locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Felly, credaf mai'r hyn y dylem fod yn ei wneud mewn ysgolion yw addysgu plant fod yna wahanol safbwyntiau i'w cael ar bethau, hyd yn oed mewn pynciau hynod ddadleuol lle mae pobl weithiau yn eu gweld yn ddu a gwyn, gan annog dadl, annog ymryson, ond yn y pen draw eu dysgu i fod yn feirniadol. Dyna'r peth pwysicaf y gallwn ei wneud yn yr ysgol yn fy marn i: dysgu plant fod yn rhaid iddynt fod yn feirniadol yn eu dealltwriaeth, i gwestiynu bob amser a chwilio am y ffeithiau bob amser, ac nid derbyn propaganda gwleidyddol fel gwirionedd.

So, I believe what we should be doing in schools is teaching children that there are different views on things, even highly controversial topics where people sometimes see them in terms of black and white, encouraging argument, encouraging disputation, but at the end of the day teaching them to be critical. That's the most important thing that we can do, I think, in school: teaching children that they must be critical in their intelligence, always question and always look for facts, and not take political propaganda as truth.

Gwnaf. Rwy'n hapus i ddweud bod yr adroddiad gwyliadwriaeth diweddaraf ar farwolaethau amenedigol a gyhoeddwyd ym mis Mai eleni, yn dangos bod canlyniadau newyddenedigol Cymru yn debyg i'r DU gyfan, ac yn well na rhai ardaloedd sydd â lefelau tebyg o amddifadedd uchel. Felly, byddwn yn parhau i fuddsoddi yn y gweithlu ac mewn cyfalaf i ddatblygu gwasanaethau newyddenedigol ar gyfer y dyfodol.

Yes. I'm happy to say that the most recent perinatal mortality surveillance report, published in May of this year, showed that Wales's neonatal outcomes were comparable to the UK as a whole, and better than some areas with similar levels of high deprivation. So, we will continue to invest in the workforce and in capital to develop neonatal services for the future.

Diolch, Llywydd. Prif Weinidog, a allwch chi ddweud wrthym ni pa mor dda y mae eich Llywodraeth yn cynnal diwydrwydd dyladwy yng nghyswllt cefnogi busnesau?

Diolch, Llywydd. First Minister, can you tell us how well your Government carries out due diligence in relation to supporting businesses?

Rwy'n falch fod y Cynghorydd McEvoy wedi datgan ei ddiddordeb. Mae'n rhaid imi ddweud wrtho, o ran unrhyw ddrwgdeimlad personol yma, rwy'n credu y dylai edrych tuag at ei gyn blaid yn hytrach na'r Llywodraeth hon.

I'm glad that Councillor McEvoy declared his interest. I have to say to him that, in terms of any personal antipathy here, I think he should look towards his former party rather than this Government.
Wel, wrth gwrs, mae hwn yn fater i Gyngor Dinas Casnewydd ac, yn wir, atebais gwestiwn yr wythnos diwethaf, pan wnes i atgoffa'r Aelod o'r setliad anodd a heriol iawn - y setliad cyni ariannol parhaus hwnnw a drefnwyd - i Lywodraeth Cymru. Ond byddwn i hefyd yn dweud bod Cyngor Casnewydd yn sicrhau ei fod yn gweithio gyda phartneriaid lleol o ran mesurau am Gasnewydd mwy diogel, ac mae hynny'n rhywbeth a fydd yn sicr, wrth gwrs, yn mynd i'r afael â'r pwynt a godwyd gennych chi.

Well, of course, this is a matter for Newport City Council and, indeed, I answered a question last week, when I reminded the Member of the difficult, very challenging settlement - that continuing austerity, financial, arranged settlement - for the Welsh Government. But I would also say that Newport council is ensuring that it is working with local partners in terms of safer Newport measures, and that is something which, of course, I'm sure will address the point you raised.
Diolch, Llywydd. I thank the Member for that question. The Welsh Government leads a set of local resilience arrangements and participates in UK-wide networks that, together, focus on public protection and pandemic preparedness.

