maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Brussels

Brussels (; , ) sida dowliga ah loo yaqaano Caasimada Gobola ee Brussels (, ), waa caasimada ugu weyn, magaalo-madaxda wadanka Belgium iyo fadhiga Midowga Yurub. 

Boroksel (Af-faransiis Bruxelles Nederlands Brussel) waa magaalo madaxda wadanka Beljimka waana magaalo madaxda Midawga Yurub waxa kale oo saldhig ay u tahay Gaashaanbuurta NATO magaaladani waxa ay kakoobantahay 32 klm oo isku wareeg ah , waxaana kunool dad gaadhaya 853142 oo qof.

Burukssel ama (Af Hollandees Brussel)ama (Af Faransiiska Bruxelles) waa caasimada Beljim.

Qybaha maamul 
 
 Brüssel-Laeken
 Brüssel-Neder-Over-Heembeek
 Brüsse-Quartier Louise
 Brüssel-Quartier Louise
 Brüssel-Espace Nor
 Brüssel-Nord-Est

Jaamcadaha 
 Université Libre de Bruxelles (ULB)
 Vrije Universiteit Brussel (VUB)
 Facultés Universitaires Saint Louis (FUSL)
 Katholieke Universiteit Brussel (KUB)
 Université catholique de Louvain (UCL) 

 Bruxelles.be

Sidoo Kale Fiiri
 Midowga Yurub
 Caasimada Yurub
 London
 Paris
 Caasimad

Tixraac

Siyaasad
Yurub
Caasimadaha yurub
Hangul

Alifbeetada Kuuriya sidoo kale  Koonfurta Kuuriya looga yaqaan Hangul, Waqooyiga Kuuriya iyo shiinaha neh looga yaqaan  Chosŏn'gŭl / Chosŏn Muntcha , waa alifbeeto loo isticmaalo in lagu qoro afka Kuuriyaanka ah tan iyo Boqorkii Sejong qarnigii 15aad. 

Waa habka rasmiga ah ee kuunfurta iyo woqooyiga kuuriya wax loogu qoro. sidoo kale waxay nidaam wada-rasmi ah oo qoraal ka tahay degmooyin ku yaalo dhiinaha oo madaxa Banaan Yanbian iyo Changbai ee Gobolka Jilin. Waxaa sidoo kale mararka qaar loo isticmaalaa in lagu qoro luqadda Cia-Cia ee looga hadlo meel u dhaw magaalada Baubau ee dalka Indonesia . 

Heerka Dhaqanka Kuuriyada, Hangul wuxuu ka kooban yahay 24 xuruuf oo aasaasi  oo leh 14 xaraf  iyo 10 xaraf shaqal. Asal ahaan, Hangul wuxuu ka koobnaa 28 xaraf oo leh 17 xuruuf shibbaneyaal ah iyo 11 xaraf shaqal ah.  Ficil ahaan, waxaa jira 19 xaraf oo isku dhafan oo leh shan shibbaneyaal kacsan (ㄲ ㄸ ㅃ ㅉ ㅆ) iyo 11 shaqal dhib badan (ㅢ ㅚ ㅐ ㅟ ㅔ ㅒ ㅖ ㅘ ㅝ ㅝ ㅞ ㅞ).

Xarfaha Kuuriyada waxay ku qoran yihiin baloogyada syllabic-ka oo leh xarfaha alifbeetada oo loo habeeyey laba cabbir.

Xusuusin

Xigashooyinka

Links Dibadda 

 alifbeetada Korean iyo ku dhawaaq by Omniglot
 Online tutorial Hangul at Langintro.com
 miiska Hangul la Audio Muqaal 
 macluumaad Technical on Hangul iyo koodh caalamiga
 Hangul Sound keyboard  at Kmaru.com
 Baro Hangul at-Leaks Project Korean
Yemen falaga

Yemen falaga ka Yemen, Laga soo BC qarnigii 8aad bilow Bixiso Meere la jaalka. Maanta, Yemen falaga ee Geeska Afrika (Itoobiya, Eritrea, Soomaaliya iyo Jabuuti), Yemen, Suudaan iyo meelo kale waxaa loo isticmaalaa madadaalada iyo hawlo sharci, iyo sayniska caanka ah.

Yemen falaga Shir tagayso

Xiddigis
Hakan Balta

Hakan Balta (, waa cayaaryahan u dhashay wadanka Turkiga, wuxuuna hadda u ciyaaraa kooxda Galatasaray ee ka dhisan magaalada Istanbul iyo xulka qaranka dalka Turkiga, Balta wuxuu hore ugu soo ciyaaray kooxaha Manisaspor iyo Hertha BSC ee ka kala dhisan dalalka Turkiga iyo Jarmalka.

Turki
Ciyaaraha
Maadhiin (qori)

Maadhiin  () Waa qori xabbad keliyaale ah oo ka mid ahaa qoryihii ciidmada Ingiriisku ku hubeysnaayeen dagaalladii Daraawiishta. Westley Richards ayaa  sameeyey 1869. 1880 ayaa waxaa hormariyay  ganacsatidii hubka ee Ciidanka Nepal oo hoos joogay Generalkii la oran jiray''' Gehendra Shamsher JBR .

Maadhiinka iyo Soomaalidii hore 

Darwiish Ismaaciil Mire dagaalkii lagu dilay Koofil ka dib gabaygii uu mariyey waxa ka mid ahaa:

Sidoo kale eeg 
 Xakiin faragooye
 Aake
 Qori

Tixraac 

Gumud
Qori
Hub
Türk Telekom Arena

Türk Telekom Arena Waa garoonka kubadda cagta kooxda Galatasaray ee ka dhisan magaalada Istanbul. waxaa la dhisay sanadku markuu ahaa 2011kii, Waxa uuna Qaadaa 52,652 oo qof. Türk Telekom Arena waa mid ka mid ah garoomada Kubadda-Cagta ugu casrisan uguna waaweyn dalka Turkiga.
Naadiyaasha kubada Cagta
Turki
Ciyaaraha
Qararo Hawiye

Qararo Hawiye waa degmo ka tirsan gobolka Cayn Ama Togdheer,waxay 23km dhanka bari kaga beegan tahay degmada Buhoodle.

Degmada Qararo Hawiye Waxaa Dega Reer Fiqishini Oo Ah Jifo Ka Tirsan Beelweynta Habargidir.

Degmadu waxay ka kooban tahay 6 xaafadood oo kala ah TUULO CAWO,TUULO ARDO,LAANTA HAWADA,ISDHAQAYSO, XAFADAHA GALBEEDKA IYO XAFADAHA GAROONKA.

magaladu waxay leedahay labo Hosbital oo waaweyn
1. Hospitalka Hoyada iyo dhalaanka oo ku yala galbeedka 
2. Hospitalka guud oo kuyaal bariga magalada 

Degmadu waxay leedahay labo school oo waaweyn
1. schoolka dowlad deegaanka  oo ku yaala bariga magaalada
2. schoolka Qararo primary school oo ku yaala galbeedka magaalada

Sido kale waxay leedahay garoomo kubadeed oo waaweyn sida qaroonka weyn ee xulka degmada, garoonka warsame, garoonka xasan liibaan iyo garoomo yaryar oo ay ku ciyaaraan naadiyada yaryar ee xafadaha
 
Degmada Qararo waxay leedahay labo beerood oo waaweyn 
1. Beerta cali xirsi oo ilaa 20 hector ah 
2. Beerta ku madheedhi oo ilaa 15 hector ah 

Qararo dadkeedu waxay ku tiirsan yihiin xoolaha nool ee la dhaqdo sida Geela, Adhiga iyo Lo,da 

Tuulooyinka iyo deegaanada hoostaga degmada qararo waxaa ka mida
1. Magalada caraag beenle 
2. Tuulo haybe
3. Degaanka birta dheer
4. Deegaanka buurta geel qoreed

Degmada Qararo waxa dega beel weynta reer fiqishini

Degmadu waxay ka wada tirsan tahay labo maamul.

