maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Denimarki

Denmark waa wadan ku yaalo Skandinafiyen ee woqooyiga qaarada yurub. Denmark iyo gobolada ee maamusho Griinland iyo Jasiiradaha Feroe waxaa la isku dhahaa Boqortooyada Denmark. Wadanka denmark wuxuu xuduud la leeyahay wadanka Jarmalka oo ka xiga koonfurta, waxaana ku wareegan bado kala duwan oo ah Badda Woqooyi, Skajirak iyo Kattegat,waxeena ka xigaan Galbeedka,Woqooyiga iyo Bariga.Danmark waxee ka koobantahay jasiirada Yulland iyo 406 jasiirado yar yar ah iyo kuwo waaweyn.Wadanka denmark waxaa la degenaan jiray 100,000 oo sano.intii lagu jiray Qarnigii Wikinka,shacabka danishka waxee aad u daneen jireen lakulanka caalamka. waxaana ka mid ah Madnimadii Kalamar iyo kuwo badan.Renaysans micnaheeda waxoo ahaa isbedel weyn oo kadhacay wadanka denmark, waa markii ee bilaabatay Isbedelkii Brotestantiga.Dastuurka danishka waxaa la saxiixay 5 Luuliyo 1849.waa markii oo bilaawday xukumada dimuqraadiga.Wadanka jarmalka waxoo denmark qabsaday Dagaalkii Labaad ee Aduunka, marka oo dagaalka dhamaaday denmark wee ka xoroowday.Markaas kadib wadanka waxuu ku biiray Neto kadibna Midowga Yurub.Wadanka waxuu qaxootiga badan soo galeen sanadihii u dhaxeeyay 1980meeyadii iyo 90kii.Maantana waxaa lagu eedeeyay sawiradii nabi maxamed (CSW) oo mudahaaraadyo badan luxay muslimiinta caalamka.Shacabka danishka waa dad isku dhaxjiro oo ka kooban qoomiyada danishka iyo qaxootiga,waxaana wadanka degan 5,5 miliyan oo qoys.

Xubin
 Qaramada Midoobay
 Midowga Yurub

Waddnamha La degaan Denmark
  5,000++:

  2,000++:

  50,000+

  22,000+

  20,000++:

 
Luqada danishka waa luqada rasmiga oo looga hadlo.wadanka Denmark waa wadan Dastuur monarki ah.Raiisul wasaaraha wadanka waa madaxa sare,Baarlamaankana waa xukun dejin.Wadanka waxuu leeyahay 5 gobol iyo 98maamulayaasha degmooyinka.Denmark waa wadan taajir ah dhamaan shacabka ku nool waa dad waxbartay shaqeestana.

Taariikh 
magacaabida magaca denmark waxaa loola jeedaa "Beeraleyda Danishka".
taariikhda danmark waxee ka horeysay Qarnigii Dhagaxa, waxeena taariikhda u badantahay qarnigii dhaxa.Denmark waxaa laga helay alaab la isticmaali jiray 100,000 oo sano kahor, xiligii barafka. waxaana laga sameeyay dhagax la qoray.

Midowga Yurub

 Kallunka Faroese Jassiradha Denmark Makrel,Herining Kaluunka

 Dennis Ole Christensen
 Great Belt Bridge

Tixraac
Norway

Norway ama Boqortooyada Norway waa wadan ku yaalo qaarada Yurub. Wadankaan waxoo xuduud la leeyahay wadamada Sweden, Finland iyo Ruushka. wadanka Norway waa wadan aad u dheer, meesha ugu danbeeso waxee u dhowdahay meesha aduunka ku dhamaado, meelo waxaa jirto oo qoraxda ka dhicin. Norway waa wadan aad u duqsan oo jiri jiray 8000 oo sano ka hor. Dad waxaa degenaan jiray oo barafka ku safri jiray, gaar ahaan kuwa norweejka Fikinka ah, waa dad markasto raadin jiray dhul cusub. 

Kuwani waa gobollada Norway 2020:

Qurbajoogta Soomaaliyeed 
Waxaa jira koox Markhaatiyaasha Yehowah oo Af Soomaali ah.

Daadka Deggan Norway
  2000+
  3000+
  3000+
  2000+
  200+
  300+

 Svalbard

Wadamada Yurub

Svalbard—Land of the Cold Coasts

 Norway

A Spectacular Voyage on Highway No. 1

Xogta
Siri Lanka

Siri Lanka Luqada Tamil-kal இ ல ங ் க ை ؛ waa wadan jasiirad ah oo ku taalo Badweynta Hindiya. Waxey daris la tahay dalka Hindiya. Caasimada wadanka waa Kolonbo. Siri lanka waxey mudo dheer ku jirtay dagaalo sokeeyo oo u dhaxyay shacabka wada dadagan dalka.Waxaana u sabab eheed in qolada timiilka looyaqaaao ay rabtay in ay gooni u goosato.Dagaalkaasi waxa uu bilaawday sandakii 1983. Inkasta oo xiligan laga raayay jabhaddii tiimelka.Hada wadanka sirilanka waxaa loo moodaa in ay degantahay. Laakiin waa dal ay aad iyo aad u aafeeyeen dagaalo sokeeye oo daba dheeraaday.In ka badan 100.000 oo qof ayaa dibadaha ugu yaacay dalkaas.kumanaana way ku baabaeen.

Xubin

 ADB 
 IORA
 AIIB 
 IORA
Bankiga Aduunka
 Qaramada Midoobay

Waddnamha Degaan Sri Lanka
  5000+
  1670+
  560+
  800+

Sido Kale fiiri
 Indonesia
 Australia

Aasiya
Libiya

Libiya waa wadan ku yaalo Woqooyiga qaarada Afrika. Wadankaan wuxuu xuduud la leeyahay Bada dhexeoo looyaqaano badda Meditarenian sea oo ka xigta woqooyiga iyo wadamada Masar, Suudaan, Jad,Nayjar, Tunisiya iyo Aljeeriya. Wadankaan waa wadanka afaraad oo ugu weyn qaarada afrika, caasimadiisa waa Triboli.Libiya waxee u kala qeebsantahay sadax weebood oo kala ah Tirabulis, fesaan iyo Barqad. Libiya waa wadan aad u taajirsan sababtoo ah wuxuu leeyahy saliid aad u badan iyo dad aad u yar.Libiya hadda malahan hogaan sax ah.Dagaaladii sokeeye ee libiya oo dhacay 2011 waxee natiijadeeda noqotay in oo dalka yeeshto labo maamul, oo kala ah maamulka kumeel gaarka oo hogaaminaayo ninka lagu magacaabo Mustafa Cabdul Jalil iyo dowladii dhacday oo hogaaminaayay Muammar Qadaafi oo xukunka dalka liibiya haayay sanado ka badan 40sano.Maamulka cusub ee kumeel gaarka wuxuu hadda gacanta ku haayaa inta badan dalka. Muammar qadaafi neh meelo ka mid ah. Qaramada Midoobay waxee aqoonsatay Dawladda cusub ee kumeel gaarka ah.

Xubin
 IMF_* 

 Bankiga Aduunka_* *

 Jaamacada Carabta_* *

 Ururka Iskaashiga Islaamka_*

 Midowga Afrika*_*
 

 Qaramada Midoobay_*_*_*

Sidoo Kale Fiiri

Cumar Mukhtaar

Mucammar Qadaafi

 Samatar Abdi
 w:en:Tripoli, w:en:Moammar Khadafy, w:en:Gulf of Sidra

Dawladdaha Afrika
Saaxil

Saaxil waa mid kamida gobolada jamhuuriyada Somaliland. Gobolkaan waxaa caasimad u ah magaalada dekadda ah ee Berbera, gobolka waqooyi somaliland oo leh magaalooyin ay ka mid tahay Berbera leh madaarrada berbera iyo dp dekedaha maraakiibta adduunka ee maraakiibta caalamiga ah iyo saldhigyada milatari ee Uae waddooyinka dhanka Hargeysa caasimada somaliland,

