Salaaxudiin al-Ayyuubi

Al-Malik Salaaxudiin Yuusuf bin Ayuub bin Shaadi bin Marwaan waxa uu ahaa hogaamiye islaami ah oo ku caan baxay dagaaladii uu la galay Saliibiyiinta ee kaga soo ceshaday dhulalkii ay ka qabsadeen Shaam, Sidoo kale Salaaxudiin waxa uu ka taqalusay Dawladii Faadumiyiinta ee Masar ka talin jirtay, waxa uuna xukunkiisa ku mideeyay Shaam iyo Masar, Dhimashada Nuuradiin Zanik ka dib wuxuu aasaasay Salaaxudiin Dawaladii ayuubiyiinta ee xukunkeeda ku fidsanaa Shaam, Masar, Xijaas Yaman iyo qeybo ka mid ah Magrib.

Wuxuu ku dhashay magaalada tikriit ee wadanka ciraaq waxaanuu ahaa kurdi. Waxa uu dhashay 1138-1193 dawladiisu waxa ay gadhay shaam ilaa yaman.

Dhalashaddiisii 
Yuusuf bin Ayuub oo loo garan og yahay (Salaaxudiin) waxa uu ku dhasahy magaalada Takriit ee wadanka Ciraaq sanadkii 532H/1138, 

Waxaana muran badan la galiyaa asalka qoyska Salaaxudiin, balse waxaa xoog badan inay ahaayeen Kurdi. Najmudiin Ayuub aabaha Salaaxudiin iyo walaalkiis Asadu-Diin Shiirkuu waxey degi jireen magaalada Duweyn waxeyna u soo wareegeen Ciraaq, Najmu diin wuxuu la shaqeeyay taliyhii Salaajiqada ee Ciraaq Mujaad-Diin Bahruuz kaas oo u magacaabay maamulka Takriit. 

Sida la sheego isla habeenkii uu dhashay Salaxudiin ayaa Najmu-Diin laga qaaday xilkii uu ka haayay Takriit, waxeyna go'aansadayn asaga iyo walaalkiis Asadu-Diin inay u qaxaan dhankaa iyo Mowsil oo markaa maamulaayay Camaadu-Diin Zanki . Camaadu-Diin ayaa si fiican u soo dhaweeyay waxa uuna siiyay deegaano, sidaas ayeena ku bilaabeen iney u la shaqeyaan si daacad ah, wuxuuna ugu abaal guday Camaadu-Diin inuu u magacaabay Najmu-Diin magaalada Baclabek ka dib qabsashadiisa 532H , halka Asadu-Diin uu ka yeelay talyaha guud ee ciidankiisa. 

Salaaxudiin wuxuu ku barbaaray oo Caruurnimadiisa ku qaatay  magaala Dimishiq, Waxa uuna bartay culuumta kala duwan oo meel fiican ka gaaray, si gaar ah culuumta diiniga iyo fiqiga islaamka, xisaabaadka 

xiligaas Dimashaq waxa katalinayay boqor la odhanjiray Caadil Nuuradiin Muxamed Saki. Dhalinyaranimadiisii ayuu waxa uu ku biiray ciidamada boqorkaas, kadib boqorku waxa uu u diraya wadanka Masar. Kadib intaas ciidamada uu ku jiray ee loodiray wadanka Masar waxaa watay adeerkii.adeerkii markii uu dhintay awoodii maamul isaga ayaa lawreegay waxaanuu noqday wasiirka dhabta ah ee dawlada Masar. Halkaasna waxa uu kabilaabay dagaal uu lagalay wixii looyaqaanay siliibiyiinta sanadii 1169.

Dagaalkii uulagalay siliibiyiinta 
Salaaxudiin waxa uu aasasay dawlad looyaqaanay alayuubiyah.kadib dawladaasii xiligii ay siifidaysay ee ay kufidaysay gudaha suuriya salaaxudiin waxa uu intaasba lasocday dhaqdhaqaaqii siliibiyiinta isaga oo rajaynayay in uu mruun burburin doono. Waxa ay ahayd 25 noveber 1177 maalintii uguhoraysay ee ay iska horimaadaan labada ciidan. Islamarkaas silibiyiinta iska ay caabin ciidamiidii salaaxudiin oo wayjabeen. Kadib waxa dhacay khalad kayimi ciidama salaaxudiin oo waxa ay kujeesteen bililiqadii ay kaqabsadeen ciidamada gaalada. Isla markaas waxaa dhabarjabin ku sameeyay ciidamo uu wato hogaamiye gaal ah oo laodhanjiray.Boladiinkii lixaad oo ahaa hogaamiyihii oorshaleem.waxaana guuldaro ad ubaladhan lakulmay ciidamadii salaaxudiin.laakiin salaaxudiin isma dhiibin ii waxa uu markale dib ugusoonoqday in uu weerro iimaaradii gaalada waanuu ka adkaaday markaa salaaxudiin al ayuubi ilaahada waageesi ay dadka islaamku aad u xusaaan salaaxudiin al ayuubi waxa lagu tiriyaa mid kamida halyeeyada islaamka soomaray taariikhda uu islaamku soo jiray.

  Israel and Jordan
 Maimonides​—The Man Who Redefined Judaism
 Islām​—The Way to God by Submission