1. Maamulka dowlad deegaanka somalida waxayna hoostagtaa degmada bookh
2. Maamulka Khatumo state of Somalia ee ka arimiya deegaanada Sool, Sanaag iyo Cayn   

Degmada Qararo bed ahaan waa 346km isku wareeg ah qiyaas ahaan

Waxay leedahay dhul daaqsimeed xoolo dhaqashada ku fiican sida 

- Buuro 
- Jeexyo 
- Dhudhub
- Carisyo 
- Banaano fidsan
- Dhul cufan oo xagar iyo bisiq ah 
- Kaymo
- Dhul howd ah
- dhul iskudhaf ah 

Xuduudaha degmada qararo ay la wadaagto degmooyinka gobolka cayn 

- Galbeed waxay xuduud kala leedahay degmada buuhoodle.

- Waqooyiga waxay xuduud kala leedahay magaalada  Dandan

- Bariga waxay xuduud kala leedahay magaalada xamar laguxidh
- 
- Koobfurta waxay xuduud kala leedahay magaalada  madaxgaal
Bariire

Bariire waa Magaalo iyo Degmo ku Taala gobolka Shabeelaha Hoose oo Afgooye u jiraa ilaa 30km, Waa degmo Dhul barwaaqo leh. Barire waxaa dagan beel weynta Abaajibil oo ka tirsan awdigil waana dad caan ku ah tacbashada dalaga kala duwan iyo marti soorka wanaagsan Bariire waxey leedahay Buundo asaasi u ah isu gudubka gobolka shabeelada hoose waxaana ku nool dad beeraleey iyo xoolo dhaqato ah dhanka ganacsigana aad u yaqaanaa waxaana laga soo saara dalagyo noociisa kala duwan waxaana hoos yimaaday Awdheegle 
Sanadihii 1967 dhulalka Awdheegle Bariire waxaa loo aqoonsanaa dhulalka ugu baarwaaqda badnaa guud ahaan dalka soomaaliya faaido badan lagu soo saari jiray wixii laga helo Ilaa hadana ah dhul wali barwaaqaysan oo alle ku maneestay qayraad kala duwan oo lasoo koobi karin degaanka Bariire waxaa lagu yaqaanaa hal qabiil oo cirifyadiisa dhan dagan waana beelweynta Abaajibil kuwaasoo ah dad wanaaga iyo nabad ku noolaanshiyaha wada jacel.Sidoo kale Bariire waxaa dega walaalo kale Soomaaliyeed oo kasoo kale jeeda qabaailo kale, si nabad iyo walaaltinimo ayaana lagu wada degan yahay deegaanka.

Taariiqda Magaalada Bariire 
Bariire wuxuu ku yaalaa deegaanada ugu muhiimsan gobolada dalka Soomaaliya ,wax soo saarkiisana aad utayo sareeyo waxay ku yaalaan Magaalada bariire oo caasimada Gobalka ee Marko u jirta 45km. Bariire ka mid yahay meelaha ugu Barwaaqeysan Gobalka Shabeellaha Hoose.

Dadka dagan waxaa lagu qiyaasaa tiradooda ku dhawaad ilaa 15000 oo ruux ama in ka badan deegaanka bariire waa Dhul aad iyo aad u barwaaqo badan oo uu marro wabiga shabeele waxaana dagan dad beeraleey ah oo xadaara leh nabadana jecel kuna dagaal wax soo saarka beeraha waxayna tacbadaan dalaga noocyadiisa kala duwan sida ,galeyda sisinta masigada yaanyada digirta cambaha liinta muuska baabaayga saytuunka isbaandheeska ayaa ka mid ah dalagyada la baxo deegaan weynaha bariire .

Deegaanka bariire waxaa la dagan yahay mudo qarniyaal ah waxaana dagan oo lagu yaqaanaa beelweynta Abaajabal kana tirsan 7 ilmo awdigil.deegaanku waxaa mara wadada dheer ee isku xariirisa muqdisho Afgooye Awdheegle Mubaarak, Janale ilaa Marko .sidoo kale deegaanku wuxuu leeyahay buundo kala qaybisa magaalada .deegaanka bariire wuxuu ka kooban yahay 6 xaafadood oo waa weyn waxayna kala yihiin .

 Xaafada Horseed
 Xaafada Waaberi 
 Xaafada Wadajir
 Xaafada Buulo Muuse
 Xaafada Buulo Raaxoole
 Xaafada Qandhoole 

Deegaanku wuxuu sameeyay mudadii uu jiray Hormar kala duwan oo la taaban kara inkastoo ay saamaysay dhibaatadii dalka ka dhacday mudadii buburka Dawladii Dhexe Jaale Maxamed Siyaad Bare .

Taariiqda Beesha degto degaanka Bariire

Aabtoow Nuur Maxamed Binu Sadiiq 

 Reer Abtoow Maxaat (Curudka)
 Reer Aw amad
 Reer Aw Miire
 Reer Aw Cusmaan
 Reer Aw Guudoow
 Reer Aw Cabdi Cusmaan
 Reer Aw Mad Cusmaan
 Reer Aw Maxaad yare.

Cali Maxamed Binu Sadiiq 

 Reer abshay.
 Reer gaaboow.
Mubaarak

AW JAMAAL sidoo kalena loo yaqaano (BAJAMAAL) waa beel ka mida beelaha oo ku dhaqan gobolka shabeelaha hoose gaar ahaan deegaanka Bariire ee hoos taga Awdheegle waana beel nabadeed oo Beeraleey iyo Xoolo dhaqataba leh .

Beesha Bajamal asal ahaan waxeey kasoo jeedaa Carab gaar ahaan faraca binuu Umayah Binu Cabdi Shamsi Al-Qurayshii waxayna kasoo galaan aftirsiga Mucaawiya Binu Abii Sufyaan Awoowaheena Maxamed Binu Al Sadiiq oo lagu naanaysi jiray AW JAMAL ayaa waxuu kasoo hijrooday qarnigii 5 aad ee Hijriyada oo hadda laga joogo in ka badan 10 qarni ama wax ka badan 1000 sano dalka Yeman gaar ahaan gobolka Xadarmuut waxuuna kusoo degtay Magaalada Xamar gaar ahaan Xamarjajab. wax badan kuma uusan nagaanin wuxuuna usii safray kadib degmada afgooye oo markaasi ka talinaysi boqortooyadii Geladi qeybna ka noqday mudo badan aan badnayn markuu joogay ayuu wuxuu u safray meel la yiraahdo kuraale oo hada loo yaqaano raaxoole una dhaw degmada bariire meesha ayuu dagay kuna faracmay kadib markii faraciisa uu batay waxeey dageen deegaano kale sida bariire shaam nuun mubaarak afgooye iyo guud ahaan dalka iyo koonfurta soomaaliya.

Beesha bajamaal waa beel wayn oo xadaarad leh oo caan ku ah dhulka Soomaaliyeed cirifyadiisa oo dhan qaasatan Gobolka shabeelaha hoose, Gobolka Baay iyo Bakool, Gobolka Shabeelaha Dhexe, Jubada Hoose, Jubada Dhexe, Gedo.

Beesha BAJAMAAL waa beel qunyar socod dagaal iyo daandaansina lagu aqoon oo inta badan beeraleey ah nabada iyo xasiloonida aad ugu dadaasha. Waa dad Ahlu diin ah Allena ku maneestay dhulalkooda qeyraad fara badan.

BAJAMAAL waxeey dagaan oo deris iyo dhul wadaagba yihiin walaalahooda Awdigil sida Geladi, Gare, Jiido waxeyna ka tirsan tahay 7da Awdigil. Beesha Abaajabal waa beel Soomaaliyeed .

beesha Bajamaal deegaanka bariire ayeey aad u dagtaa waana dad dhaqan wanaagsan oo walaaltinimo xishmad muslinimo soomaalinimo deris wanaag iyo soo dhaweynba ula dhaqma guud ahaan umada muslimiinta ah dhamaantooda.

BAJAMAL:
1.XASAN XAAJI

2.CUSMAAN 

3.REERO BARAARE.
Antalya

Antalya (; ) waa magaalo ku taala koonfurta wadanka Turkiga waana caasimadda gobolka isla gobolka Antalya. Waa magaalo xeebeed ku taalo Badda Mediterreneanka waxayna caan ku tahay dalxiiska iyo ganacsiga waxaana lagu naaneesaa caasimada dalxiiska iyo fasaxyada dalka Turkiga.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Turkiga
Doorashada xigta ee Baarlamaanka Soomaaliya

Doorashada xigta ee Baarlamaanka Soomaaliya waxaa la qorsheeyay in ay dhacdo 2016. Waana doorashadii ugu horaysay ilaa iyo 1967.