Sido Kale fiiri
 Hargeysa
 somaliland

Faah faahin dheeraad ah 

Somaliland
Gobolada Somaliland
Somaliland
1948

1947 - 1948 - 1949

 BAAQA CAALAMIGA EE XUQ WQDA AADANAHA



walaal yaaa waxaaan doonyaa inaad iga caawisaan inaa waxka qore dagaalkii q boobaa ee aduunka ka dhacay wlaal ee ma iga caawirn karintaa sababbihii iyo ujoodayankii laga lahaa iyo wadamaday kala ahaayeeb iyo

waxaab o baa hanahay ciwaab kiina ee pleas ma isiin karatii walaal

Dhacdooyin

Dhalashooyin
 Yuusuf Islaam

Dhimashooyin 
 Mahatma Gandhi

Madaxda Aduunka 

Sanad
Madiina



DEGMADA WADAJIR 

=== HORUDHAC=== 
Degmada wadajir waxay kamid tahay degmooyinka xeebta dhaca waxayna xuduud la leedahay degmooyinka kala ah Waabari, Hodon, iyo Dharkeynleey sidoo kale waxaay xuduud la leedahay gobalka shabeelada Hoose. Magaca Degmada Wadajir waxaa loolajeedaa Wadashaqeenta waxwada qabsiga iyo iskuduubnida ay degmada wada leedahay iyo dadka degan degaaankani oo dada meelo kala duwan laga soo jebiyey oo leysu keenay degaanada laga soo jebiyey oo laga kala keenayna waxaa ka mid ah Buulo mashiidiyo Buulo xaashi Buulo mugdi Iskurarankii buulo eelaay Dadkaa isku darka ah ayaana lagu magacaabay wadajir. Degmada Wadajir Degmada Wadajir Waxaa la,aas aasay sanadii 1970 waxaana lagu bilaabay dadka aan soosheegnay oo lagakaljebiyey degaanada aan kor ku soosheegnay oo ka kala tirsanaa waaberi iyo hodan. Calanka Degmada Wadajir Degmada Wadajir waxey leedahay Calan kaas oo ka kooban sedex midab oo kala ah buluug,jaale iyo cagaar Buluuga waxaa dhexda kaga taal xidig cad kaasoo lagasoo qaatay calankeena soomaaliyeed, Midabka jaalaha ahna waxaa dhexda kaga yaala gacmo isa salaamaayo kuwaas oo muujinaaya degmada magaceed wadajir ah, Midabka cagaaran waxaa laga matalaayaa barwaaqada degmada taalo iyo in dhulka ugu nabdoon ay tahay. 

Maamulka degmada Wadajir Waxaa uu u dhisan yahay sidan 

Gudoomiye Degmo Gud. kuxigeen Arimo bulsho Gud.kuxigeen Arimo siyaasad Xoghaye Afarta Gud. Waaxeed Uruka Haweenka Degmada Wadajir Dhismaheed Maamulka Waxaa Ka loo kaaba Dhismahaasi Kaaliye Gudoomiye Madax dhaqaalaha Madax Samafalka Ururka dhalinyarada

Degmada wadajir
Sugaal Cabdulle Cumar

Sugaal Cabdulle Cumar waa abwaan Soomaaliyeed ee curiya maansooyinka kala duwan oo ay ka mid yihiin Gabay, Geeraar, Jiifto. Abwaan Sugaal waxaa u dheer inuu yahay hobol ka mid ahaa hobolada Soomaaliyeed oo uu curiye riwaayado iyo heeso fara badan. waxaa kaloo waliba intaa u dheer inuu ku luuqeeyo heesaha somaliga ah. Abwaanka riwayadaha uu sameeyay waxaa ka mid ah magaalo joog xumo oo dhab ahaan tii aad iyo aad caan u ah.Kana riwaayada dhifka iyo naadirka ah dadka somaliyeed ay isku wada raacsan yihiin in ay tahay mada daala dhab ah 

sida dadka riwaayadaha fiirsada ay ogyihiinba. Abwaan Sugaal Cabdulle Cumar waxa uu kamid ahaa  hoballadii kooxda Heegan ee ciidanka booliiska soomaaliyeed . Abwaanka heesa uu ku luuqeeyo waa heesaha wadaniga ah oo ay gobalada reer galbeedku ugu wacaan Country Music intaas waxaa sii dheer uu yahay shaqsi wadaninimada ku weytahay jacel had iyo jeer in wadanka soomaaliya uu nabad noqdo taasina waxaa cadey kaaga filin ilaa iyo hada inuusan wadankiisa ka tagin ayadoo dhibaatooyinka kala duwan wadanka uu maray ilaa iyo hadan uu ku jiro. Heesahiisa caanka ah waxa ka mid ah Layla, Heestii Cuna Mallayga.

Abwaanka waxuu ku dhashay magaaladada gaalkacyo kuna soo koray yaraantiisa halkaasoo ah meesha uu fanka iyo curinta kasoo bilaabay . asagoo waagiisa yaraa ciyaari jiray dhaantada . 
abwanka kadib wuxuu u soo ambabaxay magaala madaxda soomaliya ee muqdisho halkaas uu kaga biiray kooxdii caanka aheyd ee heegan laguna magacaabi jiray hanuuniyaasha qaranka . 
kooxda waxaa madax u ahaa allaha u naxariisto cabdi bashiir indha buur .
abwaan sugaal abdulle cumar waxuu ilaahey haybad u siiyey aragti fogaanta iyo cabbir maanso oo la yaab leh, haddaba heesahii uu sameeyey waxaa ka mid ahaa . 
qabyaaladda waa lagu caloobaa , ha ku socoto sidii loogu tala galay iyo anigu soomali baan ahay summadeydu waa qaran , 
dhinaca jaceylkana haddaan kasoo qaadano waxaa ka mid ah heestii caanka aheyd ee layla labadii walaale midkii lacag lahaa weynee , xamdiyeey walaaley haddaan kaaga tago xamar xanuunkaada i deyn maayo , badda yeesan kula noqon biyo aan laga xigin iyo kuwa kaloo badan . 
abwaanka sidoo kale waxaa jira inuu kasoo jeedo qoys u dhashay hal abuurka laga soo bilaabo ayeeydiisa ,hooyadiisa barni deyr , aabihiisa cadulle cumar . waxaa kaloo jira walaalo la dhashay oo gabya sida liiban cabdulle cumar iyo Gallad cabdulle cumar oo labadaba ah gabyaal aan sidaa u shaac bixin balse ilaahey ku hibbeeyey hal abuur heer sare ah . 

Abwaanada Soomaaliya
Fanka Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Końskowola

Końskowola waa magaalo ku taalo koonfur-bari ee dalka Boland, waxayna u dhaxaysaa Puławy iyo Lublin, waxay u dhowdahay Kurów iyo wabiga Kurówkar. Waxay magaalomadax u tahay tuulooyinka (gmina) ee deegaanka Puławy iyo Lublin Voivodeship. Dadka degan: 2188 qofood (sanadkii 2004).

Taariikh 
Tuuladan waxaa la'aasaasay qarnigii 1300 magaceeduna wuxuu ahaa Witowska Wola. Magaceeda waxaa qarnigii 1800 loo bedelay Konińskawola, waana magaca ilaa iyo hada loo yaqaano.
Magaalo ahaan waxaa la'diiwaangeliyey 8:dii Juun 1532. Magaalo ahaan waxay muhiim ku ahayd doorkeeda quudinta deegaanada ku dhowdhow. Waxaa hakaasi ku yaaley warshadaha dharka. Dad badan ayaa u soo guuray magaaladaas oo ka soo guuray dalka Boland dhinacyadiisa kala duwan, iyo dad u dhashay Jarmalka.

Boland
2003

2002 - 2003 - 2004



Dhacdooyin 
 Awstaria, Faransiiska, Jarmalka, iyo Iswisarland, sanadka 2003 waxa loo asteeyay “sannadka Baybalka

Dhalashooyin

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka

Sanad
Cabdirashiid Sharmaarke

Cabdirashiid Cali Sharmaarke (Af Carabi:عبد الرشيد علي شرماركي) wuxuu dalka Soomaaliya madaxweyne ka ahaa taariikhdu marka ay ahayd 10 Luuliyo sanadkii 1967. Waxaa la dilay 15kii Oktoobar 1969kii.

Taariikh 

Cabdirashiid Cali Sharma'arke wuxuu ku dhashay degmada Xaradheere ee gobolka Mudug sanadkii 1919. 
      Academic background 
Wuxuu dugsiga Quraanka iyo waxbarashadiisii dhameeyay sanadkii 1936dii, wuxuu bilaabay in uu noqdo ganacsade ka dibna shaqaale ka shaqeeya howlaha maamulkii Talyaaniga ee maxmiyadda, wuxuu noloshiisa ku qaatay wixii intaas ka dambeeyay magaalada Muqdisho. 

Wuxuu ka mid noqday ururkii dhalinyarada Soomaaliyeed ee loo yaqaanay Somali Youth League(SYL) waxyar ka dib markii la aasaasay sanadkii 1943dii, wuxuuna ku biirey maamulkii Ingiriiska ee Soomaaliya.

Wuxuu waxbarashadiisii dugsiga sare dhameystay 1953dii, isagoo wali la shaqeynaya maamulkii maxmiyada ee Talyaaniga, wuxuuna helay deeq waxbarasho ah dalka Talyaaniga gaar ahaan Jaamacadda Rooma “La Sapienza”, halkaas oo uu ka qalin jabiyay sanadka markuu ahaa 1958dii, wuxuuna sanad ka dib ku soo laabtay dalka Soomaaliya, ka dibna waxaa loo doortay in uu noqdo xubin ka tirsan Golihii lagu magacaabi jirey Somali Legislative Assembly. 

