locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Well, I'd better have a copy of what was before the Assembly before answering that question, because I'm not quite sure whether I remember the words in the same place. So, perhaps if we can find a copy, I'm happy to try and answer that question, but I don't want to do so without seeing it.

Wel, well i mi gael copi o beth oedd o flaen y Cynulliad o fy mlaen i cyn ateb y cwestiwn, achos nid wyf i cweit yn siŵr a ydw i'n cofio'r geiriau yn yr un lle. So, os gallwn ni ffeindio copi, rydw i'n hapus i drio ateb y cwestiwn, ond nid wyf eisiau gwneud e heb ei weld e o fy mlaen i.

I was referring to 2006, when there most clearly was. That's why we generated a campaign, with hundreds and hundreds of mayors and residents on the steps outside. And paradoxically, and oddly, in 2011, the closure programme announced by health boards matched exactly the Labour Welsh Government closure campaign from five years previously.

Roeddwn yn cyfeirio at 2006, pan oedd yn amlwg iawn fod yna raglen o'r fath yn bodoli. Dyna pam y trefnwyd ymgyrch, gyda channoedd ar gannoedd o feiri a thrigolion ar y grisiau y tu allan. Yn baradocsaidd, ac yn rhyfedd, yn 2011, roedd y rhaglen gau a gyhoeddwyd gan y byrddau iechyd yr un fath yn union ag ymgyrch gau Llywodraeth Lafur Cymru bum mlynedd ynghynt.

You will be aware that local authorities in Wales often send their recyclables to facilities in England or beyond for processing. Exporting this material adds to our carbon footprint, of course, but also means that we are missing out on an opportunity for job creation. Do you agree that the Welsh Government should be doing more in terms of working with local authorities to develop regional recycling centres in Wales to ensure that all recyclable materials are dealt with here in Wales?

Byddwch yn ymwybodol bod awdurdodau lleol Cymru yn aml yn danfon eu deunydd ailgylchadwy i gyfleusterau yn Lloegr neu'r tu hwnt i gael eu prosesu. Mae allforio'r deunydd hyn, wrth gwrs, yn ychwanegu at ein hôl troed carbon, ond mae hefyd yn meddwl ein bod ni'n colli ar gyfle i greu swyddi. A ydych chi'n cytuno y dylai Llywodraeth Cymru fod yn gwneud mwy o ran gweithio gydag awdurdodau lleol i ddatblygu canolfannau ailgylchu rhanbarthol yng Nghymru a sicrhau bod holl ddeunyddiau ailgylchadwy yn cael eu trin yma yng Nghymru?
Rwy'n credu fy mod i wedi ateb y cwestiwn o ran yr arian a gyflwynwyd gennym. Gallaf ddweud, yn dilyn sefydliad timau cymunedol ledled Cymru, ein bod ni mewn sefyllfa dda i nodi salwch meddwl ôl-enedigol difrifol. Y consensws yw bod digon o alw erbyn hyn i ailsefydlu gofal arbenigol cleifion mewnol yn y de, a gwn fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi ysgrifennu at y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yr wythnos diwethaf mewn ymateb i'w ymchwiliad diweddar i iechyd meddwl amenedigol yng Nghymru.

I think I've answered the question in terms of the money that we have put forward. I can say that, with the establishment of community teams across Wales, we're well placed to recognise severe postpartum mental ill health. The consensus is that there's now sufficient demand to re-establish specialist in-patient care in the south of Wales, and I know that last week the Cabinet Secretary wrote to the Children, Young People and Education Committee in response to its recent inquiry into perinatal mental health in Wales.
Y realiti yw mai 30 y cant yn unig o'r grŵp 16 i 24 oed sy'n talu treth incwm. Os ydych am ymestyn y ddadl am dreth, fe allech ymestyn y bleidlais i gynnwys rhai 10 oed sy'n mynd i'r siop a thalu TAW ar becyn o Smarties.

