locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Llywydd, increasing the number of affordable homes is a fundamental priority for this Government. Our planning policy requires local planning authorities, through their development plan policies, to ensure the provision of affordable housing to meet their communities' needs.

Llywydd, mae cynyddu nifer y tai fforddiadwy yn flaenoriaeth sylfaenol i'r Llywodraeth hon. Mae ein polisi cynllunio yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau cynllunio lleol, drwy eu polisïau cynllun datblygu, sicrhau'r ddarpariaeth o dai fforddiadwy i ddiwallu anghenion eu cymunedau.

Yes. Winter preparedness is vital for our transport networks. We are in regular contact with local authorities to monitor salt stock levels, ensuring that we can maintain the safety and reliability of the network. We also work closely with rail and bus companies so that the public transport system is prepared.

Gwnaf. Mae parodrwydd ar gyfer y gaeaf yn hanfodol i'n rhwydweithiau trafnidiaeth. Rydym mewn cysylltiad rheolaidd ag awdurdodau lleol i fonitro lefelau stociau halen, gan sicrhau y gallwn gynnal diogelwch a dibynadwyedd y rhwydwaith. Rydym hefyd yn gweithio'n agos gyda chwmnïau rheilffyrdd a bysiau i sicrhau parodrwydd y system drafnidiaeth gyhoeddus.

Diolch, Dirprwy Lywydd. Could I just add to what Llyr was just saying? It's great to see, in the last couple of days, some of the shops along Pencoed and Pontycymer and Maesteg reopening cautiously, and people coming out to cautiously spend money on our local high streets. But it is a real issue over the crowded pavement spaces and so on, and I just wonder what discussions both you and the Deputy Minister are having not just with local authorities, but with town and community councils - big and small - because they are very often best placed to understand the local environment. Now, they could feed into the work that's being done by local authorities to rebuild in a different way towards the new normal in our centres and give viable businesses - and lessen the risk of spreading the virus as well.

Diolch, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi ychwanegu at yr hyn roedd Llyr yn ei ddweud? Mae'n wych gweld bod rhai o'r siopau ym Mhen-coed, Pontycymer a Maesteg wedi ailagor yn ofalus dros yr ychydig ddyddiau diwethaf, a bod pobl yn dod allan yn ofalus i wario arian ar ein strydoedd mawr lleol. Ond mae'r palmentydd gorlawn yn broblem wirioneddol, ac rwy'n meddwl pa drafodaethau rydych chi a'r Dirprwy Weinidog yn eu cael, nid yn unig gydag awdurdodau lleol, ond gyda chynghorau tref a chymuned - mawr a bach - oherwydd yn aml iawn hwy sydd yn y sefyllfa orau i ddeall yr amgylchedd lleol. Nawr, gallent fwydo i mewn i'r gwaith sy'n cael ei wneud gan awdurdodau lleol i ailadeiladu mewn ffordd wahanol tuag at y normal newydd yn ein canolfannau a rhoi busnesau hyfyw - a lleihau'r risg o ledaenu'r feirws hefyd.
Thank you very much, Deputy Minister. To what extent would any additional funding for the sector be dependent on increased funding from the UK Government?

Diolch yn fawr, Ddirprwy Weinidog. I ba raddau byddai unrhyw arian ychwanegol i'r sector yn dibynnu ar arian ychwanegol gan Lywodraeth y Deyrnas Gyfunol?

I thank the Member for that, Llywydd. Retail is a foundation sector in our economic action plan. Over the past year, we have increased business rate relief for the high street, expanded the business improvement district programme as we work with the sector in what are, we recognise, undoubtedly challenging times.

Diolchaf i'r Aelod am hynna, Llywydd. Mae manwerthu yn sector sylfaenol yn ein cynllun gweithredu economaidd. Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym ni wedi cynyddu'r rhyddhad ardrethi busnes ar gyfer y stryd fawr, wedi ehangu'r rhaglen ardal ar gyfer gwella busnes wrth i ni weithio gyda'r sector mewn cyfnod sydd, heb amheuaeth, yn anodd, fel yr ydym yn ei gydnabod.