Markii ay Soomaaliya noqotay dal madaxbannaan 1dii bishii July 1960kii, wuxuu noqday Ra’iisul wasaarihii ugu horreeyay ee ay yeelato dalka Jamhuuriyadda Soomaaliya. 

Wuxuu markiiba bilaabay in uu dadaal u galo sidii uu guulaysan lahaa dhinaca arrimaha dibadda, wuxuuna dalka Ra’iisul Wasaare ka ahaa illaa 1964tii. 

Ka dib doorashooyin dalka ka dhacay wuxuu mar kale noqday xubin ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya. Sanadkii 1967dii doorashooyin la qabtay laguna dooranayay madaxweyne cidda ka noqoneysa dalka ayaa loo doortay in uu dalka Madaxweyne ka noqdo, ka dib markii doorashooyinkii dhacay uu kaga guuleystay madaxweynihii xilka kaga horreeyay ee Soomaaliya Aadan Cabdulle Cusmaan “Aadan Cadde”, wuxuuna xafiiska kala wareegay isla sanadkaas oo ku beegan 10kii Luuliyo 1967kii. 

Labo sano ka dib markii uu dalka Madaxweyne ka noqday ayaa askari ka tirsan ciidamadii ilaalada ka hayay ayaa toogasho ku dilay 15kii bishii Oktoobar 1969kii, isagoo booqanaya gobolada Waqooyiga Soomaaliya halkaas oo ay abaaro ka dhaceen. 

Lix maalmood ka dib markii dilku dhacay ayay ciidamadii dalka talada xoog kula wareegeen iyada oo wali lagu jiro baroordiiqda madaxweynahaasi la dilay. Waxaana 21kii Oktoobar 1969kii dalka Madaxweyne ka noqday S/Gaas Max’ed Siyaad Barre oo ka tirsanaa Ciidanka Xoogga dalka Soomaaliya.  wuxu tagay

Allaha unnaxariisto..

Siyaasadda Soomaaliya
Raiisul Wasaarayaasha Soomaaliya
Xisbiga SYL

Xisbiga Midowga Dhalinyarada Soomaaliyeed (, ), (loo soo gaabiyo: SYL) wakhtiyadii hore loo yaqaaay Kooxda Dhalinyarada Soomaaliyeed (Somali Youth Club) (SYC), waxay ahaayeen xisbi siyaasadeed ka shaqayn jirey wadanka Soomaaliya. Xisbigani wuxuu ku bilaabmey urur dhalinyaro ah, markii dambe isku bedelay xisbigii dhaqdhaqaaqa ugu horeeyey ee Madaxbanaanida wadanka Soomaaliya sanadihii u dhexeeyay 1950kii ilaa 1960kii.

Faallo

Ururka SYL (laga keenay: Somali Youth League) waxaa la'aasaasay 15 Maajo sanadkii 1943 wuxuuna qeyb wax ku ool ah ka qaatay Xoriyadii dalka Soomaaliya ee lahay 1960kii waxaana ku midaysnaa dhalin yaro Soomaaliyeed oo da, yar ah. Dhalin yartii u istaagay xornimada Soomaaliya waxey ahaayeen kuwo u baahnaa in wadanku xor noqdo isla markaana ka hoos baxo gumaystihii wakhtigaasi haystay.

Liiska Xisbiyada Siyaasada

Tan iyo wakhtigii dadka Soomaalidu qaateen xoriyada waxaa jiray xisbiyo siyaasadeed. Sanadkii 1969kii ayaa waxaa talada wadanka la wareegay Golaha Sare Kacaanka (SRC) kuwaasi oo dhowr nooc oo xisbiyo ah soo bandhigay; sida Xisbigii Kacaanka Hantiwadaaga.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa wadanka Soomaaliya ugu horeeyay Xisbiga SYL, kuwaasi oo ahaa xisbigii la dagaalamay gumaystihii wadanka. 

Markii Jaale Siyaad Barre la wareegay talada wadanka, waxaa meesha ka baxday dhamaan xisbiyadii bulshada ee madaxa banaanaa, wakhtigaasi oo wadanka Soomaaliya iskubedelay nidaamka shuuciyada ee laga keenay wadanka Ruushka iyo Shiinaha. Ka dib, markii uu dhacay dagaalkii sokeeye ee wadanka sanadkii 1991kii ayaa waxaa meesha ka baxday dhamaanba nidaamkii dowladnimo ee wadanka Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, dadaalo badan oo dawlad dhisid ah ka dib waxaa Soomaaliya dib uga soo noolaaday nidaamka xisbiyada kuwaasi oo ilaa maanta daciif ah.

Sidoo kale fiiri
Liiska Xisbiyada Siyaasadda Soomaaliya
Taariikhda Soomaaliya 
Xisbiyo

Maqaalo kale

 Somali Youth League 
 Elections in Somalia

Tixraac

Siyaasadda Soomaaliya
Siyaasadda
Xisbiyada Siyaasadda Soomaaliya
Abooreey

Aboorey waa Deegaan ku yaalo bartamaha Gobolka Hiiraan, waana deegaan balaaran oo ku yaal dhul muhiim ku ah dhaqshada xoolaha iyo beeraha.

Aboorey waa tuulo walow ay uqalantay degmo, waa deegaan qaaraamiya oo waqtiya fog soo jirijiray.

juquraafi 

Abooreey waxaa ay gaar ahaan ku taal meel  waqooyiga kaga beegan magaalada Buuloburde, wabiga shabelle ayaana dacalka bari ka maro.
Dadka ku dhaqan tuulada waa xoolo dhaqato iyo beeraaleey.

Tuulada muuqaal ahaan iyo deegaan ahaanba waxaa ay u dhaxeysaa buuro waaweyn iyo dhul keymo ah oo ugaartu ka buuxdo.

Tuulooyinka Gobolka Hiiraan
Kanada

Kanada waa wadan ku yaalo Woqooyiga Ameerika waxoona ku fadhiyaa dhul balaaran. Kanada waxee xuduud la leedahay dalka Mareykanka oo goboladiisa badan ka xiga Koonfur iyo gobolka Alaska oo ka xigta Woqooyi Galbeed, dhinaca bariga neh waxaa kaga dhagan badweynta Atlantik. Kanada waa Dawladda labaad ee ugu ween aduunka, ayadoo Dawladda koowaad ay tahay Ruushka.
[[File:Toronto August 2017.jpg|thumb|right|194px|With its more than 550 meters high, CN Tower is one of the tallest structures in the World, in addition to being an icon of the city of Toronto [[Torre 
Wadanka kanada waxaa markiisa hore degenaan jiray dadka indianka ah oo assalkooda ka imaaday qaarada aasiya iyo dad inuit ah oo u badan griinland. Kanada waxay leedahay dad ah 38,151,728.

 Confederation Bridge
 Coco Rocha

Xubin
IMF
IADB
OECD
Midowga Yurub
Bankiga Aduunka
Kooxda Labaatanka
Qaramada Midoobay

Waddanmaha La Deggan Canada

Taariikh 
wadanka kanada dadkii ugu horeeyay oo soo booqday waxee ahaayeen dad yurubiyan ah 1000 sano ka hor, gaar ahaan vikingka norwajka, laakiin 600 oo sano kadib ee ajaaniibta badanaa soo wada galeen. 

Joseph Jacques Jean Chrétien PC OM CC QC (wuxuu dhashay Janaayo 11, 1934) waa siyaasi Canadian ah. Wuxuu ahaa Ra'iisul Wasaarihii 20-aad ee Canada 1993-kii ilaa 2003-dii iyo Hogaamiyihii Xisbiga Liberal-ka ee Canada 1990-kii ilaa 2003-dii, intii uu ku guda jiray shaqadiisa, waxa uu Xildhibaan (MP) ka ahaa Aqalka Baarlamaanka Kanada in ka badan 35 sano. 

Chrétien wuxuu ku dhashay Shawinigan, Quebec. Waxa uu sharciga ka bartay Université Laval.[2] Waxa uu noqday siyaasi sannadkii 1963-kii, markii ugu horreysay ee loo doortay Aqalka Hoose. Intii uu Pierre Trudeau ahaa Ra'iisul Wasaare, Chrétien wuxuu ka mid ahaa golihiisa wasiirada. Wuxuu ahaa Wasiirka Cadaaladda, Wasiirka Maaliyadda, iyo Wasiirka Arrimaha Hindiya iyo Horumarinta Waqooyiga. Waxa uu sidoo kale ahaa Ra'iisul Wasaare ku xigeenka markii John Turner uu ahaa Ra'iisul Wasaaraha.  Waxa dib loo doortay laba jeer sannadihii 1997 iyo 2000, waxana uu hoggaaminayey dawlad aqlabiyad ah intii uu Ra’iisal-wasaaraha ahaa oo dhan.

