locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Thank you. Can I just remind Members this is a statement, and therefore these are questions to the Cabinet Secretary? I am going to be very tight now. I've got a number of speakers who want to speak, and spokespeople have had their opportunity. Some of them took a little bit too long and I'll be speaking to them a bit later, but can we just ask questions of the Minister now? Jenny Rathbone, please.

Diolch. A gaf i atgoffa'r Aelodau mai datganiad yw hwn, ac felly cwestiynau i'r Ysgrifennydd Cabinet yw'r rhain? Rwy'n mynd i fod yn dynn iawn nawr. Mae gen i nifer o siaradwyr sydd eisiau siarad, ac mae llefarwyr wedi cael eu cyfle. Cymerodd rhai ohonyn nhw ychydig bach yn rhy hir a byddaf yn siarad â nhw ychydig yn nes ymlaen, ond a gawn ni ofyn cwestiynau yn unig i'r Gweinidog nawr? Jenny Rathbone, os gwelwch yn dda.

Good morning, all. Thank you for the opportunity to give evidence this morning.

Bore da, bawb. Diolch am y cyfle i roi tystiolaeth yma y bore yma.

Well, I find myself disagreeing with most of my Labour colleagues and Plaid Cymru colleagues and sadly find myself almost agreeing with the Conservatives and with UKIP, because I think it was a relatively simple matter, and I think most people were completely clear about what they did vote for. Those who voted to leave the European Union clearly voted because they were assured that we would not leave the single market. Daniel Hannan, the Tory MEP, often described as the Brexit of -

Wel, caf fy hun yn anghytuno gyda'r rhan fwyaf o fy nghyd-Aelodau Llafur a fy nghyd-Aelodau Plaid Cymru ac yn anffodus, bron nad wyf yn cytuno gyda'r Ceidwadwyr ac UKIP, oherwydd credaf ei fod yn fater cymharol syml, a chredaf fod y rhan fwyaf o bobl yn hollol glir dros beth roeddent yn pleidleisio. Roedd y rhai a bleidleisiodd dros adael yr Undeb Ewropeaidd yn amlwg yn gwneud hynny oherwydd eu bod wedi cael sicrwydd na fyddem yn gadael y farchnad sengl. Dywedodd Daniel Hannan, yr ASE Torïaidd, a ddisgrifir yn aml fel -

Thank you very much, Chair, and good morning, everyone. May I begin by asking a few questions with regard to the general impact, if you will, of the pandemic and the restrictions in terms of mental health? Alun Thomas, if I can turn to you first, the chair of Hafal wrote to the Minister for Health and Social Services on 2 April voicing deep concerns about the impact of the pandemic on people and on mental health care that could be provided. Could you give us an update on Hafal's stance now, thanking you also for the written evidence you submitted? Are the concerns still as deep-seated?

Diolch yn fawr iawn, Cadeirydd, a bore da, pawb. Allaf i ddechrau drwy ofyn ychydig o gwestiynau ynglŷn ag effaith gyffredinol, os liciwch chi, y pandemig a'r cyfyngiadau ar iechyd meddwl? Alun Thomas, os caf i droi atoch chi yn gyntaf, mi wnaeth cadeirydd Hafal ysgrifennu at y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol nôl ar 2 Ebrill yn codi pryderon dwys iawn am impact y pandemig ar bobl a'r gofal iechyd meddwl oedd yn gallu cael ei gynnig. A fuasech chi'n licio ein diweddaru ni ar safbwynt Hafal, gan ddiolch ichi am eich papur tystiolaeth ymlaen llaw? Ydy'r pryderon yr un mor ddwys heddiw?
Thank you. My first question is something I've raised with you quite a lot now in the last few weeks. With regard to NSA Afan, I wondered whether we could have an update on the inquiry, specifically because I'm getting contacts from people in Bettws who have funding streams through the delivery of this service and they tell me they don't have a clue as to what is happening. What isn't clear to me is that, when problems were raised at Plas Madoc, the funding was continued until the investigation was completed. So, I want to understand, if you are treating this in a different way, why that is. You mentioned the police in previous answers to myself. Has it all been passed over to the police, or are you still investigating internally as Welsh Government?

