maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Shabeellaha Hoose

Shabeellaha Hoose (, ) waa gobol ka mid ah deegaanada koonfurta Soomaaliya.

Hordhac

Gobolka Shabeellaha Hoose  wuxuu ku yaalaa koonfurta dalka Soomaaliya waxaana magaalo madax u ah Magaalada Marka, dhaqaalihiisa wuxuu ku tiirsanyahay beeraha, xoola iyo Kaluumeysiga. Gobolkaan waxa uu xaduud la yeeyahay gobolada kala ah Banaadir, Shabeellaha Dhexe, Bay, Jubadda Dhexe iyo Badweynta Hindiya. Waxaa mara Wabiga Shabeelle. Shabeellaha Hoose wuxuu gobol ahaa waagii hore1884 kadib talyaniga ayaa exbaadir ku daray

Run ahaantii Gobolkaan wuxuu ka mid yahay gobolada ugu quruxda badan dalka Soomaaliya. sababtoo ah wuxuu leeyahay deegaaano aad u ballaaaran oo doog ah, sidoo kale waxaa ku yaalo beeraha waawayn ee loo yaqaano aseendooyinka kuwaasoo inta badan dacalka ku haaya webiga shabelle oo dhex mara gobolka, deegaannada ayaa ah kuwo aad usoo jiita dadka dalxiisayaasha ah. deegaannada dalxiiska ku wacan waxaan ka xusi karnaa Beeraha Afgooye taasoo isku xirta caasimada iyo xarunta gobolka ee Marka. Sidoo kale waxaa lagu yaqaan kaluumeysiga oo aay dadka aad uga helaan. 
woxoo leeyahy dhul aad u qurux badan iyo xeebo indhahaaga soo jiidanaayo.

Wax soosaarka 
gobolka shabeellaha hoose waa gobolka ugu horeeya dalka Soomaaliya ee dhanka wax soo saarka beeraha. Gobolkani waxa uu RABBI ku manaystay khayraad fara badan oo isugu jira bad iyo barriba. waxaa ku yaalo beerah ugu badan dalka kuwaasoo laga soo saaro dalaga kala duwan ee laga isicmaalo inta badan wadankeenna. gobolka waxa uu caan ku yahay beeraha qudaarta, qudaarta ayaa ah miro u baahan biyo joogto ah oo lagu waraabiyo sidaasi daraadeed ayaa ILAAH waxa uu gobolkani ugu deeqay wabi biyihiisu qul qulaaan bilaha sanadka oo dhan taasna waxay sahashay in la abuurto beerahaas waqti kasto. qudaarta iyo noocyada kale ee fawaakihda ee gobolka kasoo baxdo waxaan ka xusi karnaa, yaanyada, basasha, barbarooniga, kabsar caleen, basbaaska, bocorka, iyo waxyaabaha kale ee la midka ah. sidoo kale dhanka fawaakihda ama qudaarta aan la karin ayuu gobolku caan ku yahay, sida Cambaha, Muuska,Isbaandheyska, Canabka. Babaayga, iyo Qaraha. waxaana xusid mudan in dalka dhaqaale xoog badan kasoo galo dhoofinta Moooska oo gobolkan kaliya laga soo saaaro intiisa badan. sidoo kale waxsoo saarka gobolkan waxaa ka mida, kheyraadka badda oo ah mid ka mida ilaha dhaqaale ee gobolkani caanka ku yahay. waxaa uu gobolkani leeyahay xeeb dheer oo kalummeysatadu ka jalaabtaaan.

Lahjadaha looga hadlo gobolka 
Gobolkaan waxaa looga hadlaa lahjado badan ku waasoo ku xiran qabiilada ay kasoo kala jeedaan. Lahjadaha looga hadlo waxaa ka mid ah afka maxaa tiri, af baraawe, maay maayga iyo afka marka iyo afaf kale oo yaryar waxaana kala dega qabaa,ilada kala ah Shiikhaal Jaziira, Shiikhaal Gendershe, Biimaal,Digil iyo mmirifle,12 koofi ,wacadan,wadalaan iyo murusade

Degmooyinka gobolka Shabeellaha Hoose waa 1
 Marka

 Degmada afgooye 

 Degmada wanlawayn 
 
 leego

 Degmada baraawe 

 Degmada qoryooley 

 Degmada kunturwaareey 

 Degmada sablaale 

 Degmada jannaale

Tixraac
Sool

Sool waa gobol ku yaala Waqooyiga wadanka  SSC, Somalia. Waxay xuduud la leedahay Togdheer dhanka galbeed, Sanaag dhanka waqooyi xuduud la leh Dalka Itoobiya waxay ka xigtaa dhanka koonfureed. Caasimadeeda gobolka  waa Laascaanood .

Taariikh 
Gobolkaan waxay xarun u ahayd boqortooyada Daraawiishta ee saldhiga ahayd dooxada Nugaal, iyo caasimada Taleex, iyo hoogaamiyaha lahayd garad Deria Gure, emir Sayid Maxamed Cabdulle Xasan iyo hoogaamiyaha xarunta.

Degmooyinka 
Gobolka Sool wuxuu ka kooban yahay 4 degmo
 Laascaanood waa caasimada Sool 
 Caynaba waxay dhanka waqooyi kagtaa laascaanood
 Xudun. Waa magalada 3aad ee ugu weyn gobolka marka laga yimado lascaano iyo Fardhidin waxay koonfur ka xigtaa Qawlo
 Taleex

Muran dhul
Intii ay jirtay dowladdii Siyaad Barre , Sool ma ahayn gobol gaar ah laakiin waxay ka mid ahayd gobolkii weynaa ee Nugaal , caasimadeeduna waxay eheed Garoowe . Waxay ka go'day Nugaal 1980-yadii, iyadoo caasimaddeeda cusub noqotay Laascaanood . Laga bilaabo 2003 ilaa Oktoobar 2007, Sool waxaa maamuli jiray Puntland , oo ah dhul leh qaab beeleed la mid ah.  sanadkii 2007, xoogag ka socda Maamulka Somaliland ayaa la wareegay gacan ku haynta gobolka.
 2023 waxaa dib ula wareegay SSC khatumo waxaana loo sameeyey maamul ka madax banaan puntland iyo somaliland.

Sidoo kale fiiri
[[Somaliland]
Laascaanood
Taalex

References

Link dheeraad
Khariidadda maamulka ee Sool

Sool (SSC-Khatumo)
Togdheer

Togdheer waa Gobol ka tirsan jamhuuriyadda Somaliland. Gobolkaan wuxuu xuduud la leeyahay gobolada kala ah Saaxil, Maroodi Jeex, Sanaag iyo Sool, koonfurta na waxaa ka xiga Itoobiya. Caasimada gobolku waa Burco. 

Gobolkaan waxaa ku yaalo magaalooyin taariikh weyn kuleh jamhuuriyada Somaliland sida magaalada sheekh oo ah hoyga tacliinta oo ka tirsan gobolka togdheer.Gobolkaan waxaa loogu magac daray wabiga yar ee togdheer.
Burco (Burco, Arabic: برعو) waa magaalada ugu weyn gobolka Togdheer ee Soomaaliya, [3] waxayna sidoo kale u adeegtaa caasimadda gobolka Togdheer.
Qarnigii 19aad
Qarnigii 19aad ee Burco waxay ahayd meel muhiim ah oo lagu maamulo beesha Habr Yunis. Waxa kale oo uu xarun u ahaa Sultan Awad Diiriye ee Habr Yunis. [6]
Explorer Frank Linsly James, oo marti u ah Sultan Awad Diiriye intii uu booqasho ku joogay Somalia 1884-kii, wuxuu qeexayaa waxqabad uu ku arkay Habr Yunis Horsemen oo ku taala Burco ee Togdheer.
Intii aan joognay Burco, Suldaanku wuxuu soo ururiyay dad badan oo ka mid ah dadkiisa, labo jeer ayaa na soo dhaweeyay qaar ka mid ah qaab-dhismeedyada iyo dabeecadaha wanaagsan ee farshaxanka. Munaasabadda ugu horeysay waxaa ka soo qaybgalay afartan nin oo raggii la socday oo ka soo horjeeda Tigreega ka hor inta aan dhicin; laakiin tani ma aysan qancin Suldaan, oo waxa uu diyaariyay "fanaaniin labaad", taas oo si buuxda laba boqol oo dagaalyahanno ah ay qabteen. Waxay ahayd midka ugu fiican ee ugu caansan ee noocan ah ee aan waligay arkey. Diiwaangelin ayaa markii hore lagu sameeyay sariirta webiga, iyo calaamad la siiyay ayaa dhammaantood googo'een, calaamadiyey maryo iyo gaashaan. Oo waxay ku cayaareen raggii xoogga badnaa, oo waxay fadhiyeen gaashaammada yaryar iyo gaashaammada waaweynba, oo waxay lahaayeen weelal saliid gooni ah, markaasay quudhsan doonaan markii ay dhilloobaan. Qof walba oo dagaalyahanno ah wuxuu qabsadey shaashad gaaban oo ay la socoto qeylo dhaadheer oo ballaadhan, oo ay ku dhufatay daboolka unmercifully. Qaar ka mid ah rakaabkii waxay soo mareen marxalado caadi ah, oo ka soo fuqday fardahoodii markay gallop buuxa, qaadashada waxyaabo la tuuro dhulka, ka dibna dib loo dhigo. Ka dib markii ay sii socotey wakhti wakhti ah waxay ku dhajinayaan inay kudhowaan "Zarba", waxaannu ku dhajinaynaa, "Mort, mortar" ("Welcome, welcome"), oo aan ku jawaabay, "lib liban" ("mahadsan"). ]
Dhaqdhaqaaqa Dervish 

