maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Astrid Lindgren

Astrid Lindgren (Af Iswidhish: ) waxay dhalatay 1907 waxayna dhimatay 2002. Astrid waa mid ka mida dadka qoraaga ah ee ugu caansan dalka Iswiidhan.

Buugaagteeda waxaa lagu turjumay in ka badan  90 luqadood oo kala duwan oo addunka ka mid ah. 

Qaar badan oo ka mida buugaagta Astrid Lindgren waxa ay noqdeen kuwa caan ah sida filimada iyo TV –yada. Qaar ka mida heesaheeda ku jira filimada waxa ay noqdeen kuwa caan ah. Astrid Lindgren ayaa aliftay heesaha, ayadoo kaalin ka helaysa dadka codka iyo muusiga sameeya. Waxaa kaloo ay samaysay riwaayado ka hadlaya filimada kala duwan ee ay buugaagteeda ka qortay.

Mid ka mid ah buugaagteeda kii ugu horeeyey  waxaa la yiraahdaa (Barnidii iskaalshada dheereey)  (Pippi Långstrump) kaasoo la soo saaray 1945. Buuggu wuxuu ku saabsan yahay gabar timo guduudan oo madax banaan (xor ah). Magaceeda waxaa la yiraahdaa Pippi Långstrump iyo saaxiibadeed Tommy iyo Annika. Buuggan waa midka kaliya ee lagu turjumay Af-Soomaali.

Barnidii iskaalshada dheereed = Pippi Långstrump

ISBN 978-91-974793-6-3

91-974793-6-5     2009

Dhimashadii Astrid Lindgren ka dib waxaa la aas aasay abaal marin la bixiyo sannadkii hal mar si loogu xasuusto Astrid. Abaal marintaas waxaa la yiraahdaa Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA-priset). Abaal marintaas waxaa la billaabay 2003, waxayna noqotay abaal marin buugaag oo la bixiyo mida ugu weyn addunka oo dhan, waxaana diiradda lagu saaraa buugta ka hadlaysa carruurta iyo dhallinyarada.

Mareeg 
 Sidan ayuu u egyahay guriga Astrid ee Stockholm: http://www.astridlindgren.se/sites/default/files/dalagatan/AL_Dalagatan_sv.html
 Halka ka daawo noloshii Astrid: http://www.astridlindgren.se/en

sido kale fiiri

Iswiidhan

Isha uu ka yimid 
 http://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/enkel/astrid-lindgren  

 http://interbib.se/WorkDetails?workid=4d32becb-fd5f-48c8-b7f7-a27d0148dd7e
PRAESA

PRAESA (loo soo gaabiyay: Project for the Study of Alternative Education in South Africa; macnaha: Mashruuca Barista Waxbarashada ee Koonfur Afrika) waa urur ka dhisan waddanka Koonfur Afrika oo carruurta iyo dhallinyarada ku dhiiri geliya akhriska.

PRAESA waxaa la aas aasay 1992. Ururka waxaa gundhig u ah saddex ujeedo:
 In carruurta koofurafrika ee leh luqadaha kala duwan loo soo bandhigo buugaag qiimo wanaagsan leh laguna dhiiri geliya wax akhriska.
 In la abuuro wada shaqayn ka dhaxaysa ururada dhiiri geliya akhriska iyo kuwa daabaca ama soo saara buugaagta.
 In la sallaxo lana sameeyo dhaq dhaqaaq si loo dhiiri geliyo hawl wax  ku ool ah oo ay weheliyaan akhris iyo sheekooyin ku wajahan bulshada meelaha ay dhibtu ka jirto.
Waxaa loo doonayaa in la dhiiri geliyo xiisaha akhriska iyo kalsoonida carruurta ayadoo loo sameynayo  buugaag ku qoran luqadaha kala duwan ee afrikaanka.

Tusaale waxaan u soo qaadanaynaa buuga taxanaha ah ee The little hands. Waxaa jira mashruuc kale oo la yiraahdo Vulindlela Reading Club kaasoo iskugeynaya ama israacinaya sheekooyinka, akhriska, heesaha ciyaaraha iyo in loo soo bandhigo riwaayad ahaan  taasoo lagu baraarujinayo ururada kala duwan ee qaabilsan wax akhriska.Waxaa kaloo la adeegsaday qalabka warbaahinta si xataa loo baraarujiyo aabbaha, waalidka xagga hooyo, waalidka xagga aabbe iyo barayaasha ama macallimiinta si ay carruurta ula qaybsadaan una xasuusiyaa akhriska.

Sanndkii 2014 ururka PRAESA Ashi Reading Promotion Award ayaa waxaa billad abaal marin  ah guddoonsiiyey IBBY, International Board on Books for young People.

Sannadkii 2015 waxaa ururka PRAESA guddoonsiiyey  abaal marinta xasuusta Astrid Lindgren (ALMA-priset) taas oo ay ku mutaysteen dhiirigelinta akhriska carruurta koofurafrika.

Isha ay ka timid 
 http://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/praesa
 http://alma.se/sv/Pristagare/2015/

Mareegta aad ka helayso PRAESA 
 http://www.praesa.org.za/
Astrid Lindgren Memorial Award

Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA-priset)

Astrid Lindgren Memorial Award waa abaal marinta ugu weyn ee lagu abaal mariyo buugaagta carruurta iyo dhallinyarada. Abaal marinta waxaa la qaybiyaa sannad walba, qiimaha lacagtuna waa 5000 000 karoon. Abaal marinta waxaa aas aasay dawladda Iswiidhan si loogu xasuusto qoraaga iswiidhishada ah ee Astrid Lindgren, taasoo qiimo weyn u leh horumarinta buugaagta carruurta -iyo dhallinyarada. Abaal marinta waxaa la guddoonsiiyaa qoraa ama soo saare buuggaag sheeko ama qof dhiiri geliya wax akhriska. Abaal marinta waxaa la siiyaa qof ama urur ayadoo aan loo eegeynin luqadooda iyo jinsiyadooda.

Carruurtu waxa ay xaq u leeyihiin buugaag wanaagsan. Buugaagta carruurtu waxa ay leedahay awood kordhisa fahamka iyo in la is dhaafsado xiriirka dhaqan ee ka dhexeeya bani´aadamka. In carruurta iyo dhallintu ay helaan buugaag waxa ay shardi u tahay dimoqoraadiydda iyo bulsho daacad ah. Foojignaata ay abaalmarintu leedahay waxa ay horseedaa turjumid badan iyo in carruur badan ay helaan buuggaag qiimo sare leh.

Casumaadda musharixiinta waxaa la soo sharaxaa bisha janaayo sannad walba. Magacaabista musharaxiintu waa in ay soo gaartaa xafiiska guddiga ugu dambayn 15ka maaj.Waxaa Xataa wax soo sharixi kara dadkii qaatay mar hore abaal marinta iyo guddiga soo bandhiga musharixiinta. Lama dalban karo abaal marinta. Guddiga ayaa soo bandhiga guulaystaha abaal marinta buugaagta ee xasuusta Astrid Lindgren kulankooda ugu dambeeya ee bisha maarso. Abaal marinta waxaa lagu qaybiyaa ama bixiyaa magaalada Stockholm ee dalka Iswiidhan dhammaadka bisha maajo ama horraanta bisha juunyo, xilligaas oo ah xilliga ay Iswiidhan ugu qurxoon tahay.

Billad qaatayaasha 
 2003 Maurice Zendak (USA)
 2003 Christine Nöstlinger (Ostoriya)
 2004 Lygia Bojunga (Brazil)
 2005 Ryôji Arai (Jaban)
 2005 Philip Pullman (England)
 2006 Katherine Paterson (USA)
 2007 Banco del Libro (Venezuela)
 2008 Sonya Hartnett ( Australia)
 2009 Tamer Institute for Community Education (Falastiin)
 2010 Kitty Crowther ( Biljam)
 2011 Shaun Tan (Australia)
 2012 Guus Kuijer (Holland)
 2013 Isol (Arjantiina)
 2014 Barbro Lindgren (Swiidhan)
 2015 PRAESA (South Afrika)

 2016 Meg Rosoff (USA)
 2017 Wolf Erlbruch (Germany)
 2018 Jacqueline Woodson (USA)
 2019 Bart Moeyaert (Belgium)
 2020 Baek Heena (Republic Of Korea)
 2021 Jean-Claude Mourlevat (France)
 2022 Eva Lindström (Sweden)

Isha ay ka timid: 
Laureates (alma.se)

Mareegta laga helo Alma.se –ee ingiriiska: 
http://alma.se/en/
Buuga Cagaaran (Mucamar Qadaafi)

Buugga cagaaran  (; ) waa buug gaaban oo ku saabsan aragti siyaasadeed oo uu qoray madaxweynihii hore ee dalka liibiya mucammar al-qaddafi buuggan ayaa marki u horreysay la daabacay sanaddii 1975 kii kaas   oo looga baahnaa  inay akhriyaan   dhammaan dadka reer Liibiya..