Diolch. I now call on the Minister to respond to this debate.

Diolch. Galwaf yn awr ar y Gweinidog i ymateb i'r ddadl hon.
Maen nhw wedi darganfod cerbyd rhyfel a, gobeithio, corff. Roeddwn i yno'r wythnos diwethaf. Er mwyn gallu cynnig am arian allanol i gael y gloddfa i ddigwydd, roedd yn hanfodol i ni, fel amgueddfa, ein bod ni'n ymwneud â'r gymuned leol. Felly, mae yna grŵp o bobl ifanc o Goleg Sir Benfro yn cofnodi ac yn recordio ar y safle a byddan nhw, dros y flwyddyn nesaf, yn cael cyfle i ymweld â Sain Ffagan a'r amgueddfa yng Nghaerdydd i weld y gwaith cadwraeth. Mae yna ddau ohonyn nhw sydd eisiau mynd ymlaen i fod yn archaeolegwyr, felly rŷn ni'n gobeithio eu cefnogi nhw dros y flwyddyn nesaf, ac ymhellach os yn bosib, i wireddu eu breuddwyd.

They have found a chariot and, hopefully, a body. I was there last week. In order to apply for external funding to undertake the dig, it was essential that we, as a museum, involved the local community. So, there is a group of young people from Pembrokeshire College who are recording the find on the site and they, over the next year, will have an opportunity to visit St Fagans and the museum in Cardiff to see the conservation work being done. There are two of them who want to go on to be archaeologists, so we hope to support them over the coming year and further ahead, hopefully, to achieve that ambition.
I'll conclude my contribution now. We have to make that shift from needing to spend a great deal because we fail to treat people in time to spending less through preventing these issues in the first instance, and this is an excellent example of that.

Dwi'n cloi fy nghyfraniad rŵan. Mae'n rhaid gwneud y sifft yna o wario'n ddrud ar drin pobl achos ein bod ni wedi methu eu trin nhw mewn pryd tuag at wario llai o arian drwy atal y problemau yn y lle cyntaf, a dyma ni enghraifft wych.

Well, I thank you for that intervention and you've put that point very, very eloquently -

Wel, diolch ichi am yr ymyriad yna ac rydych chi wedi gwneud y pwynt yna yn huawdl iawn, iawn -

Thank you, Minister. In the interests of lowering carbon emissions, procuring local produce for school meals would help towards the Welsh Government's targets and obviously help tackle climate change. I'd be grateful if you could outline how the Welsh Government is working with local authorities to understand, monitor, measure, assess how much local produce is being used in school meals and where it comes from.

Diolch, Weinidog. Er mwyn lleihau allyriadau carbon, byddai caffael cynnyrch lleol ar gyfer prydau ysgol yn helpu tuag at dargedau Llywodraeth Cymru ac yn amlwg yn helpu i fynd i'r afael â newid hinsawdd. Byddwn yn ddiolchgar pe gallech amlinellu sut y mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol i ddeall, monitro, mesur, asesu faint o gynnyrch lleol sy'n cael ei ddefnyddio mewn prydau ysgol ac o ble y daw.

As he's now back and as he's our youngest Member, I finally call Jack Sargeant.

Gan ei fod yn ôl bellach, ac am mai ef yw ein Haelod ieuengaf, galwaf yn olaf ar Jack Sargeant.
Diolch. Fe wyddom y bydd yr ocsid nitraidd mewn pysgod yn effeithio ar niferoedd wyau yn y dyfodol, ond y gobaith yw y bydd yr afon yn adfer yn naturiol ymhen amser. Soniais fod Cyfoeth Naturiol Cymru yn gweithio gyda'r ffermwr i weithredu mesurau atal llygredd - er mwyn gwella'r seilwaith ar y fferm a lleihau'r tebygolrwydd o ddigwyddiadau pellach o lygredd. Maent wedi casglu tystiolaeth mewn ymateb i'r digwyddiad, ac fel rwy'n dweud, maent yn ymchwilio ac yn penderfynu pa gamau pellach a roddir ar waith. Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn ein bod yn gweithio gyda'r diwydiant i ddatblygu rhaglen i sicrhau bod pawb yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau. Mae angen i ni hefyd edrych i weld a oes unrhyw beth sydd angen i ni ei wneud yma, boed yn ddeddfwriaethol neu anneddfwriaethol, i gynorthwyo yn y dyfodol.