Taariikh

Baarlamaanka aan la soo dooran ee Dawladda Soomaaliya 2012dii, waxa ay muddadiisu ku egtahay 2016.  Sida la isku afgartay Madaxweynaha Soomaaliya, doorashada soo socta waxa ay noqon doontaa mid xor ah oo madax bannaan.
waxaa dhici doonta doorasho dadban, taasoo ay ka doodeen odayaal dhaqameedyada iyo beesha caalamaka inta laga gaaraayo doorashooyin toos ah.

07 Agoost 2016
 Gudoomiyaha Guddiga Doorashooyinka, Cumar Maxamed Cabdulle (Cumar Dhagey), ayaa waxaa uu ku dhawaaqay jadwalka doorashooyinka.
Jadwalka doorashooyinka:-
 Guddiga Doorashada waxay hawlgeli doonaan 10-ka bishaan Agoosto.

 Xildhibaanada Baarlamaanka waxaa la soo xuli doonnaa inta u dhaxeyso 24-ka Agoosto illaa 10-ka bisha soo socota ee Sebteembar.

 Xildhibaanada Aqalka Sare waxaa la soo xuli doonnaa 25-ka Sebtembar.

 Gudoomiyaha Baarlamaanka iyo Ku Xigeenadiisa waxaa la dooran doonnaa 25 Oktoobar.

 Madaxweynaha waxaa la soo dooran doonnaa 30-ka bisha Oktoobar.

Xigasho

Doorashooyinka
Bursa

Bursa (; ) waa magaalo ku taala wuqooyiga wadanka Turkiga waana xarunta isla gobolka Bursa. Waa magaalada afraad ee ugu waaweyn magaalooyinka dalkaasi islamarkaana ugu hormarsan haday noqoto dhaqaale, warshaddo, waxbarasho. Bursa waa magaalada ugu warshadaha badan guud ahaan dalka  Turkiga waxayna gaar ahaan caan ku tahay warshadaha gawaarida iyo isbeerka iyo dhammaan gaadiidka kala duwan sida Tareenada iwm.

Isboortiga
Magaalada Bursa waa hoyga kooxda caanka ah ee Bursaspor oo ka dheesh heerka 1aad ee horyaalka kubbadda cagta Super Lig ee Turkiga, waxayna kuguulaystay horyaalka dalka Turkiga xili-ciyaareedkii 2009-10. Waxayna ka dhisantahay Garoonka Kubadda-Cagta ee Timsah Arena, garoonkaas oo qaada inkabadan 43,877 oo taageere.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Ford

Shirkada Gaadiidka Ford () waa shirkad samaysa, soo saarta noocyo badan oo gaadiidka iyo mashiinada ah taasi oo xarunteedu tahay magaalada Dearborn, Mishigaan. Shirkada Ford waxaa sameeyay Henry Ford sanadkii 1903.

Muuqaalo

Sidoo kale fiiri
Nissan
Toyota
Ford
Mazda
GMC
Audi

Tixraac
 One Hundred Years Ago—1913

Gaadiid
Mazda

Shirkada Gaadiidka Mazda (; ) waa shirkad soo saarta gaadiidka iyo noocyada kala duwan ee baabuurta taasi oo xarunteedu tahay Fuchū, Hiroshima Aki District, Jabaan.

Muuqaalo

Sidoo kale fiiri
Nissan
Toyota
Ford
Audi

Tixraac

Gaadiid
İzmir

İzmir (; () waa magaalo taariikhi ah oo ku taalo Galbeedka dalka Turkiga. İzmir waxa ay ku taalaa xeebta Badda Iija waana magaalada seddexaad ee ugu weyn uguna dadka badan guud ahaan dalkaasi. Magaaladani waxay ka mid tahay magaalooyinka ugu faca-weyn guud ahaan dunida waxaan la hayaa taariikhda magaalada 6000 sano ee ugu danbaysay. 
Hadda waa caasimadda Gobolka İzmir waana magaalada ugu casrisan guud ahaan Turkiga marka laga yimaado Istanbuul.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Golaha Guurtida Somaliland

Golaha Guurtida Jamhuuriyada Somaliland (; ) waa gole ka tirsan Golaha Baarlamaanka ee Jamhuuriyada Somaliland. Sida caadiga ah, golaha odoyaasha waa "Golaha Sare" ee wadanka kaasi oo ka kooban 82 oday oo laga soo xulay beelaha Somaliland.

Shaqada ugu muhiimsan ee golahani waa ilaalinta iyo xalinta nabada wadanka; sidaas ay tahay waxay sharci ahaan ansixiyaan ama ka soo horjeestaan sharciyada ay soo bandhigaan Golaha Wakiilada.

Golaha Guurtida Somaliland waxaa xarun u ah caasimada Hargeysa, waxaana gudoomiye u ah Saleebaan Maxamuud Adam "Saleebaan Nuur".

Sidoo kale fiiri
Dastuurka Somaliland
Golaha Wasiirada Somaliland
Golaha Guurtida Somaliland      
Golaha Wakiilada Somaliland   
Baarlamaanka Somaliland                           
 Official website of the Somaliland upper house

Linkiyo kale
 Somaliland law

Tixraac

Xukuumada Somaliland
Somaliland
Golaha Wakiilada Somaliland

Golaha Wakiilada Jamhuuriyada Somaliland (; ) waa gole ka tirsan Golaha Baarlamaanka ee Jamhuuriyada Somaliland. Sida caadiga ah, golaha Wakiilada waa "Golaha Hoose" ee wadanka kaasi oo ka kooban 82 xubnood oo laga soo doortay Gobolada Somaliland.

Guud Ahaan
Golaha Wakiilada ee maanta ka shaqeeya wadanka Somaliland waxay sameeysmeen doorashadii Baarlamaanka Soomaaliland ee sanadkii 2005.
Intaas waxaa dheer, in golahani ka kooban yahay 82 xubnood kuwaasi oo ka soo jeeda gobolada wadanka oo dhan.

Sidoo kale fiiri
Dastuurka Somaliland
Golaha Wasiirada Somaliland
Golaha Guurtida Somaliland      
Golaha Wakiilada Somaliland   
Baarlamaanka Somaliland                           
 Official website of the Somaliland upper house

Linkiyo kale
 Somaliland law

Tixraac

Xukuumada Somaliland
Somaliland
Duqa magaalada

Duqa magaalada (; ; loogu dhawaaqo:  ama , asal ahaan ka timid erey Latino maior , macnaheedu yahay "wax weyn") waa sarkaalka ugu sareeya xafiiska dowlada hoose ee magaalo, caasimad ama deegaan kale leeyahay.

Sidoo Kale Fiiri
Badhasaab (Gudoomiya Gobol)
Xoghaye
Dowlad Hoose
Golaha Deegaanka

Tixraac

Dowlad
Duq

Haku khaldin eryga "Gaboow"
Duq (; la macno ah Waayeel) waa qof ama shey da' weyn leh. Duq waa wax kasta oo intii mudo ah jiray kaasi oo noqon kara dad, xoolo, noole, dhir, shey ama walax.

Sidoo kale loo isticmaala
 Ciwaan ahaan: derajo sare qof leh, taasle ahaan Duqa magaalada. 
 Astaan ahaan: in lagu asteeyo dad waayeel ah, tusaale ahaan Duqeyda Gobolka.
 Duq (diin ahaan): diimaha qaar (sida Masiixiga) qofka la qadariyo ee xikmada badan ayaa lo yaqaan Duq.

Ku caan ah
 Golaha Duqeyda Somaliland sidoo kale loo yaqaano Golaha Guurtida.
 Gabaygii: "Duqeydii dhamaatee dabshidkii yaa eegi..."

Sidoo kale fiiri
 Da'
 Gaboow
 Noole

Linkiyo Kale
Global AgeWatch Statistics on population ageing and life expectancy
HelpAge International and UNFPA (2012). Ageing in the 21st Century – A Celebration and A Challenge.

Tixraac 

Noole

NooleXayawaan
Dad
Nolol
Da'

Haku khaldin eryga "Gaboow"iyo "Duq"
Da' (; ) waa nidaamka jidhka noolaha u koro intii wakhti ah isla markaana u gaboowo. Nooluhu marka uu weynaado ee intii mudo ah joogo wuxuu noqdaa "Duq" taasi oo saynis ahaan u taagan isbedelka ku imanaya jidhka. 

