Diolchaf i John Griffiths am hynna. Mae'n rhaid i gamau i wella iechyd y cyhoedd ddechrau o oedran cynnar, Llywydd, ac rwy'n llongyfarch ysgolion Casnewydd, y mae pob un ohonynt yn aelodau o rwydwaith ysgolion iach Cymru, ac y mae wyth ohonyn nhw eisoes wedi ennill y lefel uchaf o ddyfarniad cenedlaethol am eu gwaith yn hybu iechyd ymhlith eu pobl ifanc. Mae wyth ysgol arall yng Nghasnewydd ar y trywydd iawn i gyrraedd y garreg filltir wirioneddol arwyddocaol hon.

I thank John Griffiths for that. Action to improve public health must begin from an early age, Llywydd, and I congratulate Newport schools, all of which are members of the Welsh network of healthy schools, and eight of which have already achieved the highest level of national award for their work in promoting health amongst their young people. There are a further eight Newport schools on track to achieve this genuinely significant milestone.

Llongyfarchiadau i'r Prif Weinidog. Andrew R.T. Davies, arweinydd yr wrthblaid.

Congratulations to the First Minister. Andrew R.T. Davies, leader of the opposition.

Roedd maniffesto'r blaid Lafur yn etholiadau'r Cynulliad yn addo cynnig 30 awr yr wythnos o ofal plant am ddim i rieni sy'n gweithio. Bwriadwyd i hyn gael ei ddarparu drwy amrywiaeth eang o ddarparwyr, gan gynnwys ysgolion, gofalwyr plant, grwpiau chwarae a gofal dydd. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet roi gwybod i'r Cynulliad pa gyfran o ofal plant yng Nghymru a ddarperir gan feithrinfeydd preifat o gymharu â'r rhai sydd ynghlwm wrth ysgolion?

The Labour manifesto at the Assembly elections promised to offer 30 hours a week of free childcare to working parents. This was to be delivered by a wide range of providers, including schools, childminders, play groups and day care. Will the Cabinet Secretary advise the Assembly what proportion of childcare in Wales is delivered by private nurseries compared to those attached to schools?

Ydy, yn hollol - roeddwn yn dod at hynny. Oherwydd, fel y dywedais, mae fy swyddogion yn siarad, neu wedi bod yn siarad â Martin Burgess, gan eich bod yn hollol iawn: er bod yr heriau a nodwyd ddegawd yn ôl yn parhau i fod yn berthnasol heddiw o bosibl, ac mae'n debyg eu bod, ac yn sicr mewn perthynas â'r ddeddfwriaeth, rwy'n credu bod angen inni alluogi ac ysbrydoli unigolion i gymryd y camau hynny. Felly, rwy'n awyddus tu hwnt i archwilio beth allai weithio yng Nghymru o fewn y terfynau a osodais, gyda chyfrif carbon personol yn bendant yn rhan o'r drafodaeth honno. Felly, rwy'n gefnogol iawn i'r gwaith ymchwil sy'n edrych ar ddulliau o gynyddu ein hymwybyddiaeth garbon i helpu pobl i wneud dewisiadau wedi'u llywio gan yr effaith a gaiff nid yn unig ar genedlaethau'r dyfodol, ond ar genedlaethau presennol hefyd. Felly, rwy'n falch iawn o gefnogi'r cynnig, ar y sail ein bod yn edrych ar ystod ehangach o ddulliau.

Yes, absolutely - I was coming to that. Because, as I say, my officials are talking, or have been speaking to Martin Burgess, because you're quite right: while those challenges that were identified a decade ago could remain, and probably do, remain relevant today, and certainly around the legislation, I think we need to enable and inspire individuals to take that action. So, I am really very keen to explore what could work in Wales within the boundaries that I've set out, with personal carbon accounting absolutely being part of that discussion. So, I'm very supportive of the research looking at approaches for increasing our carbon consciousness to help people make choices informed by the impact that that will have not just on future generations, but also current generations. So, I'm very pleased to support the motion, on the basis that we look at a wider range of approaches.