locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
You will be aware that Swansea's high street has struggled over recent times with regard to crime in the area, in terms of drug use, prostitution, theft, and violence. The problem has been there for months - years, really - and 75 crimes were recorded in the months of September and October alone. Now, given that you as Welsh Government have a key role to play both in terms of community safety and regeneration, and supporting initiatives like treating drug and alcohol misuse, homelessness, rough-sleeping and victim protection, what more are you planning to do, in conjunction with South Wales Police and Swansea Council, to tackle this problem on one of Swansea's key gateways?

Fe fyddwch yn ymwybodol bod stryd fawr Abertawe wedi cael trafferthion yn ddiweddar o ran troseddu yn yr ardal, o ran defnyddio cyffuriau, puteindra, dwyn, a thrais. Mae'r broblem wedi bod yno ers misoedd - blynyddoedd, mewn gwirionedd - a chofnodwyd 75 o droseddau ym mis Medi a mis Hydref yn unig. Nawr, o ystyried bod gennych chi fel Llywodraeth Cymru swyddogaeth allweddol o ran diogelwch cymunedol ac o ran adfywio, a chefnogi mentrau fel trin camddefnyddio cyffuriau ac alcohol, digartrefedd, cysgu ar y stryd ac amddiffyn dioddefwyr, beth arall ydych chi'n bwriadu ei wneud, ar y cyd â Heddlu De Cymru a Chyngor Abertawe, i fynd i'r afael â'r broblem hon ar un o byrth allweddol Abertawe?
I believe sections 40 and 41 are broad enough to include all sorts of other legislation, but I don't know if Gareth has anything to add to that. That's my interpretation there -

Rydw i'n gweld bod sections 40 a 41 yn ddigon eang i gynnwys pob math o ddeddfwriaeth arall, ond nid wyf i'n gwybod a yw Gareth eisiau ychwanegu at hynny. Dyna beth rwyf i'n gweld yn fanna -
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

Thank you, Minister, for that statement. Could I just ask first of all - ?

Diolch yn fawr, Weinidog, am y datganiad. Allaf i jest gofyn i ddechrau - ?
Diolch. Unwaith eto, cwestiwn da iawn. Mae ein strategaeth yn cynnwys cyfuniad o newid ymddygiad ac arbedion effeithlonrwydd, fel y soniais. Er bod angen rhywfaint o wrthbwyso ar ddiwedd y strategaeth er mwyn sicrhau, er enghraifft, y gallwn barhau i deithio ar draws y wlad, gwelwn hyn fel dewis olaf, a byddwn yn ceisio torri ein hôl troed presennol i lai na'i hanner erbyn y pwynt hwnnw. Sylwaf ar eich cyfeiriad at Lywodraeth Cymru a'i dyletswydd tuag at ein targedau carbon sero, ond gallaf eich sicrhau, fel y Comisiynydd newydd gyda hyn yn fy mhortffolio, newid hinsawdd, y byddaf yn gwthio'r Comisiwn i sicrhau ein bod yn torri ein hôl troed presennol. Mae'r strategaeth yn dilyn dwy strategaeth lwyddiannus arall, sydd eu hunain wedi gweld ein hôl troed ynni'n gostwng 60 y cant mewn degawd, hyd yn oed heb gynnwys y flwyddyn ddiwethaf, gyda'r pandemig. Diolch.

Thank you. Again, a really good question. Our strategy does include a mixture of behavioural change and efficiency savings, as I've mentioned. Whilst some offsetting is required at the end of this strategy to ensure, for example, that we can still travel across the country, we see this as a last resort, and we will seek to cut our current footprint by more than half by that point. I notice your reference to Welsh Government and its duty towards our carbon zero targets, but I can assure you, as the new Commissioner with this in my portfolio, climate change, that I will be pushing the Commission to ensure that we do cut our current footprint. The strategy follows two other successful strategies, which themselves have seen our energy footprint reduced by 60 per cent in a decade, even excluding the past pandemic year. Thank you.
A ydych chi'n hapus i fynd i gyfarfod preifat nawr, o dan Reol Sefydlog 17.42? Pawb yn hapus. Dyna ni. Diolch yn fawr iawn.

Are you happy to move into private session under Standing Order 17.42? Everyone content. Thank you very much.
We shouldn't forget you, of course. Thank you very much. As usual, we will move immediately to questions, if that's okay with you, and the first questions this morning are from Helen Mary Jones.