Thank you. The nitrous oxide in fish, we know, will have a future impact on egg counts, but it is hoped that the river will recover naturally over time. I mentioned that Natural Resources Wales are working with the farmer to implement pollution prevention measures - to improve the infrastructure at the farm to reduce the likelihood of further pollution incidents. They have collected evidence in response to the incident, and, as I say, they are investigating and deciding what further action will be taken. I think it's really important that we do work with the industry to develop a programme to ensure that everybody's aware of their responsibilities. We also need to look to see if there's anything that we need to do here, whether it be legislative or non-legislative, to assist, going forward.
Thank you very much, Dirprwy Lywydd. Betsi Cadwaladr University Local Health Board are making improvements to vascular services at present. These improvements were agreed after a public consultation in 2013. I do not intend to instruct the health board to conduct any new consultations on this matter.

Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd. Mae Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Betsi Cadwaladr yn gwneud gwelliannau i wasanaethau fasgwlaidd ar hyn o bryd. Cytunwyd ar y gwelliannau hyn ar ôl ymgynghoriad cyhoeddus yn 2013. Nid wyf yn bwriadu cyfarwyddo'r bwrdd iechyd i gynnal ymgynghoriadau newydd ar y mater hwn.
Yes, actually, I share his concern around the data and I'm the Minister responsible for that, in fact, so I will look into that and come back to the Member.

Ie, mewn gwirionedd, rwyf innau'n rhannu ei bryder ynghylch y data. Fi yw'r Gweinidog sy'n gyfrifol am hynny, mewn gwirionedd, felly byddaf yn ymchwilio i hynny ac yn dod yn ôl at yr Aelod.
Well, that is available to be merged with the fund that we currently have, the new fund that I'm sure that we will come to quite soon, I would assume. That funding will be spent according to the applications, because consistently the number of applications is substantially higher than what we can actually provide.

Wel, mae'r arian yna ar gael i gael ei gyfuno â'r gronfa sydd gyda ni ar hyn o bryd, y gronfa newydd y byddwn ni'n dod ati yn sicr yn fuan, buaswn i'n meddwl. Fe fydd yr arian yna yn cael ei wario yn ôl y ceisiadau, oherwydd yn gyson mae nifer y ceisiadau yn sylweddol uwch na'r hyn rydym ni'n gallu ei ddarparu.
Perffaith iawn. Rŷm ni'n moyn, wrth gwrs, gweithio gyda chynhyrchwyr ac, wrth gwrs, lle maen nhw'n cynhyrchu rhywbeth sydd gyda'r gorau yn y byd neu'n arwain y byd, rŷm ni eisiau cwrdd â nhw, felly'r ateb syml i hwnnw yw, 'wrth gwrs.'

Yes, of course. Perfectly right. We wish to work with manufacturers and producers, and when they produce something that is world leading, then of course we would love to meet with them.

Jest i bigo i fyny ar y pwynt olaf yna, a dweud y gwir - hynny yw, mwy o ddeddfwriaeth, ond dydy'r Mesur cyntaf ddim yn gweithio, felly onid yw'n well disgwyl iddo fe wreiddio yn y diwylliant, yn hytrach na sôn am ddod â mwy o ddeddfu i mewn?

Just to pick up on that final point, actually - so, more legislation, but the first Measure isn't working, so isn't it better to wait for it to embed in the culture, rather than talk about bringing more legislation in?