Tixraac
Injir

Injir (, ) waa nooc ka mida cayayaanka ku dul nool noole kale, oon kaligeed taagnaan karin, waxay ku badantahay dadka maxaabiista ah ardada kuleejyada iyo qof walba oo nadaafada jirkiisu yartahay,

Tilmaan 
Injirtu waa madow casuus xigeen ah aad u yar dhirirkeedu gaaro 2.5 milimitir
Injirta ayaa ku nool madaxa qofka ay ku jirto, ama timaha hoose iyo kilkilaha, waxay quudataa dhiiga qofkaas, midabkeeda ayaa cad marka ay yartahay, markay waynaato ayay isu badashaa kafee ama madow, waxay ledahay miciyo iyo lugo ay ku qabsato timaha, iyadoo ka badbaada badanaa shanlada timaha lagu feedhayo.

Astaamaha lagu garto  injirta 
 Dareen in walax ay ku dhex soconayso timaha dhexdooda.
 Xoqida badan oo keenta in dhaawac uu maqaarka gaaro.
 finan yaryar oo kasoo yaaca maqaarka timaha hoostooda ilaa qoorta kaasoo ah xasaasiyad uu ka qaaday dhareerka injirta.

Sawirro

Tixraac
Shaqaale

Shaqaale (, ) waa qofka shaqo cayiman qabta si uu u helo joornaati ama qarash lacageed oo awal lagu heshiiyay, kaasoo u dhigma shaqada uu qabtay oo ahaan karta shaqo warshad laga shaqeeyay ama ka ballaaran sida mashruuc oo kale, qofkaas waa mid ama unug  ka mida wax soo saarka mashruucaas ama warshadaas.

Shaqo

Shaqo waa heerka darajada qof kaga jiro bulshada taasi oo ah howsha qofkaasi ka shaqeeyo si uu u hello mishahar (abaalmarin) ku maareeyo ama taageero baahida nolosha maalinle.

Hordhac
Shaqadu waa waajibaadka saaran qof ka mid ah bulshada taasi oo abaalmarin lacag ah qofkaasi ka qaato ama faa'iido nooc kale ah ugu jirto. Tusaale, macalinku wuxuu ka shaqeeyaa dugsiga halkaasi oo uu wax ku baro ardey.

Sidoo kale fiiri
 Howl
 Shaqo
 Qeybaha bulshada

Xigasho

Shaqo
Bulsho
Qoraa

Qoraa (. ) waa qofka allifa  qora buugaagta sheekooyinka, kitaabada iyo riwaayadaha. qoraanimadu waa noocyo badantahay waxayna cuskantahay hibada wax qoraal ee dadka qaar ilaahay siiyo, oo lama oranayo cid walboo wax qortaa waa qoraa, saasoo ay tahayna qoraanida waxaa lagu kasban karaa aqoonta iyo wax barashada.

Qoraa wadartiisu waa Qoraayo, waxa la qoro waa Qoraal, meesha la dhigo waxa la qorayna waa Qor'ool (Maktabad)

Qoraallada Quduuska ah, gebi ahaan ama qayb ahaan, waxaa lagu heli karaa in ka badan 3,000 oo luqaddood. Dunida kama jiro buug sidaas oo kale loo turjumay..

Qoraal

Qoraal (; ) waa nidaam xarfo loo habeeyay si kala horeeysa taasi oo loo isticmaalo in lagu gudbiyo ama keydiyo fariin, warbixin, aqoon iyo akhbaar. Wax-qoridu waxay ka mid tahay isgaarsiinta dadka taasi oo ka turjunta luuqada, dareenka iyo macluumaadka dadka. Sida caadiga ah, qoraalku waa lamaanaha hadalka, sababto ah qoraalka ayaa hadal loo bedeli karaa ama hadal ayaa qoraal laga dhigi karaa. Sidaasi darteed ayaa wax-qoristu qeyb uga tahay aasaaska isgaarsiinta aadahama.

Sharaxaad
Qoraalku waa astaamo ka samaysan xarfo kaasi oo kooxdii dad ahi isla taqaano isla markaana ku salaysan dhawaaqa luuqad. Tusaale ahaa, Af-Soomaaligu wuxuu leeyahay hab qoris u gaar ah; taasi oo ka bilaabanta alifbeet, xarfo, iyo ereyo la iskuxidhay. Sidoo kale, alifbeetku waa aasaaska dhamaan wax qorista far. Tusaale ahaan, Af Soomaaligu wuxuu leeyahay dhowr nooc oo Far Soomaali ah, laakiin waxaa si sharci ah loo isticmaala qaabka laatiiniga oo dowlada Soomaaliya sharciyeysay horaantii sanadihii 1970kii.

Muuqaalo

Qoraalo Kale
Far
Qoraa
Far Soomaali
Soomaali Alifbeet
Qoraal
Farta Boorama
Farta Cismaaniya
Farta laatiinka

Linkiyo kale

 The Origins of abc
 "Language, Writing and Alphabet: An Interview with Christophe Rico",  Damqātum 3 (2007)
 Michael Everson's Alphabets of Europe
 Evolution of alphabets , animation by Prof. Robert Fradkin at the University of Maryland
 How the Alphabet Was Born from Hieroglyphs —Biblical Archaeology Review

 An Early Hellenic Alphabet

Tixraac

Aqoon
Cilmi
Qoraal
Farta
Far Soomaali
Mooto

Mooto (, ) waa gaadiid labo ilaa sadex lug leh, oo ku socota matoor gaas ku shaqeeya oo badanaa ku yaala labada taayar dhexdooda, waxay leedahay kursi ama laba, mootada ayaa qaab samayska ka adag Baaskiilka

Jaadadka mootooyinka

Taariikh

Sawiro

Sidoo kale akhri 
 Baaskiil
 Baabuur

Tixraac
Aqalka hoose

Aqalka Hoose  ama golaha guud waa mid ka mi ah labada gole wuxuuna la shaqeeyaa aqalka sare ee awooda sharci dajinta.

Aqalka hoose wuxuu matalaa shacabka ee baarlamaan ka kooban laba gole.

Aqalada hoose
Baarlamaanada
Saruur

Saruur () waa beel ka mid ah qabiilka Habargidir ee ka farcanta Beelweynta Hawiye ee dadka Soomaalida, kuwaasi oo deegaan ku ah wadanka Soomaaliya.

Hordhac
Beesha Saruur waxay ka tirsan tahay beelweynta Habargidir, ee laga helo deegaano badan oo ka tirsan Geeska Afrika. Intaas waxaa dheer, beesha Habargidir waxay si rasmi ah u degaan Gobolada Dhexe ee wadanka Soomaaliya.

Shaxda Beesha 

Hawiye
Haba Gidir (Haber Gedir)
Sifaadle 
Sacad
Saleebaan
Cayr
Saruur

Hawiye
Hawiye () waa beel ka mida qabiilada Soomaalida, kuwaasi oo ku dhaqan deegaano ka tirsan wadanka Soomaaliya, Itoobiya, iyo Kiinya. Sida lagu xusay taariikhda, beesha Hawiye waxay walaalo yihiin Beesha Dir iyagoo ku wada abtirsada odayga Irir Samaale. Hawiye ayaa kow ama laba kaga jira badnaanta tirada qabiilooyinka soomaalida, waxay degaan caasimada Muqdisho.

Sidoo kale fiiri
Beelaha Soomaalida

Tixraac

Qabiilada Soomaalida
Soomaali
Dadka Soomaaliga
Beelaha Hawiye
Gegada Diyaaradaha Cigaal

Somaliland

Madaarka Caalmiga ah ee Cigaal () waa garoonka diyaaradaha ku taal hawdka caasimada Jamhuuriyada Soomaliland ee  Hargeysa.
waa garoonka diyaaradaha ee magaalada Hargeysa, caasimadda Somaliland, caalamku wuxuu aqoonsan yahay Jamhuuriyad iskeed isku magacawday. waxay ka shaqeyneysay 56,000 oo rakaab iyo 2,300 ton oo xamuul ah oo isugu jira 1,750 oo dhul ah.

