maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Daaweynta-balwadda



Qabatinka 

Laqabsigu waa cillad nafsi-bulsheed oo ka dhalata ku celcelinta walxaha ama dabeecadaha keena farxad xaddi badan. Fikradda qabatinka waxaa lagu qeexaa si ka duwan cilmi-nafsiga iyo siyaasadda. Qabatinka daawada waxaa inta badan loo isticmaalaa ku xadgudubka kiimikooyinka lagu tilmaamay "walxaha sunta ah".

Balwadda 
Erayada cilmi nafsiga iyo cilmi-nafsiga ee cilmi-nafsiga, waa sharraxaad loo isticmaalo suuxinta, kicinta iyo walxaha nafsiga ah ee raaxada leh. Waxaa loo yaqaannaa maaddooyin maandooriye ah. Maaddooyinka cilmi nafsiga waa kiimikooyin si toos ah u saameeya habka dhexe ee neerfayaasha.

Balwad qaawan 
"Warbaahinta iyo internetka" ee bulshada casriga ah waxay horumariyeen korodhka balwadda qaawan. Maaddooyinkan, kuwaas oo la soo bandhigay tan iyo da'da aadka u yar, waxay saameyn sun ah ku yeeshaan habka abaalmarinta maskaxda waxayna farageliyaan hawlaha sida fekerka qoto dheer iyo diiradda. 

Waxay si gaar ah waxtar ugu leedahay horumarinta waswaaska iyo dhibaatooyinka maskaxda ee qaan-gaarnimada iyo xilliga dhalmada ka hor.

Sawirka qaawan ayaa saameyn ku leh maskaxda sida kookeynta, kordhinta sii deynta dopamine ilaa heerar aad uga sarreeya galmada dabiiciga ah, oo ay ku sii hayaan halkaas ilaa inta gujisyada iyo waxyaalaha cusubi sii socdaan. Taas macneheedu waxa weeye in aan mar walba jeebkeena ku siddo walxo kiciya oo aynaan iska tuuri karin. Pornography Addiction İs There Hope  (By Prof Dr. Hamza Çayır) and 2. Pornography Addiction İs There Hope

Kheyraadka 
^ Angres DH, Bettinardi-Angres K. (Ekim 2008). "The disease of addiction: origins, treatment, and recovery" [Bağımlılığın hastalığı: kökleri, tedavisi, ve iyileşmesi]. Disease-A-Month (İngilizce) (10) (10 bas.). ss. 696–721. doi:10.1016/j.disamonth.2008.07.002. PMID 18790142.

^ Munitz, H. (Ed.) (2016): פרקים נבחרים בפסיכיאטריה [Psychiatry Sixth Edition] Tel Aviv Üniversitesi.

^ Çöloğlu AS. Bağımlılık yapan toksik madde ölümlerinde otopsi bulguları: Kokain, amfetaminler, PPA, opium alkaloidleri (morfin ve eroin), Seminer Notları, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Cerrahpaşa, İstanbul, 1996

^ Benjamin A, Chiidi N. Drug Abuse, Addiction and Dependence. Digital Book (Pharmacology and Therapeutics), IntechOpen, 02 Temmuz 2014

^Pornography Addiction İs There Hope
Minecraft

Minecraft waa ciyaar muuqaal sandbox oo furan oo asal ahaan uu sameeyay Markus "Notch" Persson.  Waxaa maamulaysay shirkad la yiraahdo Mojang ka hor inta aan laga iibin Microsoft sanadkii 2014 2.5 bilyan oo doolarka Mareykanka ah.  Waa ciyaarta muuqaalka ugu iibka badan ee abid, waxaana la iibiyay in ka badan 200 milyan oo nuqul oo ciyaarta ah.

Bulshada
Minecraft waxay leedahay bulsho aad u ballaaran, oo leh goleyaal taageereyaal badan iyo adeegayaal badan sida Hypixel.  Bulshada Minecraft sidoo kale waa mid ka mid ah kuwa ugu weyn YouTube.  Dad badan ayaa u soo geliya YouTube-ka noocyo kala duwan oo ka kooban Minecraft, sida heesaha parody, animations, gameplay, iyo in ka badan.  Waxa kale oo ka kooban waxa lagu dhejin karaa meelaha sida Forge.

Cusbooneysii
Minecraft waxay lahayd wax badan oo cusub tan iyo markii ugu horeysay ee la sii daayo.  Cusboonaysiintan waxaa badanaa lagu dhawaaqaa ka hor inta aan la sii deyn.  Waxay ciyaarta ku daraan astaamo badan oo cusub, sida baloogyo cusub, cadaw iyo walxo.

Mojang ayaa siidaaya noocyo horumarineed oo yaryar oo loo yaqaan "snapshots" kuwaas oo ciyaartoydu dooran karaan inay ku ciyaaraan Minecraft Launcher.  Sawir-qaadayaashan waxay leeyihiin astaamo cusub oo dhowr ah, waxaana la sii daayaa iyadoo horumariyayaashu ay ka shaqeynayaan nooca cusub.  Tani waa si ay ciyaartoyda isku dayi karaan sifooyin cusub ka hor inta version buuxa la sii daayo.

Tix
Markus "Notch" Persson

Markus Alexej Persson (dhashay 1 Juun 1979), oo loo yaqaan Notch, waa naqshadeeye ciyaaraha Iswidishka.  Waxa uu caan ku yahay abuurista ciyaarta fiidyaha ee Minecraft.  Persson waxa uu bilaabay shirkadda Mojang AB sanadkii 2009. Bishii Sebtembar 15, 2014, waxa uu ku dhawaaqay in uu ka tagayo shirkadda, wax yar ka dib markii uu baxay.

Xigasho
About Mojang
Notch on leaving Mojang
Calibrachoa

Calibrachoa waa nooc ka mid ah qoyska Solanaceae.  Dhirta hiddahan waxaa loo isticmaali karaa sidii dhir dheri ah.  Dhirtu waxay u badan tahay sida Petunias.  Petunias iyo Calibrachoa waxay si wadajir ah u sameeyaan Petuniae klaad ah.

Tix
Khuram suldaan

khuram suldaan oo loo yaqaan sidoo kale rookislaana waa xaaska suldaanka cusmaaniyiinta suleymaan qaanuuni, waana hooyada saliim labaad,waxaa lagu eedeeyaa inay lug ku lahayd dilka shahrazaada musdafa oo ahaa kan ugu weynaa ilmaha suleymaan qaanuuni iyo dilka sadrulacdam Ibrahim baashaa.
Oganesson



Oganesson
Oganesson waa curiye kiimikaad sinthetiiga ah oo leh calaamad Og iyo lambarka atomiga 118. Oganesson waxa uu leeyahay lambarka atomiga ugu sarreeya iyo cufka atomiiga ugu sarreeya dhammaan curiyeyaasha la yaqaan.  Atamka radioactive oganesson waa mid aan degganayn, ilaa 2005tii, kaliya shan (malaha lix) atamka isotoobka oganesson-294 ayaa la abuuray.

Kiimikada
Kiimikada Oganesson lama heli karo sababta oo ah sida uu u shaqeeyo shucaac iyo sida ay u gaaban tahay noloshiisa badhkeed, taas oo ah 0.69 millise daqiiqado oo keliya.  Si kastaba ha ahaatee, saadaasha waxaa lagu samayn karaa iyadoo lagu salaynayo guryaha ay kooxdu ka siman tahay midba midka kale.  Maadaama uu yahay gaas sharaf leh, waxaa la saadaaliyay in ay noqon doonto molecule diatomiig ah (kaliya waxay la mid tahay lafteeda).

Tixraac
Port Moresby

Port Moresby (9°30′S 147°12′E) waa magaalada caasimadda iyo magaalada ugu weyn Baabwa Cusub Guinea.  Sannadkii 2000, 255,000 oo qof ayaa ku noolaa.  Magaaladu waxay ku taal xeebta Gacanka Baabwa, oo ku taal xeebta koonfur-bari ee jasiiradda Cusub Guinea.

Sawir
K2

K2 waa buurta labaad ee ugu sarraysa adduunka, dhererkeedu waa 8,611 mitir (28,251 ft).  Waxa kale oo loo yaqaan Buuraha Godwin-Austen ama Chhogori.  K2 waa qayb ka mid ah Karakoram kala duwan  Waxay ku taal Hindiya. Magaca K2 wuxuu ka yimid sahamintii ugu horreysay ee Karakoram.  Waqtigaas, sahamiyeyaashu waxay buur walba siiyeen calaamad fudud oo "K" oo ay ku xigto lambar.

