maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Baariis

Baariis'Paris'}}) ama loo yaqaano magaalada iftiinka, . Waa magaalo madaxda dalka Faransiiska. 
Baariis waxay ukala qeybsantahay 20 xaafadood, shacabka neh waxee gaarayaan, ilaa 13.5 milyan oo qof. xaafadkastaana waxa ay u qaybsantaa afar qaybood waxa magalada maamula maayarka dawlada hoose waxa ay kutaalaa Baariis wabiga siin waxa ay leedahay laba gagi diyaradeed oo kal ah (Paris-Charles de Gaulle Airport, iyo Beauvais-Tillé Airport) 
baariis wax ladeho ma jirto waxaa weeyaan paris wexeena ku taala frans. waa magalada dunida ugu dalxiska badan sanadihi,2000 waxa PARISH dalxis u yimi in ka badan 30 milyan o dalxisyal ah wa magalada jacaylka waxay can ku tahay raxada iyo cadarada waxa ku yala musiyamka calamka ugu wayn Louvre o u yalo,sawir gacmedka qaliga ah e Mona Lisa

 Paris.fr

sido Kale fiiri
 France
 Spain
Faransiiska
Magaalooyinka Faransiiska
Caasimadaha yurub
Cunto samaysiga

Cunto samaysigu waa habka noole cuntada u samaysto.noolayaashu laba hab mid ayuun bay cuntada ku samaystaan habka kali samaysasho iyo ku tiirsani. Cuntada la samaystaa waa waxyaabaha nooluhu u baahanyahay sida fiitamiino, borotiin , karboohaydarayt, dux iyo baruur iyo biyo. Hadda waxaan ka hadlaynaa noocyada samaysiga cuntada.

Noolayaasha cuntada goonidood u samaysta 
noolayaashan waxa u badan dhirta. dhirtu waxa ay cuntadeeda ka samaysaa biyo, oksajiin iyo hawada kaarboon dhaayoksaydh iyada oo kaashanaysaa tamarta cadceeda (Qoraxda). Dhirtu waa isha koowaad ee laga helo tamarta amase qaybiyaha guud ee tamarta.

Noolayaasha iyagu ku tiirsan kuwa kale 
kuwani waa dhamaan naflayda kale ee dhaqaaqada duurjoog iyo dabjoogba. Kuwani waxa ay ilaha tamarta ka helaan noolayaasha kale oo ay quutaan sida aadmiga oo quuta dhirta. Iyo libaaxa oo quuta aadmiga.

Bayoloji
Oslo

Norwey

Oslo (/ ɒzloʊ / OZ-loh; [9] Noorway: [²uʂlu] (ku dhawaad ​​codka dhegeysanaya), marmar [²uslu, uʂlu]] waa caasimadda iyo magaalooyinka ugu badan ee Noorway. Waxay ka kooban tahay degmada iyo degmada. Waxaa la aasaasay sanadka 1040, waxaana loo asaasay kaupstad ama meel ganacsi 1048 xaruntii Harald Hardrada, magaaladu waxay sare u kacday hoggaamiyaha kiniisadda 1070 iyo caasimadda Haakon V ee Norway ilaa 1300. Isbahaysiga shakhsi ahaaneed ee Danmark laga soo bilaabo 1397 ilaa 1523 iyo mar kale laga bilaabo 1536 ilaa 1814 iyo Iswiidhan laga bilaabo 1814 illaa 1905 ayaa hoos u dhigtay saamaynta. Ka dib markii lagu gubay dab kacay 1624, muddadii xukunka King Christian IV, magaalo cusub ayaa loo dhisay Akershus Fortress oo magaceeda lagu magacaabo Christiania ee sharafta boqorka. Waxaa loo asaasay degmada (formannskapsdistrikt) 1 januari 1838. Magaca magaalada waxaa loo soo diray Kristiania laga bilaabo 1877 iyo 1897 oo ay u kala qaybsamayeen dawladda iyo degmooyinka. Sanadkii 1925 waxa loo magacaabay Oslo.

Oslo waa xarunta dhaqaalaha iyo dowladda ee Norway. Magaaladu sidoo kale waa xarun ganacsiga Norway, bangiyada, warshadaha iyo maraakiibta. Waa xarun muhiim u ah warshadaha badda iyo ganacsiga bada ee Yurub. Magaaladu waxay ku taallaa shirkado badan oo ka tirsan qaybta badda, qaar ka mid ah kuwa ka mid ah shirkadaha maraakiibta caalamka ee ugu badan, markabka iyo bakhaarada badda. Oslo waa magaalo tijaabo ah oo ka mid ah Golaha Yurub iyo Barnaamijka magaalooyinka ee dhaqamada kala duwan ee Yurub.

Oslo waxaa loo tixgeliyaa magaalo caalami ah waxaana lagu magacaabaa "Beta World City" ee daraasaadka ay qabatay Kooxda Globalization iyo Kooxda Daraasaadka Dunida ee Caalamka iyo Shabakada 2008. [10] Waxaa kaalinta koowaad ku jirta tayada nolosha ee ka mid ah magaalooyinka waaweyn ee yurub ee magaalooyinka Yurub ee mustaqbalka 2012 warbixinta by fDi magazine. [11] Daraasad ay samaysay ECA International sannadkii 2011 waxay Oslo ka dhigtay magaalo labaad oo ugu qaalisan adduunka oo loogu talagalay kharashka nolosha ka dib markii ay Tokyo soo gashay. Sannadkii 2013 Oslo wuxuu ku xiran yahay magaalada Melbourne ee magaalada Melbourne oo ah magaala afaraad ee ugu qaalisan adduunka, sida ay sheegtay Waaxda Dhaqaalaha ee Dhaqaalaha (EIU) ee Qiimaha Dunida ee Daraasada Nolosha.

Laga soo bilaabo 1 Luulyo 2017, degmada Oslo waxaa ku nool dad gaaraya 672,061, halka dadka reer magaalka magaaladana ay ahaayeen 942,084. [4] Aagga caasimadda waxaa lagu qiyaasay dad lagu qiyaasay 1.71 milyan. [14] Dadka ayaa kor u kacay heerarka rikoodhka horaantii sannadkii 2000, taas oo ka dhigtay magaaladii ugu weynayd ee ugu weynaa ee Yurub waqtigaas. [15] Koboca Tani waxay ka kooban tahay qaybta ugu badan ee socdaalka caalamiga ah iyo heerarka dhalashada ee aadka u sarreeya, laakiin sidoo kale ka soo haajiridda gudaha dalka gudihiisa. Dadka soo galootiga ah ee ku nool magaalada ayaa si dhaqso badan u koraaya 

Norway
Laascaanood

Laascaanood (, ) waa mid ka mid ah degmooyinka gobolka Sool ee wadanka SSC, Soomaaliya. Magaaladaan waxay qayb ka hahay meelaha ay ku xooganaayeen daraawiishtii ilaa 1921, intii aaneey la wareegin ciidamadii gumaysiga ee xukumayey  Garaadtooyada magangal-diidayaasha ee Nugaasha.
 
Waaxana ku yaala magaalada laascaanood dhexdeeda labada buureed we igu dhaadher gobolka sool laguna magacaabo buuraha Diiriye Guure 'waana magaalo aad muhiim u ah dhanka dhulka amaba siyaasad ahaan oo group walba siyaasad wataa uu jecelyahay inay ka mid ahaato dhankiisa hada waxaa ku sugan kana aramiya Dawlada SSC-Khatumo.

waxaa magaalada la aasaasay horaanta qarnigii 12 aad waxayna noqotay xaruntii dhaqdhaqaaqa xornimo udirirka Nugaaled ee Daraawiishta, magaaladaan waa magaalo ka duwan qeybaha kale ee dalka  Khaatumo State , waa magaalo si buuxda ah loo soo gumeesanin. Magaalada Waxay leedahay durdur biyood webi laamood ah oo mara dhanka koonfured ee magaalada, taasi waxay sahashay dhulbered balaran oo ka kasoo baxo halkaa, guud ahaana haqabtira baahida qudareed ee magaalada, magaaladu waxay leedahay dugsiyo diini ah oo dhaman gobolada SSC-Khatumo looga soo cilmidoonto Qodabada kale ee taariikhda lagu xuso waxaa ka mid ah xoriya diriirki, magaalo aan si buuxda loo gumaysan, laaska caanaha macnaheedu tahay hoyga caana.

