locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
I have a lot of speakers this afternoon on this item, so, please, everyone, keep to your time limits. Janet Finch-Saunders.

Mae gennyf i lawer o siaradwyr ar yr eitem hon y prynhawn yma, felly, os gwelwch chi'n dda, bawb, a wnewch chi gadw at eich amseriadau chi? Janet Finch-Saunders.

Cabinet Secretary, as Russell George has said, and as you've acknowledged yourself, this is an absolutely crucial link, connecting parts of the region that I represent. The inconvenience particularly to businesses, but also to families, that occurs when that bridge is closed is really substantial. I obviously welcome the Welsh Government's commitment to address this. I was going to ask you a question about timetables, but, taking on board what you've said already, which is that it's very difficult to do that until you know whether the inquiry will need to go ahead, will you give us a commitment today to come back to this Chamber once you are aware of what the timescales are going to be, because knowing that is quite important, particularly for local businesses' planning?

Ysgrifennydd y Cabinet, fel y mae Russell George wedi'i ddweud, ac fel rydych wedi'i gydnabod eich hun, mae hon yn ddolen gyswllt hollbwysig, sy'n cysylltu rhannau o'r rhanbarth rwy'n ei gynrychioli. Mae'r anghyfleustra a fydd yn codi, yn enwedig i fusnesau, ond hefyd i deuluoedd, pan fo'r bont ar gau yn sylweddol iawn. Yn amlwg, rwy'n croesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â hyn. Roeddwn am ofyn cwestiwn i chi ynglŷn â'r amserlen, ond gan ystyried yr hyn rydych wedi'i ddweud eisoes, sef ei bod yn anodd iawn gwneud hynny hyd nes y byddwch yn gwybod a fydd angen ymchwiliad, a wnewch chi ymrwymo i ddychwelyd i'r Siambr pan fyddwch yn gwybod beth fydd yr amserlenni, oherwydd mae gwybod hynny'n eithaf pwysig, yn enwedig i gynlluniau busnesau lleol?
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

So, the plan for the cancer services will be published in the next few weeks.

Felly, bydd y cynllun ar gyfer y gwasanaethau canser yn cael ei gyhoeddi yn yr ychydig wythnosau nesaf.
I was just saying, I've just asked them once, I shan't ask again.

Roeddwn wrthi'n dweud, rwyf newydd ofyn iddynt unwaith, ni fyddaf yn gofyn eto.
Llywydd, despite the enormous pressures facing the sector, access to GP surgeries has improved in every year since standards were first agreed in 2019. Eighty-nine per cent of practices across Wales now achieve all the standards, and those standards will become mandatory in April of this year.

Llywydd, er gwaethaf y pwysau enfawr y mae'r sector yn ei wynebu, mae mynediad at feddygfeydd meddyg teulu wedi gwella ym mhob blwyddyn ers i safonau gael eu cytuno gyntaf yn 2019. Mae wyth deg naw y cant o feddygfeydd ledled Cymru yn bodloni'r holl safonau erbyn hyn, a bydd y safonau hynny'n dod yn orfodol ym mis Ebrill eleni.
I'm generous enough even to call Alun Davies. [ Laughter.]

Rwy'n ddigon hael hyd yn oed i alw Alun Davies. [ Chwerthin.]
I want to draw your attention to page 44, top of that page, in the report, and I'm just going to read one part of that paragraph, where it says,

Dwi eisiau tynnu eich sylw chi at dudalen 44, top y dudalen honno, yn yr adroddiad. Dwi'n mynd i jest darllen un darn o'r paragraff hwnnw, lle mae e'n dweud,
Cyn i chi ateb, Gwnsler Cyffredinol, ar gyfer y cofnod, ei enw oedd Brynle Williams.

Before you answer, Counsel General, for the record it's Brynle Williams.
Diolch i Mike am gyflwyno hyn. Rwy'n ddiolchgar iawn am y cyfle i gymryd rhan.

Thank you to Mike for tabling this debate. I'm very pleased to have the opportunity to participate.
Ac oes yna ffigurau byrdymor y gallem ni eu gweld fel pwyllgor er mwyn gweld rhyw fath o gynnydd?