Tixraac
Tiara Andini

Tiara Anugrah Eka Setyo Andini (wuxuu dhashay Sebteembar 23, 2001) waa heesaa Indunisi ah iyo jilaa ka yimid Jember, Bariga Jawa.

Guul
Iyadu waa kaalinta labaad ee Indonesian Idol xilli 10.

Abtirsiinyo
Dhanka kale wuxuu leeyahay dhiiga Nederlandka ee ka yimid hooyadiis.

Tixraac
Majaladda

Majaladda waa nooc ka mid ah buugaag dadku akhriyaan.  Wargeysyadu maaha sida buugaagta caadiga ah.  Sababta oo ah nuqul cusub oo majaladda ah ayaa la daabacaa marar badan sannad kasta.  Wargeysyadu waa nooc xilliyeedka ah.en:Magazine
Ciirsi cas (xiddig)

Ciirsi cas waa magac la siin karo xiddigaha qaar oo ka miisaan yar kana dhumuc yar qorraxda.  Marka loo eego jaantuska Hertzsprung-Russell, xiddiga guduudan ee casaanka ah waa xiddig yar oo aad u qabow, oo ka mid ah taxanaha ugu muhiimsan, ama nooca K ama M dabayaaqadiisa.  Waxay ka kooban yihiin inta badan xiddigaha waxayna leeyihiin tiro ka yar nus qoraxda qoraxda (ilaa qiyaastii 0.075 cadceed masses, kuwaas oo ah cawl bunni) iyo heerkulka dusha sare ee ka yar 3,500 K.

Tixraacyada
Citizendium
Intifaada

Intifaada, oo sidoo kale lagu qoray intifadah, Carabi intifāḍah ("gariir"), mid ka mid ah laba kacdoon oo caan ah oo Falastiiniyiin ah oo ka dhacay Daanta Galbeed iyo Marinka Gaza ee looga dan leeyahay in lagu soo afjaro qabsashada Israa'iil ee dhulalkaas iyo abuurista dowlad madax-bannaan oo Falastiiniyiin ah.

Tixraacyada
https://www.britannica.com/topic/intifada
Fatax

Fatax, oo sidoo kale loo higaadiyay Fatḥ (Af-Carabi: "Guul" ama "Furitaanka"), oo la rogey gaabitaanka Ḥarakat al-Taḥrīr al-Waṭanī al-Filasṭīnī ("Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Qaranka Falastiin"), oo ah urur siyaasadeed iyo militari oo Carab Falastiin, laga helay gudaha Falastiin.  dabayaaqadii 1950-meeyadii waxaa qoray Yassir Carafaat iyo Khalīl al-Wazir (Abū Jihād) iyaga oo ujeedadoodu tahay in Falastiin laga saaro maamulka Israaiil iyaga oo qaadaya dagaal jabhadeed oo hooseeya.  Dabayaaqadii 1980-aadkii waxa ay bilowday in ay raadiso xal laba dawladood ah oo loo maro wadooyin diblumaasiyadeed, madaxdeeduna waxa ay ahaayeen ciyaartoy caan ku ah geeddi-socodkii nabadda ee Oslo ee aasaasay Maamulka Falastiin.

Tixraac
https://www.britannica.com/topic/Fatah
Garoonka City of Manchester

Garoonka City of Manchester waa garoon ku yaal Manchester, England.  Waxa kale oo loo yaqaan Etihad Stadium, COMS ama Eastlands. Garoonka waxaa naqshadeeyay Arup waxana dhisay John Laing.  Waxaa markii hore loo qaabeeyay qayb ka mid ah dalabkii Manchester ee ku guul daraystay  Olombikada Xagaaga 2000.  Garoonka ayaa loo dhisay 2002 kulan oo Dawlada Dhexe ah oo ku kacaya qiimaha 110 milyan ginni.  Ciyaaraha ka dib, waxa loo beddelay garoon kubbadda cagta ah.  Waxay noqotay hoyga Manchester City F.C.  kaasoo ka soo guuray Maine Road sanadkii 2003 ka dib markii uu saxiixay heshiis 250 sano ah.

Tixraac
Fanwatu

Fanwatu waa wadan ku yaal badweynta Baasifiga.  Luuqadaha rasmiga ah ee Fanwatu waa Bislama, Ingiriisi iyo Faransiis. Fanwatu waxay leedahay dad ka badan 250,000 oo qof.  Caasimada Fanwatu waa Bort Fila.  Dalka waxa gumaysi ahaan ka talinayay Ingiriiska iyo Faransiiska.  Waxay xornimadeedii heshay 1980kii.  Waqtigii gumeysiga, waxaa loo bixiyay "Hebrides-ka Cusub" ama "Nouvelles Hebrides".

Taarikhda

Juqraafiga

Tixraac
Boqortooyada Boortaqiiska

Boqortooyadii Boortaqiiska Waxay ku faaftay Koonfur Amerika ilaa Afrika, Hindiya iyo Koonfur Bari Aasiya.  Waxay ku bilaabatay sahaminta Burtuqiis-ka ee adduunka inti lagu jiray qarnigii 15aad waxana ay socotay in ka badan dhammaan boqortooyooyinkii kale ee casriga ahaa ee Yurub.  Waxay socotay ku dhawaad ​​shan qarni  Tani way ka dheer tahay Isbaanishka, Ingiriiska, iyo Imbaraadooriyadda Faransiiska.

Taariikh
Baleyoarkeyaan

Baleyoarkeyaan (/ˌpeɪlioʊɑːrˈkiːən/), oo sidoo kale loo higaadiyay Palaeoarchaean (hore loogu yiqiin hore Arkeyaan), waa xilli juqraafiyeed gudaha eonka Arkeyaan. Magaca waxa uu ka yimid Giriiga "Palaios" qadiimiga ah. Waxay socotaa muddada 3,600 ilaa 3,200  milyan oo sano kahor. Xilliga waxa loo qeexaa si taariikhi ah lamana tixraacin heer gaar ah oo qaybta dhagaxa ah ee Dhulka.  Caddaynta ugu horraysa ee la xaqiijiyey ee noloshu waxay ka timid wakhtigan, iyo Faalbara, oo ah mid ka mid ah qaaradaha sare ee ugu horreeya Dunida, ayaa laga yaabaa inay samaysmeen muddadan.

Tixraacyada
Mesoarkeyaan

Mesoarkeyaan (Mesoarchean) waa xilligii saddexaad ee juquraafi ee eonka Arkeyaan. Waxay bilaabatay 3.2 bilyan sano ka hor, waxayna dhammaatay 2.8 bilyan sano ka hor. Kahor xilligii Mesoarkeyaan waxay ahayd xilligii Baleyoarkeyaan.  Ka dib xilligii Mesoarchaean waxay ahayd Neoarchaean.

Fosil ka Australia ayaa muujinaya in stromatoliit ay ku noolaayeen dhulka tan iyo Mesoarkeyaan. Baraf-ka Pongola wuxuu dhacay 2.9 bilyan sano ka hor. Qaaradda sare ee ugu horreysey ee Faalbara waxay jabtay waqtigan, qiyaastii 3.2 bilyan oo sano ka hor. Qaaradda labaad ee Uur waxay jirtay xilligaan, 3.1 bilyan oo sano ka hor.

Tixraac
Neoarkeyaan

Neoarkeyaan (Neoarchean) waa xilligii juquraafi ee ugu dambeeyay ee eonka Arkeyaan.  Waxay bilaabatay 2.8 bilyan sano ka hor waxayna dhammaatay 2.5 bilyan sano ka hor. Kahor xilligii Neoarkeyaan waxay ahayd Mesoarkeyaan era iyo kahor Baleyobroterosoyig.

Ogsajiinig footosintesiska ayaa markii ugu horeysay soo ifbaxday xilligaan. Tani waxay keentay masiibo ogsajiin ah xilligii Baleyobroterosoyig. Waxaa sababay sunta ogsajiinta ku ururtay hawada. Tan waxa abuuray footoawtotrof soo saara ogsijiin oo ka soo baxay Neoarkeyaan.  Qaaradda sare ee Kenorland ayaa la sameeyay muddadan, qiyaastii 2.7 bilyan oo sano ka hor.

