locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae gennyf i ychydig o sylwadau byr i'w rhoi. Fe wnaethom ni ystyried y rheoliadau hyn yn ein cyfarfod ni bore ddoe, ac mae ein hadroddiad ni'n cynnwys tri phwynt teilyngdod sy'n gyfarwydd iawn i'r Aelodau. Mae ein pwynt teilyngdod cyntaf ni'n nodi cyfiawnhad Llywodraeth Cymru dros unrhyw ymyrraeth bosibl â hawliau dynol. Rydym wedi tynnu sylw arbennig at nifer o baragraffau allweddol yn y memorandwm esboniadol sy'n cyfeirio'n uniongyrchol at erthyglau 2, 5, 8, 9 ac 11 o siarter hawliau sylfaenol Ewrop ac erthygl 1 o'r protocol cyntaf. Ac mae ein hail a'n trydydd pwynt teilyngdod yn nodi na fu yna ymgynghoriad ffurfiol ar y rheoliadau, ac nad yw Llywodraeth Cymru wedi cynnal asesiad effaith rheoleiddiol. Diolch, Dirprwy Lywydd.

Thank you, Dirprwy Lywydd. I've just a few short comments to make. We considered these regulations at our meeting yesterday morning, and our report contains three merits points that will be familiar to Members. Our first merits point notes the Welsh Government's justification for any potential interference with human rights. We've drawn particular attention to a number of key paragraphs in the explanatory memorandum that make direct reference to articles 2, 5, 8, 9, and 11 of the European charter of fundamental rights and article 1 of the first protocol. And our second and third merits points note that there has been no formal consultation on the regulations, and that a regulatory impact assessment has not been carried out by the Welsh Government. Diolch, Dirprwy Lywydd.

A gaf fi atgoffa'r Aelodau - ? Rwy'n gwbl ymwybodol fod etholiad yfory, fel y mae'r cyhoedd, ond mae'n deg ein bod am wrando ar y cyfranwyr, p'un a ydynt yn cau'r ddadl, yn agor y ddadl neu'n cymryd rhan yn y ddadl. Felly, byddwn yn ddiolchgar pe gallai pob Aelod o bob plaid sicrhau eu bod yn caniatáu i'r cyfraniadau hynny gael eu clywed, os gwelwch yn dda.

Can I remind Members - ? I'm fully aware there's an election tomorrow, as are the public, but it is fair that we want to listen to the contributors, whether they are closing the debate, opening the debate or participating in the debate. So, if all Members from all parties could ensure that they allow those Members' contributions to be heard, please, I would be grateful.
Gwnaf, rwy'n croesawu'n fawr pan fo ysgolion Llwybrau Llwyddiant wedi gwella gyda chymorth Her Ysgolion Cymru. Hoffwn innau hefyd longyfarch Pentrehafod a Threforys, yr wyf yn deall sydd wedi ennill eu cyfres o ganlyniadau gorau erioed wrth gymryd rhan yn yr her, ac mae'r Aelod yn haeddiannol falch o'r ysgolion cyfun yn ei ardal.

Yes, I do very much welcome where Pathways to Success schools have improved with the support of Schools Challenge Cymru. I'd also like to congratulate Pentrehafod and Morriston, which I understand have recorded their best ever sets of results while taking part in the challenge, and the Member is rightly proud of the comprehensives in his area.
Un defnydd allai fod gostwng yr oedran pleidleisio i 16 oed ar gyfer ein hetholiadau. Credwyd bod hyn wedi gweddnewid cyfranogiad pleidleiswyr ymhlith pobl iau yn yr Alban pan newidiwyd y gyfraith ar gyfer refferendwm yr Alban. Byddai hefyd yn caniatáu i ni hyrwyddo mewn modd gwych iawn, yn y grŵp oedran 14 i 18 oed, y cysyniad hollol newydd o addysg dinasyddiaeth a chyfranogiad pleidleiswyr. Mae hyn yn rhywbeth y mae gwir angen i ni ei wneud; mae'n rhaid i ddinasyddion fod yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau, hefyd, o ran parhau democratiaeth iach, ac mae addysg yn allweddol i hynny.