Dervish State waxaa lagu aasaasay Dareema Caddo oo waxaa aasaasay reer darawiish:

"Tani waa inaad ku wargeliso inaad adigu samaysay wax kasta oo aad doonaysay, oo dulmisay diinteenna caanka ah ee aan wax sabab ah u lahayn.{| class="wikitable"
|-
! GDP!! 2015 !! 2016!! 2017 !! 2018 !! 2019
|-
| - ||  $120M ||  $145M ||  $155 || $200 ||  $380M
|-M- Million dollar 
|
|}
Isniin

Isniin waa maalin usbuuceed, waxeyna u dhaxaysaa Axadda iyo Talaadada.

Isniin waa maalinta sadexaad ee isbuuca Islaam ahaan , waana maalinta koowaad ee isbuuca marka laga fiiro istandharka ISO 8601, waxay badanaa tahay maalinta wadama gaalada shaqada laga bilaabo.

luqada Ingiriiska waxaa lagu yiraahdaa Monday, mida Finnishakana Maanantai, Nederlanka/Holandees Maandag.

Todobada maalin ee Todaboodka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco
Talaado

Talaado waa maalin usbuuceed, waxeyna u dhaxaysaa Isniinta iyo Arbacada.

Talaado waa maalinta afaraad ee usbuuca dhicana istandharka ISO 8601 waxay ka tahay maalinta labaad ee usbuuca.

luqada Ingiriiska waxaa lagu yiraahdaa Tuesday, mida Finnishakana Tiistai

Todobada maalin ee Todabaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco
Sabti

Sabti waa maalinta Todobaadka ugu horeeysa, waxeyna u dhaxaysaa Jimcaha iyo Axadda.

Sabti waxay dhinaca istandharka ISO 8601 ka tahay maalinta lixaad ee usbuuca. Kalandarka Roomaanka iyo Yuhuuda waa maalinta usbuuca ugu dambeyso. 

luqada Ingiriiska waxaa laguyiraahdaa Saturday, mida Finnishakana Lauantai.
Tan Jermalkana waa Samstag

Todobada maalin ee Todabaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco
Axad

Axad waa maalinta labaad ee Todobaadka, waxayna u dhaxaysaa Sabtiga iyo Isniinta.

axad waxay dhicana istandharka ISO 8601 ka tahay maalinta todobaad ee usbuuca. Kalandarka gaalada waxay u tahay maalin fasax ah oo aanan la shaqynin

luqada Ingiriiska waxaa lagu yiraahdaa Sunday, mida Finnishakana Sunnuntai.

Todobada maalin ee Todabaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco

Usbuuc
Kalandar

Maalintiris (; ) waa magaca guud ee xisaabinta iyo tirinta wakhtiga, taasi oo inta ugu badan lagu xisaabiyo maalin, todobaad, bil iyo sanad.

Dunida aan ku noolnahay waxaa jira tiro badan oo Kaalendaro ah kuwaasi ooy isticmaalaan qoomiyado iyo dalal kala duwan. Kuwa ugu caansan ee dunida inteeda ugu badan laga isticmaalo waxaa ka mid ah: Kalandarka Miilaadiga, Kalandarka Hijriga, Kalandarka Itoobiya, Kalandarka Shiinaha, Kalandarka Yuhuuda iyo kuwo kale oo badan.`

Taariikhda miilaadiga waxaa lagu xisaabiyaa tirs-bileed, mana la xiriiro dabiicadda sida dayaxa iyo qorraxda.

Hordhac
Kalandar, Maalintiris (; ) waa nidaam lagu habeeyo, xafido, xisaabiyo wakhtiga maalmaha, todobaadka, billaha, sanadada, qarniyada iyo wixii ka badan. Kalandarka wuxuu dadka ka caawiyaa ineey aaqoonsadaan ciidaha iyo dabaaldegyada diiniga, bulshooyinka, ganacsiga ama ujeedooyinka maamulka.

Bilaha Miilaadiga 
Bilaha Miilaadiga:
 Janaayo 	 	
 Febraayo 	 	
 Maarso	 	
 Abriil 	 	
 Maajo 	 	
 Juun 	 
 Luuliyo 	 	
 Agoosto 	 	
 Sebteembar 	 
 Oktoobar 	 	
 Nofeembar 	 	
 Diseembar

Sidoo Kale Fiiri 
 Maalintiris 
 bilaha,
 Todobaadyada iyo 
 maalmaha

Bilaha
Arbaco

Arbaco (, ) waa maalin ka mid ah maalmaha Todobaadka , waxeyna u dhaxaysaa Talaadoda iyo Khamiista.

Arbacada waa maalinta shanaad ee todobaadka dhicana istandharka ISO 8601 waxay ka tahay maalinta sadaxaad ee usbuuca.

Maalmaha Todobaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco

Maalmaha usbuuca
Jimco

Jimco waa maalin usbuuceed u dhaxayso khamiista iyo sabtiga, waana maalinta fasaxa ee umadda islaamka

Jimaca waa maalinta ugudanbeyso ee usbuuca, dhicana istandharka ISO 8601 waxay madax weynihii hore ee jamhuuriyada fadaral ka itoobiya mudane qoslaaue ka tahay maalinta shanaad ee usbuuca.

luqada Ingiriiska waxaa laguyiraahdaa Friday, mida Finnishakana Perjantai

Todobada maalin ee Todabaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco
Khamiis

Khamiis waa maalin usbuuceed, waxeyna u dhaxaysaa Arbacada iyo Jimcaha.

Khamista waa maalinta lixaad ee usbuuca, dhicana istandharka ISO 8601 waxay ka tahay maalinta afaraad ee usbuuca.

luqada Ingiriiska waxaa laguyiraahdaa Thursday, mida Finnisgggggghakana torstai

Todobada maalin ee Todabaadka 

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco
Todobaad

Todabaadka ama Usbuuc , sitimaan wuxuu ka koobmaa todobo maalmood oo kala ah,

 Sabti
 Axad
 Isniin
 Talaado
 Arbaco
 Khamiis
 Jimco

Sanadkii waxaa ku jiro ilaa iyo 52 usbuuc

 Shalay
 Berri

 Mustaqbalka

Bilaha
Samo ku waar

Samo ku waar (; ) waa heesta Calanka Somaliland taasi oo ereyada iyo laxanka sameeyay abwaan Xasan Sheekh Mumin.

Hordhac
Badhtamihii sanadkii 1997 ayaa abwaan Xasan Sheekh Mumin halabuurey heesta Samo ku waar.