The reality is that, of the 16 to 24 age group, only 30 per cent pay income tax. If you want to extend the tax argument, you could extend the vote to 10-year-olds who go to the shops and pay VAT on a packet of Smarties.
Weinidog, mae'n ymddangos fy mod yn ailadrodd hyn ymhob datganiad ynghylch y Gymraeg. Rwy'n rhannu eich uchelgais ar gyfer ein hiaith. Rwyf am ei gweld yn ffynnu ymhob lleoliad ledled Cymru, boed hynny yn yr ystafell ddosbarth, ar hyd y stryd fawr, neu wrth ddesg y swyddfa. Ond, i wneud hyn, mae'n rhaid inni ddod â phawb ar y daith gyffredin hon, a gallwn wneud hynny drwy ddatblygu polisïau sy'n gweld bod pob lefel o lywodraeth, y trydydd sector ac addysg yn gweithio fel un. Mae angen inni sicrhau bod polisïau Llywodraeth Cymru yn adlewyrchu hyn. Diolch.

Minister, it appears that I am rehearsing this point in all statements on the Welsh language. I share your ambition for our language. I want to see it prosper across Wales, be that in the classroom, on the high street, or at the office desk. But, to do this, we must bring everyone with us on this shared journey, and we can do that by developing policies that see that all levels of government, the third sector and education work together as one. We need to ensure that Welsh Government policies reflect this. Thank you.

Bore da. Buaswn i'n dweud mai ar y daith ydyn ni. Mi fedraf i roi enghraifft i chi: mi wnaethon ni sefydlu, ar y cyd efo'r bwrdd iechyd, uned arbennig ar gyfer pobl yn dioddef o ddementia drwg iawn yn ardal Caergybi, ac roedd hwnnw yn y pen draw yn arbed arian. Ond ar y daith, mi fuaswn i'n dweud, ydyn ni. Mae'r bwrdd yn llawn ymwybodol o'r pum ffordd o weithio, ac wrth gwrs, dŷn ni i gyd yn aelodau rownd y bwrdd, ond o ran yr adnoddau ychwanegol i weithredu, nac oes.

Good morning. I would say that we're on that journey. I can give you an example: we established jointly with the health board a special unit for people suffering from very bad dementia in the Holyhead area, and that did save money ultimately. But we're on the journey, that's where we are. We're very aware of the five ways of working, and of course, we're all members of the board around the table, but in terms of additional resources, no.

Diolch. Gall newid technolegol, gan gynnwys deallusrwydd artiffisial, alluogi i ffyniant gael ei rannu ledled Cymru, gan adeiladu cymunedau cynhwysol, a chefnogi ein cynlluniau ar gyfer datblygu economaidd rhanbarthol. Yn ddiweddar, mae Llywodraeth Cymru wedi lansio adolygiad o arloesi digidol, a fydd yn cynnwys asesiad bras o ddatblygiadau mewn awtomatiaeth, roboteg, deallusrwydd artiffisial, y rhyngrwyd a data mawr.

Thank you. Technological change, including artificial intelligence, can enable shared prosperity across Wales, building inclusive communities, and support our plans for regional economic development. The Welsh Government has recently launched a review into digital innovation, which will take a broad assessment of advancements in automation, robotics, artificial intelligence, the internet of things and big data.
Minister, I do ask my colleagues to be brief in their questions; I will also ask Ministers to be brief in their answers as well, please.

Weinidog, rwy'n gofyn i fy nghyd-Aelodau fod yn gryno yn eu cwestiynau; gofynnaf hefyd i Weinidogion fod yn gryno yn eu hatebion hefyd, os gwelwch yn dda.
Lywydd, mae'r Bil Masnach yn cynnwys cytundeb arfaethedig ar weithgarwch caffael y Llywodraeth, a elwir yn gytundeb amlwladol o fewn fframwaith Sefydliad Masnach y Byd. Mae'r Bil yn darparu pwerau i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau wrth weithredu cytundeb o'r fath ar waith mewn meysydd datganoledig.

Llywydd, the Trade Bill includes a proposed agreement on Government procurement, known as a plurilateral agreement within the World Trade Organization framework. The Bill provides Welsh Ministers with regulation-making powers when implementing such an agreement in devolved areas.
Ydy. Mae'r incwm masnachol yn is, ond beth sy'n bwysig i ni, rwy'n credu, yw cyrhaeddiad y cyfrwng a'r ffordd mae hwnnw yn gallu dylanwadu felly ar ddinasyddiaeth ac ar ddemocratiaeth, a'r pwysigrwydd o allu derbyn newyddion felly ar y cyfrwng yna.