Gwell peidio ag anghofio hynny, ontefe? Grêt, diolch yn fawr iawn i chi am wneud hynny. Fel sydd ein harfer fel pwyllgor, rydyn ni'n mynd yn syth i gwestiynau, os yw hynny'n iawn efo chi. Mae'r cwestiynau cyntaf heddiw gan Helen Mary Jones.
The UK Government are still not providing any detail about the shared prosperity fund, four years after first mooting it. But what is clear is that it intends to bypass devolution, but also to ignore the hard work of stakeholders right across Wales in creating our framework for regional investment.

Nid yw Llywodraeth y DU yn rhoi unrhyw fanylion o hyd am y gronfa ffyniant gyffredin, bedair blynedd ar ôl ei chrybwyll am y tro cyntaf. Ond yr hyn sy'n amlwg yw ei bod yn bwriadu anwybyddu datganoli, yn ogystal ag anwybyddu gwaith caled rhanddeiliaid ledled Cymru yn creu ein fframwaith ar gyfer buddsoddi rhanbarthol.
What I will do is write to the committee with a date, because I don't know exactly what the date will be at the moment, but I can inform you what the next steps will be.

Beth y gwnaf i yw ysgrifennu at y pwyllgor gyda dyddiad, achos nid ydw i'n gwybod beth yn gymwys yw'r dyddiad ar hyn o bryd, ond fe allaf i wneud hynny, ta beth, so, bydd Aelodau'n gwybod beth yw'r cam nesaf.
Cwestiwn am Gaerdydd yw hwn.

This is a question about Cardiff.
I know you will be aware of the findings from Professor Philip Alston, the UN special rapporteur for extreme poverty, and among many of his stark conclusions were that Westminster cuts have fallen hardest on the poor, on women, racial and ethnic minorities, children, single parents and people with disabilities. He argued that a misogynist would find it hard to do a better job. Has your Government taken a full impact assessment of your local authority cuts to ensure that you are not repeating the callous decisions of the Tories and exacerbating the situation for those people with the least in our society?

Gwn y byddwch yn ymwybodol o ganfyddiadau gan yr Athro Philip Alston, rapporteur arbennig y Cenhedloedd Unedig ar fater tlodi eithafol, ac ymhlith llawer o'i gasgliadau enbyd oedd y ffaith bod toriadau San Steffan wedi effeithio fwyaf ar y tlawd, ar fenywod, lleiafrifoedd hiliol ac ethnig, plant, rhieni sengl a phobl ag anableddau. Dadleuai y byddai gwreig-gasäwr yn ei chael hi'n anodd gwneud mwy. A yw eich Llywodraeth wedi cyflawni asesiad effaith llawn o'ch toriadau i gyllid awdurdodau lleol er mwyn sicrhau nad ydych yn ailadrodd penderfyniadau dideimlad y Torïaid ac yn gwaethygu'r sefyllfa i'r bobl sydd â'r lleiaf yn ein cymdeithas?
Thank you very much. I'm glad to hear that. I was going to ask whether there was going to be a module, but you've just alluded that there will be, so I'm happy to hear that.

Diolch yn fawr. Dwi'n falch o glywed hynny. Y cwestiwn roeddwn i'n mynd i'w ofyn oedd a fydd yna fodiwl newydd, ond rydych chi newydd ddweud y bydd, felly dwi'n falch iawn o glywed hynny.
Well, there used to be the joint negotiating committee, which set the limit. The Conservative Government in Westminster did away with it. Do you regret that?

Wel, roedd yna gydbwyllgor negodi'n arfer bodoli a oedd yn gosod y cyfyngiad. Cafodd ei ddiddymu gan y Llywodraeth Geidwadol yn San Steffan. A ydych yn gresynu hynny?
Yr eitem nesaf, felly, yw'r cynnig i benodi Comisiwn y Cynulliad. Rwy'n galw ar aelod o'r Pwyllgor Busnes i wneud y cynnig hwnnw.

The next item is the motion to appoint the Assembly Commission. I call on a member of the Business Committee to move the motion.

Mae ein cynllun teithio rhatach ar fysiau yn hynod boblogaidd, ac mae tua 760,000 o ddeiliaid pas hŷn neu anabl yn byw yng Nghymru, ac rydym ni hefyd yn parhau i gefnogi'r trefniadau teithio ar y bws am bris gostyngol presennol ar gyfer pobl 16, 17 ac 18 mlwydd oed ledled Cymru wrth i ni gynllunio gwahanol gynllun dros y misoedd nesaf.

