maanka2/wikipedia-so huggingface dataset:
Salaada Cishe

Salaad Cishe 
Waa salaada shanaad ee salaadaha faradka waxeyna kujirtaa salaadaha fadligooda badan yahay, Nabiga (NNKH) Wuxuu yiri ninkii tukada labada bardeyn(qaboobe) Janada ayuu galayaa, waxayna ka koobantahay 4 rakco. Waa salaada ku adag munaafiqiinta in ay tukadaan.
Salaada cishaha waxaa ka danbeeyo 2 rakco oo sunna ah.

Sidoo kale fiiri 
 Salaada Subax
 Salaada Duhur
 Salaada Casir
 Salaada Magrib
 Salaada Cishe

Islām—The Way to God by Submission

Islaam
Salaada Casir

Salaad casar ()
Waa salaada dhexe waxeyna kamid salaadaha sida weyn uga hadlay quraanka, waxayna ka koobantahay 4 rakco.
Salaada casir malahan wax salaad sunna ah oo ka dambeeya ilaa laga gaaro Salaad maqrib.
qofkii tukadaa salaad barday (salaada waqtiga qabow) salaada subax iyo salada casar  qofkii tukadaa janada ayuu galayaa.

Sidoo kale fiiri 
 Salaada Subaxwaa saalada qoraxdu inteenu soo bixixn la tu kadu
 Salaada Duhurwaa salaada inta qoraxdu ku lushahay
 Salaada Casirwaa salaada qoraxdu qaboodo 
 Salaada Magribwaa salada qoraxdu dhacdo
 Salaada Cishewaa salaada la tukado marka habeen ay tahay

Islām—The Way to God by Submission

Islaam
Salaada Subax

Salaada subax ()
Waa salaada ugu horeyso salaadaha shanta ah waxeyna kamid tahay salaadaha sida weyn uga hadlay Nabiga(NNKH),oo uu yiri "ninkii Tukada labada qaboobe Jannada ayuu galaa" waxayna ka koobantahay 2 rakco.
Salaada Subax waxaa ka horeeyo 2 rakco oo sunna ah.

Sidoo kale fiiri 
 Salaada Subax
 Salaada Duhur
 Salaada Casir
 Salaada Magrib
 Salaada Cishe

Islām—The Way to God by Submission

Islaam
Salaada Duhur

Salaad Duhur 
Waa salaada Labaad ee ka danbeysa Subaxa kana horeysa Casirka, waxayna ka koobantahay 4 rakco.
Salaada Duhur waxaa ka horeeyo 4 rakco oo sunno ah waxaana ka danbeyso 2 rakco oo sunna ah.

Sidoo kale fiiri 
 Salaada Subax
 Salaada Duhur
 Salaada Casir
 Salaada Magrib
 Salaada Cishe

Islām—The Way to God by Submission

Islaam
Magrib (salaad)

Salaada Magrib (Carabi:صلاة المغرب) waa salaada la tukado markii ay dhacdo qoraxda(cadceeda), waxaana la tukadaa (salaada)Casir ka dib waxaa ka danbeyso (salaada)cishaha waxaa la tukadaa 3 rakco. Suneheeda waa 2 rakco.

Sidoo kale fiiri 
 Salaada Subax
 Salaada Duhur
 Salaada Casir
 Salaada Magrib
 Salaada Cishe

Tixraac
Islām—The Way to God by Submission

Islaam
Sunna

Sunnada (Carabi:سنة Jamaceeda waa Sunnooyinka:سنن) Waa waxii aanan faral, waajib aheyn oo haddii aad sameyso ajir ka heleysid haddii aadan sameynine wax danbi ah kaasoo raaceyn.

 Islām—The Way to God by Submission (en)

Kooxaha Islaam
Session Initiation Protocol

Session Initiation Protocole waa Baratokool IP ama cinwaanka Internetka Isgaarsiin kusaleysan, waxaana loo isticmaalaa isku wicid codeed ama muuqaaleed, sidoo kalene waxaa loo isticmaalaa Fariinta degdega ah (Instant Messaging) ayadoo la isticmaalayo Signalyo, SIP waa aalad Casri ah ayadoo iminka noqotay mid aad loo isticmaalo Leyn guriyeed gaar ahaan xaga is gaarsiinta casrigaan, ayadoo hada loo isticmaalo teleefan jogoraafiyeed (Geographical DIDs) kaasoo tusaale ahaan adigoo meel qaarada Afrika ka tirsan kunool heesan karo nambar Mareykanka ah.
Qaabka oo u dhisanyahay ama qaacida SIPka: sip:qofka/nambar@shirkada.com... 
tusaale ahaan sip:burtugey@sipphone.com
Halkan uguma tala gelin inaan ka sheekeeyo taariiqda SIP ka laakiin waxaa rabay inaan usoo bandhigo Sida loo Isticmaalo SIP ka, Shirkada ugu caansan ee bixiya waxaa ka mid Gizmo5.com oo ay hada Google la wareegtay.
SIPka waxa uu isticmaa Teleefan Jilicsan (Softphone) oo ay ugu caansantahay X-Lite

Iyo shirkada Snom oo ayadane aan ka yareysan soona saarto teleefanka SIP ka adag ama kan guriga la geshto iyo teleefanka jilicsan.

.
Maantadan waxaa jirta shirkado badan oo si bilaash u bixiyo xisaab SIP ah tusaale ahaan sip2sip.info waxey bixisaa SIP bilaash ah.
fonosip.com oo ayadane bixiso mid lacag ah iyo mid bilaash ah, gizmo5.com si kumeel gaar ah ayey u joojisay abuurida cinwaanada cusub.
Sidoo kale waxaa jira shirkado ayane si bilaash u bixiyo teleefanka dhulka ama leenka guriga sida ipkall.com oo bixisa nambar Mareykanka ah oo bilaash ah adigoo kaliya u baahan in aad sameysato cinwaan SIP ah oo teleefankaas laguugu soo xawilo, sidoo kale waxaa jiro shirkado badan oo keena adeegan loo yaqaan DID sida num2sip.com oo bixisa nambar leen ah oo Faransa, messagenet.it oo bixiso number Talyaani ah, sipgate.co.uk oo bixiso nambar Shakhsiyadeedka oo Ingriiska ah iyo shirkado badan oo bixiya adeegyadaas oo lacag ah aadna heli karto intabadan wadamadan horumaray leemankooda.
adeegan sidoo kale waxaad ku shuban kartaa lacag oo aad wax ku wacan karto asagoo u shaqeeyo sida VOIPka oo kale.

Teknooloji
Astaannta Qaranka ee Imaaraatka

astaanta qaranka imaaraatka, waxaa la sameeyay 1973ii, waxee ka sameesantahay, Daffo oo dahab ah.
markii hore waxee xabadka ku laheed doon badda ku socoto, waxaana laga dhigay calanka imaaraatka oo todobo xidig watto 2008ii.