Gobollada

Sido Kale fiiri
 United Kingdom 
 United States  
 Australia 
.:•

 
 
 
Kanada
Afdhere Jama

Afdhere Jama (dhashay 1980) waa qoraa Soomaali-Amerikaan ah oo ku saleysan magaalada San Francisco. Qoraalkiisa waxaa lagu arkaa daabacado ku yaal meelo badan oo aduunk ka mid ah. Wuxuu aasaasay Huriyah (magaaziin), magaaziin ka socda qajacyada Muslimminta ah. Ku dhashay kuna barbaarey Soomaaliya, Jama wuxuu yimid Markeykanka asagoo dhalinyaro ah.

Buugaagta 
 2004 : Duhur la fariisadka Ilaahyada Soomaaliyeed (At Noonday with the Gods of Somalia, Salaam Press).
 2008 : Dal'udhalasho Sharci La'aaneed: Qajacyada Dhulalka Muslimka (Illegal Citizens: Queer Lives in the Muslim World, Salaam Press).

Qoraalkiisa Kale 
 Huriyah Magazine [English] 

 Out in Beirut [Whosoever Magazine]
 Reading Shahnameh in Paris [Iranian.com]
 Soul Mates: The Price of Being Gay in Somalia [Afrol Magazine] 
 Living On A Prayer: Muslims & Hiv/AIDS [Positive Nation Magazine] 
 Ashnas and Mehboobs: An Afghan Love Story [Trikone Magazine]  (PDF file)

Jama, Afdhere
Jama, Afdhere
Jama, Afdhere
Jama, Afdhere
Jama, Afdhere
Arabsiyo

Arabsiyo waa Magaalo dhacda galbeedka caasimada Somaliland Ee Hargeisa  Maroodi Jeex Kana Tirsan Gobolka Gabiley,Waxay ka tirsantahay Degmoyinka ugu bilicda fiican ugu waaweyn uguna beeraha badan jamhuuriyada Somaliland. Magaaladani waxay leedahay 3 doox oo waaweyn lana kala yidhaa Huluq, Arabsiyo, iyo Agamsaha.

|Hadaba Waa kuwan Haldoorada Kasoo Jeeda magaaladan Arabsiyo|
1. Ibraahin cabdi kaahin ( ibraahin dheere) ganacsadihii ugu hantida badnaa soomaalida,islamarkaana damiintay lacagta jamhuuriyada Somaliland 
2. Maxamed cabdilaahi cumar wasiirkii hore arimaha dibada Somaliland, imikana ah UN staff.
1. Mujahid Aadan Shiine(AHUN).
Mujaahidkii laba jeer " 1984-85 " oo isku xiga loo doorto xoghaya guud ee ururkii midnimo doonka SNM.

2. Mujahid Xasan Yonis Habane abandulihii guud ee cidamada SNM.

3. Sheekh Dauud Macalin Axmed sheekhul baladka degmada arabsiyo iyo mid ka mid ah sheekhyada ugu waweyn wadanka.

4. Xaaji Axmed daahir  (baxsane) mid ka mid ah ganacsadayasha ugu waweyn somaliland.

5. Dr.Mohamed Abdi Xergeeye Agasimaha guud e wasarada horumarinta cafimadka JSL.

6) Faysal cali sheekh gudoomiyaha ka hortaga aafooyinka Somaliland 

7.Dr. Abdisalan Sulub Ahmed Qoraa qorey bugaag door ah uguna caansan yahey buuga caalamka mirqaanka.

6. Awale Ismail Saleeban ( Awale Deeqsi) Abwaan kamid ah abwaanada ugu murtida iyo suugaanta fiican somalida.

7.Ex Mayor Mohamed Ibrahim Nadif(Sitiin). Gudomiyihi ugu mudada dheera Degmada Arabsio

8.Maxamed cali daarood maareeyaha wakaalada biyaha magaalada hargaysa.

10.Mohamed Cabaas Mayorkii hore ee gobolka Gebiley.

11.Ahmed Samir(AHUN) Mayorkii hore ee gobolka gebiley.
 
12.Sacad Aw-Muse Nadiif(AHUN)
Gudomiyihii ugu saameynta badnaa waxbarashada gobolka gebiley.

13.Sh.Adan Haji Mohamoud Hirey(Aadan Siiro).
Mid ka mida culimada ugu waaweyn JSL

14.C.lahi Muuse Qalib 
Mid kamida macaliminta ugu wawayn somaliland Ahna Mulkilaha Abu-Hureira Schools.

15. Mujaahid Ahmed Ibrahim(raage bidaar).

16. Dr. Mohamed Hassan Qalinle
Mid kamida Dhakhaatiirtha ugu waaweyn

Sidoo kale fiiri
Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool
Liiska magaalooyinka Soomaaliya

Xigasho
Arabsiyo

Tixraac

Soomaaliya
Magaalooyinka Soomaaliya

Somaliland
Baarliin

Baarliin waa magaalo madaxda dalka Jarmalka.
markii hore magaalada waxee ka mid eheed 16da Gobol ee wadanka Jarmalka. magaalada barliin waxaa ku wareegnaa markii hore, gobolka Brandenburg, oo u dhow wabiga (sbree) dhinaca bariga wadanka jarmalka, meel u jito 70km xuduudka wadanka boland. magaalada waxaa degan in ka badan 3.44milyan oo qof.

magaalada barliin waxa ay kaalin aaad u wayn ka qaadatay dagaalkii labaad eedunida waxa kale oo dhibaatooyin kasoo gaadheen dagaalkii qaboobaa halkaas oo magaalada barliin lagu kala xidhay gidaar kal qaybiyaya Jarmalka darbigaas oo caan ku ahaa darbigii baarliin amaba gidaarkii baarliin waxa ay ahayd caasimada jarmalka bari wixii kahoreeyay midawgii labada jarmal waana mid kamida magaalooyinka Yurub ugu waawayn waxaana ku yaala amaba dagan oo xafiisyo kuleh hayado badan oo caalamka ka caana Horraantii qarnigii 20aad, Berlin waxay noqotay dhul bacrin ah dhaqdhaqaaqa Jarmalka Jarmalka.
Maaddooyinka sida dhismaha, rinjiyeynta iyo filimada cusub ee noocyada farshaxanka ayaa la abuuray. Dhamaadkii dagaalkii koowaad ee aduunka 1918kii, waxaa lagu dhawaaqay Jamhuuriyadda Philipp Scheidemann dhismaha Reichstag. Sanadkii 1920, Sharciga Greater Berlin wuxuu ku daray daraasiin magaalooyinka magaalooyinka ah, tuulooyinka iyo hareeraha hareeraha magaalada Berlin oo ah magaalo la ballaariyey. Sharcigu wuxuu kordhay aagagga Berlin ka soo 66 ilaa 883 km2 (25 ilaa 341 sq mi). Dadku waxay ku dhawaad ​​laban laabmeen, Berlinna waxa ku nool dad tiradoodu dhan tahay afar milyan. Intii lagu guda jiray xilligii Weimar, Berlin waxa ay ku dhacday kacdoon siyaasadeed sababo la xidhiidha hubin la'aanta dhaqaale, laakiin sidoo kale waxay noqotay xarun la jecel yahay Twenties Twenties. Metropolis waxay la kulantay maalgashadeeda oo ah caasimad weyn oo caalami ah, waxaana loo yaqaanaa kaalinta hoggaamineed ee sayniska, tiknoolajiyadda, farshaxanka, bani'aadamnimada, qorsheynta magaalada, filim, tacliin sare, dowlado iyo warshado. Albert Einstein wuxuu u kicitimay rikoodhka dadweynaha intii lagu jiray sannadihii uu ku sugnaa Berlin, isagoo abaalmarin helay Nobel Prize for Physics 1921.

Daadka Degaaan Berlin
  2,500+  *  120,000+
  1,295,000+[].

  125,000+  *  2000+  *  2000+

   200,000+
 🇪🇺 Europeans: 298,000++[].
  28,000+
 PR; 20,000+;+;+[].
  70,000+  * 500+  *  1000+

Tixraac 
Magaalooyinka Jarmalka Berlin
Ciise

Nebi Ciise waa nebi loo diray reer banii Israaiil, sidoo kalena lagu xusay Magac ahaan Kitaabka Qur'aanka kariimka, wuxuuna la mid yahay 25ka nebi uu Allah ku sheegay Qur'aanka magacooda, Hooyadiis waxaa la dhihi jiray Maryama Bintu Cimraan, Suurada 19aad ee Qur'aanka Kariimka waxaa lagu magacaabaa Suuratu Maryama, Maryama bint cimraan qoyskooda waxaa lagu magacaaba Aala Cimraan oo asal ahaantooda ah Reer Banii Israaiil oo ku Abtirsada Nebi Yacquub oo Alle ugu yeeri jiray magaca Israaiil.

