtaa saddex boqol iyo lixdan digrii (360°). Haddaba imisa ayeey ku qaadanaysaa adduunyadu in ay wareegto (1°). Si aynu u helno jawaabtaan waa in aynu u qaybinno 24 saacdood 360°, innakoo marka hore u bedelayna daqiiqado.

24 × 60 = 1440 daqiiqadood, 1440 daqiiqadood waxay la mid tahay 24 saacadood, markaas waxan leenahay adduunyadu waxay ku qaadataa 360kii digrii 1440 daqiiqadood. Halkii digriina waqtigay wareegtaana waa:  daqiiqadood.

⁂  = 4D wadartu waxay ina tusaysaa in adduunka oo 360 digrii ah ku qaadanayso 4tii daqiiqaba inuu wareego hal digrii 60kii daqiiqaba ay saacdaddu tahay waxay adduunyadu wareegtaa 15° (15° digriiba hal saac) waana digriiyada dhigaha.

Sida lawada ogsoonyahay cadceedda ama qoraxda waxay ka soo baxdaa bari, dadka ku nool xagga bariguna waxaa hubaal ah in ay inaga hor helaan cadceedda.

 The Quest to Solve the “Longitude Problem”

Juquraafi
Juqraafi
Hazal Kaya

Leyla Hazal Kaya (dhashay 1 Oktoobar 1990), Waxay caan ku tahay magaca "Hazal Kaya", waa jilaa u dhalatay dalka Turkiga oo lagu yaqaanay doorkeeda Feriha Sarrafoglu ee Adını Feriha Koydum, iyo shaqooyin kale.  Waxay ku guuleysatay abaalmarino badan.
Jaandheer

Jaandheer waa ciyaar ka mida ciyaaraha hidaha iyo dhaqanka soomaaliyeed waxaana laga ciyaaraa gobolada Sanaag, Sool, Nugaal  iyo gobolka Bari,waxaa intaa soo raacaa gobolka Togdheer waxay qaarkood ciyaartaan ugu yeeraan "heello". Jaandheer Asal ahaan waxay ka timi  Gobolka Nugaal Jaandheer waa ciyaar qadiim ah.

harti
Anthroboloji

Anthroboloji wa barashada Biniaadanka oo wuxuu eega waxkasta ku saabsan sida Biniaadanka u shegaysa iyo koristooda. Wuxuu inoo bara sida dadka daqmaan iyo meesha ay ka yimaadeen. Anthrobolojists wa dadka bara Anthrobologi. Dadka badankooda oo bara Anthroboloji wa inay dooran wax yer, sababta, Anthroboloji barashadisa wa badan.

Anthroboloji
Nolosha

Nolosha 

Noloshu (; ) waa hadiyad qiimo badan oo Ilaahay ka timid. Waan inaan ixtiraamno nolosha. Ilaahay doonistiisa waa binu'aadanku inay weligood dunida ku noolaadaan.

 Waa Maxay Micnaha Nolosha?

 The Design of Life

 Sidee Noloshu Ku Bilaabatay?
 Noloshu weligeed ma ku soo noqon doontaa caadi?

Bayoloji
Af-Isbaanish

Isbanishka (/ spænɪʃ / (ku dhawaad ​​codka dhegeysanaya); Ku saabsan codkan español (caawimo · info)) ama Castilian (/ ku saabsan codkan maqal), ku saabsan codka castellano (help · info)), waa luqad Galbeedka Luqad ah oo ka soo jeeda Gobolka Castile ee Spain waxaana maanta lagu hayaa boqolaal malyan oo ku hadla afkooda hooyo ee Latin America iyo Spain. Waxaa badanaa loo tixgeliyaa luqada labaad ee ugu weyn dunida oo dhan, ka dib Mandarin Chinese.

Isbaanishku waa qayb ka mid ah kooxaha luuqadaha Ibero-Romance, kaas oo ka soo baxay dhowr luuqadood oo Vulgar Latin ah ee Iberia ka dib burburkii Boqortooyada Reer Galbeedka ee qarnigii 5aad. Qoraallada ugu da'da wayn ee luuqadaha Isbaanishku waxay kasoo jeedaan waqooyiga galbeedka Axia qarnigii 9aad, iyo markii ugu horreysay ee loo isticmaalo qoraalka luuqadda wuxuu ka dhacay Toledo, ka dibna caasimadda Boqortooyada Castile, qarnigii 13aad. Laga bilaabo qarnigii 16aad, Spanish waxaa loo qaaday isbaarooyinka boqortooyooyinka Isbaanishka, uguna muhiimka ah Ameerika, iyo dhulalka Afrika, Oceania iyo Filibiin.