Yes, the commercial income is lower, but what we think is important is reach, and how that can have an influence on citizenship and democracy, and the importance of providing news on those media.
Thank you, Huw. The principles of social prescribing are consistent with broader Welsh Government policy, such as the primary care model for Wales and 'A Healthier Wales'. Our recently established social prescribing task and finish group is looking to understand how social prescribing could aid Wales in its recovery from COVID-19, and includes, amongst others, representation from the Royal College of General Practitioners.

Diolch, Huw. Mae egwyddorion presgripsiynu cymdeithasol yn gyson â pholisi ehangach Llywodraeth Cymru, megis y model gofal sylfaenol ar gyfer Cymru a 'Cymru Iachach'. Mae ein grŵp gorchwyl a gorffen ar bresgripsiynu cymdeithasol a sefydlwyd yn ddiweddar yn ceisio deall sut y gallai presgripsiynu cymdeithasol helpu Cymru i adfer yn sgil COVID-19, ac mae'n cynnwys cynrychiolwyr o Goleg Brenhinol yr Ymarferwyr Cyffredinol, ymhlith eraill.
Rwyf wedi ymrwymo i alluogi ein sefydliadau treftadaeth a diwylliannol i sicrhau bod eu perfformiad masnachol y gorau y gall fod. Rwy'n credu y gellir cyflawni hyn trwy archwilio strwythurau newydd posibl a chymryd y camau angenrheidiol i wireddu'r manteision y gellir eu cael drwy integreiddio gwell.

I'm committed to enabling our heritage and cultural institutions to maximise their commercial performance. I believe this can be achieved by exploring potential new structures and taking the necessary steps to realise the benefits that can be derived from better integration.

Diolch, Lywydd. Drwy gyd-ddigwyddiad llwyr, mae fy nghwestiwn yn dilyn rhai o'r pethau a godwyd gan Sian Gwenllian yn gynharach. Ym mis Ebrill 2015, pasiodd y Cynulliad Ddeddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015. Roedd hon yn ddeddfwriaeth ganmoladwy a luniwyd i ddiogelu, yn benodol, dioddefwyr benywaidd cam-drin domestig. Fel gydag unrhyw ddeddfwriaeth, mae'n ddyletswydd arnom i gwestiynu ei heffeithiolrwydd ar ôl cyfnod o amser. A yw arweinydd y tŷ yn credu bod y Ddeddf yn cyflawni ei nodau?

Diolch, Llywydd. By sheer coincidence, my question somewhat follows on from some issues raised by Sian Gwenllian earlier on. In April 2015, the Welsh Assembly passed the Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015. This was a laudable piece of legislation designed to protect, in particular, female victims of domestic abuse. As with any piece of legislation, it is incumbent on us after a period of time to question its effectiveness. Does the leader of the house believe the Act is achieving its goals?

Yng Nghymru'r unfed ganrif ar hugain, mae'r mwyafrif yn croesawu dwyieithrwydd. A dywedaf wrthych, pan fyddwn yn cipio grym yn y cyngor hwnnw y flwyddyn nesaf, byddwn yn gwneud yn siŵr fod pawb yn cael dewis. Yr ugeinfed ganrif oedd pan oedd yr iaith yn cael ei defnyddio i rannu pobl; yr unfed ganrif ar hugain fydd y ganrif pan fydd yr iaith Gymraeg yn uno pobl, ac mewn byd fel sydd gennym heddiw, mae hynny'n bwysig tu hwnt. Diolch yn fawr.

In twenty-first century Wales, the majority welcome bilingualism. And I'll tell you what, when we take over that council next year, we'll make sure everybody has a choice. The twentieth century was when the language was used to divide people; the twenty-first century will be the century when the Welsh language unites people, and, in a world like today's, that is very, very important. Diolch yn fawr.
Nid ydw i'n anwybyddu'r cwestiwn.

I'm not ignoring the question.

