locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Who would like to go first?

Pwy sydd eisiau mynd yn gyntaf?

Minister, promoting and facilitating the use of the Welsh language in people's everyday life is important if the Welsh Government is to meet its ambitious target. Recently it was revealed that less than half of 1 per cent of apprenticeships in Wales were offered through the medium of Welsh. So, can I ask, Minister, what discussion have you had with your colleagues to increase the opportunities for those who wish to learn and train through the Welsh language, especially in our industrial sector? Thank you.

Weinidog, mae hyrwyddo a hwyluso'r defnydd o'r Gymraeg ym mywyd bob dydd pobl yn bwysig os yw Llywodraeth Cymru am gyflawni ei tharged uchelgeisiol. Yn ddiweddar, datgelwyd bod llai na hanner 1 y cant o brentisiaethau yng Nghymru yn cael eu cynnig drwy gyfrwng y Gymraeg. Felly, a gaf fi ofyn, Weinidog, pa drafodaethau a gawsoch gyda'ch cyd-Aelodau i gynyddu'r cyfleoedd i'r rheini sy'n dymuno dysgu a hyfforddi drwy gyfrwng y Gymraeg, yn enwedig yn ein sector diwydiannol? Diolch.

Thank you for raising this issue. Of course, you remember that I was able to take the opportunity in a previous business statement to express regret at what was mindless and senseless vandalism to the original memorial. The Minister with responsibility for planning has indicated to me that she'd be grateful if you would write to her with details of this particular case so that she can explore the issue regarding the interpretation of legislation.

Diolch ichi am godi'r mater hwn. Wrth gwrs, byddwch yn cofio fy mod i wedi gallu manteisio ar y cyfle mewn datganiad busnes blaenorol i resynu am y fandaliaeth ddifeddwl a disynnwyr i'r gofeb wreiddiol. Mae'r Gweinidog â chyfrifoldeb am gynllunio wedi dweud wrthyf y byddai'n ddiolchgar pe byddech chi'n ysgrifennu ati gyda manylion yr achos penodol hwn fel y gall hi ymchwilio i'r mater o ran dehongli'r ddeddfwriaeth.

There is an effect, because there is a period of time after which it's not possible to say that poultry are free range, because of the fact that they have had to be kept in. We do know that, and we know what the effect on those who keep poultry will be. So, at present, what's vitally important is to ensure that the situation remains the same so that we can manage the disease itself. But, of course, we understand what the situation is in terms of poultry farmers if this situation should continue.

Mae yna effaith, achos mae yna gyfnod o amser lle, ar ôl y cyfnod hwnnw, nid yw'n bosibl dweud bod dofednod yn 'free range', achos y ffaith eu bod nhw wedi cael eu cadw i mewn. Rŷm ni yn gwybod hynny, ac rŷm ni'n gwybod efallai beth fyddai'r effaith ar y rhai sy'n cadw dofednod. Ar hyn o bryd, felly, beth sy'n hollbwysig yw ein bod ni'n sicrhau bod pethau'n dal fel maen nhw er mwyn rheoli'r clwy ei hunan. Ond, wrth gwrs, rŷm ni yn deall beth yw'r sefyllfa ynglŷn â ffermwyr dofednod os byddai hyn yn parhau yn y pen draw.
'Celfyddyd o hyd mewn hedd - aed yn uwch / O dan nawdd tangnefedd; / Segurdod yw clod y cledd, / A rhwd yw ei anrhydedd.'

Skill always in peace - may it increase / under the patronage of peace; / Idleness is the glory of the sword / and rust is its distinction.
Thank you very much. Of course, it's impossible to deliver services without the workforce, so David Rees now has some questions on the mental health workforce. David.

Diolch yn fawr. Wrth gwrs, mae'n amhosib cyflawni gwasanaethau heb weithlu, ac felly mae yna gwestiwn gan David Rees ar y gweithlu iechyd meddwl. David.

Should we lock him up? Lock him up, maybe?

A ddylem ei roi dan glo? Ei roi dan glo, efallai?

We'll have a discussion again about the letter to be written, but we'll note in public. Thank you. And with that, we'll move on to have a break now until the Minister will join us at the last evidence session at 14.20 p.m.