Qiyaas ahaan 75% erayada casri ah ee casri ah waxaa laga soo qaatay luqada Laatiinka. Giriigga hore ayaa sidoo kale si weyn ugu tarjumay erayada Isbaanishka, gaar ahaan Laatiin, halkaas oo ay saameyn weyn ku yeelatay.
Samotaliye

“Dhadhamada dhalaankani

dhul-shisheeye loo dhigay

dhulgariir ka Daraneee

dhalintii dhulkaygaay

dheef miyaad u aragteen

dhalanteedka Yurubee

afrikaan dhiciisiyo

Magafiyo dhibtiisii

Saxarii dhunkaal iyo

Cunay Dhaayahaygii

Dhamaantood dadkaygii

Dhimashada u wada qoray”

Ereyadii Samataliye Cabdisitaar”

Tahriibku waa Aafo, Musiibo iyo mahalako bulshada Afrikaanka guud ahaan gaar ahaana Umadeena Somaliyeed saamayn baaxadleh ku haysa, waa cudur iyo Caadaysi galaaftay kumanaan kun oo da’yartii cilmiga iyo cududa u ahayd dalka, waa mushkilad maaraynteeda aynu guud ahaan masuul ka nahay aynu u sii kala mudnaanee, waa Mihnad mudooyinkan danbe meherad u noqotay wax magarato maan-raac ah oo aanay masuuliyadi ka saarnayn umadan haadka shimbiraha iyo hanfiga saxaraha loo dhigayo ama badweyn lagu haligayo inta huudhi buufimo ah si hoosiis ah habeen loogu guro.

Hadaba su’aasha taagani waxay tahay Tahriibku ma wuxuu noqday tab iyo xeelad aynu waalidkii inagu soo tabcay ugu bedelayno tiiraanyo, tacab khasaar iyo taftaaf aduunyo?
Inay bulshada cududoodii mustaqbalka iyo maantu ay badaha ku dhamaadaan ma waxay noqotay tamartii ugu danbaysay ee nolosheena aynu kula tacaalo? Maxaase inaga hortaagan inaynu hankeena iyo himilada mustaqbalkeena ku hagno hiyi toosan oo horumar nafaheena iyo dalkeenaba u horseeda.

Somaliland waa dal hodana oo khayraadkiisa dabiicaga ahi kufilaan karo dunida kalena anfici karo hadaynu madax iyo minjo isu xulafaysano mustaqbal ifaya oo bulshadu kaga guurto halkan aynu taaganahay ee niyad xumada iyo rajo beelka da’yarteenii ku abuuray,
Hadaynu guud ahaan qaybaha kala duwan ee bulshada iyo dhinacyada qaranku ka kooban yahay ay xafiiltanka siyaasadeed iyo isu xulafaysiga shakhsi araga ah intaynu dhan isakaga Tiirino u tafaxaydano tayaynta bulsho isku tiirsan oo dhaqaale iyo maamul xoogan leh oo musuqmaasuq iyo cadaalad daro ka madhan kuna dhisan mabda’a maamul wanaaga iyo midnimada shacabka, dal dunida kale tusa danahooda si aynu uga iibino Ictiraafka aynu baadigoobka mudada ugu jirnay, dal dunida aqoonsi ka haysta dadkiisuna ku Najaxaan.

Aqoonyahankaa iyo xoogaa dalka ee maalin walba u xidhxidhan safarkaa aan dhamaadkiisa la ogayn iyo bulshadaa bir-magaydadeedii yurub ilaa dalka baylahdeedii waraabuhu ku cunayo, waa kuwii dalkan ka dhigi lahaa mid isaga loo soo tahriibo oo dunida kale u soo shaqo iyo shaxaad doonato, nasiib darose waxay ka doorbideen in dal kii lahaa uu hagaajistay ay noloshiisa u hanqal taagan,

Waxaan ku soo ururinayaa maqaalkaygan Tahriibku waa naftaadii oo aad galaafanayso, gumaynayso oo aad gaajaysiinayso , waalidkii oo aad goblaminayso iyo dalkaagii oo aad gaabis gelinayso ee aynu ka dheerayno umadeena, maxasteena iyo dhalaankeenaba ugana digno masiibadan ba’an ee inagu habsatay ee Garbabeelka iyo ganacjabka inagu ah.

