Komoros

Komoros ama Jasiirada Qumur Af farnsiiska: République fédérale islamique des Comores, af carabiga.جمهورية القمر الإتحادية الإسلامية waa wadan aad u yar oo ku yaalo Badweynta Hindiya.Komoros waxee ka koobanyahay sadex jasiiradood, caasimada neh waa Moorooni. wadankaan waxaa uu xornimadiisa ka helay Gumeestihii faransiiska 1975, waxa uuna kamidyahay Midowga Afrika iyo Jaamacada Carabta.Komoros waqti dheer ee ka mid ahaan jirtay suldanada Cumaan,wadankaan waxaa looga hadlaa luqadaha af carabiga, farnsiika iyo luqada qamaariga. Wadanka waxaa madaxwayne ka ah Axmed Cabdullahi Sambi.Dadka ku nool jasiirada Komoros 100kii 99% waxee raacsanyihiin diinta islaamka.

Komoros (/ kɒməroʊz / (ku saabsan codkani wuxuu dhagaystaa); Carabi: جزر القمر, Juzur al-Qumur / Qamar), si rasmi ah Isbahaysiga Comoros (Comorian: Udzima wa Komori, Faransiiska: Union Des Comores, Carabi: الاتحاد القمري Al-Ittihad al-Qumurī / Qamarī), waa jasiirad jasiirad ah oo ku taala Badweynta Hindiya ee ku taalla waqooyiga Mozambique Channel oo ka baxsan xeebta bariga Afrika ee u dhaxaysa waqooyi bari ee Mozambique iyo waqooyiga galbeed ee Madagascar. Magaalada caasimadda ah iyo magaalada ugu weyn ee Comoros waa Moroni. Diinta dadka intiisa badani waa Sunni Islaamka.
At 1,660 km2 (640 sq mi), marka laga reebo jasiiradda lagu muransan yahay ee Mayotte, Comoros waa waddanka saddexaad ee ugu yar Afrika ee aagga. Dadweynaha, marka laga reebo Mayotte, ayaa lagu qiyaasay 795,601. 

[1] Iyadoo qurba-joogtu abuurtay is-dhexgal dhinacyo kala duwan, jasiiradaha ayaa lagu xusay dhaqankooda iyo taariikhda kala duwan. Goobaha jilicsan waxaa markii hore ku noolaa dadka Bantu ku hadla oo ka yimid Bariga Afrika, oo ay ku biireen soogalootiga Carabta iyo Australiyaanka.
Waddanku wuxuu ka kooban yahay saddex jasiiradood oo waaweyn iyo jasiirado yaryar oo yaryar, oo dhan oo ku yaal jasiiradaha Comoro. Jasiiradaha waaweyn waxaa badanaa lagu yaqaan magacooda Faransiis: Gobollada waqooyi-badiba Comer (Ngazidja); Mohéli (Mwali); iyo Anjouan (Nzwani). Intaa ka sokow, waddanku waxa uu dalbanayaa jasiiradda afaraad, oo ah koonfur bari-badi Mayotte (Maore), inkastoo Mayotte uu ka soo horjeestay madaxbannaanida Faransiiska sannadkii 1974-kii, marna maamulin dowlad madax-bannaan oo Comoros ah, oo uu sii waday inuu maamulo Faransiiska hadda sida waaxda dibada). Faransiiska ayaa beeniyay go'aanka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay kaas oo qeexi doona xornimadda jasiiradda ee jasiiradda. [5] [7] [8] Intaa waxaa dheer, Mayotte wuxuu noqday qaybta dibada iyo gobolka Faransiiska sannadkii 2011 kadib markii afti loo qaaday afti.
Comoros waa mid ka mid ah dalalka ugu saboolsan dunida. Kobaca dhaqaalaha iyo dhimista saboolnimada ayaa ah mudnaanta ugu weyn ee dowladda. Marka la eego qiyaasta 14.3%, shaqo la'aanta waxaa loo tixgeliyaa inay aad u sarreyso. Beeraha, oo ay ku jiraan kalluumeysiga, ugaarsiga, iyo miyiga, waa qaybta ugu wayn ee dhaqaalaha, 38.4% dadka shaqeeya waxay ka shaqeeyaan qaybta aasaasiga ah [49]

Cufnaanta dadweynaha, sida 1000 kiilomitir oo isku wareeg ah oo kuyaal beero-dhuleedka beeraha, maxaa wali ah inta badan miyiga, dhaqaalaha beeraha wuxuu keeni karaa dhibaatada deegaanka ee mustaqbalka dhow, gaar ahaan marka la eego heerka sare ee koritaanka dadweynaha. Sanadkii 2004 kobaca dhaqaalaha dhabta ah ee Comoros wuxuu ahaa mid hooseeya 1.9% isla markaana dhabta dhabta ah ee qofkiiba wuxuu sii waday inuu hoos u dhaco. Hoos u dhacaasi waxaa lagu sharaxay arrimo ay ka mid yihiin maalgashiga hoos u dhacaya, hoos u dhaca isticmaalka, sicir bararka, sicir bararka, iyo kororka sicirka ganacsiga sababtoo ah qayb ka yar qiimaha dalagga beeraha, gaar ahaan vaniljada [49]

Siyaasadda maaliyadeed waxaa ku xaddidan dakhliga caadiga ah ee maaliyadda, biilka mushaarka ee adeegga bulshada, iyo deyn dibadeed oo ka sarraysa heerka ugu sareeya ee HIPC. Ka mid noqoshada aagga franciska, ee ugu muhiimsan ee xasilloonida, ayaa waliba ka caawiyay inay ku jirto cadaadis ku saabsan sicirka gudaha. [50]

Comoros waxay leedahay nidaam gaadiid ku filan, dad dhalinyaro ah oo si degdeg ah u kordhaya, iyo khayraad dabiici ah oo yar. Heerka waxbarashada heerka hoose ee shaqaaluhu wuxuu ka qaybqaataa heerka dhaqdhaqaaqa dhaqaale, shaqo la'aanta, iyo ku tiirsanaan culus ee deeqaha shisheeye iyo gargaarka farsamo. Beeruhu wuxuu ku kordhiyaa 40% miisaaniyadda, wuxuu shaqaaleeyaa 80% shaqaale shaqaale, wuxuuna bixiyaa inta badan dhoofinta. Comoros waa kan ugu weyn ee soo saaraha ylang-ylang, iyo soo saaraha ballaaran ee vanilla ah. [51]

Xukuumadda ayaa ku dhibtooneysa in ay kor u qaaddo waxbarashada iyo tababarka farsamada, si ay u khaaskaeyso ganacsiyada iyo ganacsatada, si loo hagaajiyo adeegyada caafimaadka, in la kala saaro dhoofinta, kor u qaadista dalxiiska, iyo in la yareeyo heerka korodhka tirada dadka.

Comoros waxay sheeganayaan Banc du Geyser iyo Glorioso Islands oo qayb ka ah aagagga dhaqaale ee gaarka ah.

Comoros waa xubin ka mid ah Ururka Sharciga Xirfadaha Ganacsiga ee Afrika (OHADA). [53]

Xubin

 IORA
Midowga Afrika
Qaramada Midoobay

Waddnamha La Degaan Comoros
  200+

  2000+:

  2,000++:

  300+:

  300++:

  12,000+:

  500++

Xigasho 

 https://tr.wikipedia.org/wiki/Araplar
 https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/e/European_Union.htm 
 https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/a/Arabic_language.htm 
 https://www.cs.mcgill.ca/~rwest/wikispeedia/wpcd/wp/a/African_Union.htm

Dalalka Afrika