Dalxiiska Soomaaliya

Waa buugi Arafat shiine Qaybti shanad"Hard waa wanaagsan yahay. Weynaanta dhabta ah iyo xaqiijinta garaadkaaga ku dhex jira waxa loola jeedaa in ay noqoto ciyaar adag. Kaliya kuwa u heellan inay tagaan cidhifyada dabka ee xadkooda ugu sarreeya ayaa ballaarin doona iyaga. Dhibaatada ka dhacda safarka aad ku xaqiijinayso awoodahaaga gaarka ah, awoodaha ugu adag iyo himilooyinka ugu xiisaha badan waa mid ka mid ah ilaha ugu weyn ee qanacsanaanta aadanaha. Furaha ugu weyn ee farxadda - iyo nabadda gudaha - waa ogaanshaha inaad samaysay wax kasta oo ay ku qaadatay si aad u kasbato abaal-marinahaaga oo aad si xamaasad leh u gelisay geesinimada dadaalka ah si aad u noqoto midda ugu fiican. Halyeyga Jazz Miles Davis ayaa si ba'an isku fidiyay si kadis ah halkii caadiga ahayd ee uu garoonkiisu ogaa inuu si buuxda uga faa'iidaysto awoodiisa quruxda badan. Michelangelo waxa uu u huray maskax ahaan, shucuur ahaan, jidh ahaan iyo ruux ahaanba markii uu soo saaray farshaxankiisa cajiibka ah. Rosa Parks, oo ah tolley fudud oo leh geesinimo aad u wanaagsan, waxay u adkaysatay bahdilaad badheedh ah markii lagu xidhay inay ka tanaasuli wayday fadhigeeda baska goonida ah, taasoo hurisay dhaqdhaqaaqa xuquuqda madaniga ah. Charles Darwin waxa uu muujiyay nooca xallinta ee wanaaggu u baahan yahay isaga oo baranaya barnacles-haa, barnacles-sideed sano oo dheer sida uu u habeeyey aragtidiisa caanka ah ee Evolution. U heellanaanta noocan ah ee kor u qaadista khibradda ayaa hadda lagu calaamadin doonaa 'waalan' inta badan adduunkeena casriga ah ee ku bixiya xaddi aad u badan oo noloshooda aan la bedeli karin daawashada qulqulka sawirada selfie, quraacda saaxiibada casriga ah iyo ciyaaraha fiidiyowga rabshadaha wata, "ayuu yidhi Spellbinder intuu hoolka ku wareegay sidii isagoo ay ka go'an tahay inuu mid kasta oo ka mid ah ka soo qaybgalayaasha isha si toos ah ugu eego.

"Stephen King wuxuu u shaqeeyay sidii macalin qorista dugsiga sare iyo dhar dhaqidda warshadaha ka hor inta uusan iibin Carrie, sheeko-yaqaanka isaga oo caan ah," soojeediyaha da'da ayaa sii waday. "Oh, oo fadlan ogow in Boqorku aad uga niyad-jabay diidmada iyo diidmada oo uu ku tuuray qoraal-gacmeedkii uu ku qoray trailer-kiisa hoose qashinka, isaga oo isu dhiibaya halganka. Waxay ahayd markii xaaskiisa, Tabitha, ay ogaatay shaqada, iyada oo ninkeedu maqan yahay, ka masaxday dambaska sigaarka, oo ay akhriday buuga kadibna u sheegtay qoraaga in ay aad u qurux badan tahay in King uu u gudbiyay daabacaadda. Xitaa markaa, horumarkiisa xuquuqda qarsoodiga ah wuxuu ahaa shan iyo labaatan boqol oo doolar yar."

"Makaa dhab baa?" ayaa ku gunuunacday naag fadhiday masraxa agteeda. Waxay xidhatay koofiyad cagaaran oo cagaar ah oo baal guduudan ka soo baxay oo si cad ugu qanacsanayd inay durbaankeeda u soo baxdo.

"Waan ahay," ayuu yiri Spellbinder. "In kasta oo Vincent van Gogh uu abuuray sagaal boqol oo sawir iyo in ka badan kun sawir inta uu nool yahay, caannimadiisa ayaa bilaabay geeridiisa ka dib. Dedaalkiisii ​​wax-soo-saarku kumay dhiirigelin hummaag-fududeedka sacabka caanka ah balse waxa ku kallifay dareen xikmad badan oo ku soo jiiday inuu arko inta ay le’eg tahay awooddiisa hal-abuurnimo ee uu furi karo, dhib kasta oo uu u adkaysto. Inaad halyey noqoto marna ma fududa. Laakiin waxaan doorbidi lahaa safarkaas qalbi jabka ah ee ku xayiran si caadi ah in dad badan oo geesiyaal ah ay wax ka qabtaan Waa buugi Arafat shiine oo aan ku so qadanayno awood looga bahanyahay in aay ku dhaqmaan warbaahinta u adeegta daryeelka dadka danyarta ah. Meesha ganacsiga iyo wax soo saarka oo ay ka mid yihiin xoolaha, beeralayda iyo dhirtuba ay ku soo caano maalaan, cidina uma baahna tuugsi, taa badalkeeda qof kasta oo doonaya inuu shaqaysto waxa uu heli karaa kibistiisa”2 .