Ac yn olaf, Dirprwy Lywydd, byddwn yn parhau'n gadarn i ddwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif ynghylch ei defnydd o femoranda cydsyniad deddfwriaethol, a hynny er mwyn nid yn unig arferion cyfansoddiadol da, ond hefyd, democratiaeth Cymru. Diolch yn fawr iawn.

Finally, Deputy Presiding Officer, we will continue to hold the Welsh Government to account firmly on its use of legislative consent memoranda, and we'll do so in the interests not only of good constitutional practice, but also, Welsh democracy. Thank you very much.

Dwi'n sicr yn derbyn ei bod hi'n arfer drwg. Dyna'r union fath o beth rŷn ni eisiau mynd i'r afael ag e yn y cynlluniau ehangach sydd gyda ni. Mae'r hyn rŷn ni'n datgan heddiw yn gwneud cyfraniad. Dyw arfer da ddim wastad yn ddigon; mae angen newid deddfwriaeth a newid trethi ar gyfer gwneud hynny. Rydyn ni, wrth gwrs, yn gwneud hynny o ran cynllunio, o ran treth LTT ac ati. Felly, mae'r ystod ehangach o bethau hynny i gyd, ar y cyd, rwy'n gobeithio, rwy'n ffyddiog, yn mynd i wneud gwahaniaeth.

I accept that that's bad practice. That's the very kind of thing that we want to tackle in the broader plans that we have. What I've said today will make a contribution. Good practice isn't always enough; we sometimes will need to change legislation or taxation. We're doing that in terms of planning and LTT and so on. So, that broader range of things will make a difference, hopefully.

Diolchaf i'r Aelod am y cwestiwn yna, Llywydd. Mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi prosiectau ynni adnewyddadwy lleol a chymunedol yn llwyddiannus ers 2010, ac yn parhau i wneud hynny trwy wasanaeth ynni Llywodraeth Cymru. Rydym ni wedi gosod targedau perchenogaeth leol heriol i sicrhau ein bod ni'n cadw cyfoeth ac yn cynnig budd i gymunedau ledled Cymru.

I thank the Member for that question, Llywydd. The Welsh Government has successfully supported local and community renewable energy projects since 2010, and continues to do so through the Welsh Government energy service. We have set challenging local ownership targets to ensure that we are retaining wealth and providing benefit to communities across Wales.
Diolch yn fawr iawn, Cadeirydd. Mae syniad go dda gyda fi o le mae llygredd aer ar ei waethaf yng Nghymru ac rwy'n gwybod bod yna dargedau gyda ni ond, mewn gwirionedd, mae eisiau dod â'r cyfan yma at ei gilydd mewn rhyw fath o ddeddfwriaeth. Felly, a fyddwn i'n gallu gofyn i'r Gweinidog pryd rŷm ni'n debygol o weld deddfwriaeth o gwmpas aer glân?

Thank you very much, Chair. I have a good idea of where air pollution is at its worst in Wales and I know that we do have targets but, in truth, we need to bring this together in some kind of legislation. So, could I ask the Minister when are we likely to see legislation in respect of clean air?
Thank you for that answer, Minister. Air pollution is a silent killer, contributing to almost 1,400 early deaths and costing the Welsh NHS millions every year. It's something that we must tackle urgently and I fully support the Welsh Government's commitment to a clean air Act. However, Asthma UK and the British Lung Foundation Wales are concerned that current proposals indicate that we might not see new regulations until the seventh Senedd term. While the White Paper sets out to improve air quality levels to be better than the World Health Organization recommended levels, what consideration has the Minister made to including regulating air pollutant levels during the progression of the Bill so that residents in some of the worst affected areas can gain the benefits as soon as possible?

