locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Diolch, Gadeirydd. Prynhawn da, Athro. Yn amlwg, mae'ch profiad chi a'ch mewnwelediad i'r maes yma o ran eich ymchwil a'ch arbenigedd yn eang iawn, felly faint o syndod, os o gwbl, oedd casgliadau adroddiad Estyn am natur a hyd a lled aflonyddu rhywiol gan gyfoedion ymhlith dysgwyr? O ran cyffredinedd yr hyn oedden nhw'n galw yn normaleiddio, oedd e'n normaleiddio? Ydy'r ymddygiad yma wedi normaleiddio o fewn ysgolion uwchradd? Ydy hyn yn rhywbeth newydd, neu yn eich barn chi, ydy hyn wedi bod yn wir ers tro?

Thank you, Chair. Good afternoon, Professor. Clearly, your experience and your insight in this field in terms of your research and expertise is very, very broad, so how much of a surprise, if at all, were Estyn's report findings regarding the scale and prevalence of peer-on-peer sexual harassment among learners? In terms of the normalisation of this behaviour, was it normalisation? Is this behaviour normalised in secondary schools? Is this a new thing, or, in your view, has this been the case for a while now?

Diolch i'r Aelod am hynna, Llywydd. Nododd trafodaethau cynnar gyda Llywodraeth y DU y bydd ei Deddf Syndrom Down yn rhoi'r un lefel o gymorth ac amddiffyniad i bobl â syndrom Down yn Lloegr sydd eisoes yn cael eu mwynhau gan bobl yng Nghymru.

I thank the Member for that, Llywydd. Early discussions with the UK Government established that its Down Syndrome Act will provide people with Down's syndrome in England with the same level of support and protection already enjoyed by people in Wales.

Rwy'n credu bod gennym ni Lywodraeth y DU gefnogol iawn, Brif Weinidog, pan ddaw i'r mater hwn, a byddai gennyf ddiddordeb mewn cael gwybod sawl cais a wnaed i Stryd Downing am gyfarfod ar y mater dur penodol. A ydych chi'n cytuno â Stephen Kinnock, ac yn aml iawn - [Torri ar draws.] Gallaf glywed y Dirprwy Weinidog yn grwgnach ar ei eistedd, ond efallai yr hoffai wrando ar y cwestiwn yn gyntaf, ac yna efallai y byddwn yn cael ateb a fyddai'n hysbysu ei etholwyr yn ogystal â phobl eraill yng Nghymru. Ydych chi'n cytuno - ?

I believe we have a very supportive UK Government, First Minister, when it comes to this issue, and I'd be interested to know how many requests have gone to Downing Street to seek that meeting on the specific steel issue. Do you agree with Stephen Kinnock, and very often - [Interruption.] I can hear the Deputy Minister chundering from a sedentary position, but he might well like to listen to the question first and then we might get an answer that would inform his constituents as well as other people in Wales. Do you agree - ?

Diolch i Llyr Gruffydd am y cwestiwn. Nod ein cynigon yn 'Brexit a'n Tir' yw cadw ffermwyr ar y tir, amddiffyn ein cymunedau gwledig a gwneud yn siŵr eu bod yn ffynnu mewn byd wedi Brexit.

I thank Llyr Gruffydd for the question. Our proposals in 'Brexit and our land' aim to keep farmers on the land, protect our rural communities and ensure they thrive in a post-Brexit world.
A gaf i ddweud, yn amlwg, bod yna wahaniaethau gwleidyddol yn datblygu gydag unrhyw ddadl gyhoeddus? Ond hefyd a gaf i bwyntio tuag at y JMC diwethaf? A gaf i dynnu'ch sylw chi tuag at sylwadau y Prif Weinidog ddydd Llun diwethaf a'r sylwadau o'r cyfarfod gawsom ni gyda Damian Green ychydig wythnosau cyn hynny? Mae'r rheini wedi bod yn bositif ofnadwy. So, dyna'r tri cyfarfod mwyaf diweddar lle mae'r ddwy Lywodraeth wedi cytuno bod datblygiadau wedi cymryd lle. Mae yna lot mwy o waith i'w wneud, yn amlwg, ac wrth inni weithio drwy'r 64 ardal o bolisi, er enghraifft, sydd yn dod nôl o'r Undeb Ewropeaidd, mae hynny'n rhoi pob siawns ein bod ni yn gallu rhoi sicrwydd i fusnesau ac hefyd, gobeithio, dangos nad oes agenda i dynnu grym oddi wrth y Cynulliad a Llywodraeth Cymru chwaith.

