locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Since the start of the pandemic, we've used every lever at our disposal to support Welsh businesses, providing more than £2.8 billion and safeguarding over 160,000 Welsh jobs. We will continue to support the sectors most directly impacted, including through our £116 million retail, leisure and hospitality rates relief scheme.

Ers dechrau'r pandemig, rydym wedi defnyddio pob sbardun at ein defnydd i gefnogi busnesau Cymru, gan ddarparu mwy na £2.8 biliwn a diogelu dros 160,000 o swyddi yng Nghymru. Byddwn yn parhau i gefnogi'r sectorau yr effeithir arnynt fwyaf, gan gynnwys drwy ein cynllun rhyddhad ardrethi gwerth £116 miliwn ar gyfer busnesau manwerthu, hamdden a lletygarwch.
Mae blaenoriaethau ein Llywodraeth mewn perthynas â datgarboneiddio yn cael eu llywio i raddau helaeth gan y cyngor a gawn gan Bwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd, sydd, fel y dywedwch, yn cydnabod trafnidiaeth ochr yn ochr â thai fel y ddau faes y mae angen i Lywodraeth Cymru fod yn gwneud ymdrech ynddynt. Felly, fe welwch ein bod wedi buddsoddi £430 miliwn eisoes - wel, erbyn diwedd y flwyddyn nesaf - ym metro de Cymru. Ac mae hynny'n sicr yn dangos cryn ymrwymiad i leihau carbon. Bydd trenau sy'n rhedeg ar reilffyrdd i'r gogledd allan o Gaerdydd yn drenau tyniant trydan 100 y cant, gyda'r trydan yn dod o ffynonellau cwbl adnewyddadwy. Ac mae'r gyllideb, yn amlwg, yn parhau i fuddsoddi yn y seilwaith ceir trydan, er fy mod yn sylweddoli ei bod yn ddyddiau cynnar ar y gwaith hwnnw.

Our Government's priorities in terms of decarbonisation are very much taken on the advice that we take from the UK Committee on Climate Change, which does, as you say, recognise transport alongside housing as those two areas where Welsh Government does need to be making, or putting our efforts. So, you'll see that we've invested £430 million already - well, by the end of next year - in the south Wales metro. And that really does reaffirm a major commitment to carbon reduction. Trains running on lines north out of Cardiff will be 100 per cent electric traction, with the electricity sourced from 100 per cent renewable sources. And the budget, obviously, continues to invest in the electric car infrastructure, although I do appreciate that we are at an early stage on that piece of work.

Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn, Llywydd. Er nad yw dwyn cŵn yn fater sydd wedi ei ddatganoli, mae swyddogion ledled y DU yn cydweithio i ddatblygu cynigion i fynd i'r afael ag achosion o ddwyn anifeiliaid anwes. Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithredu gydag eraill i sicrhau bod unrhyw gynigion o'r fath yn cael effaith effeithiol yma yng Nghymru.

I thank the Member for the question, Llywydd. While dog theft is not a devolved matter, officials across the UK are working together to develop proposals to tackle pet theft. The Welsh Government will act with others to ensure any such proposals have an effective impact here in Wales.

Fe wnawn ni symud ymlaen at Hefin David, os ydy Hefin gyda ni.

We'll move on to Hefin David, if Hefin is with us.

Diolch yn fawr iawn. A gaf i fynd, rŵan, at y sgrin, os gwelwch yn dda? Siôn.

Thank you very much. And if I could go to the screen - Siôn.
Okay. One other thing, just with regard to rehearsal spaces: what's the situation in Wales in that regard?

Ocê, un peth arall te, jest ynglŷn â mannau ymarfer: beth yw'r sefyllfa yng Nghymru ynglŷn â hynny?
A beth o ran beth sy'n bosib o ran delifro ar hyn o bryd yn y sector annibynnol - oes ymchwil yn dangos faint sydd yn gymwys i wneud hynny?

And, in terms of what's possible to deliver in the independent sector, does research show how many are qualified to do that?