And are there short-term figures that we could see as a committee to see some kind of progress?
Creating a general rehab service in every health board. So, at the moment you have pulmonary rehab, cardio rehab, people waiting on two lists. So, if you have one single rehab general service for people who need more than one kind of rehab at the same time, you could do that quite swiftly.

Creu gwasanaeth cyffredinol rehab ymhob bwrdd iechyd. So, mae gyda chi ar hyn o bryd pulmonary rehab, cardio rehab, pobl yn aros ar ddwy restr. So, os oes gennych chi jest un gwasanaeth rehab cyffredinol ar gyfer pobl sydd eisiau mwy nag un rehab ar yr un amser, gallwch chi wneud hwnna'n eithaf clou.
Rwy'n ddiolchgar am y gydnabyddiaeth, pe baem yn cyflwyno deddfwriaeth, y byddai'r Aelod yn ei chefnogi wrth i ni fwrw ymlaen i'w chyflwyno. Edrychwch, Aelodau, rwy'n gobeithio gallu cyhoeddi'n fuan sut y mae'r Llywodraeth yn bwriadu ymateb i'r mater hwn. Byddaf yn cyflwyno hynny i'r Siambr yn unol â hynny.

I'm grateful for the acknowledgement that, if we were to introduce legislation, the Member may even support it as we move through with the passage of that. Look, Members, I hope to be able to announce shortly how the Government propose to respond to this matter. I will bring that to the Chamber accordingly.
There continues to be good progress on frameworks, albeit slower than anticipated due to the impact of 'no deal' planning. We remain committed to frameworks as a long-term system for inter-governmental policy making, and I was pleased to share the first draft framework with the Assembly last week.

Mae cynnydd da'n parhau ar fframweithiau, er yn arafach na'r disgwyl o ganlyniad i effaith cynllunio ar gyfer 'dim bargen'. Rydym wedi ymrwymo i fframweithiau fel system hirdymor ar gyfer llunio polisi rhynglywodraethol, ac roeddwn yn falch o rannu'r fframwaith drafft cyntaf gyda'r Cynulliad yr wythnos diwethaf.
This is a developing situation. I want to reassure the sector that we're continually monitoring the impact of coronavirus on tourism and working with colleagues across the Welsh Government and the UK Government to take appropriate measures in response to the unfolding situation.

Mae hon yn sefyllfa sy'n datblygu. Hoffwn roi sicrwydd i'r sector ein bod yn monitro effaith y coronafeirws ar dwristiaeth yn barhaus ac yn gweithio gyda chyd-Aelodau ar draws Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU i roi camau priodol ar waith mewn ymateb i'r sefyllfa sy'n datblygu.
Ydw, plis. Jest achos ei fod o'n amserol iawn, y cyhoeddiad ddoe ynglŷn â HS2, a lle mae hynna'n ffitio mewn i hyn i gyd. Hynny yw, ydych chi'n disgwyl cael arian consequential yn y gyllideb, yn addasiad mis Mawrth, ynteu oes yna arian yn fan hyn? Sut mae'r broses yna i gyd yn gweithio o ran cyhoeddiad am un cynllun mawr fel yna?

Yes, please. Just because it's timely, the announcement yesterday about HS2 and where that fits into this. That is, do you expect to receive consequential funding in the budget, in the adjustment in March, or is there funding here? How does that process work in terms of an announcement about one major scheme like that?
Yr eitem nesaf ar yr agenda yw dadl yn enw Plaid Cymru. Rwy'n galw ar Adam Price i wneud y cynnig.

The next item on our agenda is the Plaid Cymru debate, and I call on Adam Price to move the motion.
Gwnaf, gall 48,266 safle yn Rhondda Cynon Taf gael mynediad at fand eang ffeibr cyflym bellach gyda chyflymder lawrlwytho cyfartalog o dros 64 Mbps, diolch i Cyflymu Cymru. Mae hynny'n cyfateb i tua 95 y cant o safleoedd cymwys, ac mae ychydig dros £13,144,000 o arian cyhoeddus wedi'i fuddsoddi yn y prosiect yn Rhondda Cynon Taf.