Fe gawn ni drafodaeth eto ynglŷn â'r llythyr i'w ysgrifennu, ond mi wnawn ni nodi'n gyhoeddus. Diolch yn fawr. Ac efo hynna, fe wnawn ni symud ymlaen i gael toriad rŵan nes bydd y Gweinidog yma ar gyfer y sesiwn olaf o dystiolaeth am 14.20 p.m.

Well, in respect of that, I think, if you'd been involved in the debates all through the Stages, one of the conflicting arguments is that children can be very badly psychologically damaged by coercive control and other forms of punishment that affect their mental health and well-being. So, I don't really want to agree about the psychological impact of a child having what is considered by many parents reasonable chastisement. Finally, I draw Members' attention to evidence from the Welsh Local Government Association, who said at Stage 1 that there must be 'a commitment that, whatever the costs are, those costs are met because it is legislation that is being led by the National Assembly for Wales.' We are in doubt that this should be the case. Therefore, I commend this amendment to be supported.

Wel, o ran hynny, rwy'n credu, pe byddech chi wedi bod yn rhan o'r dadleuon drwy'r Cyfnodau i gyd, un o'r dadleuon croes yw y gall plant ddioddef niwed seicolegol mawr iawn yn sgil rheolaeth drwy orfodaeth a mathau eraill o gosbi sy'n cael effaith ar eu hiechyd meddwl a'u lles. Felly, dydw i ddim wir eisiau cytuno ynglŷn â'r effaith seicolegol pan fo plentyn yn cael yr hyn y mae llawer o rieni'n ei ystyried yn gosb resymol. Yn olaf, tynnaf sylw'r Aelodau at dystiolaeth gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, a ddywedodd yng Nghyfnod 1 fod yn rhaid cael: ymrwymiad y caiff y costau hynny eu talu, beth bynnag yw'r costau, oherwydd ei bod yn ddeddfwriaeth y mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn arwain arni. Rydym yn amau mai dyma fel bydd hi. Felly, rwy'n argymell cefnogi'r gwelliant hwn.

Item 7 on our agenda is the Welsh Conservatives debate on the Wales-wide nitrate vulnerable zone and I call on Janet Finch-Saunders to move the motion.

Eitem 7 ar ein hagenda yw dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar barth perygl nitradau Cymru gyfan a galwaf ar Janet Finch-Saunders i wneud y cynnig.
Group 5, therefore, is the next group of amendments, which relate to the power by regulations to make consequential amendments. Amendment 10 is the lead and only amendment in this group, and I call on David Melding to move and speak to the amendment. David Melding.

Grŵp 5, felly, yw'r grŵp nesaf o welliannau, sy'n ymwneud â'r pŵer drwy reoliadau i wneud diwygiadau canlyniadol. Gwelliant 10 yw'r prif welliant a'r unig welliant yn y grŵp. Rwy'n galw ar David Melding i gynnig y gwelliant ac i siarad iddo. David Melding.

And maybe a structure where the voice of the producer is heard more often as well.

Ac efallai strwythur lle mae llais y cynhyrchwyr yn cael ei glywed yn amlach hefyd.

We've heard this afternoon that the review that we have in recommendation 1 won't be completed until next summer. So, do you think that the Welsh Government needs to re-balance the budget in favour of preventative services, including education, in the next budget, without waiting for the results of the review?

Rydym wedi clywed y prynhawn yma na fydd yr adolygiad sydd gennym yn argymhelliad 1 yn cael ei gwblhau tan yr haf nesaf. Felly, a ydych chi'n credu bod angen i Lywodraeth Cymru ail-gydbwyso'r gyllideb o blaid gwasanaethau ataliol, gan gynnwys addysg, yn y gyllideb nesaf, heb aros am ganlyniadau'r adolygiad?

Thank you very much, Chair. I am aware that time is against us and a number of questions that I was going to ask have been partly answered already. But good afternoon to you, Lord True.

Diolch yn fawr, Gadeirydd. Dwi yn ymwybodol o amser, ac mae nifer o'r cwestiynau roeddwn i'n mynd i'w gofyn wedi cael yn rhannol eu hateb yn barod. Ond prynhawn da i chi, yr Arglwydd True.

Yes, she's here, but we can't hear her.