May I say that, clearly, there are political differences emerging with any public debate on this? But may I also point to the last JMC? If I could draw your attention to the comments of the First Minister last Monday and the comments following the meeting that we had with Damian Green a few weeks before that, those have been very positive indeed. So, those are the three most recent meetings where both Governments have agreed that developments have taken place. There's a great deal more work to be done, clearly, but as we do work through the 64 policy areas, for example, which are to return from the European Union, then that gives us every opportunity to give assurance to business and also, hopefully, to demonstrate that there is no agenda in terms of withdrawing powers or rolling back powers from the Welsh Government.
Bydd cymhwysedd gweithredol dros y pwerau yn ymwneud â rhoi caniatâd ar gyfer gorsafoedd cynhyrchu ynni a llinellau trydan uwchben yn cychwyn ar 1 Ebrill 2019. Bydd darpariaethau yn ymwneud â thrwyddedu olew a nwy yn cychwyn ar 1 Hydref 2018.

Executive competence for the powers relating to the consenting of energy-generating stations and overhead electric lines will be commenced on 1 April 2019. Provisions relating to oil and gas licensing will be commenced on 1 October 2018.
Dim sylwadau, ond rydym ni'n ymwybodol o'r problemau ac rydym ni'n cefnogi Undeb Cenedlaethol y Glowyr yn eu galwad am adolygiad.

No representations, but we are aware of the issues and we support the National Union of Mineworkers in their call for a review.
Ydy, cywir. Ond mae pobl â ffonau symudol yn cael eu hannog i edrych ar y wefan i ganfod oediadau i'r gwasanaeth, na ellid ei wneud yn yr achos penodol hwn gan nad oedd unrhyw signal ffôn symudol ar y safle bws lle'r oedd yn aros am y bws.

Yes, correct. But people with mobile phones are encouraged to check the website for delays to the service, which couldn't be done in this particular instance because there was no mobile coverage at the bus stop at which he was waiting for the bus.
Mae COVID wedi cyflymu'r duedd a welwn, gyda'r newid yn y defnydd o ganol trefi a dinasoedd ac yn arbennig, pan oedd y pandemig ar ei anterth, roedd hi'n amlwg ei fod yn lleihau'r galw am fanwerthu ar y stryd fawr. Dyna pam, ym mis Ionawr 2020, y gwnaethom lansio'r rhaglen Trawsnewid Trefi i helpu i gefnogi busnesau yng nghanol trefi, ac mae honno bellach yn cael ei harwain gan fy nghyd-Weinidog, y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd.

COVID has accelerated the trend we're seeing, with the change in the use of town and city centres and in particular, during the height of the pandemic, it obviously reduced demand for high-street retail. That's why, in January 2020, we launched the Transforming Towns programme to help support town-centre businesses, and that is now being led by my colleague the Deputy Minister for Climate Change.

Ie. Ocê. Symud ymlaen at Suzy Davies nawr, gyda chwestiynau am y Gymraeg mewn addysg, ond cynlluniau ar gyfer twf. Diolch.

Okay. We'll move on to Suzy Davies, with questions about Welsh in education and planning for growth.

Diolch o galon i'r Frenhines Elizabeth II am oes o wasanaeth a gyflawnwyd gydag urddas a pharch. Boed iddi heddwch yn awr yn ei gorffwys.

Heartfelt thanks to Queen Elizabeth II for a lifetime's service, undertaken with dignity and grace. May she now rest in peace.

Byddai'n wirioneddol wych gweld cyflogau'r uwch - [Torri ar draws.]

It really would be fantastic to see the wages of top - [Interruption.]
I wanted to ask you about the impacts of COVID on climate change. I never know what 'emissions' is in Welsh.

