locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Anghofiais alw gwelliant, felly gwell hwyr na hwyrach, galwaf ar y Gweinidog Sgiliau a Gwyddoniaeth i gynnig gwelliant 6 yn enw Jane Hutt yn ffurfiol.

I forgot to call an amendment, so better late than never, I call on the Minister for Skills and Science to propose formally the amendment 6 in the name of Jane Hutt.

Iawn, rwy'n dod at y cwestiwn. Rwy'n sylweddoli bod y Cynllun Cymorth Buddsoddi mewn Twristiaeth yn un sy'n seiliedig ar gyllidwr pan fetha popeth arall a, wyddoch chi, ar ôl dihysbyddu pob un arall, a gwn ei fod yn gyfyngedig i £0.5 miliwn yn unig a'i fod yn bennaf yn ar gyfer prosiectau sy'n ymwneud â llety, gweithgareddau a bwytai ac yn y blaen -

Yes, I'm coming to the question. I realise that TISS is a scheme based on the funder of last resort and, you know, after all others have been exhausted, and I know that it's only limited to £0.5 million and it mostly covers projects around accommodation, activity and restaurants and so on -

Diolch, Charles. Oedd unrhyw un eisiau ychwanegu unrhyw beth ar hyn? Ŷch chi i gyd yn hapus? Heledd, wyt ti'n hapus inni symud ymlaen?

Thank you, Charles. Did anybody want to add something on this? Are you content? Heledd, are you content for us to move on?

Ffantastig. Lyfli i'ch cael chi i gyd gyda ni heddiw. Fel rwyf newydd fod yn esbonio i Dyfrig; os byddwch chi'n gallu dangos eich llaw os ydych chi eisiau dod i mewn ar unrhyw gwestiwn, achos efallai bydd pawb ddim eisiau dod i mewn ar bob cwestiwn, a bydd nifer o bethau byddwn ni'n gofyn. Fe wnawn ni symud yn syth at gwestiynau, ac fe wnawn ni fynd at Tom Giffard yn gyntaf. Tom.

Fantastic. It's lovely to have you all with us this morning. I've just been explaining to Dyfrig; if you could just raise your hand if you want to come in on any question, because perhaps not everyone will want to come in on every question, and there are many issues that we want to cover. We'll go straight to questions, with Tom Giffard to start. Tom.

Ni wneuthum eich cyhuddo o ddefnyddio'r gair 'bradwr', roeddwn yn siarad am y gair 'brad' sy'n -

I did not accuse you of using the word 'traitor', I was talking about the word 'betrayal', which does -
Minister, at the start of the pandemic, many people put themselves forward as volunteers, either in the community or as NHS staff for clinical duties. I hear from many constituents that their enquiries were never even answered, and the bureaucracy around getting back into the NHS workforce is a matter of public record. What lessons have been learned by local authorities this last year to better harness the goodwill of residents and get their interest in helping their communities effectively registered in case any other emergency situations arise?

Weinidog, ar ddechrau'r pandemig, cynigiodd lawer o bobl wirfoddoli, naill ai yn y gymuned neu fel staff y GIG ar gyfer dyletswyddau clinigol. Clywaf gan lawer o etholwyr na chafodd eu hymholiadau eu hateb hyd yn oed, ac mae'r fiwrocratiaeth sydd ynghlwm wrth ddychwelyd i weithlu'r GIG yn fater a gofnodwyd yn gyhoeddus. Pa wersi sydd wedi'u dysgu gan awdurdodau lleol dros y flwyddyn ddiwethaf i harneisio ewyllys da trigolion yn well a sicrhau bod eu diddordeb mewn helpu eu cymunedau yn cael ei gofrestru'n effeithiol rhag ofn y bydd unrhyw argyfyngau eraill yn codi?

During my first term in this Senedd and in the Health and Social Care Committee, concerns were raised about these delays and this complex bureaucracy around WHSSC. Could you, Minister, have a look at reviewing the bureaucratic delays on treatments? And will you liaise with all Welsh health boards to ensure that they do have agreements in place with health boards elsewhere in the UK that provide treatments that we do not, and just make it more of a seamless way of going about things? Because I have many, many constituents now in Aberconwy who are really caught up in the bureaucracy of all this. Thank you.