Qoraalka Marperger ee laga soo bilaabo 1733 wuxuu ka tarjumayaa isbeddelka casriga ah ee su'aasha faqriga kaas oo-caadi ahaan-ku bilaabmay J. Locke oo qaatay door gaar ah, Adam Smith, oo galay barwaaqada shaqo-buuxa ee guud ee ku salaysan habka ururinta. Meesha bilawga ah, si kastaba ha ahaatee, waa mawduuca Christian-Scholastic ee hodanka iyo saboolka, kaas oo "alaabta dibadda" loo qaybiyay iyada oo loo eegayo shuruudaha caddaaladda sare. Isbeddelkan casriga ah waxaa dib loo dhisi doonaa saddex marxaladood.

Marxaladda koowaad waxaa qeexay Scholastic, ama si ka sii sax ah, nooca Thomasian ee dhaqaalaha samafalka (Qaybta 2). Marxaladda labaad waxay eegaysaa rogaal celinta J. Locke ee qaabka samafalka ee xidhiidhka ka dhexeeya taajiriinta iyo saboolka (Qaybta 3); saddexaad ee cawaaqibka Smithian (Qaybta 4).

Dhammaan marxaladaha dhexdhexaadka ah iyo kala duwanaanta ayaa laga saaray iyada oo loo eegayo fikradaha prototypical, maadaama oo kaliya ay soo baxayso xariiqda horumarinta, mid ka mid ah oo kaliya oo jebiyey hal-abuurka Ingiriisiga "classical" ee dhaqaalaha qarnigii 19aad; taas oo ah kor u qaadida dhibaatada cusub ee "su'aasha bulshada", taas oo la xidhiidha kaliya sarbeeb ahaan qeexida boroto-dhaqaale ee taajiriinta iyo saboolka dhaqaalaha pre-classical3 .

2. Qaabka Dhaqaale ee Mawduuca Taajir/Foolka Kahor

Yurub horumarinta fikradaha dhaqaale asal ahaan waxaa saameeyay Aristotle4 . Thomas Acquinus wuxuu ahaa kii caanka ahaa ee faylasuufyadii aqoonyahanka ahaa ee u beddelay aasaaskii Aristotel ee saxda ahaa nooca ologican5.

Mawduuca hodonka/faqiirka ah ee Thomasian, hodantinimada iyo faqriga waa sinnaan la'aanta adduunka ee ragga mabda'a ahaan siman Ilaah hortiisa. Nidaamka alaabta Thomas wuxuu u qaabaysan yahay sida soo socota6:

Alaabooyinka dibadda ma laha ujeedo naftooda ah, iyaga oo u adeegaya halkii ugu sarreeya ee fruitiodei. Kala duwanaanshaha hodanka/ saboolka ah wuxuu ku yaalaa qaybta hoose: Sida xidhiidhka u dhexeeya necessarium, extrema necessitas iyo superfluum.

Baahida loo qabo waxa loo kala qaybiyaa laba: dhinac marka loo eego heerka ugu yar ee nolol-maalmeedka (extrama necessitas), dhinaca kalena macnaha maciishada si waafaqsan darajada qofka. Dakhli kasta oo ka sarreeya iyo wixii ka dambeeya baahidan labaad waa superfluum, ie. dheerigaas oo ay tahay in si sadaqo ah loo siiyo masaakiinta.

Sidaa darteed lama huraanka ayaa ku xaddidan labada daraf: maaha inay hoos u dhacaan heerka nolol maalmeedka, laakiin si isku mid ah ayaa laga yaabaa inaysan ku guuldareysan inay gutaan waajibka bixinta sadaqada haddii kale eedeymaha avaritia, hunguriga, ayaa kor u qaadi doona. "In la dayaco waajibka bixinta sadaqada waxa loo haystaa dembi dilaa ah"7.

"Ilaah wuxuu u qaybiyaa hantida ka baxsan hab-nololeedka si waafaqsan darajada qofka kaliya si uu mulkiiluhu u helo faa'iido qaybin wanaagsan. Waxa laga yaabaa in aan loo isticmaalin wixii ka baxsan baahida loo qabo, dhanka kale, waa in aan la siin wax intaa la eg in heerka noloshiisu ay hoos u dhigto baahida”8.

Saboolnimada waxaa lagu qeexaa shaqo la'aan, tusaale ahaan xaalad aan wax dakhli ah ka soo gelin shaqo. Isticmaalka Ca wuxuu u janjeeraa dhanka eber haddii Masiixiyiinta hodanka ah aysan suurtagalin ku wareejin bulsho oo joogto ah oo ay ku bixiyaan sadaqodooda. Isticmaalka dakhliga, waa run in:

Y = Cr + Ca

(Cr waxay u taagan tahay isticmaalka |-
! style="background:#f99;" colspan="2"| Dalxiiska Soomaaliya
|-
|||10.6 %
|-
|||7.1 %
|-
| ||5.9 %
|-
|||13.0 %
|-
|||10.0 %
|-
| ||5.9 %
|-
|||1.0 %
|-
|||3.0 %
|-
|||10.0 %
|}

Taariikh

Tan iyo ilaa wixii ka horeeysay wakhtigii Soomaaliya xoriyada qaadatey, waxaa jiray tiro badan oo dalxiisayaal ah oo sanad kasta soo siyaarta goobo badan oo taariikhi ah, sida magaalada Saylac.

Qoraalo Kale
 Soomaaliya
 Dadka Soomaalida
 Geeska Afrika

Tixraac

Soomaaliya