locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Llywydd, Cwmni Egino has been established to redevelop the former Trawsfynydd power station site. As stipulated in the company's remit letter, the requirements of the well-being of future generations Act will be integral to its assessment of all potential projects.

Llywydd, mae Cwmni Egino wedi cael ei sefydlu i ailddatblygu cyn-safle gorsaf bŵer Trawsfynydd. Fel y nodir yn llythyr cylch gwaith y cwmni, bydd gofynion Deddf llesiant cenedlaethau'r dyfodol yn rhan annatod o'i asesiad o bob prosiect posibl.

Well, Llywydd, thank you very much to the Member for the question. The impact of the cost-of-living crisis will be profound for households in Dwyfor Meirionnydd, especially the poorest households. Incomes suppressed by a decade of austerity will be further eroded by cuts to the value of benefits, rises in national insurance contributions and rapidly rising inflation.

Wel, Llywydd, diolch yn fawr i'r Aelod am y cwestiwn. Bydd effaith yr argyfwng costau byw yn enfawr i aelwydydd yn Nwyfor Meirionnydd, yn enwedig y rhai tlotaf. Bydd lefelau incwm, sydd wedi eu llethu gan ddegawd o galedi, yn cael eu gostwng ymhellach gan doriadau i werth budd-daliadau, cynnydd mewn cyfraniadau yswiriant gwladol a lefelau chwyddiant sy'n codi'n gyflym.

The next item is a Plaid Cymru debate on the Senedd's powers, and I call on Rhys ab Owen to move the motion.

Yr eitem nesaf yw dadl Plaid Cymru - pwerau'r Senedd. Galwaf ar Rhys ab Owen i wneud y cynnig.
Diolch yn fawr, Dirprwy Lywydd dros dro, a diolch i bawb sydd wedi cyfrannu i'r drafodaeth.

Thank you very much, acting Presiding Officer, and may I thank everybody else who has participated?

Cewch. Mae angen inni glywed y Gweinidog, yn hytrach na thrafodaethau rhwng Aelodau ar y meinciau cefn. A gawn ni glywed y Gweinidog, os gwelwch yn dda?

Yes. The Minister needs to be heard, rather than discussions between backbenchers. Can we hear the Minister, please?

Naddo. A wyddoch chi mai'r hyn y mae pobl Cymru - ac nid fi fy hun yn unig, ond pobl Cymru - yn ei ystyried yn wirioneddol ddigalon am y lle hwn weithiau yw pa mor amherthnasol ydyw i'w bywydau? Gallai'r Aelod fod wedi gofyn cwestiwn am gannoedd o swyddi a gollwyd yn ddiweddar yn y rhanbarth y mae'n honni ei fod yn ei gynrychioli. Gallai fod wedi cyflwyno cwestiwn ar bobl ddi-waith. Na, roedd yn ymwneud ag enwi pont. Nid unwaith, ond ddwywaith - [ Torri ar draws. ] Nid unwaith, ond ddwywaith.

No. Do you know what - it's not just myself, it's people out there - find really depressing sometimes about this place is the lack of relevance to their lives? The Member could have asked a question about hundreds of jobs that have been lost in the region he claims to represent recently. A question could have been tabled on unemployed people. No, it was about the naming of a bridge. Not just once, but twice - [ Interruption. ] Not just once, but twice.

Wel, nid ydw i'n moyn ymyrryd yng ngwleidyddiaeth Ceredigion. Fe welais i beth ddywedodd Mark Williams ar ôl beth ddigwyddodd bryd hynny. Nid ydw i'n cyhuddo Plaid Cymru o fod o blaid Brexit eithafol o gwbl. Ond, sut allwn ni sicrhau bod Brexit eithafol ddim yn digwydd? Mae'r Papur Gwyn, wrth gwrs, yn dangos y ffordd, ac mae'r Papur Gwyn yna, wrth gwrs, wedi cael ei gytuno rhwng tair plaid yn y lle hwn, ac, i fi, mae hynny'n dangos y cyfeiriad ymlaen ynglŷn â sut ddylai Brexit gael ei weithredu dros y blynyddoedd nesaf.

