maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Dhagaxtuur

DHAGAXTUUR:

Halagme Dhagaxtuur magaciisa waa Maxamed Cali Huud oo ku caan baxay magaca ah {Dhagaxtuur}
Qabilkisa wuxuu ahaa Hawiye,Habar Gidir, Sacad, Farale. Wuxuu taariikhdu markay ahayd 1913 ku dhashay magaalada Hobyo.

Wuxuu weerar ku qaaday Asaga iyo Dad shacab ah oo kaso horjeeday gumees tahi Ingariis ka ee joogay magaalada Muqdisho bishii Oktoobar 5 teeda 1949kii.

Huud oo ah awoowgiis ayaa wuxuu ahaa nin caan ka ah gayiga somaliyeed ee Mudug.

Magaca Dhagaxtuur wuxuu ugu baxay: dagaal ka dhacay magaalada Muqdisho bishii Oktoobar 5 teeda 1949kii. Dagaalkaas wuxuu u dhaxeeyay ururkii xornimo doonka ahaa ee SYL iyo gumeestihii Ingiriiska oo markaas heestay dalka oo dhan

Dagaalkii dhagaxtuur wuxuu dhacay markii gumeestihii Talyaaniga oo codsanaayay in oo maamulkiisa oo ku maamulaayo soomaaliya oo sii wadanaayo.Talyaaniga wuxuu shirar badan la galay Qaramada Midoobay, wadamo ka mid ah Carabta iyo dalka Yurub in oo si weyn ah u doonaayay maamulkiisa soomaaliya.

Mudaaharaadyo balaaran ayaa ka dhacay caasimada muqdisho oo looga soo horjeeday gumeestihii talyaaniga, mudaaharaadyadaas waxaa soo dhaxgalay booliiskii gumeestihii Ingiriiska oo digniin u jeediyay dadkii banaanbaxaayay, isla markaana waxaa dhacday in dadkii mudaaharaadaayay ee dhagaxyo ku tuuraan askartii ingiriiska,

Waxeena shacabka ugu jawaabeen rasaas oo qiyaas ahaan 50 qof ay ku dhaawacmeen, waxaana ku geeriyooday Maxamed Cali Huud Dhagaxtuur oo ku jiray Dadkii la dagaalamay gumaytaha kana mid ahaa abaabulayasha banaanbaxii dhagaxtuu. waxaana askartii ingiriiskana uga dhimatay 5 askari.

Sidaas ayaana Maxamad Cali Huud loogu dhisay taallo loogu magacdaray DHAGAXTUUR
Koonfur Ossetia

Koonfur Ossetia Af-ossetiga (Хуссар Ирыстон) waa mandaqad laysku haysto waana dawlad la ictiraafsanyahay laakiin aan loodhamayn.waxa ay kutaalaa Koonfurta dhulwaynaha Qafqaas.wax ay xiligii Midowga Sofiyet kamidahayd wadanka Joorjiya. Koonfur Ossetia waxa ay joorjiya kagoday sanadii 1990 waxaanay labaxday magaca "Koonfur Ossetia" in badan ayay xukuumada Joorjiya is hortaagtay gooni u goosiga ossetia laakiin waxba ugama suurtoobin.xataa joorjiya waxa ay iskudayday in ay dagaal dib ugu qabsato laakiin taasiwaxa ay noqotay hal bacaad lagulisay.dagaalka ay joorjiya kudoonaysay in ay gobolkan dib ugusoo celiso dhulka joorjiya waxa uu mandaqadaa ka abuuray dagaalo iyo mashaakil ay ugu danbaysay markii ay fooda isdareen wadamada Joorjiya iyo ruush.hadadan lajoogo koonfur ossetia. waa wadan xor ah inkasta oo aanuu haysan madaxbanaani dhamaystiran waayo waxa ictiraafay kaliya wadamada Ruush Nikaragua Fanansuwela iyo Nawru laakiin wadanka Joorjiya uma arko in uu jiro wadan lagu magacaabo Koonfur Ossetia siyaasad ahaan.laakiin wali wax ictiraafa oo jamciyada quruumaha kadhaxaysa kayimi mahaysato.

Yurub
Kuliyada Jaalle Siyaad

Kuliyada Jaalle Siyaad, mararka qaar loo hikaadiyo Kulyada Jaalle Siyaad, waa kuliyad Ciidanka Xooga Dalka Soomaaliyeed loogu tababaro adeega laamaha kala duwan ee ciidanka xooga.

Horudhac 
Kuliyada Jaalle Siyaad oo irdaha loo furay sanadkii 1973 waxaa aalaa ka soo bixi jiray saraakiil ciidanka xooga saldhigyadiisa hogaanka u qabta.

Taariikh 
Taariikhda Kuliyada Jaalle Siyaad waxaa laga qori karaa kitaabo badan kuwaas oo ka hadlaya ujeedadii aas aaska Kuliyada Jaalle Siyaad, guulihii laga gaaray hiraalkii laga lahaa askunka Kuliyada Jaalle Siyaad oo caan ka noqotay geyiga Soomaaliyeed oo soo maray waqti loo yaqaanay "Awooda ama Xooga Geeska Africa" 

Dhalinyarada iyo ragga dumarka da' dhexaadka ah ee ka qalinjabiyay tababaradii dafcadaha badnaa ee Kuliyada Jaalle Siyaad ayaa ahaa kuwo ka kal iman jiray daafaha wadanka sida Saylac, Baraawe, ilaa Beled Xaawo.

Rugta Kuliyada Jaalle Siyaad 
Deegaan ahaan Kuliyada Tababarka Ciidanka Xooga ee Jaalle Siyaad waxay ku tiilay duleedka ama daafta waqooyi galbeed ee caasimada Muqdisho halkaas oo ey kuyaalin xeroyin badan oo milatari sida rugta sarakiisha,damaayo,shirkole officiale , gaashandhiga guulwadayasha,iyo 77 . waxey kutaala halka ey iskaga darsaman dagamada hodan iyo dayniile. Waxaa ay Kuliyada Jaalle Siyaad ku dhawayd Xerada 77 ee Ciidanka Xooga Soomaaliyeed.waxaa kabaxday 12 dafco
Ingiriis

Erayga ingiriis macno badan ayoo leeyahay. Ingiriis waxaa ku hadla dad ka badan hal bilyan.

Tusaalaha tusaalooyinka 
Meksiko waa wadan koonfurta ka xiga Maraykanka. Dalka waxa ku nool in ka badan 120 milyan.
 Ingiriis (luqad)
 Ingiriis (waxDad)
Fiqi ayuub

Fiqi ayuub Waa degmo
 
katirsan gobolka Togdheer
Waxana Degmo loo Magacabay cahdigi Madaxweyene Siilaanyo  degmadan waxa dega   Reeryoonis MaxamedYoonis  .. Fiqi Ayuub dadka kunool deegankeda waxa lagu qiyaasa 8000 oo qof oo isugu jira beeralay iyo xoolo dhaqato.

degmo togdheer

Togdheer
Higlo
Hawd

Hawd waa gobol kamida Somaliland waxaana u caasimada magaalada Hawd Baligubadle.
Waxa uu kaga beeganyay caasimada somaliland ee Hargeysa koonfur waxanu ujiraa 60 km.
Waxa uu ka kooban yahay magalooyin badan balsee saddexda degmo ee ugu weyn waxay kala yahiin Baligubadle, Salaxley iyo Sayla.
Waxa dega qabiilka Isaaq oo kala ah Arab Ciida gale iyo Ayuub oo dega Sayla Baligubadle waa magaalo qadiimi oo taariikh dheer ku leh Somaliland iyo ka horba. 

Juqraafiga Somaliland
Somaliland
Gobolada Somaliland
Maroodi Jeex

Maroodi Jeex waa gobol ka mid ah gobollada Somaliland waxaana ku taalla caasimada Hargaysa.
Maroodi Jeex waxa uu xuduud la leeyahay goballada Saaxil, Awdal iyo Togdheer 
Woqooyi Galbeed (Somali: Woqooyi Galbeed, Carabi: وقويي جالبيد), ayaa sidoo kale la odhan jirey, waa gobol maamuleed (gobol) oo ku yaal Jamhuuriyadda Somaliland. Waxaa loo arkaa inuu yahay gobolka ugu dad badan Jamhuuriyadda Somaliland.