Yn ystod fy nhymor cyntaf yn y Senedd hon ac yn y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol, lleisiwyd pryderon am yr oedi hwn a'r fiwrocratiaeth gymhleth mewn perthynas â Phwyllgor Gwasanaethau Iechyd Arbenigol Cymru. Weinidog, a wnewch chi ystyried adolygu'r oedi biwrocrataidd ar driniaethau? Ac a wnewch chi gysylltu â holl fyrddau iechyd Cymru i sicrhau bod ganddynt gytundebau ar waith gyda byrddau iechyd mewn mannau eraill yn y DU sy'n darparu triniaethau nad ydym ni yn eu darparu, a gwneud pethau'n fwy llyfn? Oherwydd mae gennyf lawer iawn o etholwyr yn Aberconwy y mae'r fiwrocratiaeth hon wedi amharu arnynt. Diolch.
Rwy'n hapus i ildio.

I'd be happy to give way.
[Interruption.] Yes. We are delivering a range of actions to help new and existing businesses to develop, grow and support. That includes business support, advice and investment in digital and transport infrastructure.

[Torri ar draws.] Gwnaf. Rydym ni'n cymryd amrywiaeth o gamau i helpu busnesau newydd a phresennol i ddatblygu, tyfu a chefnogi. Mae hynny'n cynnwys cymorth busnes, cyngor a buddsoddi mewn seilwaith digidol a thrafnidiaeth.
I'm actually from the region that I represent and I also worked for Citizens Advice when the referendum was held, so I can understand quite a lot why people did actually vote to take back control.

Rwy'n dod o'r rhanbarth rwy'n ei gynrychioli, ac roeddwn hefyd yn gweithio i Cyngor ar Bopeth pan gynhaliwyd y refferendwm, felly gallaf ddeall eithaf tipyn ynglŷn â pham y pleidleisiodd pobl dros adfer rheolaeth mewn gwirionedd.
There is always respect. There is no arrogance. Just pose your question and scrutinise the First Minister.

Mae parch bob amser yma. Nid oes trahauster. Gofynnwch eich cwestiwn a chraffu ar waith y Prif Weinidog.

Devolution of the income tax thresholds would introduce opportunities and risks, and we would want to consider this as part of our wider strategy for devolved taxes. We need the UK Government to engage with us to review the process for securing the devolution of further tax powers to Wales.

Byddai datganoli trothwyon y dreth incwm yn cyflwyno cyfleoedd a risgiau, a byddem eisiau ystyried hyn fel rhan o'n strategaeth ehangach ar gyfer trethi datganoledig. Mae angen i Lywodraeth y DU ymgysylltu â ni i adolygu'r broses ar gyfer sicrhau bod rhagor o bwerau treth yn cael eu datganoli i Gymru.
First Minister, I have received complaints from representatives of the business community on the quality of Wi-Fi services on trains running between Swansea and Paddington. This is often because of poor signal on the route. As this is a crucially important service for us here in Wales, what is your Government doing in collaboration with the Westminster Government and the private companies running the network to improve the signal along this route and also other routes across Wales?

Brif Weinidog, rwyf wedi derbyn cwynion oddi wrth gynrychiolwyr yn y byd busnes ynglŷn ag ansawdd gwasanaethau Wi-Fi ar drenau sy'n rhedeg rhwng Abertawe a Paddington. Yn aml, mae hyn oherwydd signal gwael ar hyd y llwybr. Gan fod hwn yn wasanaeth allweddol bwysig i ni yng Nghymru, beth mae'ch Llywodraeth chi yn ei wneud wrth gydweithio â Llywodraeth San Steffan a chwmnïau preifat sy'n rhedeg y rhwydwaith i wella'r signal ar hyd y llwybr yma, a hefyd ar hyd llwybrau eraill ar draws Cymru?
'Not only is this Bill likely to disadvantage children of non-working household disproportionately, it is also unlikely to achieve its main aim.'

Nid yn unig fod y Bil hwn yn debygol o roi plant o aelwydydd heb waith o dan anfantais anghymesur, mae hefyd yn annhebygol o gyflawni ei brif nod.
A chwestiwn olaf y sesiwn hon yw cwestiwn 6, Alun Davies.