Taariikhda
Madaarka ayaa la furay 1954, Waxaana furay ciidamadii cirka ingiriiska (RAF), barnaamijka ballaarinta waxaa la bilaabay wax yar ka dib iyo 1958 baabuur, gawaarida iyo dhismaha terminaalka. Madaarka ayaa markaa dib loo casriyeynayey sannadkii 1980-maadkii maamulka Siyaad Barre si ay u qabtaan diyaarado waaweyn oo ay bixiyaan meelo badan oo duulimaadyo ah. 
 
Intii lagu jiray dhacdooyinkii hogaaminayay dagaalka sokeeye ee Soomaaliya, horraantii 1990-meeyadii, garoonka diyaaradaha ee garoonka ayaa si weyn u dhaawacmay. Si kastaba ha noqotee, xarunta ayaa si tartiib ah loo dayactiray dhowrkii sano ee u xigay.

Madaarka ayaa markii dambe loo beddelay Cigaal ka dib markii uu dhintay Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal. oo ahaa Raiisal Wasaaraha Soomaaliya 1967-1969 intii lagu jiray midnimadii jamhuuruyadda somaaliyeeed, ka hor inta uusan noqonin madaxweynaha labaad ee Somaliland.

Sannadkii 2012-kii, marin-haweedyada ayaa si ku-meel-gaar ah loo hakiyay iyada oo duulimaadkeedana lagu sameeyay dayactir wayn, oo ay maal-galisay madaxda Somaliland, Sanduuqa Kuwait iyo USAID. Xarunta ayaa markii dambe dib loo furay 17kii Agoosto 2013, iyada oo la sii ballaariyay terminaalka tagitaanka iyo terminaalka imaatinka, iyo sidoo kale shan dabeyleed oo cusub oo dabeylo ah. Xarunta kormeerka xogta dabaysha ee la rakibay ayaa sidoo kale gacan ka geysan doonta kor u qaadista madaarka.

Tirada Diyaaradaha adeegsada

 Fly Dubai 
 Air Arabia
 Ethiopian Airlines 
Jubba Airlines 
Daallo Airlines

Xarumaha

Bishii Juun 2014, Dawladda Somaliland iyo Hay'adda Maraykanka ee Horumarinta Caalamiga ah (USAID) ayaa bilaabay mashruuc tamarta dabaysha cusub ee garoonka diyaaradaha. Xarunta cusub ee tamarta dabaysha ayaa hoos imaanaysa Wasaaradda Tamarta iyo Khayraadka Macdanta, kaas oo maamuli doona shuraako dadweyne iyo ganacsi gaar ah oo kormeeraya hawlgallada maalinlaha ah. Hindisaha ayaa qayb ka ah Iskaashiga Horumarinta Dhaqaalaha ee Badan, oo ah barnaamij laba-sanno ah oo maal-galiyay $ 14 milyan oo kuyeelan dhinaca tamarta, xoolaha iyo beeraha Somaliland iyo horumarinta qaybaha gaarka loo leeyahay. Shuraakada iskaashigu waxay si gaar ah u tahay in la dhiso tiknoolojiyada tamarta dib loo cusbooneysiin karo, iyada oo xarunta cusub ee tamarta dabaysha la filayo in ay bixiso qiime wax ku ool ah oo ku habboon shidaalka naaftada Waxaa sidoo kale loo xilsaaray in ay awood u siiso labada garoon ee Hargeisa iyo beelaha ku hareeraysan.

Dhacdooyin

Garoono Kale Somaliland
Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Somaliland.

 Berbera
 Hargaysa
 Boorama
 Burco
 Laascaanood
 Ceerigaabo
 Taleex

Xigasho 

Cigaal
Hargeysa
Bettina Campbell

Bettina Campbell waa jilaa Holland ah websedyada, ku dhashay on 25 Maajo, 1974 magaalada ee Lelydorp, Surinam. In warshadaha ee websedyada bilaabay in 1996.

Linkiga Caddaynta 

 Bettina Campbell - Internet Movie Database
 Bettina Campbell - Internet Adult Film Database
 Bettina Campbell - Adult Film Database

Holland
Surinam
Maanso

Maanso waa nooc ka mid ah suugaanta Soomaalida. Maansada waxaa ka sii farcama noocyada Murtida sida Gabayga Jiiftada, buraaburka, saarka, heesaha, heellada, geeraarka iyo heeso hawleedka oo dhan.

Qoraalo La Xidhiidha
Heeso Soomaali
gitaar
turunbo
narso
durbaan
biyaano
gabay
hees
laxan
muusig
qaaci
qaraami

Linkiyo Banaanka
 Tix iyo Tiraab
 tixaha heeso badan
 tixaha heeso qaaci, qaraami iyo kuwo cusub

 Agabka Muusiga 
 Oud Cafe
 shanqadha kabanka

Tixraac

Hees
Fan iyo Suugaan
Hiddo iyo dhaqan
 Muusiga
Gabayada
 Filimaanta
 Qalabka Muusiga
Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya

Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya () waa aqal ka mid ah labada aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya (kaasoo la shaqeeya golaha shacabka. waxaa la aasaasay 2012 waloow aan xubno la soo xulay aysan jirin hadda awiidiisa waxaa la siiyay Madaxweynaha iyo madasha wadatashiga qaran ee Soomaaliya.

Dastuurka
Sida uu qorayo dastuurka qodobka 72aad, tirada xubnaha ka ah Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka waxaa si toos ah, qarsoodi ah oo madaxbannaan u dooranaya shacabka Dawladaha xubnaha ka ah Dawladda Federaalka, tiradoodana waa ugu badnaan 54 Xildhibaan oo ka imaanaya 16kii gobol ee Soomaaliya lahayd ka hor 1960kii, iyada oo saldhig looga dhigayo:

 (a) Tirada Dawladaha xubnaha ka ah Dawladda Federaalka;
 (b) Dawladaha xubinta ka ah Dawladda Federaalka waxay Aqalka Sare ku 
yeelanayaan xubno tiro isle’eg ah;

madasha wadatashiga qaran ee Soomaaliya
Aaqalka sare ayaa ayaa loo qaybiyey lix Dawlad Goboleed oo afar kamid ah la siiyey midkiiba 8 Xildhibaan, halka Puntland iyo Somaliland midkiiba la siiyey 11 Mudane/Marwo.

Qoondada Haweenka ayaa lagu sheegay war-murtiyeedka in ay heli doonaan 30% tirada Xildhibaanada, sida ku cad heshiisyadii Garoowe1 iyo Garoowe2.

Baarlamaanka Soomaaliya
Sayda

Saydaa ama Saydun (, ) waa magaalada sadexaad ee ugu weyn wadanka Lubnaan, waxay ka mid tahay magaalooyinka caalamka ugu qadiimsan, koonfurta lubnaan ayay ku taal waxayna saarantahay Badda Cad.

 Sidon

Magaalooyinka  Lubnaan
Culaacul

Culaacul  (,) magaca sayniska Hirudinea
waa   Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba.

Tilmaan 
waxay koobaan ilaa 600 boqol oo nooc, jirkeeda ayaa riixmi kara waxayna leedaha midabada madow cagaar, buluug, guduud iyo bunniga, jirka kore waxay ku leedahay xariijimo gudub ah, labadii xariijimba waa giraan ilaa gudaha ku samaysan kuwaasoo uu isku hayo xub fidis iyo aruursanaanba u samaysan, kaasoo ka kaalmeeya hab dhaqaaqeeda, isagoo kala fidsama markay tilaabo qaado iskuna soo urura markale saasna socodkeedu ku samaysanyahay. afka hore waxay ku leedahay ilko sidii minshaartii ah oo ay ku nuugto dhiiga, . .

