Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Soomaaliya

Wasaaradda Gaadiidka iyo Duulista Soomaaliya () waa wasaarada masuulka ka ah arimaha socdaalka bariga, badaha iyo cirka ee wadanka Soomaaliya. Wakhti xaadirkan wasaaradan waxay hoostegtaa Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Soomaaliya, Maxamed Xuseen Isaaq (Fanax).

Habka iyo Nidaamka Wasaarada
 Wasiirka Gaadiidka
Wasiir ku xigeen
 Xoghayaha Guud
 Ku xigeenka Xoghayaha Guud
 Waaxda Duulista
 Waaxda Badaha
 Xafiiska Gaadiidka
arimaha socdaalka iyo duulista
 Waaxda Nidaaminta
 Waaxda Maamulka iyo Habaynta

Socdaalka

Socdaalka Soomaaliya waa adeega socdaalka laga helo wadanka Soomaaliya. In kastoo adeegani hakaday wakhtigii dagaalkii sokeeye wuxuu ka kooban yahay wadooyinka waaweyn, gegooyinka diyaaradaha iyo dekado. Intaasi waxaa dheer adeegyo khaas ah oo iskugu jira dhulka, cirka iyo badaha.

Wadooyinka
Wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala shabakad wadooyin ah kuwaasi oo dhererkoodu le'eg yahay ilaa 21,830 km. Sida dowladu sheegtay sanadkii 2010ka, waxaa wadooyinka wadanku lahaa 2,757 km (12%) oo laami ah, 844 km (3.9%) burbursan, iyo 18,229 km (83.5%) bacaad ah. 

Sida ay warbixin ku sheegtay Wasaaradda Gaadiidka Soomaaliya sanadkii 2015, in ka badan 70,000 oo gaadiid ah ayaa laga diiwaangeliyey maamulka Puntland; ilaa 385,000 gaadiid ah laga diiwaangeliyey maamulka Somaliland; halka ilaa 195,000 laga diiwaangeliyay koonfurta Soomaaliya.

Cirka

Gegooyinka Diyaaradaha

Gegooyinka diyaaradaha Soomaaliya waxay si toos ah u hoostegaan Wasaaradda Gaadiidka taasi oo kaashanaysa Ururka Adeega Duulista Caalamiga ee Qaramada Midoobay ayaa dib u habayn ku sameeysay tiro badan oo gegodiyaaradeed ah. Gegoda Diyaaradaha Aadan Cadde wuxuu ka mid ah garoonada dowlada fedraalku ka kaashatay wadanka Turkiga si dib u habayn laxaad leh loogu sameeyo.

Sida sheegtay Qaramada Midoobay sanadkii 2012, wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala 62 garoon kuwaasi oo u diiwaangashan Ururka Adeega Duulista Caalamiga (ICAO). 7 ka mid ah waxay leeyihiin wadooyin laami ah oo heersare ah. Sidoo kale, afar garoon waxay leeyihiin laamiga diyaaraduhu ku soo degaan oo ka dheer 3,047 m.

Diyaaradaha

Diyaarada Soomaaliya waxay ahay diyaarada sida calanka Soomaaliya. Waxaa la aasaasay sanadkii 1964tii, waxayna ka shaqeeyn jirtey duulimaadyada wadanka dhexdiisa iyo dibadiisaba. Wakhtigii uu dhacay dagaalkii sokeeye 1990kii, waxaa burburay dhamaan adeegii iyo shaqadii diyaaradahaasi.

Diyaarada Soomaaliya waxaa dib u habayn dawkada Soomaaliya ku samaysay sanadkii 2012ka, taasi oo adeegeeda bulsho dib u soo celisay dhamaadkii 2013ka.

Badaha

Wadanka Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu dheer qaarada Afrika, taasi oo u suurtogelisay ineey yeelato tiro badan dekado ah.
Si kastaba ha ahaatee, dekadaha ugu waaweyn ee si xoogan uga shaqeeya wadanka Soomaaliya waxaa ka mid ah:
 Dekada Berbera
 Dekada Boosaaso
 Dekada Kismaayo
 Dekada Laasqorey
 Dekada Marka
 Dekada Muqdisho
 Dekada Saylac

Dhinaca kale, wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala tiro badan oo dekedo dabiici ah, qaar kale qadiimi yihiin. Dekeda ugu weyn wadanka waa Dekada Muqdisho oo Dawlada Federaalku gacanta ku hayso. Sidaas ay tahay waxaa jira tiro badan oo dekedo ah; kuwaasi waxaa ka mid ah: Caluula, Maydh, Lughaya, Eyl, Qandala, Xaafuun, Hobyo, Garacad iyo Ceelmacaan.
Wadanka Soomaaliya waxay leedahay hal gujis ah, kaasi oo la aasaasay sanadkii 2008da. Gujiskani waa nooca qaada alaabta xamuulka ah oo keliya.

Wadooyinka Tareenka

Gaadiidka Tareenka Soomaaliya waxaa ka mid ah adeega tareenka ka dhex shaqeeya magaalada Muqdisho iyo Jowhar kaasi oo lagu magacaabi jirey Mogadishu-Villabruzzi Railway. Tareenkani wuxuu le'eg yahay dherer dhan 114 km gebi ahaantii, waxaana dhisay gumaystihii Italian Somaliland horaantii 1910.

Sidoo kale fiiri
Socdaalka Soomaaliya
Golaha Wasiirada Soomaaliya
 Liiska Gegooyinka Diyaaradaha Soomaaliya

Xigasho

Wasaaradaha Soomaaliya
Siyaasadda Soomaaliya
Dawladda Soomaaliya