Waxbarashada 
Magaalada waxa ay leedahay xarumo waxbarasho kala duwan oo isugu jira kuwa dawli ah iyo kuwa gaar loo leeyahay. Waxaana ka mid :
Gollis University Las Anod Campus 
Jaamacadda Nugaal
Jaamacadda Ummada Ilays, 
Dugsiga sare ee Muuse Yuusuf,
Dugsiga sare ee Nugaal,
Dugsiga sare ee ilays,
Dugsiga hoose/dhexe ee Golkhaatumo,
Dugsiga hoose dhexe ee Abyan,
Dugsiga hoose/dhexe ee Gateway
Machadka Macalin Jaamac,
Machadka diiniga ee Khaddiija 
Machadka diiniga ee caa'isha 
Machadka Imaamu Shaafici,
Machadyada Tababarka Computer-da Sida; Sahalsoftware Collage ,Future Technology Center  iyo Liibaan Institute of Computer iyo qaar kaloo badan.
Isgaadhsiinta iyo Xarumaha Caafimaadka
Magaalada waxa ay aad ugu horumartay dhinaca isgaadhsiinka waxii ka danbeeyay sannadkii 2000, iyada oo magaalada hada ka shaqeeyaan tiraba afar shirkadood oo kala ah:
Hantelcom,
Telesom,
Telekom,
Golis
Somtel
STG.
Dhinaca caafimaadka waxaa magaalada ku yaala hal cisbitaal oo guud iyo mid kale oo gaar loo leeyahay. Waxaa kaloo jira xarumo yaryar oo iyadana gaar loo leeyahay.

wararka magaalada laascaanood 
Mudaaharaad ka dhacay magaalada wuxuu hirgeliyey maamulka SSC-Khatumo ee taxan sanadka 2023.

Heading tex 
 laascanood.com

 Islām​—The Way to God by Submission

Sool (SSC-Khatumo)
Heesta qaranka

Heesta Qaranka soomaaliyeed waa hees loo qaaday qaranka ama dowladda soomaaliyeed. Heesta waxaa ay ka hadlaysa calanka,dhulka iyo shacabka soomaaliyeed. Heestani waa hees si gaar ah uga hadlaysa xaaladda dalka. Waxaana curiyey Abwaan cali sugulle duncarbeed. Wuxuu alifay sannadku markuu ahaa 1947.

Heesta Qaranka Soomaaliya 

 

Heesaha qaramada
Unug

Unug (Ingiriis:Cell) Unuggu waa waxa ugu yar waxa nool ama waxa la oran karaa waa halbeega nolosha. Unuggu waa waxa ugu yar xubnaha maatarka/walaxda ee si caddaan ah loo oran karo waa nool yahay. Waxaana waar sar micneheedu yahay waxaa unuggu samayn karaa wax allaale iyo wixii asaas u ah shaqada ee astaan u ah nolosha sida  taranka, dheefshiidka, koritaanka iyo qaybsanka unugga giddina waxay ka dhacaan borotobalaasimka  unugga gudihiisa. In kasta oo ay unugyadu iskaga mid yihiin aasaaska dul ahaaneed ee qaabka haddana waxa ka muuqda unnugyada in ay si aad ah u kala duwan yihiin.

Unugyaadu shaqada, dhiska, qaabka iyo baaxadaba waa ku kala geddisan yihiin. Dhanka kale haddi aynu ka eegno unugyadu waxay iskaga mid yihiin hawsha ka socota unugga gudihiisa iyo dhiska guud ahaaneed.
Waxbarasho
Bayoloji

Taariikhda helitaanka dhiska  unugga

Dhiska unugga waxaa ugu horreeyey oo helay nin la oran jiray Robert Hooke Markii tariikhdu ahayd 1667. Markaas uu unugga helay wuxuu adeegsanaya weyneeye qadiimi ah. Markaas wuxuu rumaysnaa in unuggu maran yahay oo uu gidaarka unuggu(cell wall) yahay qaybta ugu muhiimsan unugga. Muddo ka dambaysay ayaa la ogaaday in ay qaybta ugu muhiimsan unugga nooli tahay waxa ku jira unugga.

Dhirta iyo xayawaanka 
Dhirta iyo xayawaanku waxay ka samaysan yihiin unugyo, noolaha waaweyn waxaa jirkoodu ka kooban yahay maaayiin unug. Noolaha unu badanlayda ahi waxay leeyihiin hawshooda, jimidhkooda iyo qaabkoodaba. Dhirta iyo xayawaanka badankoodu waxay leeyihiin unugyo badan waxaase ku jira qaar ka koobanunug qur ah oo la yiraahdo hal-unugley. Unugyada ugu yar yari sida bakteeriyada aad bay u yar yar yihiin oowaxaa qur ah oo lagu arki karaa weyneeyeha waxaan ugu waaweyn ugxanta shinbiraha. Unugyada badankooda , waxaa dhererkoodu u dhexeeyaa 0.025 cm. (1/100") iyo  0.0025 cm. (1/1000").

Dhiska gudaha ee unugga 

Unuggu wuxuu ka kooban yahay gidaar-unug, xuub-balasmeed iyo Borotoobalaasim. Gidaarka-unuggu wuxuu ka koobanyahay seluloos. Gidaarka unugga gudihiisa waxaa ku jira Saytoobaasim waxayna ka kooban tahay iskujiryo kakan oo ah iskudhisyo kimikeed, waxaana ku jira qayb qayb weyn oo biya ah.

Saytoobalaasim 
Saytoobalaasim waa wax isjiidaaya oo u eg ukunta inteeda cad. Waxaa dusha kaga wareegsa saytoobalaasimka xuub-balaasmeed khafiif ah waana mid aad muhiim u ah waayo wuxuu xukumaa wax allaaliyo wixii soo gelaya saytoobalaasimka. Saytoobalaasimku waxay leedahay dulalaati la yiraahdo daloollada unugga. fuuqa ku jirana waa milan biyood oo ay ku jiraan sonkor iyo walxo kale.

Bu'da 
Saytoobalaasimka waaxaa ku jira jir giraansan ama wareegsan oo la yraahdo bu' oo aan sida caadiga ah aan la arki karin illaa la midabeeyo. Bu'da aad iyo aad ayay muhiim u tahay oo waxay xukuntaa hababka nololeed ee unugga. Haddii unuggu laba qaybood loo kala qaybiyo oo bu'da qayb ka mid ah labada qaybood la raacsiiyo, waxaa noolaata oo qur ah qaybta bu'da wadata.

Borotoobalaasim 
Borotoobalaasim waa alaabta nool ee unugga waxayna ka kooban tahay bu'da iyo Saytoobalaasimka.

 Where Did the Instructions Come From?
Hobyo

Dagmada Hobyo Waa Dagma ka mid ah dagmooyinka gobola mudug somalia. Hobyo    

degmada hobyo waxa iska leh Beesha reer xaaji saleebaan  oo ah beel balaaran Oo dagan hobyo iyo xarardheere ila cadaadoMagaca Hobyo marka uu baxay iyo sida uu u baxay midna si saxa looma yaqaan, hasayeeshe waxaa la sheegay in magacaas oo ah mid da’ weyn in loo maleynayo inu ka yimid laba ereay oo kala ah: “ Hoo Biyoh” sababtoo ah magaalada dhulka xeebta ayaa biyo aad u macaan oo wax ka yar laba feet lagu gaaro. Hobyo waa marso dabiici ah oo ganacsi iyo xiriir dheer la soo lahayd dalalka kulaala Bad Weynta Hindiya iyo Khaliijka . waa magaalo qadiimi ah qarniyo dhisan waa magaalo dhismo qadiimi ah leh dagmada hobyo waxa dagan beesha salebaan sido kale magaalada hobyo waxaa intiisa badan dagan beesha Saleebaan waxa kalo la dagah oo aan ku badneen beesha reer Sacad Saciid  

waxa shekoyinkas ka mida sugule sac lagu maal  oo odaygi Xaaji saleebaan dhalay  .  

Soomaaliya

Waa magaalo xeebeed qurux badan.
Dhahar

Dhahar waa magaalo ku taala bariga gobolka Sanaag ee wadanka Soomaaliland

Magaalada Dhahar waxay ka tirsan tahay Degmada Badhan oo isku soo ururisa magaalada iyo deegaano ku hareersan.

Sharaxaad
Magaalada Dhahar waxay kamid tahay magaalooyinka ugu waawayn woqooyi bari. Dhahar waxay dhacdaa barta 9.75 digrii loolka waqooyi iyo 48.82 digrii dhigta Bari, waxayna magaalada dhacdaa koonfurbari Ceerigaabo isla markaana u jirtaa 220 km; halka magaalada Boosaaso ka xigto koonfurta iyo fogaan ah 215 km.