Guudmarka
Maroodijeex ama Waqooyi Galbeed waxaa xuduud u la leeyahay Itoobiya dhanka koonfureed, dhanka Waqooyi Galbeed gobolka Awdal galbeedka Gabiley,waqooyiga Gacanka Cadmeed. Waqooyi bari Gobolka Saaxil. Xarunta Gobolku waa Hargaysa. Waxaa la ogyahay inuu yahay gobol aad u istaraatiiji ah oo leh dhulka beeraha hodanka ku ah iyo Xoolaha. [3]
Demographics
Gobolka Woqooyi Galbeed waxaa ku dhaqan dad tiradoodu Laguna qiyaaso 1.8 milyan qof.
Maroodijeex waxaa ku nool dad ka soo jeeda qowmiyadda Soomaalida, gaar ahaan qabiil qudha  oo ka tirsan reer Sheekh isaxaaq Waxaana Ugu Badan deegaan ahaan saddexdan qabiil ee hoos ku xusan  magaalada Hargeysa ama gobolka Maroodijeex kolba sida loo yaqaano

Qabiilka Arab oo ah ka ugu badan, [Ciidagale] oo ka tirsan  Beesha garxajis.
Beesha Isaxaaq oo ka tirsan Habaryoonis Garxajis
Qabiilka [Sacad Muuse] oo ka tirsan 
Beesha habar awal.

Inta kale ee iyaguna la dega waxay kala yihiin
Beesha habar awal ,Beesha Isaxaaq oo ka tirsan Garxajis , Beesha Ayuub ,Beesha Toljecle iyo Beesha Muuse Dhariye (Gabooye)

Waddanmah degaan Hargeisa 
  100+
  300+
  2400+
  2400+
  900+
  300+
  900+
  100+
. [5] [6]

Degmooyinka
Gobolka Maroodijeex (Ex. Woqooyi Galbeed) ayaa ka kooban toban degmo: [7]
1. Degmada Hargeisa Caasimadda JSL
2. Degmada Salaxley
3. Degmada Laasgeel
4. Degmada Faraweyne
5. Degmada Daarasalaam
6. Degmada Cadaadley
7. Degmada Balli-mataan
8. Degmada Dacarta. 
9. Degmada Toon
10.Degmada Wacays Oodane 11, degmada beligubadle 

 Gobolada somaliland

Sido Kale fiiri
 Somaliland
 Berbera
Gobolada Somaliland
Xiis

Xiis waa magaalo    ku taala waqooyiga ceerigabo ee xeebaha gobolka sanaag  waxayna isku  dhowyiihin Maydh , 
xiis waa magaalo qadiima waxana ay wax kaso degi jireen ilaa qarnigi 14aad

Qabiilka dega xiis

Waxa dega beelaha habarjeclo [uduruxmiin muuse] oo kamida [Muse Abokar]
Salal

Gobolka Salal () sidoo kale loo yaqaano Selal, waa gobol dhaca waqooyi galbeed wadanka Somaliland. Gobolkani waxaa u caasimada magaalada qadiimiga ah Saylac taasi oo 185 kilomitir u jirta xadka wadanka Djibouti. Dhinaca kale, gobolka Salal waxaa hoos imaada degmooyin yar yar oo badan.

Hordhac
Gobolka Salal waxay ku fadhida bad baaxadeedu balaadhantahay oo khayraadkuudina la soo koobi karayn, xaga dhulka sidaa la ogyahay waxa ay hodan ku tahay shidaalka ee uu ilaahay ku manaystey oo ku jira dhulka taasi waliba la hubo balse soo saarkeedu dhimantahay. Xaga beeraha uma badna dadku in ay wax beertaan balse dadka badankoodu waa xoolo dhaqato. Waliba gobolku waxa uu leeyahay buuro iyo ban banaan oo khayraad ay ku jiraan labada dhinac ba. xaga cimilada gobolku waxa ay leedahay labo wakhti labadaasi oo ah dhanka buuralayda oo ay ka da'aan roobad wakhtiyada gu'ga, xagaagii iyo dayrtii wakhti kooban ay iyaduna ka roobku ka da'aan balse wakhtiyadaasi aan sheegay waxa dhanka kale ee banka cimiladu tahay meelo aad u kulul meelaha qaar ay gadhaan 35 ilaa 45 digree taasi ay ugu wacantahay jooga dhulka oo hooseeya. Balse dadka degaanka caadiyaan uu badan waa labada beel ee Beelaha Gadabuursi iyo Ciise.

Degmooyinka
Gobolka Salel waxaa hoos yimaado degmooyin badan oo wakhtiyadii hore ka tirsanaan jiray gobolka Awdal, kuwaasi waxaa ka mid ah:

 Xariirad, 
 Lawyacado, 
 Cabdulqaadir (degmo), 
 Abaas, 
 Jidhi, 
 Ceel Gaal, 
 Caasha Cado, 
 Sheekh Awaare, iyo degmooyin yar yar oo kale.

Sidoo kale fiiri
 Gobolada Somaliland
 Awdal

Tixraac iyo Linkiyo
Xariirad Dix Gudban, Somalia
Magala-Cad
Administrative map of Zeila District

Xigasho

Awdal
Juqraafiga Somaliland
Somaliland
Gobolada Somaliland
Usbekistan

Usbekistan () Waa dawlad kutaala badhtamaha Aasiya waana dawlada ugu dadka badan dawladaha Badhtamaha Aasiya. waxa dalkan u caasimada magaalda Teshkand magaalada ugu wayn uguna caansani waa magaalda taariikhiga ah ee Samarqanda waa mid kamida dawladaha islaamka waana dawlad fadaraali ah. waxa ay hore uga mid ahayd midawgii sofiyetka. wadankan waxa kasoo jeedaa shiikhii waynaa ee ku takhasusay soo warinta axaadiista Rasuulka C.S. ee la odhan jiray Bukhaari waxa kale oo kasoo jeeda shuyuukh badan oo ay kamid yihiin: Muxamed bin Muuse al-Khwarizmī Nisaa'i Ibn Siinaa iyo Tarmadi.

 A Visit to Uzbekistan

Bedka 
Jamhuuriyada Usbekestan masaafo ahaan waxa ay ka koobantahay 447.400 oo isku wareeg ah dadka kunooli waxa ay gaadhayaan 16.161000. ilaa intii kahoraysay 1920 waxa ay caasimadu ahayd magaalda samraqand kadib midawgi sofiyaat ayaa ka wareejiyay oo u wareejiyaya magaalada Tashkand.

Aasiya
Af-Dabarre

Af-Dabarre amma Af-Ciroole ka mid ma ahan Af-maay ee waa lahjad ka duwan. waana qayb ka mid ah[[Af-Soomaaliga. marka loo eego erayo badan Af-maayga iyo Af-dabbarraha, waxaa xaga ku hadalka iyo micnaha maxaa tiriga u dhow, Af-dabarraha.

Afkan waxaa looga hadlaa meelo ka mid ah Goboladda dalka Soomaaliya sida Jubadda Dhexe, Gobolka Baay, gaar ahaan degmadda Diinsoor iyo qaar ka mid ah deegaano ka tirsan Gobolka Shabeellaha Hoose.

Lahjadaan Dabarraha marka si xeel dheer dib loogu eego, waa mid ay ku hadli jireen qowmiyadihii hore, inkastoo aan taariikh sidaa u fog oo aan kaga sheekeyn karo haynnin, haddana markaad eegto qaabka loogu hadlayo iyo erayadeeda sida ay u dhisan yihiin, waa mid aad u facweyn oo u baahan baaris cilmiyeed halka ay ka soojeedo. laakiin hadda waxaa ku hadlla beelaha Dabarre iyo Ciroole, waxayna degan yihiin deegaan balaaran oo Goboladda Soomaaliya ka tirsan.

marka laga hadlayo deegaan ahaan beelaha soomaaliyeed sida ay isuraacaan, waxay ka tirsan yihiin beelaha Digil.

Beelaha Digil waa kuwo leh lahjado kala duwan, waxayna intooda badan degan yihiin Goboladda Shabeelaha Hoose, Jubbadda Hoose, Jubbadda Dhexe iyo Degmo ka mid ah Gobolka Baay, sida Diinsoor oo aan kor ku soo sheegney
mahadsanidiin

Lahjadaha looga hadlo Soomaaliya
Jagada Madaxwaynaha Somaliland

Madaxweyneyaashii soomaray dalka Somaliland.