Aasiya
Astaannta Qaranka
Madaxdii harar

U soo wareegidii Harer 1520. Madaaxdii taliska. 1520-29 Abubakar Muhammed. Amiirkii ugu horeyey ee qabta boqortooyada Soomaaliland. 1529-1543 Imaam Axmed I brahim Guray. Intii uu dagaalka ku jiray iyo dhimashadisii ka dib waxaa xarunta sii joogay Nuur. 1550-1567 Nuur Cali Cabdulleh. Waxa uu dhisay darbiga ku wegaarsan magaalada. (AMIIRKA 11aad) 1647-1671 Ali Dauud. Inta u dhaxaysa oo 80 sanno ah raadin ayay u baahantahay. 1671-1700 Cabdallah cali. 1700-1721 Taha Cabdalla. 1721-1732 Abubakar Cabdallah 1732-1733 Khalf Abubakar. 1733-1747 Hamid Abubakar. 1747-1755 Yusuf Abubakar. 1755-1782 Ahmed Abubakar. 1782-1783 Muhamed Abubakar. 1783-1794 Abdishakur Yusuf. 1794-1821 Ahmed Muhumed. 1821-1825 Abdirahman Mohamed. 1825-1834 Abdikarim Maxamed Abubakar.1 1834-1852 Ahmed Abubakar. 1852-1866 Amir Mohamed Ali. 1866-1875 Mohamed Ali Abdishakur. 1875-1884 Qabsi Masar ee Dalka. 1884-1930 Abdalla 11 Ali Abdishakur. ( Waana kan lo yaqaano emiirka [[Diiriye Guure]) 1930-1975 Abdalla 111 Maxamed ( Waa wiilka emiirka Diiriye Guure una taliyay iskaba dhaafe Soomaaliya ee Geeska Afrika. Intii ka dambaysay dagaalkii dunida ee labaad waxa uu ku magacona Boqor Haile111. 1975- Siyad Maxamed Qaabka doorashada boqorka dawlada somaalidu asaga oo ah dhaxal ayuu hadan qaab doorasho oo tan iyo heer hoose ee bulshada soo mara. Waxa iswaydiinta doorashada iyo caleemo saarka aan soo maray uu bilowday 1966 waxayna socotay ilaa iyo 1970. Waxa loo saaray guddi odoyaal ka kooban waxayna diraasaynayeen shaqsiyada qofka la caleemo saari. Waxana la galy Kambayn xasuus ahaana markasta oo aan ka helo tartanka xubnaha kale waxa guriga lagu qaban jiray ciyaaro dhaqameed, iyo isuimaatin xafladeed. Xiligaas oo aan jiro 6-10 jir waxa dhacayaba war buuxda uuma hayn. Ugu dambayn 1967 waxa la soo gaadhay gababadii doorashada. 9 JIRKAYGIINA WAXA UU AWOWGAY OO ah Abdalla 111 iigu bishareeyay qabashada xilkaasi. 1970 dugsiga aanu u tagnay Qabridahare waxa qasab noqotay in aan doorto xaaska tan ii noqon doonta. Taasi oo dhaqanku sheegi hadana waa in boqoraduna soo marto sidoo kale. Waxaana khasab ka dhigay oo kale nidaamka iyo xilka barii iman doona. 1970 dhamaadkii waxbarashada sanadka waxa aan ku dhawaaqay reerka ay gabadhaasi noqon doonto. Laga bilaabo xiligasna reerkasi gabdhihiisu waxay galeen maamulka oo xilkeedu u saarnaa Awowgay hooyo. Waxaana la dhahaa xuddun isugu xidhid. Doorashadayda waxa cod ku lahaa Linkolon iyo xaaskiisa. Caleemo saarka ka dib ninkani waxa uu toos uga gu' maamulka reerka dhalay.
[edit] Sources
Somali History, by I.M.Lewis 
Harar Emirate, by S.B.Mohamed 
Somali Research Academy, Mogadishu. 
Retrieved from "http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:Articles_for_creation/%22_MADAAXDII_HARAR"

Itoobiya
Somaliland
Eray bixin

Eray bixin waa sameyn weedh cusub, ayadoo dunida marba wax ku soo kordhaan teknoolajiyad ama Musibo dhacdo ama dhaqan cusub taas o ay ka dhalato Erayo ay dadka hore u maqli jirin. 
Tusaale ahaan kalmada Telefoon afkasta waa sidaas, iyadoo ay jirto erayo luqadeedyo kale oo loo yaqaano.
Marka aan u so laabano mawduucan waxaa kaga dan leeyahay waxa waaye inaan Afkeena hooyo loo sameeyo eray-bixin xaga teknoolajiyada cusub ah sida kombiyuutar erayo u qaas ah, isgaarsiinta erayo u qaas ah iyo xitaa warbaahinta erayo uqaas ah.

eray bixino cusub
Eray-bixintan waxa kasoo qabtay Baraha-doodaha ee Internetka waxaana kamid  ah eray-bixineedyadan:
Pollution = Cakkir
Compromise = Tanaasulaad
Act of Union = Ballanxirkii Midnimo
Project = Mashruuc
Bir+Lab=BIRLAB=Magnet
War+Faafin=WARFAAFIN=Broadcasting
War+Baahin=WARBAAHIN=Mass-Media
War+Geys=WARGEYS=Newspaper
War+Baan=WARBAAN=Sentence(Marka ay tahay xukunka)
Biiraa+Leh=BIIRAALE=Magazine
Qor+Ool=QOROOL=Library
Mash+Dhac=MASHDHAC=Music
Beeg+Qaab=BEEQAAB=Format
Meerane=OROG=Colloquial
Garnaade=Grammar
Hal+Ged=HALGED=Subject

Erey bixinta

waa baran kardaa ee niyada ha iska jabin adiga
Ceelgaras

Degmada Qadiimka ah Ee Ceel-garas waa magaalo ku taalla Gobalka Galgaduud Ee bartamaha Somaliya

Magaalada Ceelgaras  waa mid kamid ah magaalooyin ka ugu faca wey ee Gobolka galmudug taas oo mudooyin qarniyo ah ladaganaa.

Waxbarashada 

Dugsiyada Hoose, dhaxe iyo sare intuba waa kuyaalaan magaalada , Sidoo kale magaalada waxa ey leedahay Private Schools kuwaa oo lagu barto maadooyin gaar sida luqadaha, computer iyo Culuumta Seynika sida Physics, Math and Chemistry, Kama Marna in ey magaaladu leedahay tiro madarasado xifdinta QURAAN KARIIM kuwaa oo u qaabeysan Si aad u heer sareyso qaab dhigaalkooda. tacliinta ayaa ladhihi karaa waa mid si aad ah dhalinta magaalda u xiisey neyso eyna kubaratamaan waxaana arkeysaa ayada oo dhalintu isku boorinaya muhiimada ey tacliint u ledahay umada iyo oo farta isugu fiiqaya in ey waxbarashadu tahay Furaha hormarka.

Caafimaadka 

Adeega Caafimad ee Magaalada Ma ahan mid Sidaa u hormarsan oo bulshada magaalada bahiyahooda Caafimaad dabooli Karo OO magaaladu waxa ey leedahay Hal isbitaal Oo guud oo lagu magacaabo ceel-garas general hospital  aya ka kooban isbitaalka caruurta, Haweenka iyo isbitaalka Guud.

Ganacsiga 
Magalada ceelgaras, waxaa sanadihii ugu dambeyay hormar laxaadleh laga dareemayay ganacsidga magaalada tan iyo wixii ka dambeeyay Dagaalada aan dhamaad ka laheen ee ka jira Mogadishu markaas oo ey magaalada soo galeen dad badan oo ka soo bara kacay caasimada kuwaa maganacsiyo ka abuuray magaalda, Tiiyo ey meesha ka marneen in magaalada tahay magaalo ILAH ku maneystay wax Soo saar ey kamid ka yihiin beeraha iyo xoolaha.
Af-Faransiis

Luqada Faransiiska (Af-Faransiis : français / langue française). waa midkamaida luqadaha laatiinnka waxa sirasmiya amaba luqadooda hooyo ay u tahay in kabadan 80 milyan ooqof waxa ay luqada labaad u tahay in kabadan 190 milyan halka ay kuhadlikaraan inkabadn 200 milyan oo qof dadka Af-faransiiska kuhadlaa waxa ay kunooolyihiin in kabadan 54 dawladood.inta badan dadka sida rasmiga ha ugahadla Af-farnsiisku waxa ay kunoolyihiin wadanka Faransiiska afka faransiisku waa mid kamida afafka lagaga hadlo jamciyada quruumaha kadhaxaysa waxa kale oo adeegsada midawga Yurub.

Wadamada uu Faransiisku yahay luqadda rasmiga ah ee la aqoonsan yahay
Faransiiska
Jabuuti
iyo kuwo kale.

Tixraac
 http://www.francophonie.org 

Faransiis
Quang Binh

Quang Binh ( Af Vietnamees Quảng Bình) Waa Gobol ka mid gobolada dalka Vietnam.

Dawladdaha hoose ee gobolka Koofurta Brabant 

 Dong Hoi
 Le Thuy
 Quang Ninh
 Bo Trach
 Quang Trach
 Tuyen Hoa
 Minh Hoa

Fiyetnam
Wariye

Wariye ama Saxafi waa shaqsiga daneeya Shaqada Saxaafadda ama ha ahaado Qoraa, Shaqada Qofka Wariyaha ahna waa faafinta macluumaadka ama dhacdooyinka, iyo arrimaha Bulshada ka dhex dhaca, sidoo kale Shaqada Saxafigu waa diyaarinta Warbixinada hadey ahaan lahaayeen kuwa Idaacadaha, Wargeysyada,Talafishinada iyo Webseedyada.

Erayga Saxafi ama Wariye waxaa loo aqoon jiray kal hore, qofka isaga kaligii macluumaadka ka diyaarsada Kutubta ee aan la kaashanin Macalin.