Diolch, Llywydd. Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna. Mae Llywodraeth Cymru yn arwain cyfres o drefniadau cydnerthedd lleol ac yn cymryd rhan mewn rhwydweithiau DU gyfan sydd, gyda'i gilydd, yn canolbwyntio ar ddiogelu'r cyhoedd a bod yn barod ar gyfer pandemig.
Nid wyf o reidrwydd yn dadlau ein bod yn ei gwneud hi'n anos i werthu busnes. Fy mhryder yw'r agwedd tuag at dwf busnes, sy'n wahanol iawn yma yn y DU o gymharu ag economïau megis yr Almaen a Denmarc, lle y ceir agwedd ymhlith llawer o arweinwyr busnes a pherchnogion busnesau sy'n para dros genedlaethau, yn hytrach na phara dros gynlluniau pum mlynedd yn unig. Credaf mai'r hyn sy'n hanfodol yw bod busnesau'n cael y cymorth ariannol cywir a'r cymorth rheoli cywir er mwyn cynllunio ar gyfer olyniaeth. Dyna'n union y mae Busnes Cymru a'r banc datblygu rhyngddynt yn ceisio ei wneud.

I'm not necessarily advocating that we make it harder for a business to be sold. My concern is the attitude towards business growth, which is very different here in the UK compared to economies such as Germany and Denmark, where there is an attitude amongst many business leaders and business owners that crosses generations, rather than simply crossing five-year plans. I think what's essential is that businesses are given the right financial support and the right management support in order to plan for succession. That's precisely what Business Wales and the development bank, between the two, are trying to do.
Mae hwnna'n rhywbeth sy'n rili bwysig i ni fel pwyllgor hefyd, comisiynydd. Diolch ichi am yr ymatebion hynny.

That's very important for us as a committee too, commissioner. Thank you for those responses.
Thank you, Minister. Of course, I hope you'll, like me, very much welcome the news of £15.5 million to restore the Montgomery canal, which was announced in the UK Government's budget last week. This will be a huge benefit to the people of mid Wales in terms of thousands of extra - [ Interruption.] Sorry, Presiding Officer, I can't hear.

Diolch, Weinidog. Wrth gwrs, gobeithio eich bod chi, fel fi, yn croesawu'r newyddion am £15.5 miliwn i adfer camlas Trefaldwyn, a gyhoeddwyd yng nghyllideb Llywodraeth y DU yr wythnos diwethaf. Bydd hyn o fudd enfawr i bobl canolbarth Cymru gyda miloedd yn ychwanegol o - [ Torri ar draws.] Mae'n ddrwg gennyf, Lywydd, ni allaf glywed.

Item 4 is next, a statement by the Minister for Climate Change on the Gwent levels, nature recovery exemplar areas. And I call on the Minister, Julie James.

Eitem 4 sydd nesaf, datganiad gan y Gweinidog Newid Hinsawdd ar wastadeddau Gwent, ardaloedd sy'n esiampl i eraill o ran adfer natur. Galwaf ar y Gweinidog, Julie James.

Item 7, the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018 (Consequential Amendments) Regulations 2021. I call on the Minister for Education and the Welsh Language - Jeremy Miles.

Eitem 7, Rheoliadau Deddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018 (Diwygiadau Canlyniadol) 2021. Galwaf ar Weinidog y Gymraeg ac Addysg i wneud y cynnig - Jeremy Miles.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

Indeed, you do have a proven track record on that, and I really welcome it. I recognise that your Government has attracted considerable investment into the whole life sciences business, which, in our country, employs some 11,000 people. I'm very concerned though about what might happen as a consequence of Brexit, and I wondered what - [Interruption.]

Yn wir, mae gennych chi hanes profedig yn hynny o beth, ac rwy'n ei groesawu'n fawr. Rwy'n cydnabod bod eich Llywodraeth wedi denu buddsoddiad sylweddol i'r busnes gwyddorau bywyd cyfan, sydd, yn ein gwlad ni, yn cyflogi tua 11,000 o bobl. Fodd bynnag, rwy'n bryderus iawn am yr hyn a allai ddigwydd o ganlyniad i Brexit, ac roeddwn i'n meddwl tybed pa - [Torri ar draws.]
Welcome to the three of you. We'll go straight to questions, if that's okay, and I'll start off just by asking Adrian to outline or to explain your role when auditing the fiscal devolution process in Wales, just to give us a little bit of an overview.

