Wrth hybu ymwybyddiaeth o gestyll Edward I, mae'n rhaid hefyd fod yn ymwybodol o'r hanes sensitif weithiau, yn enwedig os ydych chi eisiau creu modrwy haearn fel rhan o'r Flwyddyn o Chwedlau. Sut yn y byd wnaeth hynny ddigwydd yn y lle cyntaf?

In promoting awareness of Edward I's castles, there has to be an awareness of the sometimes sensitive history around that, particularly if you want to create an iron ring as part of the Year of Legends. How on earth did that happen in the first place?

Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni'r prynhawn yma yw'r cwestiynau i Weinidog yr Economi, ac mae'r cwestiwn cyntaf gan Heledd Fychan.

The first item on our agenda this afternoon is questions to the Minister for Economy, and the first question is from Heledd Fychan.

Mae'r holltau hyn yn gwbl amlwg, felly mae'n well inni fwrw ymlaen â'r newid hwn, neu byddwn yn gyrru ein gwasanaeth iechyd i'r wal. Mae mwy a mwy o dystiolaeth ymchwil yn tanlinellu pwysigrwydd annog pobl i fod yn iach ac aros yn iach drwy fwyta bwyd glân, ffres a gwneud ymarfer corff egnïol yn rheolaidd. Ac nid yn ein hieuenctid yn unig, ond drwy gydol ein hoes hefyd. A gwyddom mai dyna'r ffordd orau a'r ffordd rataf o gadw pobl allan o'r ysbyty. Mae Camilla Cavendish, yn ei llyfr Extra Time, yn sôn am 10 gwers ar gyfer byd sy'n heneiddio. Rydym yn sôn am bwysigrwydd heneiddio mewn modd cywilyddus. Fodd bynnag, o ystyried yr epidemig gordewdra sy'n gyffredin i bobl o bob oedran, mae'n haws dweud na gwneud, ac mae gennym ni eisoes wahaniaethau enfawr mewn disgwyliad oes o un ward i'r llall yn fy etholaeth i yn unig. Felly, byddai gennyf ddiddordeb mawr mewn ymchwilio ymhellach i sut rydych chi'n bwriadu cyflawni'r ehangu hwn. Gwelaf fod prosiect bwrdd partneriaeth rhanbarthol Caerdydd a'r Fro, Fi, Fy Nghartref, Fy Nghymuned, yn sôn am brosiectau garddio cymunedol, grwpiau cerdded, siediau dynion, a chaffis siarad, y gwyddom i gyd eu bod yn gweithio'n dda i bobl, ond a wnewch chi ddweud wrthym ni am faint y prosiect hwnnw a sut byddwch yn mesur ei effeithiolrwydd?

These fissures are rather starkly evident, so we better get on with this change, or we're going to bankrupt our health service. More and more research evidence underlines the importance of encouraging people to be and stay healthy through eating clean, fresh food and doing regular, vigorous exercise. And that's not just in our youth, but also throughout our lives. And we know that that is the best way and the cheapest way of keeping people out of hospital. Camilla Cavendish, in her book Extra Time, talks about 10 lessons for an ageing world. We're talking about the importance of growing old disgracefully. However, given the obesity epidemic across all ages, that is easier said than done, and we already have huge differentials in life expectancy from one ward to another in my constituency alone. So, I'd be very interested to explore further how you plan to do this scaling up. I see that the Cardiff and the Vale regional partnership board's project on Me, My Home, My Community does talk about community gardening projects, walking groups, Men's Sheds, and talking cafes, all of which we know work well for people, but could you tell us about the size of that project and how you're going to be measuring its effectiveness?

Diolch i Laura Anne Jones am y cwestiwn, Llywydd. Mae adroddiadau ymchwil yn tynnu sylw'n gyson at yr ymrwymiad, y cymhelliant a'r cynnydd cryf y mae ysgolion yn eu gwneud yn y broses o ddiwygio'r cwricwlwm mwyaf radical ers cenhedlaeth. Rydym ni'n gweithio'n agos gyda phartneriaid rhanbarthol a lleol i sicrhau bod pob ysgol yn cael y cymorth sydd ei angen wrth iddyn nhw fwrw ymlaen i weithredu'r cwricwlwm ym mis Medi eleni.

I thank Laura Anne Jones for the question, Llywydd. Research reports consistently highlight the strong commitment, motivation and progress that schools are making in the most radical curriculum reform for a generation. We work closely with regional and local partners to ensure all schools receive the support they need as they move towards the curriculum implementation in September of this year.