Kameroon

Kamiruun ama Jamhuuriyadda Kamiruun waa wadan ku yaalo Central Afrika. Wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Jad, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Ikweetiga Guinea, Gabon iyo Jamhuuriyadda Kongo‎.Cameroon (Faransiiska: Cameroon), si rasmi ah Jamhuuriyadda Cameroon (Faransiiska: République du Cameroun), waa waddan ku yaal galbeedka iyo Bartamaha Afrika. Waxaa xuduud u leh Nigeria dhanka galbeedka iyo waqooyiga; Chad ilaa waqooyi bari; Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika; iyo Equatorial Guinea, Gabon iyo Jamhuuriyada Congo koonfurta. Xeebaha Cameroon waxay ku yaalaan Bight of Biafra, qayb ka mid ah Gacanka Guinea iyo Badweynta Atlantic. Inkasta oo Cameroon aysan ahayn waddan xubin ka ah ECOWAS, joqoraafi ahaan iyo taariikh ahaanba waxa ay ku taala Galbeedka Afrika iyadoo la yiraahdo Camerons Koonfureed oo hadda ka dhigaysa Waqooyi-galbeed iyo Koofurta Koonfureed oo leh taariikh xooggan oo Afrikaan ah. Wadanka waxaa mararka qaar loo yaqaanaa Galbeedka Afrika iyo waqtiyo kale oo Bartamaha Afrika ah sababtoo ah mawqifkiisa istaraatiijiga ah ee isgoysyada u dhaxeeya Galbeedka iyo Bartamaha Afrika.

Faransiiska iyo Ingiriisku waa luqadaha rasmiga ah ee Kameroon. Wadanka waxaa badanaa lagu magacaabaa "Africa in minestras" oo ku saabsan kala duwanaanta juqraafiga iyo dhaqanka. Noocyada dabiiciga ah waxaa ka mid ah xeebaha, lamadegaanka, buuraha, xayawaanka roobka, iyo savannas. Dhulka ugu sarreeya ee ku dhawaad ​​4,100 mitir (13,500 ft) waa Buur Cameroon oo ku taal Gobolka Koonfureed ee dalka, magaalooyinka ugu waaweyn ee ku nool magaalooyinka Douala ee Wuuri, waa caasimad dhaqaale iyo dekedda muhiimka ah, Yaoundé, iyo Garoua. Waddanka ayaa si fiican u yaqaan asalkiisa muusikada, gaar ahaan makossa iyo bikutsi, iyo kooxda kubada cagta ee guulaha badan.

Dadka deggan degaannada hore waxaa ka mid ahaa ilaalada Sao oo ku yaala Harada Chad iyo Beeraha Beeraha ah ee ku yaalla koonfurta-bari ee xiga. Sahamiyeyaasha Bortuqiisku waxay gaadheen xeebta qarnigii 15aad waxaana lagu magacaabay aagga Rio dos Camarões (Waddada Shrimp), oo noqday Kameroon Ingiriisi. Askarta Fulani waxay aasaaseen Emirate-ka Adamawa ee waqooyiga qarnigii 19-aad, kooxo qowmiyadeed oo ka tirsan galbeedka iyo waqooyi-galbeed waxay sameeyeen madax-weynaan iyo fondoms. Kameroon waxay noqotay xarun jarmal ah sanadkii 1884 loo yaqaano Kamerun.

Kadib Dagaalkii Dunida Kadib, dhulku waxaa loo kala qaybiyay Faransiiska iyo Boqortooyada Ingiriiska sida Laanta Qaramadda Midawga. Ururka Midawga Afrika ee u dooda xuquuqda aadanaha (UPC) ayaa ku dooday madaxbannaanida, laakiin waxaa mamnuucay France sannadkii 1950-kii, taasoo keentay in Cameroonian Independence War la dagaalanta kooxaha Faransiiska iyo UPC tan iyo horraantii 1971. 1960-kii, qaybta Faransiisku maamusho ee Cameroon wuxuu noqday madax-bannaan sida Jamhuuriyadda Cameroun ee ku hoos jira madaxweynaha Ahmadou Ahidjo. Qaybta koonfureed ee British Cameroons ayaa la wadaagay 1961-kii si loo dhiso Jamhuuriyadda Federaalka ee Cameroon. Xiriirinta waxaa laga tegey 1972-dii. Dalka waxaa loo magacaabay Jamhuuriyadda Midowday ee Cameroon sanadkii 1972 iyo Jamhuuriyada Cameroon sanadkii 1984. Cameroon waxay la kulantaa xasillooni siyaasadeed iyo mid bulsho. Tani waxay u ogolaatay horumarinta beeraha, wadooyinka, tareenada iyo warshadaha waaweyn ee batroolka iyo warshadaha.

Sidoo kale eeg
 Yawunde

 A Visit to Cameroon