Our concessionary bus travel scheme is hugely popular, with some 760,000 older or disabled pass holders resident in Wales, and we're also continuing to support the existing discounted bus travel arrangements for 16, 17 and 18-year-olds throughout Wales while we design a different scheme over the coming months.

A sôn am ddatblygiadau arloesol, gwn fod gennych ddiddordeb mawr yn y chwyldro ceir trydan, ac mae'r chwyldro ceir trydan a cherbydau awtonomaidd yn rhoi cyfle i gael mwy o gapasiti ar ein rhwydwaith traffyrdd gan nad oes angen cymaint o bellter stopio ar geir sy'n gallu cyfathrebu â'i gilydd drwy gyfrifiadur. Felly, mae pob math o bethau'n digwydd gyda'r rhwydwaith ffyrdd yn ogystal â cheir yn y dyfodol a fyddai'n lliniaru rhai o'r problemau gyda thagfeydd yng Nghymru.

And talking about innovations, I know that you're very interested in the electric car revolution, and the electric car revolution and autonomous vehicles give an opportunity for getting more capacity out of our motorway network, because cars that can communicate with each other via computer actually don't need such great stopping distances. So, there are all sorts of things happening with the road network as well and cars in the future that would alleviate some of the congestion problems in Wales.

Nid eich cwestiwn atodol. Nawr, na, na -

Not your supplementary. Now, no, no -

Sori, rydw i wedi mynd yn rhy bell.

Sorry, I've jumped forward.
Well, since devolution, we've worked hard to develop relationships with countries around the world. Last year, as a part of the Brexit preparedness work, we opened two new offices - one in Qatar and another in Canada. We undertook 10 trade missions to non-EU countries and, of course, we maintain strong diplomatic links with non-EU consuls and embassies.

Wel, ers datganoli, rydym wedi gweithio'n galed i ddatblygu cysylltiadau â gwledydd ledled y byd. Y llynedd, fel rhan o'r gwaith parodrwydd ar gyfer Brexit, agorwyd dwy swyddfa newydd gennym - un yn Qatar ac un arall yng Nghanada. Fe wnaethom gwblhau 10 o deithiau masnach i wledydd nad ydynt yn yr UE, ac wrth gwrs, rydym yn cynnal cysylltiadau diplomyddol cryf â chonswliaid a llysgenadaethau y tu allan i'r UE.
Rydym yn symud ymlaen, felly, i'r eitem nesaf, sef y datganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid ar adolygiad man canol cynllun buddsoddi yn seilwaith Cymru 2018. Rwy'n galw ar yr Ysgrifennydd Cyllid i wneud ei ddatganiad - Mark Drakeford.

We move, therefore, to our next item, which is a statement by the Cabinet Secretary for Finance on the Wales infrastructure investment plan mid-point review 2018. I call on the Finance Secretary, Mark Drakeford.

Yn sicr, ac eisoes rwyf wedi ei wneud yn glir, mai'r peth fydd yn gyrru'r polisi, y peth pwysicaf yw'r targed yma o gyrraedd 1 miliwn o bobl yn siarad Cymraeg erbyn 2050. Mae popeth yn hanu o hynny. Felly, rwyf yn hyderus ein bod yn mynd yn y cyfeiriad cywir. Mae'n bwysig ofnadwy ein bod yn creu'r seilwaith nawr, yn ystod y blynyddoedd cynnar yma, fel ein bod ni'n gallu cyrraedd y targed yna. Felly, dyna beth rŷm ni wedi bod yn trio rhoi blaenoriaeth iddo yn y gyllideb yma.

Most certainly, yes, and I've already made it clear that the policy driver and the most important thing is this target of reaching 1 million Welsh speakers by 2050. Everything emerges from that. I am confident that we are moving in the right direction. It is extremely important that we put the foundations in place during these early years so that we can attain that target. So, that's what we have been prioritising in this budget.

Ie'n wir, rwyf wedi cael llawer o ohebiaeth gan y gymuned yno, ac yn wir, gan sawl un arall sydd â diddordeb. Byddaf yn gwneud trefniadau i ymweld â'r safle cyn gynted ag y gallaf, ac yn siarad â'r cyngor ynglŷn â beth y gallant ei wneud i wella'r sefyllfa, sy'n amlwg yn peri pryder i bawb. Rwy'n fwy na pharod i roi gwybod i'r Aelod cyn gynted ag y byddaf wedi gwneud y trefniadau hynny.