Well, I don't wish to interfere in the politics of Ceredigion. I did see what Mark Williams has said since. I don't accuse Plaid Cymru of being in favour of an extreme Brexit at all. But how can we ensure that an extreme Brexit doesn't happen? The White Paper shows the way, and that White Paper has been agreed between three parties in this place and, to me, that shows us the way forward as regards how Brexit should be implemented over the ensuing years.
Weinidog, yn ystod ymgyrch y refferendwm, ac ymhell ar ôl hynny, roeddwn bob amser yn teimlo anesmwythyd mawr gan mai un o'r dadleuon mawr dros aros, ac yna dros lesteirio'r bleidlais, oedd y modd y gallai ecsodus o weithwyr yn y GIG effeithio ar y GIG. Roedd hi bron fel pe bai arweinwyr dinesig a gwleidyddion yn dathlu'r ffaith bod gwasanaethau iechyd a hyfforddiant gwledydd eraill yn cael eu hysbeilio gan y DU, ac nid oeddwn yn deall y safbwynt hwnnw. A ydych yn cytuno y bydd ysgol feddygol yng ngogledd Cymru yn rhan o'r ymgyrch i fod yn hunangynhaliol yn y GIG, gan gymryd cyfrifoldeb am hyfforddi ein gweithlu ein hunain, os mynnwch, ac mae'n rhaid bod hynny'n rhywbeth gwirioneddol dda? Diolch.

Minister, during the referendum campaign, and well after, I always felt great disquiet as one of the major arguments for remaining, and then for thwarting the vote, was how the NHS may be affected by an exodus of workers in the NHS. It is almost as if civic leaders and politicians were celebrating the fact that other countries' health services and training were being plundered by the UK, and I never really got that point of view. Do you agree with me that a medical school in north Wales will be a part of the drive to self-sufficiency in the NHS, taking responsibility for training our own workforce, if you like, and that has to be a really, really good thing? Thank you.
Indeed, we have given further consideration to the issue of delivering childcare, and the Member will be aware that our manifesto commitment to provide quality childcare will be brought forward and we will start that programme by the end of next year across Wales. This is about delivering services for young people across the whole of Wales.

Yn wir, rydym wedi ystyried y mater o ddarparu gofal plant ymhellach, a bydd yr Aelod yn ymwybodol y bydd ein hymrwymiad maniffesto i ddarparu gofal plant o safon yn cael ei gyflwyno yn gynt, ac y byddwn yn rhoi'r rhaglen honno ar waith ledled Cymru erbyn diwedd y flwyddyn nesaf. Mae hyn yn ymwneud â darparu gwasanaethau i bobl ifanc ledled Cymru gyfan.
Diolch, Llywydd. Rheoliadau Bwyd (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) (Ymadael â'r UE) (Rhif 2) 2019, yw'r rhain ac ni ddylid drysu rhyngddyn nhw â rheoliadau Rhif 1. Fe wnaethom ni ystyried y rheoliadau hyn yn ein cyfarfod Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol ar 18 Mawrth, a hysbysu'r Cynulliad am un pwynt rhinwedd o dan Reol Sefydlog 21.3 (ii). Y pwynt rhinwedd hwn oedd ein bod yn croesawu eglurder a manylder y memorandwm esboniadol, a chymaint o gymorth oedd hynny i'r pwyllgor graffu ar y rheoliadau'n effeithiol. Felly, pluen yng nghap y Gweinidog yn y fan yna. Un brin, mae'n rhaid i mi ddweud. [ Chwerthin.] Hefyd, roedd ein hadroddiad yn ymdrin â goblygiadau'r rheoliadau hyn, gan nodi y bydd yr is-ddeddfwriaeth y byddant yn ei diwygio yn gyfystyr â 'chyfraith yr UE a ddargedwir' at ddibenion Deddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018. Diolch yn fawr, Llywydd.