Roeddwn i eisiau gofyn ichi am effeithiau COVID ar newid hinsawdd, y ffaith yn enwedig - dwi byth yn cofio beth ydy ' emissions ' yn Gymraeg.
Thank you. There is no need for that to be seconded. Are there any further nominations for Chair of Finance Committee? Sioned Williams.

Diolch. Does dim angen eilydd i'r enwebiad. A oes rhagor o enwebiadau ar gyfer y gaderiyddiaeth yna? Sioned Williams.
Thank you, Deputy Presiding Officer. And to my small fan club on this side of the Chamber. [ Laughter.]

Diolch i chi, Ddirprwy Lywydd. Ac i fy nghlwb cefnogwyr bach ar yr ochr hon i'r Siambr. [ Chwerthin.]

Good afternoon. I regularly discuss post-Brexit issues with the Minister for Education, including through the Cabinet sub-committee on EU transition and main Cabinet meetings, and I have also met with her separately to discuss this on numerous occasions.

Prynhawn da. Rwy'n trafod materion ôl-Brexit yn rheolaidd gyda'r Gweinidog Addysg, gan gynnwys drwy is-bwyllgor y Cabinet ar drefniadau pontio'r UE a phrif gyfarfodydd y Cabinet, ac rwyf hefyd wedi cyfarfod â hi ar wahân i drafod hyn ar sawl achlysur.

All the evidence I've seen suggests that we already know what we need to know - that this is a potentially life-saving procedure. Now, the recent parliamentary review emphasised the role that new technologies can play in providing treatment closer to home, with the emphasis on preventative health through earlier diagnosis. Both of those examples that I've given today are cases where our NHS, I believe, should be far more proactive in adopting new technology to achieve these ends. Waiting for NICE, which has a lengthy workload and can't possibly remain up to date with everything, is going to become a bigger problem over time. So, will you look, therefore, at reassessing the approach your Government is taking to the earliest possible introduction of technology to ensure that treatment in Wales can remain or be at the cutting edge, and that patients in Wales get the very best treatment possible?

Mae'r holl dystiolaeth rwyf wedi'i gweld yn awgrymu ein bod eisoes yn gwybod yr hyn sydd angen inni wybod - fod hon yn driniaeth a allai achub bywydau. Nawr, roedd yr adolygiad seneddol diweddar yn pwysleisio'r rôl y gall technolegau newydd ei chwarae wrth ddarparu triniaeth yn nes at adref, gyda'r pwyslais ar iechyd ataliol drwy ddiagnosis cynharach. Mae'r ddwy enghraifft a roddais heddiw yn achosion lle y dylai ein GIG, yn fy marn i, fod yn llawer mwy rhagweithiol wrth fabwysiadu technoleg newydd i gyflawni'r dibenion hyn. Bydd aros am y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal, a'u llwyth gwaith enfawr sy'n golygu nad oes modd iddynt ddal i fyny â phopeth, yn dod yn fwy o broblem dros amser. Felly, a wnewch chi ystyried ailasesu ymagwedd eich Llywodraeth tuag at gyflwyno technoleg cyn gynted â phosibl er mwyn sicrhau y gall triniaethau yng Nghymru barhau neu fod ar flaen y gad, a bod cleifion yng Nghymru yn cael y driniaeth orau sy'n bosibl?
Yr eitem nesaf felly yw'r cwestiynau amserol, ac mae'r cwestiwn cyntaf i'w ateb gan y Gweinidog Newid Hinsawdd ac i'w ofyn gan Carolyn Thomas.

The next item, therefore, is the topical questions, and the first question is to be answered by the Minister for Climate Change and is to be asked by Carolyn Thomas.
Can I just ask the Member if he can confirm that, although the daily rates for parking in Merthyr are £3.50, there is actually a monthly parking rate of only £29, which is a considerable reduction for anybody having to use those car parks on a regular basis?

A gaf fi ofyn i'r Aelod a all gadarnhau, er bod y cyfraddau dyddiol ar gyfer parcio ym Merthyr yn £3.50, fod yna gyfradd barcio fisol o ddim ond £29 mewn gwirionedd, sy'n ostyngiad sylweddol i unrhyw un sy'n gorfod defnyddio'r meysydd parcio hynny'n rheolaidd?

