2001 Afti u qaadista dastuurka Somaliland

Afti dastuurka ayaa laga qaaday shacabka Somaliland 31 May 2001.  Aftida ayaa loo qaaday dastuurka qabyada ah ee xaqiijinaya madaxbanaanida Somaliland . 99.9% ee codbixiyaasha xaqa u leh ayaa kaqaybqaatay aftida oo 97.1% kamid ah ay ucodeeyeen dastuurka. 

Ansixinta dastuurka waxay xaqiijisay madaxbanaanida Somaliland, waxay xoojisay Laanta Fulinta waxayna xaqiijisay diinta islaamka inay tahay "iimaanka qaranka".  Tan ugu muhiimsani, waxay ansaxisay doorashooyinka xisbiyada badan ee heerarka kala duwan ee dawladda iyada oo loo marayo waddo guud oo loo maro nidaamka dimuqraadiyadda.

Sikastaba aftida waxaa ka horyimaaday Dowlada Soomaaliya umana horseedin wax aqoonsi caalami ah.

Gundhig 
Bishii May 1991kii markii uu dhacay kalidii taliyihii milateriga ee Soomaaliya, Siyaad Barre, Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed wuxuu ku dhawaaqay gooni isu taagga Somaliland. Sannadkii 1993 ayaa la aasaasay guddoomiye fulineed oo leh laba gole sharci dejin iyadoo Muxamed Xaaji Ibraahim Cigaalna ay u doorteen madaxweyne golaha guurtida. Sannadkii 1997, Shirweynihii Beelaha Somaliland ee ka dhacay magaalada Hargeysa, waxaa la qaatay dastuur soconaya muddo 3 sano ah ilaa afti laga qaado si uu si buuxda u dhaqan galo.  

Dastuurka waxaa wax laga badalay 2000 aftidiina waa dib udhacday ilaa 2001. Dhanka kale, isku daygii lagu dhisi lahaa dowlad qaran oo Soomaaliya ah iyo dhismihii Dowladdii Ku Meel Gaarka ahayd ee Soomaaliya bishii May 2000 waxay ku dhiirrigelisay Somaliland inay qabato afti si loo muujiyo rabitaanka madaxbannaanida Somaliland.

Afti dadweyne 
Aftida oo dhaqan gashay waxay noqotay cod u qaadida madaxbanaanida Somaliland sababo la xiriira in lagu daro dastuurka qodob ka mid ah madaxbanaanida Somaliland.   Baarlamaanka Somaliland wuxuu u qoondeeyey in ka badan $ 650,000 in lagu maalgeliyo aftida, ku dhowaad 5% ee wadarta miisaaniyadda qaranka.  Maaddaama aysan jirin tirakoob ama liistada cod-bixiyeyaasha, odayaasha beeshu waxay go'aansadeen cidda u-qalanta inuu codeeyo. 

Bishii Ogos 2002, dawladdii Madaxweyne Cigaal waxay kumanaan nuqul oo ka mid ah dastuurka la soo bandhigay ka qaybisay guud ahaan Shacabka Somaliland. 

Dawladda ku -meel-gaadhka ah ee Soomaaliya ayaa ka hor timid aftida, kuna tilmaamtay mid sharci darro ah oo ay sheegtay in dawladda Somaliland aysan awood u lahayn inay keligeed gooni uga noqoto Soomaaliya.  Aftida waxaa sidoo kale ka horyimid hogaanka gobolka dariska la ah Puntland ee Soomaaliya .  Ma jiro urur ama wadan caalami ah oo taageeray aftida. 

Koox ka kooban toban kormeerayaal oo ka socda Machadka Initiative iyo Referendum ayaa kormeeray aftida.  Waxay awood u yeesheen oo keliya inay booqdaan 57 ka mid ah 600 oo goobood oo laga codeeyo waxayna ka fogaadeen gobolka Sool gebi ahaanba sababo nabadgelyo awgood.  Tan waxaa u sabab ah gobolka oo loo tixgeliyo inuu yahay "gobolka ugu xasilloonida badan" ee Somaliland oo uu ka soo horjeedo aftida dhaceysa. 

Si kastaba ha noqotee, idaacadashaas la duubay waxay ku soo warrameen in aftida loo qaaday ay ahayd mid furan, cadaalad ah, nabdoon, khiyaamo kasta oo dhacdayna ay ahayd mid dhif iyo naadir ah.

Natiijooyinka

Natiijada 
Madaxweynaha Somaliland, Maxamed Cigaal, wuxuu aftida ku tilmaamay mid ka dhigtay Somaliland qaran isla markaana joojisay su’aal kasta oo ahayd inay la midowdo Soomaaliya.  Si kastaba ha noqotee, in kasta oo taageerida madaxbannaanida lagu muujiyey aftida, haddana ma jirin waddan aqoonsaday qaddiyadda madaxbannaanida Somaliland,  taas oo ay ugu wacan tahay cabsida laga qabo tirada sii kordheysa ee dawladaha yaryar ee aan la sii wadi karin iyo diidmada Midowga Afrika ee ku aaddan kala-goynta gobollada jira.

Tixraacyo 

Somaliland
Pages with unreviewed translations