Quudka culaacusha 

Culaacusha ayaa ku dul nool noole kale dhiigiis iyadoo ka jaqda markii ay ku dhagto ka dib, dadka biyaha dhex gala ayaa waxay lugahooda ku arkaan culaacul ku dhagan oo dhiig ka jaqaysa. waxay kaloo ku nooshahay cayayaanka kale ee ka ag dhow meelaha ay ku nooshahy

Adeegsiga daawo ahaa  

Reer yurubka ayaa culaacusha u isticmaali jiray qaab dawo ahaan ah 2500 oo sano ka hor, iyagoo u adeegsan jirin dhiig ka keenida jirka

Tixraac
Kaduudiye

Kaduudiye ama Kuuduyiye (, ) waa xanuun uu keeno fayruska  Chikungunya, qofka uu ku dhaco ayaa calaamad waxaa u ah qandho soo booddo ah oo haysa labo ilaa toddobo maalin, waxaana ku xiga xanuuno toddobaad, bil ama sanado qaata, wuxuu wataa xaglo (kala goysyo) xanuun badan, u dhimashada cudurkaan ayaa aad u yar, qiyaastii 1000kii hal ayaa u dhinta hadduu alle qadaro, dadka da'da ah ayaa u dhinta badanaa,

Magaca Chikungunya 
Magaca xanuunka "Chikungunya" asal ahaantiisu waa luqadda sawaahiliga, macnihiisuna waa: "qallooc u socod", qofka xanuunkaan qabo si toos ah iskuma toosin karo markuu soconayo, waa inuu is qalloociyaa xanuunka dartiis.

Waxa keena 

xanuunkan ayaa ka yimaada kaneecada loo yaqaan (Aades   الزاعجة المصرية) ama qaylisooy. cudurka ayaa laga helaa wadamada Maraykanka , kariibiyaanka maksiko iyo wadama ku teedsan xeebaha  Bariga afrika,
xanuunkaan ayaan lahayn ka hortag aan ka ahayn in la iska ilaaliyo qaniinyada kaneecadaas.

Kaduudiye halis ma noqdaa? 
Xanuunkaan badanaa dilaa ma aha, laakiin qofka dhowr maalmood ayuu howlgab ka dhigaa, mana ahan xanuun tallaal iyo daawo toona leh, waxaa ugu muhiimsan in qofka xanuun baab'iye iyo qandho jabiye u qaato inta uu xanuunka ka gudbayo, waa inuu qofka cabo biyo badan si uu uga fogaado halista fuuqbaxa, waana inuu ku dadaalo nasiino.
Ka fogow in aad qaadato daawo antibiotic ah, xanuunka wuu kaaga sii dari karaa!!.
Dadka badanaa u safro meelaha uu xanuunkaan ka jiro waxaa lagula taliyaa in ay ka fogaadaan qaniinyada kaneecada, ayna jiiftaa qolol daaqadaha iyo albabaha u furan yihiin.

Kaduudiyaha dilaa ma ahan badanaa, laakiin wuxuu qofka ka dhigaa tacbaan sidii qof jajaban oo kale, dhaqaaqane wuu uga sii daraa qofka, qofkii uu ku dhacayne wuu xasuustaa calaamadihiisa.

Kaduudiyuhu muxuu kaga duwanyahay Rift Valley iyo qandhada Dengue? 
Inkastoo sadaxda cudurba ay gudbiso kaneecada loo yaqaano "Aedes", laakiin xanuunkaan wuxuu kaga duwan yahay inuusan lahayn dhiigbax, labada xanuun ee Rift Valley iyo Dengue waxay leeyihiin dhiigbax, tanoo qofka u dhiman karo.
Xanuunka kaduudiyaha sidee ayaa loo baaraa?
Xanuunka waxaa lagu gartaa qandho iyo kalagoysyada oo dhan oo qofka xanuuno, laakiin waxaa jiro baaritaan lagu dhiig ah oo lagu ogaanayo feyraska keeno kaduudiyaha, mana ahan baaris meel kasto laga helo, laakiin wadamada lagu yaqaano waa laga helaa baaristaas, waxayna jawaabtu qaadataa usbuuc illaa laba usbuuc inta u dhaxayso.

Tixraac 
  Dengue​—A Growing Menace
 Dengue—A Fever From a Bite
  Insect-Borne Disease​—A Growing Problem
  Revenge of the Microbes

Cudur
Caafimaad
Beşiktaş JK

Beşiktaş Jimnastik Kulübü Waa koox-banooni oo ka dhisan degmada Beşiktaş oo ka mid ah degmooyinka ugu waaweyn magaalada Istanbuul ee dalka Turkiga, kooxdani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1903 taas oo ka  dhigaysa Beşiktaş JK kooxda ugu facaweyn dhammaan kooxaha kubadda-cagta dalka Turkiga iyo guud ahaan bariga Yurub. Tababaraha Beşiktaş JK waa Şenol Güneş.

Tixraac

Eeg waliba 
 bjk.com
 SOCCERWAY
 SOFASCORE
 FLASHSCORE
 Transfermarkt
 Globalsportsarchive

Naadiyaasha kubada Cagta
Turki
Ciyaaraha
Şenol Güneş

Şenol Güneş, waa macalinka kooxda kubadda-cagta ee Beşiktaş JK sidoo kale hore wuxuu usoo uqabtay xulka qaranka Turkiga isagoo lagu xusuusto guushii uu gaarsiiyey xulka qaranka Koobkii Adduunka 2002dii markaasoo Turkigu ka galay kaalinta 3aad, Tababare Şenol wuxuu kale oo macalin ka noqday kooxaha Trabzonspor oo ka dhisan Turkiga, FC Seoul oo ka dhisan dalka Koonfur Kuuriya iyo kooxo kale.
Turki
Ciyaaraha
Binali Yıldırım

Binali Yıldırım (; ; ; Ku dhashay 20kii Diseembar 1954kii Magaalada Refahiye ee Gobolka Erzincan) Waa Ra'iisulwasaaraha dalka Turkiga, waxaana xilkaasi loo doortay 22dii May 2016. Waa Injineer ku takhasusay Culuumta Badda sidoo kale waa siyaasi ruug caddaa ah.

Horey 13kii sano ee lasoo dhaafay wuxuu hayey xilka Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Gaadiidka Cirka, Dhulka iyo Badda. Inta xilka wasaaraddaasi uu hayey waxaa uu hirgaliyey mashaariic badan oo isgaarsiineed iyo isbedello lataaban karo oo dhanka kaabayaasha-dhaqaalaha ah, waxaana loo qadariyaa halyeey sumcad ku dhex leh bulshada dalkaasi. Mudane Binali Yildirim sidoo kale waa gudoomiyaha Xisbiga Cadaaladda iyo Horumarinta ee hayya talada dalka Turkiga.

Tixraac

Turki
Siyaasad
Qoondar

Qoondar  Magaca sayniska (Linum usitatissimum)  (,) Waa nooc ka mida dhirta gu'leha ah,kana mid ah dhirta saliida laga miiro asalkiisa laga helay inta u dhaxaysa Bariga Xeebaha Bada Cad ilaa Hindiya, oo ah Dhulka kulul waxaa laga isticmaalaa miraha iyo saliida laga miiro mirihiisa,

Tilmaan 

Geedka Qoondarka loo yaqaan ayaa dhirirkiisu gaaraa hal mitir iyo jirid dhuuban iyo caleemo, wuxuu caan ku ayahay ubax buluug ah, miraha midabkooda ayaa ah bunni, waxaa lagu beera wadama u dhxeeya bada cad iyo hindiya

Noocyada Qoondarka 
Qoondarka wuxuu u kala baxaa laba nooc mid jaallo ah iyo mid guduud dahabi ah, labaduba waa isku faa'ido, waxaad soo gadan kartaa miraha oo noolnool ama iyagoo shiidan, waxaana fiican in la shiido si jirka uga faa'idaysto, waxaadna ku darsan kartaa cunnooyinka kale ee aad cunaysid sida mushaarida, maraqa, caanaha fadhiyo iyo suugada.
Waxaad kaloo ku dari kartaa burka inta aadan dubin.
Marka qoondarka, isagoo la saloolin ama la karin waa la cuni karaa, laakiin sida ugu habboon waa in la shiido isagoo aan la saloolin, kadibne lagu darsado cunnada aad karin rabtid ama cuni rabtid.

Faaiidooyinka qoodarka
Qoondarka waxaa ku jiro waxyaabo faa'ida u leh caafimaadka qofka sida dufanka caafimaadka u roon ee loo yaqaano "Omega-3", saliiddaan oo wadnaha u roon, waxaana la qiyaasaa halkii qaaddo oo qoondar ah inay ku jirto 1.8 gram oo "Omega 3" ah.
Maadada kale ee faa'idada leh waxaa loo yaqaanaa "Lignans" oo ka kooban hormoonka estrogen iyo sunsaaraha "anti-oxidant", waa dalaga ugu badan ee ku jirto maadadaan markii loo fiiriyo dalagyada kale.