Much of this relates to planning and processes that wouldn't involve costs. If the cost you're talking about is the training and translation costs, then some surgeries do draft in Welsh originally. That's where we want to get to - to work internally through the medium of Welsh and to translate to English. But it's not a matter of cost -

Mae lot ohono fe i wneud â phrosesu a chynllunio, sydd ddim yn ymwneud â chostau. Os taw'r gost rŷch chi'n siarad amdano yw hyfforddi a chyfieithu - . Hynny yw, mae rhai meddygfeydd yn paratoi pethau'n Gymraeg, efallai. Dyna lle rŷn ni eisiau ei gyrraedd - gweithio'n fewnol yn Gymraeg a chyfieithu i'r Saesneg. Ond dyw e ddim yn fater o gost bod -
Would you not agree with me that we need -

Oni fyddech chi'n cytuno bod angen -
Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Pan archwiliodd Sustrans sut y gellid trawsnewid 25 o dwnelau rheilffyrdd nas defnyddir yng Nghymru yn llwybrau teithio llesol, daeth un dewis i'r brig. Y dewis hwnnw oedd twnnel Aber-nant, rhwng Cwm-bach yn fy etholaeth a Merthyr Tudful, a gafodd y sgôr uchaf ar y system raddio o ran y gymhareb cost a budd a'r amcangyfrif o ddefnydd blynyddol. Mae cyngor Rhondda Cynon Taf a chyngor Merthyr Tudful wedi gwneud peth gwaith ar hyn, ond sut y gall Llywodraeth Cymru ymwneud â'r cynllun hwn a'i gefnogi, cynllun sydd â chryn botensial o ran hyrwyddo beicio a cherdded yn y Cymoedd?

Thank you, Cabinet Secretary. When Sustrans looked into how 25 disused railway tunnels in Wales could be converted into active travel routes, there was one clear winner. That's the Abernant tunnel, which links Cwmbach in my constituency to Merthyr Tydfil, which scored highest on the rate system in terms of both benefit-to-cost ratio and annual usage estimate. Some work has been ongoing between Rhondda Cynon Taf council and Merthyr council regarding this, but how can the Welsh Government engage and support this scheme, which has huge potential in terms of promoting cycling and walking within the Valleys?
Welcome back to the committee meeting. We move now to item 3, our second evidence session on the committee's work on digital connectivity in Wales, and we welcome a new panel of witnesses. So, I'll invite you to introduce yourselves, your title and who you represent. And we'll start with Ben.

Croeso nôl i'r pwyllgor. Rŷn ni'n symud ymlaen at y drydedd eitem, wrth gwrs, sef i glywed yr ail sesiwn dystiolaeth ar waith y pwyllgor ar gysylltedd digidol yng Nghymru, ac rŷn ni'n croesawu panel newydd o dystion. Felly, gwnaf i ofyn ichi efallai jest i gyflwyno'ch hunain, eich teitl a phwy rŷch chi'n ei gynrychioli. Fe ddechreuwn ni ar y chwith gyda Ben.

Well, for example, with HPV, ages 12 to 13, the rate at the moment is around 60 per cent. So, we would like to see that being higher.

So, er enghraifft, HPV, 12 i 13, y raddfa ar hyn o bryd ydy tua 60 y cant. Felly, byddem ni eisiau gweld hynny'n uwch.
Mae'n mynd allan i ymgynghoriad.

It's going out to consultation.
Russell, can you conclude now, please?

Russell, a wnewch chi gloi nawr, os gwelwch yn dda?
Wel, ni allaf fod yn atebol am sylwadau a wnaed gan bobl eraill. Yr hyn y gallaf ei ddweud yw nad wyf yn credu bod pobl wedi pleidleisio i weld meddygon yn cael eu halltudio, sef yr hyn y mae'r Torïaid eisiau ei wneud heddiw.