Saxaafadda
Xogsheeg Media

Xogsheeg, Waa Warbaahin dhanka Internet-ka ama aalada Online-ka ku qorta Wararka ka dhaca Soomaaliya iyo dhacda kasta oo aanu isleenahay Muhim ayay u tahay Aqristayaasheenna inay ogaadaan.

Sida magacaba ku cad Xogsheeg waxay shaqaalaheedu ka run sheegayaan xogta dhabta ah ee Warka,Dhacda kastaa oo ay soo qoraan.

Xogsheeg waa Warbaahin ay u siman yihiin dhamaan Umada ku hadasha Afka Soomaaliga, mana ahan Warbaahin Siyaasadeed ama Koox gaar ah ay leedahay.

Waxaa Shabakadani ay ku soo biirtay Hawada ama Online-ka 4-tii June, 2008, oo aheyd Maalintii dhidibada loogu taagay.

Xogsheeg waxaa halku dhig u ah (WARBAA UGU BAAHI BADAN), taas oo micnaheeda laga wada bogan karo.

Waxaan Soo Dhoweyneynaa Fikir kasta oo ka yimaada Aqristayaasheena hadaynu u aragno mid saxan.

Mustaqbalka Iyo Xogsheeg:-

Xogsheeg Media Online waxay higsaneynaa in aan aalada Online-ka ka gudbi doonto xilliga uu Alle Idmo, una gudbi doonto Aaladaha kale Sida TV iyo Radio.

Xiriirka:-
Hadaba Wixii faah faahin intaa dheer Waxaad Booqan Kartaa Ciwaanada aan ku kala leenahay Bogagan Caalamiga ah:-

Xogsheeg On Twitter:-
http://www.twitter.com/xogsheeg 
Xogsheeg On Facebook:-
http://www.facebook.com/pages/Xogsheeg-Media/114241901936231 
Xogsheeg On Youtube:-
http://www.youtube.com/xogsheeg 

Ciwaankeena Hotmail-ka waa xogsheeg@hotmail.com ama ciwaanka Webka oo ah Admin@xogsheeg.com 

                                          http://www.xogsheeg.com  

                                    Waad Ku Mahadsan tahay Aqrintaada.
                           
                          ©Xuquuqda Qoraalkani Waxaa Iska Leh Xogsheeg Media.
Macawiis

Macawiis (; ) sidoo kale loo yaqaano Guntiimo, waa shay dabacsan oo ka samaysan dun, ama cudbi, ama harag kaasi oo la tolay. Macawiistu waxay ka mid tahay dharka ragga inkastoo dumarka laftoodu xidhaan mararka qaar. Dharka waxaa laga sameeyaa dun ka timaada haraga xoolaha, xayawaanka iyo cudbiga iyo noocyo aartifishal ah. Marka dharka la samaynayo waxa la isticmaalaa habab badan oo kala duwan, waxaa ugu caansan tolida, mareegida, iyo isku xidhxidhka dunta.

Hordhac
Macawiist waxay ka mid tahay dharka joogtada ah ee rag iyo dumarba. Macawiistu waa maro la tolay taasi oo leh qaab le'eg qofka xidhanaya ama isticmaalaya sheygaasi. Macawiistu wuxuu leeyahay astaamo u gaar ah oo ka duwan noocyada kale ee dharka. Astaamaha ugu muhiimsan ee shaadhasha waxaa ka mid ah raqabada, jeeb iyo galuusyo (badhano) badan oo laabta ku dhex yaala.

Magaca
Ereyga Macawiis asal ahaan waa mid Af-Faarisi kaasi oo luuqado badan ka soo amaahdeen.

Dharka
Dharka (; ) waa shay dabacsan oo ka samaysan dun la xardhay. Dharka waxaa laga sameeyaa dun ka timaada haraga xoolaha, xayawaanka iyo cudbiga iyo noocyo aartifishal ah. Marka dharka la samaynayo waxa la isticmaalaa habab badan oo kala duwan, waxaa ugu caansan tolida, mareegida, iyo isku xidhxidhka dunta. God ku yaala galbeedka wadanka Joorjiya ee bariga Yurub ayaa waxa laga helay qidcad harag oo lagu wado in dhar ahaan loo isticmaali jirey wakhti hada laga joogo 34,000 oo sano. Dharka guud ahaan waxaa la isku yidhaahdaa Hu'; kaasi oo u kala baxa noocyo badan. Kugu ugu muhiimsan ee dadku isticmaalaan maalin kasta waxaa ka mid ah: surwaalka, shaadhka, diraca, shalmada, goonada, koodhka, kabaha iyo kuwo kale oo badan.

Muuqaalo

Sidoo kale fiiri
 Surwaal
 Shaadh
 Noocyada Dharka iyo Hu'ga

Tixraac

Dhar
Saynis
Dhir
Bacaad weyne

Bacadweyne waa Degmo katirsan gobolka Mudug, waana magaalo facweyn oo ku caan ah barashada diinta islaamka sidoo kale waa magaalo ganacsi oo waxay caan ku tahay cusbada iyadoo loo iib geeyo dhamaan gobolada kale ee dalka soomaaliya iyo waliba Ethiopia. Waa degmo caan ku ah biyaha iyo daaqa. (GREEN ZONE) sidoo kale waa Degmo caan ku ah wax soo saaraka dalaga beeraha iyo dhaqashada xoolaha sida geela ariga iyo Lo'da. Xoolaha degmadaan waxaa loo iib geeyaa dhamaan gobolada kale ee dalka iyo waliba dalka Saudi Arabia. Waxaa xiriir ganacsi oo aad u facweyn la leh degmadaan shirkada dhoofinta xoolaha ee indho deero oo ah shirkada kaliya ee heysata ogolaanshaha dhoofinta xoolaha ee deegaankan. 
waxa kaloo taga dad fara badan oo kayimaada dalal kala duwan 
Degmadaan waxaa daga beesha (Qubeys ee Surre, Dir)
Buuhoodle

Buuhoodle (Somali: Buuhoodle, Carabi: بووهودل), waxay ahayd caasimadda koowaad ee Darawiish ee ku taalneed Dareemo Caddo (1896 - 1897). Caasimadda Daraawiish ee labaad wuxuu ku yaalay Sacmadeeqa (1898 - 1899). Labo Degmo ayaa ku yaal hareeraha Buuhoodle, waa na Dareemo Caddo iyo Sacmadeeqa. Caasimadda Darwiish ku xigeenka waxay ahayd Weylahed (sanadka 1900). Maanta waxaa ka mid tahay Buhoodle Gobalka  Togdheer ee wadanka Somalia. Maamulka khatumo state of Somalia ayaana hood timaadaa.

Magaalada Buuhoodle qayb ka mida waxay hoos tagtaa  somali state  ama kilinka shanaaad. Waana magalada ee ugu dadka badan beelaha Ciid-Nugaal, ama Si'iid Harti ama reer darawiish marka laga tago Laascaanood.

Daraawiishta
Waa meel caan ah oo xuddun u ah dhaqdhaqaaqa alaabada ka imaanaya gobolada Somalia iyo gobolka Somali Galbeed. Degaanka ku hareereysan ayaa hodan ku ah xoolaha iyo beeraha oo soo kordhay. Waxay leedahay dugsiyada hoose, dugsiyada sare iyo jaamacadaha. Buhoodle waa magaalo dhexdhexaad ah oo leh xarumo caafimaad, isbitaallo, koronto iyo dhammaan goobaha laga rabo magaalada. Waxaa muuqata in uu yahay goobtii aabe ee aabaha Ummadda Soomaaliyeed, Ismaaciil Mire.

Guudmarka Reer Darwiish

Buuhodle waa magaalada caasimadda ah ee gobolka cusub ee Cayn. Gobolka wuxuu ka kooban yahay Degmada Buhoodle, oo horey uga tirsanaa gobolka Togdheer. Gobolka Aasi waxaa ka mid ah degmooyinka kale sida Widhwidh, Ceegaag, Horufadhi, Sool Joogto, Megagle, balicad, sarmaan,dandan, goljano, yeyle, xadhadhan, coodanle, qararo, bali-hadhac iyo kuwo kale.