Iyadoo aan madaxweynaha  uga mahadnaqayno gudidii ladagaalanka Tahriibka iyo shaqo abuurista ee uu dhawaan dhisay, waxaan leenahay mudane Madaxweyne Gudidaas weli warkeedu wuu nagu yaryahay hawshanina waa hawl culus ee waa in la dardargeliyaa dhakhsana wax la taaban karo ay u muujiyaan si looga badbaado musiibadan Tahriibka.

 The People in Search of Security
Astaamayn

Asto qoraaleed  
Sida aynu wada ognahay, waxa jira in af soomaaliga uu sii dhimanayo walaw la hirgaliyay astaamayntiisa waxaana u sabab ah qoris la'anta af soomaaliga iyo bahda saxaafadda oo qora waxyaaba qalad ah; waxaa kaloo jira dadkii afkeena maalayay oo aan awood u wada lahayn Afka qorshayntiisa iyo astaamayntiisa.

Astaamaynta afka maaha mid la iska maleeyo, ee waa mid lagu habeeyo aqoon cilmi ah, kadibna uu qof kasto baran karo.

Faa'iidooyinka Asto qoraaleedka

Asto waa summad ama wax shay lagu garanayo.  

Faa'iidooyinka asto-qoraal 

Astooyinka qoraalku  waxa ay kala hagaan ereyada, weeraha iyo meerisyada. Sida boolisku u kala hagaan baabuurta waddada maraysa si aanay shil u gelin ayaa asto qoraalku u kala hagtaa ereyada iyo weeraha. Faa'iidooyinka Asto qoraalka waxaa ka mid ah:-  

1. Qurxinta qoraalka 

2. Kala haridda qoraalka 

3. Soo hoorinta hadalka iyo joojintiisa
 
4. Muujinta xoogga iyo dareenka

5. Muujinta nooca weedha
 
5. Kala soocida hadalka dadka 

6. Muujinta nooca weerta.

7. Muujinta eray sharraxaadeedka.

Qaybaha Asto qoraalka 

1. Astaan hakad (,) waxaa loo isticmaalaa:- 

Astaanta  Hakad waxay qabataa shaqo wayn oo u gaar ah. waxayna kala hakisaa hadalka,waxaa kale oo loo adeegsadaa kala xadaynta waxyaalo badan oo la tirinayo ama la taxaayo.  

2.  Dhibic hakad (;) waxaa kale oo loo yaqaanaa (Hakad heeg) waxaana loo adeegsadaa, Astaanta dhibic iyo hakad oo laysku daray oo lays ku daray waxaa la adeegsadaa marka la doonayo in warka la sii caddeeyo, waxa ayna gashaa hakadka iyo joojiska dhexdooda.

3. Astaanta Joojis (.)
Astaanta joogsigu waxa ay la fal gashaa weeraha oo ay kala qoqobtaa. Haddii aanuu jiri lahayn joojisku, hadalku waxa uu noqon lahaa, wax sn suma; weeraha ayaa isku dhici lahaa sida haddii la waayo ciidanka nabadgelyada waddoonyinka baabuurta ay isugu dhici karaan baabuurta.

Astaamaha gaarka ah 
 Laba kolmood ( " " )
 Kolmo ( ' ' )
 ) Calaamada  laba dhibcood (:)

Afafka
Hollywood

Hollywood

Holiwuudh, Hollywood (ingiriis: Cinema of the United States; carabi: هوليوود; sidoo kale: السينما في الولايات المتحدة) waa shirkado badan oo alifa, sameeya, jila, iibiya filimaanta madadaalada, waxbarashada, cilmiga, taariikhda, khiyaali, iyo guud ahaan majaajilo iyo suugaan kuwaasi oo laga leeyahay wadanka Maraykanka. 
Shirkadaha filimaanta sameeya iyo Shaneemooyinka dalka Maraykanka ayaa loo yaqaanaa magaca Hollywood, kuwaas oo ka mid ah ganacsiyada ugu macaashka iyo lacagta badan dunida. 

Hollywood waxaa xarun u ah magaalo xeebeedka Los Angeles, Kalifornia.