Yes, 48,266 premises within Rhondda Cynon Taf can now access fast fibre broadband with an average download speed of over 64 Mbps, thanks to Superfast Cymru. That equates to around 95 per cent of eligible premises, and just over £13,144,000 of public funding has been invested in the project in Rhondda Cynon Taf.
Diolch yn fawr iawn. O ran y defnydd o gymorth tramor, ceir problemau gyda'r ffordd y mae rhai gwledydd yn ei ddefnyddio. Mae hyn yn cael ei gydnabod a dylid ei blismona'n gywir, ond nid yw hynny'n tanseilio dibenion cymorth tramor mewn unrhyw fodd o gwbl, ac rydych wedi crybwyll Boko Haram. A fyddech yn cytuno bod 0.7 y cant o gynnyrch domestig gros yn briodol a bod yr holl wledydd Llychlyn yn gwario llawer mwy nag a wnawn ni ar gymorth tramor?

Thank you very much. In regard to the use of foreign aid, there are issues in terms of the way some countries are using it. This is acknowledged and this should be being correctly policed, but that absolutely does not undermine the purposes of foreign aid, and you've mentioned Boko Haram. Would you agree that 0.7 per cent of GDP is appropriate and that all Scandinavian countries spend far more than we do on foreign aid?
Well, Suzy, as I have just answered to Joyce Watson, we are making over £600,000 extra available in this financial year to support counselling services, and, in the new financial year, additional resources will also be made available to look to extend support services for children - traditional counselling, but perhaps group-based approaches for younger children, to extend the help available to all schools.

Wel, Suzy, fel rwyf newydd ddweud yn fy ateb i Joyce Watson, rydym yn sicrhau bod dros £600,000 yn ychwanegol ar gael yn y flwyddyn ariannol hon i gefnogi gwasanaethau cwnsela, ac yn y flwyddyn ariannol newydd, bydd adnoddau ychwanegol ar gael hefyd i geisio cynyddu gwasanaethau cymorth i blant - cwnsela traddodiadol, ond efallai dulliau grŵp ar gyfer plant iau, i gynyddu faint o gymorth sydd ar gael i bob ysgol.
There are several areas of excellence and high quality being provided within north Wales, and I do think that there is room for temperance and responsibility in the way that we address healthcare services in every part of the country, and that includes the scrutiny that could and should be provided to an area of continuing concern that I do not seek to hide from at any point whatsoever.

Mae sawl maes o ragoriaeth ac ansawdd uchel a ddarperir yn y gogledd, ac rwy'n credu bod lle i gymedroldeb a chyfrifoldeb yn y modd yr ydym ni'n ymdrin â gwasanaethau gofal iechyd ym mhob rhan o'r wlad, ac mae hynny'n cynnwys y craffu y gellid ac y dylid ei ddarparu i faes sy'n parhau i beri pryder, ac nid wyf yn ceisio cuddio oddi wrth hynny ar unrhyw adeg o gwbl.
Ac yn y pen draw, rwy'n cymryd, os oes rhaid defnyddio plastig, dim ond y plastigau hynny sy'n gallu cael eu hailgylchu a ddylai gael eu defnyddio, achos mae yna nifer o blastigau nawr lle'r ydym yn gwybod yn y lle cyntaf nad yw'n bosibl eu hailgylchu nhw ta beth. Pa fath o ganllawiau sydd angen eu rhoi yn eu lle i wneud yn siŵr ein bod ni, yn y dyfodol, ddim ond yn cynhyrchu plastig sydd yn gallu cael ei ailgylchu?