Diolch, Llywydd. These are the Food (Miscellaneous Amendments) (Wales) (EU Exit) (No. 2) Regulations 2019, not to be confused with No. 1 regulations. We considered these regulations at our Constitutional and Legislative Affairs Committee meeting on 18 March and reported one merits points to the Assembly under Standing Order 21.3 (ii). This merits point was that we welcomed the clarity and detail of the explanatory memorandum, and how much that helped the committee to scrutinise the regulations effectively. So, feather in cap of Minister here. Rare, I've got to say. [ Laughter.] Our report also set out the implications of these regulations, noting that the subordinate legislation they amend will constitute 'retained EU law' for the purposes of the European Union (Withdrawal) Act 2018. Diolch yn fawr, Llywydd.
Yes. We've spoken about this already, and I think that merits a good degree of consideration. I think it's also important just to point out that during the first few minutes of my statement I wasn't complaining, I was simply stating a fact, and the fact is that we have not had the level of investment that we should have expected in the current control period. That said, Swansea parkway, as with some other major proposals, I think should be taken forward at pace.

Ydw. Rydym ni wedi siarad am hyn eisoes, ac rwy'n credu bod hynny yn haeddu tipyn o ystyriaeth. Rwy'n credu ei bod yn bwysig hefyd nodi yn ystod ychydig funudau cyntaf fy natganiad nad oeddwn yn cwyno, dim ond datgan ffaith yr oeddwn i, a'r ffaith yw nad ydym ni wedi cael y lefel o fuddsoddiad y dylem ni fod wedi'i ddisgwyl yn y cyfnod rheoli presennol. Wedi dweud hynny, dylai parcffordd Abertawe, fel rhai cynigion mawr eraill, fod wedi ei ddatblygu yn gyflym.
Thank you. My questions are to the Minister for the Welsh language. Last Friday, you appeared on the media and said that you believed that the Welsh Language (Wales) Measure 2011 was too complex and that we needed to review the way that language standards are drawn up and implemented. Can you expand a little on that view?

Diolch. Mae fy nghwestiynau i Weinidog y Gymraeg. Roeddech chi, ddydd Gwener diwethaf, yn siarad ar y cyfryngau ac yn sôn eich bod chi'n credu bod Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yn rhy gymhleth a bod angen adolygu'r ffordd y caiff y safonau iaith eu dylunio a'u gweithredu. A fedrwch chi ymhelaethu ychydig ar y safbwynt yna, os gwelwch yn dda?
Order. I'm going to suspend proceedings until we unfreeze the Deputy Minister. It's been more than a moment now, I fear.

Trefn. Rwyf am atal y cyfarfod nes i ni ailsefydlu cysylltiad y Dirprwy Weinidog. Mae wedi bod yn fwy nag eiliad erbyn hyn, rwy'n ofni.
Diolch, Mabon, am ofyn y cwestiwn pwysig hwn. Yn ein rhanbarth ni, cyn y digwyddiadau Rhuban Gwyn eleni, rwyf wedi bod yn gweithio gyda'r elusen trais rhywiol, Llwybrau Newydd, sy'n gweithredu chwech o wyth canolfan atgyfeirio ymosodiadau rhywiol Cymru. Maent yn gwneud gwaith gwych yn cefnogi dioddefwyr, menywod a merched yn bennaf, ac rwy'n falch o ddweud eu bod wedi derbyn cyllid newydd yn ddiweddar i gefnogi mwy o bobl mewn mwy o ffyrdd. Ond mae'r system cyfiawnder troseddol yn gwneud cam â gormod lawer o ddioddefwyr. Mae angen llawer mwy o adnoddau a hyfforddiant ar yr heddlu ac erlynwyr i gyflymu ymchwiliadau i ymosodiadau a thrais rhywiol yng Nghymru. Mae hyn yn hollbwysig, yn anad dim gan y gwyddom fod achosion llys hirfaith, ynghyd â chyfraddau truenus o isel a chyson o euogfarnau, yn atal dioddefwyr rhag rhoi gwybod i'r awdurdodau am y troseddau hynny. Felly, pa drafodaethau a gawsoch chi, Weinidog, gyda swyddogion y Weinyddiaeth Gyfiawnder ynghylch blaenoriaethu dioddefwyr dros gyflawnwyr, a gwella mynediad cyflym at gyfiawnder?