Qoraalka Heesta

Tixraac

Redsea-online - Anthem

Xigasho
Redsea Online
YouTube

Somaliland
Heesaha qaramada
Wajigahore

'CASAAWAJALLAAH NOO GARGAAR WAAN CABSANAYNAA'

Casaawajalla noo gargaar waan cabsanaynaaye
Cidii qoomu Luud iyo thamuud amase reer caadba 
Nabi Nuux kuwii caasiyay ee caadilkaba diidey
Cajabtii fircoon lagu dhuftey cadawyadii diinta
Kuwii cawdii loogooyay ee ciribta loo siibey
Iyo camalka soomaaliyeed wey is celiyaane 
 
Mali`igaha aan cidiba arkayn ciidamada EEBBE
Nabigii carshiga laga soo boqrey ee calanka loo dhiibey
Iyo caadilkii ina khalqey aan ceebi qabanaynin
Kuwa caayay baa nagu jira tawbad celinayne
Iyagaa cadaab xoogsadey iyo naar culays badane
Inaadan noo caroon baan rabiyow kaa codsanayaa

Cidoo nabada soomaaliyoo caada wada joogta 
Oo coodka baadiyaha iyo beledku ceegaago
Oo calafku taam nooyahay aan ruuxna cabnayne 
Oo nabadu lagu ciidayaa Baa niman caroodeene
Markaaseey colaad maamuleen cudurna beereene
Carigoo dhan bey gaadhayoo waaba lays cunaye
Cabsi eebaheen iyo ka tage caaqibiyo diine
Cuqubada waxii gala ayuun baa lagu ciqaabaaye 
Inaadan noo caroon baan rabiyow kaa codsanaynaayee

Casar iyo cadceed duhura iyo camal maqaariifta
Cishada iyo aroor yada horey cuur adimayaane
Masjidadda camiran iyo guryaha iyo bananada ciida
Camal falasho waa leenahay iyo diin cibaada lehe
Caqli gaabka mooyee rabow caabudkaa badane
Inaadan noo caroon baan rabiyow kaa codsanaynaayee

Kuman caydh ah kuman cood yar iyo kuman cadaan waayay
Kuman camal la`a kuman caymada iyo kuman ciyaaliina
Kuman culimo kumanyaal cira leh kuman curyaamiin
Kuman ceebla`a kuman caagan iyo kuman cadaaliina
Kuman caamo kuman cudur hayo kuman loo caal waayay
Intaas oo kunoo ciirsan oon cidi wax siinaynin
Oo adiga kuu cabanayaa caadilkoow  jira e
casaawajale noo gar gaar waan cabsanaynaaye

casuus bay hawadu leedihiyo ciiriyo qiiqe
caad baa ku meegaaran iyo midab camuudeede
cirku maleh daruurtii badnayd iyo cigaalkiiye
cisho qura intay soo kacdaa bay kala carawdaaye
cuqdad iyo walaac baa na galay iyo caloolyowe
haddii curasho roob iyo raxmad ciidan helo waayo
caatadiyo baahidu dhaqsey noo cawiraayane
casaawajalle noo gargaar waan cabsanaynaaye

cosob iyo ugbaad ma leh nugaal iyo cirifyadeediiye
cadaygiyo higladii baa gubtiyo cawdhay darantiiye
waa culay madow jeexyadii carunka fiicnaaye
cirku kuma onkodo dhuudiyo caws ka bixi waaye
cidlo weeye labadii bog iyo ceelashii dhexe e
cawshiyo deeradii badneyd way ka carareene
ciyowga iyo guuguulihii kuma caweeyaane
caanihiiyo subigii la waa iyo cadiintiiye
casaawajalla noo gargaar waan cabsanaynaayee

allahayow warshadda caadiya oo waaya laga ceesho
ama ceelal shidaal ahoo calafka loo doonto
ama beera ceenceen ahoo na cokonaysiiya
ama dawlad caawima leh oo calan leh oo taagan
casiis adiga mooyee inaanan ciirsi kale haysan
adigaa cadaan u arkaya oo caarif baad tahaye
casaawajalle noo gargaar waan cabsanaynaayee
XUQUUQDA GABATGAAN WAXAY U NOQONAYSAA ABWAANKII LAHAA JAAMAC KADIYE
Aasiya

Aasiya (Eeshiya, ; Af-Carabi: آسيا; ) waa qaarada ugu weyn Dhulka iyo tan ugu dadka badan leh, taasi oo dhacda meel u dhaxaysa dhamaan qaaradaha kale ee dhulka. Qaarada Aasiya waxay ku fadhidaa dhul baaxadiisu le'eg tahay , taasi oo u dhiganta ilaa 30% dhulka Dunidan iyo 8.7% oogada sare ee meerahan. Intaas waxaa dheer, qaaradan waxaa ku dhaqan shacabka ugu badan ee aduunka taasi oo gaadhsan 4.4 bilyan (labada wadan ee ugu dadka badan waa Hindiya iyo Shiinaha). Waxaa xusid mudan iyadna in qaarada Aasiya ay ka dhismeen boqortooyooyinka ugu horeeyay ee aadamuhu sameeyaan.
Guud ahaan, qaarada Aasiya waxaa dhinaca bari ka xiga Badweynta Baasifik, koonfurta waxaa ka xigta Badweynta Hindiya, dhinaca waqooyi waxaa ka xiga Badweynta Arktik. Aasiya waxay dhinaca ku haysaa qaarada Yurub, halkaasi oonu jirin wax dabiici ah oo labada qaaradood kala sooca. Laakiin sida ku xusan sharciyada caalamiga ee xuduudaha qaarada Aasiya xadkeedu wuxuu ka bilaabmaa bariga Gacanka Suweys, webiga Yural, iyo Buuraha Yural.

Hordhac

 

Aasiya  waa qaarada ugu weyn aduunka isla markaana ugu dadka badan dhamaan caalamka. Buurooyinka ugu weyn aduunka waxee ku yaalaan qaaradan.

Waddanamaha

Afgaanistan*
 Aserbiijaan
Bakistaan*
 Bangladesh
 Baxrayn
 Burma
 Butaan
Ciraaq*
 Cumaan
 Falastiin
 Filibiin
Hindiya* *
Imaaraatka Carabta*
 Indonesia
Iiraan*
 Israaiil
 Jabaan
Jasiirada Maldiif
 Kambodiya
Kasakhstan*
 Kirgistan (Qargistan)
 Koonfur Kuuriya
 Laos
Lubnaan
Midowga Sofiyet*
Mongolia*
 Masar(Siinaa)*
 Malaysiya
 Nebal
 Qatar
Sacuudi Carabiya*
Shiinaha* * *
 Sri Lanka
 Suuriya
 Samoa
 Thailand
 Tadsjikistan
Turkiga*
 Urdun
 Waqooyiga Kuuriya
Yaman*
 Vietnam
 Armeeniya

Sido Kale fiiri
 Badweynta Baasifiga
 Badweynta Hindiya

Tixraac
Qaaradaha
target:Aasiya
Ameerikada koonfureed

Boga "Latin Amerika" halkan ayaa laga soo toosiyay.

Ameerikada koonfureed waa qaarad ku taalo koonfurta ameerika.

Hordhac

Latin Ameerika () waa magaca qaarada Ameerikada Koonfureed kaasi oo uu bixiyay boqor la odhan jirey Maximilian I kaasi oo ka talin jirey agagaarka wadanka maanta loo yaqaano Meksiko.
Qaarada Latin Amerika waxay juquraafi ahaan dhacdaa badhtamaha khadka dhulbadhaha iyo koonfurta dhulbadhaha. Intaas waxaa dheer, dadka ku dhaqan qaaradani waxay ku hadlaan  Af-Isbaanish iyo Af-Burtaqiis.

Wadanada Latin Ameerika

Sidoo kale fiiri
 Koonfur Ameerika
 Union of South American Nations

Ameerikada koonfureed

Xigasho

 
Qaaradaha
Ooshiyaaniya

Cusub Kaledoniya
Dawladaha Federaalka ee Mikronesia
Fiji
Faransiis Bolinesiya
Guam
Jasiiradaha Kalluunka
Jasiiradaha Marshall
Kiribati
Nawru
Niyuusiilaand
Niue
Mareykan Ah Samoa
Balau
Baabwa Cusub Guinea
Samoa
Tokelau
Tonga
Tufalu
Ustareliya (Awstraaliya)
Fanwatu

Pacific Islands Forum 

Qaaradaha
Badweynta Atlaantik

w:en:atlantic ocean
w:es:Océano Atlántico
Badweynta Atlantika (ingiriis: Atlantic Ocean) waa biyo dhanaan oo aad u baaxad wayn isla markaana qariya 20% oogada biyaha dhulka. 

Badweynta Atlantika waxay ku fadhidaa baaxad dhan 106,400,000 square kilometres, waana bada 2aad ee ugu wayn badwaynta dhulka. 

Badweynta Atlantik ayaa ah kan labaad ee ugu weyn ee badda dunidoo dhan, iyada oo leh qiyaastii 106,460,000 oo kilomitir oo isku wareeg ah (41,100,000 mayl laba jibaaran). Wuxuu daboolayaa qiyaastii 20 boqolkiiba dhulka dushiisa iyo qiyaastii boqolkiiba 29 dhulkeeda. Waxay kala soocday "Old World" "New World".