Madaxdii somaliland Oo ay kujiraan madaxdii dhimatay ilaahay ha u naxariistee

Liiska Madaxweynayaasha

Waxqabadka 
Madaxda Soo martay Jagada madaxwaynaha ee Somaliland waxaa la odhan karaa waa qaar kasiman wax qabad iyo muwaadininimo aad iyo aad u balaadhan.

Doorashaddii ugu danbaysay 
Doorashaddii ugu danbayasay ee kadhacada somaliland waxa ay dhacday 2010kii waxa ku guulaystay Mdaxwayne Siilaanyo jagada madaxwaynanimada Somaliland waxa doorashadeeda loodareeraa shantii sanaba mar.

Somaliland
Af-Bajuuni

Af-Bajuuni waa lahjad u dhow afka Sawaaxiliga.Waxaana ku hadlo dadka bajuuniga ah. Lahjadaan waxaa looga hadlaa Jasiiradaha Jubbada Hoose ee koonfurtaSoomaaliya iyo woqooyiga dalka Kenya.

Lahjadaha looga hadlo Soomaaliya
Shuuciyad

Shuuciyad' Waa mabda siyaasadeed oo u jeededeedu ay tahay in mujtamacu uu gacanta kudhigo waxa kasta oo mujtamaca kusaabsan.shuuciyadu waxa ay kahadlaysaa isleekaan iyo in dadku waxkasta aywada yeeshaan sida hantida iyo waxyaabo badan ookale waxa ay kasoo horjeeda mabda siyaasadeed ee looyaqaano Liberalinimoda. aasaasihii amaba aabihii iskalahaa aasaaska fikrada shuuciyada waa 
Karl Marx. faladimir Lenin ayaa ahaa cidii hirgelisay ee caalmka oodhan gaadhsiisay fikrada shuuciyada. shuucyada waxa hoos imaada Hantiwadaag

Siyaasad
Eduard Douwes Dekker

Eduard Douwes Dekker waxa uu caan kuahaa magaca Multatuli waxa uu kudhashay magaalada Multatuli sanadii 1820 waxa uu geeriyooday 1887 waxa uu ahaa qoraa udhashay wadanka Holland waxa uu waxkaqoray amaba uu fadeexeeyay gumaysigii ay gumaysanyeen holandiisku waxanka indonisia

Qoraaga
Jabhadda Wadaniga Xoreynta Ogaadeenya)

Jabhadda Wadaniga Xoreynta ogaadeeniya waa jabhad hubaysan oo dagaal dheer kulajirta wadanka Itoobiya waxa ay dalbanyaan in gobolka somalida ee Ogaden uu ka go'o itoobiya inteeda kale.
 has
Finsent van Gogh

Vincent Willem van Gogh (30 Maarso 1853 – 29 luuliyo 1890) waxa uu ahaa farshaxan Hollanddiis ah waxa uu ahaa mid kamida kuwa ugu caansan farshaxanada ilaa hada soomaray caalmka
waxa uu soomaray xanuuno aad u badan mid kamida xanuunadaasi waxa uu jaray qayb kamida dhagtiisa midig.shantii sano ee ugu danbeeyay noloshiisa waxa uu sawiray ilaa 800 oo sawir.

Yaraantiisii 
Finsent van Gogh waxa uu kudhashay magaalada Zundert, March 30, 1853, marka uu isgu dhashay sanad kahor hooyadii waxa ay dhashay ilme mayd ah amaba bakhti ah, ilamahaas oo isna ay hooyadii ubixisay magaca fisinte.ilaa iminka lama hayo wax cadaynaya ciyaalnimadiisaa intuu uu toban sano kayaraa.

 Van Gogh Museum
 What Do You Live For?

Farshaxanka
Mark Rutte

Mark Rutte waxa uu dhashay 14 Febraayo 1967 waa raysal wasaaraha wadanka Holland. waxa uu madax u yahay xisbiga shacabka iyo xoriyada ee Xisbiga shacabka iyo xoriyada Holalnd (VVD) sanadihii 2003-2004 waxa uu ahaa wasiirka waxbarashada 2006 waxa uu noqday hogaamiyaha xubnaha xisbigiisa ugu jira barlamnka laga bilaabo 2010 waa raysalwasaaraha wadanka Holland

Siyaasad
Harry Mulisch

Harry Mulisch (Haarlem, 29 luulyo 1927 - Amsterdam, 30 oktober 2010) waxa uu ahaa qoraa Hollanddiis ah asalkiisuna waxa uu ahaa yuhuudi. buugiisiiugu cansanaa ee uu qoray waxa uu ahaa De ontdekking van de hemel kitaabkaasi waxa uu ka hadlayay dhinicyo badan sida diinta iyo Siyaasadda buugaasi waxa uu ahaa buuga ugu qiimaha badan buugta ay qoreen qoraayashaa holandiiska ah

Qoraaga
Yaxaas

Yaxaas waa xamaarato aad u xoogan oo leh af dheer iyo ilko badan.woona jir adagyahay.Yaxaaska waa bahal aad looga cabsado dalka soomaaliya, sababtoo ah waxoo sanad kasto dad ku cunaa Wabiga Shabeelle gaar ahaan meelaha ee dadka dadka degenyihiin.Badanaa dadka badankooda lama arko marka ee wabiga galaan. Wali ma maqlin in oo yaxaaska dad ku cuno Wabiga Jubba, laakiin wa mid aad uuga balaaran kan shabeele, kana bahalo badan.Sida aad ogsoontahay soomaalida ma ahan dad kaluumeesato ah, sidaas darteed waxee dadka badankood u maleeyaan in oo yaxaaska ku noolyahay xattaa badda.Laakiin runtii waa bahal ku nool wabiyada kaliya.

Xayawaan
Xasan Abtow

Xasan Geedi Abtow (dhashay 1856- dhintay 1926) Waxa uu ka mid ahaa nabaddoonadii gumeysiga si toos ah uga hor yimid, oo diidanaa fekrada badan oo ay wateen, ayada oo dadka qaar ay ku dagaallameen Hub, Suugaan, dhaqaale, feker diineed ayaa Nabaddoon Xasan waxa uu ku dagaallamay Garaad iyo Maskax si caqliyeysan. Waxa uu ahaa nin Ilaaliya dhaqanka soomaalida, waxa uu xiran jiray dharkii ahaa labada go’ ee dadka deegaanka dhaqanka u aheyd.

waxaa uu ahaa hogaamiye, aftahan iyo dad yaqaan aad looga yaqaan koonfurta Soomaaliya gaar ahaan gobolada ku dhow dhow Banaadirtii hore (Mogadishu, Shabeelaha Dhexe, Shabeelaha Hoose iyo Galgaduud.

Tixraac
Taariikhda Soomaaliya
Af-Holandees

Nederlands Waa luqada lagaga hadlo wadanka Holland waana mid kamida caa'ilada luqadeeda looyaqaano,Luqadaha Jermanik Waxa ay gaadhayaan dadka kuhadla luqada Nederlandka ilaa 22 milyan oo qof oo u adeegsada luqad hooyo ahaan. waxa kale oo luqad labaad u adeegsada dad gaadhaya ilaa 5 milyan oo qof. waxa ay luqad rasmiya u tahay wadamada Holland Beljim iyo Surinam dadka kuhadla luqada Nederladska badankoodu waxa ay kunoolyihiin sadexdan dal Holland Beljim iyo Surinam waxa kale oo kuhadla dad tiri yar oo kunool Farnsiiska iyo Jarmalka waxa kale oo lagaga hadlaa meelo kamida dhulkii Holland ay horay u gumaysan jirtay.