One use may be to lower the voting age to 16 for our elections. This was thought to have transformed voter participation amongst younger people in Scotland when the law was changed for the Scottish referendum. It would also allow us very elegantly to promote in the 14 to 18 age group a whole new concept of civics education and voter participation. This is something we really need to do; citizens have to be aware of their responsibilities, as well, in terms of keeping a healthy democracy going, and education is key to that.
Fedrwch chi egluro beth sydd yn bod efo'r gyfraith fel dŷch chi'n ei gweld hi ar hyn o bryd?

Could you explain what is wrong with the legislation as you see it currently?

Neu a yw hon yn gronfa arall o arian y gallech ei nodi yn y dyfodol? Gan nad oes unrhyw amheuaeth nad yw datgarboneiddio ein cartrefi yng nghyd-destun y costau ynni, olew a nwy sy'n cynyddu ar raddfa eithriadol yn rhywbeth y gallwn ni aros amdano. Mae'n rhaid i ni wneud hynny cyn gynted ag y gallwn.

Or is this another pot of money that you might be able to identify in the future? Because there's no doubt that the decarbonisation of our homes in the context of the absolutely spiralling energy, oil and gas costs is something that we simply can't hang around for. We have to do it as soon as we possibly can.
Llywydd, I thank Vikki Howells for that question. In September, we will extend the most generous childcare offer in the United Kingdom to those in education and training. That will support more women in the Cynon Valley in particular to access work, alongside all the other labour market interventions of the Welsh Government.

Llywydd, diolch i Vikki Howells am y cwestiwn yna. Ym mis Medi, byddwn yn estyn y cynnig gofal plant mwyaf hael yn y Deyrnas Unedig i'r rheini mewn addysg a hyfforddiant. Bydd hwnnw'n cefnogi mwy o fenywod yng Nghwm Cynon yn arbennig i gael gwaith, ochr yn ochr â holl ymyriadau eraill Llywodraeth Cymru yn y farchnad lafur.
A gaf i ddweud 'diolch' am eich datganiad, Gweinidog? Rydych chi wedi cyfeirio at Bwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau yn helaeth, fel y mae Mark Isherwood wedi gwneud hefyd, ond roedd yn fraint gen i gadeirio'r pwyllgor hwnnw, ac rwy'n credu ei bod hi'n wych ein bod ni, ar sail drawsbleidiol, wedi cefnogi gwaith Banc Cambria yn fawr iawn ac wedi gwneud cyfres o argymhellion, a oedd, gobeithio, wedi helpu i symud materion yn eu blaen. Gydag arian cyhoeddus, Gweinidog, a gaf i ofyn sut y byddwch chi a sut y bydd Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod chwarae teg i bawb, ac yn enwedig i gymdeithasau adeiladu nad ydyn nhw'n ymwneud â Banc Cambria efallai?

Can I first of all say 'thank you' for your statement, Minister? You've referenced the Economy, Infrastructure and Skills Committee, as has Mark Isherwood, extensively, but I was privileged to chair that committee, and I think it's fantastic that, on a cross-party basis, we very much supported the work of Banc Cambria and made a series of recommendations, which I hope helped to move issues forward. With public funding, Minister, can I ask how you and how the Welsh Government are going to ensure that there's a level playing field for all, and particularly for perhaps building societies that are not involved in Banc Cambria?
Wel, yn amlwg, nid wyf wedi bod yn gyfrifol am gynllunio ers i'r Llywodraeth newydd ddod i fodolaeth ddechrau mis Rhagfyr. Perthyn i bortffolio Julie James y mae hynny bellach.

Well, obviously, I haven't had responsibility for planning since the new Government came in at the beginning of December. That now falls in the portfolio of Julie James.

Nid yw geiriau caredig yn ddigon i'r cymunedau hyn.

Warm words are not enough for these communities.

Diolch. Y fantais, wrth gwrs, i San Steffan yw eu bod yn gallu benthyca ar gyfer gwariant refeniw, oni allant, felly mae ganddynt y sicrwydd hwnnw gan eu bod yn gwybod, hyd yn oed os nad oes ganddynt arian yn dod i mewn, y gallant ei fenthyg i lenwi'r bwlch.