Taariikhda Hollywood 

Taariikhda shirkadaha Hollywood waxaa loo kala saaraa afar qeeybood:

 Wakhtigii filimaanta aamusna (the silent film era)
 Wakhtiyadii dhexe (classical Hollywood cinema)
 Wakhtiyada Cusub (New Hollywood) iyo
 Wakhtiyada xoowliga sare (contemporary period).

Qoraalo La Kale

Tixraac 

Filim
Maraykanka
Dad
Nollywood



Nollywood

Nollywood waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalka Najeriya. 

Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii 1960-kii laakiin waxay soo caan baxdey oo suuqa dunida soo gashay 1990kii wixii ka dambeeyay. 

Sanadku markuu ahaa 2000 ayaa waxa lagu sheegay shirkada Nollywood in eey ku jiraan kaalinta labaad ee filim soo-saarista dunida, waxa ka horeeya Bollywood oo kali ah.

Taariikhda Filimaanta

Samaynta Filimka

Dhaqaalaha Nollywoodka
Bollywood



Bollywood
Bollywood waa magaca guud ee loo yaqaano shirkadaha sameeya filimaanta ee dalalka Hindiya, Nepal iyo wadano kale oo qaarada Aasiya ku yaala. 

Shirkadahan waxaa la aas-aasay qiyaastii horaantii qarnigii 20aad waxaanay ka kooban yihiin shirkado aad u badan ooy ka mid tahay:

 Assamese cinema
 Badaga cinema
 Bengali cinema
 Bhojpuri cinema
 Bihari cinema
 Gujarati cinema
 Haryanvi cinema
 Hindi cinema
 Kannada cinema
 Kashmiri cinema
 Konkani cinema
 Kosli cinema
 Malayalam cinema
 Manipuri cinema
 Marathi cinema
 Oriya cinema
 Punjabi cinema
 Rajasthani cinema
 Tamil cinema
 Telugu cinema

Bollywood waa shirkadaha oogu horeeya ee filim soo-saarista dunida.

Taariikhda Filimaanta

Samaynta Filimka

Dhaqaalaha Bollywoodka
Koon

() waa jiritaanka guud ee dhamaan Meereyaasha, Xidigaha, Galaagsiyada, baaxado banaan iyo wixii ku dhex jira ee Walax matter, noole iyo wax walba oo kale ah. 

Koonku aad ayuu u balaadhan yahay waxana lagu qiyaasaa in ka badan 90 bilyan sanadka-iftiinka. 

Sida uu sheegay Cilmi Fallagu koonkan eeynu ku nool nahay waxa jira in ka badan bilyan meere, kuwaas oo ku baahsan geesaha koonka. 
 

Caalamku bilow buu lahaa. Ilaahay baa caalamka abuuray. Abuuridda waxay qaadatay malaayiin sano.

Taariikhda Koonka

Meereyaasha, Xidigaha iyo Qoraxyada

Aqoonta Aadamaha iyo Koonka

Bahda Midaysay Qoraxdu 

Sawiraantan hoose waa xubnaha ka tirsan Bahda Midaysay Qoraxdu iyo sharaxaada xajmiga Meereyaasha iyo dayaxyadooda. 

Qoraxda in ka badan 10,000 oo jeer ayay ka weeyn tahay isla markaana 41 trillion ayay ka mug iyo cuf weeyn tahay dhamaantood.

Tixraacyada
 Abuuraha Binuʼaadanka Jannuu Siiyay

 Adduunku Waxba Kama Laalaado

 The Wonders of Creation Reveal God's Glory—Slide Show (en)

 Was the Universe Created? (en)

 What the Universe Tells Us (en)

Cilmi Falag
Saynis
Cilmiga Xidigaha
Xiddigis
Bahda Midaysay Qoraxdu
Juquraafi
Dhagax

Dhagax ( ) waa adke (solid) ka sameeysan macdan badan oo is-heeysata. 

Dunidan aan ku nool nahay waxay ka sameeysan tahay dhagaxaan, carro iyo macdano kale.
Dhagaxa ayaa yaraanka marna wuxuu noqon karaa qar iyo buur. carada ayaa ah wax ka yimid dhagax ama qar bururay.