 Nederlands
 Nederlands België
 Nederlands Suriname

Afafka
Imaan Cabdimajiid

Imaan Cabdimajiid Iimaan Maxamed ʿAbdulmajiid 25 july 1955, Waa gabadh soomaaliyeed oo kamida dadka soobandhiga dharka ama maryaha waxa qaba nin ingiriisa oo fanaana

Nolosheedii 
Imaan waxa ay kudhalatay magaalada Muqdisho sanadii 1955 hooyadeed waxa lagu magacabaa maryan aabeheed cabdimajiidna waa safiirkii hore ee Soomaaliya u fadhiyay wadanka Sucuudi carabiya waxa ay la walaalo tahay laba wiil ilyaas iyo faysal,iyo hal gabadh oo lagumagaacabo Nadiya.Iman waxa ay wax kabaratay yaraanteedii dugsi kuyaala wadanka masar intaas kadib waxa ay gashay jaamcad kutaala wadanka kinya halkaas oo ay kabaratay Culuumta Siyaasadda, imaan waxa ay kuhadashaa shan luqadood carabi Ingiriis Af-Faransiis Af-taliyaani iyo Af-Soomaali
lakiun ma noqon sidii la rabay

Bilawgii Shaqada 

sanadkii 1975 waxa imaan loo qaatay in ay noqoto ama kamid noqoto dadka sooban dhiga maryaha waxaanay dagtay wadanka maraykanka.sawirkii ugu horeeyay ee ay maryo kusoo bandhigtay waxa ay la samaysay jariirada Fogoo maraykanka kasoo baxda, Iman sanadii 1991 waxa ay k qayb qaadatay filinka  Remember the time' filinkaas oo uu matalay fanaankii waynaa ee Michael Jackson

Nolosheeda Gaarka ah 
Sanadkii 1977 ayay imaan guursatay xidigii kubada kolayga ee Spencer Haywood waxaanay isudhaleen gabad lagumagaacaabo suleekha waxa ay kalatageen sanadii 1987. sanadkii 1992 ayay hadana waxa ay dib u guursatay nin ingiriisa oo muusiga garaaca waxaanay isudhaleen gabadh dhalatay swanadkii 2000, 

Farshaxanka
Michael Jackson

Michael Joe Jackson (Gary (Indiana), 29 agoosto 1958 - Los Angeles (California), 25 juun 2009).

Geeridii Jackson
Fanaanka ayaa wararku sheegayaan in wadnuhu istaagay, isaga oo jooga gurigiisa, oo laga waayay wax neef ah markii dhaqaatiirta loogu wacay oo isbitaalka loola cararay.

Jackson, waxaa lagu dhawaaqay inuu dhintay laba saac kadib markii la geeyay isbitaalka UCLA ee Los Angeles.

Jackson, oo horey u qabay xaalado caafimaad darro, ayaa laguw aday inuu riwaayado isku xiga ka dhigo magaaladatan London bisha soo socota, kuwaasi oo noqon lahaa markii ugu danbeysay ee uu ka heeso London.

Walaalkii Jermaine Jackson oo ku hadlayay magaca qoyska Jackson, ayaa sheegay in dhaqaatiirtu isku dayeen inay bedbaadiyaan laakiin ay ku guuleeysan waayeen.
qoloda oo meerkaanga oo la daho illiuminati ayaa dhishay michael jackson

Xadhigii Jackson
Booliiska gobolka California ee dalka Maraykanka, ayaa cadeeyay in la amray in la soo xiro Heesaaga Caanka ah ee Maraykan ee Jackson.

Afhayeen u hadlay Booliiska, ayaa sheegay in Jackson loo hayso eedo dhowr ah la xiriira fara xumayn caruur, waxaana hadii racfaan lagu sii daynayo laga rabo in uu dhigo ilaa sadex million oo doolar.

Wuxuu afhayeenku intaasi ku daray in Jackson loo sheegay in uu booliiska iskii ugu yimaado isaga iyo baasaboorkiisa waqti cayiman, oo uusan afhayeenku sheegin.

Booliisku waxay weerareen Jackson gurigiisa shalay oo Tallaado ahayd, balse waa uu ka maqnaa.

Waxay sheegeen in ay raadinayeen cadayn ay ku taageeraan eedaha loo haysto.

Qareenka heesaaga, ayaa sheegay in booliiska ay baarayeen eedo la xiriira wiil laba iyo toban jir ah oo sheegay in Jackson uu fara xumeeyay.

Jackson, wuxuu beeniyay in uu wax qalad ah sameeyay.

Fanaaniinta
Dekad

Dekad, Dakad (ingiriis: port, mararka qaar loo yaqano "harbor"; carabi: ميناء) waa meel dhisme ah oo xeebta Badaha wabiyada kutaala looguna talo galay in wax lagasoo rogo lagana dhoofiyo,dekadhu waxa ay isticmaalaan wiishash meelo hangaraha oo wax lagu xereeyo iyo qaarkood oo leh xirooyin waawayn oo loogu talo galay in xoolaha nooli ay kuxeroodaan intaan la dhoofin sida dekeda Berbera

Dekedaha
Xisbiga shacabka iyo xoriyada Holand

Xisbiga shacabka iyo xoriyada Holalnd Waamid kamida xisbiyada siyasadeed ee kajira wadanka Holland Waana xisbi Raasmaali ah amba Liberalinimoah waxa uu xisbigani hada u ololeeyaa dhaqaale furan oo xor ah

Siyaasadda
Faatikan

Faatikaan (it: Vaticano) Dawlad-goboleedka ama wasiirku waa dawlad madaxbannaan oo leh dad aad u yar ama dhul aad u yar, badanaa labadaba. Si kastaba ha ahaatee, macnaha "dawlad" iyo "aad u yar" maaha kuwo si fiican u qeexan sharciga caalamiga ah. Vatican City. waa wadan yar oo ku yaala dalka Talyaaniga gaar ahaan caasimada Roma gudeheed wadankaas dhan waxaa ku wareegsan Roomaa waa meel laga xukumo diinta lagu magacaabo Catholic Churchiga Xarunta dhexe waa Rome, ee Caasimda dalka Talyaaniga.`

Vatican.va

Masiixiyad
Ayrland

Jamhuuriyada Ireland afka Iriska weaxa loogu dhawaqaa (Éire) Waaqaybta uguwayn jasiirada Irland waxa ay kutaalaa koonfurta bari ee Badweynta Atlaantik ingiriiska iyo Irland waxa udhexeeya marin yar oo bad ah.

Taariikh 
Wadanka Irland waxa uu soomaray taariikho gaar ah waxyaabaha ay taariikhda Irland kaga duwantahay taariikhha kale waxa kamida marka koobaad Irland waxa ay kutaalaa goob ahamid juquraafi leh talabaad waa xidhiidhka ay la leedahay wadanka Ingiriiska oo dhawr jeer isku dayay in uu qabsadoo wadanka Irland. tasadexaad dagaalada lagu hoobtay ee Irland ay soomartay.ta afarad waa dhibaatooyinka dhanka diinta ee soogaadhay shacabka kunool wadanka irland kaas oo kaga imanyay dhanka kaniisadaha waxa intaa u dheer dhibaatooyin siyaasadeed iyo dhaqaale oo in badan oo shacabka Irland ah ku kaliftay in ay dabada u haajiraan,markii u horaysay ee Irland laga haajiraa waxa ay ahyd 6000 kahor dhalashaddii nabi Ciise markaas oo ay wadanka soo galeen dad kayimi xaga 
[[Skotland] kuwaas oo qabsaday Irland.hijradii labaad ee wadanka Irland laga guuraa waxa ay dhacday sandkii 2000 kahor dhalashaddii nabi Ciise C.S, diinta kiristanku waxa ay wadanka Irland gaadhay qarnigii lixaad ee taariikhda miilaadiga, kadib markii ay wadanka gacanta kudhigiin dadkii looyaqaanay Noormaanka Normans kadib waxa wadanka qabsaday ingiriiska sanadkii 1172 xiligaas waxaa ingiriiska boqor ka ahaa Henry II sanadkii 1801 Irland waxa ay kamid noqotay Midowga boqortooyada Britan sanadkii 1916 qolyaha xagjirkaa ee Irland ayaa waxa ay bilaabeen dagaal kacaana oo ay kagasoo horjeedaan gumaystihii ingiriiska laakiin kacdoonkaasi wuu fashilmay oo dadkii ka qaybqaatay badidoodii waa latoogtay. sanadkii 1921 ingiriisku jasiirada Irland waxa uu u qaybiyay laba qaybood.sanadkii 1922 waxa madax banaani qaatay wadanka looyaqaano hada Jamhuuriyada Irland, halka qaybta waqooyi ee jasiiradu ay kasii midtahay ilaa iminka Midowga boqortooyada Britan taas oo keentay dagaal sokeeye oo ilaa iminka aan laxalin.