Tixraacyada
Suleyman bin qutulmush

Suleymaan bin qutulmush (afka turkiga: Kutalmışoğlu Süleyman Şah;) (afka faarisiga: سلیمان پسر قتلمش) wuxuu ahaa hogaamiye ka tirsan salaajiqada, waana aasaasaha faraca salaajiqada ruum ee ka talinaayay dhulka anaadool ilaa 1308dii, suleymaan waxaa lagu dilay dagaal sanadkii 1086

Bilaawgiisa hore

Furashooyinka anaadool

Ku loo lamida shaam

Dhimashadiisa
Hubka Nukliyeerka Bari Africa

Hubka Nukliyeerka Bari Africa

en: Nuclear weapons in eastern africa
Hubka Nukliyeerka ah ee ka jira bariga Afrika, wadamo badan oo ku yaala bariga Afrika ayaa leh kaydka Uranium sida Itoobiya, Somaliya iyo Kenya.
ma jirto wadan ku yaala bariga afrika oo haysta hubka nukliyeerka , afrikana ma laha dawlado hubeeysan oo konfurta afrika ku yaala burburiyay hubkii nukliyeerka sagaashameeyadii .

Waddnamha Hubka Nukliyeerka Bari Africa

 Somaliland 0
  0
  0
  0
  0
  0
  0

Sido Kale fiiri
 Liiska Mowduucyada Bariga Afrika
 Hubka Nukliyeerka Afrika
Maxamad al-mahdi

Abuu cabdulaahi muxamad al-mahdi bin abuu jacfar mansuur (afka carabiga; أبو عبد الله محمد بن عبد الله المنصور) waxa uu ka mid ahaa khulafada cabaasiyiinta, xilka wuxuu qabtay dhimasha aabihiis abuu jacfar almansuur kadib wuxuuna taliyay laga bilaawo sanadkii 775 ilaa geeridiisa 785, labdiisa wiil Muusa al-haadi iyo haaruun al-rashiid ayaa qabteen xilka gadaashii, al-mahdi wuxuu caan ku ahaa inuu jeclaa ciyaarta polo,

Noloshiis Ka hor khilaafada 
Muxamad al-mahdi waa wiilka khaliifka cabaasiyiinta abuu jacfar almansuur,  wuxuu ku dhashay tuulada xumeyma oo dhulka shaam ka tirsan sanadkii 127H\745, hooyadii waxaa la oran jiray umu muusa al-ximyariya. 

Markuu aabihiis khilaafada qabtay wuxuu Al-mahdi qeyb ka qaatay ka hortagida kacdoonada dawlada ka soo horjeeda. Sanadkii 141H waxaa ka soo baxay khuraasaan nin lagu magacaabi jiray cabdi jabaar, Al-Mahdi oo waqtigaa 15jir ahaa ayaa loo xil saaray soo afjaridiisa, ciidan badan ayuu qaatay, waxaa la socday khaazim bin khuzeyma oo khabiir milatari ahaa, waxa uu soo hooyay guul kacdoonkiina wuu soo afjaray. 

Dabaristaan talyihii heestay asbadi ayaa diiday inuu bixiyo jisyada wuxuuna dilay ragii ka socday dawlada, al-mahdi ayaa ku qaaday dagaal daba dheeraaday abuu jacfar ayaa u soo diray talye sare oo camar bin calaa la dhaho waxaana suura gashay furashada magaalada, sedex sano ka dib ayuu soo laabtay aabihiis ayaa soo dhaween fiican u sameeyay. 

Sanadkii 147H waxaa masuul looga dhigay magaalada rayy soo maamulka ugu tababarto, 

Sandkii 151H aabihiis ayaa u dhisay asaga iyo ciidankiis magaalada rusaafa wuxuuna u dhiibay xilka amiirka xajka

Dhaxal suginimada 
Abuu cabaas Al-safaax wuxuu ahaa inuu u magacaabay khilaafada asaga ka dib abuu jacfar mansuur ka sii dibna ciisa bin muusa, markuu xilka qabtay abuu jacfar wuxuu ka dalbay ciisa inuu is casilo asna wuu diiday, abuu jacfar ayaa saaray culeys badan ilaa uu aqbalay ciisa in almahdi laga hormariyo dhaxal sugida. waana sanadkii 147H.

khilaafadiisa

Qabashada xilka 
abuu jacfar wuxuu u baxay xaj 158H, wiilkiisa Almahdi ayuuna ku dhaafay baqdaad wuxuuna siiyay dardaaran badan, maka intuuna galin ayuu dhintay. Kadib waxa uu la wareegay almahdi khilaafada dadka ayaana la mubaayacoodeen, minbarka ayuu wuxuu jeediyay khudbad waxaana eraydiis ka mid ahaa:

Amiirul mu'miniin waa adoon loo yeeray wuuna yeelay, waa la faray wuuna adeecay, indhihiisa ayaa shubmeen,

wax qabadkiisa

Dhimashadiisa 
wuxuu ku dhintay magaalada masabadaan 169H oo ku beegan 785 miilaadi, 43sana ayuu jiray, khilaafadiisa 10 sano ayeena ahayd wiilkiisa haaruun rashiid ayaa ku tukaday

sababta dhimashadiis labo war ayaa la sheegaa:

mid waa in uu sumoobay, oo waxaa la dhahaa xasaskiis mid ka mid ah ayaa rabtay iney sumeeso xaas kale caano sumeysan ayeena u sameesay al-mahdi ayaa cabay asoo ogeen.

Tan kale waxaa la sheegaa maalin ayuu almahdi aaday ugaarsi, ugaar buu bursaday wuxuuna ka galay meel juq ah faraskii ayaa ka daba galay dhabarka ayuuna ka jabiyay isla markiina wuu dhintay.

Tilmaamihiisa

Xigasho 
Ciraaq
TaariikhDawlada cabaasiyiinta
Hubka Nukliyeerka Dunida

Hubka Nukliyeerka Dunida
en: global nuclear weapons

Noocyo badan oo hubka nukliyeerka ah ayaa ka jira ilaa 1950-yadii Ameerika iyo Yurub iyo Ruushka oo loo arko meelaha ugu awoodda badan hubka nukliyeerka.
waddamo badan ayaa haysta hubka nukliyeerka ah oo leh heerar kala duwan oo awood ah
  Waq Maraykanka          - Hubka Nukliyeerka  Waqooyinka Maraykanka
 Yurub              - Hubka Nukliyeerka Yurub
 Afrika             - Hubka Nukliyeerka Afrika
 Asia               -  Hubka Nukliyeerka Asia
 koonfur maraykanka -  Hubka Nukliyeerka Koonfur Maraykanka

Imasa awoodda qarxinta

  48,000+ Kilotons bamka
  48000+ Kilotons bamka 
  10,000 +  Kilotons bamka'  10,000+ Kilotons bamka'
  5000+ Kilotons bamka'  9000+  Kilotons bamka'
 North Korea  '260 kilotons bamka'
  500+ Kilotons bamka' 
  100+ Kilotons bamka'
Muranka USA/Somalia Muktar Robow,

Muranka USA/Somalia Muktar Robow

en USA Patriot Act Dispute with Somalia

 
 

Muranka ka taagan hogaamiyaha argagixisada ee dawlada Somaliya 2022 oo wadamo sida Maraykanka oo kale ah ay sharciyo ka haystaan ​​yaa iman kara wasiiro.

Warka
 https://www.africanews.com/2022/08/02/somalias-pm-appoints-former-al-shabaab-leader-as-religion-minister//
 https://www.france24.com/en/africa/20220802-somalia-appoints-former-al-shabaab-co-founder-and-spokesperson-as-minister
Sharciga - USA Patriot Act

Sharciga - USA Patriot Act

 

Ka dib weeraro argagixiso oo waaweyn oo ka yimid Aasiya iyo Waqooyiga Afrika, sharciga ayaa la sameeyay si looga hortago dembiyada argagixisada ee Maraykanka iyo inaan la aqoonsanayn hoggaamiyeyaasha argagixisada ee dibadda sida Afghanistan iyo Ciraaq.
Taranka daaqsinka

Taranka daaqdu waa nooc ka mid ah taranka jinsiga.  Dhir badan ayaa sameeya.  Taranka daaqsinka dhirtu waxay si degdeg ah u dabooli kartaa dhulka: dhulka ay hal geed qaado way adagtahay in ay dhirta kale qaataan.  Tani waxay u dhacdaa si dabiici ah, waxaana sidoo kale si ula kac ah u samayn kara beeralaystayaasha.

Taranka daaqsinka waxa loo isticmaalaa mitosis. Tani waxay ka dhigan tahay in unugga cusub ee la abuuray uu yahay kolon, oo la mid ah unugga waalidka. Dhirta qaarkood waxay soo saaraan xidido cusub oo dhulka hoostiisa ah, waxay leeyihiin nalalka, ama waxay koraan geed canab ah iyo caleemo cusub oo dhulka ka sarreeya.

Habkan, dhirta cusub ayaa loo kori karaa si dabiici ah iyada oo aan wax abuur ah ama kudka. Sidaa darteed, si weyn ayaa looga faa’ideysanayaa gaar ahaan dhanka beeraha si loo faafiyo dhirta qiimaha weyn u leh dhaqaalaha.