Thank you, Mabon, for asking this really important question. In our region, ahead of this year's White Ribbon events, I've been working with sexual violence charity, New Pathways, and it operates six of Wales's eight SARCs. They do an amazing job of supporting victims, overwhelmingly women and girls, and I'm pleased to say that they recently received new funding to support more people in more ways. But far too many victims are let down by the criminal justice system. Police and prosecutors need far more resources and training to expedite sexual assault and rape investigations in Wales. This is critical, not least because we know that lengthy court processes, combined with persistently and pitifully low conviction rates, put off victims from reporting those crimes. So, what discussions have you had, Minister, with Ministry of Justice officials about prioritising victims over perpetrators and improving swift access to justice?
I just look forward to the closing remarks. [ Interruption.] John Griffiths has got two minutes in his closing remarks. That's what I look forward to. [ Laughter.]

Rwy'n edrych ymlaen at y sylwadau i gloi dyna i gyd. [ Torri ar draws.] Mae gan John Griffiths ddwy funud yn ei sylwadau i gloi. Dyna rwy'n edrych ymlaen ato. [ Chwerthin.]
Yr eitem nesaf, felly, yw'r datganiad gan arweinydd y tŷ ar Cyflymu Cymru, ac rydw i'n galw arni i wneud y datganiad. Julie James.

The next item, therefore, is a statement by the leader of the house on Superfast Cymru and I call on her to make the statement. Julie James.
I want to discuss categorisation of schools and other means of measuring school standards, including Estyn inspections. How does the national school categorisation system influence the way that you challenge and support schools?

Rwyf eisio trafod categoreiddio ysgolion a dulliau eraill sydd yna o fesur safonau ysgolion, gan gynnwys arolygiadau Estyn. Sut mae'r system genedlaethol ar gyfer y categoreiddio yn dylanwadau ar y ffordd rydych chi'n herio ac yn cynorthwyo ysgolion?
It strikes me that the seriousness with which that referendum result was given, or the respect that it was given, has been reflected in the fact that we have spent two and a half years trying to see if there's a way of reaching an agreement. It's not as if it's been ignored; we've just got to the point after that negotiation and seeing, 'Listen, this is the alternative', and perhaps politicians can't make that decision. It should be up to the people.

Mae'n ymddangos i mi fod y difrifoldeb a ddangoswyd tuag at y refferendwm hwnnw, neu'r parch a roddwyd iddo, wedi'i adlewyrchu yn y ffaith ein bod wedi treulio dwy flynedd a hanner yn ceisio gweld a oes ffordd o ddod i gytundeb. Nid yw fel pe bai wedi cael ei anwybyddu; rydym wedi cyrraedd y pwynt ar ôl y negodi hwnnw ac yn gweld, 'Gwrandewch, dyma'r dewis arall', ac efallai na all gwleidyddion wneud y penderfyniad hwnnw. Dylai fod yn fater i'r bobl benderfynu yn ei gylch.
Thank you, First Minister. I would agree with you - it is indeed an act of cultural vandalism. One of the most disappointing aspects of the UK Government's decision to turn its back on Europe and the opportunities that Erasmus offered for young people, particularly those from disadvantaged families, is that my understanding is that the Turing scheme, which they hope to replace it with, does not allow youth services to nominate people who may not be taking the academic path in their future career path, but those who need to, nevertheless, broaden their horizons, understand what the innovations are that already exist in Europe and which could be strengthening their capacity to run successful businesses here in Wales. So, what options are now open to young people to engage with their global responsibilities in an informed way?

Diolch, Prif Weinidog. Byddwn i'n cytuno â chi - mae wir yn weithred o fandaliaeth ddiwylliannol. Un o'r agweddau mwyaf siomedig ar benderfyniad Llywodraeth y DU i droi ei chefn ar Ewrop a'r cyfleoedd yr oedd Erasmus yn eu cynnig i bobl ifanc, yn enwedig y rhai o deuluoedd difreintiedig, yw mai fy nealltwriaeth i yw nad yw'r cynllun Turing, y maen nhw'n gobeithio ei ddisodli gydag ef, yn caniatáu i wasanaethau ieuenctid enwebu pobl nad ydyn nhw efallai yn dilyn y llwybr academaidd yn eu llwybr gyrfaol yn y dyfodol, ond mae'r rhai sydd angen gwneud hynny, serch hynny, yn ehangu eu gorwelion, yn deall beth yw'r newyddbethau sydd eisoes yn bodoli yn Ewrop ac a allai fod yn cryfhau eu gallu i redeg busnesau llwyddiannus yma yng Nghymru. Felly, pa ddewisiadau sydd ar gael erbyn hyn i bobl ifanc ymgysylltu â'u cyfrifoldebau byd-eang mewn ffordd wybodus?
Between 1 April 1981 and 31 March 2016, 139,000 local authority housing association homes were sold off. That's 45 per cent. None of them were replaced.