And the final question of this session is question 6, Alun Davies.

Diolch i'r Aelod dros Aberafan. Mae strategaeth tlodi plant 2015 yn nodi ein blaenoriaethau ar gyfer trechu tlodi plant ledled Cymru. Maent yn cynnwys ffocws ar y blynyddoedd cynnar a chynyddu cyflogadwyedd. Rwyf hefyd yn archwilio cyfleoedd i fynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, a lleihau eu heffaith ar gyfleoedd bywyd plant.

I thank the Member for Aberavon. The 2015 child poverty strategy sets out our priorities for tackling child poverty across Wales. They include a focus on early years and increasing employability. I am also exploring opportunities to address adverse childhood experiences, reducing their impact on children's life chances.

Rwy'n cydymdeimlo â hynny. Mae pobl yn dueddol o aros gyda'r un darparwr ar yr un tariff oherwydd hwylustod, ac yna, wrth gwrs, maen nhw'n methu â chael y fargen orau. Yr hyn a fydd yn helpu yw gweld - gan fod Llywodraeth y DU wedi mabwysiadu polisi'r Blaid Lafur - capiau ar dariffau ynni newidiol. Bydd hynny'n helpu llawer o bobl nad ydynt wedi manteisio ar y cyfle i newid eu tariffau, neu sy'n canfod nad ydynt yn gallu gwneud hynny, i elwa ar brisiau is.

I'm sympathetic to that. People tend to stick with the same provider on the same tariff through convenience, and then, of course, they fail to get the best deal. What will help is to see - as the UK Government has adopted a Labour Party policy - caps on variable energy tariffs. That will help many people who have not taken the opportunity to change their tariffs, or find they are not able to do so, to benefit from lower prices.

Wrth gwrs, bu Mike Hedges yn cefnogi môr-lynnoedd llanw, ochr yn ochr â Simon Thomas a Llywodraeth Cymru. Cyfoeth Naturiol Cymru sy'n penderfynu ar y cais am drwydded forol. Ceir cefnogaeth drawsbleidiol, yn fy marn i, ac yn amlwg yn awr mae angen i ni fwrw ymlaen â hyn, ond yn sicr mater i Cyfoeth Naturiol Cymru yw hwn. Gadewch i ni eto ystyried y potensial arbennig y mae'r sector ynni morol yn ei gynnig i Gymru. Rydym yn edrych ymlaen at y canlyniad ac at y cyfle i drafod hyn ymhellach.

Of course, Mike Hedges has championed the tidal lagoons, alongside Simon Thomas and the Welsh Government. The determination of the marine licence application is undertaken by Natural Resources Wales. There is cross-party support, I would say, and clearly now we need to get on with this, but obviously this is for Natural Resources Wales. Let's again look at the great potential that the marine energy sector does present for Wales. We look forward to the outcome and to the opportunity to debate this further.

Mae'n rhaid i chi ddirwyn i ben yn awr.

You've got to wind it up now.
Gaf i droi, felly, i'r pwnc o ddatblygu talent? Mae hwn yn gwestiwn dwi wedi gofyn i sawl tyst yn ystod yr ymchwiliad hyn. Ynglŷn â'r ffrwd dalent, oes yna unrhyw broblemau dŷch chi'n gweld ar hyn o bryd? Hefyd, beth arall allai gael ei wneud er mwyn sicrhau bod y ffrwd yn dal i lifo?

Can I turn, therefore, to the issue of talent development? It's a question I've been asking of many witnesses during this inquiry. As to the talent pipeline, are there any problems arising there? Also, can you tell us what else can be done in order to ensure that that pipeline still flows?
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

Deputy Minister, you may be aware of the long-established partnership between the Valero refinery in Pembroke and Sport Pembrokeshire, which has supported sport across Pembrokeshire for many years. This is an excellent example of businesses working with the local authorities and the local communities to support community sport, and certainly the partnership has had a real impact on community sport throughout Pembrokeshire. Now, in light of this, can you tell us what the Welsh Government is doing to encourage more relationships between businesses and local authorities to develop sports programmes in the community?