Diolch. Mae fy nghwestiwn cyntaf yn rhywbeth rwyf wedi'i ddwyn i'ch sylw gryn dipyn o weithiau bellach yn ystod yr wythnosau diwethaf. Mewn perthynas â NSA Afan, roeddwn yn meddwl a allem gael y wybodaeth ddiweddaraf am yr ymchwiliad, yn benodol oherwydd bod pobl ym Metws sydd â ffrydiau ariannu yn sgil darparu'r gwasanaeth hwn yn cysylltu â mi i ddweud wrthyf nad oes ganddynt syniad beth sy'n digwydd. Yr hyn nad yw'n glir i mi, pan soniwyd am broblemau ym Mhlas Madoc, oedd bod y cyllid wedi parhau tan i'r ymchwiliad gael ei gwblhau. Felly, os ydych yn trin hyn mewn ffordd wahanol, rwyf am ddeall pam eich bod yn gwneud hynny. Fe sonioch am yr heddlu mewn atebion blaenorol i mi. A yw'r cyfan wedi ei drosglwyddo i'r heddlu, neu a ydych yn dal i ymchwilio'n fewnol fel Llywodraeth Cymru?
Ocê. Oedd unrhyw un arall eisiau dod i mewn ar beth wnaeth Tom ofyn? Neu, Tom, oedd gennych chi unrhyw gwestiwn pellach? Na. Grêt. Ocê. Fe wnawn ni symud ymlaen at Carolyn Thomas.

Okay. Did anyone else want to come in on what Tom had asked? Tom, did you have any further questions? No. Great. Okay. We'll move on, then, to Carolyn Thomas.
Lywydd, mae hwn mewn gwirionedd yn fater i fy nghyd-Weinidogion, y Gweinidog Newid Hinsawdd a'r Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd, mewn perthynas â'u cyfrifoldebau cyllidebol, ond efallai y caf ddiweddariad gan fy nghyd-Weinidogion am hyn, oherwydd nid yw'r terfyn cyflymder ar yr A40 o fewn fy nghyfrifoldebau.

So, Llywydd, this is really a matter for my colleagues the Minister for Climate Change and the Deputy Minister for Climate Change in respect of their budgetary responsibilities, but I will, perhaps, take an update from my colleagues on this, because the speed limit on the A40 is not within my responsibilities.

Hoffwn i alw am ddau ddatganiad, a byddaf i'n ceisio cadw o fewn dwy funud.

I wish to call for two statements, and I'll try and keep it within two minutes.

Grêt. Diolch yn fawr yn iawn, Carl, mae hwnna'n ddiddorol iawn, ac mae'n ddefnyddiol iawn. Jest achos fy mod i ddim eisiau symud ymlaen yn rhy glou o'r cyhuddiadau rydych chi wedi'u gwneud, Uzo, dwi'n deall y byddwch chi'n gallu delio gyda nhw, ond os ydych chi eisiau help gan Aelodau Cynulliad i ddelio gyda materion o hiliaeth yn yr ysgolion hynny, boed os ŷn ni'n cynrychioli'r ardal neu beidio, i fod yn onest, plis dewch atom ni er mwyn inni roi help ichi. Ddylai hwnna ddim fod yn digwydd.

Great. Thanks very much, Carl, for that. That was interesting and useful. Just because I don't want to move on too quickly from the accusations that you made, Uzo, I understand that you would be able to deal with them, but if you need any assistance from Assembly Members to deal with issues of racism in those schools, whether we represent the areas or not, to be honest, please come to us so that we can support you. That should not be happening.

Ie. Rŷch chi eisiau dod nôl i mewn, ond dwi'n gwybod bod nifer o gwestiynau eraill, felly os gallwch chi ei gadw fe'n fyr.

I know you want to come back in, but I know that there'll be a number of questions, so if you could be succinct, please.

Dyma ni yn ailgychwyn, a'r eitem nesaf yw'r ddadl ar gynnig deddfwriaethol gan Aelod. Bil cynllun dychwelyd ernes a lleihau gwastraff yw hwnnw, a dwi'n galw ar Janet Finch-Saunders i wneud y cynnig.

That bring us to our next item, a debate on a Member's legislative proposal, a deposit-return scheme and waste reduction Bill. I call on Janet Finch-Saunders to move the motion.
Fe wnawn ni ailymgynnull. Os caf ofyn i Gadeirydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a Chyfansoddiad am ei gyfraniad - Mick Antoniw.

We will reconvene. If I can ask the Chair of the Legislation, Justice and Constitution Committee for his contribution - Mick Antoniw.
Well, this is the first question. Under circumstances of sustained pressure, staff in primary care across north Wales work extremely hard to plan and to improve access to their services.

