locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Yr wythnos diwethaf, wrth ymateb i mi, cyfeiriodd Ysgrifennydd y Cabinet at ddatganiad Undeb Amaethwyr Cymru bod Arla yn bwriadu cadw'r safle tra bod cyfleoedd posibl ar gyfer cynhyrchion eraill yn cael eu harchwilio, ac y byddai'n trafod â nhw ymhellach. Fe'm hysbyswyd ers hynny gan un ffynhonnell mai'r cwbl y mae 'cyfleoedd eraill ar gyfer y safle' yn cyfeirio ato yw ailddechrau cynhyrchu pe byddai tariffau yn cael eu cyflwyno ar fewnforion caws ar ôl Brexit. Ond gwelsom hefyd, dros y penwythnos, adroddiadau bod Starbucks wedi taro bargen drwyddedu 21 mlynedd gydag Arla i weithgynhyrchu, dosbarthu a marchnata ei amrywiaeth o goffi llaeth parod i'w yfed premiwm ledled Ewrop, y dwyrain canol ac Asia, sydd o bosibl yn creu cyfleoedd ehangach. Efallai na fyddwch chi'n gallu dweud wrthym ni tan y byddwch wedi siarad gydag Ysgrifennydd y Cabinet, ar ôl ei drafodaeth, ond a wnewch chi hysbysu'r Cynulliad pa drafodaethau a gynhaliwyd, yn y cyd-destun hwnnw, ac a yw hyn wedi ei gyfyngu i dariffau ar ôl Brexit yn unig, neu a oes cyfleoedd newydd yn gysylltiedig â'r contractau newydd a hysbysebwyd gyda thrydydd partïon?

Last week, responding to me, the Cabinet Secretary referred to the Farmers' Union of Wales statement that Arla was set to retain the site while potential opportunities for other products are explored, and that he would be taking that further with them. I've since been told by one source that 'other opportunities for the site' simply refers to recommencing production should tariffs be imposed on cheese imports post Brexit. But we also saw, over the weekend, reporting that Starbucks has struck a 21-year licensing deal with Arla to manufacture, distribute and market its range of premium ready-to drink milk-based coffees across Europe, the Middle East and Asia, which potentially opens wider opportunities. Perhaps you won't be able to tell us until you've spoken to the Cabinet Secretary, after his discussion, but will you inform the Assembly what discussions have been had, in that context, and whether this is simply restricted to tariffs post Brexit, or whether there are new opportunities linked to the publicised new contracts with third parties?
Er hynny, dro ar ôl tro, rydych wedi ymrwymo eich hun, yn ddiffuant rwy'n credu, i hyrwyddo dulliau ataliol mewn iechyd a gofal yng Nghymru. Roedd ffigurau dros dro'r setliad llywodraeth leol ddoe yn dangos gostyngiad cyffredinol o 1 y cant ar gyfer llywodraeth leol, gyda phob awdurdod lleol yng ngogledd Cymru yn wynebu gostyngiad, er bod saith yn ne Cymru wedi aros yr un fath neu wedi cynyddu, gyda chyllid y GIG, fodd bynnag, yn cynyddu 7 y cant, yn hytrach nag ystyried sut y gallem gyllidebu'n fwy deallus er mwyn cyflawni mwy drwy atal ac ymyrraeth gynnar. Felly, sut rydych yn ymateb i'r datganiadau yn y llythyr gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, a ddosbarthwyd inni ddoe, ac a arwyddwyd gan arweinwyr CLlLC o bob plaid, lle roedd arweinydd grŵp Ceidwadol CLlLC, Peter Fox, yn dweud: Gyda £370 miliwn o arian newydd yn dod o San Steffan, roedd angen ymagwedd ddychmygus tuag at ariannu gwasanaethau ataliol er mwyn cadw pobl allan o'r ysbytai. Yn hytrach, mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi cynnydd o saith y cant i'r GIG ac wedi torri cyllidebau cynghorau am yr wythfed flwyddyn yn olynol. Nid ydym yn argymell toriad yng nghyllid y GIG; yr hyn yr ydym yn ei argymell yw cyllidebau ataliol dychmygus a chraff sy'n cadw'r pwysau oddi ar wasanaethau iechyd, drwy sicrhau bod y ddau beth yn gweithio'n well gyda'i gilydd.