Gan ein bod ni'n adolygu'r siarter, bydd ymrwymiad ar y BBC i adlewyrchu cymunedau amrywiol Cymru a gwledydd a rhanbarthau eraill y DU. Bydd yn rhaid iddo bellach nodi sut y bydd yn datblygu yn sgil y dyletswyddau newydd hynny, gan gynnwys gwella gwasanaethau i Gymru. Bydd yn ofynnol iddo adrodd yn fanwl ar sut y mae'n gwneud hynny. Mae hwnnw'n ddatblygiad newydd ac yn un yr ydym ni'n credu y bydd yn helpu i atal ac, yn wir, gwrthdroi'r dirywiad araf o ran rhaglenni Saesneg eu hiaith a wneir yng Nghymru.

As we are reviewing the charter, the BBC will be obliged to reflect the diverse communities of Wales and the other nations and regions of the UK. It will now have to set out how it will develop upon those new duties, including improving services for Wales. It'll be required to report in detail on how it's doing that. That is a new development and one that we believe will help to stem and, indeed, reverse the slow decline in English-language programming made in Wales.
Yn sicr, ydy. Rydym wedi dweud hynny, a phleidleisiodd y Cynulliad hwn, yn amlwg, o blaid hynny yn ôl ym mis Ionawr. Rwyf i o'r farn eich bod yn hollol gywir am Ogledd Iwerddon. Dim ond ddoe fe wnaeth y Gweinidog cyllid ysgrifennu at Liz Truss ynglŷn â'r £140 miliwn ychwanegol sydd wedi ymddangos yn ôl pob tebyg yng nghyllideb Gogledd Iwerddon. Ac er nad oes gennym ni unrhyw wrthwynebiad i Ogledd Iwerddon yn cael mwy o arian, rydym o'r farn y dylai hynny ddigwydd ledled y DU, ac fe ddylem ni gael cyllid ychwanegol hefyd, a'r Alban.

Certainly, yes. We've said that, and this Assembly, obviously, voted for that back in January. I think you're quite right about Northern Ireland. I know the finance Minister has just yesterday, I think, written to Liz Truss about the extra £140 million that seems to have appeared in the Northern Ireland budget, and it's not that we're opposed to Northern Ireland getting more funding, but it should be right across the UK, and we, too, should have additional funding, as should Scotland.
Diolch, Jayne. Reit, mae'r cwestiwn olaf gyda Andrew R.T. Davies. Cwpwl o funudau jest i ddiweddu'r sesiwn yma. Mae'r cwestiwn yna ar gydweithio rhwng gwahanol adrannau o'r Llywodraeth. Mae yna gryn grybwyll wedi bod ar hyn yn yr amser eisoes, ond wyt ti eisiau gofyn y cwestiwn olaf, Andrew?

Thanks, Jayne. Right, the final question comes from Andrew R.T. Davies. A few minutes just to conclude this session. The question is on collaboration between different Government departments. There's been a great deal of mention made of this issue already, but do you want to ask the final question, Andrew?
Ydych chi'n gallu rhoi enghreifftiau, a dweud y gwir, o'r gwelliannau penodol sydd wedi deillio o waith bwrdd y rhaglen genedlaethol neu'r byrddau arbenigol cysylltiedig, lle mae yna ymyriadau penodol wedi gwella perfformiad?

Can you, therefore, give us examples of the specific improvements that have emanated from the work of the national programme board or the associated specialty boards, where specific interventions have improved performance?
Rwyf am ymyrryd eto. Rhoddodd Caroline Jones araith yn seiliedig ar rai busnesau y cyfarfu â hwy, ac mae hyn rywsut yn ymateb sylweddol i bob un o'r economegwyr sy'n dweud bod ein heconomi yn mynd i ddirywio. Ac rydych yn dweud wrthym am elifiant yn dod o gyfleusterau golchi ceir. Felly, anecdot yw hwnnw.

I'll intervene again. Caroline Jones gave a speech based on some businesses she had met, and this is somehow a substantive response to all of the economists saying our economy is going to decline. And you're telling us about effluent coming from car washes. So, that's anecdote.

Eitem 4 yw'r cwestiynau amserol, a daw'r cwestiwn amserol cyntaf y prynhawn yma gan Angela Burns, i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol. Angela.

Item 4 is topical questions, and the first topical question this afternoon is from Angela Burns, to be answered by the Cabinet Secretary for Health and Social Services. Angela.