Ydy, mae hi yma, ond ni allwn ni ei chlywed hi.
I would like to thank Plaid Cymru for proposing this debate, which, once again, reiterates the issues facing families that were raised in the Welsh Conservative debate on local communities earlier. Speaking to the Welsh Government's amendment, it is, unfortunately, predictable that, once again, it has tried to shift the blame for its own failure to reduce inequality in Wales, instead rehearsing its own tired argument of austerity, rather than taking responsibility for its own actions.

Hoffwn ddiolch i Blaid Cymru am gyflwyno'r ddadl hon, sydd, unwaith eto, yn ailadrodd y problemau sy'n wynebu teuluoedd a grybwyllwyd yn nadl y Ceidwadwyr Cymreig ar gymunedau lleol yn gynharach. Gan siarad am welliant Llywodraeth Cymru, mae'n rhagweladwy, gwaetha'r modd, ei fod unwaith eto wedi ceisio symud y bai am ei methiant ei hun i leihau anghydraddoldeb yng Nghymru, gan ailadrodd ei dadl dreuliedig ei hun am gyni yn lle hynny, yn hytrach nag ysgwyddo cyfrifoldeb am ei gweithredoedd ei hun.
Turning now to another section in this legislation, namely structural matters. John had mentioned at the beginning the issue of structural matters, and David is going to ask questions in detail on this. David.

Trown ymlaen rŵan at adran arall yn y ddeddfwriaeth yma, sef materion strwythurol. Roedd John wedi sôn yn y dechrau am faterion strwythurol, ac mae David yn mynd ar ôl hyn mewn cryn dipyn o fanylder rŵan. David.
Diolch ichi am hynny. Mae'n amlwg yn bwynt pwysig iawn. Rydym ni newydd gyhoeddi penodiad y comisiynydd pobl hŷn newydd, mewn gwirionedd, ac rwy'n siŵr y bydd gan y comisiynydd newydd ddiddordeb mawr yn hyn hefyd. Mae'r cyfrifoldeb wedi'i rannu rhwng nifer o gyd-Aelodau yn y Cabinet, felly byddaf yn sicrhau y ceir ymateb cydgysylltiedig a byddwn yn ysgrifennu at yr Aelod yn nodi'r sefyllfa yn Llywodraeth Cymru o ran y pwynt pwysig iawn hwnnw.

Thank you for that. It's obviously a very important point. We've just announced the appointment of the new older person's commissioner, actually, and I'm sure the new commissioner will be taking a keen interest in this as well. The responsibility is spread amongst a number of Cabinet colleagues, so I will ensure that there's a co-ordinated response and we'll write to the Member with where the Welsh Government is at on that very important point.
Rwy'n cydnabod y gwasanaethau gwerthfawr y mae swyddfeydd post lleol yn eu darparu i'r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu ledled Cymru. Mae Llywodraeth Cymru yn cysylltu'n rheolaidd â Swyddfa'r Post Cyf er mwyn sicrhau ein bod yn ymwybodol o unrhyw faterion sy'n effeithio ar gymunedau yng Nghymru a'n bod yn gallu dwyn unrhyw broblemau i'w sylw.

I recognise the valuable services that local post offices provide to the communities they serve across Wales. Welsh Government has regular contact with Post Office Ltd to ensure we are kept aware of and raise any issues that affect Welsh communities.
Cabinet Secretary, these boards are largely invisible, and they certainly need a sharper focus. I think they should be tasked with showing how they're implementing the well-being of future generations Act. And the way they can do that is to actually demonstrate, perhaps in an annual report, what is changing, what services have been adapted, what services are being collaborated on in their delivery, so we can actually see the change agenda taking place.

Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r byrddau hyn yn anweledig i raddau helaeth, ac yn sicr mae angen ffocws cliriach arnynt. Credaf y dylent fod yn gyfrifol am ddangos sut y maent yn rhoi Deddf lles cenedlaethau'r dyfodol ar waith. A gallant wneud hynny drwy ddangos, efallai mewn adroddiad blynyddol, beth sy'n newid, pa wasanaethau sydd wedi'u haddasu, ar ba wasanaethau y mae gwaith yn cael ei wneud ar y cyd er mwyn eu darparu, fel y gallwn weld yr agenda newid ar waith mewn gwirionedd.
Doeddwn i ddim yn gallu clywed y Trefnydd yn y fan yna. Os gallwn ni gynnal ein trafodion mewn ychydig mwy o dawelwch, byddai hynny'n helpu. Ond rwy'n tybio ei bod hi wedi dweud rhywbeth digon tebyg i'r hyn a oedd yn y datganiad busnes y bore yma, felly fe awn ymlaen. Wnaf i ddim gofyn i chi ei ailadrodd. Janet Finch-Saunders.