Rydych yn garedig iawn. Cyfeiriodd Caroline Jones hefyd at ganser y prostad, ac yn ystod y datganiad busnes ddoe, wrth alw am ddatganiad, awgrymwyd y dylwn godi hyn gyda chi yn ystod y ddadl hon heddiw gan y Trefnydd. Mae Prostate Cancer UK wedi defnyddio rhyddid gwybodaeth i gael gafael ar ddata ar y sefyllfa bresennol. Nid yw tri o'r saith bwrdd iechyd yng Nghymru wedi cyflwyno gwasanaethau eto sy'n cyfateb i'r safon a argymhellir gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal ar gyfer sganiau delweddu atseiniol magnetig amlbaramedr. Mae yna gynllun i gael hynny ar waith ledled Cymru erbyn 1 Ebrill, ond dywedant y bydd angen adnoddau ar unedau radioleg i'w galluogi i wneud hynny. Tybed a allech chi roi sylwadau yng ngoleuni sylwadau Caroline a'r data hwnnw gan Prostate Cancer UK.

That's very kind. Caroline Jones also made reference to prostate cancer, and during business statement yesterday, in calling for a statement, it was suggested I raise this with you during this debate today by the Trefnydd. Prostate Cancer UK have used freedom of information to access data on the current situation. Three of the seven health boards in Wales have not yet introduced services equivalent to the National Institute for Health and Care Excellence recommended standard for multiparametric magnetic resonance imaging scans. There is a plan to have that in place across Wales by 1 April, but they say that radiology units will need resources to enable them to do that. I wonder if you could comment in light of Caroline's comments and that data from Prostate Cancer UK.

Nid wyf yn cymryd ymyriad arall. I droi at gapasiti'r GIG - [ T orri ar draws.]

I'm not taking another intervention. To turn to NHS capacity - [ Interruption.]
If I can just finish my sentence, I will. [Assembly Members: 'Oh.'] Let's think imaginatively and let's put the burden on corporate companies, not on scarce and hard-pushed taxpayers.

Os caf fi orffen fy mrawddeg, fe wnaf. [Aelodau'r Cynulliad: 'O.']. Gadewch i ni feddwl yn greadigol a gadewch i ni roi'r baich ar gwmnïau corfforaethol, nid ar drethdalwyr sydd dan bwysau mawr.
I'm aware of the discrete catfish population present in the Brickfield pond in Rhyl. NRW have been working with Brickfield angling club, who have been actively removing catfish. They are aware it is an offence to return any catfish caught to the water or move them to any other water.

Rwy'n ymwybodol o'r boblogaeth gathbysgod ym mhwll Brickfield yn y Rhyl. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi bod yn gweithio gyda chlwb genweirio Brickfield, sydd wedi bod wrthi'n cael gwared ar gathbysgod. Maent yn ymwybodol ei bod yn drosedd rhoi unrhyw gathbysgod sy'n cael eu dal yn ôl yn y dŵr neu eu symud i unrhyw grynofa ddŵr arall.
Gwnaf. Os ydym ni'n mynd i wella cysylltedd rhwng cymunedau a chymell pobl i deithio mewn ffordd fwy cynaliadwy, mae'n bwysig ein bod yn ymchwilio i sut y gallwn ni wneud gwell defnydd o reilffyrdd segur yn ogystal â chynyddu gwasanaethau ar reilffyrdd sydd eisoes yn weithredol.

Yes. If we are to improve connectivity between communities and incentivise people to travel in a more sustainable way, it is important that we investigate how we can make better use of redundant railway lines as well as increasing services on lines already in operation.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

'Formally'. I'm a good lip-reader. I could just about lip-read the 'formally' there by the Minister. I now call on Janet Finch-Saunders to move amendment 2. Janet Finch-Saunders.

'Yn ffurfiol'. Rwy'n ddarllenydd gwefusau da. Gallwn ddarllen yr 'yn ffurfiol' gan y Gweinidog. Galwaf yn awr ar Janet Finch-Saunders i gynnig gwelliant 2. Janet Finch-Saunders.
Would you like to give way?

A hoffech chi ildio?
'I would have definitely said "Ydw dwi yn."'