Xeebta Atlantic waxay ku taallaa garaan ballaaran oo S-shaped ah oo dherer ahaan u dhaxeeya Yurub iyo Afrika ilaa bari, iyo Ameerika oo galbeed ah. Mid ka mid ah qayb ka mid ah baddaha caalamiga ah ee isku xiran, waxay ku xiran tahay waqooyiga badda Arctic, badweynta Pacific-ka ee koonfur galbeed, Badweynta Hindiya ee koonfur-bari, iyo Badweynta Koonfureed ee koonfurta (sharaxaadaha kale ee tilmaamaya Atlantic sida dhinaca koonfureed ilaa Antarctica). Dabiiciga Isku-dhafka Hadda wuxuu u kala qaybsamaa Badweynta Waqooyiga Atlantik-ka iyo Koonfur Atlantic oo ku saabsan 8 ° N

Raadinta cilmi-baarista ee Atlantic waxaa ka mid ah dijitaalka dardargelinta, khariidadda German Meteor, Columbia University Lamont-Doherty Earth Observatory iyo Xafiiska Biyaha Hoose ee Maraykanka.

Sidoo kale Fiiri 

 Badweynta Antratika
 Badweynta Baasifig

Qoraalo Kale

Xigasho 
  Ancient Voyages Beyond the Mediterranean

Juqraafi
Badweyn
Biyo
Dhul
badaha
Badweynta Baasifiga

Badweynta Pacific waa badweynta ugu weyn caalamka marka loo eego kuwa kale.
Magaca badweynta Pacific waxaa ubixiyey badmaax Bortuqiis ahaa.
Wagaciisa waa Fardinan Magilaan sanadka markuu ahaa 1521 miilaadiga.
Sababta uu ugu bixiyey in ay aheyd badweyn (degan).
Magaca Pacific waxaa loola jeedaa "degan" run ahaantii waa badweyn degan hirarna aan kubadneyn.

Badweynta Baasifig (ingiriis: Pacific Ocean) waa biyo dhanaan oo aad u baaxad wayn isla markaana qariya 46% oogada biyaha dhulka. 

Badweynta Atlantika waxay ku fadhidaa baaxad dhan 165.25 milyan square kilomitir (63.8
milyan square miles), waana bada ugu wayn badwaynta dhulka. 

Badweynta Baasifik Waa badwaynta uguwayn badha waawayn.Waxa ay dhererantahay inta u dhaxaysa 
Cirifka waqooyiwaqooyi ee aduunka ilaa Cirifka koonfureed dhanka galbeed waxa kaxiga labada qaaradood ee asiya iyo Australia dhanka barina waxa kaxiga qaarada maraykanka 
waxa ay kufadhidaa bed gaadhaya 169.2 milyuun oo iskuwareeg ah waxa ay qaadanaysaa 46% marka badaha oo dhan laysku daro hadii la eego aduunk baasafiku waxa uu ka noqonayaa 30% taas oo kadhigan sadex moolood oo meel waxa la ogaady qarnigii 16aad , waxa ogaaday dhul baadhihii lagu magacaabi jiray Vasco Núñez de Balboa

Aragti guud 
Badweynta Baasifikgu marka aduunka lagadhigo sadex meelood waxa ay katahay meel taas oo macneheedu yahay in baasafigu uu aduunka kayahay %30. waxa uu ka koobanyahay 15500 milyuun oo kiilo mitor oo iskuwareeg ah.

Sidoo kale Fiiri 

 Badweynta Hindiya
 Badweynta Atlantika
 Badweynta Antaraktika

Qoraalo Kale

Xigasho 

Juqraafi
Badweyn
Biyo
Dhul
badaha
Badaha
Turki

Shacabka turkiga ama Turki (), waa Qoowmiyad ugu horaysay dagaan ahaan Turkiga, waana dhulkii ay ka dhisnayda Cusmaaniyiinta halkaasoo ay ku yiileen xarumaha taasoo ay ku sugnayd wax badan.
Turkiga ama Turki (Turki: Türkler), oo sidoo kale loo yaqaano Turki Turki (Turki: Anadolu Türkleri), waa koox qabiil oo Turkiga ah iyo qurba-joogta inta badan ku nool Turkiga iyo ku hadlida Turkiga, luqada ugu badan ee Turkiga ah. Waxay yihiin qowmiyadaha ugu weyn ee Turkiga ah, iyo sidoo kale faraca qowmiyadeed ee ugu weyn ee luuqadaha Turkiga ah. Qowmiyadaha tirada yar ee Turkiga ah waxay ka jiraan dhulalkii hore ee Boqortooyada Ciraaq. Intaa waxaa dheer, qurba-joogta Turkiga ayaa la aasaasay hijrada casriga ah, gaar ahaan Galbeedka Yurub.

Turki ayaa ka yimid Bartamaha Aasiya oo degay aagagga Anatoliya ee qarnigii 11aad iyada oo loo marey qabsashadii Seljuk Turks, oo la barbar dhigi jiray dadka reer Aasiya. Gobalkaasi wuxuu bilaabay inuu wax ka beddelo mid ka mid ah Giriigga Giriiga ah ee muslimiinta Turkiga ah. Intaas ka dib, Boqortooyada Aasiya waxay u timid inay maamusho badmaaxyada Balkans, Cawadheer, Bariga Dhexe (oo laga reebo Iran), iyo Waqooyiga Afrika intii ay socdeen qarniyo dhawr ah, oo leh ciidan sare iyo ciidan. Boqortooyada waxay sii jirtey ilaa dhammaadkii dagaalkii koowaad ee aduunka, markii ay ka adkaadeen malleeyshiyadii oo ay qaybsadeen. Ka dib dagaalkii Turkiga ee guulaystay ee ku dhamaaday dhaqdhaqaaqii qaran ee Turkiga ee ka soo dagay dhulalkii ugu badnaa ee dhulalkaas, dhaqdhaqaaqa wuxuu suldaanka salka ku dhuftay 1-dii Nofembar 1922kii, wuxuuna ku dhawaaqay Jamhuuriyadda Turkiga 29-kii Oktoobar, 1923-kii. waxay ahaayeen Muslimiin iyo dhammaan Muslimiintii Muslimiintu waxay ahaayeen Turks, laakiin ilaa 1923-kii, inta badan dadka ku nool xudduudaha Turkiga cusub waxay aqoonsadeen Turki.

Qodobka 66aad ee Dastuurka Turkiga wuxuu ku qeexayaa "Turk" sida "qof kasta oo ku xidhan dowlad Turki ah iyada oo loo marayo dammaanadda muwaadinimada"; Sidaa darteed, isticmaalka sharciga ah ee ereyga "Turkiga" sida muwaadin Turkiga ah wuxuu ka duwan yahay qeexidda qowmiyadaha. Si kastaba ha noqotee, inta badan dadka Turkiga ah ayaa ah qowmiyadda Turkiga waxaana lagu qiyaasay 70-75 boqolkiiba.

https://www.worldatlas.com/articles/is-turkey-in-europe-or-asia.html.:•

Tix
Ruushka

Ruushka  () ama Ruushka  Fedaraalka ah  waa waddan ku fidsan qaaradaha Bariga Yurub iyo Waqooyiga Aasiya. Dalku wuxuu ku fidsan yahay laga bilaabo Badda Baltic ee galbeedka illaa Badweynta Baasifiga ee bariga, iyo Badweynta Arktik ee woqooyiga ilaa Badda Madoow iyo Badda Caspian ee koonfurta. Ruushka wuxuu daboolayaa 17,125,191 kiiloomitir oo laba jibbaaran (6,612,073 sq mi), oo u dhigma in ka badan sideed meelood meel dhulka la deggan yahay, wuxuu ku fidsanyahay kow iyo toban soonayaasha waqtiga, wuxuuna xuduud la leeyahay 16 dal oo madaxbanaan.

Moscow waa caasimada dalka waana magaalada ugu weyn; magaalooyinka kale ee waaweyn waxaa ka mid ah Saint Petersburg, Novosibirsk, Yekaterinburg, Kazan, Nizhny Novgorod, Chelyabinsk iyo Samara. Ruushka waa wadanka ugu weyn aduunka, waa wadanka sagaalaad ee ugu dadka badan, sidoo kale waa wadanka ugu dadka badan Yurub. Waddanku wuxuu ka midyahay kuwa ugu shacabka tirada yar caalamka marka loo fiiriyo baaxada dalka.

