Denver

Kani waa maqaal ku saabsan magaalo-madaxda gobolka Kololado ee dalka Maraykanka.

Caasimad Denver (; Arapaho: Niinéniiniicíihéhe') waa magaalo-madaxda iyo deegaanka ugu shacabka badan gobolka Kolorado ee wadanka Maraykanka. Sidoo kale caasimadani waa fadhiga dolwada Degmada Denver (Denver County) ee ugu bulshada badan gobolkaasi.
Magaalada Denver waxay dhacdaa koonfurta webiga Platte Valley ee ku yaala waqooyiga deegaanada sare ee Buuraha Rocky.

Sidoo kale farasmagaalaha Denver wuxuu dhinaca ku hayaa dhul joogiisu sareeyo oo buuro iyo dhul taagan ah taasi oo dhinaca ku haysa koonfurta webiga Platte. Magaaladan waxaa lagu naaneysaa "Caasimada Xawaaraha Sare" sababtoo ah waa mid aad uga kacsan ama joog ahaan ka sareeysa deegaanada kale ee wadanka Maraykanka; midaasi oo lagu qiyaasay in caasimada Denver ka sareeyso oogada bada dherer dhan 5280 talaabo (ft) ama 1,610 mitir, midaasi oo ka dhigeysa caasimad ugu jooga dheer dhamaan wadanka Maraykanka. 

Intaas waxaa dheer, magaalda Denver waxaa dhexmara dhigta 105aad ee galbeedka Meridian Greenwich, taasi oo u suurtogelisay in la siiyo Wakhtiga Meelaha Buuroleyda (Mountain Time Zone).

Tiro-koob dowlada Maraykanku samaysay waxaa lagu ogaaday in magaalda Denver tahay deegaanka 21aad ee ugu shacabka badan wadankaasi, taasi oo ku dhaqan yihiin 663,862 (tiro-koobtii 2014ka). 

Marka magaalada Denver lagu daro 10 degmo agagaarkeeda ah waxaa ku dhaqan bulsho dhan 2,697,476 tasi oo iyadna ka dhigtey Denver metropolitan mida 21aad ee ugu bulshada badan wadanka Maraykanka.

Sababto ah deegaanada ay dhacdo magaalada Denver oo buuroley ah ayaa waxa ay noqoneysaa mida ugu bulshada badan deegaanda Buuroleyda Galbeed, waana magaalada sadexaad ee ugu shacabka badan Koonfurgalbeed Maraykanka, marka laga reebo Phoenix, Arizona iyo El Paso, Tegsas.

Taariikhda Denver

Caasimada Denver waxaa la aasaasay Nofember 1858 wakhtigaasi ooy ahayd deegaan laga qodo macdanta, waxayna ka tirsanayd wakhtigaasi "Deegaanada Kansas" ee hoostaga dowaldii Maraykanka. 

Jeneral William Larimer, ee haystay ciidamad xooga galbeed ee Maraykanka ayaa magacaabay in laga aasaaso magaalo saldhig u noqota dahabqodayaashii ku sugnaa deegaanada Auraria iyo Cherry Creed. Indho-indhayn iyo shaxdejin ka dib, waxaa koonfurta webiga Platea laga caalaamdeeyay meesha maant ah farasmagaalka magaalada Denver, taasi oo logu magac daray badhasaabkii (governor) wakhtigaasi heystay Deegaanda Kansas oo la odhan jirey James W. Denver. 

Sanadihii xigay waxay magaalda Denver noqotey goob u adeegta bulshada ganacsiga dahabka iyo macdanta laga qodo deegaandaasi. Taasi waxay keentay koritaanka iyo balaadhashada magaalada Denver. 

Si kastaba ha ahaatee, Denver waxay caasimad caalami ah noqotey goortii dowlada degmada Denver iyo shacabka ku dhaqan magaalda iska wax u qabso ku dhisteen wado tareen dhan 100 mayl kaasi oo magaaalada Denver ku xidhaayay wadanka intiisa kale. Wakhtiyadani wixii ka dambeeyay, waxaa magaalada Denver ku soo qulquley tiro badan oo dad ah, kuwaasi oo leh milyaneero ka abuurey ganacsi, meherado, shirkado, huteelo, baarar, goobo dalxiis iyo waxyaabo kale.

Bulshada

Tiro-koob dowlada Maraykanku samaysay sanadkii 2010ka ayaa waxaa lagu ogaaday in bulshada caasimada iyo degmada Denver dhan yihiin 600,158; taasi oo ka dhigeysa deegaankani meesha 24aad ee ugu bulshada badan wadanka Maraykanka.

Dadka ku dhaqan caasimada Denver ayaa waxa ugu badan dadka cad iyo kuwa ka soo jeeda wadanada ku hadla isbaanishka ee Bartamaha Ameerika. Sidoo kale waxaa deegaan ku ah ilaa 10% dadka madoow ama Afrikan Ameerikan, halka dadka ka soo jeeda qaarada Aasiya noqonayaa ilaa 3%.

Muuqaalka Denver

Magaalooyinka Maraykanka

Tixraac

Maraykanka
Ameerika
Magaalo
Dad