Thank you. The advantage, of course, Westminster has is that they can borrow for revenue expenditure, can't they, so they have that certainty because they know, even if they don't have the money coming in, they can borrow it to meet the gap.
Mae adeiladau rhestredig yn rhan bwysig o'n treftadaeth ac yn cael gwarchodaeth arbennig mewn deddfwriaeth, a atgyfnerthwyd yn ddiweddar gan Ddeddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru), a basiwyd yma yn y Cynulliad Cenedlaethol hwn yn 2016. Yn ystod yr hydref hwn, bydd Cadw yn lansio rhaglen hyfforddi ar gyfer timau cadwraeth awdurdodau lleol, gan ganolbwyntio ar swyddogaeth camau gorfodi i ddiogelu adeiladau rhestredig.

Listed buildings form an important part of our heritage and are given special protection in legislation, recently strengthened by the Historic Environment (Wales) Act, passed here in this National Assembly in 2016. Over this autumn Cadw will launch a training programme for local authority conservation teams, focusing on the role of enforcement action in protecting listed buildings.

Diolch. Ac yn olaf ar hynna, oes yna unrhyw beth, yn ymwneud eto gyda Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, dros y flwyddyn nesaf y byddech chi a'ch adran eisiau ei wneud yn wahanol o ran gwneud yn siŵr bod eich gwaith yn cyd-fynd â'r ddeddfwriaeth yna?

Thank you. And finally on that, again in relation to the Well-being of Future Generations Act (Wales) 2015, is there anything over the next year that you and your department would wish to do differently in terms of ensuring that your work does align with that legislation?

Diolch. Mae cyllid wedi'i gymeradwyo ar gyfer 25 o brosiectau lliniaru llifogydd ar draws Rhondda Cynon Taf eleni, sef cyfanswm o £1.9 miliwn. Mae hyn yn cynnwys £303,450 rwyf wedi'i gymeradwyo'n ddiweddar i osod mesurau gwrthsefyll llifogydd ar lefel eiddo mewn 357 o gartrefi yn y Rhondda. Rwyf hefyd wedi darparu £1.6 miliwn o gyllid brys i RhCT ar gyfer gwaith atgyweirio yn dilyn stormydd eleni.

Thank you. Funding has been approved for 25 flood alleviation projects across Rhondda Cynon Taf this year, totalling £1.9 million. This includes £303,450, which I've recently approved, to install property flood resilience to 357 homes in Rhondda. I've also provided £1.6 million of emergency funding to RCT for repair works following this year's storms.
Roeddech chi'n sôn am rieni di-Gymraeg. A ydych chi'n gweithio o gwbl gyda Mudiad Meithrin, sydd nawr wedi cael arian ychwanegol gan y Llywodraeth yn rhan o'r angen i gyrraedd miliwn o siaradwyr erbyn 2050, i gael mwy o rieni di-Gymraeg i anfon eu plant at fudiadau ysgolion meithrin, a wedyn, wrth wrth gwrs, fel eu bod yn mynd i ysgolion - ?

So, you mentioned the non-Welsh-speaking parents. Are you working with Mudiad Meithrin, which has received additional funding from the Government as part of the target to reach a million Welsh speakers by 2050, to encourage more non-Welsh-speaking parents to send their children to Mudiad Meithrin institutions and then, of course, on to Welsh-medium education?
Thank you for your question. We are discussing the future of the solicitors indemnity fund with the Solicitors Regulation Authority and the Law Society. I met with the SRA board chair and chief executive in November. We are meeting again later this month, I believe on 26 April, to discuss their proposed next steps following their recent consultation.

Diolch am eich cwestiwn. Rydym yn trafod dyfodol y gronfa indemniad cyfreithwyr gyda'r Awdurdod Rheoleiddio Cyfreithwyr a Chymdeithas y Cyfreithwyr. Cyfarfûm â chadeirydd a phrif weithredwr bwrdd yr Awdurdod Rheoleiddio Cyfreithwyr ym mis Tachwedd. Rydym yn cyfarfod eto yn ddiweddarach y mis hwn, ar 26 Ebrill rwy'n credu, i drafod eu camau nesaf arfaethedig yn dilyn eu hymgynghoriad diweddar.