Yes, indeed, I've had a number of communications from the community there and, indeed, from a number of other interested parties. I will be arranging to go up and visit the site as soon as I possibly can and to talk to the council about what they can do to alleviate the situation, which is clearly a difficult one all round. I'm happy to make the Member aware as soon as I've made those arrangements.

Ocê. Jest o ran y presennol, a fyddai unrhyw newidiadau yn bosibl i'r cwricwlwm ar hyn o bryd, o feddwl bod y newidiadau i'r cwricwlwm yn mynd i ddigwydd yn 2022? Neu ydych chi'n credu bod angen? Efallai eich bod chi o'r farn nad oes angen.

Okay. So, just in terms of the present, would any changes be possible to the curriculum at is stands, given that there are going to be changes to the curriculum in 2022? Do you believe that there is a need for them? Perhaps you don't think there is a need.

Diolch. Roeddwn yn meddwl am y gair yr oeddwn yn mynd i'w ddefnyddio i ddweud yn gwrtais, 'A allech chi ddirwyn i ben?', ond diolch yn fawr iawn . Ysgrifennydd y Cabinet.

Thank you. I was just thinking of the word I was going to use to say politely, 'Could you wind up?', but thank you very much. Cabinet Secretary.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

I welcome the Welsh Government's commitment to building 20,000 low-carbon social homes and establishing a national construction company to help councils build social housing. I look forward to the implementation of rent controls and hope that the Welsh Government will also investigate the possibility of a right to rent as well as continue to explore a land value tax to replace council tax. Unlike the Welsh Conservatives, Welsh Labour recognise the problems and provide real solutions. Diolch.

Rwy'n croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i adeiladu 20,000 o gartrefi cymdeithasol carbon isel a sefydlu cwmni adeiladu cenedlaethol i helpu cynghorau i adeiladu tai cymdeithasol. Edrychaf ymlaen at weithredu rheoli rhenti ac rwy'n gobeithio y bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn ymchwilio i'r posibilrwydd o hawl i rentu yn ogystal â pharhau i archwilio treth gwerth tir i gymryd lle'r dreth gyngor. Yn wahanol i'r Ceidwadwyr Cymreig, mae Llafur Cymru yn cydnabod y problemau ac yn cynnig atebion go iawn. Diolch.
How well are EOTAS settings prepared for the Welsh Government's education reforms?

Pa mor dda y mae lleoliadau EOTAS wedi eu paratoi ar gyfer diwygiadau addysg Llywodraeth Cymru?

Thank you. I think you raise a very important point and, as a Government, we are committed to driving the uptake of our integrated pest management to reduce the use of chemical pesticides. So, what we are promoting is nature-based, low-toxicity solutions and precision technologies, and they alone will have the potential to enhance biodiversity, and IPM will also be a very important part of the sustainable farming scheme. But, as you say, it's not just farmers, of course, who use chemicals in the way you refer, and we do work with local authorities, and other land managers and individuals, who use pesticides to adopt techniques and technologies that provide alternative means of pest, disease and weed control.

Diolch. Credaf eich bod yn nodi pwynt pwysig iawn ac fel Llywodraeth, rydym wedi ymrwymo i hybu'r defnydd o'n dulliau integredig ar gyfer rheoli plâu er mwyn lleihau'r defnydd o blaladdwyr cemegol. Felly, rydym yn hyrwyddo atebion sy'n seiliedig ar natur, atebion tocsigedd isel a thechnolegau manwl, a dyma'r unig bethau a fydd â gallu i wella bioamrywiaeth, a bydd dulliau integredig ar gyfer rheoli plâu hefyd yn rhan bwysig iawn o'r cynllun ffermio cynaliadwy. Ond fel y dywedwch, mae pobl heblaw ffermwyr yn defnyddio cemegau yn y ffordd a nodwch, ac rydym yn gweithio gydag awdurdodau lleol a rheolwyr tir ac unigolion eraill sy'n defnyddio plaladdwyr i fabwysiadu technegau a thechnolegau sy'n darparu ffyrdd amgen o reoli plâu, clefydau a chwyn.
So, just to restate - . Is everything working now?

Ocê. Jest i ddweud mae gen i gwpwl o gwestiynau - . Popeth yn iawn nawr?
Last week, I asked the leader of the house for a statement from the Cabinet Secretary for the economy on interventions to defend community assets, particularly those that enrich our heritage. Over the weekend, there were reports about the future of the old Tredegar General Hospital building, an important building in the history of the NHS and, sadly, a building that has been empty for several years. I think we undersell our health heritage in this country and we've got a unique place to sell as a destination in terms of health heritage. Can we have a statement from the Welsh Government on a feasibility study into opening an Aneurin Bevan memorial library and national health service museum in Tredegar?