Dirprwy Weinidog, efallai y byddwch chi yn ymwybodol o'r bartneriaeth hirsefydlog rhwng purfa Valero, Penfro a Chwaraeon Sir Benfro, sydd wedi cefnogi chwaraeon cymunedol ledled sir Benfro ers blynyddoedd bellach. Mae hyn, dwi'n credu, yn enghraifft arbennig o fusnesau yn gweithio gyda'r awdurdod lleol a chymunedau lleol i gefnogi chwaraeon cymunedol, ac yn sicr mae'r bartneriaeth wedi cael effaith wirioneddol ar chwaraeon cymunedol ledled sir Benfro. Yn sgil hyn, a allwch chi ddweud wrthym ni beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i annog mwy o berthnasoedd fel hyn, rhwng busnesau ac awdurdodau lleol, i ddatblygu rhaglenni chwaraeon cymunedol?
Diolch yn fawr iawn. Rwy'n ymwybodol o amser, Gadeirydd, felly cariwch ymlaen.

Thank you. I'm aware of time, Chair, so carry on.
Bore da i chi. Mi fuaswn i'n licio edrych yn gyffredinol ar y strategaeth 'Siarad â fi 2', yn gyntaf, y syniad y dylai fo fod yn gweithio yn drawslywodraethol ar draws sectorau. A ydy hynny'n gweithio'n dda? Hynny ydy, a ydy'r strwythurau cywir mewn lle i alluogi'r strategaeth i fod yn wirioneddol aml-asiantaeth a chydlynol ar draws gwahanol asiantaethau?

Good morning to you. I'd like to just look directly at the 'Talk to me 2' strategy, first of all, the idea that it should work cross-governmentally and cross-sectorally. Is it working very well? That is to say, are the structures and processes in place to enable an effective multi-agency co-ordinated approach to suicide prevention?
Derbyniaf yr ymddiheuriad ar eich rhan. Ewch ymlaen gyda'ch sylwadau.

I'll accept the apology on your behalf. Carry on with your comments.
Ond dylai'r bobl hyn gael yr hawl honno, oherwydd hebddynt hwy i gadw llygad ar ein gwasanaethau cyhoeddus, bydd gennym fwy o'r achosion ofnadwy hyn yn y dyfodol.

But, these people should have that right, because without them to act as a check and balance on our public services, we will have more of these awful, appalling instances in the future.

Mae'n bleser gen i gyhoeddi, yn unol â Rheol Sefydlog 26.75, fod Deddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018, a Deddf Diddymu'r Hawl i Brynu a Hawliau Cysylltiedig (Cymru) 2018, wedi cael y Cydsyniad Brenhinol heddiw.

It gives me great pleasure to announce that, in accordance with Standing Order 26.75, the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018, and the Abolition of the Right to Buy and Associated Rights (Wales) Act 2018, have been given Royal Assent today.

Diolch. Gan fy mod i wedi ymrwymo'r Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd i gyhoeddi datganiad ysgrifenedig am fetro'r de, rwy'n meddwl ei bod hi ond yn deg ei fod yn cyhoeddi un ar fetro'r gogledd hefyd.

Thank you. As I've committed the Deputy Minister for Climate Change to publish a written statement on the south Wales metro, I think it's only fair that he does one on the north Wales metro as well.

Yn sicr, mae'n bwysig ein bod ni yn ymateb yn bositif i'r sylwadau sy'n cael eu cyflwyno, rydw i'n credu. Diolch yn fawr iawn. Felly, a ydych chi'n hapus i nodi'r rheini? Iawn.

Certainly, it is important that we do respond positively to the comments that have been made. Thank you very much for that. So, are you content to note those papers? Right.

Gan fod Llywodraeth y DU bellach wedi sbarduno erthygl 50, byddwn yn dweud, wrth gwrs, fod yn rhaid i Gymru gael strategaeth economaidd ar waith i gefnogi'r hyn sydd yn farchnad economaidd fregus iawn. Felly, beth yw eich cynllun i gefnogi busnesau bach a chanolig, yn benodol, yn ystod y cyfnod hwn? A gaf fi ofyn hefyd pryd y byddwch yn cyhoeddi eich ymateb i strategaeth ddiwydiannol Llywodraeth y DU?