And, eventually, I take it that, if we need to use plastic, it's only those plastics that can be recycled that should be used, because there are many plastics now that we know, in the first instance, there's no possibility of recycling them. So, do you think we need some guidance in place to make sure that we, in future, only produce plastic that has the ability to be recycled?
Diolch i chi am hynny. Mae yna ddatblygiadau newydd, fel y bydd y Gweinidog yn gwybod, mewn technoleg wisgadwy i gefnogi pobl hŷn yn eu cartrefi; offer i helpu i reoli meddyginiaeth, i helpu i ddefnyddio offer cegin ac i rybuddio gofalwyr; a thechnoleg adnabod llais a datblygiadau eraill. Ceir technoleg robotic hyd yn oed yn Siapan sy'n helpu gyda thasgau corfforol cyffredin yn y cartref. Gall hyn helpu pobl sy'n byw yn y cartref gyda chymorth a rheoli eiddilwch cynyddol heb orfod troi at ofal preswyl. Mae'n enghraifft hefyd o arloesi yn yr economi sylfaenol, sy'n gyfle i greu cyflogaeth yn ogystal. Yng ngoleuni hyn, a fyddai hi'n cefnogi creu cronfa technoleg gofal i annog buddsoddi mewn syniadau technoleg gofal yng Nghymru er budd ein trigolion, pa un a ydynt angen gofal neu waith?

Thank you for that. There are new developments, as the Minister will know, in wearable technology to support older people at home; tools to help manage medicine, to help use kitchen equipment and to alert carers; and voice-recognition technology and other developments. There is even robotic technology in Japan that helps with routine physical tasks at home. This can help people living supported at home and managing increasing frailty without going into residential care. This is also an example of innovation in the foundational economy, which is an opportunity to create employment as well. In light of this, would she support the creation of a care technology fund to encourage investment in Welsh care technology ideas to the benefit of our residents, whether they require care or work?
Rhannaf ei amheuaeth, ond gadewch i ni roi lle iddynt brofi y gallant gyflawni'r hyn yr oeddent yn dweud y gallent ei gyflawni.

I share his scepticism, but let's give them the space to prove that what they said they could deliver, they will deliver.
Well, Llywydd, I thank Hefin David for the question. We are working closely with our social care partners to improve the employment terms and conditions of the workforce. Forty-three million pounds has been provided to the sector to help it increase wages to the real living wage. In addition to that, £45 million has been distributed as a workforce grant to local authorities this year.

Wel, Llywydd, diolch i Hefin David am y cwestiwn. Rydyn ni'n gweithio'n agos gyda'n partneriaid gofal cymdeithasol i wella telerau ac amodau cyflogaeth y gweithlu. Mae £43 miliwn wedi cael ei ddarparu i'r sector i'w helpu i gynyddu cyflogau i'r cyflog byw gwirioneddol. Yn ogystal â hynny, mae £45 miliwn wedi cael ei roi ar ffurf grant y gweithlu i awdurdodau lleol eleni.
I'll ask Members to be succinct in their questions and the Minister to be succinct in her answers so I can get everybody in, please. Jack Sargeant.

Rwyf i am ofyn i'r Aelodau fod yn gryno yn eu cwestiynau nhw ac i'r Gweinidog fod yn gryno yn ei hatebion hi er mwyn i mi allu cynnwys pawb, os gwelwch chi'n dda. Jack Sargeant.
Symud ymlaen i eitem 5 nawr, papurau i'w nodi. Mi fydd Aelodau wedi darllen yn drylwyr, yn naturiol, y llythyr oddi wrth y pwyllgor hwn at Ysgrifennydd y Cabinet, a hefyd llythyr mewn ymateb i'r llythyr yna oddi wrth Ysgrifennydd y Cabinet ar y Mesur yma ynglŷn ag isafbris am alcohol.

We'll move on now to item 5, papers to note. Members will have read, of course, the letter from this committee to the Cabinet Secretary, and also the letter in response to that letter from the Cabinet Secretary on this Bill regarding the minimum price for alcohol.
Diolch am y datganiad ac am y copi ohono ymlaen llaw. Dwi'n sicr yn cytuno - sut allwn i ddim - ar bwysigrwydd busnesau micro, bach a chanolig i economi Cymru. Mae'r ffigurau, fel rydych chi wedi'u cyflwyno nhw heddiw, yn eithaf syfrdanol mewn difri, onid ydyn nhw: 259,000 o fusnesau, a 257,600 ohonyn nhw yn fusnesau micro, bach a chanolig. Felly, tanddatganiad ydy dweud eu bod nhw'n asgwrn cefn i'n heconomi ni.