Magaaladda dhahar ayaa waxaa kunool shacab gaaraya ilaa 82kun oo qof oo isugu jira qeybaha kala gadisan ee bani aadamka , Waxaa aad ugu xiran magaalada reer guuraa farabadan. Waxaana aad magaaladda loosoo buuxshaa xiliga xagaa baxa loo yaqaan oo dadweyne tiro badan usoo xagaabaxaan sida bilaha 5 ilaa 9 aad waxaana lagu qiyaasaa bilahaa dadweynaha ilaa 95 kun oo qof. Magaalada Dhahar ayaa ah mid aad ugu fiican Marti galinta waxaana ku yaala hoteelo oo leh restaurants gudahooda waxaana ka mid ah Hotel Midnimo.

Caafimaadka magaalada waxay leedahay xarumo caafimaad oo tiro badan sida Cusbitaalo , MCHyo iyo waliba Farmashiyo.
Waxaa ka hawl gala magaaladda dhahar shaqaale loo tababaray arimaha quseeya caafimaadka isla markaasna sida ay ii sheegeen qaar ka tirsan shaqaalaha caafimaadka inaaney wax mushahar ah oo la sheego aaney qaadan balse ay jirto mar mar ay Talaalo iyo sameeyaan waxey sidoo kale wax aan la sheegin ka helaan hay’addo oo ku taakuleeya mararka qaarkood daawooyin aan sidaa usii badneyn oo la dhigo MCHyadda.

Waxbarashada
Deegaanka Dhahar waxaa ku yaala dhowr machada oo waxbarasho. Sida ay sheegtay Wasaarada Waxbarashada Soomaaliya, magaalada Dhahar waxaa ku yaala ilaa 5 dugsiyo hoose; kuwasi waxaa ka mid ah: Mubarak Primary, Al-Raxma, Buraan iyo Al-Khayr. Sidoo kale waxaa magaalada leedahay dugsiyo sare, waxaana ka mid ah Dugsiga sare ee Mubarak.

Ganacsiga
Xaga ganacsiga magaalada ayaa ah mid marwalba siiweynaanaya waxaana suuro galiyey nawaaxiga magaalada oo leh xoola kala duwan ahna meelaha Somaliland ugu xoolaha badan. Magaaladu waxayna leedahay ganacsiyo kala duwan, waxayna aad ugu xirantahay dekeda magaalada Boosaaso.

Sidoo kale fiiri
Liiska magaalooyinka Soomaaliya
Gobolka Sanaag

Tixraac

Soomaaliya
Magaalooyinka Soomaaliya
Sanaag
Boon

Boon waa degmo ka mid ah degmooyinka ugu waawayn uguna dadka badan degmooyinka gobolka Awdal.

Tilmaan 
Boon waxa ay 48 km woqooyi ka xigtaa Caasimada gobolka Awdal ee Boorame Boon waa degmo qadiimi ah oo leh taariikh mug leh oo aanay ilaawi karin umada kunool Somaliland iyo guud ahaanba  Somalia Boon waa halkii ay ka bilaabantay hawshii iyo halku-dhegii la magac baxay ISKAA WAX U QABSO halku dhegaas oo ay somali oo dhami u bogtay kuna hawl gashay isla markaana astaan u noqday degmada Boon dhanka kale Boon waxay caan ku tahay Sportska oo ay ciyaaryahanadeedu ka qayb qaadan jireen wiilal iyo gabdhaba tartannadii dhex mari jiray goboladii dawladii Somalia isla markaana ay hada si muuqata uga dhex muuqdaan tantanka gobolada Jamhuriyada Somaliland Boon waxa ay ku taallaa dhul sare oo hawo fiican leh isla markaana leh dhul beereed iyo dhul daaqsimeed labadaba Boon waxay dhabarka ku haysaa buuralay ay ka mid tahay buurta wayn ee saldhiga u ah isgaadhsiinta dalka oo dhan ee Libaaxlay.Boon waxa ay leedahay Mayor iyo M/kuxigeen iyo xog-haye Mayorka hada jooga oo xilka la wareegay mudo saddex sanno ka hor ahayd waxa la yiraahdaa Maxamad Khayre Dhimbiil.

WAX-BARASHADA 
 
Boon waxay leedahay dugsiyo hoose kuwa dhexe iyo dugsi sare iyo waliba dugsi farsamada gacanta ah oo hada gacanta lagu hayo dhamaystirkiisa Boon ardayda waxka barata dugsiga sare waxay si toos ah u galaan qaybaha jaamacada camuud ay ku leedahay Degmada Boon gudaheeda iyada oo boon jaanis u heshay inay noqoto halkii ugu horeysay ee maamulka jaamacada camuud ay ka furaan qaybo ka tirsan jaamacada iyadoo ay ka hawl galaan qaybo ka mid ah ardayda ka baratay jaamacada cammuud qaybta sharciga kuwaasi oo loo yaqaan (legal clinic) Degmada Boon waxa kale oo ay leedahay private schools iyo Madaaris ay dadka qaar ku bartaan diinta iyo carabiga waxa kale oo boon ka socda waxbarashada dadban (non formal education) taasi oo kor loogu soo qaadayo ardaydii aan jaaniska u helin school ama wax-barasho wakhtigii ay da'doodu ku haboonayd kuwaasi oo ay ka caawiyaan hay'ado caalami ah oo aan dawli ahayn iyo qaar ka mida UN ta sida NRC iyo WFP

by cabdala gorod
Libaaxley

Libaaxley waa Buur ka mid ah buuraha ugu caansan gobolka Awdal ee Jamhuuriyda Soomaaliya
waa halka Buuraha iyo Banka geriyaad iska galaan
waa buur Taariikh dheer ku leh deegaanka waxyna ku caan baxday Ugaadha kala duwan
waxaana yimid 1962 Aden cadde, 1967 Abdirashid Ali sharmarke oo loogu caano lisay
oo ahaa labadii madaxweyne ee Somalia Sanadihii 1960 -1969.
1978 waxaa yimid generaal maxamed Farah Aydid 1988 waxaa yimid Moxamed Ali Samater
oo ka mid ahaa Saraakiisha caanka ah Somaliyeed, 1994 waxa yimid Caaqil Maxamed Ciise Shidane o ahaa caaqil ama duub ka caan ahaa bulshada dhexdeeda gaar ahaan koonfurta.
Libaaxley waxay caan ku tahay dhir iyo macdano sida Dhuxul dhagaxda iwm waxaana iska leh jilib caan ah oo la yidhaahdo Bahabar celi.
waana goobtii dagaaladii Amxaarada iyi tigrega 1887 sal dhiga Gumeysi diidkii
Beelaha Samaroon ay ku gabsadeen. iyadoo dhawaana lagu gamay gantaal ciidamada
mareykanka ee Djibouti ku sugani ay ku soo abaareen.
waxaana Beel Taariikh ku leh Badda cas wakhtiyadii beryo-beryo.

Buuraha Soomaaliya
Buuraha Somaliland
Geerisa

Geerisa waa tuulo oo ku taalo gobolka Awdal ee wadanka Somaliland.waxaa kale oo leedahay buuro dhadheer iyo macdaan qali ah 
oo waxaa kalo u dheer dadka reer geerisa waxaay leyihin xolo geel iyo loda besha dagtaa magaladan wa Mamasan

faah faahin dheeraad ah 
geerisa waa magaalo u dhow saylac ,maamul ahaana hoostagto saylac waxaana daga beesha ciise gaar ahaan mamaasan cabdalle gadiid waxaa ku dhashay caaqil cali duule, xassan guuled madaxweynihii hore ee jabuuti
1974

1973 - 1974 - 1975



Dhacdooyin 
Af Soomaaliga si wanaagsan ugu qoro bogaga oo dhan hadii kale luuqada Soomaaliyeed qiimo iyo micno baden uma samaynayso dadyoowga kale, fadlan arinkaan masuuliyad ayay naga wada saaran tahay.