I couldn't hear the Trefnydd there. If we can conduct proceedings in a bit more silence, that would help. But I'm assuming she said something quite similar to what was in the business statement this morning, so we'll carry on. I won't ask you to repeat it. Janet Finch-Saunders.

Rydym ni'n gwybod bod ardaloedd dim galw diwahoddiad yn helpu i wneud pobl deimlo'n fwy diogel yn eu cymunedau. Rydym ni'n gwybod bod nifer y cartrefi sydd wedi'u cwmpasu gan ardaloedd o'r fath yn parhau i gynyddu. Yr hyn nad ydym byth yn siŵr ohono yw a yw ardaloedd dim galw diwahoddiad yn cynnwys canfaswyr gwleidyddol.

We know that no-cold-calling zones help to make people feel safer in their communities. We know the number of homes covered by zones continues to increase. What we are never sure of is whether no-cold-calling zones include political canvassers.

Diolch, Lywydd. Rwy'n annog yr Aelodau yma heddiw i gefnogi gwyddoniaeth, nid codi bwganod, a'r angen i gyfleu'r neges i'n hetholwyr, pobl Cymru: mae'r gweithgaredd gwaredu hwn yn ddiogel ac nid oes angen pryderu.

Diolch, Llywydd. I urge Members here today to support science, not scaremongering, and the need to get the message out to our constituents, the people of Wales: this disposal activity is safe and there is no need for concern.

Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol yn mynd i'r afael â'r mater hwn a bydd yn diweddaru'r Aelodau yn unol â hynny.

The Cabinet Secretary for Finance and Local Government is addressing this issue and will be updating Members accordingly.
Diolch, Lywydd. Rwy'n falch o allu siarad yn y ddadl hon dan arweiniad pwyllgor ar y fframwaith datblygu cenedlaethol drafft, a elwir bellach yn 'Cymru'r Dyfodol: y cynllun cenedlaethol 2040'. Bydd Aelodau o'r Senedd yn ymwybodol fod Deddf Cynllunio (Cymru) 2015 yn nodi gweithdrefnau craffu ar gyfer y fframwaith datblygu cenedlaethol drafft. Mae'r Ddeddf yn cyfeirio at gyfnod ystyried yn y Senedd sy'n para am 60 diwrnod ar ôl gosod y fframwaith datblygu cenedlaethol drafft. Rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw i unrhyw benderfyniad a gaiff ei basio gan y Senedd ac unrhyw argymhelliad a wneir gan bwyllgor Senedd yn ystod y cyfnod hwnnw.

Diolch, Llywydd. I'm pleased to be able to speak in this committee-led debate on the draft national development framework, which is now called 'Future Wales: the national plan 2040'. Members of the Senedd will be aware that the Planning (Wales) Act 2015 set out scrutiny procedures for the draft NDF. The Act refers to a Senedd consideration period that lasts for 60 days after the draft NDF is laid. Welsh Ministers must have regard to any resolution passed by the Senedd and any recommendation made by a Senedd committee during that time.
Pe baem ni dim ond yn sôn am yr unig fater o sut i drafod Bil mor fawr â hyn yn briodol, byddwn yn cytuno â chi; mae'n gofyn am amser ac mae'n amlwg na chaiff hynny. Fodd bynnag, mae Prif Weinidog Cymru wedi dweud y prynhawn yma, yn y termau mwyaf pendant - ac mae'n angerddol drosto ac mae ganddo hawl i'w farn - nad oes arno eisiau unrhyw gytundeb; mae eisiau aros yn yr UE. A dyna'r broblem, ynte? Mae hyn i gyd yn ymgais i lesteirio'r broses a gwrthod penderfyniad ar hyn o bryd ar hanfodion y cytundeb hwn a gytunwyd rhwng Llywodraeth y DU a'r UE.