Noocyada dhagaxaanta:
dhagaxaanta waxaa loo qaybiyaa saddex
1. dhagax ku samaysma qaraxa foolkaanaha
2.dhsgax ku ssmsysma  xaaqsanka iyo waxyaabaha dega
3. dhagax isbadalay muuqaalkiisu

Dhagaxa Foolkaanaha: dhulka gudihiisa waxaa badan ama sareeya heer kulka iyo cadaadiska , macdan kastaana wacay noqotaa dareere. Dareerahaas waxaa looyaqaan afka qalaad Magma waana dareere holac ah, magmadu markay timaado dhulka korkiisa way qaboowdaa waxayna isku badashaa adke (dhagax)  waxaaba looyaqaan dhagaxa igniyoos waana eray kayimid afka Giriiga (Ignious)  waa eray macnihiisu yahay dab ama holac. waxaa dhagaxaantan kamida Gabro, Granite, Obsedian, Basalt, Scoria iyo kuwo kale oo badan.

waxaana laga helaa meelo badan dunida , bariga iyo bartamaha Afrika wuxuu leeyahay waxtar balaadhan iyo adeegsi badan. Gayiga Soomaalida waa laga helaa.

 ROCK

Jiyooloji
Cilmiga Macdanta
Macdan

Kani waa maqaal ku saabsan macdanta guud ahaan.

Macdan (ingiriis: mineral; carabi: معدن) waa adke si dabeeci ah looga helo oogada dhulka isla markaana ka sameeysan atomyo badan oo is-heeysata. 

Macdan badan iyo xoogaa carro ah markeey is-qabsadaan waxaa loo yaqaanaa dhagax.

Taariikh

Jiyooloji
Cilmiga Macdanta
Tiro

Kani waa maqaal ku saabsan tirada xisaabta.

Tiro (ingiriis: number; carabi: عدد) waa xuddunta xisaabta aan maalin kasta isticmaalno, taas oo ka bilaabanta eber (0) kuna dhamaata meel aan la aqoon. 

Sida eey isku raaceen khubarada xisaabta ee dunida, tirada la isticmaalo waxaa ugu badan Tiriliyan oo ka sameeysan sadex iyo toban god (hal tiriliyan = 1'000'000'000'000)
Laakiin intaas kuma eeka tiradu oo waa la sii wadi karaa ayadoo la isticmaalayo qaabka loo yaqaan (x10) oo u dhiganta ku dar toban eber.

Asal Maguurtada Tirada 

Tirada dhamaanteed waxa aasaas u ah toban lambar oo kala ah: 
Eber (0),
kow (1), labo (2), sadex (3), Afar (4), Shan (5), Lix (6), Todoba (7), Sideed (8) iyo Sagaal (9).

Aasaaska Tirada 

Tiro waxay ka bilaabantaa eber ilaa dhamaad la'aan, waxaanay ku dhisan tahay xeerka ah god oo lambarada eber ilaa sagaal waxa loo yaqaan hal-godleey; toban ilaa sagaashan iyo sagaal (99) waa labo-godleey; boqol ilaa laga gaaro sagaal-boqol-sagaashan-iyo-sagaal (999) waa sadex-godleey. 

Sidaas ayay u sii soconaysaa tiradu oo dhamaad ama meel eey ku eeg tahay ma lahan. 
 
Tusaale ahaan, hal Bilyan oo lambar ahaan u qoranta 1'000'000'000 waa Sadex-iyo-toban-godleey.

Qeeybaha Tirada 

Tiradu aad ayay u faro badan tahay, laakiin waxa aas-aas u ah oo mar walba ku sameeysan tahay toban lambar. 
Kuwaas oo kala ah:

 Eber (0)

 Kow (1)

 Labo (2)

 Sadex (3) 

 Afar (4) 

 Shan (5) 

 Lix (6)

 Todoba (7) 

 Sideed (8) 

 Sagaal (9)

Markaa tirooyinkan markasta oo la isku daro ama la mataaneeyo waxay sameeyaan tiro cusub. 

Tusaale ahaan marka tirooyinka kow iyo labo la mideeyo waxay noqdaan tiro cusub - labo-godleey - oo ah toban-iyo-labo (12). 

Sidaas ayay tiradu u sii soconeeysaa. 

Tiro
Tiriliyan



Tiriliyan 

Tiriliyan (ingiriis: Trillion) waa tiro ka mid ah xisaabta oo ka sameeysan toban-iyo-sadex  god. 