Diolch i'r Ceidwadwyr am gyflwyno'r ddadl hon heddiw. Mae'n ffocws i'w groesawu ar effaith coronafeirws ar gyflogwyr, er fy mod yn nodi gyda gofid nad oes un cyfeiriad yn y cynnig cyfan at gyflogeion o gwbl. Yn wir, yr unig sôn ymylol yw ymosodiad ar undebau ac ar weithleoedd sydd wedi undeboli. Nawr, efallai fod hyn i'w ddisgwyl, er ei fod yn siomedig iawn, ond mae'n caniatáu i mi, fel aelod balch o undeb ar hyd fy oes, annog pob gweithiwr i ymuno ag undeb bob amser, oherwydd hwy yw eich achubiaeth pan fydd y moroedd economaidd yn stormus.

I thank the Conservatives for tabling this debate today. It's a welcome focus on the impact of coronavirus on employers, though I do note with regret that there isn't a single mention in the whole of the motion of employees whatsoever. In fact, the only tangential mention is an attack on unions and on unionised workplaces. Now, this is perhaps to be expected, even though it's very disappointing, but it does allow me, as a lifelong and proud union member myself, to urge all employees to always join a union, because they are your lifebelt when the economic seas are choppy.

Mae hwn yn fater y mae'n rhaid i mi edrych arno. Mae angen i ni wneud yn siŵr fod digon o gapasiti ar y grid cenedlaethol. Cyfarfu'r Prif Weinidog gyda'r Grid Cenedlaethol yn ddiweddar i drafod hyn, ac mae'n rhywbeth y byddwn yn edrych arno yn y dyfodol, fel y dywedaf.

This is something I'm having to look at. We need to make sure that there is enough capacity on the national grid. The First Minister met recently with the National Grid to discuss this, and it's something, as I say, that we will be looking at going forward.
Question 3, to be answered by the Deputy Minister. Question 3, Sam Rowlands.

Cwestiwn 3, i'w ateb gan y Dirprwy Weinidog. Cwestiwn 3 gan Sam Rowlands.
Can I thank you for that clarification? The Record will deliver the verdict on this matter, when it is published. But I will ask all Members, as I have reminded Members in the past, to listen very carefully to what other Members are saying, and to interpret that carefully as they do. And I ask that of all Members.

A gaf i ddiolch i chi am yr eglurhad hwn? Bydd y Cofnod yn rhoi ei ddyfarniad ar y mater hwn, pan gaiff ei gyhoeddi. Ond rwy'n erfyn ar bob Aelod, fel rwyf wedi atgoffa'r Aelodau cyn hyn, i wrando'n ofalus iawn ar yr hyn y mae'r Aelodau eraill yn ei ddweud, a dehongli hynny yn ofalus wrth iddyn nhw wneud hynny. Ac rwyf yn gofyn hynny gan bob Aelod.

I meet with the police commissioners on a regular basis and I've already had two meetings since becoming Minister responsible for communities. But the Member should be aware that policing is non-devolved to this institution.

Rwy'n cyfarfod gyda'r comisiynwyr heddlu yn rheolaidd ac rwyf eisoes wedi cael dau gyfarfod ers dod yn Weinidog sy'n gyfrifol am gymunedau. Ond mae'n siŵr fod yr Aelod yn ymwybodol nad yw plismona wedi'i ddatganoli i'r sefydliad hwn.

Thank you. Well, this is something where, obviously, the health Minister will be talking to the relevant dental associations. I know that some dentists are doing increasingly more work, but as we see how the delta variant continues to unfortunately spread in Wales, I think some dentists have had to take a step back. But, at the most appropriate time, obviously, guidance and more information will be given.

Diolch. Wel, mae hyn yn rhywbeth y bydd y Gweinidog iechyd, yn amlwg, yn siarad amdano â'r cymdeithasau deintyddol perthnasol. Rwy'n gwybod bod rhai deintyddion yn gwneud mwy a mwy o waith, ond wrth inni weld sut y mae'r amrywiolyn delta yn parhau i ledaenu yng Nghymru yn anffodus, rwy'n credu bod rhai deintyddion wedi gorfod cymryd cam yn ôl. Ond, ar yr adeg fwyaf priodol, yn amlwg, rhoddir canllawiau a mwy o wybodaeth.