Xuduudki Reer Darwiish
Buhoodle wuxuu ku yaallaa xudduudka u dhaxeeya Somaliland iyo Itoobiya. Waxay u adeegtaa xarun ganacsi oo loogu talagalay dhaqdhaqaaqa alaabooyinka u socda Boosaaso, Garoowe, Laascaanood, Gaalkacayo, Wardheer, Burao, agagaarka agagaarka ah, iyo Ogaden. Magaaladu waxay hodan ku tahay xoolaha iyo sidoo kale beeraha, waxayna si weyn u korodhay tan iyo 1993-kii. Maanta, Buuhoodle waxay leedahay nidaam is-gaarsiin casri ah sida taleefannada gacanta, telefoonada gacanta, iyo internetka. Waxay kaloo leedahay hudheel casri ah, iyo sidoo kale isbitaal cusub oo la dhisay 2008-dii. Waxaa intaa dheer, shabakad biyo bixin ah ayaa la dhisay 2010 oo ay sameeyeen dadka degaanka ah ee degaanka.

 Islām​—The Way to God by Submission

Cayn
Baras

Baras oo (ingiriis: Albino = maqaar cad oo lagu soo dhasho iyo Vitiligo = xanuun ku dhaca maqaalka) waa mid ka mid ah cudurada faafa ama lagu soo dhasho ee ku dhaca Maqaarka bani-Aadamka, kaas oo badala midabka asalka ah ee qofka. Erayga Baras waxa luuqada af-Soomaaliga ah loo isticmaalaa dhammaan dadka maqaarkoodu is-bedelo oo laga yaabo inuu qofku ku soo dhasho (ingiriis: Albino) ama uu ka qaado qof kale oo xanuunka (ingiriis: Vitiligo).

 What Is Vitiligo?

Xanuun
Caafimaad
Daariq ibn Ziyaad

Daariq ibn Ziyaad (670 - 720) waxa uu ahaa hogaamiye dagaal oo katirsan oo kusaabsan Andalus. waxa uu gacanta kudhigay goobta looyaqaano Andalus oo hada katirsan wadanka isbayn 
waxa kale oo uu hogaamiyay cidamadii islaamka ahaa ee gacanta ku dhigay dhula isbayn iyo burtugiiska ilaa iminka waxa lagu xasuustaa oo magaciisa xanbaarsan imarada ismaamul hoosaddka haysata ee jabal adaariq waxa uu dhintay sanadii 720kii

Islaam
Taariikh
Mandheera

Suftu waa magaalo ku taalo dalka Itoobbiya.magaalada waxee xuduud la leedahay Soomaaliya iyo kenya.magaalada waxee ka midtahay gobolka Liban, ee killinks shanaad ama Ogaadeeniya .
magaalada Suftu waa magaalo aad muhiim u ah waxayna isku xertaa wadamada somalia,Kenya iyo Ethiopia waxay ku taalaa xadka u dhaxeeya sadaxdaas wadan waana magaalo taariikhi ah deegaan ahaan waxaa taariikhda ku qoran in dadkii ugu horeeyey ee daga ay ahaayeen somali magalada Suftu dadka ugu badan ee daga waa beeraleey iyo dad xoolo dhaqato ah magaalada Suftu deegaan ahaan waxaa u badan qabiilka Gurreh;Degodie mp ama xildhibaanka ka soo galo waa isla ayagaa Suftu waa magaalo dhaqaalaheedu hooseeyo balse waa magaalo ganacsi.
Ganacsigayada kala duwan ee Suuftu kala dhexeeya magaalooyyinka Mandera iyo Baladxawo maahan mid ku istaaga magaalada suuftu ee transit ayuu kudhaafaa sadaxda wadan ayuuna ukala gooshaa wax faaida weeyn oo kasoo gala dagmada sse majiraan waayo harumar fiican kama jiro.
Itoobiya
Liboy

Liboy waa magaalo ku taalo dalka Kenya. waxee 18km u jirtaa xuduudka soomaaliya, magaalada liboy waxee ka middtahay, meelaha ee somalida dhibaateesan u soo qaxaan. dagaaladii soomaaliya sidi oo u bilaawday 1992dii, dad badan oo soomaali ayaa ayaa u qaxay magaalada!

Kiinya
Ras kambooni

Raas kambooni  () waa magaalo ku taala Degmada Badhaadhe ee gobolka Jubbada Hoose, wadanka Soomaaliya, taasi oo dhinaca ku heysa geeska xadka wadanka Kiinya. Magaaladani waxay dhacdaa 274 kilometer koonfurta magaalada Kismaayo.
Raas kambooni waa Magaalo ku taalo Jubbada Hoose ee dalka Soomaaliya.
Magaalada waxay u dhowdahay xadka kenya. Ras Kambooni waa dhul baaxadiisu ay aad u balaarantahay oo kayma fara badan ay ku yaalaan.

Dadka degan 

Dadka deegaanka waxay isugu jiraan xoola dhaqato iyo beeraleey in kastoo ay jiraan ganacsato yar oo aad ku arkeyso daafaha magaaladda. 
Magaaladu waxay caan ku tahay kaymo badan oo ka xiga daafaha magaalada dadka degan waa dad horu marsan oo ku caan baxay isjacaylka iyo wada noolaanshaha in kastoo gobolku soo maray isbedelo siyaasadeed hadana saamayn saasa kuma yeelan daganaanshaha magaaladan taariikhiga ah.

Sidoo kale fiiri
Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool
Liiska magaalooyinka Soomaaliya

Xigasho
Cidhifyada wadanka Soomaaliya

Tixraac

Soomaaliya
Magaalooyinka Soomaaliya

Gasiiradaha Soomaaliya
Urdun

Urdun (الأردن) waa maamul madaxbanaan oo ah boqortooyada Haashimiyad ee Urdun (Carabi: المملكة الأردنية الهاشمية, Al-Mamlakah Al-Urdunnīyah Al-Hāshimīyah) waa Gobolka Carabta ee ku yaal galbeedka Aasiya, oo ku taal Bankiga Bariga ee Webiga Jordan. Jordan waxaa xuddey Sacuudi Carabiya koonfurta, Ciraaq xagga waqooyi-bari, Suuriya woqooyiga, Israiil iyo Falastiin xagga galbeedka. Badda Dhimatay ayaa ku taal xudduudaha galbeedka, waddankuna waxa uu leeyahay xeebta yaryar ee Badda Cas ee koonfurta-galbeed ee aadka u xoogan, laakiin si kale ayaa loo wiiqay. Jordan waa istaraatijiyad ku taala bartamaha Asia, Afrika iyo Yurub. Magaalada caasimadda ah ee Cammaan, waa magaalooyinka ugu badan ee dadku u badan yahay iyo sidoo kale xarun dhaqaale, siyaasadeed iyo dhaqameed.

Imminka waxa uu Urdun ku noolaa dadka tan iyo xilligii Baleyolitiik. Saddex boqortooy oo xasillooni ah ayaa ka soo baxayey dhammaadkii Daaha Cagaasha: Caamoos, Moo'aab iyo Edom. Hogaamiyaasha dambe waxay ka mid yihiin Boqortooyada Nabata, Boqortooyada Roomaanka, Boqortooyada Boqortooyada. Kadib Carabta Carbeed oo ka soo horjeeday Cusmaani sanadkii 1916 intii lagu jiray Dagaalkii Dunida I, boqortooyadii Boqortooyada waxaa loo qaybiyay Ingiriiska iyo Faransiiska. Emirate of Transjordan waxaa la aasaasay 1921 by Hashemite, ka dibna Emir, Abdullah I, iyo emirate wuxuu noqday British Guardianate ah. 1946-kii, Jordan waxay noqotay waddan madax-bannaan oo si rasmi ah loogu aqoonsaday Boqortooyada Hashemite ee Transjordan, laakiin waxa loo beddelay 1949-kii boqortooyadii Hashemite ee dalka Jordan ka dib markii waddanku uu qabsaday Bankiga Galbeedka intii lagu jiray dagaalkii 1948-kii dagaalkii Carabta oo uu ku biiray ilaa uu lumay Israiil sanadkii 1967-dii. Jordan ayaa ku dhawaaqday dalabkii dhulkii 1988-kii, waxaana uu noqday mid ka mid ah laba dawladood oo Carbeed ah si ay heshiis ugu saxiixdeen Israiil 1994-kii. Urdun waa xubin muhiim u ah Ururka Jaamacadda Carabta iyo Ururka Iskaashiga Islaamka. Waddanku waa boqortooyo dastuuri ah, laakiin boqorku wuxuu leeyahay awood ballaaran oo sharci iyo sharci-dajin ah.