Rhwng 1 Ebrill 1981 a 31 Mawrth 2016, gwerthwyd 139,000 o gartrefi cymdeithasau tai awdurdodau lleol. Dyna 45 y cant. Ni chafwyd rhai newydd yn lle dim o'r rhain.
Let me be absolutely clear, because I'm not quite sure if the Member understands. All students in Wales next year will qualify for a £1,000 non-repayable grant. For students from our poorest backgrounds, they will have the equivalent of a living wage whilst they study to pay for the very accommodation that you just talked about. This is the most progressive system anywhere in Europe. You are right: there are issues around how we can support students to use their resources appropriately. That's why we are working with the Student Loans Company to see whether we could introduce those grants on a monthly basis rather than having simply a big cheque at the beginning of the year.

Gadewch imi fod yn hollol glir, oherwydd nid wyf yn siŵr a yw'r Aelod yn deall. Bydd pob myfyriwr yng Nghymru y flwyddyn nesaf yn gymwys i gael grant o £1,000 nad oes angen ei ad-dalu. Ar gyfer myfyrwyr o'n cefndiroedd tlotaf, byddant yn cael yr hyn sy'n cyfateb i gyflog byw tra byddant yn astudio i dalu am y llety y siaradoch amdano. Dyma'r system fwyaf blaengar yn Ewrop. Rydych yn llygad eich lle: mae materion yn codi o ran sut y gallwn gynorthwyo myfyrwyr i ddefnyddio'u hadnoddau'n briodol. Dyna pam rydym yn gweithio gyda'r Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr i weld a allem ddarparu'r grantiau hynny'n fisol yn hytrach na rhoi siec fawr ar ddechrau'r flwyddyn.
No - I'm happy with the report. Thank you.

Na - hapus efo'r adroddiad. Diolch yn fawr.
Diolch i chi am yr ateb yna, Gweinidog. Y ffaith yw bod rhoi diagnosis i bobl ar y cam cynharaf yn hanfodol er mwyn rhoi'r cyfle gorau i gleifion oroesi canser. Fodd bynnag, mae pob bwrdd iechyd heblaw am un yng Nghymru yn ei chael hi'n anodd recriwtio a chadw radiograffwyr. Mae oddeutu un o bob 10 o swyddi nyrs endosgopi yn wag, ac mae rhai byrddau'n gorfod dod â thimau o Loegr i mewn i glirio ôl-groniadau. Prif Weinidog, pa gamau ydych chi'n eu cymryd i gynyddu'r lleoedd hyfforddi clinigol yn unol ag anghenion cleifion Cymru yn y presennol ac yn y dyfodol, os gwelwch yn dda?

Thank you for that answer, Minister. The fact is that diagnosing people at the earliest stage is critical to giving patients the best chance of surviving cancer. However, all but one health board in Wales are struggling to recruit and retain radiographers. Approximately one in 10 nurse endoscopy posts are vacant, with some boards having to bring in teams from England to clear backlogs. First Minister, what action are you taking to increase the clinical training places in line with present and future patient need in Wales, please?

Pleser o'r mwyaf yw gallu cytuno'n llwyr â'r Aelod dros Ddwyrain Abertawe. Bu i mi anghytuno ag ef unwaith ar faterion llywodraeth leol, ni fyddaf byth yn gwneud hynny eto, ac rwy'n falch iawn nad oes yn rhaid i mi wneud hynny y prynhawn yma.