Diolch am eich ateb, Weinidog. Mae llygredd aer yn llofrudd cudd sy'n cyfrannu at bron i 1,400 o farwolaethau cynamserol ac yn costio miliynau i GIG Cymru bob blwyddyn. Mae'n rhywbeth y mae'n rhaid inni fynd i'r afael ag ef ar frys ac rwy'n llwyr gefnogi ymrwymiad Llywodraeth Cymru i Ddeddf aer glân. Fodd bynnag, mae Asthma UK a British Lung Foundation Cymru yn poeni bod cynigion cyfredol yn nodi efallai na fyddem yn gweld rheoliadau newydd tan seithfed tymor y Senedd. Er mai nod y Papur Gwyn yw gwella lefelau ansawdd aer uwchlaw'r lefelau a argymhellir gan Sefydliad Iechyd y Byd, pa ystyriaeth y mae'r Gweinidog wedi'i rhoi i gynnwys rheoleiddio lefelau llygryddion aer wrth i'r Bil symud ymlaen fel y gall trigolion rhai o'r ardaloedd yr effeithir arnynt waethaf fwynhau'r manteision cyn gynted â phosibl?
Arweinydd y tŷ, mae'n ymddangos bod tuedd gynyddol gan rai i fwrw amheuaeth ar annibyniaeth ein llysoedd barn, tribiwnlysoedd a chyrff tebyg. Rwy'n siŵr y byddech yn cytuno â mi, arweinydd y tŷ, bod effeithiolrwydd y cyrff hyn a'r diogelwch y maen nhw'n ei roi i ddinasyddion yn y wlad hon yn ddibynnol ar bob un ohonom yn parchu'r gwaith annibynnol y maen nhw'n ei wneud, hyd yn oed os nad ydym yn hoffi'r canlyniadau. A fyddai Llywodraeth Cymru yn ystyried gwneud datganiad, felly, sy'n nodi gweithrediad Panel Dyfarnu Cymru, a'i annibyniaeth, fel y gallwn sicrhau nad yw ei uniondeb yn cael ei danseilio ac fel y gall y cyhoedd gael hyder yn y penderfyniadau a wneir ganddo?

Leader of the house, there appears to be a growing trend by some to call into question the independence of our courts, tribunals and similar bodies. I'm sure you'll agree with me, leader of the house, that the effectiveness of these bodies and the protections that they provide for citizens in this country rely on us all respecting the independent role that they play, even if we don't like the results. Would the Welsh Government consider, therefore, making a statement that sets out the operation of the Adjudication Panel for Wales, and its independence, so that we can ensure its integrity isn't undermined and so that the public can have confidence in the decisions it makes?
Can I thank the Member for her question and the passionate way in which she represents her constituency and the people who live in it? I can say to her the response from schools and local authorities involved in the £2.7 million supply cluster project, or pilot, rather, has been extremely positive. Arrangements are in place to closely monitor and evaluate the initiative, including commissioning a formal research project to evidence the benefits of the pilot as a catalyst and to look at viable future alternative supply models.

A gaf i ddiolch i'r Aelod am ei chwestiwn a'r ffordd angerddol y mae hi'n cynrychioli ei hetholaeth a'r bobl sy'n byw ynddi? Gallaf ddweud wrthi bod yr ymateb gan ysgolion ac awdurdodau lleol sy'n cymryd rhan yn y prosiect clwstwr cyflenwi gwerth £2.7 miliwn, neu'r treial, yn hytrach, wedi bod yn hynod gadarnhaol. Mae trefniadau ar waith i fonitro'r fenter yn agos a'i gwerthuso, gan gynnwys comisiynu prosiect ymchwil ffurfiol i ddangos manteision y treial fel catalydd ac i ystyried modelau cyflenwi amgen eraill ar gyfer y dyfodol.

Thank you, Chair. I've one question. The First Minister has dealt with many of them, but one question: what kind of collaboration has there been between the Welsh Government and the UK Government on justice? We heard a response to that, but how has that changed, if it has changed at all, during the pandemic?

Diolch, Cadeirydd. Un cwestiwn sydd gen i - mae'r Prif Weinidog wedi delio â'r cwestiynau oedd gen i - a hwnna yw: pa fath o gydweithrediad sydd wedi bod rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y Deyrnas Unedig ar gyfiawnder? Rŷn ni'n gwybod yr ateb i hwnna, ond ym mha ffordd ydy hwnna wedi newid, efallai, neu o gwbl, yn ystod y pandemig?

Item 5 is next, a statement by the Minister for Economy on Qatar world cup engagement.

Eitem 5 sydd nesaf, datganiad gan Weinidog yr Economi ar ymgysylltu o ran cwpan y byd Qatar.