Marka laga hadlayo dadka, da'da waa isbedelka ku yimaada jidhka qofka intii wakhti ah, taasi oo ugu dambeynta keenaysa isbedel ku yimaada muuqaalka jidhka, fikirka, shaqada, awooda iyo dhaqanka bulsho ee qofkaasi.

Sidoo kale fiiri
 Da'
 Gaboow
 Noole

Linkiyo Kale
Global AgeWatch Statistics on population ageing and life expectancy
HelpAge International and UNFPA (2012). Ageing in the 21st Century – A Celebration and A Challenge.

Tixraac 

Noole

NooleXayawaan
Dad
Nolol
Dowlad Hoose

Dowlad Hoose (; ) waa nidaamka qeyb ka mid ah dowlad meeli leedahay gaar ahaan deegaanada magaalooyinka iyo casimadaha.
Dowlada hoose ee degmo, magaalo ama caasimad waa maamulka hoose ee deegaankaasi kaasi oo laga soo doorto isla deegaankaasi isla markaana la shaqeeya dowlada dhexe iyo dowlada sare. 

Sida caadiga ah, dowlada hoose waxay ka kooban tahay tiro dad ah oo loo yaqaano "Golaha Deegaanka", saraakiil, xisaabiye, xoghaye iyo gudoomiyaha oo loo yaqaano Duqa magaalada.

Sidoo Kale Fiiri
Badhasaab (Gudoomiya Gobol)
Xoghaye
Dowlad Hoose
Golaha Deegaanka

Tixraac

Dowlad
Eskişehir

Eskişehir (; () Waa magaalo ku taalo Wuqooyi-Galbeed dalka Turkiga.  Eskişehir waxay ku talaa jiinka wabiga Porsuk waxayna u dhexeysaa magaalooyinka Ankara iyo Istanbuul, waxaa ku yaal labada Jaamacadood ee caanka ah ee Eskişehir Osmangazi University iyo Anadolu University waxaana wax kabarta labadaasi Jaamacadood inka badan 100,000 oo adeeg waxbarasho iyo deegaan ka hela xarumaha Jaamacadahaas waxaana Eskişehir loogu yeeraa caasimadda waxbarashada dalka Turkiga. 

Ardayda wax ka barta Eskişehir waxaa ka mid ah arday Soomaaliyeed.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Dadka Zulu

Sulu ama Zulu () waa dad ku Dhaqan Koonfur Afrika, tiradooda waxaa lagu qiyaasaa toban ilaa kow iyo toban milyan, qarnigii 18aad waxay caan ku ahaayeen dagaalka iy okala dambaynta, waxay qabsadeed dhul badan oo ku xeeran koonfur afrika, waxaa hogaamin jiray boqorkoodii Shaka, waxay isku dhaceen cadaankii koonfur afrika soo degay qarnigii 18aad. waxaana dhex maray dagaallo badan. Sidoo kale waxay dagaal xoogan la galen mouse biixi, sadaam Mohamed hirsi iYo faysal cali waraabe kadi marking ay hablahooda kufsi wadareed ku qaadeen

Degaanka iyo afka 
Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.

Sidoo kale arag 
Shaka Suulu

Txiraac 
 History section of the official page for the Zululand region, Zululand.kzn.org
 Izithakazelo, wakahina.co.za

Dadyow
Qabiilooyinka Afrika
Shaka Suulu

Shaka suulu  () waxuu ahaa boqorkii Qabiilka Dadka Zulu Ee Koonfur Afrika, wuxuu dhashay qiyaastii 1787 wuxuu dhintay 1828. wuxuu hogaaminayay qabiilka sulu isagoo qabsaday meelo badan waxyna isku dheceen cadaankkii halkaas joogay.

Dadka Sulu 
Suuluu (Zulu) waa dad ku nool Koonfur Afrika, tiradooda waxaa lagu qiyaasaa toban ilaa kow iyo toban milyan, qarnigii 18aad waxay caan ku ahaayeen dagaalka iy okala dambaynta, waxay qabsadeed dhul badan oo ku xeeran koonfur afrika, waxaa hogaamin jiray boqorkaas Shaka, waxay isku dhaceen cadaankii koonfur afrika soo degay qarnigii 18aad. waxaana dhex maray dagaallo badan.
Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.

Qabiilka sulu ayaa u badan koonfur afrika waxay kaloo degaan simbabwi, Musambiig, iyo Saambiya. waxay ku hadlaan luuqada baantuuga.

Tixraac 
 The South African Military History Society – The Zulu Military Organization and the Challenge of 1879
 Shaka: Zulu chieftain 
 The History of Shaka
 Statue proposal 
 "Shaka Zulu", Carpe Noctem 

Shaqsiyaad
Boqor
Huutuu

Huutuu ( ) waa dadyow ku nool afrikada dhexe waxay aad u joogaan Ruwanda iyo Burundi, waa mid ka mida  dhinacyadii isku haystay burundi ee isir sooca adeegsan jiray. dhinaca kale wxuu ahaa Tutsiga.
Huutuuga ayaa %84 dadka ruwaandha.

Sidoo kale eeg 
 Dadka Zulu
 Tutsi

Qabiilooyin
Dadyow
Qabiilooyinka Afrika
Tutsi

Tutsi () waa dadyow ku nool Geeska iyo dhwxda Afrika waxay aad u joogaanRuwanda> iyo Burundi, waa mid ka mida  dhinacyadii isku haystay burundi ee isir sooca adeegsan jiray. dhinaca kale wxuu ahaa Huutuuga.

Tutsiga tiradoo waxaa lagu qiyaasaa 2.5 milyan , ruwaandha waxay ka yihiin  %15 meeshaa huutuugu yahay %85, waxaa aad loo xasuuqay dagaalada isir nacayka ah ee sagaashamaadkii ka dhacay wadanka ruwanda.

Sidoo kale eeg 
 Dadka Zulu

 Huutuu

Xigasho=
 "Tutsi" at everyculture.com
 The International Criminal Tribunal for Rwanda (the status and judgments of all cases before the ICTR are available here)

Qabiilooyin
Qabiilooyinka Afrika

Dadyow
Konya

Konya (; () waa magaalo ku taalo Bartamaha Anaadool, Wadanka Turkiga. Konya waa caasimaddii hore ee dawladii Salaajiqida ruum , waxayna Saldanadaas ka talin jirtay badanaa dalka Turkiga xiligii ka horeeyey duulaankii Maangooliyiinta ama Tataarka.

Konya waxaa ku yaalo goobo taariikhi ah oo farabadan sida: Masaajidka Calaa'udiin waxaana dhismihiisa la bilaabay xiligii uu talada hayay boqorkii la oran jiray Mascuudkii 1aad ayadoo la dhameeyey waqtigii Kayqubaadkii 1aad ee kawada tirsanaa Madaxdii isaga dambeysay Salaajiqada. Sidoo kale waxaa ku yaal Matxafka caanka ah ee Mawlaanaa Jalaaluddiin Arruumi.

Konya waa magaalada uu kasoo jeedo Ra'iisulwaxaarihii hore ee dalka Turkiga Mudane Axmed Dafutoglu.

Taariikhda 
Sooyaalka magaalada ayaa ah mid aad u fog, waxey muujisay baaritaano la sameeyay in magaalada la daganaa 3000 sano ka hor miilaadiga .

Magaalada Waxey mar ahayd mid raacsan boqortooyada faaris ilaa alaskandar uu ka jabiyay daariyoos sedexaad, 333 ka hor miilaadiga, markuu dhintay Aleksandr oo boqortooyadiis burburtay waxay noqotay mid hoostimaada xukunka boqorada bermaagoon, sanadkii 133 ka hor miilaadiga ayee si dhaxal ahaan ah ugu guurtay roomaanka kasii dibna bririizanda ayee u sii guurtay.

Qarnigii 8aad iyo kii tobonaad in u dhaxeesay waxey magaalada la kulantay weeraro is xig xiga oo dhanka Musliimiinta

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Abaarso

Abaarso waa degmo yar oo ku taal Gobolka  Woqooyi Galbeed ee Soomaliya. waxay dhacdaa meel  15 km Galbeed kaga beegan ee Hargeysa, waxaa ku yaala iskuulka sayniska iyo teknoolajiyada ee Abaarso.