I formally move the motion on the order paper.

Cynigiaf y cynnig yn ffurfiol ar y papur trefn.

Universities of course are autonomous bodies, independent of Government, and they are responsible for their own administrative affairs. The Welsh Government Ministers have no authority to intervene in those discussions, but we hope they will reach a happy conclusion.

Mae prifysgolion wrth gwrs yn gyrff annibynnol ar y Llywodraeth, ac yn gyfrifol felly am eu materion gweinyddol eu hunain. Does gan Weinidogion Llywodraeth Cymru ddim awdurdod i ymyrryd yn y trafodaethau hynny ond, wrth gwrs, rŷn ni'n gobeithio y byddan nhw'n cyrraedd diweddglo hapus.

The next item is the legislative consent motion on the Criminal Finances Bill. I call on the Cabinet Secretary for Finance and Local Government to move the motion. Mark Drakeford.

Yr eitem nesaf yw'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol ar y Mesur cyllid troseddol. Rwy'n galw ar yr Ysgrifennydd Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol i wneud y cynnig. Mark Drakeford.

Our final merits point, Minister - and as I said, there was no need to respond to this point - notes that the scheme set out in the regulations will likely result in increased revenue to charging authorities for the provision of services covered by the council tax charge, and that the regulations prescribe by amendment the mechanism by which that charge can be increased at the charging authority's discretion. So, those are the committee's comments. Thank you.

Mae ein pwynt rhinwedd olaf, Weinidog - ac fel dywedais i, doedd dim angen ymateb i'r pwynt yma - yn nodi, yn syml, y bydd y cynllun a bennir yn y rheoliadau yn debygol o arwain at gynnydd yn refeniw yr awdurdodau bilio trwy ddarparu gwasanaethau sy'n dod o dan ffi'r dreth gyngor. Mae'r rheoliadau'n rhagnodi drwy welliant y mecanwaith o gynyddu'r ffi honno, yn ôl disgresiwn pob awdurdod bilio. Felly, dyna sylwadau'r pwyllgor cyfansoddiad. Diolch yn fawr i chi, Weinidog.
Diolch, Lywydd. Weinidog, clywais eich ateb blaenorol i fy nghyd-Aelod. Efallai eich bod yn ymwybodol fy mod wedi gofyn am ddatganiad ar y mater hwn ar 11 Rhagfyr, a bod arweinydd y tŷ wedi dweud wrthyf eich bod yn trafod gyda Chyngor Dinas Casnewydd ynglŷn â'r rhesymeg dros gael gwared ar y gwasanaeth ac y byddech yn adrodd yn ôl. Ers hynny, mae sawl elusen, fel Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol Pobl Ddall Cymru, Cyngor Cymru i'r Deillion, Cŵn Tywys Cymru a Sight Cymru wedi mynegi pryderon y gallai penderfyniad Casnewydd arwain at loteri cod post ar gyfer y ddarpariaeth hon. Cafwyd cefnogaeth unfrydol gan gynghorwyr o bob plaid yn Sir Fynwy i gynnig i wrthwynebu penderfyniad Cyngor Dinas Casnewydd, gan fynegi cryn siom ynglŷn â lefel yr ansicrwydd y mae wedi'i greu mewn perthynas â'r rhwydwaith hanfodol hwn o gymorth. Weinidog, pa gamau y byddwch yn eu cymryd i sicrhau bod y gwasanaethau ar gyfer y plant agored i niwed hyn yn ne-ddwyrain Cymru yn cael eu diogelu, os gwelwch yn dda?

Minister, I just heard your previous answer to my colleague. You may be aware that I asked for a statement on this issue on 11 December, and was told by the leader of the house that you were in discussion with Newport City Council about the rationale for the withdrawal of the service and that you would report back. Since then, many charities, such as the Royal National Institute of Blind People Cymru, Wales Council for the Blind, Guide Dogs Cymru and Sight Cymru have raised concerns that Newport's decision could lead to a postcode lottery of this provision. Councillors from all parties in Monmouthshire unanimously backed a motion to oppose Newport City Council's decision, deeply regretting the level of uncertainty it has created around this essential support network. Minister, what action will you take to ensure that services for these vulnerable children in south-east Wales are protected, please?
I see that there are no other nominations. Therefore, I declare that Siân Gwenllian has been appointed, and I invite her to take the Chair.