Wel, siŵr o fod dyma'r un cyntaf. Mewn sefyllfa o bwysau parhaus, mae staff gofal sylfaenol ar draws y gogledd yn gweithio'n eithriadol o galed i gynllunio a gwella mynediad at eu gwasanaethau.
The first item on our agenda this afternoon is questions to the First Minister, and the first question is from Julie Morgan.

Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Prif Weinidog, a'r cwestiwn cyntaf, Julie Morgan.

First Minister, as a result of this year's local government settlement, local authorities across my region are warning that cuts to essential services are inevitable. Bridgend County Borough Council are proposing to close public toilets in Porthcawl, Swansea are closing care homes, and Neath Port Talbot are at breaking point because of the cuts. First Minister, how is your Government ensuring that local authorities eliminate wasteful spending before cutting essential services?

Prif Weinidog, o ganlyniad i setliad llywodraeth leol eleni, mae awdurdodau lleol ar draws fy rhanbarth i yn rhybuddio bod toriadau i wasanaethau hanfodol yn anochel. Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yn cynnig cau toiledau cyhoeddus ym Mhorthcawl, mae Abertawe yn cau cartrefi gofal, ac mae Castell-nedd Port Talbot ar ben eu tennyn oherwydd y toriadau. Prif Weinidog, sut mae eich Llywodraeth yn sicrhau bod awdurdodau lleol yn dileu gwariant gwastraffus cyn torri gwasanaethau hanfodol?

And what about the overall impact of that Act?

A beth am effaith cyffredinol y Ddeddf?

I have. We will be supporting Plaid's amendment -

Ydw. Byddwn yn cefnogi gwelliant Plaid Cymru -
Diolch yn fawr, Weinidog. Now, you may be aware that, last month, there were two balcony fires in the Victoria Wharf development, not far from here, in Cardiff Bay. Taylor Wimpey, the developer of that development, said over two years ago that they would be willing to do the remediation work there, but it still has not started. Now, I'm on record as saying that I wanted a Welsh Bill with regard to building safety, but the Government disagreed. When will you enact the legal protections within the UK Government Building Safety Act 2022?

Diolch yn fawr, Weinidog. Nawr, efallai eich bod yn ymwybodol o ddau dân fis diwethaf ar falconïau yn natblygiad Victoria Wharf, heb fod ymhell o'r fan hon, ym Mae Caerdydd. Dywedodd Taylor Wimpey, datblygwr y datblygiad hwnnw, dros ddwy flynedd yn ôl y byddent yn fodlon gwneud y gwaith cyweirio yno, ond nid yw'r gwaith wedi dechrau o hyd. Nawr, rwyf wedi dweud ar goedd fy mod yn awyddus i gael Bil Cymru mewn perthynas â diogelwch adeiladau, ond roedd y Llywodraeth yn anghytuno. Pryd y byddwch yn rhoi'r amddiffyniadau cyfreithiol yn Neddf Diogelwch Adeiladau 2022 Llywodraeth y DU ar waith?
Diolch, Llywydd. Rwy'n falch o gyfrannu at y ddadl heddiw fel Cadeirydd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol yn dilyn ein gwaith craffu ar y Bi l. Hoffwn ddiolch i bawb a ddarparodd dystiolaeth i helpu i lywio ein gwaith, yn enwedig tenantiaid, landlordiaid ac asiantau gosod tai ar draws Cymru a wnaeth yr ymdrech i fod yn bresennol yn ein grwpiau ffocws. Rydym hefyd yn sefydlu fforwm drafod ar-lein ac rydym yn ddiolchgar i bawb a gyfrannodd.

Diolch, Llywydd. I'm pleased to contribute to today's debate as Chair of the Equality, Local Government and Communities Committee following our scrutiny of the Bill. I'd like to thank all those who provided evidence to help inform our work, particularly tenants, landlords and letting agents across Wales who took time out to attend our focus groups. We also set up an online dialogue forum and are grateful to all those who contributed.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

The focus of our Transforming Towns programme is the sustainable development of our town centres, supporting investments in our towns that are shaped by place-making plans and include green space, reuse of derelict buildings as community hubs and increasing the variety of services on offer. I paid my first visit to the refurbished Newport market last week, after a visit with John Griffiths to open the secure cycle store in the heart of the centre, and, I must say, I thought the market was superb and I'm proud of the role that we've played, with the local council, in making that an attractive facility, which I'm told is packed on weekends. And for those who haven't visited, I would encourage a trip.