Tixraac
Simple English Wikipedia
Mia Khalifa

Mia Khalifa (Carabi: ميا خليفة; waxay dhalatay Febraayo 10, 1993), sidoo kale loo yaqaan Mia Calista, waa shaqsiyada warbaahinta bulshada ee Mareykanka iyo moodal asal ahaan Lubnaan ka soo jeeda.  Waxay caan ku tahay xirfadeeda atariishada galmada ee 2014 ilaa 2015.

Tixraacyada
GFFFFFFFFFFFGHGFBhttps://www.washingtonpost.com/news/dc-sports-bog/wp/2016/07/13/a-former-porn-star-has-become-one-of-d-c-s-loudest-sports-fans-on-social-media/
http://www.howareyoubb.com/2016/05/07/mia-khalifa-interview/

Mia khalifa Waxa Hada Jacayl Kala Dhexeeyaa Najiib Ibrahim
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu

Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu waa magaca Maori ee buur ku taal Niyusiiland.  Qaabka gaaban ee Taumata ayaa loo adeegsadaa hadal maalmeedka.  Buurtu waa 305 mitir oo dherer ah.

Waxay leedahay shan iyo siddeetan xaraf oo magaceeda ku qoran. Waa mid ka mid ah magacyada meelaha ugu dheer adduunka.

Goobta
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu ee Google Maps
Badminton

Badminton waa ciyaar ragquet ah oo loogu talagalay ciyaartoyda dhinacyada iska soo horjeeda ee shabagga sare ee ku garaacaya sattelkoog korka shabagga oo leh ragquet siligga ah.  Haddii ciyaaryahan uu ku dhufto sattelkoog si uu kan ka soo horjeeda uusan u soo celin karin ka hor inta uusan dhulka ku dhicin, ciyaaryahanku wuxuu ku guuleystaa isu soo baxa oo wuxuu dhaliyaa dhibic.  Ciyaarta waxa lagu guulaystaa marka uu ciyaartoygu keeno 21 dhibcood, ciyaartuna waxay ka kooban tahay saddex ciyaarood.  Badminton waxay ahayd isboorti Olombikada ilaa 1992. Hay'adda maamusha adduunka waa Badminton World Federation (BWF) oo la aasaasay 1935 waxayna xarunteedu ku taal Kuwala Lumbuur oo ay ku dhow yihiin 200 oo ururo.

Sattelkoog waa shay yar oo koone ah oo miisaankiisu dhan yahay dhinacna baal ka duuban yahay ama ka duuban yahay.  Nakhshaddooda furan awgeed, shuttlecocks ayaa si ka dhaqso badan kubbadaha uga gaabiya, sidaa awgeedna ma safraan illaa fog.  Sababtaas awgeed, badminton waxaa lagu ciyaari karaa meel ka yar tennis-ka sidaas darteed waxay ahayd doorasho caan ah oo loogu talagalay ciyaaraha gudaha ee dugsiyada leh tas-hiilaadka gudaha ee xaddidan.

Badminton waxaa lagu ciyaaraa goobo aan rasmi ahayn aduunka oo dhan.  Tartamada loo tartamayo waxa lagu ciyaaraa ciyaaraha "keli", "laba-labo" iyo "laba laablayaal isku dhafan".  Badminton tartanka had iyo jeer waxaa lagu ciyaaraa gudaha sababtoo ah sattelkoog waxaa si weyn u saameeya dabaysha.

Tixraacyada
https://citizendium.org/wiki/Badminton
Sida loo saxo

Maqaalkani waxa uu bixiyaa tababbarka tafatirka.
Eeg rasmi ah

Tafatirka qoraalka
'''Qoraal''' qoraal geesinimo leh.
Natiijo: Qoraal
''Qoraal'' qoraalka italiig leh.
Natiijo: Qoraal
[[Qoraal]] si aad qoraalka uga dhigto xiriir gudaha ah.
Natiijo: Qoraal

Ku darida tixraac
Isticmaal koodka:
<ref>Qoraal</ref>
Natiijo:

Abuur liiska tixraaca
Isticmaal koodka:
<references />
ama
{{reflist}}
Natiijo:

Geli sawirka
Isticmaal koodka:
[[File:(Magaca faylka).qaabka faylka]]
Tusaale ahaan, geli Wikipedia.svg
Waxay ka dhigan tahay [[File:Wikipedia.svg]]
Natiijo:

Si loogu daro sharaxaad, geli: [[File:(Magaca faylka).qaabka faylka|thumb|qoraal]]
Tusaale ahaan, geli Wikipedia.svg
Waxay ka dhigan tahay [[File:Wikipedia.svg|thumb|qoraal]]
Natiijo:

Ku dar qaybo
=Qaybta= qaybta heerka koowaad
==Qaybta== qaybta heerka labaad
===Qaybta=== qaybta heerka saddexaad
====Qaybta==== qaybta heerka afraad
Waxbarasho xirfadeed

Waxbarasho xirfadeed waa waxbarasho u diyaarisa dadka inay ku shaqeeyaan farsamayaqaannimo ama inay ka shaqeystaan xirfad xirfadeed ama ka ganacsi ahaan ganacsi ahaan ama farsamayaqaan ahaan. Waxbarashada farsamada gacanta waxa kale oo loo arki karaa inay tahay nooca waxbarasho ee qofka la siiyo si uu qofkaas ugu diyaariyo inuu si faa'iido leh u shaqeeyo ama iskii u shaqeysto oo leh xirfad loo baahan yahay. Waxbarashada farsamada gacanta waxaa loo yaqaan magacyo kala duwan, iyadoo ku xiran dalka ay khuseyso, oo ay ku jiraan waxbarashada xirfadda iyo farsamada, ama ereyada soo gaabinta sida TVET (waxbarashada farsamada iyo farsamada iyo tababarka) iyo TAFE (waxbarasho iyo waxbarasho dheeraad ah).

Dugsiga farsamada gacanta waa nooc ka mid ah machad waxbarasho oo si gaar ah loogu talagalay inay bixiso waxbarashada farsamada gacanta.

Waxbarashada xirfaddu waxay ka dhici kartaa dugsiga sare ka dambeeya, waxbarashada sare ama heerka tacliinta sare waxayna la falgeli kartaa nidaamka shaqo-barasho. Heerka dugsiga sare kadib, waxbarashada farsamada gacanta waxaa inta badan bixiya dugsiyada ganacsiga ee takhasuska sare leh, dugsiyada farsamada, kulliyadaha bulshada, kulliyadaha tacliinta sare (UK), kulliyadaha farsamada, iyo machadyada farsamada (oo hore loo odhan jiray machadka bolitegniig).

Tixraacyada
Jaamacadda Maraykanka

Jaamacadda Maraykanka waa jaamacad gaar loo leeyahay, Jaamacadda Metodiis oo ku taal Washington, D.C. Jaamacadda waxaa dhigta ilaa 9,940 arday.  Waxaa la aasaasay 1893. Madaxweynaha hadda ee jaamacadda waa Xoghayihii hore ee Caafimaadka iyo Adeegyada Aadanaha ee Maraykanka Sylvia Mathews Burwell ilaa Juun 2017.

Ciyaaraha
Kooxaha ciyaaraha fudud ee jaamacada waxa lagu magacaabaa Eagles. Waxay leeyihiin 9 kooxood oo farsiiti ah waxayna ku tartamayaan Patriot League.

Akhris dheeraad ah
American University's Official website
American Eagles' Official athletics website
Duufaanta Irma

Duufaanta Irma (en: hurricane irma) waa duufaan aad u xooggan oo ka dhacday badweynta Atlaantik-ga bishii Sebtembar 2017. Waxaa la sheegaa in ay tahay duufaantii ugu xoogga badneyd ee abid ka dhacda gobolka badweynta Atlaantik tobankii sano ee la soo dhaafay.

Tixraac
Af-Tonga

Af-Tonga waa luqad Austronesiya ah oo ku taal Tonga oo ay ku hadlaan Tongas halkaas oo ay tahay luqadda rasmiga ah ee qaranka.  Yaan lagu khaldin luqadaha kale ee loo yaqaan Tonga ee Malawi, Saambiya, Muusanbiig iyo Tayland.  Sannadkii 1998-kii tirada dadka ku hadla Tonga ee Tonga waxa la xisaabiyay 96,300 oo qof;  haddana waxa jira in ka badan 70,000 oo ku hadla meel ka baxsan Tonga.  Marka loo eego kala soocida qoto dheer ee luqadaha, Tonga waxay ku jirtaa kooxda Ooshiyaanig.