Thank you for the statement and for the early copy of it. I certainly agree - how could I not - on the importance of SMEs to the Welsh economy. The figures, as you've presented them, are quite shocking, if truth be told: 259,000 businesses, and 257,600 are micro and small and medium businesses. So, to say that they are the backbone of our economy is an understatement.
Diolch. There are five adopted local development plans in north Wales, with Wrexham County Borough Council and Flintshire County Council expected to adopt their plans by 2020. Conwy County Borough Council and Denbighshire County Council are due to commence a review of their respective LDPs, and I've recently invited them to prepare a joint plan instead.

Diolch. Mae pum cynllun datblygu lleol wedi eu mabwysiadu yng ngogledd Cymru, a disgwylir y bydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam a Chyngor Sir y Fflint yn mabwysiadu eu cynlluniau hwy erbyn 2020. Rydym yn disgwyl i Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy a Chyngor Sir Ddinbych gynnal adolygiad o'u cynlluniau datblygu lleol hwy, ac yn ddiweddar fe'u gwahoddais i baratoi cynllun ar y cyd yn lle hynny.
I want to thank the Chair and clerks for their work on this report, and I also want to give thanks for the work that happened through the engagement team, which was a great help as we gathered evidence from workers in the sectors of tourism, retail and hospitality, a workforce that often has difficulty in ensuring that its voice is heard outside of the workplace. I know that many are very grateful for the opportunity to contribute to the committee's work.

Dwi am ddweud diolch i'r Cadeirydd a'r clercod am eu gwaith ar yr adroddiad hwn, a dwi am ddweud diolch yn benodol am y gwaith oedd wedi digwydd trwy'r tîm ymgysylltu, oedd yn help mawr wrth inni gasglu tystiolaeth gan y gweithwyr yn y sectorau lletygarwch, twristiaeth a manwerthu, gweithlu sydd yn aml yn ei gweld hi'n anodd i sicrhau bod eu llais a'u profiadau yn cael eu clywed y tu fas i'r lle gwaith. Dwi'n gwybod bod nifer yn ddiolchgar iawn am y cyfle i gyfrannu at waith y pwyllgor.
I need to - . I would like to correct what I just said. I don't believe I've used the word 'traitor'. That is not a word I use.

Mae angen i mi - . Hoffwn gywiro'r hyn rwyf newydd ei ddweud. Nid wyf yn credu fy mod wedi defnyddio'r gair 'bradwr'. Nid yw hwnnw'n air rwy'n ei ddefnyddio.
During the recent dispute, the PCS union declared they had no confidence in the management of National Museum Wales. It was also claimed that a survey taken last year showed that 22 per cent of workers had been bullied or harassed at work. Does the Cabinet Secretary have confidence in the management of National Museum Wales, and what action will he take to reconcile both sides around the core aims of this organisation? This sort of thing should never, ever happen again in any organisation of your department. Thank you.

Yn ystod yr anghydfod diweddar, dywedodd undeb y PCS nad oedd ganddynt hyder yn rheolwyr Amgueddfa Genedlaethol Cymru. Honnwyd hefyd fod arolwg a gynhaliwyd y llynedd yn dangos bod 22 y cant o weithwyr wedi cael eu bwlio neu'n destun aflonyddu yn y gwaith. A oes gan Ysgrifennydd y Cabinet hyder yn y modd y rheolir Amgueddfa Genedlaethol Cymru, a pha gamau y bydd yn eu cymryd i gymodi'r ddwy ochr o gwmpas amcanion craidd y sefydliad hwn? Ni ddylai'r math yma o beth byth ddigwydd eto mewn unrhyw sefydliad yn eich adran. Diolch.

Well, that's what this grant can be used for. What we will not do is impose CCTV before abattoirs in Wales are ready. In England, of course, we know this is moving ahead on a compulsory basis. We want Wales's slaughterhouses to be fully prepared. We don't rule it out, but, at this stage, what is hugely important is that there's assistance for abattoirs to be ready, if that is the direction that we take.