Cilmi Baaris 
Geedkaan waxaa badanaa dunida loo abuurtaa si saliid looga sameeyo, laakiin cunno ahaane waa loo gadaa iyadoo laga sameeyay waxyaabo kala duwan.

Cilmibaaris dhowr ah ayaa lagu sameeyay, waxayna sheegeen inuu alle ku abuuray awood ka hortag kansarka naasaha, qanjirka borostaatada iyo kansarka xiidmaha.

Sidaas awgeed, waxaa haweenka lagula dardaarmaa inay badsadaan cunista qoondarka si halista kansarka naasaha u yaraato khaassatan haddii ay dhaxal u leeyihiin.

Cilmibaarayaal kale ayaa sheegay inuu caafimaad u leeyahay wadnaha, una fiican yahay dadka qaba macaanka, isagoo yareeyo halista in sonkorta ay dhaawac gaaarsiiso xubnaha jirka.

Sidaas ay tahay, waxaa lagula dardaarmaa haweenka uurka leh iyo kuwa nuujiya inaysan cunin qoondarka illaa warbixin dheeraad ah laga helayo. waxaana weli ku socdo cilmibaarisyo dhowr ah.

Tixraac
Garjante gardheere samaale

Garjinte Gardheere waa Curoodka Samaale wuxuu ka tirsan yahay Sagaalka ilma Samaale ee soomaalida ka soo aasaasantay.
Odayga Garjinte waxuu dhalay Afar Wiil oo lagu kala magacaabo:

1-	Dhalade Garjante 

2-	Caalim-Moog Garjante 

3-	Riyale Garjante

4-	Waceys Garjante
 
   

Waxay degtaa beeshan gobolada iyo degmooyinka soo socdo

•	Hiiraan:-   Buula Burte, buq aqable Jalalaqsi, Bilaal, ceelcali, shaw,jimbileey,gumareey, ceelcaane,gurdaaleey,mukeyle, haraale,luuqa jeeloow, biya kulule,daarusalam, iyo meel badan lasoo koobi karin           

•	Shabeelada Dhexe:- Jowhar iyo Balcad       

•	Shabelade Hoose:- Lafoole iyo Muuriya.

•	Gedo  Baardheere iyo Garbahaareey                

•	Jubada Hosse:-  Kismaayo iyo Yoontooy                

•	Jubada Dhexe:- Saakoow iyo Buaale

•	Baay
•	Bakool

Waxaa kale oo ay si weyn u deggan yihiin Wadamada sida Kenya iyo Itoobiya oo ay ku nool yihiin inbadan. Waxay caan ku yihiin Culimanimo iyo nabad jaceyl. Waa dad dhaqda xoolaha, sida Geela, Lo'da Iyo Ariga. Waxaa aad loogu yaqaanaa Geel badni. Waxy Xilaal ku leeyihiin Maamulada Gobolada aan kor ku soo sheegnay, Dowladda faderal iyo Baarlamaanka dhexe ee soomaaliyeed.

Beeshan waa beesha asal ahaan ay ka soo jeedaan lafaha kala ah  Dagoodiya,Gaaljecel Masare iyo Ciise oo isku ah ilmo saransoor waxayna ka soo askumeen afarta ilmo saransoor - laf ka mid ah ilmo garjinte gardheere oo la yihaardo Riyale Garjinte Gardheere. Halkaa ayayna ka xiriiraan dhammaantoodna waxaa laysku dhahaa ilmo garjinte Gardheere Samaale.
TUULOOYINKA AY BEESHA GARJANTE KA DEGANYIHIIN GOBOLKA HIIRAAN EE HIRSHABELE STATE WAXAA KA MID AH 
Tuulada JILACLE OO U JIRTA DEGMADA BUULA BURTE 4KM OO KALI AH WAANA TUULADA UGU WEYN EE AY BEESHAN DEGANTAHAY.
Daisy Ducati

Daisy Ducati waa jilaa Maraykan ah websedyada, ku dhashay on 8 Diseembar, 1989 magaalada ee San Fransisko, Kalifornia. In warshadaha ee websedyada bilaabay in 2013. ends

Linkiga Caddaynta 

 
 Daisy Ducati - Internet Movie Database
 Daisy Ducati - Internet Adult Film Database
 Daisy Ducati - Adult Film Database
 Daisy Ducati - Twitter

Qaramada Midoobey ee Maraykanka
Selçuk İnan

Selçuk İnan (İskenderun, 10 Febaraayo 1985) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Galatasaray SK ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga, Inan waa kaptanka kooxda Galatasaray. Wuxuu ku soo biiray cayaaraha isagoo jira 14 sano, wuxuuna horey ugu soo ciyaaray kooxda Trabzonspor.

Turki
Ciyaaraha
Sharcidajin

Sharcidajin (; ; ) waa hayad wax la isdhaafsado waana meesha xeerarka lagu dajiyo. waxaa lagu gartaa hayadahaan sharcidajinta magacyo badan oo ay ka mid yihiin: Baarlamaan, Kongarees iyo golaha wadaniga. Waxa ay ka dhigantahay hayadda sharcidajinta ee dawladaha leh nidaam baarlamaani waa awooda rasmiga ah ee ugu sarreysa ee magacaabaysa awooda fulinta. Laakiin habka madaxweyne hayadda sharcidajinta waxa ay ka koobantahay xubno laga soo dooratay dhanka shacabka kana madaxbannaan awooda fulinta howshooduna waa ka wadahadalka xeeraraka iyo soo saarista iyadoo ay suuragal tahay soo gudbinta xeerarka dhanka awooda fulinta. Waxaa dheraad ku ah dajinta sharciyo maxaa yeelay hayadda sharcidajinta kordhinta iyo dhimista canshuuraha iyo ansixinta miisaaniyadda dawladda iyo xogaha maaliyadda ee kale, sidoo kale ansixinta hayadaha sharci dajinta heshiisyada ay dawladdu gasho iyo ku dhawaaqis dagaal. Waxa ay ku kala duwanyihiin hadaba dastuurka iyo dalka.

Baarlamaanada
Deyn Hilato (shimbir)

Deyn Hilato, Arey ama Ido Tiris (  ),  magaca sayniska: Phoenicurus phoenicurus waa shimbir ka mida bahada cayayaanka dabata, Bahada (Muscicapidae)
,waxayna leedahay noocyo badan oo kala midab ah, waxaa au ku nooshahay qaaradaha afrika aasiya, iyo yurub.

Tilmaan 
Inkastoo ay aad u kala midabo badantahay qaar baa hadana aad u qorxoon , waji madow duud dambas ah, iyo leh calood cad geesahana jaalle ama casaan ka ah, dibka ayaa isna labo midab ka kooban madow iyo jaalle ama huruud, Tilmaan ahaan labka iyo dhediga ayaa mug ahaan isku dhow, waxay leeyihiin habdhaqan ,dhawaq, sheeki iyo heeso  mid ah, dhirirka waa isku mid  13 ilaa 14،5, waxaad mooda dhedigu inay ka culays yartahay.

Shimbir
Noole

Tixraac
Uur Cas (shimbir)

Uur cas ama Arey  () Magaca sayniska (Lamprotornis superbus) waa  shimbir kamida  bahda loo yaqaan starling ee shimbiraha ka mida. Sida la wada ogyahay waxaa laga helaa   Bariga Afrika, oo ay ka mid yihiin Itoobiya, Soomaliya, Yugaandha, Kiiniya, and Tanzania.Markii hore waxaa loo yaqaanay  Spreo superbus.