Notwithstanding that, you have repeatedly and, I believe, sincerely committed yourself to driving forward preventative approaches to health and care in Wales. Yesterday's local government provisional settlement figures show an overall 1 per cent reduction for local government, with every local authority in north Wales seeing a reduction, although seven in south Wales saw a standstill or increase, and with NHS funding, however, going up 7 per cent, rather than seeing how we could budget smarter in order to deliver more through early intervention and prevention. How, therefore, do you respond to the statements in the letter from the Welsh Local Government Association, issued to us all yesterday, signed by the WLGA leaders from all parties, in which the WLGA Conservative group leader, Peter Fox, said, 'With £370 million new monies arriving from Westminster, an imaginative approach to funding preventative services to keep people out of hospitals was needed. Instead, the Welsh Government has given the NHS a seven per cent increase and cut council budgets for the eighth year in succession.' We're not advocating a cut in NHS funding; what we're advocating is imaginative, smart, preventative budgets that keep the pressure off health services by the two working better together.

Sut gallwn i anghofio amdanoch chi, Darren? [ Chwerthin.]

How could I forget you, Darren? [ Laughter.]

Yr eitem nesaf yw dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar awdurdodau lleol, ac rydw i'n galw ar Paul Davies i wneud y cynnig.

The next item is the Welsh Conservatives' debate on local authorities, and I call on Paul Davies to move the motion.

Roeddwn i o dan yr argraff bod y mater yma'n cael ei ddelio'n ganolog, ac felly'n amlwg dyw o ddim.

I was under the impression that it was being controlled centrally.
So, you're going to cause a stir.

Felly, rydych chi'n mynd i godi nyth cacwn efo'r cynnig yma, beryg.
They can be sure, as can the women's team, that, whatever the results are in the future, the Red Wall will be there to celebrate and support as it has throughout this journey. Together stronger. Thank you, team Cymru. [ Applause.]

Gallant fod yn sicr, fel gall y tîm merched hefyd, beth bynnag fo unrhyw ganlyniad yn y dyfodol, bydd y Wal Goch yno i ddathlu a chydymdeimlo fel y mae wedi bod ar hyd y siwrnai hon. Gyda'n gilydd yn gryfach. Diolch, tîm Cymru. [ Cymeradwyaeth.]

We'll move on to item 5, 90-second statements. We only have one statement today, and I call on Siân Gwenllian.

Eitem 5, datganiadau 90 eiliad. Dim ond un heddiw, a galwaf Siân Gwenllian.

Stand up. If the Deputy Minister -

Codwch ar eich traed. Os yw'r Dirprwy Weinidog -

I just wanted to ask about access to cash. Which? has said that we're going to be in a situation where we're going to be a society - . I'm not sure if -

Roeddwn i jest eisiau gofyn ynglŷn â mynediad at arian parod. Roedd Which? wedi dweud ein bod ni'n mynd i fod mewn sefyllfa lle rydyn ni'n mynd i fod yn gymdeithas - . Dwi ddim yn siŵr bod -

Thank you for the question. An increased supply of rented social housing is essential. We will meet our 20,000 affordable homes target, and the majority of these homes will be social housing for rent. I will go further and support councils to take advantage of the new conditions to build new council housing at scale and pace.

Diolch am y cwestiwn. Mae cyflenwad cynyddol o dai rhent cymdeithasol yn hanfodol. Byddwn yn cyflawni ein targed o 20,000 o gartrefi fforddiadwy, a bydd y mwyafrif o'r cartrefi hyn yn dai cymdeithasol i'w rhentu. Byddaf yn mynd gam ymhellach ac yn cefnogi cynghorau i fanteisio ar yr amodau newydd i adeiladu tai cyngor newydd ar raddfa fawr ac yn gyflym.
Bore da eto, gydag ymddiheuriadau am yr oedi yn y darlledu a ddigwyddodd achos problemau cysylltiad. Gwnaethon ni glywed cwestiwn Mick Antontiw, a nawr, Aled - dŷch chi wedi clywed y cwestiwn. Ydych chi'n hapus i ddechrau ateb?