Dyna ni, croeso i'r tri ohonoch chi. Awn ni'n syth mewn i gwestiynau, os ydy hynny'n iawn, a gwnaf i efallai gychwyn jest trwy ofyn i Adrian amlinellu neu esbonio eich rôl chi yn archwilio'r broses ddatganoli cyllidol yng Nghymru, jest i roi rhyw drosolwg bach sydyn i ni.

Thank you. I have four questions - I do see the time is against us, so I will be brief, Chair. In terms of the value-for-money studies that you've included in the paper, what kind of influence have these had on the draft budget itself, and was there any change to the original proposals in considering the outcomes of those value-for-money studies?

Diolch. Pedwar cwestiwn sydd gyda fi - dwi'n gweld yr amser, felly byddaf i'n fyr, Gadeirydd. Ynglŷn â'r astudiaethau gwerth am arian rŷch chi wedi eu nodi yn y papur, pa fath o ddylanwad ydyn nhw wedi eu cael ar y gyllideb ei hunan, y gyllideb ddrafft, ac a oedd unrhyw newid i'r cynigion gwreiddiol wrth ystyried canlyniadau'r astudiaethau hynny?
I do think that that is fair. We are concerned in general that when drawing up these standards a lot more emphasis is put on the views of bodies rather than users. But in this case it's extremely bad, because I notice that Eluned Morgan has written to the committee promising more time the next time this happens. That hasn't happened; conversely, we've lost a week because of half term. It's not a way of treating people, I don't think.

Dwi yn meddwl bod hwnnw yn bwynt teg. Dŷn ni yn poeni'n gyffredinol wrth lunio'r safonau yma bod llawer mwy o bwys yn cael ei roi i farn cyrff na defnyddwyr. Ond dwi'n meddwl yn yr achos yma, mae'n eithriadol o wael, oherwydd dwi'n sylwi bod Eluned Morgan wedi ysgrifennu at y pwyllgor yn addo mwy o amser y tro nesaf mae hyn yn digwydd. Wel, dyw hynny ddim wedi digwydd; i'r gwrthwyneb, rydym wedi colli wythnos dros yr hanner tymor. Dyw e ddim yn ffordd i ymdrin â phobl, dwi ddim yn meddwl.
Felly, nid oes symud yn mynd i fod ar hwn.

So, there'll be no movement on that.

Gwnaf, ond rwyf wedi gorffen. Diolch yn fawr iawn.

I do, but I have finished. Thank you very much.

Diolch am y cwestiwn. Roedd y dyfarniad yn ymwneud yn benodol â'r sefyllfa yn yr Alban. Nid wyf o'r farn y bydd iddo oblygiadau i'r modd y dehonglir y setliad Cymreig. Roedd y Goruchaf Lys yn glir iawn nad oedd yn gwyro oddi wrth ei ddull blaenorol o ystyried materion o'r fath.

Thank you for the question. The judgment was specific to the situation in Scotland. I do not consider that it will have any implications for the interpretation of the Welsh settlement. The Supreme Court was very clear that it was not departing from its previous approach to the consideration of such issues.

Mae integreiddio pobl sy'n chwilio am noddfa yn gyfrifoldeb a rennir, er nad yw'r cyfrifoldeb dros y gyfraith fewnfudo ei hun, wrth gwrs, wedi'i ddatganoli i Gymru. Rydym yn gweithio'n agos gyda Llywodraeth Leol a'r trydydd sector yng Nghymru i fonitro effeithiau ac rydym yn codi materion sy'n effeithio ar ffoaduriaid a cheiswyr lloches gyda Llywodraeth y DU yn rheolaidd.

The integration of people seeking sanctuary is a shared responsibility, even though responsibility for immigration law itself is, of course, not devolved to Wales. We work closely with local government and the third sector in Wales to monitor impacts and we regularly raise matters affecting refugees and asylum seekers with the UK Government.
Therefore no final decision has been made in terms of how much exactly the cost will increase.

Felly nid oes penderfyniad terfynol wedi'i wneud ynglŷn â faint yn union fydd y gost yn cynyddu.
Nid oes gennyf Aelodau sy'n dymuno siarad ac nid oes gennyf neb sydd wedi dweud yr hoffen nhw ymyrryd. Felly, galwaf ar y Gweinidog i ymateb i'r ddadl honno.