So, I now go to the questions by the leaders of the parties.

Felly, symudaf yn awr at y cwestiynau gan arweinwyr y pleidiau.

Moved? Yes. I'll take a thumbs up for now.

Wedi ei gynnig? Iawn. Fe wnaf i dderbyn bawd i fyny am y tro.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

Isn't it true, though, First Minister, that despite what you said about unemployment levels - and that is welcome; they dipped below the UK average for a period in the early 1990s as well, didn't they? But the problem is in terms of income, in terms of prosperity. You can choose any number of a basket of indicators, whether it's average earnings, household disposable income, gross value added per capita, income per hour worked, et cetera. We have gone backwards compared with where we were at the beginning of devolution, and that wasn't what was promised. So, where are we going wrong and what is the indicator - how are we going to measure the, hopefully, success that will come at some point in the future?

Onid yw'n wir, serch hynny, Prif Weinidog, er gwaethaf yr hyn a ddywedasoch am lefelau diweithdra - ac mae hynny i'w groesawu; eu bod wedi gostwng yn is na chyfartaledd y DU am gyfnod ddechrau'r 1990au hefyd, oni wnaethant? Ond mae'r broblem yn ymwneud ag incwm, â ffyniant. Gallwch ddewis unrhyw nifer o fasgedi o ddangosyddion, boed nhw'n enillion cyfartalog, yn incwm gwario aelwydydd, yn werth ychwanegol gros y pen, yn incwm fesul awr a weithiwyd, ac ati. Rydym ni wedi gwaethygu o gymharu â lle'r oeddem ni ar ddechrau datganoli, ac nid dyna'r hyn a addawyd. Felly, beth ydym ni'n ei wneud yn anghywir a beth yw'r dangosydd - sut ydym ni'n mynd i fesur y llwyddiant, gobeithio, a ddaw rywbryd yn y dyfodol?
Diolch yn fawr iawn. Dwi am gychwyn efo cwestiwn am y diciâu, Llywydd. Mae'r ystadegau diweddaraf am niferoedd -

Thank you very much. I want to start with a question on TB, Llywydd. The latest statistics on -
Weinidog, mae gan dechnoleg ddigidol botensial i ail-lunio'r ffordd y mae cyfiawnder yn gweithredu a sut y mae pobl yn cael mynediad ato. Mae'r gwasanaeth llysoedd a thribiwnlysoedd yn buddsoddi tua £1 biliwn i ddiwygio ei systemau gyda'r nod o gyflwyno technolegau newydd a ffyrdd modern o weithio yn y llysoedd, ac mae'r Weinyddiaeth Gyfiawnder wedi creu cronfa arloesi gwerth £5 miliwn i hyrwyddo'r ffyrdd newydd hyn o ddarparu cymorth a chyngor cyfreithiol drwy ddulliau digidol. Mae'n amlwg y bydd hyn yn cael effaith ar lysoedd Cymru. Yn ychwanegol at hyn, a yw'r Gweinidog wedi asesu'r amrywiaeth o gyfleoedd i bobl ddefnyddio technoleg i hunanasesu eu problem i weld a yw'n broblem gyfreithiol ai peidio?

Minister, digital technology has the potential to reshape the way that justice operates and how people access it. The courts and tribunals service is investing roughly about £1 billion to reform its systems with the aim of bringing new technologies and modern ways of working into the courtrooms, and the Ministry of Justice has created a £5 million innovation fund to promote these new ways to deliver legal support and advice through digital means. This will clearly have an impact on Welsh courts. Further to this, has the Minister assessed the range of opportunities for people to use technology to self-diagnose their problem to establish if their problem is a legal one or not?
Lywydd, ymddengys bod gan yr Aelod nifer fawr o broblemau gyda'i gyngor lleol. Hoffwn awgrymu ei fod yn trafod y materion hyn gyda'r awdurdod hwnnw. Nid mater i'r Gweinidog yma yng Nghaerdydd yw rhagweld penderfyniadau awdurdod lleol mewn unrhyw ran o'r wlad.