Ffocws ein rhaglen Trawsnewid Trefi yw datblygu canol ein trefi yn gynaliadwy, cefnogi buddsoddiad yn ein trefi sy'n cael eu llunio gan gynlluniau creu lleoedd ac sy'n cynnwys mannau gwyrdd, ailddefnyddio adeiladau anghyfannedd fel canolfannau cymunedol a chynyddu amrywiaeth y gwasanaethau sydd ar gael. Ymwelais am y tro cyntaf â marchnad Casnewydd ar ei newydd wedd yr wythnos diwethaf, wedi ymweliad gyda John Griffiths i agor y storfa ddiogel ar gyfer beiciau ynghanol y ganolfan, a rhaid i mi ddweud, roeddwn yn meddwl bod y farchnad yn wych ac rwy'n falch o'r rôl a chwaraewyd gennym ni gyda'r cyngor lleol i wneud hwnnw'n gyfleuster deniadol, a dywedir wrthyf ei fod yn llawn ar benwythnosau. Ac i'r rhai sydd heb ymweld, byddwn yn eich annog i fynd yno.
Rydych yn dweud eu bod yn ffiniau a orfodir gan San Steffan, ond wrth gwrs, maent yn ganlyniad i waith y Comisiwn Ffiniau i Gymru. Nid ydynt yn cael eu gorfodi gan unrhyw un; maent wedi'u cynllunio i gynrychioli pobl, ac mae'n gwneud mwy o synnwyr defnyddio ffiniau a fydd yn dod, neu a fyddai'n dod, yn ddealladwy, na phennu set arall heb unrhyw reswm amlwg.

You say they're Westminster-imposed boundaries, but, of course, they are the consequence of the work of the Boundary Commission for Wales. They're not imposed by anybody; they're designed to represent people, and it makes more sense to use boundaries that will become, or would become, understood, than to impose another set for no apparent reason.
Ac un is-gwestiwn: a ydy adolygu'r cwricwlwm rŵan, yn eich meddyliau chi, yn gyfle hefyd i adolygu pethau mor sylfaenol â hyd y diwrnod ysgol? Neu a ydy hynny jest yn fater contractual o ran cyflogau athrawon ac ati?

And one sub-question: is reviewing the curriculum in your minds an opportunity to review such basic things as the length of the school day, or is that a contractual issue in terms of teachers' terms and conditions, and so forth?
I've no idea. But what I do know is, for the event to go ahead, the people who wanted to take part in it had to have a COVID pass. That's what I do know, and that's the point that's being made here. That point is actually irrelevant, as far as I can see. So, let's be clear here: this is proportionate, is sensible and is a fair precaution, and I really do urge everybody to examine their conscience here today, to do the right thing and support this.

Nid oes gen i unrhyw syniad. Ond yr hyn rwyf i yn ei wybod yw, er mwyn i'r digwyddiad fynd yn ei flaen, roedd yn rhaid i'r bobl a oedd yn dymuno cymryd rhan ynddi gael pàs COVID. Dyna yr wyf i'n ei wybod, a dyna'r pwynt sy'n cael ei wneud yma. Mae'r pwynt hwnnw yn amherthnasol mewn gwirionedd, hyd y gwelaf i. Felly, gadewch i ni fod yn glir yma: mae hyn yn gymesur, mae'n synhwyrol ac mae'n rhagofal teg, ac rwyf i'n annog pawb i archwilio eu cydwybod yma heddiw, i wneud y peth iawn a chefnogi hyn.
Ocê. Felly, bydd hyn yn golygu na fydd nanis yn cael eu cynnwys wedyn. Dyna yw fy nghwestiwn nesaf i: a ydych chi'n credu, gan nad ydynt wedi cofrestru gydag Arolygiaeth Gofal Cymru, ei bod hi'n iawn i'w heithrio nhw?

So, that will mean that nannies will not be included then. That was my next question: do you think that because they're not registered with Care Inspectorate Wales, it is right to exempt them?

Nid oedd yn groes i'r drefn. Cytunodd y swyddogion ar y cwestiwn hwn. Fe'i derbyniwyd. Rwy'n codi mater hiliaeth yn y Senedd hon, gwahaniaethu anuniongyrchol, a hoffwn ofyn i chi, gyda'r parch mwyaf, adael i mi barhau, os gwelwch yn dda.

It was in order. The officials agreed this question. It has been accepted. I'm raising an issue of racism in this Parliament, indirect discrimination, and I would ask you with the utmost respect that you let me continue, please.