Now that the UK Government has triggered article 50, I would say it's imperative, of course, that Wales has an economic strategy in place in order to support what is a fragile economic market. So, what is your plan to support SMEs specifically during this time? Can I also ask when you'll be publishing your response to the UK Government's industrial strategy?
Mae'r Llywodraeth hon a minnau yn gwbl ymroddedig yn ein hymdrechion i gyflawni strategaeth Cymraeg 2050. Dwi fy hun ddim wedi cael trafodaethau uniongyrchol â'r awdurdodau cyhoeddus na'r sector gyfreithiol, ond rwyf wedi cael trafodaethau gyda rheoleiddwyr sector y gyfraith ynglŷn ag addysg broffesiynol drwy'r Gymraeg, sydd wedi dwyn ffrwyth.

This Government and I are fully committed in our resolve to deliver on the Cymraeg 2050 strategy. I, myself, have not had direct discussions with the public authorities or the legal sector, but I have had discussions with the legal sector regulators regarding Welsh-medium professional education, which have borne fruit.
Would you say it again?

A wnewch chi ei ddweud eto?
Roedd fy natganiad llafar ar 22 Mawrth yn amlinellu fy mwriad i fynd i'r afael ag effaith tlodi ar gyrhaeddiad, ac rwyf wedi rhoi ystod o fesurau ar waith i wireddu'r uchelgais hwn.

My oral statement on 22 March set out my intention to tackle the impact of poverty on attainment, and I have put in place a range of measures to realise this ambition.
Dwi'n siŵr y byddwn ni'n dod nôl at hwnna. Jest un cwestiwn arall ar y maes ail gartrefi a phrynu i osod: byddwch chi'n gwybod am bryder y cymunedau dwi'n eu cynrychioli ynghylch y twf mewn niferoedd ail gartrefi a sut mae hynny'n effeithio ar brinder yn y stoc tai lleol ac yn rhoi pwysau mawr ar brynwyr lleol. Felly, a fyddwch chi'n ystyried hwn fel ffordd o liniaru'r broblem i'r tymor hir, yn hytrach na - ? A oes yna waith yn digwydd i weld beth fyddai oblygiadau cario ymlaen efo'r sefyllfa yma ar gyfer y dyfodol, mewn rhyw ffordd neu'i gilydd, o ddefnyddio'r Ddeddf neu'r trethi yma yn y ffordd yna, felly?

I'm sure we'll come back to that. Just one further question on second homes and buy-to-lets: you will be aware of concerns in communities that I represent about the growth in the number of second homes and how that impacts the local housing stock and puts huge pressure on local purchasers. So, will you consider this as a means of easing that problem in the longer term? Is there any work being undertaken to see what the implications of continuing with this scenario would be for the future, in one way or another, in using this legislation or these taxes for that purpose?
Rydych yn dweud nad ydych erioed wedi torri tai cymdeithasol, ac rwy'n cymryd eich bod yn cyfeirio at y Llywodraeth hon, oherwydd bydd ystadegau eich Llywodraeth eich hun yn profi iddynt gael eu torri'n aruthrol yn nhri thymor cyntaf y Cynulliad a'u bod wedi gwastatáu wedi hynny. Roedd y grant tai cymdeithasol yn dal i adeiladu tai cymdeithasol drwy landlordiaid cymdeithasol cofrestredig, ac erbyn i'r Llywodraeth Geidwadol golli grym yn 1997 yn Llundain, roedd y gyfradd adnewyddu yn lle'r rhai a werthwyd bron yn gyfartal - fe gwympodd ar ôl 1997 a chwympo hyd yn oed ymhellach ar ôl 1999. Edrychwch ar y ffigurau.