If we were just talking about the sole issue of how to conduct properly a Bill of this magnitude, I would agree with you; it does require time and it's obviously not going to get it. However, the First Minister has said this afternoon, in the most emphatic terms - and he's passionate about it and he's entitled to his opinion - that he doesn't want any deal; he wants to remain in the EU. And that's the problem, isn't it? All this is a proxy to derail the process and deny a decision at the moment on the fundamentals of this deal agreed between the UK Government and the EU.
Yes. And of course it wasn't long ago, so we do need to have a look at that further on down the line. But, clearly, there are, as you say, implications for infrastructure to these large-scale housing developments, to always put in place the infrastructure that's needed. Now, one specific point in relation to this issue is the use of section 106 agreements. These are conditions attached to planning applications, whereby the developer is obliged to provide certain community facilities, which could be a park, a library, a playground, or it could be some other part of the infrastructure. There have been complaints that many developers haven't fully provided the facilities that they said they would. Do you think that enforcement of section 106 agreements has been robust enough?

Iawn. Ac wrth gwrs, nid oes llawer o amser ers hynny, felly bydd angen inni edrych ar hynny yn nes ymlaen. Ond yn amlwg, fel y dywedwch, ceir goblygiadau o ran seilwaith yn sgil y datblygiadau tai mawr hyn, o ran gosod y seilwaith sy'n angenrheidiol bob amser. Nawr, mae un pwynt penodol mewn perthynas â'r mater hwn yn ymwneud â'r defnydd o gytundebau adran 106. Amodau yw'r rhain sydd ynghlwm wrth geisiadau cynllunio, lle mae'n rhaid i'r datblygwr ddarparu cyfleusterau cymunedol penodol, a allai fod yn barc, llyfrgell, maes chwarae, neu a allai fod yn rhan arall o'r seilwaith. Cafwyd cwynion nad yw llawer o ddatblygwyr wedi darparu'r cyfleusterau y dywedasant y byddent yn eu darparu. A ydych yn credu bod y gwaith o orfodi cytundebau adran 106 wedi bod yn ddigon cadarn?
Diolch yn fawr am y cwestiwn. Dylai deddfwriaeth sylfaenol y gellir ei gwneud yng Nghymru gael ei gwneud yng Nghymru. Ambell waith, mae'n bosib y bydd yn synhwyrol a manteisiol i ddarpariaeth sydd o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd gael ei gwneud mewn Biliau gan Senedd y Deyrnas Unedig, ond rhaid i'r Senedd fod wedi cydsynio i hyn bob amser.

Thank you very much for the question. Primary legislation that can be made in Wales should be made in Wales. There may be occasions when it is sensible and advantageous for provision within the Senedd's legislative competence to be made in UK parliamentary Bills, but this must always be with the Senedd's consent.
Cyn hir, byddwn yn colli 20 y cant o'n cynrychiolwyr yn San Steffan. Nôl yn 2016, gwnaeth un o fy rhagflaenwyr, y Ceidwadwr David Melding, lansio pamffled ar y cyfle i greu rhagor o Aelodau Cynulliad trwy dorri nifer yr Aelodau Seneddol yn San Steffan.

Before long we will lose 20 per cent of our representatives in Westminster. Back in 2016, one of my predecessors, the Conservative David Melding, launched a pamphlet on the opportunity to create more Assembly Members by cutting the number of Welsh MPs in Westminster.
Diolch i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Bydd y dyfodol hwnnw yn golygu cynhyrchu o leiaf ddigon o ynni adnewyddadwy i ddiwallu ein hanghenion ynni ein hunain yn llawn, gan gadw cyfoeth a gwerth yma yng Nghymru ar yr un pryd. Bydd mwy o ynni adnewyddadwy, ynghyd â chamau i leihau'r galw am ynni, yn sicrhau mwy o gydnerthedd ynni ac yn cefnogi ein targedau sero-net.

I thank the Member for that question, Llywydd. That future will see the generation of at least enough renewable energy to fully meet our own energy needs, while also retaining wealth and value here in Wales. Scaled-up renewable energy, together with actions to reduce energy demand, will secure greater energy resilience and support our net-zero targets.
Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Ar 6 Medi, fe wnaethom ni gyhoeddi gwerth dros £1.9 miliwn o gyllid newydd i helpu i fynd i'r afael â thlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd. Mae prosiect bwyd Gofalu am Gaerffili yn un o'r rhai i elwa ar y cyllid hwnnw. Bydd yn dod â chymunedau ynghyd - cynhyrchwyr bwyd a mentrau tyfu - i ffurfio rhwydwaith o sefydliadau sydd â'r nod o fynd i'r afael ag ansicrwydd bwyd yn ardal Islwyn.