Nabiyada iyo Rususha Quraanka Lagu Sheegay. 

Nebiyada Allah S.W.T ku sheegay kitaabka Quraanka kariimka ah ee lagu soo dejiayay Nebi Muxamed waa 25 Nabi oo kala ah:
Jamaame

Jamaame (, ), mararka qaar loo yaqaano Gamaame, waa magaalo beeroley ah oo ku taala koonfurta gobolka Jubbada Hoose ee wadanka Soomaaliya.

Hordhac
Jamaame waa degmo ku taala Gobolka Jubbada Hoose, waxay Kismaayo u jirtaa qiyaas dhan . Jamaame magacii hore waxaa
ladhihi jiray (maargariite)

Jamaame waxaa dega qabiilka Biimaal, jufooyinkiisa kala ah daadow, ismiin sacad gaadsan ,iyo in yar oo beesha jareer iyo digil iyo marifle ah waxaa soo raaca dadyow asalkooda ka soo jeeda waddanka Yemen, gaar ahaan Xadarmoot. Magaalada waa magaalo aad u hurumarsan. Waxaa ku yaalay isbitaal weyn iyo dugsi oo raacsanaa qolo maraykan ah. Sidoo kale waxaa ku yaalay dugsi raacsanaa masaarida. Jamaame waxay leedahay laba suuq oo laka yiraahdo suuq mugdi oo ku yaala xaga dambe ee magaalada iyo suuq iftiin ama suuq weyn ee ku yaala magaalada xaga hore ee laga soo galo.( suuqi iftin waxaa degana jiray carabta yamani u
badan)  Sidoo kale magaalada waxay leedahay seddax xaafadood oo lakala yiraahdo Howlwadaag, Kacaanka iyo Nasiibwanaag (Nasiibtumaal). Magaalada waxaa mara webi yar oo la yiraahdo Webi-Urow lagana soo jeexay webiga weyn ee Jubba.

Sidoo Kale Fiiri
 Jubbada Hoose
 Webiga Jubba

Tixraac

Soomaaliya
1960

1959 - 1960 - 1961



Aadan Cabdulle Cusmaan (1960-1967)

Dhacdooyin 
Waqooyiga Soomaaliya wuxuu xoriyada qaatay 26dii Juun, koonfurta Soomaaliyana waxay xoriyada qaadatay 1 Luuliyo ee sanadkaan.

Dhalashooyin

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka 

Sanad
Imaam Mujtahid Sheykhul-Islaam

Taariikh-nololeedkii sheekhii Muslimiinta Ibna Taymiya

Imaam Mujtahid Sheykhul-Islaam

Dhalashaddiisii 

Taqiyuddiin abul Cabaas Axmed ina CabdilXaliim ina CabdiSalaan ina Taymiya oo ahaa reer Xaraani. Wuxuu ku dhashay Xaraan maalin isniin ah tobankii Rabiicul-awal sanadka Hijrigu markuu ahaa 661H.

Barbaarkiisii 

Wuxuu ku koray guri diinta laga barto, oo awoowgiis Abul Barakaat CabdiSalaan wuxuu ahaa sheekhii qoray kitaabka: (المنتقى من أخبار المصطفى صلى الله عليه و سلم) , oo wuxuu ka mid ahaa culumadii ugu waaweyneyd madhabta Xanbaliga, aabihiisna sidoo kale wuxuu ka mid ahaa culumadii isla madhabta, oo wuxuu ahaa bare iyo mufti, wuxuuna madax ka ahaa rugta xadiiska Sukariya دار الحديث السكرية tan iyo intii uu ka geeriyoodey.

Wuxuu la soo qaxay reerkiisii oo la soo degey Dimishiq, Suuriya, ka dib markii Tataarku ay burburiyeen magaaladiisii Xaraan. Wuxuuna kor ka bartey Qur’aanka isaga oo aad u yar, markuu labaatan sano gaaray cilmiga meel sare ayuu ka gaarey, waxaana la sheegaa iney barayaashiisa laba boqol gaarayeen.

Barashaddiisii xadiiska 

Kutubtii uu ka bartey xadiiska nabiga naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaatee waxaa ka mid ah:
مسند الإمام أحمد بن حنبل , الكتب الستة الكبار والأجزاء iyo معجم الطبراني الكبير.
Wuxuu kale oo uu bartey fiqiga, usuulu-fiqiga, tafsiirka iyo naxwaha oo uu ka bartey ina CabdilQawi. Wuxuu bare ka noqdey rugta xadiiska Sukariya markuu jirey labaatan iyo kow sano, kadib markuu aabihii geeriyoodey. Wuxuuna qorey kutubo fara badan oo ay ka mid yihiin:
منهاج السنة النبوية , السياسة الشرعية في إصلاح الراعي والرعية iyo رفع الملام عن الأئمة الأعلام.

Manhajkiisii 

Wuxuu ahaa mid ku dhaqma kitaabka iyo sunnada nabiga n.n.k. sidii uu ku yiri Eebbe kor ahaaye Qur’aanka: Haddii aad isku qabsataan arin u celiya Eebbe iyo Rasuulka haddii aad rumeysan tihiin Eebbe iyo maalinta dambe taas ayaa wanaagsan ahna tafsiir hagaagsan.
(فإن تنازعتم في شيء فردوه إلى الله والرسول إن كنتم تؤمنون بالله واليوم الآخر ذلك خير وأحسن تأويلاً) (النســـــــاء : 59)
Wuxuuna dadka ugu yeeri jirey iney ku dhaqmaan kitaabka iyo sunnada nabiga NNK

Dhimashaddiisii 

Wuxuu geeriyoodey Eebbe ha u naxariistee habeen isniin ah bishuna ay ahayd labaatankii Dul-qacda sanadka markuu ahaa 728H, isaga oo ku xiran xabsi ku yaala Dimishiq.

Qore: CabdiRisaaq Maxamed Cilmi

Fatwa of Mardin by Ibn Taymiyya
alaha unaxaariisto imaamka

 Islām​—The Way to God by Submission

Islaam
Shax

Shax ama Jar waa cayaar aad looga ciyaaro Soomaaliya. jarta waxaa cayaaro dhalinyarta iyo odayaasha. markeeda hore waxoo ka imaaday dadka soomaaliyeed oo baadiyaha ku nool, kadib neh waxee ku faaftay magaaloyaasha. maanta waxaa aad loogu ciyaaraa meelaha lagu sheekeesto ama shaaha lagu cabo. cayaarta waxaa lagu ciyaaraa dhagax ama qoryo.

Sidoo kale fiiri 
 An introduction to Shax 
 Jama Musse Jama's Shax 1.0 for DOS 

Ciyaaraha mashquulka
Dhaqanka Soomaalida
Laylkase

Laylkase (; ama Leelkase ama Lelikase'}}; ) (Xuseen bin Cabdiraxman bin Ismaaciil bin Ibrahim al Jaberti) waa qabiil ka tirsan Beesha Daarood ee Dadka Soomaalida.

Hordhac
Laylkase waa beel ka mid beesha Tanade oo ka mid ah beelaha Daarood kuwooda ugu faca weyn, oo na kamid ahayd boqortooyooyinkii Soomaaliya ugu faca waynaa oo sida taariikhda Carabta iyo dunidaba ku qoran tahay, boqortooyadaas ay soo gaartay 1775, dagaal culus kadibna ay burburtay Tanade daarood wuxuu dhalay Cabdi Tanade oo loo yaqaan Korshe itoobiyana daga Jigjiga ilaa dhulka Oromada.

Beesha Laylkase waxay degaan deegaanada Galdogob, Gaalkacyo, Bander Beyla, Eyl, Garoowe, iyo gobollada Jubbada Hoose, Baay, iyo Soomaali Galbeed. Beesha Laylkase waxaa lagu tilmaamaa qabiil Diinta raacda, daris wanaagsan, nabadana jecel, had iyo jeerna daryeela dadka la dagan. Waana qaabiil aad u tiro badan oo ku kala firirsan dhammaan gobollada Soomaaliya sida Mudug, Nugaal, Bari, Sool, Jubbada Hoose,Jubada Dhexe, Bay iyo Soomaali Galbeed. Waxay gaar ahaan u degtaa beesha Karkaar: Caris, Ceel Dhidir, Buurbuur iyo Arindheer.