I'm absolutely delighted to be in complete agreement with the Member for Swansea East. I once disagreed with him on local government matters, I'll never do so again, and I'm delighted that I don't have to do so this afternoon.

Jest cwestiwn byr, ar ôl i Sioned sôn am y sefyllfa yma yng Nghymru. Dwi eisiau jest cymryd cam yn ôl i edrych ar y sefyllfa dros y Deyrnas Unedig. Rydyn ni'n gwybod bod yna adolygiad yn mynd ymlaen ynglŷn â'r Ddeddf. Oes gennych chi farn, o'ch profiad chi, am beth fydd yn digwydd efo'r adolygiad yna a'r effaith ar Gymru hefyd, yn enwedig yn canolbwyntio ar eich syniad chi am gael Deddf yma yng Nghymru? Diolch yn fawr iawn.

Just a brief question, after Sioned mentioned the situation in Wales. I wanted to just take a step back and look at the situation across the UK. We know that there is a review ongoing in terms of the Act. Do you have any opinion, based on your experience, on what will happen with that review and the impact on Wales as well, particularly focusing on your idea about having a bespoke Act here in Wales? Thank you very much.

Ddim yn ddrwg. [ Chwerthin.] Cyfanswm y daith yno ac yn ôl yw 22,000 o filltiroedd.

Not bad. [ Laughter.] The total round trip was 22,000 miles.
Thank you very much for bringing forward that request for a statement today. I agree with you that we do have some excellent provision here in Wales. But it is important that we do understand whether or not there is unmet demand for palliative care for children and young people in Wales, so I will ask the health Minister, in the first instance, to explore that in the context of the report to which you referred and to write to you with an update.

Diolch yn fawr iawn am gyflwyno'r cais yna am ddatganiad heddiw. Rwy'n cytuno â chi fod gennym ni ddarpariaeth ragorol yma yng Nghymru. Ond mae'n bwysig ein bod yn ymwybodol o ba un a oes galw heb ei ddiwallu am ofal lliniarol i blant a phobl ifanc yng Nghymru, felly gofynnaf i'r Gweinidog Iechyd, yn y lle cyntaf, archwilio hynny yng nghyd-destun yr adroddiad yr ydych wedi cyfeirio ato ac ysgrifennu atoch chi gyda diweddariad.

Yes, the Cabinet Secretary is happily nodding away at you, and I think he's indicating he'll be more than happy to bring forward a statement on this.

Iawn, mae Ysgrifennydd y Cabinet yn nodio'n hapus atoch chi, ac rwy'n credu ei fod yn dweud y bydd yn fwy na pharod i gyflwyno datganiad ar hyn.
Look, the point is this, okay? The case that was put in front of the people was a cynical act of moral deception, right? You lied; you lied to people, and that's been made clear. I'm not going to take -

Edrychwch, y pwynt yw hyn, iawn? Roedd yr achos a roddwyd gerbron y bobl yn weithred sinigaidd o ddichell moesol, iawn? Fe ddywedoch chi gelwydd; fe ddywedoch chi gelwydd wrth bobl, a fe wnaed hynny'n glir. Nid wyf yn mynd i gymryd -
Diolch yn fawr i'r Cwnsler Cyffredinol am y datganiad yna. A dyna ni, dyna ddiwedd ein gwaith am heddiw.

I thank the Counsel General for that statement. And that brings our proceedings to a close.

Roedd yn ymwneud ag ymgysylltu mewn gwirionedd.

It was about engagement really.

Diolch, Llywydd. Hoffwn achub ar y cyfle hwn i gofnodi ymhellach gyfraniad aruthrol ein cyfaill a'n cydweithiwr Steffan Lewis i fywyd cenedlaethol drwy holi ynghylch tri o'r achosion oedd yn agos at ei galon.

Thank you, Presiding Officer. I'd like to take this opportunity to further put on record the huge contribution made by our friend and colleague Steffan Lewis to our national life by asking about three of those issues that were very close to his heart.

Mae'n ddrwg gen i, Prif Weinidog, nid oedd y cyfieithiad yn gweithio bryd hynny. Mae'n gweithio nawr. Mae'n ddrwg gen i.

Sorry, First Minister, the translation wasn't working then. It is now. Sorry.