Tixraac
lugha ya Kitonga kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitonga 
lugha ya Kitonga katika Glottolog
lugha ya Kitonga kwenye Ethnologue
Kiiboodhka (kumbuyuutar)

Kiibodh-ka kombiyuuterku (en: keyboard) waa aaladda wax gelisa ee qofka u oggolaanaysa in uu kombiyuuterka geli karo xarfo, nambaro iyo calaamado kale (wadajir, kuwaas waxaa loo yaqaan karagteer).  Waa mid ka mid ah aaladaha gelinta ugu badan ee loo isticmaalo kombayutarada.  Isticmaalka kiiboodhka waxaa inta badan loo yaqaanaa qorida.
teknooloji
Onkod

Onkodku waa nidaam duufaan ah oo lagu garto joogitaanka hillaaca iyo onkodka ay soo saaraan daruuraha kumuloonimbus marka lagu daro roobka ama roobka dhagaxyada leh.  Duufaanta onkodku waa duufaannada ugu badan ee adduunka.

Sida laga soo xigtay Encyclopedia Britannica, celceliska tamarta la soo saaro inta lagu jiro duufaantu waxay ku dhowdahay 10 gigawatt-saacadood (3.6×1013 joule), oo u dhiganta 20-kiloton dagaal nukliyeer ah. Onkodka daran wuxuu noqon karaa 10 ilaa 100 jeer ka xoog badan.

Marxalada
Jaantusku wuxuu muujinayaa habka samaynta duufaanta

Tixraac
Muusiga qadiimiga

Muusiga qadiimiga waa erey guud kaas oo sida caadiga ah loola jeedo muusiga caadiga ah ee wadamada aduunka galbeedka.  Waa muusik ay curiyeen fannaaniin loo tababaray fanka qoraalka muusiga (curinta) laguna qoray qoraallada muusigga si ay fannaaniinta kale u garaacaan.  Muusiga qadiimiga ah waxa kale oo lagu tilmaami karaa "muusigga fanka" in kasta oo aanay ku fiicnayn xilliga qadiimiga ah ereygaas waxa kale oo ka mid ah noocyada muusiga casriga ah ee halista ah oo aan ahayn kuwa qadiimiga ah.  Muusiga qadiimiga ahi wuu ka duwan yahay muusiga pop-ka sababtoo ah looma samayn kaliya si loo caan noqdo wakhti ama kaliya si loo noqdo guul ganacsi.  Way ka duwan tahay muusiga dhaqanka oo ay guud ahaan ka kooban yihiin xubnaha caadiga ah ee bulshada oo ay ku bartaan jiilalka mustaqbalka iyagoo dhegeysanaya, qoob-ka-ciyaarka iyo koobiynta.

Sawir

Tixraac
The New Grove Dictionary of Music & Musicians, ed. Stanley Sadie; 1980; ISBN 1-56159-174-2.
Muusig
Ukulele

Ukulele (waxaa loogu dhawaaqaa /ˌjʉːkəˈlɛɪli/ ee ka yimid Hawaiiyaan ʻukelele, loogu dhawaaqo /ˈʔukuˈlɛlɛ/) waa qalab muusig oo leh afar xargo.  Waxa kale oo loo yaqaan uke si gaaban.  Ukulele waa qayb ka mid ah qoyska gitaarka ee qalabka.  Xadhkaha waxaa badanaa lagu dhejiyaa G, C, E, A ama A, D, F#, B. Ukulele waxay sida caadiga ah leeyihiin xargaha nylon ama xadhigga mindhicirka.
muusig
Istaratigaraafi

Istaratigaraafi () waa laan ka mid ah cilmiga juqraafiga oo ka shaqeeya daraasadda lakabyada dhagaxyada iyo lakabyada.  Waxaa inta badan loo adeegsadaa daraasadda dhagaxyada foolkaanaha ee sedimentari iyo lakabyada leh.  Istaraatiijiyadu waxay leedahay laba qaybood oo hoose oo la xidhiidha: litostaratigaraafi (istaratigaraafi litoolojikal) iyo biostaratigaraafi (istratigaraafi nafleyda).

Tixraac
Iftiinka waddada

Iftiinka waddadku waa nalka ku yaal tiir loo isticmaalo iftiinka waddooyinka.  Waddooyinka waxaa loo shidi karaa sababo ammaan ama muuqaal dartood, si dadku u arkaan halka ay habeenkii lugeynayaan.  Nalalka jidadku caadi ahaan waa orange ama buluug.  Kuwa buluuga ah waa laambadaha meerkuri–uumiga. Way da'weyn yihiin oo way dheer yihiin.  Midabka oranji waa nalalka uumiga sodhiyaam. Way ka cusub yihiin oo ka hufan yihiin.
Khulafadii Cabaasiyiinta

Khulafadii Cabaasiyiinta waxay ahayd saddexaad ee afarta khaliif ee Muslimka ugu weyn ee Boqortooyada Carabta. Waxay ka tuurtay khulafadii Umawiyiinta marka laga reebo Al-Andalus.  Waxaa dhisay faracii Maxamed adeerkii ugu yaraa, Cabbaas ibnu Cabdil-Mudalib. Waxaa lagu abuuray Harran 750 ee waagii Masiixiyadda oo caasimaddeedii AD 762 laga beddelay Harran una wareejisay Baghdad. Laba qarni ayay kobcaysay. Xukunkii Cabaasiyiinta waxa la soo afjaray 1258, markii Hulagu Khan, qabsashadii Mongol, ceyriyay Baqdaad. Laakin waxay sii wadeen sheegashada maamulka arrimaha diinta ee saldhigooda Masar.

Tixraacyada
 Abbasids (750-1517) 
 Abbasids the 2nd dynasty of caliphs 
 Abbasid Caliphs (In Our Time, Radio 4), in Streaming RealAudio
 An On-Going Detailed Account of the History of the Abbasids from an Islamic perspective. Most of the narrations have been sifted through to avoid "biased" theories regardless if the historians as mentioned are Shiite or Sunni.
 Abbasid Caliphate entry in Encyclopaedia Iranica

Caliphates
Former countries in the Middle East
Former monarchies
Former monarchies of Africa
Former monarchies of Asia
Former monarchies of Europe
750 establishments
1517 disestablishments
8th-century establishments in Asia
8th-century establishments in Africa
16th-century disestablishments in Asia
Disestablishments in Africa
Medieval Azerbaijan

en:Abbasid Caliphate
Daahir beebaris

Ruknudiin al-daahir Beebaris bunduqdaari (afka carabiga;  الملك الظاهر ركن الدين بيبرس العلائي البُنْدُقْدارِي ) wuxuu ahaa suldaanka mamaaliikta ee shaam iyo masar intii u dhaxeesay 676-658 هـ / 1260-1277, waana suldaankii ugu awooda badnaa ee dawladii Mamaaliikta, mudadii uu xilka wuxuu xaqiijiyay guulo fara badan  oo ka dhan ah tataarka, saliibiyiinta iyo armiiniya, wuxuu furtay imaarada andaankiya, sidoo kale wuxuu jirid gooyay ururka xashaashiyiinta.

Xigasho
Muusa al-haadi

Muusa al-haadi bin muxamad al-mahdi bin abuu jacfar al-Mansur (afka carabiga; موسى الهادي بن أبو عبد الله محمد المهدي بن أبو جعفر عبد الله المنصور) wuxuu ka mid ahaa khulafada cabaasiyiinta, wuxuu taliyay laga bilaawo 169H\785 ilaa 170H\786, Dawladnimadiisii ​​gaabnayd waxay ku dhammaatay fowdo gudaha ah iyo loolan awoodeed oo hooyadii, walaalkiis haaruun alrashiid ayaa xilka qabtay gadaashii.

Xigasho
Buuraha Jawlaan

Buuraha Jawlaan (Carabi هضبة الجولان) waa dhul banaan oo ku yaal waqooyi bari Israa'iil oo ay Israa'iil ka qabsatay Suuriya dagaalkii lixda maalmood ee 1967. Qaramada Midoobay ayaa u codaysay inay Israa'iil weydiisato inay ciidamadeeda kala baxdo Buuraha Jawlaan. Suuriya iyo Israa'iil weli ma saxeexin heshiis nabadeed oo ka yimid dagaalkaas, badiba arrinta Jawlaan awgeed. Waxa ay ku sigteen in ay heshiis nabadeed gaaraan, balse waxa ay ku heshiin waayeen halka laga soo saarayo, iyo waxa ay tahay in Suuriya ay soo celiso. Buuraha Jawlaan iyo Buur Hermon waxaa la wareegay Israa'iil 1981. Dhinaca galbeed ee Buuraha Jawlaan waxa ku yaal folkaano  hurday oo dabar go’ay.