Qiyaastii kalabar guud ahaan dalka waa dhul duur, waxaana ku nool afar meelood meel tirada guud ee dadkeeda oo ka badan 146.7 milyan. Ruushka wuxuu maamul ahaan u qaybsan yahay 85 qaybood oo federaal ah. Magaalada caasimada ah ee Moscow waa magaalada ugu weyn yurub iyo nawaaxigeeda, waxayna ka midtahay kuwa ugu waaweyn adduunka , oo in ka badan 20 milyan ay deggan yihiin.

Ruushka waxaa lagu tilmaamaa inuu yahay dal awood leh , oo leh ciidanka labaad ee ugu awooda badan aduunka, iyo kan afaraad ee ugu qarashka militariga sareeya. Maaddaama ay tahay dowlad hub nukliyeer oo la aqoonsan yahay, waddanku wuxuu leeyahay keydka hubka adduunka ugu weyn.

Dhaqaalaha dalka wuxuu ku jiraa kaalinta kow iyo tobnaad ee ugu weyn dunida oo dhan marka loo eego GDP iyo kan lixaad ee ugu weyn marka loo eego PPP. 

Kheyraadka ballaaran ee Ruushka laga helo macdanta iyo tamarta ayaa ah kan  ugu weyn adduunka, taasoo ka dhigeysa mid ka mid ah kuwa ugu horreeya soo saarista saliidda iyo gaaska dabiiciga ah ee adduunka. Ruushka waxay martigalisay tirada sagaalaad ee adduunka ugu tirada badan ee UNESCO Goobaha Dhaxalka Adduunka, isla mar ahaantaana lagu qiimeeyo heer aad u sarreeya ee Heerka Horumarinta Biniaadamka.

Ruushka waxay leedahay nidaam daryeel caafimaad oo caalami ah iyo waxbarasho jaamacadeed oo bilaash ah. Waa xubin joogto ka ah Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay, xubin ka ah SCO, G20, Golaha Yurub, APEC, OSCE, IIB iyo WTO, iyo sidoo kale inay xubin ka tahay hoggaanka CIS, the CSTO iyo xubin ka tirsan EAEU.
Mas'uuliyiinta Ruushku waxay kordhiyeen ololahooda argagaxa leh ee ka dhanka ah Markhaatiyaasha Yehowah, iyagoo xiray oo xabsi geliyey inay ku dhaqmeen caqiidadooda. Mas'uuliyiinta Yurub waxay cambaareeyeen silcinta Markhaatiyaasha Yehowah ee Russia.

Waddanamha La Ruushka

 2000+

 States 400,000+:

  1,000+:

 350,000+:

 P.R. 400,000+++:;

Xubin
 Bankiga Aduunka 
 Kooxda Labaatanka 
 Qaramada Midoobay

Taariikh

Sido Kale fiiri
 Jabaan

 Turkiga

 Gobolada Midoobay

ruushka
Qaaradaha



Qaaradaha uu aduunka ka koobanyahay 

 Dunida  7.93 Billion Kofinka

 Ameerikada waqooyi 368 Milyan
 Afrika 1.3 Bilyan
 Yurub 747 Milyan
 Aasiya 4.6 Bilyan
 Ameerikada koonfureed 653 Milyan
 Antiarktis
 Ooshiyaaniya
 Austareeliya
Sido kale wadamada qarbaa manhajkoda waxabarashada ku jirtaa in ay Raashiya ama Ruushka qaarad tahay.
Wabiga Shabeelle

Wabiga Shabeelle (; ) waa webi ka soo bilaabma deegaanada sare ee Itoobiya ee goobaha Ogadenia, kaasi oo dhexmara koonfurbari wadanka Soomaaliya ilaa uu ka gaadho badda Soomaaliyeed oo uu ku dhamaado. 

Intaas waxaa dheer in webigani ka soo burqada dhulka sare  buuraleyda wadanka itoobiya isagoo soo aadka koofur bari soomaaliya,aa wabiga ugu dheer dalka Soomaaliya wuxuuna dhaxmaraa gobolada Hiiraan Shabeellaha Hoose iyo Shabeellaha Dhexe. Dhulalka uu maro waxay caan ku yihiin dhulbeereedka.

Webiga Shabeelle dhererkiisu wuxuu gaaraa ilaa 1500 km. Wuxuuna maraa magaalooyin farabadan oo dalka Soomaaliya kamid ah.
 Beledweyn
 Buulo burte
 Jowhar
 Balcad
 Mahadaay
 Afgooye
 Sablaale
 Qoryooley
 Bariire 
 Awdheegle
 Mubaarak
 Janaale

Sidoo kale eeg 
 Webiga Jubba

Wabiyada Aduunka
Wabiyada Afrika
Webiyada Soomaaliya
Wabiyada Afrika
Wabiga Jubba

Wabiga jubba waa wabiga koowaad ee ugu wayn dalka somalia waana wabi aad ubalaaran .
Waxaa uu ka soo bilaawdaa wadanka Ethiopia sida wabiga kale ee Shabeele, wabigaan waxoo dalka ka soo galaa magaalada Doolow wuxuuna gaaraa ilaa iyo Deegaanka Goobweyn ee Gobolka Jubada Hoose, Wabiga jubba dhirikiisa waa 800 km. 533km waxu ka maraa gobolka Gedo 277km waxu ka maraa gobolka Jubada dhexe iyo jubdada Hoose. meelaha uu marana waa meelaha ogu taajirsan wadanka Somalia waana dhul beereedyo ah.

Magaalooyinka uu maro wabigaan 
 Doolow 
 Luuq 
Burdhubo
 Bardhere 
 Bu'aale 
 Jilib 
 Jamaame

Wabigaan Wuxuu ku dhamaadaa oo uu badda kaga darsoomaa meel la yiraahdo (Goobweyn) oo Kismaayo u jirta 25km. Biyaha webiga ee ku qulqulayo waxay quud iyo nasteexo u yihiin naflayda Badwaynta Hindiya oo uu webiga biyaha cas ku daro kuwa buluuga ah ee badda.

Warka
 https://reliefweb.int/map/somalia/somalia-juba-river-flooding-flood-extent-10-november-2019
 https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-au-forces-enter-bardera-town-after-heavy-fighting
 https://allafrica.com/stories/201511121506.html

sido kale fiiri

Geeska afrika

External link 
 Map of the Jubba River basin at Water Resources eAtlas 

Webiyada Soomaaliya
Webiyada
Wabiyada Afrika
GSM

Habka Isgaarsiinta Caalamiga ee teleefonada gacanta (Af-Ingiriis Global System for Mobile Communication markii la soo gaabiyo GSM (Soo gaabintiisa asalka ah: Groupe Spécial Mobile) waa farsamo iyo shuruuc la dejiyay taasoo sababtay in telefoonada gacanta ee caalamka ee isu soo dhawaadaan oo ay sahlaan in horumarintooda lagawada qaybqaato.

Magaca GSM waa magac loo bixiyey koox la dhisay sanadka markii uu ahaa 1982 looguna talagalay in ay sameyo shuruuc (standard) midaysan, oo noqda mid wada mideeysa dhamaan isgaarsiinta teleefonada gacanta ee qaarada yurub lana siiyo fursad ay wadamada kale kaga faa'ideystaan. Sistamkaasna waxaa loo qorsheeyay in uu ku shakheeyo hirarka 900 MHz.
Isticmaalka teleefonada gacanta waa teknoolojiyada isgaarsiinta uu horemarkeeda aad u socdo dadka dunida ku nool waxaa ka isticmaala inku dhow 30% (Diseembar 2006) taasoo u dhiganta labo miliyardi oo qof waxaana lagu isticmaalaa 212 dowladood iyo dhullal dowlad raacsan  ..

GSM:ka wuxuu kaga duwanyahay teleefonadii gacanta ee ka horeeyay dhinaca siinyaaleyta (signaling) iyo kanaalada codka oo ah kuwo dhigitaal ah, taasoo keentay in loo aqoonsado jiilkii labaan (2G, Second Generation) ee sigaarsiinta teleefonada gacanta.