Yr wythnos diwethaf, gofynnais i arweinydd y tŷ am ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr economi ar ymyraethau i amddiffyn asedau cymunedol, yn enwedig y rhai sy'n cyfoethogi ein treftadaeth. Dros y penwythnos, cafwyd adroddiadau am ddyfodol adeilad hen Ysbyty Cyffredinol Tredegar, adeilad pwysig yn hanes y GIG ac, yn anffodus, adeilad sydd wedi bod yn wag am nifer o flynyddoedd. Rwy'n credu ein bod ni'n tanbrisio ein treftadaeth iechyd yn y wlad hon ac mae gennym ni le unigryw i'w werthu fel cyrchfan o safbwynt treftadaeth iechyd. A gawn ni ddatganiad gan Lywodraeth Cymru ar astudiaeth ddichonoldeb i agor llyfrgell goffa Aneurin Bevan ac amgueddfa gwasanaeth iechyd gwladol yn Nhredegar?
Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Rydym wedi gweld gostyngiad bychan o 2 y cant mewn tlodi plant yma yng Nghymru. Credaf fod hynny'n rhannol oherwydd economeg Cymru, gyda mwy o swyddi a llai o bobl ifanc yn byw mewn cartrefi di-waith. Mae'n rhywbeth y mae Ysgrifennydd y Cabinet dros yr economi yn arwain arno o ran y strategaeth tlodi, ond rydym yn gweithio'n agos iawn gyda'n gilydd i sicrhau ein bod yn cydgysylltu ar bob agwedd ar y gwaith a wnawn.

I'm grateful for the Member's question. We have seen a small, 2 per cent reduction in child poverty here in Wales. I believe that is partly due to the economics of Wales, with more jobs and young people living less in workless households. It's something that the Cabinet Secretary for the economy leads on in terms of poverty strategy, but we work very closely together to ensure that we are joined up on all aspects of the work that we do.

Fe fyddaf i'n bendant yn hapus iawn i gael y trafodaethau hynny gydag ystod o gyd-Weinidogion. Yn amlwg, mae ansawdd aer yn fater ar draws y Llywodraeth, ac yn sicr fe gaiff ei drafod yn y Cabinet. Ond byddaf i'n edrych ar yr holl faterion hynny ac yn ysgrifennu atoch chi ymhellach.

I'm certainly very happy to have those discussions with a range of ministerial colleagues. Clearly, air quality is a matter across Government, and it's certainly discussed in Cabinet. But I will look at all those issues and write to you further.
That data is being analysed at the moment. The output will be published so that Members and the public can see it, and that will be done as soon as possible.

Mae'r data hynny yn cael eu dadansoddi ar hyn o bryd. Bydd yr allbwn yn cael ei gyhoeddi fel y gall yr Aelodau a'r cyhoedd ei weld, a bydd hynny'n cael ei wneud cyn gynted â phosibl.
We have no plans at present. Clearly, if additional funding is made available from the UK Government, we will pitch for that funding and we will consider where there any areas that we should look at. But clearly we will have to consider how that will run in accordance with our more general strategy in terms of reaching our targets.

Does dim cynlluniau gyda ni ar hyn o bryd. Yn amlwg, os daw cyllid ychwanegol o Lywodraeth y Deyrnas Unedig yn gyffredinol, fe wnawn ni 'pitch-o' amdano fe ac fe wnawn ni edrych a oes meysydd. Ond, yn amlwg, byddai'n rhaid inni weld sut mae hwnna'n cyd-fynd â'n strategaeth ar y cyfan o ran cyrraedd y nod dŷn ni eisiau ei gyrraedd.
Gwrandewais yn astud ar y dadleuon a gyflwynwyd gan Neil Hamilton a Gareth Bennett. Ni chefais fy argyhoeddi ganddyn nhw, mae'n rhaid i mi ddweud.

I listened carefully to the arguments put forward by Neil Hamilton and by Gareth Bennett. I was unconvinced by them, I have to say.
Sorry, I thought he had a third question then, or fourth question.

Mae'n ddrwg gennyf, roeddwn yn meddwl bod ganddo drydydd cwestiwn, neu bedwerydd cwestiwn.
The next item is the Legislation (Wales) Act 2019 (Amendment of Schedule 1) Regulations 2020. I call on the Counsel General to move the motion - Jeremy Miles.