I thank the Member for that question, Llywydd. On 6 September, we announced over £1.9 million-worth of new funding to help tackle food poverty and food insecurity. The Caerphilly Cares About Food project is one of those to benefit from that funding. It will bring communities together - food producers and growing initiatives - to form a network of organisations aimed at tackling food insecurity in the Islwyn area.
Symudwn ymlaen, felly, at yr eitem nesaf.

We move on, then, to the next item.

Ie, diolch am hynny. Wrth gwrs, yn dilyn o'n hadroddiad ni, un o'r argymhellion canolog, wrth gwrs, oedd bod angen cynnig llwybr cydlynol ac ymarferol i wella cydweithio rhwng y gwahanol Lywodraethau. Er enghraifft, y dylai Cyd-bwyllgor y Gweinidogion, y JMC, gael ei ddiwygio'n sylfaenol fel ei fod o'n gyngor y Deyrnas Unedig yn lle'r corff mae o ar hyn o bryd, sydd yn cyfarfod pan fo'n dewis cyfarfod a'r agenda'n llac - rŷm ni wedi cael y drafodaeth hon o'r blaen ynglŷn â'r angen dybryd i gryfhau Cyd-bwyllgor y Gweinidogion. A fuasech chi'n fodlon eto dilyn y trywydd yna, rŷch chi'n meddwl?

Yes, thank you for that. Of course, following on from our report, one of the central recommendations was that there is a need to offer a coherent and practical path to improve co-operation between the different Governments. For example, the JMC should be subject to fundamental reform so that it becomes a UK council rather than the body it is at the moment that meets when it chooses to, and with a loose agenda - we've had this discussion before regarding the need to strengthen the JMC. Would you be willing to follow that line?

Diolch am y cwestiwn. Mae awdurdodau lleol wedi ymrwymo i ddarparu 1,000 o gartrefi cyngor newydd o dan ein cytundeb tai newydd gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru a Chartrefi Cymunedol Cymru.

Thank you for the question. Local authorities have committed to deliver 1,000 new council homes under our new housing pact with the Welsh Local Government Association and Community Housing Cymru.

Diolch yn fawr am yr ateb yna, Ysgrifennydd Cabinet. Fe fyddwch chi'n ymwybodol, wrth gwrs, o'r holl drafodaethau sydd wedi mynd ymlaen ers amser hir ynglŷn â'r datblygiad posib o forlyn llanw ym mae Abertawe. Yr hyn mae'r trigolion lleol eisiau gwybod ydy pryd mae morlyn llanw bae Abertawe yn mynd i gael ei adeiladu.

Thank you for that response, Cabinet Secretary. You will be aware, of course, of all the discussions that have been ongoing now over a long period of time on the possible development of a tidal lagoon in Swansea bay. What local people want to know is when the Swansea tidal lagoon will be built.
Before you close, could you, and I've been listening intently - ? On this central question, which arises in other contexts, of course, is it a system that centralises power with the Government or a system of a commissioner or a commission, which is independent of a Government in order to give the credibility and the confidence to our Welsh speakers that their rights are being recognised - what's the Member's opinion on that?

Cyn i chi gloi, a fyddech chi'n gallu, ac rwyf wedi bod yn gwrando'n astud - ? Ar y cwestiwn canolog yma, sydd yn codi mewn cyd-destunau eraill hefyd, wrth gwrs, ai system sydd yn canoli grym gyda'r Llywodraeth neu system o gomisiynydd neu gomisiwn sydd yn annibynnol ar Lywodraeth er mwyn rhoi'r hygrededd a'r hyder i siaradwyr Cymraeg bod eu hawliau yn cael eu cydnabod - beth yw barn yr Aelod ynglŷn ag hynny?
Diolch, Cadeirydd. Hoffwn i hefyd ffocysu yn benodol ar un agwedd o'ch gwaith, sef eich papur diweddar chi ar yr argyfwng costau byw. Gallwch chi rannu gyda ni y negeseuon allweddol o'r papur yna?

Thank you, Chair. I would also like to focus specifically on one aspect of your work, namely your latest paper on the cost-of-living crisis. Could you share with us the key messages from that paper, please?