Thank you. I agree - timely responses are very important when we're dealing with very emotive issues quite often. I think that the most appropriate way forward would be for the Minister for Health and Social Services to raise this with the chair of Betsi Cadwaladr University Health Board in their regular meetings.

Diolch. Rwy'n cytuno - yn eithaf aml mae ymatebion amserol yn bwysig iawn pan fyddwn ni'n ymdrin â materion emosiynol iawn. Rwy'n credu mai'r ffordd fwyaf priodol ymlaen fyddai i'r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol godi hyn gyda chadeirydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr yn eu cyfarfodydd rheolaidd.
Sorry. Thank you for giving way on that item. Indeed, it does give us the opportunity perhaps to do more, but, picking up on Simon's point, when he raised this, I think, in his contribution, actually, we've already shown that there are other countries within the current EU framework that can do that. In fact, the Welsh Government led on the work on that, with Professor Dermot Cahill of Bangor University, who showed that many of these so-called rules that prohibit us doing more with procurement were actually a load of baloney.

Mae'n ddrwg gennyf. Diolch i chi am ildio ar yr eitem honno. Yn wir, mae'n rhoi cyfle efallai inni wneud rhagor, ond i fynd ar ôl pwynt Simon, pan grybwyllodd hyn, rwy'n meddwl, yn ei gyfraniad, mewn gwirionedd, rydym eisoes wedi dangos bod yna wledydd eraill yn fframwaith cyfredol yr UE sy'n gallu gwneud hynny. Yn wir, arweiniodd Llywodraeth Cymru ar y gwaith ar hynny, gyda'r Athro Dermot Cahill o Brifysgol Bangor, a ddangosodd fod llawer o'r rheolau hyn fel y'u gelwir sy'n ein gwahardd rhag gwneud rhagor gyda chaffael yn llwyth o nonsens mewn gwirionedd.

Thank you, Chair. I'd like to thank Members who have contributed to today's debate. This has been a golden opportunity for the Senedd to influence the Welsh Government's thinking before it publishes the draft budget later this year. I hope the Minister will take onboard the views raised today.

Diolch, Cadeirydd. Hoffwn ddiolch i'r Aelodau sydd wedi cyfrannu i'r ddadl heddiw. Mae wedi bod yn gyfle euraidd i'r Senedd ddylanwadu ar feddylfryd Llywodraeth Cymru cyn iddi gyhoeddi'r gyllideb ddrafft yn ddiweddarach eleni. Gobeithio y bydd y Gweinidog yn ystyried y safbwyntiau a godwyd heddiw.

I was simply going to say: can I thank the First Minister for the clarity he's provided with regard to golf and angling particularly and, of course, the clarity he's provided for the whole of the last few weeks in contrast to what we've seen sometimes over the border in England?

Roeddwn i'n mynd i ddweud yn syml: a gaf i ddiolch i'r Prif Weinidog am yr eglurder y mae wedi ei roi ynglŷn â golff a physgota yn enwedig ac, wrth gwrs, yr eglurder y mae wedi ei ddarparu ar gyfer y cyfan o'r wythnosau diwethaf yn wahanol i'r hyn yr ydym wedi ei weld weithiau dros y ffin yn Lloegr?

Thank you for the question, but I'm going to ask Simon to answer.

Diolch am y cwestiwn, ond rydw i'n mynd i ofyn i Simon ateb hwn.

So, we move to item 5, which is the 90-second statements. Simon Thomas.

Felly, symudwn at eitem 5, sef y datganiadau 90 eiliad. Simon Thomas.
Could I just ask Kathryn Bishop as the chair, in what way are you keeping an eye on that progress and in what way are you as a board ensuring, particularly in the very busy period of delivery, that you have structures in place to ensure that everything is screwed down, as it were?

A gaf i jest ofyn i Kathryn Bishop fel cadeirydd, ym mha ffordd yr ydych chi'n cadw llygad ar y cynnydd yna, ac ym mha ffordd yr ydych chi fel bwrdd wedyn yn gwneud yn siŵr, yn enwedig nawr yn y cyfnod prysur i gyflawni popeth, fod gennych chi strwythurau yn eu lle i wneud yn siwr bod popeth wedi ein sgriwio i lawr, fel petai?