Gwn fod y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol wedi gofyn i'w swyddogion ddechrau'r trafodaethau hynny gyda Llywodraeth y DU. Bydd hi ei hun yn gwneud datganiad i'r Senedd - datganiad ysgrifenedig mae'n debyg, byddwn yn dychmygu. Mae'r trafodaethau hynny wedi dechrau ac, fel y dywedais, bydd mwy o wybodaeth yn cael ei chyflwyno. Rydych chi yn llygad eich lle, mae gennym ni draddodiad balch iawn. Rwy'n siŵr bod pobl eisoes yn cael eu nodi i fynd i gynorthwyo'r gwaith achub. Fel rydych chi'n dweud, mae'n erchyll i'r rhanbarth. Rwyf i yn meddwl y bydd nifer y bobl a laddwyd yn sylweddol, yn y miloedd, fel y gwnaethoch chi ei ddweud.

I know the Minister for Social Justice has asked her officials to begin those discussions with the UK Government. She herself will be making a statement to the Senedd - probably a written statement, I would imagine. Those discussions have started and, as I say, further information will come forward. You're absolutely right, we do have a very proud tradition. I'm sure there are already people being identified to go and support the rescue operation. As you say, it's just devastating for the region. I do think the number of people killed is going to be significantly in the thousands, as you referred to.
As well as timely access to a GP, I'm sure that the Cabinet Secretary will agree that fair access is also vital. Is he aware of a pilot programme operating in England where patients are actively encouraged to pay to jump the queue for an NHS GP appointment? Would he agree with me that that kind of practice has no place in the NHS here in Wales?

Yn ogystal â mynediad amserol at feddyg teulu, rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno bod mynediad teg hefyd yn hanfodol. A yw'n ymwybodol o raglen beilot sydd ar waith yn Lloegr lle mae cleifion yn cael eu hannog yn weithredol i dalu i neidio'r ciw am apwyntiad gan feddyg teulu'r GIG? A fyddai'n cytuno nad oes lle i'r math hwnnw o arfer yn y GIG yma yng Nghymru?
First Minister, the city deal has a big part to play in improving the economy of my region, as does true collaboration between the public and private sectors. The region's small and medium-sized enterprises need a Government that understand their needs when it comes to infrastructure and regulation. What advice would you give your successor when it comes to creating the right environment for Wales's businesses to survive?

Prif Weinidog, mae gan y fargen ddinesig ran fawr i'w chwarae o ran gwella economi fy rhanbarth i, ac felly hefyd cydweithio gwirioneddol rhwng y sectorau cyhoeddus a phreifat. Mae mentrau bach a chanolig eu maint y rhanbarth angen Llywodraeth sy'n deall eu hanghenion pan ddaw i seilwaith a rheoleiddio. Pa gyngor fyddech chi'n ei roi i'ch olynydd pan ddaw i greu'r amgylchedd iawn i fusnesau Cymru oroesi?

The First Minister is attempting to answer the question.

Mae'r Prif Weinidog yn ceisio ateb y cwestiwn.

Clearly, there are concerns around this idea, but it is important I think that we consider strategies that protect those species that are under threat in Wales, like the Atlantic puffin, which, of course, I'm proud to be the species champion for. Minister, could you therefore tell us a bit more about how the Welsh Government will address any gaps in the marine protected area network for sea birds, including foraging areas for cliff nesting birds?

Yn amlwg, mae pryderon ynghylch y syniad hwn, ond credaf ei bod yn bwysig inni ystyried strategaethau sy'n amddiffyn y rhywogaethau sydd dan fygythiad yng Nghymru, fel y pâl, anifail rwy'n falch o fod yn hyrwyddwr rhywogaeth ar ei gyfer wrth gwrs. Weinidog, a allech ddweud mwy wrthym, felly, ynglŷn â sut y bydd Llywodraeth Cymru yn mynd i'r afael ag unrhyw fylchau yn rhwydwaith yr ardaloedd morol gwarchodedig ar gyfer adar y môr, gan gynnwys ardaloedd twrio am fwyd ar gyfer adar sy'n nythu ar glogwyni?

We said in 'Brexit and Devolution' that the JMC structures are not adequate for the new challenges we face as we leave the EU. We published 'Brexit and Devolution' two years ago, and our view remains unchanged.