Xubin
 IMF * 
 Bankiga Aduunka * *

 Jaamacada Carabta* * 

 Qaramada Midoobay * * 
 Ururka Iskaashiga Islaamka * *

Daadka Deggan Urdun
 : 12 Millions++:

  100+:

   4,500,000+
  200+

  2,000+
  2,000+

  20,000+

  2,000+:   [].

Sido kale fiiri
 Masar
 Falastiin
 Israaiil
 Bangalidesh
 Bakistaan
 Filibiin
 Hindiya
 Turkiga

Tixraac

Aasiya
Ibn Nafiis

Ibn al-Nafiis waa (أبو الحسن علاء الدين علي بن أبي الحرم القَرشي الدمشقي) waxa uu ahaa dhakhtar carbeed waxa uu dhashay sanadii 1210 waxa uu ku dhashay magaalada dimishiq waana mid kamida culimada culuumta ee caalamka soo martay gaar ahaan baadhistii wareega dhiiga waana kii ugu horeeyay ee ogaaday wareega dhiiga 1288

Bayoloji
Waxbarasho
Alexander Graham Bell

Alexander Graham Bell waa ninkii hindisay aalada Taleefoonka. aabihii iyo awoowgii labadunba waxa ay ahaayeen. amaba ka shaqayn jireen goobaha dadka hadalku ku adagyahay lagu baro hadalka isaga laftiisu goobtaas ayuu ka shaqayn jiray hooyadii iyo xaaskiisuba waxa ay ahaayeen dad dhaga la waxa uu iskuhawlay sidii uu hadalka u karsiin lahaa dadka hadalku ku adagyahay.

sanadihii hore ee nolashiisa 
                                                                                                  
Alexander Graham Bell waxa uu ku dhay magaalda idinbara ee kutaala iskotland 1847 waxa uu lawalaal ahaa laba wiil labadiisa walaalba waxa dilay xanuunka qaaxada

hindisihisii ugu horeeyay 
Xiligii uu aadka u yaraa waxa uu caan ku ahaa in , uu baadho ama ogaado waxkasta oo uu arko waxa uu ahaa fasuuli.

Taas oo keenatay in uu isukeeno talaal uu kasoo qaaday dhamaaan dhirta oo dhan.

 “Engines of Destruction” Foreseen
 How Are Your Telephone Manners?
 Science​—Mankind’s Ongoing Search for Truth. Working 20th-Century “Magic”

Hindisayaash
Ankara

Istanbul (; ; Turkish ), wakhtiyadii hore loo yaqaanay Ancyra iyo Angora, waa caasimad iyo magaalo-madaxda wadanka Jamhuuriyada Turkiga. Caasimadan waxaa ku dhaqan dad ka badan 4,587,558 kuwaasi oo ku dhaqan caasimada lafteeda (2014) iyo tiro bulsho ah 5,150,072 oo ku dhaqan Gobolka Ankara (2015),.

Sidoo Kale Fiiri
Istanbuul
Adana
Ankara
Antalya
Bursa
Edirne
Eskişehir
Gaziantep
Gebze
Kayseri
Konya
İzmir
İzmit
Mersin
Samsun
Trabzon
Yalova

Tixraac
3. Ankara Travel Guide

Magaalooyin Turkiga
Rodolfo Graziani

Rodolfo Graziani (1882-1955) waxoo ahaa sarkaal talyaani ah oo hogaamin jiray ciidamo militari oo baadigoob ka sameen jiray qaarada Afrika wixii ka horeeyay Dagaalkii Labaad ee Aduunka

Baadigoobkiisa 
Ninkaan waxoo ku dhashtay Filettino (meel u dhow magaalada Frosinone) dalka Talyaaniga

Liibiya 
Sanadihii 1920meeyadii waxoo graziani hogaamin jiray ciidamadiisa oo markaas ku sugnaa dalka Liibiya.

Itoobiya 
Ka bilaabato 1935 ilaa 1936di xiliyadii lagu jiray Dagaalkii labaad ee Abessinia-talyaaniga waxoo Graziani ahaa kii dagaalkaas ku hogaaminaayay ciidamada talyaaniga.Ciidamadiisa waxee weerar ka soo qaadeen Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya xiliyadii oo talyaaniga gumeesanaayay dhulka soomaaliyeed, sidoo kale waxoo ciidamada talyaaniga ku hogaaminaayay Dagaalkii Jenale Doria iyo Dagaalkii Ogaden

Dagaalkii labaad ee aduunka 

Talyaaniga
Taariikh
Cumar Mukhtaar

:.• Cumar Mukhtaar maxamed bin farhat al-Manifi loo yaqaanay "libaaxi saxaraha",Wuxuu dhashay 20 August 1858 dalka liibiya sawiyad,sansuur.Aabihii wuxuu ku dhintay xajka waxaa kafaal qaaday Ahmed qaryaani oo saaxiib dheh aabihiis wuxuuna u barbaariyay si fiican wuxuuna baray Qur'aanka,shirciga islamka iyo dagaalada ka dhanka ah gumeystayasha 1911 Talyaaniga wuxuu ku dhawaaqay   dagaal ka dhan dowlada cusmaniyiinta ee ku sugnaa dalka Libaya.Talyaaniga wuxuu markiisii ugu horeeyay ciidankiisa cirka ka soo dijiyay magaalo xeebeedka Banqaasi, xiligaas Cumar mukhtaar wuxuu ku sugnaa magalada Kafar ee saxaraha Liibiya Booqasho ayuu ugu yimi Imaamadiisa Nuusiniyiinta. Cumar mukhtaar wuxuu maqlay weerarkii ay gumeytaha ku soo qaadeen dalkiisa isla markiiba wuxuu u noqday Saawiyatil Qusuur  wuxuuna diyaariyay ciidamo dhan 1000 ciidan  wuxuuna saldhig kasameystay deegaanka Qaruuba ka dibna wuxuu u wareegay deegaanka Rajma asiguu ku biiray Cusmaniyiinta si wada jir ah ayayna iskaga caabiyiin gumeystaha.Intaa ka dib Cumar mukhtaar wuxuu la kulmay arrin dhabar jab ku  noqotay asiga  cusmaaniyiinta oo dib u gurasho ka sameeyay dalka Libiya arrimo siyaasado awgee.Laakiin uma joojin Cumar mukhtaar meesha ayuu ka sii waday halgankiisa ilaa markii dambi ay Talyaniga dagaal lama filaan ah ku soo qaadeen Cumar mukhtaar halkaasna ay ku  laayeen ciidamdiis  Cumar mukhtaarna meesha ay ka sii wateen asigo dhaawac ahaa ayna geeyeen saldhigooda halkaasna ayay mudo 4 maalin ah ku haayeen  ilaa markee dambi ay maxkamad wax kama jiraan ah ay saareen laguna xukumay Dil. Wayna daldaleen sanadkii 1931 september 16 sacadu markii ay aheyd 9:00 Subaxnimo.Waxaana jirta hadal dhaxal gal ahaa uu yiri Libaaxii saxaraha intuu san shawiidin ka hor." INAGU ISMA DHIIBNO EE WAAN GUULEYSANAA AMA SHUHADO AYAYNU NOQONAA DILKEYGA KAMA DHIGNA DHAMAADKA JIHAADKA IYO HALGANKA WAXAANA IDINLA DAGAALAMI DOONA JIILKA INAGA NAGA DAMBEEYA CUMRIGEYGU WUU KA DHEERAAN DOONA KUWA HADDA IDILAYA "-1858-1931]]

Afrika
Taariikh
Tokyo

w:jp:東京都
Tokyo ama Tookiyo (東京) waa caasimada dalka Jabaan. Magaalada waxee ku taalaa dhinaca koonfur bari ee jasiirada Honshu. Tookiyo waxaa degan dad gaaraayo 13,010,279 oo qoys, waxeena magaalada ka midtahay magaalooyinka ugu waaweyn caalamka.

Taariikh 
Waayadii hore Magaalada Tokyo waxee ahaan jirtay tuulo yar oo kaluunka lagu gado oo la dhoho Edo. Sanadka marka oo ahaa 1457 ayaa ninka lagu magacaabo Ota Dokan waxoo dhisay dhul lagu magacaabo Edo Kastle. Sanadka marka oo ahaa 1590kii neh, Tokugawa Ieyasu waxoo Edo ka dhigtay degmadiisa, waxoona sanadka marka oo ahaa 1603 noqday shogun, isla markaas neh waxee Magaalada u noqotay saldhiga xukumadiisa militari. Intii lagu jiray Xiliyadii Edo, Edo waxee isku badashay magaalooyinka ugu waaweyn caalamka, waxaana waqtigaas degenaa 1 miliyan oo qoys. Magaalada waxee noqotay caasimada dalka jabaan ayada oo xattaa imbaradoorka oo degenaa magaalada Kyoto. 263 sano kadib ayaa waxaa la riday dowladii shogun, si mar kale loo sameeyo xukumad Imbaradoor ah.