Good morning once again, with apologies for the delay in the broadcast, which is as a result of problems with connectivity. We heard Mick's question, and, now, Aled are you happy to respond?
Yn wir, Lywydd. Rwy'n cydnabod mai fy nghyfrifoldeb yw bod yma ar amser, ac rwy'n ymddiheuro i'r cynigydd ac i'r Siambr am fod yn hwyr ar gyfer dechrau'r ddadl heddiw. Felly, rwy'n ymddiheuro heb betruso, ac rwy'n cynnig gwelliant 2 yn enw Jane Hutt yn ffurfiol.

Indeed, Presiding Officer. I recognise it's my responsibility to be here on time, and I do apologise to the proposer and to the Chamber for being late for the start of today's debate. So, I apologise without hesitation, and I formally move amendment 2 in the name of Jane Hutt.
Prif Weinidog, rydych chi wedi sôn am yr angen i fynd yn araf o ran brechu pobl, ond nid yw'n ymddangos bod neb arall yn gallu deall hyn, gan gynnwys Cymdeithas Feddygol Prydain. Ac mae tri Gweinidog arall, yn hytrach nag esbonio'r meddylfryd sy'n sail i'r penderfyniad i wneud pethau yn araf, wedi dod allan a phenderfynu mai dyma sy'n digwydd. Mae Vaughan Gething, Kirsty Williams a Jeremy Miles i gyd yn dweud bod y brechlyn yn cael ei gyflwyno cyn gynted â phosibl. Mewn geiriau eraill, maen nhw, bob un ohonynt, yn gwrthddweud yn llwyr eich polisi a ddatganwyd yn gyhoeddus. Tybed a allwch chi egluro pam mae hyn yn digwydd. Rydym ni'n deall erbyn hyn o'ch ymateb yn gynharach heddiw nad yw'r rhaglen frechu hyd yn oed wedi cael ei thrafod ar lefel y Cabinet. A yw eich Cabinet yn deall eich polisi ar frechu pobl Cymru? A oes unrhyw un yn ei ddeall?

First Minister, you've talked about the need to go slow with vaccinating people, but nobody else seems able to understand this, including the BMA. And three other Ministers, rather than explaining the thinking behind the go slow, have simply come out and decided that this is what is happening. Vaughan Gething, Kirsty Williams and Jeremy Miles are all saying that the vaccine is being rolled out as fast as possible. In other words, they are, all of them, totally contradicting your publicly stated policy. I wonder if you can explain why this is happening. We now understand from your response earlier today that the vaccination programme has not even been discussed at Cabinet level. Does your Cabinet understand your policy on vaccinating the Welsh people? Does anyone understand it?
Certainly, Madam Presiding Officer. I merely wanted to reiterate that I meant no disrespect either to the Assembly or to any Member of it. I was trying to make a humorous point out of a serious issue. I realise that a sense of humour is an individual thing. I welcome what you said also about not wanting to chill the spontaneity of debate in this Chamber, and, indeed, respecting the rights of minority parties within it.

Wrth gwrs, Madam Lywydd. Y cwbl yr oeddwn i eisiau ei wneud oedd ailadrodd nad oeddwn i'n bwriadu cyfleu unrhyw amarch at y Cynulliad nac at unrhyw Aelod ohono. Roeddwn i'n ceisio gwneud pwynt doniol o fater difrifol. Rwy'n sylweddoli bod synnwyr digrifwch yn beth unigol. Croesawaf yr hyn a ddywedasoch hefyd am beidio â bod eisiau tarfu ar natur ddigymell y dadlau yn y Siambr hon, ac, yn wir, am barchu hawliau pleidiau lleiafrifol ynddi.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

I just wanted to add that, traditionally, there has been a consensus in terms of our discussions with Government. We estimate that between 5 and 10 per cent of any grant is spent on administration and the bureaucracy related to that grant.