'Byddwn yn bendant wedi dweud "Ydw".'
Weinidog, ein partneriaid masnachu mwyaf yw'r Almaen a Ffrainc, yn y drefn honno, ac i fod yn deg â Neil Hamilton, mae UDA yn drydydd. Roedd ein perfformiad allforio yn gadarn y llynedd, ac rwy'n llongyfarch Llywodraeth Cymru ar y gwaith a wnaeth yno; gwelsom fod ein hallforion wedi cynyddu bron i 5 y cant. Ond cafwyd gostyngiad yn yr allforion i'r Almaen, ac rwy'n credu bod angen i ni fod yn ofalus iawn am y negeseuon rydym yn eu hanfon. Mae angen inni ddiogelu'r marchnadoedd Ewropeaidd hyn lle rydym yn aml yn allforio rhai o'n prif nwyddau, gyda phopeth y mae hynny'n ei olygu ar gyfer swyddi sy'n talu'n dda ac ymchwil a datblygu ac yn y blaen.

Minister, our biggest trading partners are Germany and France, in that order, and, to be fair to Neil Hamilton, the USA is third. We had a robust export performance last year, which I congratulate the Welsh Government on in the work it did there; we saw our exports increase by very nearly 5 per cent. But they fell to Germany, and I think we need to be very careful about the messages we are sending. We need to preserve these European markets into which we often export some of our leading goods, with all that implies for well-paid jobs, research and development and the like.

Wel, yr hyn rydym wedi'i wneud, Oscar, yn dilyn cyfnod pan nad oeddem yn gallu comisiynu Gyrfa Cymru i ddarparu gwasanaeth mewn ysgolion, mae'r cynghorwyr gyrfaoedd hyfforddedig hynny bellach yn ôl yn ein hysgolion, ac yn bwysicach na hynny, rydym yn cynnal cynllun peilot Gatsby yn ardal Rhondda Cynon Taf ar hyn o bryd i archwilio arferion gorau. Bydd canlyniadau'r cynllun peilot hwnnw'n ein helpu i ddatblygu gwasanaeth gyrfaoedd gwell fyth ar gyfer plant a phobl ifanc wrth symud ymlaen. Mae'n wirioneddol bwysig fod plant cymharol ifanc yn cael y cymorth hwnnw i allu gwneud dewisiadau da a dewisiadau gwybodus am yr hyn y maent yn ei wneud nesaf yn eu gyrfa addysgol.

Well, what we've done, Oscar, after a period in which we were not able to commission Careers Wales to be providing a service in schools, we have those trained careers advisers back in our school settings, and, more importantly, we're currently running a Gatsby pilot in the Rhondda Cynon Taf area to explore best practice. The results of that pilot will help us develop an even better careers service for children and young people going forward. It's really, really important that children at a relatively young age have that support to be able to make good choices and informed choices about what they do next in their educational career.
Diolch. Galwaf ar y Gweinidog Newid Hinsawdd i ymateb i'r ddadl - Julie James.

Thank you. I call on the Minister for Climate Change to reply to the debate - Julie James.

Diolch yn fawr, Llywydd. Diolch am y cyfle i ddweud wrth Aelodau beth sy'n digwydd ynglŷn â'r sefyllfa gyda COVID.

Thank you, Llywydd, for this opportunity to update Members on the situation with COVID.

Diolch yn fawr iawn, Weinidog - rwy'n gwerthfawrogi eich caredigrwydd ar hyn. Ydy, mae'n ymwneud â Gorchymyn sy'n cyflwyno rhywbeth y mae'r Cynulliad wedi'i gytuno, ond mae angen inni wneud yn siŵr eich bod yn ei wneud yn gywir, a dyna'r tamaid bach o waith craffu ychwanegol yr oeddem yn gofyn amdano yma. Rwyf bron yn sicr, 100 gwaith allan o gant, na fydd problemau, ond ni wyddoch, a dyna sydd angen inni fel seneddwyr gadw llygad arno.