Well, I can't answer for comments made by other people. What I can say is that I don't think people voted to see doctors deported, which is what the Tories want to do today.
I'm getting to my last question, Deputy Presiding Officer. In regard to the A&E waiting times and many waiting up to 36 hours, can you please give us details about your plan to support our fantastic NHS staff in terms of bringing down those waiting times, and the additional beds that are needed to stop the backlog that we've seen to the extent we have in terms of ambulances waiting outside A&E in hospitals?

Rwy'n dod at fy nghwestiwn olaf, Dirprwy Lywydd. O ran amseroedd aros mewn adrannau damweiniau ac achosion brys a llawer yn aros hyd at 36 awr, a fyddech chi'n rhoi manylion i mi, os gwelwch chi'n dda, ynglŷn â'ch cynllun chi i gefnogi staff rhagorol ein GIG ni o ran byrhau'r amseroedd aros hynny, a'r gwelyau ychwanegol sydd eu hangen i leihau'r gwaith sydd wedi pentyrru fel y gwelsom ni i'r fath raddau, o ran ambiwlansys yn aros y tu allan i adrannau damweiniau ac achosion brys mewn ysbytai?

I thank John Griffiths for those points. Indeed, they are points that Laura Anne Jones herself has put to me in the past. The coronavirus control plan that I referred to does very specifically say that supervised children's activities can resume when we're in a position to move towards alert level 3. I very much agree with the points the Member made about the impact that the whole of the last 12 months has had on children and young people. That is why our top priority is to get those young people back into the classroom. As more headroom appears, provided it does, then offering those young people opportunities outside school, particularly in the open air, will be very much part of the thinking of this Government.

Diolchaf i John Griffiths am y pwyntiau yna. Yn wir, maen nhw'n bwyntiau y mae Laura Anne Jones ei hun wedi eu gwneud i mi yn y gorffennol. Mae'r cynllun rheoli coronafeirws y cyfeiriais i ato yn dweud yn benodol iawn y caiff gweithgareddau plant dan oruchwyliaeth ailddechrau pan fyddwn ni mewn sefyllfa i symud tuag at lefel rhybudd 3. Rwy'n cytuno yn llwyr â'r pwyntiau a wnaeth yr Aelod am yr effaith y mae'r 12 mis diwethaf i gyd wedi ei chael ar blant a phobl ifanc. Dyna pam mai ein prif flaenoriaeth yw cael y bobl ifanc hynny yn ôl i'r ystafell ddosbarth. Fel y mae mwy o le yn ymddangos, cyn belled â'i fod yn ymddangos, yna bydd cynnig cyfleoedd i'r bobl ifanc hynny y tu allan i'r ysgol, yn enwedig yn yr awyr agored, yn rhan bwysig iawn o feddylfryd y Llywodraeth hon.
Diolch am yr ateb yna. Dwi'n gweld beth rydych chi'n ei ddisgrifio fel tipyn bach llai o gydweithredu na fuasai'n ddelfrydol rhwng Llywodraeth y Deyrnas Unedig a Llywodraeth Cymru, nid fy mod i'n eich beio chi yn y mater yna, Gweinidog. Rydyn ni hefyd yn gwybod bod porthladdoedd Iwerddon wedi bod yn buddsoddi'n drwm mewn llwybrau gwahanol i'w llongau i gyrraedd y cyfandir, drwy osgoi porthladdoedd y Deyrnas Unedig, gan osgoi llefydd fel Caergybi. A allaf i ofyn felly, pa asesiad ydych chi fel Llywodraeth Cymru nawr wedi ei wneud ar effaith unrhyw ostyngiad yn y traffig drwy borthladdoedd Cymru?

Thank you for that response. And I heard your words in terms of having a little less collaboration than would be desirable, not that I blame you in that context, Minister. We also know that Irish ports have been investing heavily in alternative routes for their carriers to reach the continent, avoiding UK ports, and avoiding ports such as Holyhead. So, can I ask you what assessment you as the Welsh Government have made on the impact of any reduction in traffic through Welsh ports?
Nothing comes to mind. One usually thinks of the question from the other way around, namely: what regulation exists to compel the creation of material and content in Wales? The ability to do that has been weakened, but one shouldn't take it that that ability has disappeared entirely either.