Tilmaan 
Waa shimbir  madax madow, baalashana cirood (lafcir) ah, calooshana casaan ka ah.Dibka hoostiisana ka cad, waa shimbir aad u qorxoon indhihiisu waxay isugu jiraan cadaan iyo madow, wuxuu cunaa miraha hilibka iyo xayrtana wuu cunaa haduu helo. waxay isugu yimaadaan raxan raxan meelaha hooska ah iyagoo aad u sheekaysta,

Sawirro 

Noole
Shimbir

Tixraac
Xakiim (qori)

Xakiim fara gooye (, ) .waa qori xabad kaliyaale ah, Qorigaan asalkiisa waxaa sameeyay wadanka iswiidhan  asagoo lahaa magaca AG-42 Ljungman, ka dibna waxaa hormariyay masaaridii iyagoo siiyay magaca (بندقية حكيم) sandihii u dhexeeyay 1950 iyo 1960kii, ka dib waxaa bedelay qoriga loo yaqaan AK-47 hase ahaatee ma ahayn in laga wada guuray ee waxaa isticmaali jiray booliiska iyo ciidanka gaardiga iyo dhoola tuska, ama salaan sharafta dhiiba, Laakiin ilaa imika xilligan la joogo waxa isticmaala qaar ka mid ah xooggaga nabad-suggida ee masaarida. [Egyptian Police]

Tilmaanta Qorigaan iyo Adeegsiga Soomaalida 
Ka dib madaxbannaanidii Soomaaliya ayaa qoriga Xakiimku wuxu ka mid ahaa hubkii yaryaraa ee dawladdu ku qalabaysay ciidamada qalabka sida oo ay Masar ka iibsadeen, ka hor intaan Ruushka iyo Jarmalka hub laga helin.
Waa qori fudud, qufaddiisu 10 xabbo qaad ah, iyadoo aan mar labaad la cabbeyneyn oo ay xabbaduhu iskiis uga dhacaan, wuxu ahaa qorigii ay ciidamadu gaardiga ku mari jireen iyo salaan- sharafta, ka hor intaan Kaaraabiinkii farsamada Ruushka ahayd lagu beddelin. Waxa lagu kaydiyey bakaarihii ciidamada ee hubka, burburkii ka dib wuxu gacanta u galay dadweynaha.
waxa lagu yaqaannay in marka xabbado badan laga rido in keebka iyo tooratoorahu kululaadaan. Soomaalida markii uu soo qaadhay waxa ay ku ammaan jireen odhaahdan Xakiim xayaata Soomaal, wa mowtal Xabash! saas ayay masaaridu dheheen markay na siiyeen, maadaama soomaalidu ku dagaal galeen dagaalkii Xalane xabashida lal galay ee wajaale sanadii 1964kii,
Qorigaan midkiisa Xabbad keliyaaluhu waa ka tiiro dheer yahay kuwa daradooriga u dhaca, aalaana waa ka dhuun dheer yihiin, waxaa la yiri Isaga iyo kaarabiinka waagii dambe khasnadda iyo rasaastaba waa la wadaajin jiray (farsamo yar ka dib) waliba saas waxay dhacday burburkii ka dib maadaama waqtigii dowlada uu xaraysnaa.

Sawirro 

Xakiin

Qori
Hub

Tixraac

Tixraac banaanka 
http://www.freeexistence.org/images/guns/#Hakim_AG42_delta

http://shooting.forsandiego.com/hakim/
Qassab

Qasab, ama aale sokor () (magaca Saynis: Saccharum) waa dhir dhaadheer oo ka tirsan qoyska cowska, kaasi oo ka baxa deegaanada cimilada diiran leh sida Koonfurta Aasiya, Afrika iyo Bartamaha Ameerika. Jirida geedka qasab waxaa laga miiraa dheecaan marka la qalajiyo laga sameeyo sokorta caalamka laga isticmaalo.

Tixraac
  Sugarcane—A Giant Among Grasses

Cunto
Dhir
Geed
Halqooq (kalluun)

Halqooq ama Duulaaye ( ) waa bah ka mida kalluunnka oo baalal uu ku duulo leh,

Tilmaan 
Waxay leeyihiin ku 50 jaad oo kalluunka duula ah, ka mid maaha shimbiraha ee waa kalluun awood u leh inuu ka soo boodo biyaha isla markaasna duula, isagoo adeegsanaya baalashiisa dhaadheer.

kalluunkan ayaa duulida ama biibida u adeegsada ka baxsashada cadowgiisa biyaha ku jira,  markii cadowgiisu soo dhawaado ayuu sayntiisa midig iyo bidix u dhaqaajiyaa so dhakhso ah, si uu banaanka ugu boodo ka dibna uu duullimaad ugu sameeyo baalashiisa, isagoo biyaha u jirsada joog hal mitir iyo bar ah, iyo xawaare dhan 30 ilaa 40 kiilo mitir saacadii, hawada wuxuu ku jiri karaa ugu badnaa 10 sikin, markuu biyaha ku dhici rabo ayaa hadana wuxuu sayntiisa ku garaacaa biyaha si uu mar kale u duulo, taasoo u keenta inuu meel dheer tago, hadii uu ku celceliyo tabtaas lix ama todobo mar wuxuu goyn karaa 300 ilaa 400 oo mitir,

Waa la cunaa 
waxaa laga cunaa jasiiradaha kariibiyaanka, Jabaan, Taywaan, Fiyetnaam, jabaaneeska waxay ka sameeyaan cuntada loo yaqaan Sushi, taasoo ay u haystaan inay tahay cunto aad u macaan,
 Xeelada kalluunkaan ee duulista ah kama badbaadin bin aadanka inay dabtaan oo ay cunaan

Xeebaha soomaaliya 
 Waxaa laga helaa xeebaha soomaaliya siiba Badweynta Hindiya,

 Flying Creatures of the Deep

Kalluun
Malaay
Marie Luv

Marie Luv waa jilaa Maraykan ah websedyada, ku dhashay on 1 Nofeembar, 1981 magaalada ee Hacienda Heights, Kalifornia. In warshadaha ee websedyada bilaabay in 2000.

Gallery

Linkiga Caddaynta 

 Marie Luv - Internet Movie Database
 Marie Luv - Internet Adult Film Database
 Marie Luv - Adult Film Database

Qaramada Midoobey ee Maraykanka
Xulbad

Xulbad  ( ) waa Geed dhireed ka mida bahada xulboleyda, asalkeeda waxay ka soo jeeda afrikada bari iyadoo ka dib ku faaftay dhulka jasiirada carabta ilaa dunida, waxaa aad looga isticmaala dunida islaamka, badankood, itoobiyaanka ayaan caan ku ah cabida iyo cunida miraha xulbada,

Wax tarka Xulbada 
Xulbadu waa geed daaweed faaido badan u leh biniaadanka, xulbadu waxaa ka buuxa borotiin iyo maadada loo yaqaanno Fosfoor, waxayna faaidadeeda nafaqo u dhigantaa beerka nibiriga maadaama boqolkii garamba ay ku jirto 4400 milligram oo borotiin.

100-kii garaam ee xulbo ah waxaa ku jirta nafaqo ahaan:
 6000 Milligram oo carbohydrate ah
 4400 Milligram oo borotiin ah
 900 Milligram oo dufan ah
 395 Milligram oo calcium ah
 51 Milligram oo foosforas ah
 1.93 Milligram oo bir ah
 Energy u dhigmo 49 Kilocalories

Karinta 
Xulbadu markii la kariyo waxay faaido u leedahay nafaqaynta iyo in ay wax cayiliso.

Markii la karkariyo waxaa loo cabi karaa calool xanuunka iyo feero xanuunka.

Waxaa kaloo faaido fiican u leedahay gabnaha caatada xilliga qaangaarka maadaama ay sare u qaaddo hormoonada jirkooda ku jiro waxayna furtaa abitaytka.

Markii la rabo in ay cunnada furto, 30 gram oo xulbo ah ayaa waxaa lagu daraa 1 litir oo biyo karkarsan waxaana la cabaa cunnada nus saac ka hor si ay cunnada uga caawiso xagga shiidka iyo ka faaideysiga jirka.

Saliideeda 
Haddii saliid laga dhigo faaidadeeda waxaa ka mid ah in hooyada naaska nuujiso ay caano badan u keento, haweenka caadada ku xanuunsadane in ay ka khafiifiso oo si sahlan uga timaado.

Daawo ahaan 
Waxaa kaloo lagu daaweeyaa nabraha ku samaysma dadka sonkorta qabo, waxaa kaloo daawo u tahay calool adeegga iyo babaasiirta.

Haddii lagu luqluqdo waxuu daaweeyaa qumanka, haddii la isku huuriyane wuxuu yareeyaa qufaca siyaadada ah.

Halis u ahaansheheed uurka 
Haddii aad leedahay uur, ha qaadanin xulbada waxay saameyn kartaa korriinka maskaxee ee uur jiirka, sonkortaada way ridi kartaa, minkane way maroojin kartaa oo foosha ayay soo dadajisaa.