Presiding Officer, the Member seems to have a large number of issues with his local council. I would suggest to him that he takes those matters up with that authority. It is not a matter for the Minister here in Cardiff to second guess the decisions of a local authority in any part of the country.
Pam y mae'n cymryd saith mlynedd, saith mlynedd i'w ddatrys?

Why is it seven years, seven years to resolve?
In your amendment 5, you ask for that budget.

Yn eich gwelliant 5, rydych yn gofyn am y gyllideb honno.

The virus cases in Wales continue to rise, putting our NHS under intense and sustained strain, from a combination of pandemic and winter pressures. The conditions have been met in Wales to move to alert level 4, as set out in the document published - [ Interruption.]

Mae nifer achosion y feirws yng Nghymru yn parhau i godi, gan roi ein GIG o dan straen dwys a pharhaus, drwy gyfuniad o bwysau'r pandemig a phwysau'r gaeaf. Mae'r amodau wedi'u cyrraedd yng Nghymru i symud i lefel rhybudd 4, fel y nodir yn y ddogfen a gyhoeddwyd - [ Torri ar draws.]

Well, the Cabinet Secretary needs to do more than making his expectations clear. This is a health board that is in special measures, and yet, at the Glan Clwyd Hospital, at the moment, the routine waiting time for orthopaedic surgery is 112 weeks. That's more than four times the Government's 26-week target. What specific action is your Government taking, given that this health board is in special measures, to address this particular problem with orthopaedic waiting times, across north Wales and, in particular, at Glan Clwyd Hospital?

Wel, mae angen i Ysgrifennydd y Cabinet wneud mwy na gwneud ei ddisgwyliadau'n eglur. Mae hwn yn fwrdd iechyd sy'n destun mesurau arbennig, ac eto, yn Ysbyty Glan Clwyd, ar hyn o bryd, 112 wythnos yw'r amser aros arferol am lawdriniaeth orthopedig. Mae hynny'n fwy na phedair gwaith targed y Llywodraeth o 26 wythnos. Pa gamau penodol y mae eich Llywodraeth yn eu cymryd, o ystyried bod y bwrdd iechyd hwn yn destun mesurau arbennig, i roi sylw i'r broblem benodol hon ynglŷn ag amseroedd aros orthopedig, ar draws y gogledd ac, yn Ysbyty Glan Clwyd yn arbennig?

Thank you, Deputy Minister. The anti-slavery charity, Unseen UK, has warned that, due to the economic downturn due to the current crisis, we are likely to see an increase in human trafficking - the two things normally going hand in hand. Will the Deputy Minister assure me that she will take action to try and prevent this, to raise awareness of and recognition of the signs of modern slavery?

Diolch, Dirprwy Weinidog. Mae'r elusen gwrth-gaethwasiaeth, Unseen UK, wedi rhybuddio ein bod ni'n debygol, oherwydd y dirywiad economaidd oherwydd yr argyfwng presennol, o weld cynnydd i fasnachu pobl - gan fod y ddau beth yn mynd law yn llaw fel rheol. A wnaiff y Dirprwy Weinidog fy sicrhau y bydd hi'n cymryd camau i geisio atal hyn, i godi ymwybyddiaeth o arwyddion caethwasiaeth fodern ac adnabyddiaeth ohonyn nhw?
A ydych chi'n meddwl ei bod hi'n drueni fod rhaid inni gael y ddadl hon heddiw? Mae'r pethau hyn yn digwydd oherwydd polisi difeddwl a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cymru i gadw eu cyfeillion ym Mhlaid Cymru'n hapus.

Do you think it is a shame that we have to have this debate today? These things are coming forward because of a poorly thought-out policy brought forward by the Welsh Government just to keep their chums in Plaid Cymru happy.
Yes, indeed. Sorry, I was in the zone then.

Gwnaf, yn wir. Mae'n ddrwg gennyf i, roeddwn i wedi ymgolli'n llwyr.
Diolch, bawb. I'd like to put on record that it's nice to see you back in the Chamber, Minister, after your short illness. It's good to see you back.

Diolch, bawb. Hoffwn gofnodi ei bod hi'n braf eich gweld yn ôl yn y Siambr, Weinidog, ar ôl eich salwch byr. Mae'n dda eich gweld yn ôl.