Xigasho 
 Abaarso, Somalia

Somaliland
Dacar Budhuq

Dacar budhuq   waa magalo madaxda degmada Laasgeel  ka tirsan gobolka Hargaysa ee Somaliland  waxay ku taallaa wadada u dhexeysa  Hargeisa iyo  Berbera. waxa ka dhisan saldhig bolis iyo iskuul uu ingriiska ka dhisay xiligii isticmaarka waan magaalo mihiim ah oo isku xidhi Hargaysa iyo Berbera
Dacarbudhuq waxaa ku yaal dowga caanka ah ee KODAYARE iyo buurta dameerka,waqtigii dowladii somaliya waxaa fadhiyi jiray ciidan Military ah waxaana ku yaalay saldhig.
Xaga dhqaalaha magaaladu waxay kun tiirsantahay beeraha,xoolaha iyo ganacsigiga waxaana ku yaala 2 wershadood oo maaska sameeya.
Dadka magaaladu waa dad dhaliyaro u badan waxaana magaalada kunool mujaahidiin ku caan ahaa goobaha dagaalka ee jabhadii SNM waxaana kamida IBRAAHIN AHMED DHEERE (CAAQILKA) ,JAAMAC CALI QULUX,mujaahid SURYO iyo qaar kale.
Magaaladu waxay caan ku tahay dooxa caloola oo ah doox halis badan oo marka roobabku da,aan baabuurta la taga.

Xigasho

GUDOOMIYAHA DEGMADA LAASGEEL,MUSATAFE JEBIYE 
 Geographic Names
Somaliland
Mersin

Mersin (; ; sidoo kale waxaa loo yaqaanaa İçel) waa magaalo weyn oo ku taalo Bada Mediterraniyanka ee dalka Turkiga. Mersin waxaa ku nool in ka badan hal milyan oo qof waxaana ku taalo Dakadda ugu weyn guud ahaan wadanka Turkiga.

Muuqaalka

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Cali Dhuux

Beeldaaje Cali Beeldaaje Salaad waxa uu ka mid yahay isimada ugu yar geyiga Soomaaliyeed iyo waliba kan Puntland state, waxa uu ka dhaxley beeldaajanimada aabihiis beeldaaje Salaad Alle ha u naxariistee, Beeldaaje Cali Beeldaaje Salaad waxa uu ku dhashey magaala madaxda dalka Soomaaliya Muqdisho.

waxa uu ku barbaarey deeganada Puntland, waxa uu ku dhameeyey qur'aanka iyo waxbarsahada school sare magaalada Bosaso.

heerkiisa koowaad ee jaamacada waxa uu ku qaatey dalka kenya. waxaa uu dalka dib ugu soo laabtey 2020 bishii october waxaana aad loogu soo dhoweeyey airportka magaalada Bosaso.

bil kadib waxaa loogu caleema saarey beeldaajanimada Beesha Cabdirixiin Saleebaan.
Gebze

Gebze (; , Magacyadii hore loogu aqoon jiray Dakibyza iyo Libyssa) waa magaalo ku taalo gobolka Kocaeli ee dalka Turkiga. Gebze waxay masaafo dhan 48km u jirtaa caasimadda Istanbuul waxaana ku nool dad ku dhow nus malyuun. Gebze waxay saarantahay gacanka İzmit ee Badda Marmara, waana magaalo aad ugu hormarsan dhanka Warshadaha iyo Tiknoolojiyadda.

Muqaalka

Magaalooyinka la mataanka ah 

Bishii Nofeember 2014kii, waxaa wada hadal lagu mataanaynayo magaalada Garoowe ee Soomaaliya iyo Gebze oo Turkiga ku taalo yeeshay dawladaha hoose ee labada magaalo.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Dhiig Yari (aneemiyo)

Dhiig Yari (, ) waa erey kasoo jeeda giriig oo u dhigma dhiig li'i, waa xaalad dhacda markii dhiigu ku yaraado jirka, dhiiga oo yaraada ayaa keenta in jirku si fiican u gudan waayo hawshiisii, waxaa yaraanay uksijiinka gaaray jirka taasoo ay ka dhalato daal iyo madax xanuun, iyo awood yari indhaha ah iyo dansanaan jirka ah,  waxaa keena dhiig yarida sadex arimood oo kala ah 
 dhiig yari ka timid dhiig la shubay ama dhaawac u dhamaaday.
 khalkhal gala qalabka dhiig soo saarka jirka.
 iyo in googo' uu ku dhoco unugyada dhiiga iyadoo aysan gaarin waqtigii ay dhiman lahaayeenDhiig yari waa tirada unugyada dhiigga cas-cas oo ka yar sidii caadiga ahayd.

Tilmaan 
Unugyada dhiigga cas-cas waxay ogisjiinta u xanbaaraan qaybaha jidhka oo dhan. 
Marka ay tirada unugyada dhiigga cas-cas yar yihiin, ogsijiin yar ayaa soo gasha qaybaha jidhka. 
Tani waxay qofka ka yeeli kartaa mid dareema in uu daallan yahay oo daciif yahay.

Waxyaabaha keena aneemiyada 
• Dhibaatooyin ka yimaada sida feerada ama birta iyo cuntooyinka kale uu jidhku u isticmaalo
• In aan la cunin cunto ay feeradu ku badan tahay
• Dhiig ka yimaada afka, hunguriga, caloosha ama xiidmaha
• Dhiig ka yimaada hoosta haweeneyda ama dhiig bax badan oo caadada ka yimaada
• Dhallaanka ka yar hal sano ee cabba caanaha lo’da ama caanaha ariga
• Dhallaanka lagu quudiyo caano boore aan lahayn feero ama bir dheeraad ah.

Tilmaamaha lagu garto 
Haddii aad qabto wax calaamadahaan ka mid ah, takhtarkaaga la xiriir.
• Daciif ama daal dareensan tahay
• Maqaarkaaga, faruuryaha, cirridka, indhaha dhinacyadooda, ciddiyaha ama calaacalaha gacmuhu midab beelaan.
• Indhaha oo ku madoobaado ama mugdo noqdo markaa istaagto
• War-wareer ama miyir beelid
• Neefsashada oo kugu gaabata ama feedho xanuun
• Wadnaha oo si deg deg ah u garaacma
• Dhallaanka iyo carruurta oo si gaabisa u kora

Daryeelkaaga 
• Takhtarkaagu wuxuu baari doonaa si uu u ogaado sababaha dhiig yarida kuu keenay iyo in uu qorsheeyo daaweyntaada. 
Daaweyntaada waxaa ku jiri kara:
• Cunidda cuntooyin caafimaad leh oo ay ka mid yihiin furuto, khudrad, rooti, waxyaabaha caanaha laga sameeyo, hilib iyo kalluun. 
In aad cunto cuntooyin feeradu ku badan tahay sida khudradda caleenta ah, hilibka guduudan, looska iyo digirta. 
Takhtarkaagu waxaa laga yaabaa in uu doonayo in uu la kulmo cunto qore si laguugu qorsheeyo cuntooyin caafimaad leh.
• In aad qaadato feero kordhiye.
• Cabidda 6-8 koob oo cabitaanno ah maalin walba.
• In lagu siiyo dhiig ku shubid si loo beddelo feerada iyo dhiigga kaa lumay haddii dhiig-yari siyaado ah ku hayso.
Isla markiiba aad takhtarkaaga haddii aad:
• War-wareereysid markaad istaagto
• Ay neefsashadu kugu gaaban tahay ama cadaadis feeraha aaddareemayso.

Tixraac 
 Anemia​—Causes, Symptoms, and Treatment
 Sickle-Cell Anemia—Knowledge Is the Best Defense
 شبكة ويب ميد
 شبكة مايوكليك
 شبكة ميدلاين

Lifaaq banaanka ah 
 المجلس الوطني لعلاج الانيميا (الولايات المتحدة)
 حاسبة الهيموجلوبين لتشخيص الانيميا

Cudur
İzmit

İzmit (; () waa caasimadda gobolka Kocaeli ee galbeedka dalka Turkiga. İzmit waxay 118km dhanka bari ka xigta magaalada Istanbuul.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Bursaspor

Bursaspor Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Bursa ee dalka Turkiga. Kooxdani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1963dii, waxayna ka mid tahay kooxaha ugu waawyn uguna taageerayaasha badan guud ahaan dalkaasi.