Gwelaf nad oes unrhyw enwebiadau eraill. Felly, rwyf yn datgan bod Siân Gwenllian wedi ei hethol, ac rwyf yn ei gwahodd i gymryd y Gadair.

Is it not true that you campaigned against that scheme?

Onid yw'n wir eich bod wedi ymgyrchu yn erbyn y cynllun hwnnw?
Wel, rydym ni'n gwneud hynny eisoes: y cynllun pwynt gwefru preswyl, er enghraifft, sy'n cefnogi awdurdodau lleol gyda 75 y cant o gostau cyfalaf caffael a gosod pwyntiau gwefru preswyl, a chyda man parcio penodol cysylltiedig. Mae'n her nawr i bob Llywodraeth gyflwyno'r rhwydwaith o wefrwyr y bydd eu hangen cyn 2040, ac, yn benodol, sicrhau bod gwefrwyr yn cael eu safoni hefyd. Fel rhywun sy'n gyrru car hybrid, ceir llawer o wahanol socedi a ddefnyddir, ac mae'n eithaf anodd dod o hyd i'r gwefrydd iawn. Ond rwy'n disgwyl, dros y pedair neu bum mlynedd nesaf, yn enwedig gydag ymyrraeth gan Lywodraethau, gan gynnwys ni ein hunain, gan adeiladu ar yr hyn yr ydym ni wedi ei wneud eisoes, y byddwn yn gweld rhwydwaith cynyddol o wefrwyr, a fydd yn annog mwy o bobl wedyn i ystyried i gychwyn, rwy'n amau, hybridau, ac yna cerbydau cwbl drydan.

Well, we already do: for example, the on-street residential charge point scheme, which supports local authorities with 75 per cent of capital costs of procuring and installing residential charge points, and with an associated dedicated parking bay. It is a challenge now for all Governments to put in place the network of chargers that will be needed before 2040, and in particular ensuring standardisation as well of chargers. As somebody who drives a hybrid, there are several different sockets that are used, and it's quite difficult to find the right charger. But I expect, over the next four or five years, particularly with intervention from Governments, including ourselves, building on what we've done already, we will see an expanding network of chargers, which will encourage more people then to look initially, I suspect, at hybrids, and then at fully electric vehicles.
We move on to our next item on the agenda, which is the Welsh Conservatives debate on transport in north Wales and I call on Mark Isherwood to move the motion - Mark.

Symudwn ymlaen at yr eitem nesaf ar yr agenda, sef dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar drafnidiaeth yng ngogledd Cymru a galwaf ar Mark Isherwood i gynnig y cynnig - Mark.

Thank you very much. In accordance with Standing Order 26.50C, a recorded vote must be taken on Stage 4 motions, and so I defer voting on this motion until voting time.

Diolch yn fawr iawn. Yn unol â Rheol Sefydlog 26.50 C, mae'n rhaid cymryd pleidlais wedi'i chofnodi ar gynigion cyfnod 4, ac felly gohiriaf y bleidlais ar y cynnig hwn tan y cyfnod pleidleisio.

I take it, then, that the Member is confident that the UK Government has done all it possibly could do in the past 18 months for the steel sector in Wales - everything that it could have done.

Rwy'n cymryd, felly, fod yr Aelod yn hyderus fod Llywodraeth y DU wedi gwneud popeth y gallai ei wneud yn ystod y 18 mis diwethaf dros y sector dur yng Nghymru - popeth y gallai fod wedi'i wneud.
Diolch am yr ateb yna, Prif Weinidog. Mae'n debyg eich bod yn ymwybodol bod tua 15,000 o bobl yn dod yn ddigartref yng Nghymru bob blwyddyn, gan gynnwys 2,800 o blant. O'r rheini, bydd ychydig o gannoedd yn byw ar y strydoedd. Yr wythnos diwethaf, llwyddodd fy swyddfa i helpu i ddod o hyd i lety ar gyfer cyn-filwr y lluoedd arfog a ddaeth, oherwydd problemau iechyd meddwl, yn ddigartref. Yn ôl elusennau digartrefedd, amcangyfrifir bod 7,000 o gyn-filwyr yn byw ar y strydoedd yn y Deyrnas Unedig. Beth mae eich Llywodraeth yn mynd i'w wneud gydag awdurdodau lleol ac asiantaethau cysylltiedig eraill i sicrhau bod eich cyfamod lluoedd arfog yng Nghymru yn cael ei gyflawni?