Dhalashooyin 
 Anggun
Somalia waxaalaaaasaasay sanadkii 1960

Dhimashooyin 
 Georges Pompidou

Madaxda Aduunka 

Sanad
1972

1971 - 1972 - 1973



Dhacdooyin 
             1972 waxaa uu ahaa sanadkii la qoray afka Soomaliga
     waxaana wakhtiga wadanka  ka talinayey xukamad milateri ah
  waxaa uu laah kala danbayn iyo sharci
  waxaana uu ahaa shuuci  aan sax ahayn ,abaar ayuu ahaa in kasta 
wakhtigaa aan yaraa oo dugsi hoose joogey
 Dadku aad ayey u farax sanaan jireen waxayna aaminsanaayeen dalkooda 
iyo diintooda 
  ma jirin calamo iyo cidkale oo barbar ordeeeysa dal keliya iyo umadkeliya
    ayaa jirey wakhtigaa 
       mahad badan

Dhalashooyin 
 Eminem

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka 

Sanad
Dimishiq

Luuqada ingiriiska waxaa lagu dhahaa (Damascus). Luqada carabiga waxa loo yaqaa naa دمشق (Dimashq) waxaan loo yaqaanaaa mar marka qaar (ash-Shām, الشام). Waxayna tahay caasimada dalka Suuriya. Waxayna kamid tahay wadama ugu taariikhda dheer ee aduunka. Dadka kunool waxay gaarayaan 4.5 milyan. Dadka ku nool magalada dimishq 75% waxaa weeye Sunni muslim ah. Magaalda dimishq waxaa ku yaal in ka badan kun 1,000 misaajid. Misaajidka ugu caasan waxaa weeye masjidka Umayyad. Waxaa kale oo ku nool magaalada dad haysta diinta Masiixiga ka sidoo kale axaa ku ala dhowr kaniisado.

Tix

Suuriya
Aasiya
Neef

Neef (Gas)

Haku khaldin xanuunka Neefta

Neeftu (ingiriis: gas) waa walax oo mid ka mid ah sadexda aasaaska u ah walaxda (matter). Waxa laga yaabaa in neefta saafi ahi ka samaysan hal atom, sida Neefta Gobka ama neef atomic sida Niyoon, malakuyuul ka samaysan labo atom, sida Ogsajiinta oo kale, ama isku dhis (compound) ka kooban malakuyuulo ka yimid atomyo kala duwan, sida Kaarboon-labo-ogsaydh (C2O). 

Iskumilanka neeftu waxay ka kooban tahay neefo saafi ah oo kala duwan sida hawada oo kale. Waxa neefta ka soocay adkeha iyo dareereha waa ayadu waxay ka samaysan tahay saxaro (particles) kala furan isla markaana kala madax-banaan, taasi oo ka dhigtey neefta mid bilaa ur ah oo isha dadku arki karin. 

Marka cadaadiska iyo heerkulku caadiga yihiin, neefaha kali ah ee dagan ee curiyeha ka tirsan waa kuwa ka sameysan malakuyuulo labo atom iyo wixii ka badan, kuwaas oo ah:
Haydarojiin (H2), Nitrojiin (N2), Ogsajiin (O2); iyo marka lagu daro labo ka mid ah Halogenska Foloriin (F2), iyo Koloriin (Cl2). 
Neefahaasi waxaa soo raaca kuwa ka samaysan hal atom ee Neefta Gobta (Noble Gases) kuwaas oo kala ah: Hiliyaam (He), Niyoon (Ne), Aargon (Ar), Kiribtoon (Kr), Siinoon (Xe) iyo Raadhoon (Rn). 

Chalcogen
Pnictogen
Guruubyada Diwaanka Curiye
Millan
Birta Alkalineta Dhulka
Halogen
Noble Gas
Bir la mood
Bir Ma Ahe
Isku dhis
Baayooloji
Falgal
Birta Alkali
Bir
Neef
Curiye
Halogen
Noble Gas
Diwaanka Curiye
Ganac

Ganac: 
Ganacu waa qanjir weyn oo bogga hoostiisa ku yaala. Ganacu wuxuu soo saaraa sadex dheecaan oo dhiiga lagu daayo(endocrine part) oo kala ah : insolin , glucagon iyo somatostatin. waxaa kaloo uu soo daayaa dhecaano kale oo lagu daayo xididmaha (exocrine part).

Insolin 
Insolin ama Insuliin 
Insolin-ta waa hormoon ama dheecaan waxaana soo saara unugyada "beeta" oo ka mid ah kuwa ganacu ka samaysan yahay. 
Insoliinta shaqadeedu waa burburinta sonkorta (glucose). dheecaankan marka uu ganacu soo saaro si toos ah ayaa loogu daraa dhiigga. Wixii glucose (sonkor) ahaa ee dhiigga la socdey ayuu u sahlaa iney galaan unugyada gudohooda si loo burburiyo. Xuubka unugga ayey glucoskii ka dustaa oo gudaha unugga ayey sonkortii gashaa. meeshaas iney gashona waxaa sahley insoliiinta. Insoliinta laáanteed ma suurtoobeyso iney unugyadu qaataan sonkorta dhiigga dhex wareegeysa.
Insolintu waa hormoon ka dhisan 51 amino-asiidh.
--213.89.9.208 01:19, 10 Diseembar 2007 (UTC)abdirashid

Glucagon 
Waa hormoon uu ganacu soo saaro. Waa hormoon ama dheecaan ku lid ah insolinta.
Dheecaankan shaqadiisu wxey ku lid tahay shaqada insoliinta.
Labadan dheecaanba si toos ah ayaa dhiiga loogu daraa.

Bayoloji
Nuur Cade

Nuur Xasan Xuseen  ‎; 2 February 1938 – 1 April 2020), sidoo kale loo yaqaan Nuur Cade,
wuxuu ahaa siyaasi Soomaaliyeed , oo soo qabtay xilka Raiisul wasaare. ee Soomaaliya laga soo bilaabo Nofeembar 2007 ilaa Febraayo 2009. Nuur xassan Wuxuu ka soo jeedaa magaalada Muqdisho, wuxuuna ka dhashay beesha Celi cumar ee  Abgaal ee Hawiye .

Taariikh nololeed

Tixraac

Siyaasada Soomaaliya
Raiisul Wasaarayaasha Soomaaliya
Rey mysterio

Rey Mysterio (Dhashay 11. Diseembar 1974), waa nin Mareykan oo asal ahaan Meksikaan ah oo lagdamo. Ninkaan waxoo hadda ka midyahay kluub la dhaho WWE waxoona ka mid ahaan jiray World Championship Wrestling (WCW).

Ciyaaraha
Lagdamada Mareykanka
Mareykanka
Cabdiqaasim Salaad

Cabdiqaasim Salaad Xassan (carab:عبدي قاسم صلاد حسن) wuxuu dhashay sanadku markuu ahaa 1941dii.waxa uu bartay qur,aanka asaga oo yar kadib wax barashadiisa waxa oo ka bilaabay magaalada gaalkacyo cabdiqaasim waxa uu ku soo biiray Siyaasadda asaga oo da,yar waxa oo noqday wasiirkii ugu da, da yaraa ee soo mara taariikhda soomaaliya .cabdiqaasim waxa oo ka soo qabtay dowladii hore ee soomaaliya xilal kala duwan oo u badan wasiirnimo sida (( wasiirka arimaha gudaha wasiirka maaliyada wasiirka waxbarashada )), cabdiqaasim salaad xasan markii ee burburtay dowladii soomaaliya waxaa uu aaday dibada inta badanna ma uusan imaan jirin dalka . cabdiqaasim salaad xasan waxa uu isku soo sharaxay jagada madaxweyna nimada soomaaliya sanadkii 2000 shir lagu qabtay dalka jabuuti maagaaladiisa Carta taas oo ugu danbeyntii loogu soo magacaabay in uu noqdo Madaxweynaha dalka Soomaaliya. Wuxuu ahaa madaxwaynaha Soomaaliya taariikhdu markey ahayd 27dii Agoosto sanadkii 2000 ilaa 14kii Oktoobar sanadkii 2004.