Yr eitem nesaf, felly, yw'r Rheoliadau Deddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019 (Diwygio Atodlen 1) 2020. Dwi'n galw ar y Cwnsler Cyffredinol i wneud y cynnig - Jeremy Miles.
Reflecting a transition back to established exam standards, results were awarded broadly at the midway point between 2021 and 2019. Our learners demonstrated immense resilience in their performances and, as a testament to this, a record number of young people from Wales will be going to university this year.

Gan adlewyrchu trawsnewid yn ôl i safonau arholiadau sefydledig, dyfarnwyd canlyniadau ar oddeutu'r pwynt hanner ffordd rhwng 2021 a 2019. Dangosodd ein dysgwyr ddycnwch aruthrol yn eu perfformiadau ac yn dystiolaeth o hynny, bydd y nifer uchaf erioed o bobl ifanc o Gymru yn mynd i'r brifysgol eleni.

The active travel design guidance sets out the parameters and standards for their use.

Mae'r canllawiau dylunio teithio llesol yn nodi'r meini prawf a'r safonau ar gyfer eu defnyddio.

She may not be aware. There's some work already ongoing through the Morgan Academy at Swansea University trying to look at alternative funding mechanisms that need not be entirely reliant on the public purse. So, if that were possible, and we were able to at least state the ambition, would she be supportive of finding alternative means of achieving the same goal?

Efallai nad yw hi'n ymwybodol o hyn. Mae rhywfaint o waith yn cael ei wneud eisoes yn sgil Academi Morgan ym Mhrifysgol Abertawe yn ceisio edrych ar ddulliau eraill o ariannu yn hytrach na dibynnu'n llwyr ar bwrs y wlad. Felly, pe bai hynny'n bosibl, a'n bod ni'n gallu mynegi'r uchelgais o leiaf, a fyddai hi'n cefnogi dod o hyd i ffyrdd eraill o gyflawni'r un nod?

Thank you for that answer, Cabinet Secretary. Last year, when you became Cabinet Secretary for Education, and again today, you quite rightly said that there should be a presumption against the closure of rural schools, and that pupils in rural schools deserve the same opportunities as children in other areas of Wales. What action, if any, would you take if you suspected that a local authority was letting a rural school rot in order to make the case for closure stronger?

Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Y llynedd, pan ddaethoch yn Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, ac unwaith eto heddiw, roeddech yn llygad eich lle i ddweud y dylid cael rhagdybiaeth yn erbyn cau ysgolion gwledig, a bod y disgyblion mewn ysgolion gwledig yn haeddu'r un cyfleoedd â phlant mewn ardaloedd eraill yng Nghymru. Pa gamau, os o gwbl, y byddech yn eu cymryd pe baech yn amau bod awdurdod lleol yn gadael i ysgol wledig bydru er mwyn cryfhau'r achos dros ei chau?
[Yn parhau.] - na chael gwared ar gymorth a gyrru pobl allan i'r strydoedd. Iawn.

[Continues.] - than cutting off support and sending people to the streets. Yes.
Tybed a allwch chi egluro'r sylwadau yr ydych newydd eu gwneud am Aelodau o'r Senedd nad ydynt yn ymwybodol o gyllid i Gymru.

I was wondering if you could clarify those comments that you just made there about Senedd Members not being aware of funding for Wales.

Ocê, a buaswn i'n gofyn i chi edrych ar yr ochr fonitro hefyd: pwy sydd yn mynd i wneud yn siŵr bod hyn yn digwydd - ddim y comisiynydd efallai, ond rhywun arall - ?

Okay, and I would ask you to look at the monitoring side as well in terms of who is going to ensure that this takes place - perhaps not the commissioner, but someone else -

Wel, yn y maes penodol hwn, dyw'r Llywodraeth yn San Steffan ddim wedi derbyn erioed ei fod e wedi'i ddatganoli. Ond o ran yr egwyddor rydych chi'n gosod, hyd yn oed mewn ardaloedd sydd wedi'u datganoli - hynny yw, lot o lefydd eraill yn y Bil - wrth gwrs, dŷn ni ddim yn gweld y berthynas hafal y dylai'r pedair Llywodraeth ei chael rhyngddyn nhw.

Well, in this specific area, the UK Government has never accepted that it's devolved. But in terms of the principle that you're referring to, even in the other devolved areas within the Bill, of course, we don't see that equal relationship that the four nations should have.