Tixraac
Diinsi

Diinsi () ama Like oo ah magac kale oo ay u yaqaaniin Soomaalidu waa dhir ubaxley ah taasi oo ka baxda deegaanada agagaarka Dhulbadaha. Inta la ogyahay dhirta noocani ahi waxay ka kooban tahay ilaa 17 waax oo kala duwan kuwaasi oo dhamaantood ka baxa deegaanada kulka dhexe leh. 

Geedkani wuxuu ka mid yahay geedaha aan ku faanno oo aan faaidadiisu caafimaad aan u soo bandhignay caalamka oo idil iyadoo cilmibaarayaal soomaali ah ay liiska geedo daaweedka ku dareen 25 sano ka hor.

Sharaxaad 
Diinsiga waa geed ka mid ah geedo daaweedyada ay soomaalidu aad u isticmaasho, geedka magaciisa oo Ingriis ah waxaa la yiraahdaa "Sarcophyte piriei" ama "Balanophoraceae".

Geedkaani waxaa kaloo laga isticmaalaa dhowr wadan oo kale sida: Kenya, Malawi, Mozambique, Tanzania, Uganda iyo Zambia.

Waxtarka Diinsiga 
Diinsiga soomaalidu waxay u isticmaashaa daaweynta nabraha, ilka xanuunka, cuna xanuunka iyo calool xanuunka taasoo ku tusinaysa inuu galayo booskii daawooyinka antibiotics-ka iyo xanuun baab'iyaha.
Waxaa kaloo jira dad ku daaweeyo gaaska iyo dibiirada iyo dheef-shiid xumada.

Diinsiga waxaa loo sameeyaa sida shaaha oo kale iyadoo loo isticmaalo in lagu daaweeyo shubanka, in dhibaatooyinka caadada ee dumarka ku dhaca.

Waxaa jira cilmibaaris lagu sameeyay diinsiga oo ay ku sameeyeen cilmi baarayaal oo isugu jiro soomaali iyo ajaanib oo lagu ogaaday in geedkaan ay ku jiraan laba maaddo oo magacyadooda aan u kala bixinay diinsininol (1) and diinsinin (2). walxahaan oo leh faaido antibiotic oo jirka kala dagaallama infakshanka.

Diraasadaan waxaa lagu sameeyay qeybta daawo baarista ee jaamcadda Upsala University ee dalka Sweden.

Waxaa kaloo jira buug ay daabacday jaamacaddaas oo magaciisa la yiraahdo: Inventory of plants used in traditional medicine in Somalia, buugaan oo faaido weyn u leh dadka xiiseeya geedo daaweedka ayaa wuxuu ka hadlayaa illaa 30 geed oo soomalidu ay u isticmaasho daawo ahaan, markii baaritaan lagu sameeyane la xaqiijiyay waxtarkooda iyo faaidada caafimaad ay leeyihiin.
Buugaan waxaa qoray cilmo baarayaal soomaali u badan oo kaashanaya cilmibaarayaal ajaanib kale.

Sidoo Kale Fiiri 
 Dhirta Soomaaliya
 Geed
 Beer
Diinsiga waxaa loo isticmaalaa in lagu daaweeyo baabasiirka.Taas waxau ku tusinaysaa in geedka Diinsigu yayahay qalajiyye aad aad iyo aad u xoog badan.

Tixraac 

Daawo
Dhir
Caafimaad
Romeo iyo Juliyat

Romeo iyo Juliyat (, ) waana Sheeko uu qoray William Shakespeare. loona turjumay luuqado badan iyadoo riwaayad iyo qaab filin ah looga sameeyay wadamo badan oo adduunka ah, sheekada ayaa u dhisan qaab wiil iyo gabar is jecel,
Markaas baashaalkiisan gabay wuxu kamid yahay sugaanta ingiriiska kuwa loogu yaqaano mid kamid ah. 1591-1596 intii u dhaxaysay ayaa la ogyahay inaa la qoray.Hadaba sugaantan caanka ka ah aduunka oo dhan ee dadka intooda badan akhriyeen waxay ka sheekaynaysaa laba qoys oo isku cadaw ah iyo ciyaalkooda oo oo is caashaqay.

Sheekadan meesha laga helay ama Ishiisa ayaan ah, Gabayaagii Ingiriiska ahaa ee Arthur Brooke'in 1562'kii Gabaygiisii la faafiyay ayaa wuxu ahaa Romeo iyo Juliyat Sheekadoodii geesinimo oo gabay dheer ayuu ka qoray. Markaas Shakespeare ayaa sheekadaan isga oo mataladaada iyo shakhsiyada ka qayb qaadanaya matalaada badbadalaya horumariyay;oo sheekada wuxu ka dhigay mid cajiib ah.

Raadkan, Markii ugu horeysay 1594'kii ayaa la matalay, oo lagu mataly Operayoonka, meelaha lagu jeeso iyo shaleemada.

Notlar
Emre Mor

Emre Mor waa laacib u dhashay dalka Turkiga, wuxuu dhashay sanadu markay ahayd 24 Luuliyo 1997. Waxa uu hadda u ciyaaraa kooxda Borussia Dortmund ee ka dhisan dalka Jarmalka iyo xulka qaranka dalka Turkiga, Emre Mor waxa uu ku soo biiray cayaaraha isagoo aad u da'yar, wuxuuna horey ugu soo ciyaaray kooxda FC Nordsjælland ee Horyaalka Denmark.

Turki
Ciyaaraha
Arda Turan

Arda Turan  waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Barcelona ee wadanka Isbania  iyo xulka qaranka dalka Turkiga, Turan waa kaptanka xulka qaranka dalka Turkiga. Wuxuu hore ugu soo dheelay kooxaha Galatasaray SK, Manisaspor iyo Atlético Madrid.

Tixraac

Turki
Ciyaaraha
Dhurde

Dhurde ama Dhuunyaale ()  waa Waa duqsi yaryar oo dheecaan aan u macaan oo malabkoo kale ah sameeya, aanse u badneyn sida kan shinnida, waxaana loo yaqaanaa Sur.

Waxa uu caan ku yahay dhuun dheer oo jaale madow xigeen ah oo uu ka taago daldaloolka dhirta oo ah aqalka rasmiga ah oo deggan yahay.

Surta 
Surta ayaan laga aqoon malabka balse aad bay uga yartahay wxuuna ku sameeyaa geeduhu meelaha ay dulduleelada ku leeyihiin waxana ka mida dhirta uu ku sameeyo xagarka, kunrada iyo qaroonka ama dhamaan dhirta geed quwaaxa loo yaqaan.

Marka aad jabsato surta ama dhuunyaalaha badanaa wuxuu u qaybsan yahay saddex qaybood; Malab miida oo midabka madowga leh, malab aan weli bislaan ama gaws midabka jaalaha ama hurdiga leh iyo qaybta saddexaad oo ah dhalaanka dhurdaha, badanaa dadka goosta surta ma waxyeeleeyaan dhalaanka oo waa dhawraan dadka qaarkiina wey cunaan ogaal la'aan ay malabka qayb kamida moodaan.

by: C/raxmaan Dalmar                       5 May, 2018

Soomaalidu maxay ka tiri 
Abwaan Dhoodaan iyo gabaygiisii DHUGASHO meerisyo ka mid ah oo uu hawsha Dhurdaha ku tilmaamay wuxu yirir:
 -Dhurde ma laha dhuuxiyo laf iyo dhiibsanow muruqe
 -Dhirtana waa ka miidduu ka dhuray lala dhamayaaye
 -Intaan ubuxu dhaarinee ku yaal laanta dhaladeeda 
 -Ee uu mankuba dhaaddan yuu tacab dhiteystaaye
 -Hadhow buu se wuxu sii dhigtay malab ka dhuuqaaye
 -Haddaan eegno dhuunyaalihiyo aniga Dhoodaana
 -Bilow Aadmigii aan u dhashaan yara ku dhaamaaye
 -Geedaha dhulkiyo hawlkarnimo igaga dheereeye.

Qaabsamayska Baalashiisa

Sawirro

Sidoo kale arag 
Shini
 Diqsi
 Malab

Gumud
cayayaan

Tixraac
Semih Kaya

Semih Kaya (Bergama, 24 Febaraayo 1991) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Galatasaray ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Semih wuxuu hore ugusoo dheelay kooxaha Gaziantepspor iyo Kartalspor ee kawada dhisan isla dalkaasi Turkiga.