 "Xildhiban"

C/qaasim Salaad Xassan wuxuu ku dhashay magaalada Dhuusamareeb ee gobolka Galduduud oo ku yaalla bartamaha dalka Soomaaliya sanadkii 1941dii.wuxuu waxbarashadiisii ku dhammeystay magaalada Muqdisho, ka dibna wuxuu waxbarasho u aday  dalka midowga sofiyet sanadkii 1964dii asago ku bartey sayniska dabiiciga shihaadada heerka labaadna wuxu ku bartey madada Baylooji ee jaamacada Mamulka Mosko (Moscow State University) kadibna gadaal uguso laabtey dalka waxana xilki ugu horeyay oo lo magacaabay sanadku marku aha 1973 isago marka noqday wasiirki warshadaha, islamarkana wasaarado farabadan xilal kasoo qabtey intu dowladi militariga kamid aha waxana kamid aha isago noqdey wasiirki warfaafinta marna wuxu aha wasiirki arimaha gudaha iyo raysal wasaare ku xigeen 
 Barnaamijyada Idaacadda 04:00 GMT

 Barnaamijyada Idaacadda 11:00 GMT
 Barnaamijyada Idaacadda 14:00 GMT
 Barnaamijyada Idaacadda 18:00 GMT
 

  4:00PM

  7:00PM

  8:00PM

Somali Links

Aminarts
Allpuntland
Allceeldheer
Dayniile
Dhagaxtuur
Hamarey
Hiiraan
Hornafrik
Markacadeey

Midnimo
Mareeg
Puntlandpost

Qaranimo

Shabelle

Somaliweyn

Somalitalk

Solamusic

Universal TV

Xamardaye

International News Agencies

Aljazeera

Arabnews
Reuters

Washington post

BBC

CNN
More Somali Books
Coming soon

Date:  

Dr. C/qaasim Salaad Xassan

Taariikh nololeedkii madaxweyne
Dr. C/qaasim Salaad Xassan

Last update:  Axad - 23 Sep 2007

Siyaasadda Soomaaliya
Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Taariikh
Shahaadah

Shahaadah (), ama shahaado waxa weeye qirista Ilaahay in uu yahay hal kaliya waaxid maba tawxis ka oo ah qirista Ilaahy.

shahadah waxey ka mid tahay shanta tiir oo ugu muhiimsan diinta Islaamka, waxaana weeye tiirk koowad oo ah shahaadada.

Akhrinta 

أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمدا رسول الله [luuqada carabiga]

Waxaan qira'yaa in uusan jirin ilaah, Alle (Allaah) mooyee, waxana qirayaa in uu Muxamed (csw) yahay rasuulkii Alle (Allaah).

I testify that there is no god (ilah) but God (Allah), and I testify that Muhammad is the messenger of God. [luuqada Ingiriiska]

Walaaleheyga muslimiinta ah waxaan jeclaan lahaa inaan halkan isku xasuusino tawxiidka ilaahey iyo fadliga uu leeyahay iyo dunuubta uu u dhaafayo qofkii la yimaada towxiidka, rabigeena tabaaraka watacaalaa wuxuu leeyahay ( قال تعالى:(الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ),) Ilaah wuxuu noo sheegayaa kuwii rumeeyay oo aan iimaankooda ku daboolin shirki kuwaas waa kuwa aduunka ku hanuunsan kana badbaada cadaabta ilaahey yoomul khiyaama. 
kuwaasu waa kuwee (waa kuwa cibaadadooda u baraxtiray ilaahey oo kaliya) waa sida uu leeyahay al imaam ibnu katheer tafsiirkiisa, nabigeena (n.n.k.h.) wuxuu yiri sida ay ka soo wariyeen al imaam al bukhaari iyo muslim saxaabiga la yiraahdo cubaada ibnu saamit (ilaahey haka raalli noqdo ) cubaada ibnu saamit wuxuu leeyahay rasuulka (n.n.k.h.) wuxuu yiri (man shahida anna laa ilaaha illa laaha waxdahu laa shariika lahu wa anna muxammadan cabduhu wa rasuuluhu wa anna ciisaa cabdullaahi wa rasuuluhu wa kalimatuhu alqaahaa ilaa maryam waruuxun minhu waljannatu xaq wannaaru xaq adkhalahu allaah al jannata calaa maa kaana minal camal) walahumaa ee waxaan ula jeedaa al imaam al bukhaari iyo muslim xadiith ay ka wariyeen saxaabiga la yiraahdo citbaan (ilaahey haka raalli noqdo) asagoo ka soo wariyey nabigeena (n.n.k.h ) wuxuu yiri (fa inna allaaha xarama callan naar man qaala laa ilaaha illa alaaha yabtagii bi daalika wajha allaah) maxaa loola jeedaa shahaadatu an laa ilaaha illa allaah? waxaa loola jeedaa ilaah xaq lagu caabudo inuusan jirin ilaahey kaliya mooyee, marka qofka ku dhawaaqo kalimadaan waxaa laga doonayaa inuu la yimaado sedex qodob. 
1- inuu kalimadaan micnaheeda ogyahay. 
2- inuu ku camal falo waxyaabaha ay fareyso muuqaal iyo qarsoodi. 
3- inuu ka haro waxyaabaha ay ka celineyso muuqaal iyo qarsoodi. 
Assagoo yaqiinka raacsinaayo. Walaalayaal waxaa halkan inoogu dhamaaday fadliga towxiidka.

 Islām​—The Way to God by Submission

Islaam
Submission (film)

Submission Is-Dullayn, waa filim Ingriis ah oo soconaya 10 daqiiqo. Waxaa tifaaftirey Theo van Gogh waxaana qortay Ayaan Xirsi Cali.

Filimkaan ayaa wuxuu muujinayaa dumar qaaqaawan oo dushooda lagu qoray Quraanka Sharafta leh.

Filim
Majladda Time

Time (Af-Soomaali Taaym), oo sumaddeeda ganacsigu tahay TIME oo far-taagan ah (Waawayn), waa Shantiris (Majalad) todobaadle ah oo ka soo baxda waddankaMaraykanka. Waxay wada jaal yihiin dhiggeedda tifaaftirka Yurub Time Europe (Af-Soomaali Taaym Yurub) oo Landhan ka soo baxda, iyo TIme Asia (Af-Somaali Taaym Eeshiya) oo Hong Kong ka soo baxda.

Time, caddadkeedii ugu horreeyey wuxuu soo baxay sanadkii Maarso 3, 1923, waxaana soo saaray Briton Hadden iyo Henry Luce, waxayna noqotay Shantiriskii ugu horreeyey ee todobaadle ah ee ka soo baxa waddanka Maraykanka. Time waxaa looga hadlaa dadka caanka ah iyo waxyaalaha la xiriira, sida, 100 ka qof ee adduunka loogu jecel yahay, loogu necebyahay, ugu geesisan, uga dhiirran, iwm.

Waxaa la sheegaa in magaca TIME uu yahay ereyo laga soo gaabiyey "The International Magazine of Events." oo la cno ah "Shantiriska Caalamiga ah ee Dhacdooyinka"

Waqtigaan la joogo, tifaaftiraha Time waa Richard Stengel; Priscilla Painton, Adi Ignatius iyo Michael Elliottna waa u qaybsanaaysha maamulka shantiriska.

Joornaalada mareykanka
Joornaalo
Ugaas Khalaf

Ugaas NUUR ’’’Ugaas Hassan DHEERE’’’ Ugaas KHALAF’’’ ' wuxuu wakhtigisu ku aadanyahay xiligii u dhaxeeyay bilowgii 1400 
Wuxuuna Ugaas NUUR ka talin jiray oo saldanada Absame ugu heyn jiray dhulkan la magac baxay Qoraxey.
Sida ilo kala duwan aan war kaga heyno waxey saldanadu uuga soo wareegtay Ugaas caamir Yusuf hayayna hal galin’ (maalin badhkeed)oo qoys ahaan isu dhow yihiin. Saldanadahan waxaa lagu qiyaasaa inay tahay Saldanadii ugu horeysay ee beesha Ogaden khaash uyeelato, Intii Ka horeysay waxaa hogaanka Hayay Garaad Faarax Ileey, Garaad WiilWaal oo beesha guud ee absame isku ahaayeen.

Saldaanada Soomaalida
Cabdiraxmaan Tuur

Madaxwaynahii uu horreeyey ee Somaliland kuna dhawaaqay gooni isu-taagga Jamhuuriyada Somaliland. Wuxu ahaa Siyaasi wayn, wuxu ka soo shaqeeyey dawladdhihii hore ee Soomaaliya, Wuxu soo qabtay xilal badan, Wuxu uu soo halgamey dib uu soo-celintii Somaliland. Wuxu walaal la ahaa Aabihii Waxbarashada Soomaaliya (Maxamuud Axmed Cali oo lo yaqaaney Father of Education Of Somalia).