Qaabdhismeedka Reeraha Beesha
Reer Jama Hassan. 
Reer Mohamed Hassan
Reer Nuur 
Abdille Nuur
Reer Firin
Reer Xoosh
Reer Nuur yare
Mohamud Nuur
Galayr
Guraase
Reer Dhoorre
Reer Cigaal
Reer Abdille Dhoore
Reer Walandi
Reer Axmed
Reer Geesood Xoosh
Reer Omar. 
Reer Elmi Omar.
 Axmad  ( reerDhagey)
Xaashi
cismaan
Yuusuf
Reer aw Maxamad
xuseen 
Reer Xasan Bucu 
Reer Abdirahman Omar
 ciise. C/raxmaan
 Guuleed
Axmad (Quule)
 Cilmi C/raxmaan(reerSarcad)
 Axmad shirre
Warsame 
barre
Cali C/raxmaan
Carab C/raxmaan (reer Carab)
Aadan carab
Cabdulle carab
Nuur cara 
Reer Hussein Omar
Isxaaq
Saleebaan (reer saleebaan 
Cilmi

Daarood
Tanade Daarood Waxay ahaan jireen Boqortooyo xoog badan oo ka arimisa dhulka soomalidu degto oo dhan mudo aad u badanna way ka ariminayeen ilaa qarniyo badan taasoo markii dambe dagaalo badan oo beelo isu bahaystay ay ku jabeen.

Tanade Daarood waa beel imika caan ku ah arimaha diinta iyo ganacsiga sidoo kale lagu yaqaan xaga difaaca iyo wadaniyada.

Daarood waa beel ka mid ah beelaha Soomaalida kuwaasi oo degan Geeska Afrika. Beesha Daarood waxaay degtaa wadanka Soomaaliya (gobolada dhexe iyo Gedo), wadanka Itoobiya iyo deegaano ka tirsan wadanka Kiinya.
Guud ahaan, beesha Daarood waxaa ka farcama reero badan oo ka mid yihiin: Absame, Ogaadeen, Harti (reer Darawiish, Majeerteen, Dishiishe iyo Warsangali), Lailkase, Mareexaan iyo beelo kale.

Lahjadaha ay ku hadlaan daaroodku waa ay kala duwan yihiin oo iskuma dhowa, tusaale ahaan meesha ay kuwa dega Itoobiya lahjad gooni ah uga hadlaan kuwa dhinaca bari degana lahjad gaara ayay ku hadlaan, kuwa sanaag segana lahjad gaara ayaabay ku hadlaan.
Asal ahaan odaygii Daarood ahaa waxa uu ku yimid Yaman Jabarti Ismaaciil isaga oo sheekh ah oo faafinaya diinta Islaamka gaar ahaana waxa uu ka soo degay meel u dhaw degmada Laasqoray ee gobolka Sanaag waxaa uu mudo diinta Islaamka ka faafinayey dhulka Bariga iyo Bartamaha Geeska Afrika. Daarood waxaa dhashay Doombiro Dir.

Sidoo kale fiiri
Beelaha Soomaalida

Tixraac

Qabiilada Soomaalida
Soomaali
Dadka Soomaaliga
Cali Mahdi

Cali Mahdi Maxamed (carab:علي مهدي محمد) wuxuu ku dhashay tuulada[[cadowuul oo ka tirsan shabeellaha Dhexe ee magaala madaxda Soomaaliya sanadku markuu ahaa 1938. Cali Mahdi wuxuu wax ku bartay iskoolaadkii Xamar ka jiray. Cali Mahdi 1959 ayaa Qaahira u aaday waxbarasho .
Cali Mahdi wuxuu fursad u yeeshay in uu xubin ka noqdo baarlamaanka Somaaliya sanadkii 1969, asagoo noqday qofkii ugu dhalinyaraa ee xubin ka noqda baarlamaanka Soomaliyeed.

Kadib markii uu dhacay inqilaabkii Dawladda shicibka aheyd ee wadanka la wareegay Xooga Dalka Somaliyeed, Cali Mahdi wuxuu dib ugu laabtay shaqadiisi wasaaradda Caafimaadka, halkaas u ku gaaray jago Agaasime Guud. Sanadku markuu ahaa 1977 Cali Mahdi wuxuu ka ruqseeystay shaqadii Dawladda wuxuuna u wareegay ganacsi. Cali Mahdi muddadii u dhaxeysey sanadihii 1977-1990 wuxuu noqday nin lagu tiriyo ganacsatada ugu waaweeyn ee wadanka soomaliyeed. 

Sanadahii 80's Cali Mahdi iyo aqoonyahaano Soomaliyeed aya waxaa asaasay urur odoyaal ah "Manifesto" oo waraaq lagu codsanaayo in wax looga bedelo siyaasadda Soomaliyeed u diray madaxweeynihii wadanka ee markaas Maxamed Siyaad Barre.

Kadib burburkii Dawladda Maxamed Siyaad Barre, sanadka markuu ahaa 1991, ayaa Cali Mahdi loo magacaabay Madaxweynaha Soomaaliya. Muddo gaaban kadib waxaa bilowday dagaal sokeeye oo ka dhacay magaalada Muqdishu oo eey isaga hor yimaadeen qeybo raacsan Maxamed Faarax Caydiid kaasoo diidanaa madaxweynenimada Cali Mahdi iyo kuwo difaacay Cali Mahdi.

Cali Mahdi wuxuu xilkii madaxweynenimada ku wareejiyey shirkii ka dhacay magaalada Carta ee wadanka Jabuuti sanadka markuu ahaa 2000.

Cali Mahdi sanadkii 2007 wuxuu abaabulay shir nabadeed belaha Somaaliyeed la isugu keenaayo .
waxaa jiro waxyaabo badan oo wanaagsan oo u qabtay shacabka soomaaliyeed lama soo koobi karo .waxuu Ku geeriyoday
Isbitaal Ku yaala Nairobi Kenya 10/03/2021

Siyaasadda Soomaaliya
Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Taariikh
Herer

Haku khaldin Harare, caasimada dalka Simbaabwi

Herer () loo qori jirey Harrar ama Harer sidoo kale loo yaqaano Gēy, waa caasimad qadiimi ah oo ku taala bariga wadanka Itoobiya. Magaalada Herer waxay xarun u ahaan jirtey Boqortooyadii Hararghe maanta ka mid ah wadanka Itoobiya. 

Guud ahaan, magaalada Herer waxay dhacdaa badhtamaha Deegaanada Sare ee Itoobiya waxayna leedahay joog-badeed dhan 1,885 m. Intaas waxaa dheer, magaalada Harar waxayna shan boqol kilomitir u jirtaa caasimada Addis Ababa. Sida lagu xusay Buuga CIA sanadkii 2005tii waxaa magaalada Herer ku noolaa bulsho dad dhan 122,000, kuwaasi oo 60,000 ahaayeen rag iyo 62,000 dumar ah.

Faalo

Madaxdii harar soomartay madaxda ugu caansan waxaa ka mid ahaa Garaad Axmed gurey oo ka dhashay lafta reer Gasas garaad.

Harar waxa ay ahayd magaalooyinka ugu caansan geeska africa qarnigii 11, harar waxa ay mar noqotay magaala madaxdii islaamka ee geeska africa sida laga dareemaayo radadkii culimada dhariiqada soomaaliyeed ee xilligaasi noolaa, mid walbo oo culimadaasi ka mid ah waxa uu cilmigiisa ku soo qaatay ama ku bilaabay magaaladaa faca weyn. hadaba magaalada harar yaa deegaan ahaan iska leh ma soomaali baa leh mise oromo?

magaaladan waxaa iska leh qoomiyadda soomaalida ah ee la dhihi jiray soomaali galbeed.
Qabiilka ugu badan ee soomaalida ah ee magaaladaas degana waa qabiilka layiraahdo karanle hawiye
gaar ahaan lafaha kala ah
 kaariye karanle, 
 kidir karanle iyo 
 saxoowle karanle 
 waadero karanle dhul ahaan waxa uu degaa koofurta soomaalia.