Kaya ayaa ku biiray Akadeemiyada dhalinyarada Galatasaray ee ka soo jeeda dhalinyarada Altay isagoo 15 jir ah.

25kii Febraayo 2007, markii uu la ciyaarayay ciyaartoy da 'yar oo dhalinyaro ah xilli ciyaareedkii Super League Ligi (Super Youth League) oo ay la ciyaareen Beşiktaş, daqiiqadii shanaad ee ciyaarta, laad xor ah oo ka yimid Batuhan Karadeniz ayaa madaxiisa isku tuuray isaga oo ku qasbay inuu ka tago ciyaarta; kadibna wuxuu tagay isbitaal si uu u qaato qalliinka madaxa (coagulation).

Bilowgii xilli ciyaareedkii 2008-09 ayaa xiisaha dibadda u soo bandhigay Kaya kaddib markii ay soo baxeen warar sheegaya in kooxda Talyaaniga ee Internazionale ay ka warheysay ka hor inta uusan heshiis hal sano ah la gaarin,

Kulankii ugu horeeyay ee Kaya ee Kaka wuxuu ka dhacay Istanbul B.B. 19-kii Febraayo 2009. [2] Ka dib markii uusan helin waqti muhiim ah, wuxuu ku biiray kooxda kale ee Super League Club Gaziantepspor si amaah ah bishii Janaayo 2010 inta ka dhiman xilli ciyaareedkan, iyo [3] xagaagii 2010 wuxuu u saxiixay kooxda ka dhisan horyaalka Turkiga ee Cardalspor si amaah ah. 18kii Oktoobar 2010, wuxuu dhaliyey labo gool kulankii A2 ee ay la ciyaarayeen Altay.

Ku laabo Galatasaray

Markii ugu horeysay ee xilli ciyaareedkii 2011-12, Kaya looma xulin line-upka Galatasaray, lakiin dhaawacyo ay soo wajahday ciyaartoyda kale, gaar ahaan Gökhan Zan, iyo qaab ciyaareedka Servet Çetin, tababaraha Galatasaray Fatih Terim ayaa fursad siiyey si uu isu muujiyo. Ka dib markii uu soo bandhigay qaab ciyaareed adag, waxa uu dhawaan noqday xulkii ugu horeeyay ee xulkiisa la ciyaara Czech Tomáš Ujfaluši.

Kaya ayaa goolkiisii ​​ugu horeeyay u dhaliyay kooxda Samsunspor 7dii Janaayo 2012 daqiiqadii 51aad ee ciyaarta oo 2-0 ku dhamaatay, iyadoo ciyaarta ay ku dhamaatay 4-2 Galatasaray. Xilli ciyaareedkii 2011-12, wuxuu ciyaaray 30 kulan, waxaana uu ahaa xubin muhiim ah oo ka mid ah ciyaartoydii guuleystay. Waxa uu sii waday inuu noqdo daaficii ugu horeeyay ee daafaca dhexe ee kooxda iyo kooxda, isagoo soo bandhigay qaab ciyaareed deganaansho iyo kalsooni inkastoo kooxo waa weyn sida Manchester United iyo, caalami ahaan, kulankii Holland. Sanadkiisii ​​labaad wuxuu ku dhameystay 36 kulan tartamada oo dhan. 18kii Nofembar 2013, qandaraaskiisa waxaa la kordhiyay muddo saddex sano ah ilaa 2016. 

Turki
Ciyaaraha
Ozan Tufan

Ozan Tufan (Orhaneli, Bursa, 23 Maarso 1995) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Fenerbahce SK ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Ozan wuxuu hore ugusoo dheelay kooxda Bursaspor. Ozan waa laacib xirfadiisu aad u sareeyso waana midda keentay inuu soo jiidto indhaha kooxaha ugu waaweyn dunida kubadda-cagta ugu dambayntiina waxaa u suurtogashay inuu ugu wareego kooxda facaweyn ee magaalada Istanbul ka dhisan ee Fenerbahce SK aduun gaaraya 7 milyan oo Euro.

Turki
Ciyaaraha
Mehmet Topal

Mehmet Topal (Malatya, 3 Maarso 1986) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Fenerbahce SK ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Topal wuxuu hore ugu soo dheelay kooxaha Dardanelspor iyo Galatasaray SK ee ka dhisan dalka Turkiga iyo waliba kooxda Valencia CF ee wadanka Isbania.

Turki
Ciyaaraha
Burak Yılmaz

Burak Yılmaz (Antalya, 15 Luuliyo 1985) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Beijing Guoan ee dalkaasi Shiinaha. Yilmaz horey wuxuu ugu soo dheelay afarta kooxood ee ugu faca iyo magacaweyn ee wadanka Turkiga; Fenerbahce SK, Beşiktaş JK, Trabzonspor iyo Galatasaray SK.

Yilmaz waa laacib ka dheela dhanka weerarka xirfadiisa gooldhalintana aad u sareeyso isaga oo dhaliyey inkabadan 200 oo gool intii uu uciyaarayey kooxaha aan kor kusoo xusnay iyo kuwo kaleba. Wuxuu usaftay Xulka Qaranka Dalka Turkiga in ka badan 45 jeer wuxuuna udhaliyey 21 gool taas oo ka dhigaysa Yilmaz laacibka ugu goolasha badan Xulka Qaranka islamarkaan ciyaaryahanka 4aad ee ugu goolasha badnaa abid dalka Turkiga.

Turki
Ciyaaraha
Caner Erkin

Caner Erkin (Balıkesir, 4 Oktoobar 1988) waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda FC Internazionale Milano ee ka dhisan dalka Talyaaniga iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Caner wuxuu hore ugusoo dheelay kooxaha Manisaspor, Fenerbahce SK iyo Galatasaray SK ee wadanka Turkiga iyo kooxda CSKA Moscow ee dalka Ruushka.

Turki
Ciyaaraha
Nuri Şahin

Nuri Şahin waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Borussia Dortmund ee ka dhisan dalka Jarmalka iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Horey wuxuu ugu soo ciyaaray Kooxaha Feynoord, Real Madrid iyo Liverpool FC ee ka kala dhisan dalalka Holland, Isbania iyo Ingiriiska.

Turki
Ciyaaraha
Oğuzhan Özyakup

Oğuzhan Özyakup waxaa lagu naaneesa Ozzy waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga. wuxuuna hadda khadka dhexe uga ciyaaraa kooxda Beşiktaş JK ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. waxaa uu hore ugusoo dheelay kooxda Arsenal ee dalka Ingiriiska. Özyakup waa ciyaaryahan aad u xirfad badan waxaana lala meeldhigaa halyeeygii reer Farans ee Zinedine Zidane.

Turki
Ciyaaraha
Volkan Babacan

Volkan Babacan (Antalya, 11 Agoosto 1988) waa cayaaryahan booskiisu yahay Gool Hayye una dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda İstanbul Başakşehir ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga. Babacan wuxuu hore ugusoo dheelay kooxaha İstanbulspor, Kayserispor, Manisaspor iyo Fenerbahce SK oo dhamaantood ka dhisan dalka Turkiga.
Turki
Ciyaaraha
Hugh Hefner

Hugh Marston Hefner, ( wuxu dhashay April 9, 1926, Jikaago - 27 september 2017). Waa nin ganacsade mareykan ah. Sanadkii 1953 ayaa waxa uu aasaasay Wergeyka Playboy ilaa hadana waa Ninka iska leh. Ninkan oo laba jeer guursaday ayaa waxa uu dhalay Afar ciyaal ah.

Hefner Hooyadiis asal ahaan swizerland ayay u dhalatay, Aabihiisna jarmal iyo ingiriis ayaa iska dhalay. Hefner qoyskiisa wuxu ku sheegay inay ahaayeen " Muhaafad, Reer galbeed iyo Methodist." 1944-1946 intii u dhaxaysay wargeys Meraykan ah oo askari leedahay ayuu ka ahaa qoraa, kadibna wuxu tagay dugsiga hoose ee Sayre kadibna wuxu uga sii gudbay dugsiga sare ee Steinmetz. Markii uu qalin jabiyay ayaa uu Jaamacada Northwestern cilmiga Sosyoloji ka bartay  isaga oo halkaas ku diyaarinayay mastertiisii laakiinse uu dhaafi kari waayay oo uu ku dhacay.
 Playboy
Nolol