I have no Members who wish to speak and I have nobody who has indicated they want to make an intervention. Therefore, I'll call the Minister to reply to that debate.

Fel y dywedais wrth ateb y cwestiynau a ofynnodd Llyr Huws Gruffydd yn gynharach, mae Llywodraeth Cymru yn barod i ddarparu pa gymorth bynnag sy'n bosibl, sy'n angenrheidiol ac sydd ei angen i sicrhau negodi dilys a chadarnhaol rhwng y cyflogwyr a'r gweithwyr, ac rydym yn parhau i fod yn barod i wneud hynny. Rydym hefyd yn gweithio'n galed gyda Chyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru i sicrhau cyn lleied â phosibl o darfu ar fyfyrwyr unigol a all gael eu heffeithio gan y streiciau hyn.

As I said in answer to the questions that Llyr Huws Gruffydd raised earlier, the Welsh Government stands ready to provide whatever support possible, necessary and needed to ensure that we can have that real and positive negotiation between both the employers and employees, and we continue to be ready to do that. We also are working hard with the Higher Education Funding Council for Wales to ensure that any disruption to individual students who may be affected by this action is kept to the very minimum.

Diolch am yr ateb yna, Prif Weinidog. Byddwch yn gwybod bod y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd yn ystyried erbyn hyn bod arloesi a pholisi cyhoeddus yn bwysig iawn ac yn angenrheidiol i gynnwys cyfranogiad dinasyddion, ac, yn wir, mae'n un o'r ffactorau allweddol yn ei fynegai llesiant. Ac a ydych chi'n cytuno â mi, ymhellach i'r ddeddfwriaeth hon, bod yr amser bellach wedi dod i ddatblygu cynllun gweithredu ar gyfranogiad dinasyddion gan ba blaid bynnag sydd mewn sefyllfa i ffurfio Llywodraeth nesaf Cymru?

I thank you for that answer, First Minister. You will know the Organisation for Economic Co-operation and Development now regards innovation and public policy to be really important and necessary to involve citizen participation, and, indeed, it's one of the key factors in its well-being index. And do you agree with me that, further to this legislation, the time now has come for an action plan on citizen participation to be developed by whichever party is in position to form the next Welsh Government?

Wel, mae lot yn ddibynnol ar Brexit, ond dwi'n meddwl beth allaf i ei ddweud yw, o ran cynllunio ieithyddol, bydden i eisiau gweld hynny'n symud ymlaen. Felly, mis Mehefin - rhywbeth fel hynny. Efallai cyn hynny.

Well, much of it is reliant on Brexit, but what I can say is that, in terms of language planning, I would want to see that making progress. So, June - something like that. Perhaps before then.
Diolch i'r pwyllgor am ei holl waith ar y pwnc yma. Dwi ddim yn siŵr os oedd y siaradwr diwethaf wedi darllen yr adroddiad yn ei gyfanrwydd.

Thank you to the committee for all of its work on this issue. I'm not sure whether the previous speaker had read the report in its entirety.
I wasn't criticising any individuals, I was just wondering if there were sufficient numbers of people there with the necessary information. So, thank you.

Nid oeddwn i'n siarad yn erbyn unrhyw unigolion, jest a oes yna ddigon o bobl yna gyda'r wybodaeth. Felly, diolch.
Well, maybe not you, but another agency. [ Laughter. ]

Wel, nid chi efallai, ond asiantaeth arall. [ Chwerthin. ]
Rydych chi'n sôn yn eich tystiolaeth mai enghraifft o lle mae'r dryswch yma'n gallu codi ydy pan fo gan yr ombwdsmon y gallu i barhau efo ymchwiliad er nad ydy'r achwynydd yn dymuno i'w gŵyn gael ei wneud. Mae honno'n enghraifft dda, a ydy o, o lle fyddai dryswch yn gallu digwydd?