Muuqaalka

Sidoo kale fiiri
 Magaalooyinka Itoobiya
 Jigjiga

Xigasho

Itoobiya
Magaalo
Qardho

Qardho waa magaalo ku taal Bariga soomaaliya, gaar ahaan Dawlad goboleedka puntland, gaar ahaan gobolka KARKAAR.  waana magaalo taariikhiya oo jirtay muddo dheer. Qardho waxay caan ku tahay magaalada Boqortooyada soomaaliya, waana magaalada dhaqanka iyo hiddaha somaaliya.qabiilada dega waxaa kamid ah majeerteen osman mohamuud iyo madhibaan
             Qardho wa magaalo wax soosaar Badan u leh umadda soomaaliya waxa ayna ka kooban tahay ila iyo lix xaafadood o waa weyn
 
 Qoryacad
 Xingood
 Kaambo
 Kubo 
 Shinbiraale
 Xergoble
 Xaaji Khayr
qardho waa magalo udub dhexaad u ah magaloyinka puntland oo waxay ku dhex taala bartmaha puntland .magalada qardho waxa ku yaala meelo istiratiji ah waxana kamida 
 Garonka diyaradaha
 xabsiga wayn ee puntland
 jamacad bariga afrika
 Garoonka Kubadda Cagta .
Qabiilada dega waxaa kamid ah
. Beesha majeerteen gaar ahan osman mohamuud
. Beesha madhibaan   gaar ahaan reer ganne

Aqoon
Qardho ayaa tiro ka mid ah hay'adaha tacliinta. Sida laga soo xigtay Wasaaradda Waxbarashada ee Puntland, waxaa jira 39 dugsi hoosyimada degmada Qardho. Waxa Ka mid ah Al-Xanaan, Shire, Gahayr iyo Gudcad. Dugsiyada Sare ee degaanka waxaa ka mid ah Sheikh Osman, Muntada, Nawawi iyo Al-Ashar Al-Azhar University, awood ugu sareeya Masar ee arrimaha Islaamka, sidoo kale ku shaqeeya magalada Qardho. 
Jamacada waxa ka mid ah, East Somalia University (ESU) waxay bixisaa tacliin sare. East Africa University  (EAU)

Adeegyada
On November 25, 2012, Dowladda Puntland oo  furtey xabsiga ugu weyn puntland oo laga hirgiliyey magalada Qardho.
Intaa waxaa dheer, magaalada waxaa looga adeegaa Isbitaalka Guud ee Qardho. Xarunta daryeelka caafimaadka ee gaarka loo leeyahay Microbiology Service Laboratory.

Bishii Abriil 2013, Wasaaradda Puntland ee Kalluumaysiga iyo Khayraadka Badda ku dhawaaqday qorshayaal ay suuqa kaluunka cusub la furo sannadka  gudahood. Mashruucan wuxuu qayb ka yahay qorshe weyn oo gobolka lugu horumarinayo sidoo kale waxa nah laga hirgiliyey  suuq la mid ah kan ka furan  magaalada Galkacyo, iyo kan Garowe .

Bishii June 2014, dowlada Puntland ka bilowday olole geed-abuuris cusub ee gobolka, iyada oo Wasaaradda gobolka ee Deegaanka, Duurjoogta iyo Dalxiiska  qoresheyneyno in aan ku beeri 25,000 oo geedo dhamaadka sanadka, sidoo kale Garowe, Bosaso, Waaciye, Ufayn, Dhahar, Buuhoodle, Baran iyo Gaalkacyo. Ololaha ayaa qayb ka ah iskaashi ballaaran oo u dhexeeya maamulka Puntland iyo Midowga Yurub u qaadanay tallaabooyin ilaalinta deegaanka kala duwan ee gobolka, iyadoo ujeedadu tahay in kor u qaadida dhiraynta 

Bishii May 2015, Dawlada  Puntland ayaa ku dhawaaqay in la qorsheeyay in ay bilaabayaan mashaariic cusub oo horumarineed ee Qardho.
Shibis

Shibis waa mid ka mid ah degmooyinka magaalada Muqdisho ee Gobolka Banaadir, Soomaaliya. Degmadani waa mid ka mid ah deegaanada ugu da'da weyn magaalada MUQDISHO; waxaana dhinaca ku haysaa Degmada Kaaraan dhinaca waqooyi, Degmada Yaaqshiid dhinaca waqooyi bari, Degmada Boondheere dhinaca galbeed iyo Degmada Cabdicasiis dhinaca bari.

Meelaha ugu caansan ee degamadani waxaa ka mid ah dhismahii hore ee Ciidanka Nabadsugida Soomaaliya (NSS), safaarada Boqortooyada Sacuudi Carabiya, iyo aqalka madaxweynihii hore Maxamed Siyaad Barre. Sidoo kale waxaa deegaankan ku yaala dhismayaal, hoteelo iyo meherado aad uga caan ah magaalada Muqdisho.

Degmooyinka xuduuda la leh degmada Shibis 

 Yaaqshiid 
 Shingaani 
 Kaaraan
 Cabdicasiis
 Boondheere
Degmada shibis dhanka bari waxaa ka xigo degmada kaaraan, dhanka waqooyi yaaqshiid, dhanka koonfur cabdalcasiis, dhanka galbeed boondheere.

Meelaha caanka ah 
 guriga reer majaay
 Baar Fiat
 Guriga Cornel Maxamed Nuur Cambuure
 Xaruntii Socdaalka Dalka
 Hoyga Madaxweynihii hore ee Maxamed Siyaad
Guriga G/Sare Eng.Maxamed Nuur Cambuure
 Xarunta Kuleejada
 Maxfalka 
 Masjidka Al-Rowda
 Safaarada Sacuudiga
 Xarunta NSS-ta
 Xarunta Radio Banadir
 Shaneema Xadramuud
 Masjidka Sh.muxsin
 Masjidka Al-Nur
 Gurıga Dr Qoryooley 
 Baarka shiinaha ee Ming Sing
 Baar Garden
 Guriga reer Bin Bishir
 Xarunta Jaaliyadda Yemen
 Suuqa Maanabooliyo
 Ceelka boocle
 Guriga abdulaahi dhii
 Guriga Dr Ghand
 Abuukaate Tahliil Guriga Nuur Doob
 Guriga reer Jannaale
 Ceel Qandac
 masjidka jaamacada (yaa sheegi)
 suuqa cowska iyo dhuxusha
 wadada nasiib buundo
 Masjidka Rowda
Masjidka yaasheey 
Guriga reer muxudiin xasan 
 iyo guriga ahmedna
Dugsiga Ustaad. Aweis Mohamed sheikh Ali
 suuqa bilaajo carab
 dhismayasha shirkadaha isgarsinta nationlink telecom iyo telecom somalia
 studio ceyni vedio center
 xalwo baay iyo bakool
 xalwo al hilaal
 biibitada waxnool
 Guriga Reer   Ismail  Anshur
masaaajidka al hudda 
masjidka al qudus 
ceelka oday kooli
masjidka shariif dhagaweyne
geedka oday xabaani
masjidka Bafadal
guriga rer Xaji takow gedi
sidokale fornada xaji takow
fornada buufow
isbitalka gaandi

Dugsiyada waxbarasho 
 Dugsiga hoose dhexe ee Gaashaanle Xasan Diiriye
 Dugsiga hoose dhexe ee 14-ka Febraayo[markii danbana biyo galeenka noqday]
 Dugsiga hoose dhexe ee Kamaaludiin (waxa hada loo yaqaana Salmaan Al farisi)
 Dugsiga sare ee Sakhaawadiin
 Dugsiga sare ee Shibis 
 Dugsiga hoose dhexe ee Naasir
 Dugsiga hoose, dhexe iyo Sare ee Muqdishu (MPSS)
radiyaasha caanka ka eh degmada shibis:
radio somali weyn 
radio sahan 
radio banaadir
fotoyinka caanka ka eh shibis:
foto muderna 
foto xamar 
foto keesaneey 
xafada lootada

reer sheikh abuukar baafo baar caano san
warshadda sigaarka iyo taraqa hadda loo yaqaano iskuulka muqdisho
iskuul kamaal 
iskuul naasiir
iskuulka saqawadiin hadda loo badalay iskuul saciid 
iskuul shibis 
kaniisadda
xalwo bay & bakool 
guriga reer bin museey mar 
guriga saalax baagi
guriga cali bin cali  
guriga reer wacdaan iyo guriga reer bukaalle
bar kulmis
sarta bexaani
1995

1994 - 1995 - 1996



Maxamed Faarax Caydiid (1995-1996).

Dhacdooyin

Dhalashooyin 
05-04-1995
Hani Hassan Sheikh...Gabar oo aad uu fiican.

Dhimashooyin 
 Maxamed Siad Barre

Madaxda Aduunka 

Sanad
1990

1989 - 1990 - 1991



Dhacdooyin 
burburkii soomaaliya:- xiligan waxa burburay hadhaagii xukuumada soomaaliya oo soomaliya waxay isku badashay dal bilaa xukun ah
burburka midawgii suufyeeti ama shuuciyada:- xiligan waxa burburay midawgii soofyeetii 
jabintii dayrka barliin:- waqtigan waxa la jabiyay dayrka barliin ee kala badhayay magaaladaasi una kala qaybin jiray shuuciyad iyo dimuqraadiyad.

Dhalashooyin 

 24 Febraayo - Ayuub Daa'uud
 18 Maarso - Dinakshie Priyasad
 12 Agoosto - Mario Balotelli

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka 

Sanad
1989

1988 - 1989 - 1990



Dhacdooyin

Dhalashooyin

 21 Febraayo - Corbin Bleu
 5 May - Chris Brown
 23 Agoosto - Lianne La Havas
 2 Sebteembar - Alexandre Pato
 8 Diseembar - Daisy Ducati
 13 Diseembar - Taylor Swift

Dhimashooyin 

 23 Janaayo - Salvador Dalí
 3 Juun - Ruhollah Khomeini

Madaxda Aduunka 

Sanad
1988

1987 - 1988 - 1989

Soomaaliland ayaa xornimadeeda dib ugala soo noqotay Soomaaliya sanadkii 18May1991.