Dib kala soco Taariikhda Marxuumka, Madaxwaynahi sharaftalahaa C/raxmaan Tuur (Ahun)

C/Raxmaan (Tuur) Alle haw naraxariistee waxa uu ahaa nin fiican oo aan dada qadaf iyo gef toonna u geysan. Wuxu ahaa nin dhawrsan oo dadka dhegeysta oo inta erey ee uu yidhaa la tirin karay. C/Raxmaan waxa uu qabtay xilka Madaxweyne-ku-xigeenkii Dawladda Salbalaar ee uu madaxweynaha ka ahaaa Maxamed Faarax Caydiid (Ahun).  C/Raxmaan tuur wuxuu ahaa  madaxweynihii ugu horeeyey ee somaliland. M.Wayne Tuur ololihii doorashada Daahir Riyaale ayuu kala qeyb galay si uu uga saaro meesha in ay qabiil uun ku koobnaato xilka madaxweynanimada Somaliland.
C/Raxmaan (Tuur) wuxuu ahaa maskaxdii ka takhalustay dawladdii kali-taliska ahayd ee Moxamed Siyaad Barre, Wax uu ahaa nin maskax badan, isla markaana geesi ah Alle ha u naxariisto. Cabdiraxmaan (Tuur) waxa uu ahaa gudoomiyihii 5aad ee SNM, kaasoo ahaa hoggaamiyihii SNM isagoo muddo gaaban xilka Guddoomiyanimada SNM hayeyna suurtogaliyey in la burburiyo dawladdii kacaanka sheegan jirtay ee uu horboodayey askarigii Maxamed Siyaad Barre (Ahun).
Qalinkii Cabdinajiib Baashe Maxamed oo Hargaysa ku suagn

MILICSIGA MAALMIHII CABDIRAXMAAN TUUR..
Waa Qalinkii Qoraaga weyn Muj.Boobe Yuusuf Ducaale oo Hargeysa ku sugan. -
Qormaddii 3aad iyo 4aad. 
.
Tuesday, November 18th, 2003

Halyeeyada somaliland
Amistardam

Amistardam ama Amsterdam waa caasimada Dalka Holland waxaana degen in ka badan 851 573 oo qof (2017). Amsterdam waxay hoy u tahay dad kasoo kala jeeda aduunka dacaladeeda oo dhan waxaana ku nool in ka badan 170 jinsiyadood sidaa daraadeed waa magaalada aduunka ugu jinsiyadaha badan marka laga reebo New York. Amistardam waa magalada ay u soo hoydaan dadka ku nool qaarada yurub marka la gaadho dhaamadka todobaadka ama weekendga, sababtoo ah dadka ku nool qaarada, yurub ayaa u soo dalxiisa iyaga oo u imaada waxayabaha ay ka midka yihiin, xashiishka, waxyaabo kale oo fisqi ah oo ay dheertahay qarada %Yurub.

 [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/101975126 The Witkars of Amsterdam​—Born of Necessity
Nederland
Holland
Kobanhaygan

Kobanhaygan wa Casumada Denmark og uguna wayen dalka, waxa ku nool 1.145.804 dad Xafisya badan ba ku yalo iyo Sara da dar kuma yalo wadanka dan waxa ku nool 5.4 miljan. wagi horey waxi ahan jirtay magalo og alabta lago gato , sanada kadib ad bey u weynatay dadka nah wey ku batayn, markas ba laga digay casumada.kobanhaygan wa magalada. 
Denmark sidoo kobanhegan waxay ku taal gobolka loo yaqaan shiiland oo qayb ka ah boqortooyada danmark
Sadaam Xuseen

Abuu Cuday Sadaam Xuseen Cabd al-Majid al-Tikriti (; Ṣaddām Ḥusayn ʿAbd al-Maǧīd al-Tikrītī; dhashay 28 Abril 1937 – dhintey 30 December 2006) waaxuu ahaa madaxweynihii Ciraaq, laga bilaado taariikhdu markey ahayd 16 Luuliyo 1979 ilaa 9 Abriil 2003. Sadaam Xuseen wuxuu noolaa, laga bilaabo 28 Abriil 1937 ilaa 30 Diseembar 2006, wuxuu jiray 69 sano. Abriil 28 1937 ayuu ku dhashay Al-Cawja, Ciraaq oo u dhow magaalada Tikrit oo u jirta 200km waqooyiga Baqdaad. Sanadkii 1956 ayuu ku biiray xisbiga Ba’ath. 1958 lix bilood ayuu xirnaa ka dib markii lagu eedeyay inuu waday dhaqdhaqaaq Dawladda looga soo horjeeday. 1958-waxaa uu ka qeyb qaatay afgambigii leysku dayey in xukunka looga tuuro Abdulkarim Qasim, wuxuuna ka dhaawacmay lugta kadibna waxaa uu ufakaday Syria ka dibna Masarayuu sii galay. Febraayo 25, 1960 ayaa dil lagu xukumay asaga oo dalka dibada kaga maqan. 1962 waxaa uu Masar ku dhameystay dugsiga sare.

Si kastaba ha ahaatee, sanadkii 1979 Sadam waxaa uu noqday madaxweynaha dalka Ciraaq.Ka dib markii uu xukunka kala wareegay madaxweyne Bakr taa oo ka dhalatay damacii Bakr ee ahaa in uu Syria la midoobo Sadamna taa waa uu ka soo horjeeday. Wuuxuna ku xukumay xabsi guri. Sebteembar 1980 Sadam waxaa uu ka baxay heshiiskii uu 75-kii la galay Iraan ee ku saabsanaa xuduudaha. Ciraaq ayada o kaalmo ka heleysa Ciidamada bada ee mareykanka ayey dib u qabsatay dhulkii Iraan kaga qabsatay intii dagaalka lagu guda jiray ee u dhaxeysay 1984-86. waxaa dhamaaday dagaalkii Iraan iyo Ciraaq. 1990-Ciraaq waxa ay qabsatay Kuwait. 1991-ayaa in ka badan 30-dawladood Ciraaq ka saareen dhulkii Kuwait.

Tixraac

Siyaasad
Yemen

W:zh:也门
Yemen (Af-Carabi: اليَمَن), ama Jamhuuriyadda Yemen waa wadan ku yaalo Bariga Dhexe. Yemen waxee xuduud la leedahay wadamada Sacuudi Carabiya oo ka xigta Woqooyiga iyo Galbeedka xeebta Baddacas, iyo Cumaan oo ka xigta Bariga, Dhinaca Koonfurta waxaa ka xiga Gacanka Cadmeed iyo Bada Carabeed, dhinaca Galbeedka neh waxaa ka xiga Bada Cas, wadanka caasimadiisa waa Sanca.wadanka Yemen waa wadanka kaliya ee Bariga dhexe oo isticmaalo Jamhuuriyad. yemen waa wadan aad u duqsan waxaana aad looga caabudaa diinta islaamka, dhinaca dhaqaalaha yemen uma taajirsano sida wadamada kale ee carabta, wadanka waxoo leeyahy shidaal iyo saliid, laakiin wax soo saarkooda aad ayoo u yaryahay.

Xubin
 IMF *
 Bankiga Aduunka * *

 Jaamacada Carabta * *

 Qaramada Midoobay * * 

 Ururka Iskaashiga Islaamka * * *

 Unionka Mediterraneanka (baarlimentka waziirada “ Jaamacada (Ummadda) Carabta)..”.:•

Waddanmaha la Degaan Yemen
 31 Millions++:

  200+:

200,000+: [].

 450,000+:

 10,000+
[].

  300+:

 2,000+:

 P.R.C.: 5,000+++:[].

Taariikh 

Yemen waa wadan aad u duqsan waxoona leeyahay guryo taariikhi ah oo ladhisay kumanaansano kahor, ilaa hadda dadka yemaniga waxee isticmaalaan dhaqanka guryihii ladhisi jiray waagaas.Wadanka Yemen waxoo xornimo ka helay Dawlada Cosmaniya iyo gumeestihii Boqortooyada Ingiriiska. Wadanka Yemen waxoo markiisa hore u kala qeebsanaa Woqooyi Yemen iyo Koonfurta yemen , taariikhda marka ee eheed 1962dii ayaa koonfurta Yemen la midowday woqooyiga Yemen, waa markii wadanka laisku dhahay Jamhuuriyada yemen.

Magaloyiinka
 Ibb 
 Sanca
 Mareb

 Cadan
 Ta'ezz
 Al Mahwit
 Al Mukalla
 Hadhramaut

Sido Kale fiiri
Yemeni rial
Arabian Degaanka tectonic
Jarmalka

Jamhuuriyadda Federaalka ee Jarmalka ama 
Jarmalka waa wadan u dhisan dhinaca federaalka, waxoona ka koobanyahay 16 Gobol. Wadankaan waxoo ku yaalaa Bartamaha qaarada Yurub, waxoona xad la wadaagaa wadamada Faransis ka, Denmark, Luksemburg, Beljim, Holland, Switzerland, Austriya, Jamhuuriyadda Czech iyo Boland. Magaalo madaxda wadanka waa Berlin. Wadanka jarmalka markiisa hore woo kala qeebsanaa, waxeena isku keentiisa ee dhamaatay 1871dii, dagaaladii aduunka kii labaad ayaa wadanka jarmalka la kala qeebiyay ka bilaabato 1949kii ilaa 1990kii, waa markii oo wadanka mar kale midoobay. Jarmalka waxoo leeyahay Taariikhda ugu dheer ee qaarada Yurub. Wadanka jarmalka waxaa degen dad gaaraayo ilaa 83miliyan oo qof, waa wadanka ugu dadka tirada badan qaarada Yurub, waana wadanka Ugu dhaqaalaha xoogan qaarada Yurub, Dhaqaalaha jarmalka waa dhaqaalaha sadaxaad oo ugu weyn aduunka, waxoo ku xigaa mareykanka iyo Jabaan. Wadankaan waa wadanka ugu dhoofiska badan matoorka qaarada Yurub.