Deegaanka 
                                                                                                                                   
Badhtamaha dlka Ireland, waa dhul banaan oo hooseeya waana dhul beereed, waana dhul kaymo ah waxa kuyaalo harooyin aad iyo aad u badan, wabiga ugu dheer wadanka waxa lagu magacaabaa. Wabiga Shannon harada wadanka ugu wayn waxa lagu magacaabaa (Lough Neagh

Cimilada 
Cimalda Jamhuuriyada Ireland xiliga Jiilaalka aad ayay u qabawdahay.heerka qabawgu waxa uu gaadhaa darajada fadhiisiga biyaha iyo wixii dareera.laakiin xiliga Xagaaga cimilada Ireland waa meel dhaxaad maalinkastana waxa da Roob

Magaalooyinka ugu waawayn 
Magaalada Dublin waa caasimada Ireland waana magaalda ugu wayn waxaa kunool dad gaadhaya 499,156 kun oo qof, magaalada labaad ee ugu wayn wadanka waxa weeye magaalda Corcaigh magaalda sadexaad waa Gaillimh

Dhaqaalaha

Beeraha 
Suuqa Ierland waa mid yar marka loo eego suuqyada Yurub ee kale laakiin waa suuq dagan oo waxkal iibsi uu kasocdo

Waqooyiga Ayrland

 A Visit to Ireland

 William Bedell

Yurub
Abkhazia

Abkhazia ⟨Afka Abkhaziga (Аҧсны) Af joorjiyaan (აფხაზეთი) Af Ruush (Абха́зия)⟩ Waa goob wali laysku haysto,waxa ay kutaalaa Xeebta Bari ee Bada madaw waxa ay ka goday wadanka Joorjiya sandkii 1991 laakiin waxa kadanbayyay muran iyo isqabsi faro badan oo keenay dagaalo dhex maray labada dhinac. Jamhuuriyadani mahaysato ictiraaf balaadhan amaba loodhanyahay, waxa ictiraafay kaliya ilaa hada wadamada Ruushka Nikaragua Fanansuwela iyo Nauru waxa kale oo ictiraafsan wadanka gooni isutaaga ah ee aan la ictiraaf ee lagu magacaabo Koonfur Ossetia.

Tix

Yurub
Nawru

Nawru Ingiriis ( Republic of Nauru) Waa wadan jasiirad ah oo kamid ah jasiiradaha Micronesia ee kuyaala Badweynta Baasifik. waxa lagu tiriyaa in ay tahay dawlada jasiirada ah ee caalamka ugu yar waxa ay ka koobantahay 21 kLM oo isku wareega ama (8.1 mayl) waxakale oo ay tahay wadanka madax banaan ee caalmaka ugu yar. waana wadanka kaliya ee aan lahay caasimad gaara ah laakiin waxa ay leedahay magaalo dhex dhexaada oo ay kuyaalaan badi xafiisyada dawladu magalaad oo lagu magacaabo Yaren

Jasiirad
Flums

flums waa magaalada magaalo ku taalo wadanka Iswisarland ee bartama Yurub gaar ahaan gobolka lagu magacaabo st gallen,
magaalada flums waa magaalo ay ku yaalaan mid ka mid ah buuraaha ugu caansan wadanka switzerland flumsberg magaaldu waxey kaloo caan ku tahay ciyaarta barafka,

Dadka kunool 
daka magalaada ku nool waxaa lagu qiyaasaya ilaa 23000 oo qof 
dadkaas oo ka soo kala jeeda wadamo kala duwan sida 
1)- wadama la isku yuraahdo yuguslaafiya 
2)- swiss o ah dadka wadanka u dhashay 
3)- dad ka soo jeeda afrika sida Soomaaliya 

sida aan ka soo xiganay wargeyska caan ka ah ee ku baxa afka jarmalka ee magacisa layiraahdo (derspiegel) ayaa qoray in ay yihiin dadka ugu yar ee ku nool magaalada dadka ka soo jeeda afrika oo lagu qiyaaso ilaa
10 qof 

Dadkaan ayaan helnay magacyadooda qaar ka mid ah iyo meelaha ay ka soo kala jeedaan 
1)-marwan sharif
2)-cabdi dhuxul (ninkaan oon si rasmi ah loo aqoon wadanka uu ka soo jeedo)
3)-cali ahmed sahal oo ka soo wada jeeda Soomaaliya

Iswisarland
Gaashaanbuurta NATO

w:tr:nato

Gaashaanbuurta NATO (Ingiriis North Atlantic Treaty Organisation, Af-Faransiis (Organisation du traité de l'Atlantique nord) waa gaashaanbuur militari oo samaysantay kadib Dagaalkii Labaad ee Aduunka. Magaca NATO waxa loosoo gaabiyay Ururka Gaashaanbuurta Waqooyiga Atlantikga. Waxaa la aasaasay sanadkii 194, waxaana xarun u ah magaalada Boroksel, caasimada Beljimka. Gaashaanbuurta NATO waxa ay leedahay laba luqadood oo rasmi u ah waxayna kala yihiin Ingiriisiga iyo Faransiiska. Hadafka amaba ujeedada koobaad ee ururkani waxa uu yahay ilaalinta xoriyada dawladaha xubinta ka ah. Waxa uu door ka qaataa meelaha ay kajiraan khilaafaadka amaba dagaaladu. Dhammaan dawladaha kamidka ahi waxa ay ka qaybqaataan keenista agabka dagaal amaba militari iyo sidoo kale keenista ciidamada, taas oo sare u qaada in uu ururkani noqdo mid heersare ah. Waxaa jira dawlado ururka aan kujirin laakiin calaaqaad uu kadhexeeyo waxaana lagumagacaabaa dawladahaas saaxiibada sare ee NATO (Major non-NATO ally).

Dawladaha xubnaha ka ah 

                                                                                                                                                                                                                                                                                      

  Kursi-Ka Nato  2023  heshiiska Ukraine si ay u noqdaan xubin macquul ah

Warka
 https://www.ft.com/content/18e62451-d066-497e-93dd-f42decd59410
 https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/brazils-embraer-build-nato-approved-aircraft-portugal-2023-04-22/
 https://www.reuters.com/world/europe/natos-stoltenberg-reaffirms-ukraine-eventually-join-alliance-2023-04-21/

Sido Kale fiiri
 Gobolada Midoobay
Webka Rasmiga ah, ee NATO
http://www.nato.int/cps/en/natolive/index.htm

Siyaasad
Ururada caalamiga ah
Dagaalada
IGAD

Urur goboleedka IGAD Waa midaw ay ku bahoobeen waddamo dhaca Geeska Afrika ururkaan waxa la aasaasay bishii January ee sanadkii 1986 waxaa xarun u ah oo oo lagu aasaasay, magaalo madaxda Jabuuti, aasaaska ururkan waxa kadanbeeyay madaxweynihii hore ee waddanka Jabuuti Xasan Guuleed Abtidoon. Waddamada IGAD Ka tirsan waxa lka mid ah 

wadamadani waxa ay iska kaashadaan waxyaabo kala duwan sida horumarinta deegaanka , nabadgalyada Isdhexgalka wadamada, badanaa waddamada kubahoobay magaca IGAD waxaa saameeya abaaro iyo dagaallo sokeeye.

Waddamada Igad  

      Eratareya (2003) Un tiroka ###
      Soomaaliya (1986) Un tiroka ###
     Jabuuti (1986) Un tiroka ###

     Itoobiya (1986) Un Tiroka 231

        Suudaan (1986) Un tiroka ###
  Koonfur Suudaan (2011) === ==
       Yugandha (1986) Un tiroka ###

Warka
 https://thetaiwantimes.com/fmr-somaliland-ambassador-speaks-with-ttt-summarising-2020-looking-forward-to-2021/
 htts://www.businessdailyafrica.com/bd/corporate/companies/igad-s-sh250m-mobile-lab-fight-on-covid-3284206
 https://allafrica.com/stories/202102090038.html
 https://www.aljazeera.com/news/2019/5/3/south-sudan-rivals-agree-to-delay-forming-government
 https://reliefweb.int/report/south-sudan/japan-extends-34-million-assistance-support-south-sudanese
 https://www.africanews.com/2019/05/13/japans-foreign-minister-visits-ethiopia/ 

Ururada caalamiga ah
Afrika
Xasan Abtidoon

Xasan Abtidoon wuxuu ahaa Madaxweynihii koowaad ee Jamhuuriyadda Jabuuti kaasi oo xilka hayay 27dii Juun 1977 ilaa 8dii Maajo, 1999.

Taariikhda 
Wuxuu ku dhashay tuulo yar oo la yiraahdo Gaarisa oo ku taal degmada Lughaya ee waqooyiga Soomaaliya.
Wuxuu door muhiim ah ka ciyaaray halgankii Jabuuti ee madaxbannaanida Faransiiska. Marka loo eego I.M. Lewis, "taageerada weyn ee codbixiyaha Faransiiska" Hassan Gouled wuxuu olole ka galay Mahamoud Harbi Farah oo ka tirsan xisbiga Midoobey Republicanine, kaasoo doonayey inuu ku biiro dhulka ay la wadaagto Soomaaliya deriska la ah. Markii la gaadhey doorashadii 23kii Nofembar 1958, xisbigii Mahamoud Harbi waa uu kharribmay iyada oo aqlabiyadda codaynta xisbiguna ay xisbigiisu guuleysteen. Maxamud Xarbi ayaa markii dambe ka baxsaday dalka Jabuuti, markii dambena wuxuu ku dhintay shil diyaaradeed.