Tixraac

Eeg waliba 
 Bursaspor

Naadiyaasha kubada Cagta
Turki
Ciyaaraha
Buuraha Golis

Buuraha Golis waa silsilad buuroley  ah oo dhacda woqooyiga soomaaliya, waxaa kaloo loo yaqaan Qar golis, waxay  maraan gobolka sanaag.

Sidoo kale eeg 
 Cal Madow

xiriiriye

Tixraac 
 Abdullahi, Mohamed Diriye (2001). Culture and customs of Somalia. Greenwood. ISBN 978-0-313-31333-2.

Sidoo kale eeg 
 Cal Madow

Lifaaq banaanka ah 
 
Togdheer
Buuraha Somaliland
Qorilugud

Qorilugud waa deegaan ka tirsan Gobolka Togdheer ee Somaliland.  Deegaanku wuxuu hoos yimaadaa degmada Buuhoodle. Waxaa degga   Solomadow

Dad caan ah oo ka soo jeedaa 

•  jiif caaqil afku waranle  

Salebaan Maxamuud Aadan (Salebaan Muslim) - Guddoomiyaha Guurtida Somaliland. 

• Dolaal

Tixraac 
 Qoorlugud

Lifaaq dibada ah 

Togdheer
Trabzonspor

Trabzonspor ama TS, Waa koox-banooni oo ka dhisan magaalada Trabzon ee dalka Turkiga. Koodani waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1963dii, waxayna ka mid tahay afarta kooxood ee ugu waaweyn bguud ahaan dalkaasi.

Tixraac

Eeg waliba 
 [ trabzonspor.org] 
 SOCCERWAY
 SOFASCORE
 FLASHSCORE
 Transfermarkt

Naadiyaasha kubada Cagta
Turki
Ciyaaraha
Trabzon

Trabzon (; ; sidoo kale waxaa loo aqoon jiray magaca taariikhiga ah ee Trebizond) waa magaalo ku taalo xeebta Bada madaw ee Wuqooyi-Bari dalka Turkiga. Trabzon waxaa ku taalo dakad muhiim u ah ganacsiga gobolada Bada madow ee dalkaasi waxaana ka dhisan kooxda facaweyn ee Kubadda-Cagta Trabzonspor.

Muuqaalka iyo Naqshadda Magaalada

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac

Magaalooyin Turkiga
Magaalo weyn

Magaalo weyn ama wadajir ilbaxnimo (Ingriisa:Metropolitan area) Erayga waxaa loogu yeeraa magaalooyin waaweyn marka la eego xaafadaheeda, magaalooyinka iyo tuulooyinka اla deriska ah. waa xarun weyn kana kooban tiri ballaaran ee dad ah iyo shaqaalaha ku xiran goobtaa, dhul ballaaranna ku fadhisa, sida caadada ah taas baa qaadan karta magaalo weyn.

Adduunka meel ay bulsho ku uruursantahay waxaa ugu weyn Tokyo ee Jabaanka waxa uu ku fidsanyahay dhismayaasheeda si aan kala go' lahayn awoodeeda 10,000 KM²، waxaana dagan 30 milyan qof, kana kooban magaalooyin badan ee yaryar saddex magaalo oo waaweyn.

Metroobolitaan eeriya waa eray loo soo gaabiyo mararka qaar Metroowga dhulka hoose mara, waxaa haboon in aan qalad loo fahmin waxaa loola jeedaa metroogga dhulka hoose mara iyo Dhabaha Tareenka ee magaalada.

Dad
Bulsho
Magaalooyin
Faarax

Faarax was magac Soomaaliyeed   lab ah Laguna farxo Marka uu kuu Dhalato awlaad aad ku faraxsan tahay faarax was Magac rag midka ivy faraha Ito qiimaha badan ee loo iguna nasiibka Badaskar we loo bixiyo ragga Soomaaliyeed iyo Dhulia  Soomaalidu ku nooshHay dhammannref name="Actual Indictments"></ref> waa magac dhidig ah carbeed ku faafsan dalalka carabta iyo shibhi jasiirada soomaaliyeed

isirka
waa magac la soomaaliyeeyay isirkiisuna waa Faarix''' xididkiisuna waa "Farixa فَرِحَ" wuxuuna ka walax yahay qof nimcaysan oo bashaash ah oo xaaladeesa raali ku ah.

luqadaha kale
Habka ama qaabka magaca loodhigo lugadaha kaladuwan ee dadka sita :

XOGTA
Diiwaanka Caasimadaha Afrika

Hoos waxaa ku xusan Diiwaanka Caasimadaha Afrika ().

Caasimadaha
Qaarada Afrika waxaa ku yaala magaalooyin waaweyn kuwaasi oo caalami ah, isla markaana u dhigma caasimadaha caalamig ah ee dunida inteeda kale. Si kastaba ha ahaatee, in badan oo caasimadahan ah waa magaalo madaxda wadanadaasi, kuwo kale waa xarumo ganacsi oo waaweyn, halka caasimado kale taariikhi yihiin.

Guud ahaan, qaarada Afrika waxaa ugu caansan caasimadahan hoos ku xusan:

portal africa geography

Xigasho

External links

 Geopolis

Afrika
Emre Belözoğlu

Emre Belözoğlu (; Ku dhashay 7dii sebteembar 1980gii magaalada İstanbul) Waa kabtankii hore ee Xulka Qaranka Dalka Turkiga hadana wuxuu u dheela kooxda heerka 1aad ee horyaalka Süper Lig ee dalka Turkiga ka dheesha ee İstanbul Başakşehir F.K. Horena wuxuu ugu soo dheelay kooxo waa weyn oo ka dhisan qaaradda Yurub sida Galatasaray SK, Fenerbahce SK ee kawada dhisan isla caasimadda İstanbul, kooxda Inter Milan ee dalka Talyaaniga, Atletico Madrida ka dhisan dalkaasi Isbania iyo waliba kooxda Newcastle United ee dheesha horyaalka Premier League ee dalkaasi Ingiriiska.
Turki
Ciyaaraha
Qurbajoog

Qurbajoog (gariig ahaan διασπορά), Diaspero, halkudheg loogu yeero meelo ay joogaan dadyoow soo-galooti ah kana yimid dalalkooda meelo kala gadisan ee adduunka ka mid ah si ay u noqdaan kuwa ku kala firirsan si koxkooxo ah kala fogfog, kana wada shaqaynaya dhexdooda habab kala duwan sida ay ugu laaban lahaayeen dalalkooda. Tusaale ahaan dadka qurba joogata ah ee ka soo jeeda:
 Yuhuuda
 Falastiin
 Kurdida
 Soomaalida

Kuwii ugu horeeyay ee adeegsada oraahdaan wuxuu ahaa gariigga waxa ay ku tilaameen wiilashooda aaday dibadda si ay dalal kale u soo gumaystaan isla markaana qabsadeen dalalkaas. Laakiin xilliyadii hore waxaa adeegsaday oraahdaan Yahuudda.

Eeg sidoo kale 
 Qurbajoogta Soomaaliyeed

Xogta 

Qurbajoog
Bacaadweyn

Bacadweyne waa Degmo katirsan gobolka Mudug, waana magaalo facweyn oo ku caan ah barashada diinta islaamka sidoo kale waa magaalo ganacsi oo waxay caan ku tahay cusbada iyadoo loo iib geeyo dhamaan gobolada kale ee dalka soomaaliya iyo waliba Ethiopia. Waa degmo caan ku ah biyaha iyo daaqa. (GREEN ZONE) sidoo kale waa Degmo caan ku ah wax soo saaraka dalaga beeraha iyo dhaqashada xoolaha sida geela ariga iyo Lo'da. Xoolaha degmadaan waxaa loo iib geeyaa dhamaan gobolada kale ee dalka iyo waliba dalka Saudi Arabia. Waxaa xiriir ganacsi oo aad u facweyn la leh degmadaan shirkada dhoofinta xoolaha ee indho deero oo ah shirkada kaliya ee heysata ogolaanshaha dhoofinta xoolaha ee deegaankan. waxa kaloo taga dad fara badan oo kayimaada dalal kala duwan Degmadaan waxaa daga beesha (Qubeys ee Surre, Dir)
Soomaaliya

Xigasho
Garacad

Garacad Waa degaan xeebeed dhaca woqooyi bari Gobolka Mudug, Puntland, Soomaaliya. Waxay ka tirsan tahay deegaannada hoos yimaada degmada Jarriiban. Garacad waxay caan ku tahay kalluumaysiga iyo kheyraadka badda.