Thank you for that answer, First Minister. You're probably aware that every year, about 15,000 people become homeless in Wales, including 2,800 children. Of those, a few hundred will be living on the streets. Last week, my office was able to help find accommodation for a former armed forces veteran who, because of mental health issues, found himself homeless. According to homeless charities, there's an estimated 7,000 ex-servicemen and women living on the streets in the United Kingdom. What is your Government going to do with local authorities and other associated agencies to ensure that your armed forces covenant in Wales is fulfilled?

Yn ystod y newid i economi carbon isel, mae ein polisïau'n cefnogi cymysgedd ynni amrywiol yng Nghymru, sy'n darparu cyflenwad diogel a fforddiadwy i ddiogelu'r rhai mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas am gost nad yw'n bygwth diwydiant a swyddi.

During the transition to a low-carbon economy, our policies support a diverse energy mix in Wales, which delivers an affordable secure supply to protect the most vulnerable in society at a cost that does not threaten industry and jobs.

Jest i fod yn glir o ran y trothwy, mae yna agweddau gwahanol o ymateb. Mae yna ymateb uniongyrchol yn y lle cyntaf gan yr ysgol, a chydweithio rhwng yr ysgol a'r swyddog sydd yn gweithio -

Just to be clear in terms of the threshold, there are different aspects of response. There is a direct response in the first instance by the school, there's co-operation between the school and the officer -

Yn sicr, byddaf yn ymchwilio i'r rheswm pam nad yw'r ymatebion hynny wedi cyrraedd, gan fynd yn ôl yn sicr i'r dyddiad hwnnw. Os allwch adael imi gael y niferoedd, byddai hynny'n ddefnyddiol, neu fel arall gallaf gysylltu'n uniongyrchol â'r Swyddfa Gyflwyno i gael yr wybodaeth honno ar eich cyfer. FootnoteLink

I'll certainly investigate why those responses haven't arrived, certainly going back to such a date. If you let me have the numbers that would be helpful, otherwise I can liaise directly with the Table Office to get that information for you. FootnoteLink
Diolch. [ Torri ar draws.] Na. Na, mae'n ddrwg gennyf - rydych chi wedi cael mwy na dwy funud, a chaniateir munud i bob cyfraniad. Felly, diolch, ac mae ambell gwestiwn yn y fan yna. Felly, Lesley Griffiths.

Thank you. [ Interruption.] No. No, sorry - you've had more than two minutes, and it's a minute for a contribution. So, thanks, and there's a couple of questions in there. So, Lesley Griffiths.
Diolch. Mae ymateb i'r heriau sy'n wynebu ein cymunedau arfordirol wrth addasu i newid yn yr hinsawdd yn flaenoriaeth ariannol i gefnogi ein harfordir yng Nghymru. Mae'r Llywodraeth yn gweithio gydag awdurdodau lleol ar baratoi rhaglen fuddsoddi gwerth £150 miliwn ar gyfer rheoli perygl arfordirol.

Thank you. Responding to the challenges our coastal communities face in adapting to a changing climate is a funding priority for supporting our Welsh coastline. This Government is working with local authorities preparing a £150 million programme of investment in coastal risk management.

Sara, ti wedyn hefyd. Helen.

Sara, you can come in after. Helen.
Yr eitem nesaf ar yr agenda y prynhawn yma yw dadl ar egwyddorion cyffredinol y Bil Deddfwriaeth (Cymru), a galwaf ar y Cwnsler Cyffredinol a'r Gweinidog Brexit i gynnig y cynnig - Jeremy Miles.

The next item on our agenda this afternoon is a debate on the general principles of the Legislation (Wales) Bill, and I call on the Counsel General and Brexit Minister to move the motion - Jeremy Miles.