Xasan Gouled wuxuu soo noqday kuxigeenka madaxa Golaha Dowlada laga soo bilaabo 1958 ilaa Abriil 1959. Hassan Gouled wuxuu kaloo kasoo shaqeeyey Golaha Qaranka faransiiska 1959-1962 iyo Guurtida Faransiiska 1952-1958. Waxaa laga adkaaday doorashadii baarlamaanka ee 1962-kii Moussa Ahmed Idriss, Xisbiga Dhaqdhaqaaqa caanka ah (PMP). Sannadihii 1960-naadkii, wuxuu hoggaamiyey Midowgii Dimuqraadiga ee Ciise. Waxay saxeex u tahay heshiiskii Carta bishii Sebtember 1963. Kadib wuxuu ahaa wasiirkii waxbarashada ee dawladdii uu hogaaminayey Cali Aref Bourhan 1963 ilaa 1967. Waxa si kooban loo xidhay bishii Luulyo 1967, iyo masuuliyiin kale oo ka tirsan Xisbiga Dhaqdhaqaaqa caanka ah (PMP). ). Waxaa loo doortay Golaha Territorial Assembly bishii Noofambar 1968 ka dibna wuxuu noqday Wasiirka Arimaha Gudaha. Markii dambe wuxuu noqday Raiisel wasaare intii u dhaxeysay May 1977 iyo July 1977.

Xagga madaxbanaanida
Sannadkii 1974, Xasan Gouled wuxuu u yeeray cod isagoo la kaashanaya François Mitterrand. Wuxuu madax u noqday Ururka Midowga Afrika ee Madax-bannaanida (LPAI) oo la aasaasay bishii Feberaayo 1975 oo ay ku midoobeen isku dirka midowga Afrika iyo Ururka mustaqbalka iyo kala dambeynta. Xoghayaha Guud Axmed Diini.

Wuxuu noqday Golaha Golaha Maamulka 18 May 1977 waxaana loo doortay Madaxweynaha mustaqbalka ee Jamhuuriyadda Jabuuti 28kii Maajo oo loo magacaabay Golaha Wakiilada. Waxay ku sii ahaatay illaa 1999. Ka dib weerarkii lagu qaaday "Zinc Palm" bishii Diseembar 1977, waxay mamnuucday xisbiga ugu weyn mucaaradka, MPL, waxayna aasaaseen nidaam hal xisbi ah.

Madaxtooyada
Sannadkii 1981, Xasan Gouled wuxuu dalka u rogay hal xisbi isagoo caddeeyay in xisbigiisa RPP uu yahay midka keliya ee sharciga ah. Ka dib bilowgii Dagaalkii sokeeye ee Jabuuti 1991, wuxuu ogolaaday afti dastuuri ah oo ku saabsan siyaasada xisbiyada badan bishii Sebtember 1992, iyada oo afar xisbi la ogolaaday. Doorashadii baarlamaanka ee la qabtay bishii Diseembar 1992, laba xisbi kaliya ayaa tartamay, RPP-na waxay ku guuleysatay dhammaan 65 kursi ee Golaha Qaranka. 4tii Feebarwari 1999, Gouled Aptidon wuxuu ku dhawaaqay inuu ka fadhiisan doono waqtiga doorashada soo socota, shir aan caadi ahayn oo RPP uu Geelle u magacaabay murashax madaxweyne. Geelle wuxuu ku guuleystay doorashadii madaxweynenimada ee la qabtay Abril 1999.
Abidjan

Abidjan Waamagaalada uguwayn Ivory Coast waana caasimadii hore.waxa kunool dad gaadhaya, (4,395,243) - (2017)

Taariikh 
Dhamaadkii qarnigii 18aad ayay farnsiisku qabsadee wadanka Ivory Coast,magaalada abidjan waxa laqabsaday sandkii 1934 caasimada wadanka waxa ay noqotay sandkii 1983 kadib caasimada wadanka waxa loowareejiyay magaalda Yamoussoukro kadib markii uu barlamaanku sidaas ansixiyay,laakiin magaalada abijan wali waxa looyaqaanaa caasimada dhabtaha ee wadanka,wali waxasiiah safaarado iyo xafiisyo aydawladu leedahay.

Dekeda magaalada 

Magaaladu waxaay kutaalaa kinaal biyood kayimaada bada oo lagumagacaabo,Lagwin kaas oo kuxidhma Gacanka Gaana magaaladu waxa ay waynaatay kadib markii ladhisay dekeda, kadib magaaladu waxa ay noqotay caasimada mustacmaradii faransiiska,waxa aysiiwaynaatay kadib markii lasameeyay qayb cusub oo dakada kamida oo lamagcabaxaday Firiide kadib magaaladu waxa ay noqotay caasimada galbeedka Afrika ee farnsiiska
Dhakhaatiirta Bilaaxuduudaa

Dhakhaatiirta Bilaaxuduudaa Waa urur caafimaad (Médecins sans frontières‏). waxaa lasoogaabiyaa MSF waa urur taakulo oo caalimaya oo dawladi aanay maamulin xarun waxa u ah magaalda Jineefa ee dalka Iswisarland.

Aasaaska 
Ururka dhakhaatiirkta bilaa xuduuda ha waxa la aasaasy sanadkii 1971.

 Médecins sans frontières

Ururada caalamiga ah
Caafimaadka
Alchemist(Buug)

Alchemist (O Alquimista) Waamid kamida buugta uu qoray qoraga wayn ee Pawlo Kuwelho Buugan waxa ladaabacay sanadii 1988 waana buuga ugu iibsiga badan caalamka waxa ilaa hada laga iibsaday 65 milyan oo buug waxa lagu turjumay inkabadan 67 luqadood. buugani waxa uu kujiraa Rikoodh jabinta caalamiga ah ee Ginis.Buugan waxa uu kahadlayaa nin u dhashay wadanka isbayn oo adhi raace ah oo loosheegay ama kuriyooday in hadii uu aado Ahraamta kutaala wadanka Masar in uu helayo dahab halkaas ku aasan, islamarkaas ninkaas oo lagu magacaabo santiyago waxa uu bilaabayaa in uu iibiyo Adhigiisii oo uu baadi doono adhigii, Buugani guud ahaan waxa uu kasheekaynayaa in uu qofku dadaalo waxkasta oo dhiba oo soomara.

                                                                                          

[SPG]Alchemist http://tellamrkhaled.com/pages/views/books/page_books_alchemist.html]

Buugta
Aar Maanta

Xasan Nuur Sayid waa fanaan soomaliya oo aad u caan ah waxa uu ku noolyahay wadanka Ingiriiska Waxa uu ku dhashay magaalada jigjiga ee kililka shanaad ee somaaliya waxa uu fanka ku soo biiray sanadkii 2004ta waxa uuna 2012ka ku guulaystay abaalmarinta fiidiyowga uGu wanaagsan heesaha soomalida.

Qoraalo La Xidhiidha
 Heeso Soomaali
 gitaar
 turunbo
 narso
 durbaan
 biyaano
 gabay
 hees
 laxan
 muusiga
 qaaci
 qaraami

Tixraac

Linkiyo Banaanka
 Sawiraan Kabanka Soomaalida iyo Masa 
 Oud Cafe
 shanqadha kabanka

Hees
Fan iyo Suugaan
Hiddo iyo dhaqan
Muusiga
Gabayada
Filimaanta
Qalabka Muusiga
Fanaaniinta
Xasan Aadan Samatar

Xasan Aadan Samatar (dhashay Maajo 24, 1953, Diinsoor,Soomaaliya) waa fannaan Soomaaliyeed oo caan ah, gitaariste iyo masraxiyad. Waxa uu caan ku ahaa heeso badan oo jaceylka ka hadlaayo iyo sida oo ka tirsanaayaha kooxdii Waaberi.