Thank you very much, Minister - I appreciate your kindness on this one. Yes, it is about an Order that's bringing forward something the Assembly's agreed, but we need to make sure you're doing it properly, and that's the tiny little bit of extra scrutiny that we were asking for here. I'm almost sure that, in 100 per cent of occasions, there will be no problems, but you never know, and that is what we as parliamentarians need to keep an eye on.
I will. You seem to have a blind faith in EU directives and regulations, and yet - [ Interruption.]

Mi wnaf. Mae'n ymddangos bod gennych chi ffydd ddall yng nghyfarwyddebau a rheoliadau'r UE, ac eto - [ Torri ar draws.]
Gwnaf, o'r gorau, yn fyr iawn.

Yes, okay, very briefly.
Er bod Gareth wedi ceisio ei gynnig.

Although Gareth tried to move it.

Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet, am gadarnhau bod 493 o adeiladau rhestredig gradd I yng Nghymru. Gwyddom hefyd fod ganddynt amryw o wahanol fath o berchnogaeth. Yn bersonol, mae gennyf ddiddordeb yng nghapeli gwych Cymru a grëwyd yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Credaf fod angen strategaeth arnom i amddiffyn yr holl adeiladau rhestredig gradd I yng Nghymru. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ystyried creu strategaeth o'r fath, heb gynnwys Cadw yn ddelfrydol?

Thank you, Cabinet Secretary, for confirming that there are 493 grade I listed buildings in Wales. We also know that they have a variety of different types of ownership. I personally take an interest in the great chapels of Wales created in the nineteenth century. I believe we need a strategy to protect all the grade I listed buildings in Wales. Will the Cabinet Secretary look into creating such a strategy, preferably not involving Cadw?
Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi rhybuddio y bydd y cynigion yn y rhaglen adnewyddedig i ddileu TB yn cael effaith andwyol ar iechyd meddwl ffermwyr. Wrth gwrs, rydym eisoes yn gweld 50 o weithwyr amaethyddol yn cyflawni hunanladdiad bob blwyddyn, ac mae milfeddygon dair i bedair gwaith yn fwy tebygol o gyflawni hunanladdiad nag unrhyw broffesiwn arall. Yng ngoleuni hynny, byddai gennyf ddiddordeb mewn gwybod pa ystyriaethau y mae'r Gweinidog wedi'u rhoi i effeithiau'r cynigion hyn ar gyflwr meddyliol cymunedau gwledig, oherwydd yn ôl Undeb Amaethwyr Cymru, mae'r ffaith na chafwyd asesiad o'r effaith yn ddiffyg sylfaenol.

The Farmers Union of Wales has warned that the proposals contained within the refreshed TB eradication programme will have a detrimental impact on farmers' mental health. This of course when we are already seeing 50 agricultural workers take their own lives each year, as well as veterinarians being three to four times more likely to commit suicide than any other profession. In light of that, I'd be interested to know what considerations the Minister has given to the effects of these proposals on the mental state of rural communities, because according to the FUW, there's been a fundamental lack of an impact assessment.
Briefly, the attributes you ascribe to the black route can also be applied to the blue route, which you support. Would you be willing to reconsider your position on that?

Yn fyr, gellir cymhwyso'r hyn a briodolwch i'r llwybr du i'r llwybr glas hefyd, ac rydych yn cefnogi hwnnw. A fyddech yn barod i ailystyried eich safbwynt ar hynny?
Diolch yn fawr am y cwestiwn ac am beth ddywedodd Luke Fletcher am Steffan Lewis. Mae lot ohonom ni fan hyn yn cofio Steffan, wrth gwrs, a ches i gyfle i gydweithio â fe pan oedd e'n llefarydd Plaid Cymru ar Brexit pan oeddwn i'n gwneud yr un gwaith tu fewn i'r Llywodraeth.

Thank you very much for that question and for what Luke Fletcher said about Steffan Lewis. Many of us remember Steffan, of course, and I had an opportunity to collaborate with him when he was the spokesperson for Plaid Cymru on Brexit, when I worked on that within Government.
But, as an example, the digital strategy: how are you going to challenge yourselves on that?

Ond, fel enghraifft, eich strategaeth ddigidol chi: sut ydych chi yn mynd i herio'ch hunain ar gyfer hynny?