Fiiri mashaariicda kale
Ku arag Ingiriis
Ku arag Wiki Voyage

Tixraac
Shaaficiya

Madhabka shaaficiga  waxa uu ka mid yahay madaahibta fiqiga afarta ah ee ahlu sunaha raacsan yihiin  waxaa aasaasay loona nisbeeyaa imaamka weyn ee abuu cabdulaahi muxamad bin idriis al-shaafici dhamaadka qarnigii labaad ee hijriga.

Marxaladaha kala duwan ee uu soo maray madhabka

Usuusha madhabka

Kutubta ugu caansan madhabka

Culumada ugu caansan madhabka

Xigasho
Xanafiya

madhabka xanafiga waa madhab fiqi ah oo ka mid ah madaahibta afarta ee laga aqoonsan yahay alsunada agteeda, waana kan ugu fiditaanka badan madaahibta, uguna horeeyay soo if bixida, waxaa aasaasay imaam abuu xaniifa al-nucmaan bin saabit,

Marxaladaha kala duwan ee uu soo maray madhabka

Usuusha madhabka

Meelaha uu ku faafsanyahay madhabka

Kutubada ugu caansan madhabka

Culumada ugu caansan madhabka

Xigasho
Maalikiya

Madhabka Maalikiga waxa uu ka mid yahay afarta madhab ee laga aqoonsan yahay alsunada agteed, waxaa loo nosbeeyaa imaam maalik bin anas

Marxaladaha uu madhabka soo maray

Usuusha madhabka

Meelaha uu madhabka ku faafsan yahay

Kutubada ugu caansan madhabka

Culumada ugu caansan madhabka

Xigasho
Jasiiradda Balkaan

Balkaanku waa jasiirad ku taal Yurub. Gobolku wuxuu leeyahay bedka la isku daray 550,000 km² iyo dad ku dhow 55 milyan oo qof.  Gobolku wuxuu magaciisa ka qaataa Buuraha Balkanka, kaas oo dhex mara bartamaha Bulgariya ilaa bari Seerbiya ka dibna u sii socda Islofeeniya sida Dinariig Albs.
Wikivoyage

Wikivoyage waa hage safar iyo dalxiis bilaash ah oo shabkada ah.  Waxaa qoray qorayaal iskaa wax u qabso ah oo isticmaalaya wiki.  Qof kastaa wuu tafatiri karaa maqaallada  Magaca "Wikivoyage" waa isku darka erayada "wiki" iyo "voyage", ereyga Faransiiska ee safarka.
Boqortooyada itoobiya

Boqortooyada itoobiya afka amxaariga መንግሥተ፡ኢትዮጵያ ama sidoo kale loo yaqaaan xabashida, waa boqotooyo hore oo ka jirtay qeybo ka mid ah maanta itoobiya iyo eratree, waxey soo bilaabatay sanadkii 1271 ilaa 1974tii way sii jirtay, markaas oo afgambi lagu riday boqorkii ugu dambeeyay Xayla Siilaasi, mudada dheer ee jirtay waxey dagaalo la gashay dawladihii muslimika ahaa ee ku hareesanaa, sida saladanada cadal oo dagaladii axmad gureey ugu caansanaayeen, guusha ayaa marba dhinac raaci jirtay, ilaa gumeeystaha reer yurub ka yimid, boqorkii itoobiya waagaa menelek labaad oo taageero ka helaayo gumeestaha reer yurub ayaa qabsaday dawladihii muslimka ee ka ag dhawaa, wuxuuna ku daray dawladiisa, sidaas ayee itoobiya ku noqotay mid balaaran oo qawmiyado badan kulmiso.

Itoobiya
Taariikh
Oreo

Oreo (:en:oreo) waa sandwij ama buskut kareem.  Waxaa sameeyay qaybta Nabisco ee Mondelēz International.  Buskudku waxa uu leeyahay macaan, cad oo buuxinaya "kareem" ama "kariim".  kareemku wuxuu u dhexeeyaa laba shukulaato oo goobaabin u samaysan ama buskud dahab ah.
Xorriyadda

Xorriyadda (:en:Political freedom) waa xaaladda awood u yeelashada in ay wax qabato iyada oo aan cidna ama xaalad kasta la faragelin.

Waxaad shakhsi ahaan u dabooli kartaa dalka oo dhan.

Xoriyaddu waxay awood u siinaysaa qofka inuu isku xukumo caqli, diin iyo akhlaaq.

Sido kale fiiri
Xorriyadda nafta
Golaha wakiilada dawlada (Puntland)

Golaha Wakiilada Dawladda Puntland (Baarlamaanka Puntland)  (Af-turkiga:    (Af-ingiriisi:   (Af-carabi  : (Af-soomaali:  waa Golaha Wakiillada (Sharci ilaalinta). Golaha Wakiillada wuxuu door muuqda ku leeyahay dib-u-dhiska dalka, iyo horumarinta hufnaanta, isla xisaabtanka, nabad-galyada muwaadinka iyo Dawlad-wanaagga Puntland iyo guud ahaan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyagoo si hufan u guta waajibaadkooda sharci-dejinta, Wakiillada, kormeerka iyo xallinta khilaafaadka. 

Luqadaha Rasmiga ah ee Goluhu waa Soomaali iyo Carabi.

Golaha Wakiilladu wuxu leeyahay awoodaha iyo xilalka Dib u eegista, ansixinta, diidmada, wax-ka beddelidda iyo curinta xeerarka, ansixinta/diidmada xaalad dagaal iyo meel marinta heshiis nabadeed marka xukuumaddu soo jeediso. 

Waxaa loogu yeeraa Golaha sharci dhigista, marka la isku daro waa sharci-dhigista dastuurka Xukuumada, sidoo kale ilaalinta hanaanka iyo haykalka Dawladda Puntland.

Dhismihii Puntland kadib, Golaha waxaa si toos ah shacabka u soo doorteen 1998, 2004, 2009, 2013 iyo 2018. 66 Xildhibaan ee Golaha Wakiillada Dawladda Puntland ee hadda jira ayaa la soo doortay December 2018 muddo shan sanno ah. Janaayo 04, 2019, Goluhu wuxuu doortay Guddoomiye Golaha Wakiillada iyo laba ku-xigeen. Taas waxa ku-xigtay si guul ah oo lagu doortay Madaxweynaha Dawlad Puntland Janaayo 8, 2019.

Xigasho

sidoo kale arag 

 Abdul Rashid Yusuf Jibril
 Cabdi Casiis Cabdullaahi Cismaan
 Ismail Mehmet Assasme

Xiriirinta dibadda 

 http://puntlandparliament.net/ 

Macluumaadka Puntland
Yahuda Sephardi

Yahuda Sephardi

magac Yahuda Sephardi 
 Abravanel 
 Aboab
 Alfandari
 Al-Tarās
 Astruc 
 Benveniste 
 Cansino 
 Carabajal 
 Carasso 
 Carvajal 
 Castellazzo 
 Cicurel
 Coronel
 Curiel 
 De Castro 
 Espadero 
 Galante 
 Henriques 
 Ibn Tibbon 
 Laguna 
 Lindo family
 Lopes Suasso 
 Mocatta 
 Monsanto 
 Najara
 Pallache 
 Paredes 
 Sanchez 
 Sassoon 
 Senigaglia
 Soncino 
 Sosa 
 Taitazak
 Taroç 
 Vaez
Meteyoroyid

Dhagax aan weli ku dhicin jawiga waxaa loo yaqaan "meteyoroyid".  Meteyoroyid-ka waxa laga yaabaa in ay u dhaxayso cabbir ahaan qaybo waaweyn oo dhagax ah ilaa qaybo yaryar oo boodh ah oo sabbaynaya meel bannaan oo aan samayn meerayaal.  Marka saadaasha hawada sare ay galaan jawiga dhulka waxay caadi ahaan u socdaan si ka dheereeya xawaaraha baxsashada dhulku oo ah 13km/s ama Mach 40. Tani waxay ka dhigtaa inay kululaadaan oo inta badan kala tagaan  Marka kulaylku ka dhigo inay dhalaalayaan, waxaa loo yaqaan meteyor.

Sido kale fiiri
Meteyor
Meteyorit
Dhacdo gudaha Grenchen

Dhacdada Grenchen waxay labadaba ahayd dhacdo diblumaasiyadeed iyo mid cunsuriyad ah oo ka dhacday Grenchen. Albanian Hillbilly wuxuu u hanjabay Aladdin Meier naftiisa. R. Peter ayaa jabsaday gurigii Aladdin Meier wuxuuna xaday dukumentiyo rasmi ah. Waxaa jiray falcelin silsilado badan oo adduunka ah. Nabadda adduunka ilaalinta waxaa halis galiyay Albania Hillbillys.