Taariikh nololeedka 
Samatar waxa uu qoys faneed ka dhashay magaalada Diinsoor, Baay ee dalka Soomaaliya sannadkii 1953-kii, waxa uu ku barbaaray magaalada Baydhabo, halkaas oo uu ku qaatay dugsiyo hoose iyo dhexe. Ka dib waxa uu u soo guuray magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka, waxaanu ka bilaabay waxbarashadiisii ​​sare.

Samatar ku lug lahaanshiyaha fanka waxa uu soo bilowday isaga oo aad u yaraa, isaga oo markii ugu horaysay bilaabay heesaha xiligii caruurnimada.  Markii dambe waxa uu bilaabay in uu gitaarka garaaco. Inta badan heesaha Samatar waxay ahaayeen kuwa af Somali ah, qaar badan oo ka mid ah laxankiisii ​​hore waxay ahaayeen noocyada Maayga. Heestii ugu horreysay ee uu qaado waxay ahayd "Hadaad diido hadalkayga" 1974kii.

Samatar markuu dhameeyey dugsiga sare wuxuu qorsheeyey inuu Jaamacad ka dhigto Talyaaniga. Si kastaba ha ahaatee, asxaabtiisa amar ka soo baxay ayuu go’aansaday in uu marka hore ka qayb galo bandhiggii 1971-kii ee Heesaha Hirgalay, tartan hibo leh oo xilligaas Soomaaliya la mid ahaa American Idol. Samatar ayaa ku dhaawacmay tartanka oo dhan. Wax yar ka bacdi waxaa loo galbiyay Waaberi oo ah kooxdii fanka Soomaaliyeed ee ugu horeysay, waxaana uu ka soo dhex muuqday fanka iyo masraxyada gudaha.

Tix 

Fanaaniinta

Fanaaniinta Soomaaliya
Suugaan
Muusig
Fan
Magac
Dad nool
OPEC

Ururka Caalmaiga ah ee Soosaara shiidaalka(OPEC).(Ingiriis Organization of the Petroleum Exporting Countries‏).Waa urur caalamiya oo kakooban 12 dawladood oo soosaara gaasta iyo baatroolka. dawladaha xubnaha ka ah opek waxa ay kuleeyihiin amaba ay keenaan suuqyada caalmiga h %40 shiidaalka lagukal iibsado caalamka .waxakale oo ayleeyihiiin kaydka caalamka ugu badan oo gaadhaya %70.Xarunta OPEC waxa ay kutaalaa magalamadaxda Austriya ee Fiyena

Xubnaha Opec

Dawladdaha hadda ka mid ah 
Wadamada xubnaha ka ah Opec waa 12
Lix waa bariga dhexe
Laba Waa Laatiin amerika
Afar waa Afrika

Dalal horay uga tirsanaan jiray

Dawladdaha doonaya in ay kusoo biiraan 
  Boliifia,  Masar,  Suuriya,  Suudaan iyo  Meksiko Wadamadaan Opec Ayaa tiri kusoo biira.
  Suudaan waxay diyaar utahay in ay kubiirto.

   Soomaaliya<<<<< Shidaal ma soo saarto Laakiin waxaa la rajeeynayaa 2020 wixi ka dambeeya in ay soo saari doonto.

Qoondooyinka shidaal soo saarista

Qiyaas Tirakoob 
10 ka dal ee ugu horeeya soo saarista shidaalka 2009.

Dalalka ugu isticmaalka badan shidaalka 

Halkaan waxaa ku qoran 20 dal ee aduunka ugu isticmaalka badan shidaalka laga soo bilaabo 2009: 

Fonte: BP Statistical Review of World Energy - June 2007

Ururada caalamiga ah

Sido kale fiiri

Liska Salidka Mawduucyada
Garanuugle

Garanuugle waa magaalo kutaala kilinka shanaad ee ismaamulka Soomaali Galbeed,gaar ahaan waxay ka tirsantahay degmada Gaashaamo ee gobolka Dhagaxbuur. Garanuugle waxay kucaan tahay xoolaha nool gaar ahaan Geela,gamaanka,lo`da iyo adhiga .Magaaladu waxey xuduud la leedahay maamulka Somaliland ilaa 12km. waxayna lajaartahay degmada caanka ah ee Balidhiig.Magaalada Garanuugle waa magaalada labaad ee ugu balaadhan marka laga yimaado degmada Gaashaamo .

Halka ee ku Taalo Magaalada 
Magaladan Garanuugle waxay ku taalaa barxad ilaahay ku manaystay dhul daaq simeed isugu jira banaan iyo ay jiq ah oo ay kunoolaan karaan dhamaan xolaaha kala duwan iyo ugaadha qaybaheeda kala duwan. Sida magacan aad ka dhandhansankartaan degaanka Garanuugle waxay caan kutahay ugaadha garanuugta oo ay caan ku ahaan jirtay boqolaal sano. Maagalaadan Garanuugle waxaa la aas aasay sanadku markuu ahaa 1965 halkaas uu ahaa qof kii ugu horeeyay ee maagaleeya Xaaji Ibraahin Kabadhe halkaas oo ka unkay haykalkii magaalo, oo kasameeyay maaqaaxi iyo dukaan iyo waliba isaga oo bilaabay qodista baraagtii u horeesay, waxii intaas ka danbeeyay maagaladu waxay noqotay maagalo aad u fiday oo noqotay meel lagu soo hirto.

Waxyaabaha ee Leedahay Magaalada 
Magaladan Garanuugle waxay kaga duwantahay magaaloyinka ka agdhaw iyadoo maamul dhamays tiran leh sida gudoomiye iyo qabalay ugaara. Waxay leedahay oo kale goobo waxbarasho iyo goobo caafimaad. Magaalada waxaa gudoomiye ka ah Cali Xaaji Ibrahim.

Maamulka Magaalada 
Magaalada Garanuugle waxa ay leedahay maamul dhisan oo ka kooban Labo iyo Toban oday. Waxa ka mid ah odayaasha magaalada Cali Maxamed Diiriye, Cali Baanday, oo adeer u ah Aqoonyahan Cabdiraxiim Axmed Maxamed, Ibrahim Kabadhe, Cabdi Baaquul, Cabdi Kurus, Hirsi Bidi, iyo kuwo kale. 

Magaaladan ayaa caan ku noqotay nabadgelyada, iyo hufnaanta odayaasheeda.

Magaalooyinka Soomaali Galbeed
Itoobiya
Xayla Siilaasi

Xayla Siilaasi (23 July 1892 – 27 August 1975), Waa anbaradoorkii ama Boqorkii ugu danbeeyay ee wadanka Itoobiya uu yeesho. waxa sirasmiya Boqor loogumagacaabay sanadkii 1928 kadib 2 sano waxa sirasmiya loogumagaacay Anbaradoor guud.waxa talada boqornimada lagaqaaday sanadkii 1974 kadib markii inqilaab uu wadanka kauqabsaday Mengista Xayle Maryam waxa laguxidhay qasrigiisii kadib waxa uu geeriyooday sanad kadib iyda oo aanwali la garanayn sababta keentay geerida Xayla siilaasi.
waxa sirasmi ah loo aasay sanadkii 2000 kadib 25 sano markii uu dhintay.xayla siilaasi waxa uu ahaa Masiixi waliba ku ad adg oo kasoo jeeda kaniisada Orsodogiska ee itoobiya, waana kaniisada kali ah ee aaminsan in dadka rumaysani ay ilaaliyeen caqiidadii dhabta ahyd ee diinta masiixiga.
waxa uu kaqayb qaatay aasaaskii Midowga afrika

Itoobiya
Wiriir

Wiriir Waa degmo  katirsan Gobolka Togdheer    
Waxayna dhacdaa dhanka woqoyi bari togdheer degmada waxaa hoos yimada  tuulooyin farabadan
Degmada waxaa ku noolo dadlagu qiyaaso 21,000 degaanka degmada

qabiilka degan

Waxaa magaaladan iska leh beelaha reeryoonis gaar ahaa allamagan maxaned iyo looge maxamed
Tuulooyinka Gobolka Togdheer
Somaliland
Af-Taliyaani

Af-Taliyaani (it: lingua italiana ama italiano), waa luqada wadanka Taliyaaniga waxa luqadani ay kasoojeedaa farcanka looyaqaano Luqada Hindo Yurub waana mid kamida luqadaha.looyaqaano Laatiin ka

, waxaa kuhadla dad gaadhaya ilaa 60 milyan oo qof, Afka Taliyaanigu waxa uu kujiraa kaalinta 20aad ee luqadaha caalmka. Waana afka layskuraacay in uu yahay kan ugu dhawaaqa wanaagsan.