Jabaan
Bun

Kani waa maqaal ku saabsan Bunka.Bogaga "Koofi", "Coffee" iyo "Qaxwe" halkan ayaa laga soo toosiyay.

Bun, Qaxwe (; ; ) waa midho la jajabiyey oo lagu kariyey biyo (inta badan kuleyl ah, laakiin mararka qaar waxaa jira mid qaboow) kaasi oo dadku cabaan. Sida caadiga ah, Bunku waa cabitaan ka mid ah cuntoda kaas oo laga sameeyo midhaha geedka bunka. 
Geedka bunka oo lagu magacaabo Koffea wuxuu asal ahaan ka yimid wadanka Yemen, halkaasi oo la sheegay in lagu cabi jirey qiyaastii qarnigii 15aad; maanta waxaa soo saara oo ka ganacsada in ka badan 70 wadan oo intooda u badan degan gobolada Dhulbadhaha ee ka mid yihiin labada Ameeriko (Koonfur iyo Waqooyi Amerika), koonfurbari Aasiya, Hindiya iyo wadano badan oo qaarada Afrika.

Labada nooc ee ugu caansan Bunka la isticmaalo waxay kala yihiin nooca loogu jecelyahay e Bunka Carabta iyo nooc ka khafiifsan oo lagu magacaabo Bunka Robusta.

Marka midhaha koofigu bislaado ayaa laga soo guraa geedka Caffea, ka dib waa la qalajiyaa, la jajabiyaa ilaa la baceeyo oo la dhoofiyo.
Caalamka maanta aan ku noolnahay Bunku caan ayuu ka yahay, meelo badana waxaa looga isticmaala si joogto ah kaasi oo ka mid ah nolosha maalinle.

Bunka wuxuu leeyahay xoogaa asiidh ah (pH 5.0–5.1) wuxuuna fifircooni siiyaa maskaxda dadka sababtoo ah wuxuu leeyahay aalada loo yaqaano "Kaffeine" oo ah mid lala qabsado.  

Midhaha koofigu waa kuwo yaryar, wareegsan oo leh midab madoow ah.
Midhaha koofiga waa la burburiyaa si loogu dhex milo biyo iyo sonkor.

Ereyga "Bun" asal ahaan wuxuu ka soo jeedaa luuqada amharada ee wadanka Itoobiya. Soomaalidu weey soo amaahatay ereygan, laakiin dadka qaar ayaa waxay ku murmaan in ereyga Qaxwe yahay kan ugu haboon in lagu magacaabo Koofiga.

Markii la fiiriyo dhaqanka Soomaaliyeed, bunka waxaa inta badan la isticmaalaa habeenka iyo subaxa jimcaha. Gobolada qaar, gaar ahaan koonfurta Soomaaliya waxaa caan ka ah bunka iyo cambuulada, Daango iyo Shaax; kuwaasi oo ah cunto fudud oo dadku isticmaalaan wakhtiyo badan.
Bunka soomaaliya waa uu ka baxaa, laakiin wadanka ugu horeeyay aduunka oo bunka isticmaalay waxee eheed wadanka Itoobiya. Maanta bunka waxaa laga soo saaraa meelo badan oo caalamka ah.

Bunka waxaa kaloo loo isticmaalaa gaxwo ahaan oo dad ka soomaamiyeed aad u is ticmaalaan qaasatan subaxdii.

Sidoo kale eeg
 Shaax
 Matte

Tixraac

Bun
Kushiinka Soomaalida
Sagaaro

Sagaaro waa nooc ka mid ah xayawaanka duur joogta oo kali ah laga helo dhulka soomaalidu degto ee geeska Afrika. Waa nooc sidoo kale ka mid ah xayawaanka naaslayda ah. [5] IUCN  waxay ku sheegeen xayawaankan mid aan baaritaan ku filan lagu samayn, wax badana aduunyadu kama taqaano.Xayawaankan waxaa lagu qiyaasaa dheerarka jidhkiisa [madax iyo jidh-] 45-50 cm waana midka ugu yar xayawanka ay isku nooca yihiin. Dhogorteeda jilicsan waa mid midabkeedu dameeri dusha ka ah. Madaxeeda waxaa lagu gartaa inuu gobol tin oo kuusan oo midab gaduud xigeen ah leeyahay. Intaas waxaa dheer in sanka dushiisauu guduud xigeen yahay. Caloosha waxaa ku leedahay xargo daliig dhaadheer iyo hareeraha indhaha oo aan muujin giraanta cad ee loo yaqaan. Dhadigedu waxay leedahay laba naas. Sagaarada waxaa laga helaa  Konfur bari Somalia iyo dhulka Somaligalbeed ee bariga Itoobiya. Waxay badanaa ku nooshahay kaymaha duurka fog.

By:NUUR APDULAHI HASSAN
Lafdhabar

Lafdhabar waxay ku taalaa, Dhabarka, waxeena ka koobantahay 24 laf, oo la tixay,lafaha dhaxdooda waxaa ku yaalo, wax laastiig camal ah, oo nuux nuuxsan karo ama qaloocan karo.
lafaha tixan waxee gaarayaan ilaa jeegada ama dhuunta gadaasheeda, ayaga oo kala dhee dheer. lafdhabarka waxaa loo kala qeebiyaq 3 qeebood oo kala ah
 qeebta feeraha
 qeebta dhuunta 
 qeebta simanka
haddii oo lafdhabarka soo qaloocdo, waxoo noqon karaa Tuur. aduunka waxaa ku nool, dadbadan oo Tuur leh.

 Do You Suffer With Back Pain?

Bayoloji
Nafto

Nafto (; ) waa dareere loo adeegsado makiinadaha ku shaqeeya naftada, sida baabuurta, Matoorada Korontoda iyo Maraakiibta qaarkood.

Qoraalo kale
Shidaal
Saliid

Tixraac
  Oil​—How Do We Get It?

Shidaal
Awood

Awood

Awood (ingiriis: Force) waa astaamaha kartida shay leeyahay. Guud ahaan awooda waxaa loo qaybiyaa Awood Socota (kinetic Force) iyo Awood Kaydsan] (potential energy), laakiin intaas uun kuma koobna ee waxaa jira noocyo badan oo awood ah, sida: Awooda Korontada, Awooda Codka, Awooda Ileyska, Awooda Kulka, Awooda Cufisjiidadka, Awooda Falgalayasha iyo kuwo kale oo badan. 

Si waafaqsan heshiiska Nidaamka Caalamiga ee
Halbeega ee loo yaqaano SI, magaca halbeega lagu cabiro awooda dhamaanteed waa Juul oo astaantiisu tahay j; inkastoo qeybaha kala duwan ee awooda loo isticmaalo cabir halbeegyo kala duwan. Tusaale ahaan, dhererka waxaa lagu cabiraa mitir, awooda socota ee dhererka waxaa lagu cabiri mitir-juul. 

Guud ahaan, noocyada awooda intooda u badan waa la isku bedeli karaa ayadoo la isticmaalayo habab kala duwan. Awooda korontada waxaa loo bedli karaa awood kul, awood cod iyo awood iftiin iyo noocyo kale oo badan. Laakiin waxaa jira noocyo badan oo awooda ka mid ah oon la bedeli karin, sida awooda awooda cufisjiidadka lama bedeli karo. 

Shey kasta oo leh cuf taagan (rest mass) wuxuu la mid yahay awood taagan (rest energy) waxaana lagu xisaabin karaa qaacidada saynisyahanka Albert Einstein's E = mc2.

Dhinaca kale, noolaha dhamaantiis wuxuu u baahan yahay awood diyaar ah si uu u noolaado; bani-aadamku wuxuu ka helaa awooda cuntada taas oo la falgasha Ogsajiin. Sidoo kale, ilbaxnimo ama xadaarad kasta waxay u baahan tahay illo awoodeed, sida Kheyraadka Dabiiciga ah ee shidaalka, saliida, dhuxul dhagaxa ka midka yahay. 