Tixraac
Qaybta (xisaab)

Qaybtu () waa fikrad ka timid xisaabta.  Qaybtu waxay leedahay xubno (sidoo kale loo yaqaan canaasirta).  Qaybta waxaa lagu qeexay xubnaheeda, markaa labada qaybood ee isku mid ah waa isku mid (tusaale, haddii  iyo  xubno isku mid ah yeeshaan, markaas ).

Hordhac

Sifooyinka qayb
Jiritaanka shayga xubin ka ah qayb;
Jiritaanka tiro walxood (cutubyo) oo samaysmaya qayb;
Waxaa jira walxo aan xubin ka ahayn qayb.

Astaanta qayb
Qaybta ayaa lagu qoray calaamadda ( { ) ama ( } ). 

Guud ahaan, qaybta waxaa lagu magacaabaa iyadoo la isticmaalayo xaraf weyn.

Tusaale
Qayb X wuxuu ka kooban yahay tiro ka yar 10, ka dibna qor:

Ogaysiis
Inta badan xisaabyahanadu waxay adeegsadaan xarfo ITALIC ah oo far waaweyn ah si ay wax uga qoraan qaybaha (sida , , ).  Waxyaalaha loo arko inay yihiin qaybo ka mid ah waxa sida caadiga ah lagu qoraa xarfo yaryar oo Roomaan ah.

Muujinaya qayb
 waxa loo qayb oo ka kooban 1, 2, iyo 3.
Si kale, oo loo yaqaan qoraal-dhisaha, waa bayaan ku saabsan waxa dhabta ah ee xubnaha qayb, sida tan:
{x|x waa tiro dabiici ah & x < 4}.

Marka shayga a yahay xubinta qaybta  waxa loo qoraa sidan:
a ∈ A.

Jaantusyada Venn
Sidoo kale eeg: Jaantusyada Venn

Si aad u muujiso hawlgallada jaantusyada xisaabyahannada isticmaal jaantusyada Venn.  Jaantusyada Venn waxay isticmaalaan goobo si ay u muujiyaan qaybo gaar ah.  Caalamka waxa lagu sawiray leydi.  Natiijooyinka hawlgallada waxaa lagu muujiyay meelo midab leh.  Sawirka hawlgalka isgoysyada goobada bidix waxay muujinaysaa qaybo  iyo goobada saxda ahi waxay tusinaysaa qaybo .

Qaybaha gaarka ah

Tixraac

Xisaab
Salaar

Salaar waa khudaar. Lafaha iyo caleemaha labadaba waa la cuni karaa.

Koraaya salaar
Salaar waxa lagu beeri karaa meelo badan oo aduunka ah, oo ay ku jiraan Yurub, Aasiya, iyo Waqooyiga Ameerika, cimilo dhexdhexaad ah.  Waxay u rogi doontaa dhadhan qadhaadh cimilada kulul.

Noocyada salaar
Inta badan caleemaha salaarku waa cagaar, laakiin qaar waa casaan.

Tixraac
Alejandro Giammattei

Alejandro Eduardo Giammattei Falla (wuxuu dhashay 9-kii Maarso 1956) waa madaxweynaha hadda ee Guwatimala ilaa 14kii Janaayo 2020. Ayaa loo doortay madaxweynaha kadib markii uu ku guuleystay wareegii labaad ee doorashada madaxtinimada ee 2019-ka. Waxa uu ahaa musharrax madaxweyne doorashooyinkii 2007, 2011, 2015, iyo 2019.

Tixraac
Siemens

Siemens AG (ˈziːməns) waa shirkad xarunteedu tahay Berlin iyo Munich, Jarmalka.  Waa shirkadda ugu weyn ee qalabka elektiroonigga ah ee Yurub.

Siemens waa shirkad tignoolajiyadeed oo leh waxqabadyo xagga warshadaha, tamarta iyo daryeelka caafimaadka.  Waxaa loo habeeyay lix qaybood oo waaweyn: Warshadaha, Tamarta, Daryeelka Caafimaadka, Maalgelinta Sinnaanta, Siemens IT Solutions, iyo Adeegyada iyo Adeegyada Maaliyadeed ee Siemens (SFS).

Goobta rasmiga ah
Siemens
Jaantusyada Venn

Jaantusyada Venn waa jaantus muujinaya xidhiidhka macquulka ah ee ka dhexeeya jaantusyada.  Waxa caan ku ahaa John Venn sannadihii 1880-aadkii, oo hadda aad loo isticmaalo.  Waxaa loo adeegsadaa in lagu baro aragtida qaybta-hoose, iyo in lagu muujiyo xiriirka fudud ee ixtimaalka, macquulka, tirakoobka, luqadaha iyo sayniska kombiyuutarka.  Jaantuska Venn wuxuu isticmaalaa qaloocyada xiran ee lagu sawiray diyaarad si ay u matalaan qaybta.  Inta badan, qaloocani waa wareegyo ama eliibs.
Hidde

Hidde waa qaybo DNA ka mid ah.  DNA waa unug ku dhex jira unug xanbaarsan tilmaamaha samaynta borotiinka unuggu u baahan doono.  Hidde kasta wuxuu ka kooban yahay hal tilmaamo.  Tilmaamahani inta badan waxay u codeeyaan borotiin gaar ah.  Bini'aadamku waxay leeyihiin ilaa 20,000 oo hidde-sideyaal ah oo koodhka borotiinka iyo qaar kale oo badan oo aan codayn.  Nus ka mid ah hiddo-wadaha qofka waxay ka yimaadaan hooyada.  Qaybta kale waxay ka timid aabbaha.
Suldaan ibrahim jama samater

Suldaan ibrahim jamac samater waxa uu dhashay 1957 waxa uu ku dhashay magalda Gabilay, waa suldaanka guud ee beelaha mahamed case (Samaroon). Waxa loo doortay Suldaanka guud beelaha mahamed case 1992kii ka dib markuu uu dhintay walaalki Suldaan mahamed jamac samater.

Tariikh nololeedkiisa

Waxa uu ku dhashay magaalada Gabilay sanadkii 1957 isla halkaas ayuu ku barbaaray oo uu waxbarashadiisiina ka bilaabay , waxa uu ka baxay dugsiga sare ee Qalax , ka dib waxa uu u wareegay magaalo madaxdii dalka Somalia ee muqdisho ,halkaas uu ka bilaabay waxbarashadiisa heer jamacadeed oo u ku biiray Jaamacadii Lafoole, waxa uu ka qaatay shahadadisa bachlor degree of education , waxa isla jaamacadaas ka bilaabay waxbarashadiisa heerka labaad (Master)oo ka dhameestay qaybta bayloogi/ jimistery ( Bio/Chem).

wax yar ka dib waxa u u wareegay Dalka Yamen halkaas oo u ka shaqo galay , oo macalin ka noqday Dugsi ka mid ah Dugsiyada ku yaala dalkaas, 3 sano ka dib waxa uu uga wareegay Jamacada Yamania

Waxa loo doortay Qunzulka jaaliyada Soomalida ee dalkaas yamen.

1992kii ayaa waxa geeriyooday walaalki Suldaan mahamed jamac samater oo ahaa Suldaanki guud ee Beelaha mahamed case.

Geeridii walaalki dabadeed waxa uu la wareegay Xilkii Suldanada , waxana lagu Caleemo Saaray magalada Boorama isla 1992kii

wax yaabaha lagu xasuusto suldaan ibrahim  jama

● safarikii uu ku tagay ereteria iyo qaybtii uu ka qaatay khilaafkii u dhaxeeyay khilaafkii ganacstada beesha iyo qoomiyad ka mid ah qoomiyadaha daga dalkaasi

● coladii soo noqnoqtay ee adkayd ee dagmada ceel af Wayn ee Bariga Somaliland , waxa colaada in la so dhameeyo iska kaashada duubka dhaqanka kuwii ugu cuslaaa. Hadaba suldaan ibrahim jamac samater waxa u ahaa suldaanka lagu xasuusan doono Nabadaynta beelaha deganaa degaanadasi 

● safarkiii u ku tagay Djibouti gar ahaan degaanada Canfarta halkas oo xidhiidh walaalnimo uu kula yeeshay Suldaanki guud beelaha Canfarta.