Roeddem yn dweud yn 'Brexit a Datganoli' nad yw strwythurau'r Cyd-bwyllgor Gweinidogion yn ddigonol ar gyfer yr heriau newydd a wynebwn wrth inni adael yr UE. Cyhoeddasom 'Brexit a Datganoli' ddwy flynedd yn ôl, ac nid yw ein safbwynt wedi newid.
Wel, mae hwn yn fater sy'n dal, rwy'n credu, yn destun ymgynghoriad. Wrth gwrs, fel y digwyddodd y tro diwethaf, bydd ystyriaeth lawn yn cael ei rhoi i'r sylwadau y mae pobl yn eu gwneud.

Well, this is a matter that's still, I believe, under consultation. Of course, as happened last time around, there will be full consideration given to the comments that people make.
Sure. I'm Guto Ifan. I'm a research associate at the Wales Governance Centre and part of the Wales Fiscal Analysis team.

Siŵr. Fi yw Guto Ifan. Dwi'n gydymaith ymchwil yng Nghanolfan Llywodraethiant Cymru, yn rhan o dîm Dadansoddi Cyllid Cymru.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

But you're not closing the door on that discussion. I'm glad to hear that.

Ond dŷch chi ddim yn cau'r drws ar y drafodaeth. Dwi'n falch o glywed hynna.
I have no further comments to make. Apologies. I've nothing to add to the comments made by the Chair of the health committee, of which I am a member. Thank you, Deputy Presiding Officer.

Nid oes gen i sylwadau pellach. Mae'n ddrwg gen i. Does gen i ddim sylwadau pellach i'w wneud at y rhai gafodd eu gwneud gan Gadeirydd y pwyllgor iechyd yr ydw i'n aelod ohono. Diolch, Dirprwy Lywydd.
Well, this question is very similar in substance to the previous question. There isn't very much more I can say in response to that, but I do feel that there is value in looking in detail at the way in which the judge looked at the equality of both Welsh and English in legislation, because there's a very important question being raised there for lawyers in general.

Wel, mae'r cwestiwn hwn yn debyg iawn o ran sylwedd i'r cwestiwn cynt. Felly does gyda fi ddim lot fwy gallaf ei ddweud fel ymateb i hynny, ond rwy'n credu bod gwerth edrych yn fanwl ar sut gwnaeth y dyfarnwr edrych ar hafalrwydd y Gymraeg a'r Saesneg mewn deddfwriaeth. Mae cwestiwn pwysig yn codi yn y cyd-destun hwnnw i gyfreithwyr yn gyffredinol.
Diolch i chi am yr ateb hwnnw, arweinydd y tŷ. Rwyf bob amser wedi amlygu rhai o'r pryderon yng nghefn gwlad Cymru ac yn benodol, yr anallu i gysylltu nifer o gymunedau, oherwydd yr heriau logistaidd a wynebir yno. Ond yn fy rhanbarth etholiadol fy hun, sef Canol De Cymru, ym Mhen-twyn, yng Nghaerdydd yma, mae yna gymuned o 200 o drigolion sydd wedi cael eu heithrio o'r broses oherwydd na wnaiff Openreach rymuso'r cabinet i alluogi band eang cyflym iawn. Felly, mae'r eithrio hwnnw'n digwydd yn ein prifddinas hyd yn oed. Pa bwysau rydych yn ei roi ar Openreach, fel yr unig gontractwr, i ddarparu'r gwasanaethau hyn, fel y gall cymunedau, megis yr un ym Mhen-twyn ac eraill o gwmpas Cymru, elwa o fand eang cyflym iawn, sy'n hynod o rwystredig pan fo preswylwyr yn cerdded heibio i'r cyfleusterau y maent yn gwybod eu bod yno yn eu cymuned ond nad ydynt yn weithredol fel bod modd i'r gymuned honno eu defnyddio?

Thank you, leader of the house, for that answer. I've always highlighted some of the concerns in rural Wales and, in particular, the inability for many communities to get connected up, because of the logistical challenges that are faced there. But in my own electoral region of South Wales Central, in Pentwyn, in Cardiff here, there's a community of 200 residents who, because Openreach will not empower the cabinet to enable high-speed broadband, are excluded from the process. So, even in our capital city there's that exclusion going on. What pressure are you bringing to bear on Openreach, as the sole contractor, to provide these services, so that communities, such as the one in Pentwyn and others around Wales, can benefit from high-speed broadband, which is hugely frustrating when residents are walking past the facilities they know are in their community but they're not switched on and are able to be used by that community?
Well, it brings me nicely on to the point that it is not an efficient or perfect market.

Wel, mae'n dod â mi'n daclus at y pwynt nad yw'n farchnad effeithlon na pherffaith.