Iyadoo dadkii ku noolaa wadanka Somaliland ay qexeen sanadkii 1988



Dhacdooyin 

dhimashada cabdilaahi ciise waa khaldan tahay oo madhiman 1988

AHMED BASHIR IBRAHIM 
DHALASHO 1988 MAY 26
MEESH UU KU DHASHAY ERIGAVO SANAAG
KU BARBAARAY ERIGAVO
D/H/DHEXE ERIGAVO (LAFOOLE)
D/SARE ERIGAVO (HAJI ADEN SECONDRY SCHOOL)

Dhalashooyin 

 20 Febraayo - Rihanna

Dhimashooyin 

 Cabdullaahi Ciise

Madaxda Aduunka 

Sanad
1987

1986 - 1987 - 1988



Dhacdooyin

Dhalashooyin

 18 Febraayo - Skin Diamond
 4 May - Cesc Fàbregas
 24 Juun - Lionel Messi 
 8 Sebteembar - Wiz Khalifa

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka

Sanad
1986

1985 - 1986 - 1987

Dhacdooyin

Dhalashooyin

 24 Maarso - Misty Stone
 27 Maarso - Manuel Neuer
 28 Maarso - Lady Gaga
 24 Oktoobar - Aubrey Drake Graham (Drake)
 17 Nofeembar - Luís Carlos Almeida da Cunha

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka

Sanad
1985

1984 - 1985 - 1986

Dhacdooyin 
 Daabacaaddii ugu horreysay ee Markhaatiyaasha Yehowah ee Soomaaliga
 Maalinta Caalamiga ah ee iskaa wax u qabso

Dhalashooyin

 21 Janaayo - Tess Milne
 5 Febraayo - Cristiano Ronaldo 
 24 Maarso - Anksa Kara
 17 Abriil - Ismail Suge 
 25 May - Demba Ba
 8 Oktoobar - Bruno Mars
 24 Oktoobar - Wayne Rooney
 21 Nofeembar - Carly Rae Jepsen

Marcoz Yuuro

Madaxda Aduunka

Sanad
1978

1977 - 1978 - 1979
Waxaa wax iska bedelay dalka soomaaliya tan iyo markii ay burburtay dowladii mxamad siyaad bare taasoo aan moodno in uu dalka tilaabsaday wax yaabo aan wali la arak gaar ahaan caasimada muqdisho mida ugu horeysa aytahay xsiloonida iyo reenreenta kajirta magaalada muqdisho waqtigaan inkabadan 21sano ayaa waxaan la arag haweenee soomaaliyeed oo gacanteeda gaari kukaxeesaneysa in hadda lagu arkaayo magaalda muqdisho waxaa aad usoo badanaayo dhismaha caalamig ah oo ay dad ku kuqurxinayaan guryahoodii waxaakaloo iyaduna kamarneyn in ay soolaabanayaan qurbajoogta soomaaliyeed nabadgelyada darteed inkastoo dhowr sano kahor laga cararijiray ayaa hdda alle waxa uu idmay in loo soo carraco dalkeena soomaaliya taasi waxaa tusaale u ah wax qabadka dowlada soomliya tan iyo intii ay luga laabatay dowladii siyaad bare ayaa waxaa dlka soomaaliya laga aqoon sady aduunka intiisabadan waxaa isa sootaraaya dhaqaalaha dalka oo dib usoonoqonaaya iyo shacabka oo aad ugu qanacsan dalkooda iyo dowladoodaba iyagoon laga dareemaya in ay firfircooni iyo farxad ugu baryo waaga.

Dhacdooyin 
 Buugayga Sheekooyinka Baybalka

Dhalashooyin
 K'naan
 Usher

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka

Sanad
Dugsiga Daarul Quraan

Dugsiga Daarul Quraan waxaa uu ka mid yahay goobaha waxbarashada aas aasiga ah ee ku yaalla magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya.Daarul Quraan wuxuu kuyaalla degmada Dharkenley ee gobolka Banaadir, agagaarka Masjidka Al Khaliil ee 'Xoosh'.

Daarul Quraan waxaa la furay sanadkii 2005, waxaana lagu bilaabay degmada Xamarjadiid ee isla gobolka Banaadir. Waxaa dib loogu soo wareejiyey Dharkenley sanadkii 2007, ka dib dagaaladii xooganaa ee ka dhacay Muqdisho, waqtigaasi oo ay magaalada soo galeen ciidamadii Itoobiya.

Waxbarasho
Dugsiyada Muqdisho
Ciraaq

Ciraaq (magaca maxalli: جمهورية العراق « Jumhuriyah Al Iraq » – magac maxalli oo gaaban: العراق « Al Iraq ») waa wadan ku yaalo Bariga Dhexe ama galbeedka Aasiya. Ciraaq waxee xuduud la leedahay, wadamada Urdun,Suuriya, Turki, Iiraan,Kuweyt iyo Sacuudi Carabiya.

Si uu qof walba uga qaato fikrad ama aragti sax ah, xaalada ka taagan meel ama wadan, waxa uu u baahan yahay inuu wax uun ka ogaado sooyaalka taariikheed ee meeshaas ama wadankaa.
Saan la socono baryahaan Ciraaq ayaa noqotay meel ay aaladaha warbaahinta aduunka ama ruux walbaa oo dunida saaran uu hadal hayo xiisadda ka taagan Ciraaq.
Sooyaalka taariikheed ee Ciraaq maaha mid hal ama laba qormo lagu soo koobi karo, sidaa darteed ayaan bal isku dayey inaan soo ururiyo war bixinno ama taariikho ku saabsan Ciraaq.

 Ciraaq waa xubin muhiim ah oo ka tirsan:
OPEC;

Jaamacada Carabta;

Qaramada Midoobay; Iyo Ururka Iskaashiga Islaamkaiyo sidoo kale Kuwa kali badan.:•’!!’

Waa Jamhuuriyad Federaali ah oo ka kooban 19 gobol (gobollo) iyo hal gobo gobol (Ciraaq). Diinta rasmiga ah ee dalka waa Islaamka. Dhaqan ahaan, Ciraaq wuxuu leeyahay hanti aad u taajirsan, wuxuuna u dabaaldegayaa guulihii hore ee xilliyadii hore ee Islaamka, waxaana loo yaqaanaa gabayaaga. Sawir gacmeedka iyo sawirqaadayaashu waxay ka mid yihiin kuwa ugu wanaagsan caalamka Carabta, qaar ka mid ah waxay yihiin heer caalami ah iyo sidoo kale soo saarista farsamooyin qurux badan, oo ay ku jiraan roodhadhka iyo roogaga.!!

Babylon & Mesopotamia.!!

1.Hada Carabta ee Ciraaq): Ciraaq waxay haysataa: {[{$11.99 trilion)]} oo  aheeyd $15.9 Trillion oo kheyraad dabiici ah.!!

2. Dhulka saxaraha ah waxaa ku jira batroolka, gaaska dabiiciga ah, fosfatetada, baaruudka. Ciraaq waa dalka labaad ee ugu soo saarka badan saliidda cayriin ee OPEC. Waxay ku jirtaa kaalinta shanaad ee adduunka ugu badan ee haysata kaydka saliidda cayriin ee la xaqiijiyay waxayna ku xidhan tahay dhoofinta saliidda cayriin qaddarka ugu badan ee dakhligeeda..!!
.

Xubin

 Jaamacada Carabta
 Qaramada Midoobay
 Ururka Iskaashiga Islaamka

Waddanmha La Degaan Ciraaq
 : 46,951,000+

  200+

:650,000+:

 2,000+

 20,000+

200+:

 :20,000+

Sido kale fiiri

 Iiraan

 Israaiil

Sido kale fiiri

 Baqdaad_*

 Basra_*

 Kuufa_*

 Sadaam Xuseen *  * *

 Nuur Al-Maliki o

 Maxamad al-mahdi *

 Jalaal Daalabaani o

Ciraaq
Helsinki

Helsinki (562 570 inh.) Helsinki waxaa weeye caasimada iyo magalada ugu weyn ee wadanka Finland. Waxaana loo yaqaana afka swedush ka . Helsinki waxay ku taalaa koonfurta wadanka Finland. Dadka ku nool magaalada helsinki waxaa weeye 568,146 waxaayna tirakoobkaan dhacay (31 October 2007). Helsinki magaalooyinka u dhow dhow waxaa weeye (Espoo, Vantaa, Kauniainen markii la is ku doro dadka ku nool gobalkaas waxay gaarayaan 1,000,000 Finland.

Yurub
Finland