Meerahan aan ku nool nahay ee dhulka wuxuu awooda inta ugu badan ka helaa Qoraxda qaab iftiin ama ileys ah.

Ilaahay awood weyn buu leeyahay.

Jaadyada Awooda

Isku-bedelka Awooda

Sharciga Awooda

Qiyaasta Awooda

Tixraac

Fiisikis
Halbeeg
Juqraafi
Dhul
Falgal
Koronto

Koronto (; ) waa awooda socodka elektaroono danabeysan. Sida caadiga ah korontadu waa ili-maqabatey, awood unugyo dabaysan oo socda kuwaasi oo qeyb ka ah awooda electromagnetismka. Jiritaanka korontada waxaa xidhiidh dhow la leh waxyaabo dhowr ah kuwaawi oo ka mid yihiin hilaaca, danabka, biriqda iyo noocyo kale. 

Si kastaba ha ahaatee, korontadu waa halbowlaha dhamaan teknoolojiyada casriga ah ee maanta dunidu isticmaasho.

Hordhac
Qulqulka elektaronada dabaysan, kuwaasi oo iskugu jira positive iyo negative, ayaa waxay keenaan xidhmo koronto, taasi oo sameysa xidhmo magned. Sidoo kale, qulqulka elektaronada markuu taabto shay iska-caabin adag leh waxaa khasab noqota in elektaroono badan meeshaas isku soo gaadhaan taasi oo keenta in awoodii korontada loo badelo awood kuleyl taasi oo meesha ka soo saarta awood iftiin. Habkani waa sida laambadaha iyo laydhku ku shaqeeyo.

Muuqaal

Tixraac
  Energy​—Why Essential for Life?

Saynis
Koronto
Aqoon
Fiisikis
Galley

Galleyda waa dhir iniin weyn ah, oo ay beeristeeda ay ugu horreeyeen dadyowga ku noolaan jirey Ameerikada Dhexe waayihii taariikh-ka-horaadka. Geedka galeydu wuxuu ka tirsan yahay qoyska cowska kaasi oo dhala midho firi ah. Galleyda waa dhirta sadexaad ee ugu muhiimsan waxa la beerto adduunka kaddib qamadiga iyo bariiska. Galleyda waa cunto nolol-maalmeedka dad farabadan oo dunida ku nool. Galleyda waxaa laga soo saaraa cunnooyin farabadan oo kala duwan (sida booshada) iyo saliid cuntada lagu bislaysto. Galleyda waxay ka baxdaa goobaha cimiladda dhexdhexaadka leh waxaana la beeraa xilliga gu'a.

Taariikh 

Dadyowgii la oran jirey Olmekista iyo Mayaniska ayaa dhowr jaad oo galley ah beeran jirey iyagoo karsan jirey iyadoo baduugan (iyadoo budo laga dhigey) ama farsamaysan (nixtamalization). Laga billaabo markii ay ahayd 2500 BC, dalagga wuxuu ku faafay labada qaaradood ee Ameerika (Waqooyi iyo Koonfur), waxaana ka billaabmay ganacsi ku saabsan dhowrka jaad ee ay leedahay galleyda. Markii reer Yurub ay soo gaareen qaaradaha Ameerika dabayaaqadii qarniga 15aad iyo billowga qarniga 16aad, sahimyayaal iyo ganacsadayaal ayaa galleyda geeyay Yurub halkaasoo ay ka bareen dadkii Yurub ku noolaa. Galleyda waxayna dunida intiisa kale oo dhan ku faaftay maadaama ay leedahay awood ay ku bixi karto cimiladdo kala duwan. Jaadad galleyda kamid ah oo kaarbohaydareytyada hodan ku ah waxaa la dhahaa galleyda macaan waxaana loo beeraa si ey dadka u cunaan, jaadad kalena waxaa loo beeraa si ay quud u noqdaan xoolaha. 

Galleyda waa dallagga loogu beerista badan yahay qaaradaha Ameerika, iyadoo 332 milyan oo tan sanadkiiba uu Mareykanka ka baxo. Qiyaas ahaan 40% soosaarista beeraha ee dallagan - 130 milyan oo tan - waxaa loo adeegsadaa sameynta ethanol. Galleyda la hidde-baddallay (genetically modified) waxay ka koobnayd 85% galleyda 2009kii laga beeray Mareykanka.

Qoraalo La Xidhiidha

Tixraac 

 The Wonders of Corn
 Roney, John (Winter 2009). "The Beginnings of Maize Agriculture". Archaeology Southwest 23 (1): 4.
  Food and Agriculture Organization of the United Nations, Statistics Division (2009). "Maize, rice and wheat : area harvested, production quantity, yield"
 "US Approves Corn Modified for Ethanol". The New York Times. February 11, 2011.
 Genetically modified plants: Global Cultivation Area Maize GMO Compass, March 29, 2010, retrieved August 10, 2010.

Bayoloji
Firiley
Xasuuqii Wagalla

Dad dilkii Wagalla waxee eheed askarta kiinyaatiga marka ee dilaayeen dad soomaali oo aad u badan. dad aa ku qayaasaayo in ee askarta kiinyaatiga dileen, somali ka badan 5000 oo qof, meel ee u jirto 15km caasimada wajir. arintaan waxee dhacday 10kii febraayo 1984tii.
madaxda kiinyaatiga weediidanaayeen in ee ka hadlaan arintaan oo askartooda dhameesay somalida.
waxee dhihi jireen 57 qof kaliya aa ku dhimatay meel ee wax qabad ku sameenaayeen.

oktoobar 2000, ee madaxda kiinyaatiga qirteen, in ee askartooda ku laayeen dad badan oo soomaali ah, Gobolka wajir.

Kiinya
Taariikh
Schiphol

thumb|right|300px

Schiphol 
Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM), oo loo yaqaan 'Schiphol' (Dutch: Luchthaven Schiphol), ayaa lagu magacaabaa [ˌlʏxtɦaːvə (n) sxɪp ()) ɔl]), waa garoonka weyn ee caalamiga ah ee Netherlands. Waxay ku taal 9 kiiloomitir (5.6 mayl) [4] koonfur galbeed ee Amsterdam, degmada Haarlemmermeer, Waqooyiga Holland. Waa garoonka saddexaad ee ugu dhow ee Yurub ah marka la eego mugga rakaabka. Madaarka waxaa loo dhisay sidii fikrad hal-kiilo ah: hal terminaal oo waaweyn ayaa u kala qaybiyay saddex hool oo ballaaran.
Schiphol waa xarun KLM iyo shirkadeeda gobalka KLM Cityhopper iyo sidoo kale shirkadaha Corendon Dutch Airlines, Martinair, Transavia iyo TUI duulimaadka Netherlands. Madaarka ayaa sidoo kale u adeega xarun Europe ah oo loogu talagalay Jet Airways iyo saldhig u ah EasyJet, Airways Planet iyo Vueling.
Schiphol ayaa la furay 16kii Sebtembar 1916 iyada oo ah saldhigga militariga. Dhamaadka dagaalkii koowaad ee aduunka ayaa sidoo kale arkay bilawga isticmaalka dadweynaha ee garoonka diyaaradaha ee Schiphol, garoonka diyaaradaha ayaana ugu dambeyntii ku waayay doorka milatari ee gabi ahaanba. Sannadkii 1940-kii, Schiphol wuxuu lahaa afar wadiiqooyin wiqiyadood oo ah 45-darajo. Madaarka ayaa waxaa qabsaday milatariga Jarmalka isla sannadkan waxaana loo badalay Fliegerhorst Schiphol. Garoonka diyaaradaha waxaa lagu burburiyey bam-gacmeed laakiin dhamaadkii dagaalka ayaa garoonka diyaaradaha si dhakhso ah dib loogu soo celiyay. 1949-kii, waxaa la go'aamiyay in Schiphol uu noqon lahaa garoonka diyaaradaha ee Holland.