Tiroda tiriliyan waxaa ka hooseeya ama ka yar bilyan iyo milyan. 

Sida eey isku raaceen khubarada xisaabta ee dunida, tirada waxaa ugu badan Tiriliyan oo ka sameeysan toban -iyo- sadex god (hal tiriliyan = 1'000'000'000'000)

Abyoone
Milyan

Malyan (1,000,000) waa tiro Tiro tirsiimo wuxuuna u dhigmaa kun kun (6 eber) wuxuuna ku xigaa 999,999 waxaana ku xiga 1,000,001

Malyan wuxay ka dhigantahay Habdhis tiro ee kala duwan:

 Labaale: 11110100001001000000
 Sideedle: 3641100
 Tobanaale: 1000000
 Habka tirada lix iyo tobanaale: F4240

Qormo sayniska ahaan Sidaan baa loo qoraa: 1×106 أو 106 Kaliya. waxaana loo qaadan karaa ee Horgale Fiisikis adeegsiga Halbeeg Mega. matalan: 1 MegaWaat = Malyan Waat.

Qofka waxaa lagu magacaabaa Malyuuneer hadii ay hantidiisa ay ka sara marto malyan ahna mid ka mid ah lacagta.

Soomaalida waxay adeegsan jireen oraahda ah Kun kun taasoo ka dhigan Malyan laakiin hadda waxay adeegsadaan oraahda ah Malyan waana kalimad sahlan.

Sidoo kale eeg 

 Tirooyinka carabta
 Mega
 Malyuuneer
 1000 (tiro)
 Bilyan

Abyoone
Tirooyin togan
Boqol



Boqol 

Boqol (ingiriis: Hundred) waa tiro xisaabta ka mid ah oo u qoranta 100 taas oo ah godka boqol-iyo-kowaad ee tiroda. 

Tiroda boqol waa meesha ay ka bilaabanto godadka tirada ee Sadex-godleey. 

Tiro
Waxbarasho
Tiro
Hal-god



Goddadka Xisaabta 

God-xisaabeed waa hab ama qaab ka mid ah cilmiga xisaabta lagu kala saaro godadka tirooyinka. 

Tusaale ahaan tiroda todoba waxay ka mid tahay tobanka lambar ee la isku yidhaahdo Hal-godleey. Halka tirada konton-iyo-shan ka tirsan yahay Labo-godleeyda oo ugu dambeeyso sagaashan-iyo-sagaal.

Qeeybaha Goddadka Tirada 

Goddadka tiroda lama soo koobi karo, laakiin waxaa u muhiimsan oo ugu horeeya kuwan hoos ku xusan:

 Hal-godleey = 0 - 9 oo loo yaqaano Kowaad. 

 Labo-godleey = 10 - 99 oo loo yaqaano Tobanaad. 

 Sadex-godleey = 100 - 999 oo loo yaqaano Boqolaad. 

 Afar-godleey = 1'000 - 9'999 oo loo yaqaano Kunaad. 

 Shan-godleey = 10'000 - 99'999 oo loo yaqaano Toban-Kunaad. 

 Lix-godleey = 100'000 - 999'999 oo loo yaqaano Boqol-Kunaad. 

 Todoba-godleey = 1'000'000 - 9'999'999 oo loo yaqaano Milyan. 

 Sideed-godleey 10'000'000 - 99'999'999 oo loo yaqaano Toban-Milyanaad. 

 Sagaal-godleey 100'000'000 - 999'999'999 oo loo yaqaano Boqol-Milyanaad. 

 Toban-godleey 1'000'000'000 - 9'999'999'999 Bilyanaad. 

 Toban-iyo-kow-godleey 10'000'000'000 - 99'999'999'999 oo loo yaqaano Toban-Bilyanaad. 

 Toban-iyo-labo-godleey 100'000'000'000 - 999'999'999'999 oo loo yaqaano Boqol-Bilyanaad. 

 Toban-iyo-sadex-godleey 1'000'000'000'000 - 9'000'000'000'000 oo loo yaqaano Tiriliyan. 

 Toban-iyo-Afar-godleey 10'000'000'000'000 - 99'999'999'999'999 oo loo yaqaano Toban-Tiriliyanaad

 Toban-iyo-shan-godleey 100'000'000'000'000 - 999'999'999'999'999 oo lagu magacaabo Boqol-Tiriliyanaad. 

Tiro
Waxbarsho
Tiro