.

Taariikh 
Wadanka Jarmalka waa wadanka ugu taariikhda dheer Yurub, waxaana laga helay dadkii horay u degenaan jiray raadkoodii 700,000 oo sano kahor. Dadkii biniaadanka hadda jiro ka xooganaa, oo la dhihi jiray Neanderthal intii eesan isku bedelin biniaadanka hadda jiro 40,000 oo sano ka hor , waxee ku noolaan jireen wadanka Jarmalka.

Juqraafi ahaan 
Juqraafi ahaan wadanka Jarmalka waxa uu kuyaalaa Bartamaha iyo Galbeedka Qaarada Yurub, waxa uuna xuduud la leeyahay 
wadanka Denmark dhanka waqooyi, Boland iyo Jamhuuriyada Jeeg dhanka Bari, Austriya iyo Iswisarland dhanka koonfureed, Faransiiska iyo Luksemburg dhanka Koonfur Galbeed, Beljim iyo Holland dhanka Waqooyi Galbeed.
Axdiga Cusub

Cahdiga Cusub waa qaybta labaad ee Baybalka oo ka ka kooban 27 cutub.
Waxaa ugu horreeya afarta Injiilood oo isugu xiga sidatan: Mateeyos, Maarkos, Luuka, iyo Yohaana. Ka dibna Hawlihii Nabiyada iyo 14 dhambaal oo uu Bool diray iyo 7 dhambaal oo ay qaar kale qoreen ayaa la raaciyey. Waxaa intaas dheer cutubka Muujintii oo lagu xiray.

 Kitaabka quduska
 Masiixiyad
 Ciise

 Kitaabka quduska 

Axdiga Cusub
Calan

Calan waa cad ama gobal maro ah, taasoo lagu kor sawiray sawiro, loona isticmaalo astaan ahaan. Dal walba oo aduunka ku yaal wuxey leedahay calan u gaar ah oo lagu aqoonsado.calanka dunida ugu dada wayn ee intii lasameeyay aan wax aad ubadan laga bedelin ilaa iminkana la isticmaalo waxa loo aqoonsanyahay in uu ayahay calanka boqortooyada Denmark dawlad walibana waxa ay leedahay calan ka duwan calanka dawladaha kale xiliyadii fogaa calanka waxaa loo isticmaalijiray xilyada dagaalka in ay ciidamadu isku gartaan oo laysku fahmo waana uu sii hore maray isticmaalka calanku oo waxa uu ugudbay in loo isticmaalo bada iyo doonyaha taas oo calanka ka dhigatay wax aan laga maaarmikarin.

Taariikhda calanka 
Isticmaalka calanku waxa uu aad ugu faafay wadamada hindiya iyo [guurceel] waxa xili aad u fog laga isticmaalay calanka wadamada bariga aasiya waxa kale oo kamida calamada caalamka ugu dad way calanka holland waxyaabaha calamada loo isticmaalo waxa kamida in uu calaamd u noqdo wadanka iyo hscabka kunool waxa kale oo loo isticmaalaa waxaa astaan kadhigta sida shirkada iyo ururada ama hayadaha.

calamada Degmooyinka Soomaaliya 
 
Calamada
Dhaqaale

Dhaqaale waa lacag kororsi, Waana farac kamida cilmiga bulshada lacag la dhaqaaleesto, lacag meel la dhigto.Xarafka dhaqaale waxoo noqon karaa dhaqaale dowladeed, dhaqaale shirkadeed ama dhaqaalaha ganacsatada.Dhaqaalaha waa xisaab oo ku xiran wax soo saarka iyo shaqada.
Dhaqaalaha waa waxyaabo kala duwan waxoona markasto ku saabsanaadaha.Dhaqaale waa soosaaris iibgayn iyo iibsasho 

 Is a Fair Economic System Possible?

Dhaqaale
Xuseen Caydiid

Xuseen Maxamed Faarax Caydiid waa wiilkii Maxamed Faarax Caydiid. Wuxuu ku dhashay Beledweyne taariikhdu markey ahayd 16kii bishii Agoosto sanadkii 1962. 

Siyaasadda Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Soomaaliya
Webiyada

Webi waa erey juquraafi ah micnihiisana uu yahey dhul biyo-mareen ah. Dalka Soomaaliya waxaa mara labo webi oo kala ah Webiga Jubba iyo Wabiga Shabeelle waxayna ka yimaadaan dalka Itoobiya. Waxaa ugu dheer Webiga Shabeelle oo dhererkiisu uu gaarayo 1500km, waxaase ugu weyn (ballaar ahaan) uguna biyo badan webiga Jubba oo dhererkiisu uu gaarayo 800km. Magaalooyinka ay dalka ka maraan hadaan soo qaadano webiga Shabeelle wuxuu dalka ka soo galaa xadka uu gobolka Hiiraan la leeyahay dalka Itoobiya meel u dhow magaalada Feer-feer; wuxuuna soo maraa magaalyooyinka Beledweyne, Buuloburte, Jowhar, Balcad, Afgooye, Jannaale wuxuuna ku dhamaadaa meesha la yiraahdo Dhaytubaako oo u dhexeysa Jilib iyo Shalaanbood. Wabiga Jubba isagu waxaa uu dalka ka so galaa xuduuda uu gobolka Gedo la leeyahay dalka Itoobiya wuxuuna soo maraa magaalooyinka Doolow iyo luuq. 
Halka liibaanta qoryooley ay tahey wax soo saarka soomaalida meesha ugu soo wax soo saar badan.

 Rivers

Webiyada Soomaaliya
Webiyada
Ra'iisul wasaarayaashii Soomaaliya

Ra'iisul wasaaraha Soomaaliya () waa madaxa dowlada wadanka Soomaaliya. Tan ilaa 1956dii, markii la aasaasay xafiiska Ra'isal Wasaaraha, waxaa wadanka Soomaaliya ra'isal wasaare ka noqdey 22 qof oo iska dambeeyay xilka. Qofkii ugu horeeyay ee xilka qabta wuxuu ahaa Cabdullahi Ciise Maxamuud kaasi oo talada hayay wakhti ka horeysay Xornimadii Soomaaliya.
Maanta waxaa xafiiska ra'isal wasaaraha Dawladda federaalka Soomaaliya ku fadhiya Xasan Cali Khayre, kaasi oo soo magacaabay Madaxweyne Maxamed Cabdulaahi Maxamed "Farmaajo".

Raisulwasaraayaashii Somaliya

Sawiro Ra'iisal Wasaarayaasha

Sidoo kale fiiri 
 Madaxweyneyaashii Soomaaliya
 Siyaasadda Soomaaliya
 오빠시대 투표하기
waxaa jira xog intaan kabadan oo ay Soomaaliya leedahay

Tixraac
Astaanta Calanka Jabuuti

Erayadii Astaanta Calanka Jabuuti 

Hinjinne u sara kaca
Calankaan harraad iyo 
Haydaar u mudateen. 
Hir cagaarku qariyayiyo 
Habkay samadu tahayoo 
Xiddig dhi igleh hoorshoo 
Caddaan lagu hadheeyaay. 
Maxaa haybad kugu yaal!