You mention in your evidence that an example of where this confusion can arise is when the ombudsman has the ability to continue with an investigation despite the complainant not wishing for their complaint to be duly made. Is that a good example of where that confusion can take place?
Llywydd, diolch i Llyr Gruffydd am y cwestiwn. Mae cynnydd da yn cael ei wneud gyda'r rhaglen digwyddiadau peilot, ac mae pum digwyddiad wedi cael eu cynnal yn barod. Bydd yr wybodaeth sy'n dod i'r amlwg, er enghraifft o ran cynnal profion COVID ar gyfer digwyddiadau, yn cael ei defnyddio i baratoi ar gyfer yr adolygiad 21 diwrnod nesaf. Byddwn ni'n ystyried y posibilrwydd o ddatblygu dull fesul cam o ailagor digwyddiadau.

Thank you to Llyr for that question. Good progress is being made with the pilot event programme, and five pilot events have already been held. The emerging findings, for example in relation to COVID testing for events, will be used to prepare for the next 21-day review. We will be considering then the potential to develop a phased reopening of events.
I'm very intrigued by this new broad front that's emerging between John McDonnell and Neil Hamilton; I never thought I'd live to see the day, quite frankly. But, Chair, could I just delve a little bit deeper? I was very interested and listening intently to what the finance Secretary was saying. In the wake of the shadow chancellor's announcement about bringing these projects back inside the public sector, is it now Labour Party policy in Wales, and therefore of this Government, to bring those existing PFI projects in Wales back in-house, and therefore onto the Welsh Government's balance sheet in the event of the election of a Labour Government in Westminster?

Mae gennyf gryn ddiddordeb yn y tir cyffredin newydd hwn sy'n ymddangos rhwng John McDonnell a Neil Hamilton; nid oeddwn yn meddwl y byddwn yn byw i weld hynny, mewn gwirionedd. Ond Cadeirydd, a gaf fi balu ychydig yn ddyfnach? Roedd gennyf gryn ddiddordeb, a bûm yn gwrando'n astud ar yr hyn a ddywedodd yr Ysgrifennydd cyllid. Yn sgil cyhoeddiad canghellor yr wrthblaid ynglŷn â dod â'r prosiectau hyn yn ôl i'r sector cyhoeddus, ai polisi'r Blaid Lafur yng Nghymru bellach, ac felly polisi'r Llywodraeth hon, yw dod â'r prosiectau mentrau cyllid preifat presennol yng Nghymru yn ôl yn fewnol, ac felly ar fantolen Llywodraeth Cymru pe bai Llywodraeth Lafur yn cael ei hethol yn San Steffan?
Wel, dwi'n nodi eich bod chi'n dweud ei fod yn y rhaglen lywodraethol ryw ben. Mae e'n bryderus, wrth gwrs, fod gennym ni ddim amserlen ar ei gyfer o. Mi fuasai fo'n ddefnyddiol i ni, ac yn sicr i fi, dwi'n siŵr, pe bai gennym ni ryw amserlen gliriach, ond yn derbyn bod yna raglen drom o ddeddfu gennych chi.

Well, I note that you say that it's in the programme for government and will be brought forward at some point. It's concerning that we don't have a timetable for it. It would be useful for us, and for me certainly, if we did have a clearer timescale, but I do accept that there is a heavy programme of legislation.

Nid oes unrhyw ymyriadau ar hyn o bryd oherwydd ein bod yn hybrid - [ Anghlywadwy. ]

There are no interventions at this point in time because we're hybrid - [ Inaudible. ]

Diolch am eich ateb, Weinidog. Mae fy nghais yn gymharol syml. Rwy'n deall i chi nodi, mewn cyfarfod pwyllgor, yr hoffech ymweld â'r bloc fflatiau, a byddai'r preswylwyr yn awyddus iawn i'ch croesawu ar ymweliad o'r fath. A allwch nodi p'un a fydd ymweliad o'r fath yn digwydd mewn gwirionedd, ac unrhyw adegau yn y dyddiadur y gallech fod wedi sicrhau eu bod ar gael fel y gallent gyfarfod â chi, oherwydd yn amlwg, mae'r materion yn bwysig? Gwnaed rhywfaint bach o gynnydd ar rai o'r materion, ond mae oddeutu 450 o breswylwyr pryderus iawn yn y bloc penodol hwnnw. Rwy'n derbyn bod cyfyngiadau ar yr hyn y gall y Llywodraeth ei wneud, ond gan eich bod wedi nodi parodrwydd i ymweld, a allech roi syniad p'un a allai'r ymweliad hwnnw ddigwydd cyn y Nadolig?