Sida looqoro 
Afka taliyaaniga waxa laguqoraa farta Laatiinka

Maal maha

Buug-gacmeedka 
 Simone Raffaele, 2010, Enciclopedia dell'italiano, Treccani
 Berloco Fabrizio, 2018, The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition, Lengu
 Palermo Massimo 2015 Linguistica italiana, Il Mulino
 Italiano

Noot 

Afafka
Nicolas Sarkozy

Nicolas Sarkozy Nicolas Paul Stéphane Sarközy (de Nagy-Bocsa; 28 January 1955) waxaa u aha Madaxweynaha Faransiiska, waxoona madaxweyne noqday taariikhda marka ee eheed 16 May 2007 ila 15 may 2012.

fadeexadii Nicolas Sarkozy 
Madaxweynaha dalka Faransiiska Nicolas Sarkozy ayey ku soo baxdey fadeexad uu ku kacay oo hanjabaad ah taasi oo uu u jeediyey Tafaftire Wargeys oo qoraal ku soo baxay wargeykaasi si xun loogu aflagaadeeyey Carla Bruni oo ah afada ama xaaskiisa. Sheekadan ayaa waxaa maalinimadii shaley lagu soo qoray jaraa’idka wadanka Faransiiska waxaana la sheegay in Madaxweyne Sarkozy uu telefoon ugu hanjabay nin qoraa ah oo lagu magacaabo Patrick Besson kaasi oo maqaal ka qorey xaaska Sarkozy sanadkii 2008-dii, isagoo ku tilmaamay marwada madaxweynaha “Ra cunto” isagoo ula jeeday Carla Bruni in ay tahay asxaabo nimeed. Mr Sarkozy ayaa markii sheekadaasi laga qoray xaaskiisa wuxuu si toos ah u wacay tifaftiraha wargeyska lagu magacaabo Le Point Mr Franz-Olivier Giesbert wuxuuna telefoon kula hadlayey mudo 40 daqiiqo ah isagoo waliba ugu hanjabay in uu feer wajiga kala dhici doono Buug xusuus qor ah oo uu qoray Giesbert ayuu wuxuu ku xusey wadasheekaysigii dhexmarey isaga iyo madaxweyne Sarkozy kaasi oo ku aadanaa hanjabaada sheekada laga qoray xaaskiisa Carla Bruni. Saxaafada wadanka Faransiiska ayaa maalinimadii shaley ee Jimcaha waxya si weyn uga hadlayeen buugaasi iyadoo sheekadaasi xiiso gaar ah u yeelatey dadka Faransiiska. Ma jiro wax war ah oo ilaa iyo hada ka soo baxay xafiiska madaxtooyada Faransiiska ee Madaxweyne Sarkozy ee ku aadan hanjabaada feerka ee laga soo sheegay. Mr Giesbert wuxuu sheegay in markii ay telefoonka ku wada hadleen Madaxweyne Sarkozy uu aad uga xumaaday warbixinta laga qorey Carla Bruni oo ay

 Nicolas Sarkozy (Elysée)

Madaxda Faransiiska
Magarete2

Boqorada Magarete 2 ee dalka Denmark waxee dhalatay ( 16. Abriil 1940)waxee boqorad noqotay 14. Janaayo 1972. waxa ay ahayd qofkii ugu horeeyay ee uu dhalo dhaxal sugihii boqorka ahaa Frederik 9 iyo boqoradii Ingrid.Magarete 2 waxee guursatay boqorka wiilkiisa Henrik, waxeena dhaleen wiilasha Frederik iyo Joakim.

Taariikh Nololeed 
Kadib markii uu dhintay aabeheed boqor Frederik 9 14. Janaayo 1972 ayay noqotay boqorada rasmiga ah ee wadanka Boqoqortooyada Denmark

Denmark
Geedka nolosha

Geedka nolosha waa filim abaabulay nin qoraa ah ama buugagta qoro oo la dhoho Cabdulqaadir Axmed Saciid. Filimkaan waa filim gaaban oo abaal marin caalami ah ku guuleestay sanadka marka oo ahaa 1988.

ku saabsan 

Filim
Filimaanta Soomaaliya
Jalmad

Jalmad ama Kildhi Kirdhi Waa Shay ama wax Shaaha lagu karsado, Waxaana la soo isticmaali jiray waqti aad u dheer, waxa jalmadu ay kamidyahay weelasha ay Soomaalidu sida joogtada ah u isticmaalaan, waxaa lagu kariyaa shaaha, waxaa kale oo lagu kariyaa biyaha iyo wixii lamida ee loo baahdo in la kululeeyo.

Sidoo Kale Fiiri
Koob
Saxan
Digsi

Tixraax

Qalabka Waxlagu kariyo
Wabiga Daawa

Wabiga Daawa waxoo maraa koonfurta galbeed ee dalka Soomaaliya, dhinaca xuduuda Itoobiya iyo kenya, wabigaan waxoo ku darsamaa Wabiga Jubba.

Webiyada Soomaaliya
Webiyada Itoobiya
Webiyada kenya waana wabiga saddexaad ee soomaaliya leedahay.
Buun (firimbi)

Buun waxaa la dhahaa firimbi laga sameeyay Angalool weyn oo afkiisa aad u balaaran, waxoo leeyahy cod aad u weyn. Buunka waxaa laga isticmaalaa wadamo ka mid ah caalamka, waxoo caan ka yahay soomaaliya. Sheekooyinka ugu caansan oo boonka lagu soo qaato waxaa ka mid ah markii laga hadlaayo aakhiro, oo la leeyahay boonka waxaa la isticmaalaa aakhirosamaanka.Dhaqan ahaan boonka waxaa la isticmaalaa markii la damaashaadaayo.

Aqoon

Waxa Buunka Si gaar ah Loo Isticmaalaa Wakhtiyada Cklaadaha, Ciyaaraha, Baadidoonka, Shirarka iyo Aroosyada. Buunku wuxu Nolosha Bulshada Soomaaliyeed Kaga Jiray Doorka Muhiim ah, Wuxuna ahaa Aalad isgaadhsiineed, Waxa jirta Maahmaah soomaaliyeed oo tidhaahda "Ninkii Buunka Xaday Xaguu Ku Yeedhinlahaabaa Laga Rabaa".

Isticmaalaa Buunka waxa Meesha Ka saaray Isgaadhsiinta Kala Duwan ee Aduunka Kusoo Batay, Waxana ilaa Haatan Laga isticmaalaa degaamo yar oo Kamid ah Dhulka Soomaalida Gaar ahaan Gobolada dhexe, Agagaarka Magaaladda Baardheere.

By Faarah Mohamed Aided Ab'aar
Thus,8,202+
Angalool

Angalool waxaa ladhahaa bahalada badda ku nool qolfahooda, waxaana badanaa la arkaa ayaga oo bahalkii lahaa ku jirin.Angaloolka waxoo ka buuxaa xeebaha, ayaga oo kala waaweyn, aad neh u kala qurxan.waxaa jirto qeyb ka mid ah angaloolka oo loo isticmaalo firimbiga loo yaqaano boon. Afkiisa woo balaaranyahay dhaxda neh woo ka qaloocanyahay, geesaska neh duleelo oo ka leeyahay ama dadka aa ka duleeliyo.

 The Shape of Seashells

Xayawaan
Af-Hebrow

Maqaal Cibri waxay ahayd in lagu daro qodobkan.

Af-Hebrow, ama Af-Cibri (עברית) Waa mid kamida jeeska Luqadaha Semitiga, waana luqad ay adeegsadaan dad gaadhaya ilaa 7 milyan oo qof.Dadka ugu badan ee luqadan ku hadalaa waxa ay ku noolyihiin dawlada Israa'iil. Af Hebrawgu waa luqad ka mid ah luqadaha la adeegsado ee caalamka maanta ka jira,laakiin waxa jirta in afkani uu lahaa lahjad aad iyo aad u qadiim ahayd oo aan hada la isticmaalin. Lahjadaas qadiimka ahi waxa kaliya oo loo isticmaalaa kulamada diiniga ha gaar ahaan yuhuuda ayaa u isticmaasha kulamadooda diiniga ha. Waa lqada lagu qoray Kitaabka quduska - kitaabka kiristinka (Bebal).

 HEBREW (Language)

Linkiga Cadaymaha 

Ghil'ad Zuckermann 2020 Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond, Oxford University Press ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776
Zuckermann, Ghil'ad 2003 Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew, Palgrave Macmillan ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695

Hebrow