Jabuuti
Heesaha qaramada
Ibnu Baduuda

Ibnu Batuuta   wuxuu ahaa nin socdaal ku maray meelo badan oo dunida ka mida gaar ahaan Afrika, Aasiya, wuxuu ku dhashay Danja wadanka marooko. wuxuu leeyahay kitaab uu ku qoray wixii uu safarkiisii dheeraa ku arkay تُحفة النُّظار في غرائب الأمصار وعجائب الأسفار.
Buugiisa waxaa ka mida meelo uu kaga hadlayo magaalooyin uu ka tagay soomaaliya sida saylac iyo  Muqdisho, 

Taariikh

  - saylac Magaloyinka doofinka Kof
Doolow

Degmada Doolow waa magaalo ay degenyiin dad badan oo soomaaliyed. Waana dagmo ku taal Gobolka Gedo dhanka waqooyi bari waxa ayna u dhaxaysaa magaalooyinka Buula-Xawo iyo Luuq Waxayna degmadu xaduud laleedahay Gobolka libaan oo ka mid ah dhulka ay itoobiya xoogga ku heysato waxana degmada mara labo wabi wabiga jubba iyo wabiga dawo .Waa magaalo qadiimi ah, dagaaladii sokeeye ee ka qarxay dalka Soomaaliya way ka badbaaday. Waxaa ku nool Doolow  dad gaaraya ilaa 125,000 oo qof. Guud ahaan waxaa aga qabaa'ilo kala duwan oo ay kamid yihiin beelaha  surre , Garamare, Gawaawayn iyo Mareexaan,  waxay laf dhabar u tahay reer guuraaga dega deegaankaasi. waxaayna leedahay beero waawayn oo bilic qurxoon

Maamul 
Degmada Doolow waxay degmo noqotay horaantii 197yadii. Doolow waa magaalo weyn degmooyinka 6da ah ee Gobolka Gedo. Waxaana Doolow daga Qabaailada surre, Garamare, Gawaaweyn iyo Mareexaan.
Soomaliya
Sasiiliya

Sasiiliya, Talyaaniga.
Sicily (Talyaani: Sicilia [sitʃiːlja]; Sicilian: Sicìlia) waa jasiiradda ugu weyn ee badda Mediterranean. Waa gobol madaxbannaan oo Talyaani ah, Koonfurta Talyaaniga iyo jasiiradaha yar yar, oo si rasmi ah loo yaqaano Regione Siciliana.

Sicilyadu waxay ku taallaa Badda Mediterranean dhexe, koonfurta jasiiradda Talyaaniga, taas oo ay kala soocaan Biyaha Dhuxul ee Messina. Meelaha ugu caansan waa Mount Mount, oo ah kan ugu dheer ee firfircoon ee Europe, [4] iyo mid ka mid ah kuwa ugu firfircoon adduunka, hadda waa 3,329 m (10,922 ft) sare. Jasiiradu waxay leedahay jawi caadi ah Mediterranean.

Caddaynta ugu horreeya ee suugaanta ee hawlaha bani'aadamka ee jasiiradda waxay ka timaadaa 12,000 BC. [5] Qiyaastii 750 BC, Sicily waxay lahayd saddex fannaani ah iyo daraasiin gumeysi oo Giriig ah, iyo 600-sano ee soo socda, waxay ahayd goobta Sicilian Wars iyo Dagaalkii Punic. Xilligii dayrta ee Boqortooyada Roomaanka ee qarnigii 5aad AD, Sicily waxaa lagu xukumay inta lagu guda jiray qarniyadii Hore ee Vandals, Ostrogoths, Boqortooyada Byzantine, iyo Emirate of Sicily. Nimanka Norman oo ka soo jeeda Koonfurta Talyaaniga ayaa keenay in la abuuro Boqortooyada Sicily, taas oo markii danbe ay xukuntay Hohenstaufen, Aqalka Capetian ee Anjou, Spain, iyo House of Habsburg [7] Ugu dambeyntii waxaa lagu soo koobay Golaha Bourbon ee Boqortooyada Naples sida Boqortooyada Labaad Sicil. Waxay noqotay qayb ka mid ah Talyaaniga sannadkii 1860 ka dib markii uu soo kiciyay masruufka masruufka, kacdoon uu hoggaaminayey Giuseppe Garibaldi inta lagu guda jiray mideynta Talyaaniga iyo codsi. Sicily waxaa la siiyey xaalad khaas ah oo ah gobol madax-bannaan 15-kii Maajo 1946, 18 maalmood ka hor aftidii dastuurka Talyaaniga ee 1946-kii. Inkastoo, madax-bannaanida intooda badani weli wali ah mid aan la fahmin, gaar ahaan madax dhaqaale, sababtoo ah sharci-dejinta madaxbannaan ayaa dib loo dhigay by guddiga parityetic (50% Talyaaniga, 50% Gobolka Siciliana), tan iyo 1946.

Sicily waxay leedahay dhaqamo taajir ah oo gaar ah, gaar ahaan marka la eego farshaxanka, muusikada, suugaanta, cunnooyinka, iyo dhismaha. Waxay sidoo kale ku jirtaa meelaha muhiimka ah ee qadiimiga ah iyo qadiimiga, sida Necropolis of Pantalica, Dooxada Temples, Erice iyo Selinunte.
 Palerme
 Catania
 Messina
 Siracusa
 Caltanissetta
 Trapani
 Agrigento
 Ragusa
 Enna

Jasiirad
Talyaaniga
Iswisarland

Iswisarland (Af-Jarmal: Schweiz; Af-Faransiis: Suisse; Af-Talyaani: Svizzera; Af-Romansh: Svizra; Af-Jarmal Swiss: Schwiz) waa waddan yar marka la barbar dhigo Galbeedka Yurub.  Magaca rasmiga ah ee Iswisarland waa Confoederation Helvetica.  Kani waa Laatiinka oo inta badan lama isticmaalo marka laga reebo dukumentiyada kantoonka.  Iswiiska waa isbahaysi ay ku mideysan yihiin xitaa kuwa yaryar, kuwaas oo ah 26 kantoonka.

Juqraafiga
Bedka Iswisarland waa 41,285 km².  Konfedereeshinku wuxuu u qaybsan yahay 23 gobol oo buuxa oo loo yaqaan gobollo.  Dhammaan 26-ka gobol waa: Aargau, Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden, Basel-Stadt, Basel-Land, Berne, Fribourg, Geneva, Glarus, Graubünden, Jura, Lucerne, Neuchâtel, Nidwalden, Obwalden, Schaffhausen, Sohurnz, Galotwyz, Thurgau, Ticino, Uri, Valais, Vaud, Zug, iyo Zürich.

Buuraha ayaa aad ugu dheer bartamaha iyo koonfurta Iswisarland.  Qiyaastii 60% Iswisarland waxay ku yaalaan aagga Alps.  Kaliya dad yar ayaa halkan ku nool.  Buurta ugu sarreysa waa Dufour Peak oo dhererkeedu yahay 4,634 m.

Qaar badan oo ka mid ah buuraha ayaa leh baraf sanadka oo dhan.  Barafkan waxaa lagu magacaabaa glesiyaar.  Wabiyada Rhine, Rhône, iyo wabiyo kale oo badan ayaa ka bilaabma buuraha Iswisarland.

Iswisarland waxaa ku yaal harooyin badan.  Harooyinka ugu waaweyn dhamaantood waa waqooyi iyo galbeed: Harada Geneva (Lac Léman), Harada Zürich, Harada Neuchâtel iyo Harada Constance (Bodensee).

Buuraha ku yaal waqooyiga Iswisarland way yar yihiin oo way yar yihiin.  Taasi waa sababta inta badan dadka Swiss ay ku nool yihiin magaalooyinka iyo magaalooyinka waqooyiga.  Buuraha Jura waxay ku yaalaan waqooyi-galbeed ee Iswisarland.

Dadweynaha
Iswisarland waxaa ku nool 8.4 milyan oo qof.

Caadi ahaan dadka Iswisarland waxay ku hadlaan Af-Jarmal.

Dalxiiska
Iswisarland waxay caan ku tahay shukulaatada, farmaajo, nidaamka bangiyada, saacadaha iyo buuraha.

Suugaanta
Suugaanta Iswisarland waxay u qaybsantaa iyadoo loo eegayo luqadda la isticmaalo.  Suugaanta Swiss-ka inteeda badan waxaa lagu qori jiray Af-Jarmal laga soo bilaabo 1291 ilaa 1798. Faransiisku waxa uu caan ka noqday Bern iyo meelo kale qarnigii 18-aad erayo badan oo sidoo kale qaybaha Jarmalka lagaga hadlo ee Iswisarland waxa ay ka soo jeedaan Faransiiska oo aanay Jarmalku aqoon.  Luqadda Talyaaniga iyo suugaanta Roomaanka-Laatiinka ayaa ku yar Iswisarland.

Sido kale fiiri
 Faransiiska
 Jarmalka
 Iswiidhan

Tixraac
 English homepage of the Federal Authorities of the Swiss Confederation  
 The Swiss Confederation: A Brief Guide  
 Pictures from Switzerland  

 
German-speaking countries
French-speaking countries
Italian-speaking countries
Federations