Nederland

Sido kale fiiri

Holland
Dooro

Dooro  waa xayawaan la cuno.
Doorada waa xayawaanka ugu badan adduunka dhinaca faafidda, waxaana u ahaa 2003 24 bilyan, dadka ayaa waxey u isticmaalaan iney cunaan Hilibkooda iyo waliba Ukuntooda. Sidoo kale waxaa la sheegaa in dadka vietnameska ey yihiin dadkii u horreeyey ee dhaqda doorada. Beerahadoorada a ku yaala dunida oo dhan ayaa waxaa lagu qiyaasaa in ey barbaariyern 70 bilyan oo dooro. Magaceeda guud waa dooro. Odaga waa diiq. Habarta waa dooro. Ukunta marka la fiiqo waxa ey noqotaa jiijiil. Marka laba jir gaarto waa boojaal ama boojaal. Waa isku qoraal labka iyo dheddigga balse dhawaaqa ayaa kala beddalan. Doorada ukunta waxay ku fadhiisataa oo ay huurisaa 21 habeen. Qaarbaa hallaaba oo loo yaqaano af soomaali ahaan fuunto. Doora ada caadiyan waxa ay dhashaa sida badan ukumo gaarayo 12 xabbo. Kaddibna waxay noqotaa uq haddii aana loo dhigin ukun. Dooradaa waa dabjoog. Waxa aan uga faa'iidaysan karnaa hilib ahaan ama ukun ahaan. Soomaaliya aad bay ugu fiican tahay dhaqashada doorada. Ilaa haddase lagama faaiidaysan ishaas oo ah il dhaqaale.

 Lessons From the Birds of the Heavens

Shimbir
Dad Qalato

Dad qalato (; ) waa ficilka ama ku dhaqanka dadka cuna hilibka aadamaha ama xubno ka mid ah hilibka aadamaha. Qofka dhaqan ka dhigta cunitaanka ama isticmaalka hilibka dadka waxaa loo yaqaanaa Dad qalato.

Sharaxaad
Dadqalatada waxay ka jirtaa meelo badan oo caalamka ka mid ah; kuwaasi oo dhamaantood si joogto ah ama goosgoos ah u cuna qeybo ka mid ah hilibka dadka. Sababta qaar ka mid ah dadkaasi u isticmaalaan hilibka ilaa hada si fiican looma fahansana laakiin waxaa la sheegay in qaarkood u geeyso aqoon daro, xanuun ama majaro habaabin been ah.

Sidoo kale fiiri
Buti

Xigasho
 Cannibalism
 Escape to Vanuatu

Dad
Taariikh
Hilib

Hilib(; ) waa jiidhka xayawaanka kaasi oo dadku u quutaan cunto ahaan. Sida caadiga ah, aadamuhu (dadka) waa gebi-quute (Saynis ahaan omnivorous), taasi micnaheedu waa in dadku quutaan hilibka iyo caanaha xayawaanka iyo dhamaan kheyraadka dhirta.

Tan ilaa iyo kumanaan sano ka hor dadku waxay ku tiirsanaayeen hilibka xayawaanka iyo midhaha dhirta ayagoo isticmaali jirey Ugaadhsi iyo Qadhaabsi. Si kastaba ha ahaatee, horaantii ilbaxnimada aadamaha ayaa dadku bilaabeen ineey dhaqdaan xoolo si loo manaafacaadsado kheyraadkooda.
Hilibku wuxuu ka kooban yahay biyo, borotiin, iyo dux waana cunto aad ugu muhiim ah jidhka iyo caafimaadka dadka.

Hilibka waxaa laga helaa xayawaanka. Hilibka waxoo ka sameysanyahay, murqo,ama seed, iyo subak. Hilibka waxoo leeyahay brotiin, aad u badan oona muhiim u ah, korka ama jirdhiska bini aadanka. Hilibaha la cuno wee kala duwan yihiin. Hilibka soomaalida cunto, waxaa ka mid ah, hilbaha xalaasha ah, sida Hilibka Lo'da, Geelka,ariga, Idada, Malaayga,doorada iyo Sagaarada.Dadka aduunka ku nool waxaa saaid uugu ah Hilbaha ee cunaan, sida Hilibka Doofaarka, Eyga, Fardaha, yaanyuurta,Dooliga,Masaska,iyo Caaro caaro. Iyo wax badan oo la tiri karin.

Tixraac
 Meat
New York

w:es:New York
New York ama New York City, waa magaalo ku taalo dalka Mareykanka.
New York waa magaalada ugu dad tirada badan dalka Marrykanka marka lafiiriyo sida ee iskuugu dhawyihiin, waana meesha hogaamiso ganacsiga aduunka.

Magaalada New York waxaa lagu yaqaanaa Hurdo la aanta, waa magaalo shaqeeneeso habeen iyo maalin.
tirada dadka magaalada New york waa 8.336.697 (2012), waxaana lagu hadlaa luqado gaareeso, ku dhawaan 170 luqad, ajnabiga ayaa ku badan magaalada. New york waa magaalada la soo weeraray 11kii sebteembar 2001. waxaana ku dhintay dad gaareeso ku dhawaan 3000 oo qof, labo dabaq oo la soo riday.

 Yankee Stadium (1923)

Waddamha degaan New York

  150,000+:

  200,000+:

  250 000+

  50,000+:

  1, 100,000+
  2,200,000+:

  2,200,000+

  150,000+

  100,000+

  650 000+

Tixraac

 

Ameerikada waqooyi
Maraykanka
Magaalooyinka
Martin Luther King

Martin Luther King (dhashay Janaayo 15, 1929 – dhintey Abril 4, 1968) wuxuu ahaa nin dadka madoow ee wadanka Mareykan, kaasi oo u ololeen jiray xaqa iyo xuquuqda dadka laga tirada badan yahay, gaar ahaan dadka madoow, ee caraiga Maraykanka.
woxoo ahaa nin firfircoon oo radinaayey xoreenta dadka madowga mareykanka.
waxoo caan kuyahay, qudbadii " waxan heysta Riyo " (I have a dream).
Martin waxoo ku dhashay Atlanta gobolka Georgia , janaayo 15 1929kii.
waxaana la dilay Abriil 4 1968. martin wuxu dhashay January 15 , 1929

Ameerikada waqooyi
Taariikh
Maraykanka
U qeybin

U qeybi (÷)
Si gaar ahaaneed, haddii c lagu dhuftay b ay lamid tahay a, oo loo qoro:

taas oo b aysan aheyn Eber, kadibna a loo qeybiyay b waxey la mid tahay c, oo loo qoro:

xaqiiqo, 

maadaama
.

Aasaaska xisaabta
Burj Khalifa

Burj Khalifa (, turjumaad: "Dabaqa Khalifa"; loogu dhawaaqo  ), sidoo kale loo yaqaano Burj Dubai waa dabaqa ugu dheer aduunka kaasi oo ku yaala magaalada Dubay, Imaaraatka Carabta. Burj Khalifa waa dabaqa aduunka uugu dheer, oo dhirirkiisu yahay 828 meter . Waxoona ku yaalaa magaalada Dubay ee dalka Imaaraatka Carabta. Burj khalifa waxaa la bilaabay, 21 sebteembar 2004.
waxaana la dhameeyay 2009 oona la furay 4 Janaayo 2010.
Dabaqaan dheer waxaa ku dhaxyaalo Hotelal iyo guryo.

Muuqaalo

Xigasho

Aasiya
Qaansa Roobaad

Qaansa Roobaad

„Ilaahay Nuux iyo reerkiisiiba wuxuu u ballanqaaday inuunan dib dambe daad waxa dunida ku nool ku baabbiʼinayn. Yehowah qaanso roobaad buu ku calaamadeeyay axdigan qalbi qaboojiska leh uu ballanqaaday.” 

 Daadkii Waa Laga Badbaaday
 Rainbow
 Make Your Own Rainbow
Qaanso

Qaanso (carabi: قوس taliyaani: arco ingiriis: bow) waa ul xoodan oo xadhig adag ku xidhan yahay. 

Leebka dabadiisa ayaa lagu xidhaa xadhiga qaansada ka dib, leebka ayaa gadaal loo jiidaa lana sii daaya ayadoo lala shiishayo bar ama meel. 

Marka la tixraaco taariikhda aadamaha, leebka iyo qaansadu waa hub la isticmaali jirey tobanaan qarni ka hor wakhtigii ilbaxnimadu bilaabantey. 

Leebka iyo qaansadu waa labo shey oon kala hadhin, sababtoo ah waa la isla isticmaalaa. 

Wakhtiyadii hore leebka iyo qaansada waxaa loo isticmaali jirey in lagu ugaadhsado. 

Leeb iyo Qaanso
Baraf

Baraf waa biyo qaboobay, oo dhagax noqday.
wadamada qaarkood baraf ayaa ka dhaco oo budo ah ama buunsho camal, mararka qaar barafka asiga oo yar yar oo dhagax camal ah, oo soo dhacaa.

 Ice
  The Allure of Ice Fishing

Fiisikis