You say you've never cut social housing, and I take it you're referring to this Government, because your own Government statistics will prove that they were reduced massively in the first three Assembly terms and flatlined thereafter. The social housing grant was still building social houses through registered social landlords, and by the time the Conservative Government left power in 1997 in London, the rate of replacement for those sold were almost on a par - it crashed after 1997 and crashed even further after 1999. Look at the figures.
Diolch. Jest cyn i fi droi at radio cymunedol, a allaf ofyn am yr iaith Gymraeg ar orsafoedd masnachol? Rydym wedi clywed gan Nation Radio'r bore yma nad ydyn nhw'n credu bod yna ddyfodol cynaliadwy i orsaf fasnachol yn y Gymraeg, ac rydym ni wedi clywed hefyd gan Marc Webber fod Ofcom wedi llywyddu dros fethiant marchnad. A ydych chi'n cytuno bod Ofcom wedi bod yn eithaf gwan ar hyn? Achos rwy'n gwybod lle rydych yn sefyll ar ddadreoleiddio, ond a ydy Ofcom wedi bod, fel y dywedais i, yn wan?

Thank you. Just before I turn to community radio, can I just ask about the Welsh language on commercial radio stations? We've heard from Nation Radio this morning that they don't believe that there is a sustainable future for a commercial station in the medium of Welsh. We've also heard from Marc Webber that Ofcom has presided over a market failure. Do you agree that Ofcom has been relatively weak on this? Because I know where you stand on deregulation, but has Ofcom been, as I said, weak?
I rather hope that my invitation to keep to time will be observed from now on. Simon Thomas.

Rwy'n gobeithio y cydymffurfir â fy nghais i gadw at yr amser o hyn ymlaen. Simon Thomas.
Wel, mae Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a'r Seilwaith wrthi'n ystyried canfyddiadau'r grŵp gorchwyl a gorffen ar y mater hwn. Bydd yn cyfarfod â chadeirydd a phrif swyddog gweithredol yr ardd tua diwedd yr wythnos i drafod y canfyddiadau.

The Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure is currently considering the findings of his task and finish group on this matter. He will meet the chair and chief executive officer of the garden towards the end of this week to discuss those findings.

Llywydd, diolch yn fawr i Luke Fletcher am y cwestiynau ychwanegol.

Llywydd, I'd like to thank Luke Fletcher for those supplementary questions.

Y bedwardd eitem ar ein hagenda ni yw'r papurau i'w nodi. A gaf i wahodd Aelodau i nodi papurau 4.1 hyd 4.5? Ydych chi'n hapus i'w nodi nhw gyda'i gilydd? Ie, hapus, diolch yn fawr iawn. Ocê.

The fourth item on our agenda is papers to note. May I invite Members to note papers 4.1 to 4.5? Are you content to note those? Yes, content, thank you. Okay.

Rwy'n sylweddoli, Weinidog, fod prentisiaethau yn rhan o gylch gwaith Gweinidog portffolio arall, ond rwy'n siwr eich bod yn gwybod am gynllun prentisiaeth Sir Benfro, sy'n anelu at gynyddu nifer y bobl ifanc sy'n cael hyfforddiant yn y sector ynni ar draws Sir Benfro, cynllun a gefnogir gan sefydliadau megis Awdurdod Porthladd Aberdaugleddau, sy'n noddi cyflogwyr. Nawr, mae hon, wrth gwrs, yn enghraifft wych o fusnesau lleol a darparwyr addysg yn gweithio gyda'i gilydd i ddatblygu prentisiaethau sy'n bwysig i'r economi leol. Felly, a allwch ddweud wrthym beth y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i annog a chynorthwyo mwy o fusnesau i ymgysylltu â sefydliadau addysg bellach, fel Coleg Sir Benfro, fel bod colegau addysg bellach Cymru ar y blaen yn y gwaith o gyflwyno rhaglenni sy'n adlewyrchu marchnadoedd sgiliau lleol mewn gwirionedd?

I appreciate, Minister, that apprenticeships fall within the remit of another Minister's portfolio, but I'm sure you may be aware of the Pembrokeshire apprenticeship scheme, which aims to increase the number of young people training in the energy sector across Pembrokeshire and is supported by organisations such as the Milford Haven Port Authority, who are sponsoring employers. Now, this, of course, is a great example of local businesses and education providers working together to develop apprenticeships that are important to the local economy. So, can you tell us: what is the Welsh Government doing to encourage and support more businesses to engage with FE institutions, like Pembrokeshire College, so that Wales's FE colleges are at the forefront of delivering programmes that actually reflect local skills markets?