● maamuskii uu ka helo  Madaxwawaynaha dawlada Djibouti M ismaaciil omar geele oo intii jeer uu ku guulaystay doorshadii madaxnimada ku casuumay xafladi lagu boqryay , Madaxwayne ismaacil cumar geele waxa u yahay bahda dhaqanka umada soomaliyeed Suldaanka uu ugu jecelyahay

● ka soo muuqshada madalaha dhalin yarta ay qabsdaan , isga oo ahaa dhiirigaliyaha u wayn aan ka baaqin martiqaadyada uu ka helo dhalinta 

● waxa uu sxb dhaw uu layahay bahda culimo diinka,  waxa uu xil wayn iska Saari jirray kulmada diineed , iyo casharada diinga ee culmidu bixiyaan, waxa uu sxb dhaw la yahay sheekh baladka sh Abdilaahi sh Ali jawhar waxa uu ahaaa bulshada sanadkii 2017kii ku tagay "khuruujka" dalka Bangladesh.

● side uu ugu dhiiran yahay ilaalinta nabada iyo wada noolanshaha umada dagen Deegaanada dalka Somaliland
Makaaso



Makaso 
Makaso waa tuulo xeebeed dhacda bariga  gobolka Jubada Dhexe  ee dhinaca badweynta Hindiya isla markaana ah Tuulo yar ay ku noolyihin tiro yar qoysas reer miyi ah.

Deegankan waxa loogu magac daray ceel gacmeedka la yiraahdo Makaso

Makaso waxa degta  beesha sheekhaal gaar ahaan jufada Samafale Caagane Lobage.

Kheyraadka 
Deegaan xeebeedka Makaso  wuxuu Alle ku nimceeystay Kheyraad kala duwan   sida 
•  

Kallumeysiga
• 

Dhul Daaqsimeed xoolaha ay daaqi karaan 
• 

Caro gaduud,  Caro cad iyo buuro yar yar xeebta ku teedsan dalxiiskana ku haboon.
• 

iyo wax soo saarka Cusbada  

xeebedka Makaso waxay qiyaasti bari ka xigtaa xaranka 28km   

Deegaanku malahan adeegyada bulshada sida :

Korontada 

Ceel biyood Riig ah

Iskuulo Waxbarasho

Goobo caafimaad

References:
Jaabir bin cabdilaah

Jaabir bin cabdilaah bin xaraam al-ansaari (Afka carabiga;  جابر بن عبد الله بن حرام الأنصاري) waxa uu ka mid ahaa saxaabada gaar ahaan ansaarta, jaabir wuxuu ka mid lixda saxaabi ee ugu axaadiista badan, 1540 Xadiis ayuu ka wariyay Rasuulka ﷺ , wuxuu ilaahay siiyay cimri dheer, sanadii 78H ayuu ku dhintay Madiina

Taariikhda 
jaabir wuxuu ku dhashay magaalada Madiina ka hor hijrada, wuxuuna ka soo jeedaa reer Ganam bin kacab bin salima oo ah laf ka tirsan qabiilka khazraj, Aabihiis cabdulaahi bin xaraam waa saxaabi weyn oo ka mid ahaa hogaamiyeyaasha Ansaarta, jaabir wuxuu islaamay xili hore, wuxuu u raacay aabihiis beyca caqaba labaad halkaas oo Nabiga  ﷺ kula mubaayacooday asigoo yar, jaabir ma uuna xaadirin dagaalkii beder iyo kii uxud sababtoo ah aabihiis ayaa ku dhaafi jiray guriga soo u daryeelo gabdhaha walaalihiis ee ka yaraay , hase ahaatee aabihiis cabdilaah wuxuu ku dhintay dagaalkii uxud maalinkaas ka dib jaabir ma uuna ka harin dagaal uu Nabiga ﷺ ka qeyb galo. wuxuu ka qeyb qaatay Furashada Makka iyo Beycatu ridwaan.

Nabiga ﷺ markuu dhintay ka dib wuxuu qeyb ka noqday ciidankii u baxay Furashada Shaam, furashada Dimishiq ayuu goob joog ahaa.

Muftiga Madiina 
Jaabir badanaa waqtigiisa wuxuu ku bixiyay Masjidka Nabiga ﷺ inuu dadka wax ku baro, saxaabada kuwa ugu xadiis warinta badan ayuuna ku jiray, wuxuuna ku lahaa masaajidka xalqad oo dadka u soo dhoobtaan see uga dhageystaan xadiiska, dadka waxey weydiin jireen su'aalaha ay u baahdaan, waxaana loo yaqiinay Muftiga Madiina ee waqtigiisa.

Waxaa ka wariyay xadiiska dad badan oo ka mid yihiin Saciid bin musayyib, Cadaa bin abii rabaa, muxamad bin mukandar iyo Xasan Al-bisri

Dhimashadiisa 
Jaabir waxa uu ku dhintay Madiina 78H asigoo jira 94 sano, wuxuuna ahaa inuu indho beelay waayihiisa dambe, waxaa ku tukaday Abaan bin Cusmaan bin Cafaan oo ahaa waaliga Madiina waqtigaas, waxaana lagu duugay qubuuraha baqiic.

Xigasho 
Saxaabada
islaam
Cabaas bin Cabdul mudalib

Cabaas bin Cabdi mudalib waa adeerka nabi muxamad scw, wuxuu aad uga ag dhawaa nabiga scw laakin islaamidiisa way dib dhacday, dagaalkii xuneen ayuu ka qeyb galay, wuuna sugnaaday markay dadka carareen.

Cabaas wuxuu ka weynaa nabiga scw labo sano, wuxuuna dhintay sanadkii 32H.

Faraciisii ​​waxay aasaaseen khilaafadii Cabbaasiyiinta 750 taas oo jirtay ilaa 1258.

Xigasho
Xasaan bin saabit

Xasaan bin saabit (afka carabiga; حسان بن ثابت) wuxuu ahaa saxaabi ka tirsan ansaarta, waana gabyaagii rasuulka scw, in badan wuxuu gabayadiisa ku radin jiray gaalada asagoo difaacaya rasuulka scw.
  

Saxaabada
Basra

Basra (afka carabiga; البصرة) waa magaalo qadiimi ah oo ku taala dalka ciraaq, waxaa dhisay Cutba bin Gazwaan xiligii khaliifkii Cumar bin khadaaab, waxayna noqotay magaaladii ugu horaysay ee Islaami ah oo ay Carabtu ka dhistaan meel ka baxsan Jaziirada Carabta, Waa mid ka mid ah magaalooyinka waaweyn ee Carbeedeed, kaalinta shan iyo tobnaad ayee gashay xaga tirada dadka marka loo eego tirakoobka 2007.

Taariikhda 

Furashada islaamka ee ciraaq ka dib waxaa soo baxday baahi ah dhisida magaalooyin ay caskarta dagaan una noqoto saldhig rasmi u ah sidaas darteed ayuu khaliifka islaamka cumar bin khadaab ku amray cutba bin gazawaan inuu dhiso magaalo, Cutba ayaa ka dhisay magaalada basra isku taga wabiyada dijla iyo furaat agtiis sanadkii 14aad hijrada ama 15aad, kadib waxaa kusoo batay qabiilada carabta ee dageesa, waxaa laga dhisay masjidka jaamica.

Sanadkii 35aad ee hijiriga waxaa ka dhacay dagaalkii ratiga ee u dhaxeeyay sayid Cali iyo caaisha

Basra iyo kuufa waxaa kala maamuli jiray labo gudoomiye, Mucaawiya ayaa ziyaad bin abiih isugu daray maamulkooda, sanadkii 72H waxaa la dilay muscab bin zubeyr basra iyo ciraaq oo dhan gacanta umawiyiinta ayee gashay, sanadkii 75H waxaa lagu daray basra maamulkii xajaaj bin yuusuf, sanadkii 82 hijrada waxaa ka bilaawday ciraaq kacdoon looga soo horjeedo xukunka umawiyiinta ibnil ashcas ayaana hogaamiye ka ahaa, kacdoonkan ayaa ahaa mid khasaaro badan ka dhalatay waxa uuna socday ilaa 83H markaas oo lagu jabiyay ibni ashcas dagaalka deeru jamaajim, 

Sanadkii 101H Yaziid bin muhalab ayaa qabsaday basra kacdoon ayuuna ku sameeyay umawiyiinta Yaziid bin cabdilmalik ayaa u diray ciidan xoogan oo Maslama bin cabdilmalik hogaaminaayo dagaal culus dhacay ka dib kacdoonka waa la soo afjaray Yaziid iyo ehelkiisana waa la xasuuqay.

Dhaqaalaha

Sidoo kale Fiiri 
Kuufa
Baqdaad

Xigasho
Ciraaq