Wel, dyna y gellir defnyddio'r grant hwn ar ei gyfer. Yr hyn na wnawn ni ei wneud yw gorfodi teledu cylch cyfyng cyn bod lladd-dai yng Nghymru yn barod. Yn Lloegr, wrth gwrs, rydym ni'n gwybod bod hyn yn symud ymlaen ar sail orfodol. Rydym ni eisiau i ladd-dai Cymru fod yn gwbl barod. Nid ydym yn ei ddiystyru, ond, ar hyn o bryd, yr hyn sy'n hynod bwysig yw bod cymorth i ladd-dai fod yn barod, os mai dyna'r cyfeiriad y byddwn ni'n ei ddilyn.
I have two questions. First of all, on the library's engagement with people, I know that the report had said that the library's location in Aberystwyth was a challenge, as well as a benefit. But, Minister, how do you think the library can improve its engagement across Wales?

Gaf i droi, felly - ? Dau gwestiwn sydd gen i. Yn gyntaf, ynglŷn â'r ffordd mae'r llyfrgell yn cysylltu â phobl, rwy'n gwybod bod yr adroddiad wedi dweud ei fod e'n her bod y llyfrgell yn Aberystwyth, ond hefyd bod yna fanteision i hynny hefyd. Ond yma mha ffordd, Weinidog, ydych chi'n credu gall y llyfrgell wella ei gwaith ymgysylltu ledled Cymru?

Well, this is a strike in a devolved sector, but over a non-devolved issue. There are two things, however, that it's important for us to say. First of all, I think it is important that there is an independent valuation, so that there can be confidence in that valuation, and, secondly, as a Government, we stand ready to facilitate any discussions in order to get to a conclusion.

Wel, mae hon yn streic mewn sector datganoledig, ond dros fater nad yw wedi ei ddatganoli. Mae dau beth, fodd bynnag, y mae'n bwysig i ni ei ddweud. Credaf yn gyntaf oll ei bod hi'n bwysig y ceir prisiad annibynnol, fel y gellir cael hyder yn y prisiad hwnnw, ac, yn ail, fel Llywodraeth, ein bod ni'n sefyll yn barod i hwyluso unrhyw drafodaethau er mwyn dod â'r streic i ben.
The next item on our agenda this afternoon is a statement by the Minister for Social Justice on Wales and Africa, and I call on the Minister to make her statement. Jane Hutt.

Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni'r prynhawn yma yw'r datganiad gan y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol ar Gymru ac Affrica, a dwi'n galw ar y Gweinidog i wneud ei datganiad. Jane Hutt.
Diolch, Lywydd dros dro. A gaf fi ddiolch i Suzy Davies am gyflwyno'r ddadl fer hon heddiw, a diolch hefyd i Mike Hedges am ei gyfraniad i fater pwysig i lawer o bobl yn ardal bae Abertawe? Nid oes gennyf unrhyw amheuaeth fod y weledigaeth yn glir ac mae'r partneriaid am weithio gyda'i gilydd i gyflawni dinas-ranbarth bae Abertawe, gyda'r fargen ddinesig sydd wedi'i chysylltu mor agos ag ef.

Thank you, acting Presiding Officer. Can I thank Suzy Davies for bringing forward this short debate today, and also thank Mike Hedges for his contribution to an important matter for many people in the Swansea bay area? I have no doubt that the vision is clear and the partners want to work together to deliver the Swansea bay city region, with the city deal that is associated so closely with it.
Mae canllawiau ychwanegol wedi'u cyhoeddi ar y cyd ag Iechyd Cyhoeddus Cymru a profi, olrhain, diogelu ar rôl olrhain cysylltiadau pan nodir achos positif o COVID-19 mewn lleoliad addysg. Mae hyn yn cynnwys nodi cysylltiadau agos i gyfyngu lle bo'n bosibl ar nifer y disgyblion a staff y gofynnir iddynt hunanynysu o ganlyniad i achos positif.

Additional guidance has been published in collaboration with Public Health Wales and test, trace, protect on the role of contact tracing when a positive COVID-19 case is identified in an education setting. This includes the identification of close contacts to limit, where possible, the number of pupils and staff who are asked to self-isolate as the result of a positive case.