Thank you, Minister, for that answer. My request is relatively simple. I understand that, at a committee meeting, you indicated you'd like to visit the apartment block, and residents would be very keen to host you at such a visit. Are you able to indicate whether such a visit will actually take place and any diary timings that you might have made available for them to meet you, because, obviously, the issues are pressing? Some miniscule progress has been made on some of the issues, but there are 450-odd very concerned residents in that particular block. I appreciate there's a limit on what the Government can do, but, as you've indicated a willingness to visit, could you give us an indication of whether that visit might take place before Christmas?
Felly, rydym yn symud ymlaen at grŵp 3 ac mae grŵp 3 yn ymwneud â sylwadau gan awdurdodau lleol ar gyfraddau treth a bandiau treth. Gwelliant 30 yw'r prif welliant a'r unig welliant yn y grŵp yma. Galwaf ar Steffan Lewis i gynnig ei welliant ac i siarad am y gwelliant.

Therefore, we move on to group 3, which relates to local authority representations on tax rates and bands. The lead and only amendment in this group is amendment 30, and I call on Steffan Lewis to move and speak to his amendment.
Na, ewch chi ymlaen â'ch araith a gwnaf fi gyfeirio pobl ar gyfer ymyriadau.

No, you carry on with your speech and I'll direct people for interventions.
Rwy'n fwy na pharod i'ch ateb chi, Darren. Ond gadewch i ni ei wneud mewn ffordd ffurfiol. I mi, y peth pwysig yw ein bod yn edrych ar effeithlonrwydd ond hefyd ar y costau. Felly, gall Cwm Taf osod clun newydd yn rhad iawn o'i gymharu â rhai o'r ardaloedd eraill, felly mae'n rhaid i ni ddysgu oddi wrthyn nhw ac mae rhai ohonyn nhw yn ymwneud â gofal dydd. Felly, yn sicr, byddai hynny'n osgoi'r broblem o ran gwelyau, sy'n cyfyngu ar y system. Felly, mae llawer i'w ddysgu a dyna beth fyddwn ni'n ysgogi'r system i'w wneud yn ystod y blynyddoedd nesaf.

I'm more than happy to answer you, Darren. Just let's do it in a formal way. For me, the important thing is that we look at efficiencies but also the costs. So, Cwm Taf can do hip replacements really cheaply compared to some of the other areas, so we've got to learn from those and some of those are about day care. So, certainly, that would avoid the problem in terms of the beds issue, which is the constraint on the system. So, lots to learn and that's what we'll be driving the system to do in the next few years.
I'd very much like to congratulate the company in my colleague's constituency. Welsh Hills Bakery is a remarkable success story. I believe I visited the company back in the autumn of last year, for their sixtieth anniversary celebrations. And I do believe that the foundation economy will play an increasingly important role in offering all individuals accessibility to the workplace, and indeed opportunities to acquire skills that will enable them to progress through to better careers that are well paid. The foundation economy, of course, can benefit all communities, right across Wales, and for that reason I'm looking very closely at it as part of the wider, broader, prosperous and secure strategy for Wales.

Hoffwn yn fawr longyfarch y cwmni yn etholaeth fy nghyd-Aelod. Mae Welsh Hills Bakery yn enghraifft o lwyddiant rhyfeddol. Credaf i mi ymweld â'r cwmni yn yr hydref y llynedd, ar gyfer dathlu eu trigeinmlwyddiant. A chredaf y bydd yr economi sylfaenol yn chwarae rhan fwyfwy pwysig yn cynnig mynediad i bawb at waith, yn ogystal â chyfleoedd i gaffael sgiliau a fydd yn eu galluogi i gamu ymlaen i yrfaoedd a chyflogau gwell. Wrth gwrs, gall yr economi sylfaenol fod o fudd i'r holl gymunedau ledled Cymru, ac oherwydd hynny rwy'n edrych yn ofalus iawn arni fel rhan o'r strategaeth ffyniannus a diogel ehangach ar gyfer Cymru.