Roeddwn i jest am ychwanegu, yn draddodiadol, mae yna gonsensws o ran ein trafodaethau ni gyda'r Llywodraeth. Rŷn ni'n amcanu bod rhwng 5 a 10 y cant o werth unrhyw grant yn cael ei wario ar y gweinyddu a'r fiwrocratiaeth sy'n berthnasol i'r grant.
Thank you for that. I'll go to Hefin and then Alun. Hefin.

Diolch am hwnna. Fe wnaf i fynd at Hefin ac wedyn fe wnaf i fynd at Alun. Hefin.

Minister, Wales has now a single waiting-time target for cancer diagnosis and treatment, which I welcome. However, it is well known that we lack capacity in diagnosis services, and your Government has failed to meet its own targets for cancer waiting times via the urgent route since 2008. Minister, what action are you taking to deliver this significant investment in cancer facilities across Wales to build up the capacity required to meet this new single target for cancer diagnosis?

Weinidog, un targed sydd gan Gymru bellach mewn perthynas ag amser aros ar gyfer diagnosis o ganser a thriniaeth canser, ac rwy'n croesawu hynny. Fodd bynnag, mae'n hysbys nad oes gennym y capasiti o ran gwasanaethau diagnosis, ac mae eich Llywodraeth wedi methu cyrraedd ei thargedau ei hun ar gyfer amseroedd aros canser drwy'r llwybr brys ers 2008. Weinidog, pa gamau rydych yn eu cymryd i sicrhau'r buddsoddiad sylweddol hwn mewn cyfleusterau canser ledled Cymru i adeiladu'r capasiti sydd ei angen i gyrraedd y targed sengl newydd hwn ar gyfer diagnosis canser?

Well, yes, entirely on volunteers. There is great dependence. We have one person who works for us one day a week, in quite a large festival in the Welsh language sector. And the rest of us, some 20 of us, are volunteers, who offer our time throughout the year to ensure that it works.

Yn llwyr ar wirfoddolwyr - yn llwyr ar wirfoddolwyr. Mae gennym ni un person yn gweithio i ni un diwrnod yr wythnos, mewn gŵyl gymharol fawr yn y Gymry Gymraeg. Mae'r gweddill ohonom ni, gryn 20 ohonom ni, yn wirfoddolwyr sydd yn rhoi o'n hamser trwy'r flwyddyn i wneud yn siŵr bod y peth yn gweithio.

Thank you, Presiding Officer. Today I'm announcing the Welsh Government's response to Professor Ellen Hazelkorn's report 'Towards 2030 - A Framework for Building a World-class Post-Compulsory Education System for Wales', which was published on 10 March 2016.

Diolch i chi, Lywydd. Heddiw, rwy'n cyhoeddi ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad yr Athro Ellen Hazelkorn 'Tuag at 2030 - Fframwaith ar gyfer Datblygu System Addysg Ôl-orfodol o'r Radd Flaenaf i Gymru', a gyhoeddwyd ar 10 Mawrth 2016.

Yes. The second Severn bridge is a UK Government asset. The UK Government wrote to inform the First Minister of the name change in September 2017, and the First Minister did not object to the proposal.

Gwnaf. Ased Llywodraeth y DU yw'r ail bont Hafren. Ysgrifennodd Llywodraeth y DU i hysbysu'r Prif Weinidog ynglŷn â newid yr enw ym mis Medi 2017, ac nid oedd y Prif Weinidog yn gwrthwynebu'r cynnig.
Diolch. I launched our animal welfare plan for Wales on 4 November, which builds on our achievements since the devolution of animal welfare powers in 2006. It outlines how we will take forward the animal welfare commitments in our programme for government, and other measures to further improve animal welfare across Wales.

Diolch. Lansiais ein cynllun lles anifeiliaid ar gyfer Cymru ar 4 Tachwedd, ac mae'n adeiladu ar ein cyflawniadau ers datganoli pwerau lles anifeiliaid yn 2006. Mae'n amlinellu sut y byddwn yn bwrw ymlaen â'r ymrwymiadau lles anifeiliaid yn ein rhaglen lywodraethu, a mesurau eraill i wella lles anifeiliaid ledled Cymru.
The number of newborn babies in care proceedings has doubled in Wales. Do you know why? Some people mention section 76 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014, and that it is related to that. Are you aware of anything in relation to that?