Garacad waxay Jarriiban u jirtaa qiyaastii 45 Km, Gaalkacyana waxay u jirtaa qiyaastii 208 Km.

Garacad waxaa ka socda mashruuc isku-tashi bulsho ah oo lagu dhisayo deked caalami ah oo ay maraakiibta iyo doonyuhu aan

Xigasho 
 Garacad

lifaaq banaanka ah 
 Satellite view of Garacad (zoomable)
Coordinates: 6°57′18″N 49°13′12″E﻿ / ﻿6.95500°N 49.22000°E﻿ / 6.95500; 49.22000
Gawaan (degaan)

Gawaan ama Gawaan dheere waa degaan ku yaal koofur bari Gobolka Mudug ee Soomaliya.

Tilmaan 
Degaankan sida ka muuqata magaciisa waa dhul adag oo aad u sareeya, waxaa laga arki karaa Hobyo iyo badweynta hindiya, oo u jira 30km bari

Degaanka 
waxaa dega soomaalida gobolada dhexe, siiba beesha sacad ee Habar Gidir, hawiye

Waxa kale oo ku badan qabiilka abgaal iyo duduble

Tixraac 
wuxuu u Dhaqtar yahay baydhabo Waana dhul aad u baladhan oo aad u wayn 
 Gawaan, Somalia
 Gawaan, Somalia
Halabookhad

Halabookhad waa deegaan sii ballaaranaya oo ku yaal woqooyiga magaalada Gaalkacyo (Galkayo), waxay dhacdaa dhigta ito loolka kala ah 6°51'15.20"N, 47°24'48.33"E ee gobolka Mudug, [Soomaaliya| Somaaliya]].

Tilmaan 
Halabokhad waxay u dhowdahay Galkacyo, Caasimada Mudug
Badda Madow

Bada Madaw (; ) waa bad ku taala koonfur bari qaarada Yurub iyo Aasiyada dhexe waxa ay kula xidhiidhaa bada dhexe ee ee cad. kinaalka loo yaqaanmo bosfoor iyo bada marmarka waxa kale oo ay la xidhiidhaa bada looyaqaanoo asoof waxa ay kala xidhiidhaa kinaalka. Kertish wabiyada ugu waawayn ee ku shuba bada madaw waxa ugu waawayn wabiga daanoob]. masaaxad bada madaw waxa ay kabadantahay 24 kun klm oo isku wareega.dhirerkiida hoostuna waxa uu gaadhaa 2210 mitir. Dawladaha hadheeya bada madaw waxa ay yihiin dawladahan.
ukrain ruushka turki bulgaariya iyo roomaaniya. magaalooyinka ugu caansan ee kuyaala bada madaw waxa kamida.Istanbuul daraabsoon.bada madaw waxa ay kamidtahay badaha caalamka ugu waawayn

bada madaw waxa ay isku xidhaa qaaradaha yurub iyo asiya bada madaw waxa ay kulmisaa wadamo aad ubadan

Qoraalo Kale
Badda Marmara
Bad
Badweyn
Webi
Biyo

Xigasho 

Yurub
Badaha
Badda Iija

Badda Aajen (giriiq: Αιγαίον Πέλαγος; Aigaio Pelagos, [eˈʝeo ˈpelaɣos] , Af-Turki: Ege Denizi) , waa laan ka mid ah Bada Midatareeniyanka dhererkeeda 643.5 km ballaceeda 322 km, waxa ay u dhexeysaa jasiirad la moodda Giriigga iyo Anaadool, iyadoo ku xiraysa Badda Marmara dhanka gacanka Dardaniil, waxa ayna ku jiiftaa Turkiga iyo Giriig.

Eeg sidoo kale 
 Jasiiradaha Aajen

Tixraac 

Juqraafi
Badweyn
Bad
Biyo
Dhul

Badaha

Qaaradaha
Yurub
Badaha
Ururka Iskaashiga Horumarka Dhaqaale



OECD Wadanmaha

 Turkey
 United Kingdom
 United States
 Australia
 Austria
 Belgium
 Canada
 Chile
 Czech Republic
 Denmark
 Estonia
 Finland
 France
 Germany
 Greece
 Hungary
 Iceland
 Ireland
 Israel
 Italy
 Japan
 Latvia
 Luxembourg
 Mexico
 Netherlands
 New Zealand
 Norway
 Poland}
 Portugal
 Slovakia
 Slovenia}}
 South Korea
 Spain
 Sweden
 Switzerland
Kooxda Labaatanka

GROUP of TWENTY  ama GROUP TWENTY ama G-20+ waxa uu bilaabmay 1998_.~`*` ka dib shilal maaliyadeed oo dhawr ah tobankii sano ee ka horeeyay.
Waa kuwan waxa aad u baahan tahay inaad ka ogaato G20+ iyo xubnahooda.  Waa maxay G20? Ka dib dhowr shilal maaliyadeed oo arkay 
Balaayiin, Malaayiin oo lacageed oo ka lumay dhaqaalaha adduunka, wasiirrada maaliyadda ee waddamada ugu qanisan ayaa isu yimid si ay u abuuraan G20+ ('Kooxda 21').`~`.https://www.farandwide.com/s/friendliest-countries-world-aa0ee1b2420147d7.:•

Waddanamha
•_*

•_*

•_*

•_*

 _*

 _*

 _*

_*

 _*

 
 _*

 _*

 •n Federation_*

_*

_*

_*

_*

_*

_*

 Midowga Afrika_*
 Midowga Yurub_*

Inkale...... & Argentina.!!’

Sido Kale fiiri

Midowga Yurub:
Midowga Sofiyet;
Midowga Afrika:
Qaramada Midoobay:
Golaha Turkiga

Turkiga Kengash, Turki Kengash; ama, si buuxda, Golaha Iskaashiga Wadamada Turkida (CCTS; Turki: Turki Kenash) Hay'ad caalami ah oo ka kooban qaar ka mid ah dalalka Turkida, waxaa la aasaasay 3dii Oktoobar 2009kii Nakhchivan, Xoghaynta Guud waa Istanbul, Turkiga, Wadamada xubnaha ka ah Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turkiga iyo Özbekistaan, turkumaanistaan maaha xubin rasmi ah oo ka tirsan golaha sababtoo ah dhexdhexaadkooda, hase yeeshee, waa xubno mustaqbalka ah ee golaha. Uzbekistan waxay ku dhawaaqday inay rabto inay ku biirto Golaha 30 Abriil 2018 Fikradda ah in la sameeyo guddi-hoosaadkan ayaa markii ugu horreysay ee madaxweyne Kazakum Nuursultan Nazarbayev dib ugu soo laabtay 2006-dii.

Taariikhda Muddo qarniyo ah, Turkida waxay qaabeeyaan taariikhda caalamiga ah iyaga oo u gaar ah. Waxay dhisteen oo xukumeen boqortooyo badan iyo dawlado ku yaala aagagga ballaaran ee ka soo jeeda Yurub ilaa Hindiya. Maanta dalalka dawladaha Turkidu waxay galeen heshiis wada-shaqayn ah, dhisidda xiriir xoogan iyo kuwo hagaagsan, iyo in mustaqbalkooda la abuuro mustaqbalka. Horumarka ugu muhiimsan ee iskaashiga Turkiga, iyo sidoo kale shuruudo lagama maarmaan u ah horumarkeeda mustaqbalka, waa abuurista Golaha Iskaashiga Dalalka Turkida ama si fudud, Golaha Turkiga. Golaha Turkiga waa hey'ad dhexdhexaad ah oo hadafkeedu yahay horumarinta wada shaqeyn buuxda oo dhex mara waddamada Turkiga. Ururka ayaa la aasaasay bishii Oktoobar 3, 2009 heshiiskii Nakhchivan ee lagu saxiixay Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, iyo Turkiga. Sida laga soo xigtay Halil Akıncı, Xoghayaha Guud ee ururka, "Golaha Turkigu wuxuu noqday kii ugu horreeyay ee iskaa wax u qabso ee dalalka Turkiga ee taariikhda".