Does yna ddim byd amlwg yn dod i'r meddwl. Mae rhywun yn meddwl am y cwestiwn fel arall, fel arfer, sef: pa reoleiddio sydd mewn bodolaeth i orfodi creu deunydd o Gymru? Mae'r gallu i wneud hynny wedi mynd yn wanach, ond dylai rhywun ddim cymryd bod y gallu yna wedi diflannu yn llwyr chwaith.
According to our director of education, she is entirely content that we make progress according to the timetable, I think. The profession is ready to move on this now.

Yn ôl ein cyfarwyddwr addysg ni, mae hi'n berffaith hapus ein bod ni jest yn symud ymlaen fel ydyn ni. Dwi'n credu yn broffesiynol, mae'r proffesiwn yn barod i symud erbyn hyn.
Mae'r Ddeddf yn sicrhau bod pedwar diben y cwricwlwm newydd yn datblygu i fod yn weledigaeth a dyhead a rennir ar gyfer pob plentyn a pherson ifanc. Wrth gyflawni'r dibenion hyn, rydym yn gosod disgwyliadau uchel i bawb, gan sicrhau bod pob dysgwr yn cael addysg eang a chytbwys ni waeth pa rwystrau i ddysgu y maent yn eu hwynebu.

The Act ensures the four purposes of the new curriculum become the shared vision and aspiration for every child and young person. In fulfilling these purposes, we set high expectations for all, ensuring each learner gains a broad and balanced education regardless of any barriers to learning they face.
The Welsh Treasury has established structures to manage effectively our public resources, including our new tax and borrowing powers. In the coming months, I will be announcing the chair of the Welsh Revenue Authority.

Diolch i Llyr Gruffydd am y cwestiwn. Mae Trysorlys Cymru wedi sefydlu strwythurau i reoli ein hadnoddau cyhoeddus yn effeithiol, gan gynnwys ein pwerau trethi a benthyca newydd. Yn y misoedd i ddod, byddaf yn cyhoeddi cadeirydd Awdurdod Cyllid Cymru.
Which brings us to group 3. This relates to standard and fixed-term contracts that can be terminated with two months' notice. The lead amendment is amendment 9. I call on Julie James to move the amendment and speak to the other amendments in the group.

Sy'n ein harwain ni at grŵp 3. Mae'r grŵp nesaf yma, sef grŵp 3, yn ymwneud â chontractau safonol a chyfnod penodol y gellir eu terfynu ar ôl cyfnod hysbysu o ddau fis. Gwelliant 9 yw'r prif welliant yn y grŵp yma. Dwi'n galw ar y Gweinidog, Julie James, i gyflwyno'r gwelliant a'r grŵp.
Ie, mae New Lanark yn tynnu sylw, wrth gwrs, yn y fan honno - maent wedi gwneud yn fawr o Robert Owen. Felly, os gall rhannau eraill o'r wlad weiddi a siarad am ein harwyr Cymreig lleol, does bosibl na ddylem ninnau fod gwneud hynny yng Nghymru ac yn ein hysgolion.

Yes, New Lanark points out, of course, there that - they've capitalised on Robert Owen. So, if other parts of the country can shout and talk about our local Welsh heroes, then surely that's what we should be doing in Wales and in our schools.
Iawn, dim rhagor o gwestiynau. Diolch.

Right, no more questions. Thank you.
Nid oes unrhyw Aelod wedi dweud eu bod yn dymuno siarad. Galwaf ar Jane Dodds i ymateb i'r ddadl.

No Members have indicated that they wish to make an intervention. I call on Jane Dodds to reply to the debate.
You do need to bring your contribution to a close now.

Mae angen i chi ddod â'ch cyfraniad i ben yn awr.
Diolch. Byddwn ni'n cymryd seibiant hyd nes bod y Gweinidog yn dod mewn. Diolch yn fawr iawn.

Thank you. We're going to take a break until the Minister arrives. Thank you.
Ar y pwynt yna, mae yna raglen Cymraeg i Blant yn benodol i dargedu teuluoedd ym mhob ardal yng Nghymru rŵan.

On that point, there is a programme Cymraeg for Kids, which specifically targets families in all areas of Wales.