I'm really, really sorry. There are other drugs out there that are cannabis based, like cannabis oil and all those cannabinoids and - .

Mae'n wirioneddol ddrwg gennyf. Ceir cyffuriau eraill sy'n seiliedig ar ganabis, fel olew canabis a'r holl ganabinoidau hynny ac - .

Thank you for raising this case with us in the Chamber. I'm sure that you've taken up the specific case with the appropriate residential social landlord and/or the local authority. And I'd certainly recommend that you write with further details of that case to the housing Minister, who will be able to provide some further background on the detail of social housing eligibility criteria.

Diolch am godi'r achos hwn gyda ni yn y Siambr. Rwyf yn siŵr eich bod wedi codi'r achos penodol gyda'r landlord cymdeithasol preswyl priodol a/neu'r awdurdod lleol. A byddwn yn sicr yn argymell eich bod chi'n ysgrifennu at y Gweinidog tai gyda rhagor o fanylion am yr achos hwnnw. Gall ef roi mwy o gefndir am fanylion y meini prawf cymhwyster am dai cymdeithasol.

The former First Minister always speaks with great passion on these issues through his family connections and we respect that. However, I would remind him that both Mrs May's deal and the current deal is and was supported by the Republic of Ireland's Government, so I do regret some of the rhetorical flourishes you made and threw at our benches. I think that was very unfair, frankly.

Mae'r cyn-Brif Weinidog bob amser yn siarad ag angerdd mawr am y materion hyn drwy ei gysylltiadau teuluol ac rydym yn parchu hynny. Fodd bynnag, hoffwn ei atgoffa fod cytundeb Mrs May a'r cytundeb presennol yn cael cefnogaeth ac wedi cael cefnogaeth Llywodraeth Gweriniaeth Iwerddon, felly rwy'n gresynu at y rhethreg flodeuog a gawsom gennych chi ar adegau wrth ichi ei thaflu at ein meinciau ni. Rwy'n credu bod hynny'n annheg iawn, a dweud y gwir.
Lywydd, deallaf eich bod wedi caniatáu i gwestiynau 6 a 7 gael eu grwpio. Ein blaenoriaeth yw sicrhau ein bod yn darparu gwasanaethau effeithiol sy'n diwallu anghenion teuluoedd aelodau o'r lluoedd arfog mewn meysydd megis iechyd, tai a chyflogaeth. Enghreifftiau o'r rhain yw'r llwybr tai, GIG Cymru i Gyn-filwyr a datblygiad llwybr cyflogaeth ar gyfer personél sy'n gadael y lluoedd arfog, yn ogystal â chyn-filwyr.

Presiding Officer, I understand that you have given permission for questions 6 and 7 to be grouped. Our priority is to ensure we provide effective services that meet the needs of service families in areas such as health, housing and employment. Examples of these are the housing pathway, Veterans' NHS Wales and the development of an employment pathway for service personnel leaving the forces, as well as veterans.

Felly, nid oes cynnydd wedi bod yn y ddwy flynedd yna o safbwynt cymdeithasau tai.

So, there hasn't been any progress made over the past two years from the point of view of housing associations.
That's one way of looking at it. Another way, as I said earlier, is that all of these things are changing and, under those particular circumstances, that it's a good thing that teachers and the education system have been able to maintain standards and the quality of education.

Mae hynny'n un ffordd o edrych arno fe. Ffordd arall o edrych arno fe ydy, fel roeddwn i'n dweud yn gynt, fod yr holl bethau yma'n newid ac, o dan yr amgylchiadau hynny, ei fod e'n beth da bod athrawon a'r system addysg wedi medru cynnal safonau ac ansawdd addysg.

During the pre-proceedings period, parents should have a solicitor or a lawyer. Is there a problem in providing that, in your experience? Just a yes or a no - that's all I'm looking for, in your experience.

Yn ystod yr adeg pre-proceedings, dylai rhieni gael solicitor, lawyer neu beth bynnag. Oes yna broblem cael hynny, yn eich profiad chi? Jest ie neu na - dyna i gyd dwi eisiau gwybod, yn eich profiad chi.

It is an office building.

Adeilad swyddfa yw ef.