Mae nifer y babanod newydd-anedig mewn achosion gofal wedi dyblu yng Nghymru. A ydych chi'n gwybod pam? Mae rhai pobl yn sôn am adran 76 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, a bod hynny'n rhywbeth i wneud efo fo. A ydych chi'n ymwybodol o unrhyw beth i wneud efo hwnna?

The next item is the statement by the Minister for Social Services and Public Health on the tobacco control delivery plan. Therefore I call on the Minister, Rebecca Evans.

Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad gan Weinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol ar y cynllun gweithredu rheoli tybaco. Felly, rydw i'n galw ar y Gweinidog, Rebecca Evans.
Na, mae yna nifer. Gad i fi drafod a ydym ni'n cael rhannu'r wybodaeth o ran y llif. Os edrychaf i ar y llif - .

No, there are many. Let me discuss whether I'm able to share the information in terms of the output. If I look at the output - .

Diolch, Janet. Dylai pob plentyn a phob person ifanc allu manteisio ar ddewis eang o ddarpariaeth chwarae yn eu hamgylchedd lleol a chymunedol. Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol i annog ysgolion i ddarparu eu cyfleusterau at ddefnydd a budd ehangach y gymuned.

Thank you, Janet. All children and young people should be able to access a wide choice of play provision in their local environment and community. The Welsh Government is working with local authorities to encourage schools to make their facilities available for wider community use and benefit.

Gwnaf. Mae gwasanaeth ambiwlans Cymru yn parhau i ddarparu gwasanaeth hynod ymatebol i bobl Cymru er gwaethaf lefelau uwch nag erioed o alw. Ym mis Mawrth, cafodd 69.6 y cant o alwadau lle'r oedd bywyd yn y fantol ymateb o fewn wyth munud, gydag amser ymateb nodweddiadol o bum munud a 29 eiliad.

Yes. The Welsh ambulance service continues to deliver a highly responsive service to the people of Wales despite record levels of demand. In March, 69.6 per cent of immediately life-threatening calls received a response within eight minutes, with a typical response time of five minutes and 29 seconds.

Diolch am godi'r mater hwn. Byddwch yn gwerthfawrogi y byddai'n amhosibl gwneud datganiad ar y cais i alw i mewn heddiw. Fodd bynnag, bydd yn cael ei ystyried gan Lywodraeth Cymru a bydd penderfyniad gyda chi cyn gynted â phosibl.

Thank you for raising this issue. You'll appreciate that it would be impossible today to make a statement on the call-in request. However, it will be under consideration by Welsh Government and a decision will be with you as soon as possible.
Mae Comisiynydd Cyn-filwyr Cymru yn cael ei benodi gan Lywodraeth y DU ac felly nid yw'n atebol yn uniongyrchol i Lywodraeth Cymru. Fodd bynnag, mae'r comisiynydd yn eiriolwr pwysig dros gyn-filwyr yng Nghymru. Rwyf wedi ei gyfarfod nifer o weithiau ac rwy'n edrych ymlaen at weithio mewn partneriaeth ag ef er budd ein cyn-filwyr.

The Veterans' Commissioner for Wales is a UK Government appointment and is therefore not directly accountable to Welsh Government. However, the commissioner is an important advocate for veterans in Wales. I have met him a number of times and look forward to working in partnership with him for the benefit of our veterans.
I now call on the First Minister to reply to the debate.

Rwy'n galw ar y Prif Weinidog i ymateb i'r ddadl.
Diolch yn fawr iawn am y cwestiwn hwnnw, Jack Sargeant. Mae Llywodraeth Cymru yn trefnu gweithgareddau bob blwyddyn i hyrwyddo ymgyrch y Rhuban Gwyn a thynnu sylw at yr agenda trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol fel rhan o'r 16 diwrnod o weithredu. Eleni, bydd ein swyddogion yn cynnal digwyddiad mewnol yn Llywodraeth Cymru i godi ymwybyddiaeth ac annog swyddogion i ddod yn llysgenhadon y Rhuban Gwyn.