Helitaanka teleefonada gacanta ku salaysan GSM:ka laga helikaro meelo aad u badan ayaa waxay abuurtay awooda ay shirikadaha teleefonada gacanta (GSM) ay u martigelinkaraan macaamiisha shirikadahakale ee ka jira meelaha ama wadamada aysan shirkadooda ka shaqeynin. Iyadoo la'isticmaalayo farsamada loo yaqaano roaming oo ka timid ereyga ingiriiska ee roam oo uu macnahiisu yahay socsocod aanan la qorsheysanin.

Tusaale Martigelis (Roaming) 

Teknooloji
Elektaroonig
Bilaha

Kani waa maqaal ku saabsan Bilaha Sanadaha. Qoraal ku saabsan bisha fadlan fiiri dayax. Isticmaalo kale oo ku saabsan bilaha fiiri Bil.

Bil (astaan: ), weedh Bilo ama Billo Wadar bilood (Ingiriis: month; Carabi: شهر) waa tiro wakhti ah lagu qiyaaso wareega dayaxa, sidoo kale loo isticmaalo xisaabinta wakhtiga sanadka. Sida ku xusan helitaanka culimada sayniska iyo cilmi falaga wareega saxda ah ee hal bil waa 29.53 maalmood oo u dhiganta hal wareeg oo dayaxu ku sameeyay meeraha dhulka.

Bilaha afka Soomaaliga 

Sanadka miilaadiyada wuxuu ka koobanyahay 12 biloood. Macagyada bilahaas dhnaka afka soomaaliga waxaa loo qoraa sida hoos ku qoran.

Magacyada Bilaha 

 Janaayo 	Todob
 Febraayo 	 Xeys
 Maarso 	Diraac
 Abriil 	 Seermoweydo
 Maajo 	Candhoqoys
 Juun 	Gu' yar
 Luuliyo 	 Xagaa-cadde
 Agoosto 	 Xagaa-madoobe
 Sebteembar 	 Karan
 Oktoobar 	 Dambarsame
 Nofeembar 	Deyr-halalood
 Diseembar 	 Dallaalo

Jadwalka Bilaha

 Hijri

Tixraac
Mošovce

Mošovce (1380 oo qof), waa tuulo muhiim ah oo ku taalo bartamaha Slovakia, waxee leedahay meelo badan oo taariikhi ah, waxaana ku dhashtay Abwaanka caanka ah ee Ján Kollár.

Ka badan iskuxiriir 
 www.mosovce.sk
 Yar kutub 
 Wacaal
 Drienok

Masawir 

Commons:Mošovce

Islofaakiya
Beledweyne

Beledweyne (, ) waa caasimad ku taala badhtamaha wadanka Soomaaliya. Magaalada  Beledweyne waxay dhacdaa Degmada Beledweyne, waxayna tahay magaalo madaxda Gobolka Hiiraan. Intaas waxaa dheer, magaalada Beledweyne waxaa dhex mara Webiga Shabeelle, waxaana lagu qiyaasaa in magaaladani tahay mida afaraad ee ugu baaxada weyn magaalooyinka wadanka Soomaaliya.

Beledweyne waxaa dega beelaha kala ah Xawaadle,Gaaljecel, Baadicadde, Jijeele, Habargidir,Sheekhaal Gugundhabe  jareer weyne IWM.

Hordhac
Baladweyne waxa ay ka mid tahay Magaalooyinka ugu caansan ee dalka Soomaaliya , waxa ay ku taalaa Bartamaha dalka magaalo madaxda Gobolka hiiraan,iyadoo uu soo maro webiga Shabeelle ee ka yimaada dhanka dalka itoobiya, waxa ayna u jirtaa caasimadda Muqdisho 206 Mile , oo u dhiganta ( 335 km) waxa ay u qeybsantaa afar xaafadood oo kala ah October ( Buundo-weyn),Howlwadaag,Kooshin iyo Xaawa –taako ,waxaa dhexmara webiga Shabeelle, dadka degan waxaa lagu qiyaasaa hal milyan iyo bar ruux , waa Magaalada Labaad ee ugu dadka badan dalka Soomaaliya marka laga soo 
tago Magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka , iyadoo sidoo kale ah Magaalada Seddexaad ee ugu bed-weyn (dhul-weyn) dalka . 

Magaalada Baladweyne , waa Magaalo Taariikh fog leh , waxa ay caan ku tahay inay ka soo ban-baxaan siyaasiyiin rugcadayaal ah iyo saraakiil 
milatari , waxaa ka mid ah dadkaasi Madaxweynihii ugu horeeyay ee dalka 
Soomaaliya Aadan Cabdulle Cismaan “Aadan Cadde” ,C/llaahi Cosoble Siyaad
,G/sare Faarax Gubadley . 
magalada waxaa dego qabiilo badan oo oo beesha hawiye ah waxaane 50% degan beesha Xawaadle oo kamid ah beelaha ugu badan ee daga iyo beesha  Galjecel oo 50% degta iyo Gugundhabe
Magaalada waxa ay leedahay Laba buundo oo lagu kala Magacaabo “ Buundoweyn iyo Liiq-liiqato” . Qisadda jacaylka ah ee ka dhacday bilawga todobaatanadii, kuna dhacdey, heesta heesaha soomaaliyeed ugu caasan uu ka alifey, abwaan Maxamed Ibraahim Warsame Hadraawi ayaa magaaladan dadka af-soomaaliga ku hadla oo dhan oona ku koobneyn bulshada soomaaliyeed wada bartey magaaladdan Beledweyn ee aadka u bilicsan.

Xaafadaha 
Beledweyne waxey ka kooban tahay in ka badan 8 xaafadood.
 Oktober (buunto weyn)
 Camalow cusub
 Howlwadaag             
 Raadeer
 Kooshin, iyo
 Xaawo taako

Sidoo Kale Fiiri
Beledweyne
Buuloburde
Jalalaqsi
Matabaan
Ceel Cali

Tixraac

Soomaaliya
Hiiraan
Cabdullaahi Ciise

Cabdullaahi Ciise Maxamuud عبدالله عيسى محمواد waxuu dhashay uuna geeriyooday (1922-1988), Allahaa u naxariistee waxa uu ku dhashay degmada Afgooye ee gobolka Shabeellaha Hoose ee dalka Soomaaliya. Wuxuu ahaa halgamaa door weyn ka ciyaaray madaxbanaanida iyo qaranimada Soomaaliyeed, wuxuu kale oo uu ahaa raiisul wasaarahii ugu horeeyey dalka Soomaaliya ay yeelato ee dowladii daaqiliyada ahayd inta aysan Soomaaliya madaxbanaanida helin.

Hordhac
Abdullahi wuxuu ku dhashay magalada afgooye oo gobolka shabeelada sanadu markay ahay  nov 1922.
Abdullahi wuxuu noqday raisulwasaarihii u horeyay ee daakhiliga

Raiisul Wasaarayaasha Soomaaliya
Cabdi Indhobuur

Cabdi Indhobuur waxa uu ka mid ahaa abwaanadii fara-ku-tiriska ahaa ee loogu jeclaa fanka Soomaaliya. Wuxuuna ku dhashay degmada Gaalkacyo ee gobolka Mudug, Soomaaliya.
1963dii ayuu wuxuu ku biiray ciidaanka booliiska, 1972dii ayuu u soo wareegay Magaalo-madaxda Muqdisho isagoo ka howlgalay Dekadda, kadibna ku soo wareegay kooxda Heegan.

Abdi bashiir waxuu ku soo barbaray magaalada Gaalkacyo,waxuuna bartay Quraanka iyo shareecada Islaamka oo uu meel sare ka gaaray oo culumada ay ka mid ahaayeen Macallim Mohamed iyo Macallim Daahir allaha u naxariistee uu ka aflaxay ka dibna dadka reer Gaalkacyood ka ah ku qiimayn jireen aqoontaas alle siiyey.
Abdi waxuu ciidanka ploiceka ka galay magaalada Mgadishu,intii aan loo bedelin Hargeysa 1965,Indhabuur waxuu galay schoolo kala ah Carabi iyo Talyaani oo meel fiican ka gaaray.Waxuu joogay hargeysa 1965-1967 oo uu ka galay school English ah,marka Cabdi waxuu ku hadli jirey sedex luuqadood(Tri-lingual).Ka dib waxaa loo soo bedelay Gaalkacyo oo ay codsatay hooyadayo oo aad u jeclayd Indhabuur si uu ula noolaado,caruurta aan ka mid ahaana oo ula koriyo. Waxuu Cabdi ku sugnaa Gaalkacyo 1968-1972 ka dibna waxaa loo bedelay Mogaishu oo madax ka noqday Kooxdii heegan(1972-1991)ilaa gacan ka xaqdaran ay dishay. Cabdi waxuu ahaa Abwaan,aftahan,aqoonyahan,doodaa aan laga daba hadlin.
Waxaan Indhabuur la noolaa(1972-1974)oo aan dhiganayey dugsigii dhexe ka dib aan ka aaday dugsi sare oo boarding ahaa.
Waxaan Cabdi ahayn walaalo iyo saaxiib dhaw oo aad isku qadariya.
Waxaan Cabdi ku qiimayn jiray sida uu hooyadayo u jeclaa oo u xanaanayn jiray haday noqon lahayd baarinimo,naxariis iyo u jajabnaan,waxaana taas daliil u ah inta hees uu hooyo u tiriyey,tiro afar aan ka xasuusto.
Taariikhda bashiir indhabuur halkan kuma soo koobi karo insha-allah waxaan ka qori doo buug,laakin bal hada aan halkan ku joojiyo.