Sanadkii 2012, calanka Golaha Turkiga ayaa la aqbalay.

Dabayaaqadii Abriil 2018, waxaa lagu dhawaaqay in Uzbekistan ay ku biireyso Golaha Turkiga oo ay ka qaybgasho shirarka soo socda ee ururka Bishkek.

Hadafka iyo ujeedooyinka

Qorshaha Heshiiska Nakhchivan wuxuu xaqiijinayaa rabitaanka Dowladaha Xubnaha ka ah inay u hoggaansamaan ujeedooyinka iyo mabaadiida ku xusan Axdiga Qaramada Midoobay, waxayna qeexayaan ujeeddada ugu muhiimsan ee Golaha Turkida in ay sii xoojiyaan iskaashiga ballaaran ee ka dhaxeeya Dalalka Turkida. 
 Council of Turkic American Associations
 Council of Turkic African Associations

Xigasho
Ururka Iskaashiga Islaamka

Ururka Iskaashiga Islaamka (), waa urur caalami ah oo la aasaasay 1969, waxa ay ka kooban tahay 5’7 (50._70.+*) dowladood oo xubno ka ah , shacabkooda neh ee gaarayaan 1.9 billion oo qof 2015, 50._3 dal oo ka mid ah waa  dalal ee ku badanyihiin muslimiinta. Ururku wuxuu sheegayaa inay tahay "codka guud ee dunida muslimka ah " wuxuuna ka shaqeeyaa "in la ilaaliyo danaha dunida muslimka ah iyada oo la adeegsanayo horumarinta nabadda iyo wada noolaanshaha".

Ururka Islaamka waxay wafuud joogta ah ku leedahay:  Qaramada Midoobay; Midowga Yurub;  iyo Midowga Afrika. Luuqadaha rasmiga ah ee Ururka islaamka waa Carabi.,? Ingiriis.,? iyo Faransiis.;?’!!’?….:•!!’

https://armedforces.eu/compare/country_Arab_League_vs_European_Union_EU .:•

https://m.wikidata.org/wiki/Q16823995.:•

https://timesprayer.com/en/muslim-population/.:•

https://wisevoter.com/country-rankings/muslim-countries/.:

https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country.:•

https://www.aljazeera.com/amp/news/2022/2/21/interactive-listen-to-the-best-sayings-in-25-different-languages.:•

https://www.aljazeera.com/amp/features/2019/8/9/the-islamophobic-roots-of-population-control-efforts-in-india..:•

Taariikh
Ururka Iskaashiga Islaamka wuxuu leeyahay 50._7 xubnood, oo 56* ka mid ahi ay sidoo kale yihiin waddamo ka tirsan Qaramada Midoobay , marka laga reebo Falastiin . Xubnaha qaar, gaar ahaan Galbeedka Afrika iyo Koonfurta Ameerika, in kastoo ay leeyihiin tiro badan oo muslimiin ah - qasab maahan in ay yihiin waddamo ee ku badanyihiin muslimiinta. Wadamo dhowr ah oo ay ku nool yihiin dadyow muslimiin ah , sida Ruushka iyo Tayland , waxay u fadhiistaan ​​sidii dalalka loo yaqaan "Dowladaha indha indheeyaha".

Guud ahaan Dadka wadajirka ah ee xubnaha ka ah ururka islaamka waxay ka badan yihiin 1.9 bilyan illaa sanadka 2018.

Asia

Europe

Afrika

…:•

}}
https://www.mnnonline.org/news/libyan-christians-could-face-execution-for-conversion-from-islam/.:•

 `~`
 https://amp.theguardian.com/world/commentisfree/2023/sep/05/muslims-excluded-french-political-school-abaya-france.:•

South America

.:•

Tixraac

Ururka Iskaashiga Islaamka
Dardaniil

Kanaalka Dardaniil (Af-Turki: Çanakkale Boğazı) waa marin biyood caalami ah oo isku xira Badda Iija iyo Bada Marmara, biyo mareenkaan ayaa kala gooya turkiga qaybta bari ee weyn iyo jasiirada jalibuli ee xigta dhinaca yurub, taasoo isla turkiga uun ah. marin biyoodkan ayaa gaaraya dhirir ahaa ilaa 61 km, ballaciisuna wuxuu u dhexeeyaa 1.2 ila 6km. hoosna wuxuu u qodanyahay 50 ilaa 60m.

Dowladii cusmaaniya markay Qusdandiiniya qabsatay waxay ka dhistay dhinacyada marin biyoodkan qalcaddo adag oo aysan soo hawaysan karin maraakiibta cadowgu.
Turkiga
Badda Marmara

Badda Marmara (; ; ; loogu dhawaaqo: ) waa bad u dhexeysa wadanka Turkiga labadiisa dhinac ee kala xiga qaarada Yurub iyo Aasiya kala xiga, kanaalka Bosfoor ayaa ku xira Badda Madow dhanka woqooyi, kanaalka Dardaniilna koofur galbeed ayuu kaga xiraa bada kale ee iija ama Aejen. wareegeedu wxuu gaarayaa 11 km iskuweer ah, balarkeeduna ilaa 65km,.

Intaas waxaa dheer, bada Marmara waxay leedahay gacan dhex mara caasimada Istanbul taasi oo magaaladaas u qeybisa labada dhinac ee kala raacsan qaaradaha Yurub iyo Aasiya. Guud ahaan biyaha badan waxay ku fadhiyaan baaxad dhan 11,350 km² (280 km x 80 km) with the greatest depth reaching .

Sawiro

</center>

Qoraalo Kale
Badda Madow
Bad
Badweyn
Webi
Biyo

Xigasho 
  The Lonely “Lady” of the Bosporus

Juqraafi
Badweyn
Bad
Biyo
Dhul

Badaha

Qaaradaha
Yurub
Badaha

Turkiga
Buundada Yavuz Sultan Selim

Buundada Yavuz Sultan Slim () Waa buundada 3aad ee isku xirta labada daamood ee magaalada Istanbul ee Asia iyo Europe (Boosfoor) (Kuwa kale waa Buundada Fatih Sultan Mehmet iyo Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo). Buundadaan waa midda ugu weyn uguna casrisan dhammaan buundooyinka waaweyn ee dunida waxaana dhismaheeda ku baxay qarash gaaraya 3 bilyan oo doolar taas oo ka dhigaysa sidoo kale buundada ugu qaalisan aduunka.

Waxaa Waxaa dhismaheeda la bilaabay 29kii May 2013kii, waxaana la daah furay 26dii bisha Agoosto 2016kii, waxaana xariga ka jaray Madaxweynaha dalka Turkiga Recep Tayyip Erdoğan iyo Ra'iisulwasaare Binali Yıldırım iyo madax kale oo lagu casumay xafladda daahfurka.

Sidoo Kale Fiiri
Buundada Fatih Sultan Mehmet
Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo
Waddooyin Buundooyin Turkiga
Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo

Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo (); waxaa markii hore loo yaqaanay Buundada Bosphorus (), sidoo kale waxaa loo aqoon jiray Buundada Kowaad () Waa buundada 1aad ee isku xirta labada daamood ee magaalada Istanbul ee Asia iyo Europe (Boosfoor). Waxaa la dhisay sanadku markuu ahaa 1973 waxaana hore loo oran jiray magacyada aanu kor kusoo xusnay ayadoo markii dambe loo bixiyey Buundada Halyeeyadii 15ka Luuliyo oo ah magac lagu maamuusayo dadkii ku geeriyooday Afgambigii Dhicisoobay ee Turkiga 2016.

Sidoo Kale Fiiri
Buundada Fatih Sultan Mehmet
Buundada Yavuz Sultan Selim

Tixraac

  The Lonely “Lady” of the Bosporus

Turkiga
Waddooyin Buundooyin Turkiga
Ukrain

Haku khaldin wadanka Ukraine

Ukrain (; sidoo kale ) waa magaca iyo astaanta ganacsi ee walax kimiko oo laga soo saaro curiyeha loo yaqaano Chelidonium majus taasi oo loo isticmaalo daawaynta iyo la tacaalka xanuunka Kansarka, HIV-ga iyo AIDS-ka.

Sidoo kale fiiri
Kimiko
Curiye
Isku dhisyo

Xigasho

Curiye