Thank you very much, Jack Sargeant, for that question. The Welsh Government organises activities each year to promote the White Ribbon campaign and highlight the violence against women, domestic abuse and sexual violence agenda as part of the 16 days of activism. This year, our officials will host an internal event in the Welsh Government to raise awareness and encourage officials to become White Ribbon ambassadors.
Thank you. I heard a sweeping statement aimed at a Government in power. I didn't hear any names. However, if the Member - .

Diolch. Clywais ddatganiad ysgubol wedi'i anelu at Lywodraeth mewn grym. Ni chlywais unrhyw enwau. Fodd bynnag, os yw'r Aelod - .

Of course, quality is as important as quantity, and we know that falling behind early, particularly in cognitive development, can have long-lasting effects for children, particularly in later childhood, and indeed in later life. I've pressed you previously about the early years childcare and play workforce plan, and you indicated it would be available in the spring. Well, here we are, and I was just wondering whether you could give us an update as to when we're likely to see it, and whether its publication is now, in fact, imminent.

Wrth gwrs, mae ansawdd yr un mor bwysig â maint, ac rydym yn gwybod bod llithro ar ôl yn gynnar, yn arbennig o ran datblygiad gwybyddol, yn gallu effeithio ar blant am amser hir, yn enwedig yn ddiweddarach yn eu plentyndod, ac yn wir yn ddiweddarach mewn bywyd. Rwyf wedi pwyso arnoch o'r blaen ynglŷn â'r cynllun ar gyfer y gweithlu blynyddoedd cynnar, gofal plant a chwarae, ac fe ddywedoch y byddai ar gael yn y gwanwyn. Wel, dyma ni, ac roeddwn yn meddwl tybed a allech roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni ynglŷn â phryd rydym yn debygol o'i weld, ac a yw ar fin cael ei gyhoeddi mewn gwirionedd?

First Minister, do you join with me in welcoming Persimmon Homes' decision to settle out of court during the summer and grant 55 householders on a Cardiff estate - St Edeyrns - their leasehold free of charge? They were on that estate despite the fact that the other 1,100 properties were sold as freehold, and it really is time that developers stopped using leasehold simply as another tool to generate income. It should only be used when the type of tenure requires leasehold, and there are times when it does, but usually on these residential estates freehold is what should be granted.

Prif Weinidog, a ydych chi'n ymuno â mi i groesawu penderfyniad Persimmon Homes i setlo y tu allan i'r llys yn ystod yr haf a rhoi eu prydles i 55 o ddeiliaid tai ar ystâd yng Nghaerdydd - Saint Edeyrn - yn rhad ac am ddim? Roedden nhw ar yr ystâd honno er gwaethaf y ffaith fod y 1,100 o dai eraill wedi eu gwerthu fel rhydd-ddaliadau, ac mae wir yn bryd i ddatblygwyr roi'r gorau i ddefnyddio lesddaliad dim ond fel ffordd arall o gynhyrchu incwm. Dylid ond ei ddefnyddio pan fydd y math o ddeiliadaeth yn gofyn am brydles, a cheir adegau pan fydd hynny'n digwydd, ond rhydd-ddaliad yw'r hyn y dylid ei roi ar yr ystadau preswyl hyn fel rheol.
Diolch am eich ateb, Weinidog. Mae hwn yn faes a gefnogir yn drawsbleidiol rwy'n credu, ac mae hefyd yn boblogaidd iawn gyda grwpiau cymunedol. Mae ynni dŵr a solar ar raddfa fach yn enwedig yn boblogaidd, ac yn fwyfwy hyfyw gyda chapasiti storio gwell drwy fatris gwell. O ran ein targedau ar gyfer 2030 felly, tybed a ddylem fod hyd yn oed yn fwy uchelgeisiol wrth bennu'r gyfran honno o ynni rydym am ei gweld yn cael ei chynhyrchu drwy gynlluniau ar raddfa fach.

Thank you for that answer, Minister. This is an area, I think, that has cross-party support and is also very popular with community groups. Small-scale hydro and solar, in particular, are popular, and evermore viable with better storage through improved batteries. I just wonder if, therefore, for our targets of 2030, we should be even more ambitious in setting that proportion of energy we wish to see generated by small-scale schemes.