Heesihii iyo Riwayaduhuu curiye 
Riwaayadihii uu sameeye waxaa ka mid ahaa: 'Guur qayaano' iyo 'Gantaalo jaceyl' oo la soo bandhigay 1978dii. Hasayeeshee waxaa Cabdi Bashiir Indhobuur lagu xasuustaa heeso farabadan oo ilaa maante caan ah. 

Heesahaasi oo iskugujira kuwo Wadani ah iyo kuwo Jacaylba leh, waxaa ka mid ah:  'Boolisku waa', 'Arligaygoow, 'Heybad waxaad ku leedahay', Maskax gaabnidaa, Isku duubni, Dhabta miyaan ku saaraa, 'Hallow', 'Qaranimo', 'Dal barwaaqo & dadka baahan', 'Adinkiyo awoodayadaay', 'Abaal hooyo', 'Hooyooy wax lagu dhigaa la waayey', 'Midnimo u adeeg', 'Dumarow ha suuroon', 'Subxaan Yaa Qafaar'  iyo kuwa kale oo fara badan.

Geeridii Cabdi Bashiir 
Allahaa u naxariistee Abwaan Cabdi Bashiir Indhobuur waxaa lagu diley xaafada Afisyooni ee degmada Waaberi ee magaalada Muqdisho 1990kii.

Abwaanada Soomaaliya
Fanka Soomaaliya
Ciidanka Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Cabdullaahi Caddoow

Cabdullahi Axmed Caddoow waa siyaasi iyo diblomaasi rugcaddaa ah ee Soomaaliyeed. Wuxuu ku dhashay 15 Meey 1936, degmada Baraawe ee gobolka Shabeellaha Hoose ee Soomaaliya. Wuxuu mar ahaa wasiirkii maaliyada (1959-1965). Wuxuu kaloo ahaa danjiraha Soomaaliya ee u fadhiya dalka Maraykanka (1970-1980) hadana (1986-1988). Wuxuu kaloo ahaa wasiirka maaliyada Soomaaliya (1980-1988). Laba jeer ayuu u sharaxnaa xilka madaxweynenimada Soomaaliya, sanadkii 2000 markay socotay shirka dibuheshiisiinta Soomaaliyeed ee ka dhacday degmada Carta ee dalka Jabuuti iyo 2004 marka lagu qabtay dalka Kiiniya

Siyaasadda Soomaaliya
Dawladda Soomaaliya
Siyaasadda Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Soomaaliya
27 Juun

27 Juun waa maalinta 178aad ee sanadka kalendarka Gergooriyaanka, 187 beri ayaana ka harte sanadka.



Dhacdooyon 
 1977 - Jamhuuriyada Jabuuti ayaa madaxbanaani ka qaadatay dalka Faransiiska

Dhalashooyin

Dhimashooyin 
 bbøbb*

 .l,koui
 ,kklytvd
 -lo6v
 ljmloi9
 p908

Maalmaha Dabaaldaga iyo Xuska
1977

1976 - 1977 - 1978



Dhacdooyin 
 27 Juun - Maalintay Jabuuti madaxbanaanida ka qaadatay Faransiiska

 13 luulyo Dagaakii Xoraynta Soomaali Galbeed ee Soomaaliya iyo Itoobiya ka dhax dhacay

Dhalashooyin 
 Kanye West

Dhimashooyin

Madaxda Aduunka 

Sanad
15 Meey

15 Meey waa maalinta 135aad ee sanadka kalendarka Gergooriyaanka, 230 beri ayaana ka harte sanadka.

Dhacdooyon

Dhalashooyin 
 1936 waxaa dhashay siyaasiga Cabdullahi Axmed Caddoow.

Dhimashooyin

Maalmaha Dabaaldaga iyo Xuska 

Kalandar
Faarax Cali

Xaaji Faarax Cali Cumar wuxuu ku dhashay 1907 magaalada Jamaama ee gobolka Jubbada Hoose ee dalka Soomaaliya. Wuxuu Siyaasadda soo gale kadib markii uu ku biiray xisbigii gobanimodoonka ahaa ee SYL 1944. Xilal fara badan ayuu ka soo qabtay dalka oo ay ka mid tahay wasiirka maaliyada Soomaaliya ee ugu horeeye.
Waana ninki sameeye lacagta shilin [soomaliya]. Beesha uu kasoo jeedo  [sacad indhayar]..
Siyaasadda Soomaaliya
Dawladda Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Soomaaliya
Xamarweyne

Xamarweyne, waa degmo ku taalla magaalada Muqdisho ee Gobolka Banaadir. Magaca Xamarweyne wuxuu ka yimid Xamarki duqoobay;  1600 ama qarnigii 16-aad xamarweyne waxay aheyd dhul xeebeed banaan oo ay ku nool yihiin dad xoolo dhaqato ah & dad kalluumeysato ah kana soo kala jeeda wadamo kala duwan oo carbeed waa halka ugu qaddiimisan koofurta iyadoo leh taariikh soo jireen ah, oo eyna ka soo taliyeen boqortooyooyin kala duwan rugna u aheyd ganacsigi barigi Afrika qarnigii 16aad illaa iyo kii 19aad. 
Degmada Xamarweyne waxey dhacdaa xeebta ee Badweynta Hindiya, dhererka xeebteeda waxey gaareysaa 1.2km. Dhanka waqooyi waxaa ka xiga degmada Wardhiigley iyo Boondheere, Dhanka barina waxaa ka xiga degmada Shangaani, koofur waxaa.ka xiga Badweynta Hindiya Galbeedna waxaa ka saaran Xamar Jajab noocyo badan sii kala leh sida Yuumbi, Jeedar, Tartaba iyo kuwo la mid ah. Xamar Weyne waa degmo xusuus badan leh oonan la iloobi karin sababtoo ah waxaa lagu yaqaan quruxda iyo saraha dhaadheer ee ka dhisan ku waasoo dadka eey ka fiirsadaan xeebta. Meela badan oo muhiim ahna weey ku yaalaan sida xarunta gobolka banaadir bacadlihi ugu weyna e dalka kawaanka ugu weyn e kaluunka somalia masaajidka Marwaas, Isnaa Casheri kaasoo ahaa masaajidkii ugu horeeyay ee laga furay dalka. Arbaca Rukun waa masaajid taariikh weyn lah.

Dadka dagan Xamar Weyne waa Banaadiriga iyo Gibilcadka. Dadkaan waxeey badanaa u badanyihiin Ganacsadayaal, Jilayaal,Injineer, Qaalli iyo Macallimiin iyo wax la mid ah. Xamar Weyne dadka dagan waa dadka lafdharka ilbaxnimada lagu yaqaan. Badanaa jilayaasha waxaa lagu yaqaan fasiraada filimaanta sida Hindiga, Mareeykanka iyo Turkiga waxeeyna soo saaraan filimaan aad iyo aad cajiib iyo shactaro u ah laakiin ku saabsan waxa aay dhalinyarada Soomaaliyeed maraan. Istuudiyo yaal badan ayaa ka furan sida Saafi Films iyo Waaberi. Sidoo kale, ganacsiga aad ayaa looga taageraa oo waxa lagu yaqaan Carwooyinka waaween iyo Foornada macmacaan ka sameeya Ciidaha iyo aroosyada

Xamar Weyne waxay aheed meel kamid ah meelaha dadka ugu xadaarisani degan yihiin Muqdisho waxaana intaa sii dheeraa dhismayaasha quruxda badan ee ku yaalay oo welina ku yaalo meeshaas sida Guryaha Dawladdaha kala duwanaa ee Soomaaliya soo mara sida xaruntii Baarlamaanka, Bangigii Dhexe, Maxkamadii Sare, Holki Tiyaatarka iyo afiisyo kaloo badan oo aanan halkaan lagu soo koobi karin

xamar weyne waxay caan kutahay wadooyin sida wadada via-roma, wadada Xasan Geedi Abtoow ee De Martini Hospital hor marta iyo isbitaaka ugu wayn muqdisho sida isbitaalka martini,colaga dela suud.
Wadada Curubo wadada casa italiya.
Iyo wadada nisful-adan.

Xuduuda waxaey la leedhay 
1. Wardhiigley 
2. Boondheere
3. shangaani
4. Xamar Jajab.
Cali Shido

Cali Shido Cabdi wuxuu ka mid ahaa halgameyaashii ururkii gobanimodoonka ahaa ee SYL, isagoo gudoomiye ku xigeen ka noqday ururkii SYL. Allahaa u naxariistee Cali Shido wuxuu geeriyooday magaalada Muqdisho 25 9 2006 kadib markii lagu soo booday asagoo 90 jir ah. Marxuumka waxaa lagu aasay Xabaalaha Macalin Nuur ee ku taal KM13 ee duleedka magaalada Muqdisho
Marxuumka wuxu kadhashay beesha faca weyn [sacad indhayar]
Taariikhda Soomaaliya
Siyaasadda Soomaaliya
Shaqsiyadaad
Soomaaliya
Galinsoor

Galinsoor, sidoo kale loo qoro Gelinsoor, waa magaalo ku taala badhtamaha gobolka Mudug ee koonfurta Soomaaliya.

Hordhac
Magaca Galinsoor micnihiisu waxaa uu yahay Galin oo ah maalin barkeed sida galab ama subax, iyo soor oo ah Martiqaadid Qof marti ah ama dad badan,( Micnaha oo kooban waa si wanaagsan u Martiqaadid iyo soo dhaweyn dad Marti ah) waa magaalo ku taala waqooyiga ee gobolka Galgaduud.Magaaladaan waa magaalo Muhiim ah sababtoo ah waxaa marta wado taariikhi ah oo isku xirta Koofurta iyo Waqooyiga Soomaaliya, Degmada Galinsoor waxaa dega Beelo somaliyeed.

Taariikh
Galinsoor waa magaalo ka mid ah magaalooyinka maamulka Galmudug, waxayna ku taala Waqooyiga Gobolka Galgaduud, waa magaalo Muhiim ah, waxaana mara laamida isku xira Koofurta iyo Waqooyiga Soomaaliya,magaalada Galinsoor waxaa Waqooyi ka xiga Bandiiradley, Koofurtana Cadaado, Galinsoor waxaa ku yaalo Labo iskuul, hoose dhexe iyo Sare, iskuulka hoose dhexe waxaa loogu magac daray allaha u Naxariistee Gen. Maxamed Faarax Caydiid, Magaalooyinka hoos taga waxaa ka mid ah, Bandiiradley, Dhabad, Mircawleed, Dacdheer, Deeqlo, Gaxandhaale, Dhardhaar, Tuulo Qorax, Wadd iyo Tuulooyin Badan, dadka Degmada Galinsoor waxay nolol ahaan ku tiirsan yihiin Xoolaha nool iyo Ganacsi, Galinsoor waa Magaalo ay daashadeen Colaado sokeeye laakin hadda waxay noqotay magaalada ugu horeysa Gobolada dhexe Xaga ammaanka,Waxbarashada iyo Caafimaadka, waxaana dadaal iyo Juhdi ay galiyeen dadka deegaanka gaar ahaan Jaaliyada Dibada iyo Dhalinyarada, kuwaasoo aas aasay, iskoolo wax lagu barto, General Caydiid Primary and Secondary School ayaa kaalin muuqata ka qaatay Waxbarashada Degmada. 

Hadaba magaalada Galinsoor waxaa dagan beesha  Habar Gidir gaar haan Saleeban & Sacad .waana magaalo saaran laamiga oo u dhaxeyso magaalooyinka Gaalkacyo iyo Cadaado.

Tixraac
Afbarwaaqo

Afbarwaaqo waa degmo ka tirsan degmooyinka gobolka mudug waxaana kataliya dadka deegaanka waxaa daga beesha shiikhaal reer samatar caagane iyo beesha reer nimcaali sacad dadka degaanka waa dad aad u jecel horumarka iyo nabada waxay hada ledahay magaaladu Isbitaal iyo Dugsi hoose dhaxe sare iyo adeegyada guud waayo magalaada waa magaalo xadaarad fog leh inkastoo dagaaladii sokeye uu burbuur baaxad weyn iyo sabacad iyo iidaan iyo afweyn iyo tuulooyin badan waxana ka arimiya maamulka galmudug.Degmada Af_barwaaqowaa degmo ka tirsan Degmooyinga gobolka Mudug.

Hordhac
Magaalada Afarwaaqo waxay hada ledahay isbitaal iyo Dugsi hoose dhaxe  iyo adeegyada guud waayo magalaada waa magaalo xadaarad fog leh inkastoo Dagaaladii sokeye uu burbur baaxad leh sogaaray magaalada. Sidoo kale degmadu waa magaalo facweyn oo ku caan ah barashada diinta islaamka sidoo kale waa magaalo ganacsi af barwaaqo waa degmo caan ku ah biyaha iyo daaqa. (GREEN ZONE) sidoo kale waa Degmo caan ku ah wax soo saaraka dalaga beeraha iyo dhaqashada xoolaha sida geela ariga iyo Lo’da. Xoolaha degmadaan waxaa loo iib geeyaa dhamaan gobolada kale ee dalka iyo waliba dalka Saudi Arabia. Waxaa xiriir ganacsi oo aad u facweyn la leh degmadaan shirkada dhoofinta xoolaha ee indho deero oo ah shirkada kaliya ee heysata ogolaanshaha dhoofinta xoolaha ee deegaanka.
Dadkeedana waxaa lagu qiyaasaa 190000 ilaa 210000 ruux, boqol & sagaashan kun ilaa laba boqol iyo toban kun.waxayna Ku Dhacdaa Goboladda Dhexe .

Taariikh
Magalladu waa magaalo qaarami ah oo ku xasusinaysa waqtiyo hore sida dawladi dhaxe ee  siyad barre waxana ku yaalla schooladi iyo xabsiyadi waaga ay dhistay dawladi dhaxe ee Soomaaliya. Degmada Af-barwaaqo waa Degmo aad u qurux badan xiliga barwaaqada waxayna leedahay dhir fara badan oo inta badan abaar & aaranba cagaaran. Ugu Danbeyntii Degmada Af-Barwaaqo waxaa Ka socda Horumar badanOoy iska kaashanayaan Dadweynaha Degmada af-barwaaqo iyo qurba joogta ka soo jeeda Degmada Af -barwaaqo.

Sidoo kale fiiri
Degmooyinka Gobolka Mudug

Tixraac

Soomaaliya
Ibraahim Xasan Caddoow

Ibraahim Xasan Caddoow

Ibrahim xasn caddow ,waxuu ahaa aqoonyahan ,siyaasi somaliyeed 
taariikh nololeedLink title
 ibrahim casan cadaw waxaan loo magacaabay 2006 xoghayaha arimaha dibada ee midowgii 
makamadaha islaamigaa , waxuu ku noolaa USA , isagoo maamule ahaan uga soo shaqeeyay
American university oo ku taal Washington Dc ,kadib waxuu ku noqday wadankiisii hooyo
ee Somalia 1999, isagoo maamule kanoqday jaamacada banadir ,waxuuna xiligii maxkamadaha 
islaamigaa u matalay ,wadahalo badan sida kii Khartoum iyo Nairobi , 
kadib dhisitaankii dawladii madaxweyne sharif waxaa loo magacaabay wasiirka tacliinta sare
ee DFKG ,waxuuna deeqo badan oo waxbarasho kahelay dawlado badan ,sida yemen, 

    dhimasho

Headline text 
bishii December 3, waxaa prof cadaw lagu dilay qarax kadhacay hotelka shamow , halkaasoo
uu goob joog ka ahaa ,ardo qalin jabinaysy waxaana halkaas ku dhintay dad badan oo
isugu jiray macalin ,ardo ,iyo wasiiro , qaraxaasoo runtii umada somaliyeed naxdin wayn ku 
abuurey