locailabs/cofnodycynulliad_en_cy huggingface dataset:
Diolch am y cwestiwn. Rwy'n deall, Lywydd, eich bod wedi rhoi caniatâd i gwestiynau 1 ac 8 gael eu grwpio. Mae'r fframwaith economaidd rhanbarthol drafft yn tynnu sylw at sut y bydd Llywodraeth Cymru a'i phartneriaid yn parhau i ddenu buddsoddiad mawr i ardal Casnewydd. Yn ogystal, mae fy swyddogion yn gweithio'n agos gyda chyngor Casnewydd a'r prifddinas-ranbarth i ddarparu'r seilwaith a'r cymorth i fusnesau er mwyn datblygu economi Casnewydd ymhellach.

Thank you for the question. I understand, Llywydd, that you have given permission for questions 1 and 8 to be grouped. The draft regional economic framework highlights how the Welsh Government and its partners will continue to attract major investment to the Newport area. In addition, my officials work closely with both Newport council and the capital region to provide the infrastructure and support to businesses in order to further develop the economy of Newport.

Gan na chyflwynwyd eitem ar gyfer y ddadl fer, daw hynny â thrafodion heddiw i ben. Diolch.

As no short debate item has been tabled, that brings today's proceedings to a close. Thank you.

Prif Weinidog, rwy'n ffyddiog y byddwch chi'n cytuno â mi pan ddywedaf y gall defnydd arloesol o gymwyseddau treth gael effaith gadarnhaol ar ein cyllid cyhoeddus, yn ogystal â dod â manteision cymdeithasol cadarnhaol eraill. Fel y gwyddoch, rwy'n gefnogwr brwd o'r dreth ar dir gwag, a allai nid yn unig roi hwb i gyllid cyhoeddus ond, yn bwysicach, gweddnewid ein cymunedau hefyd. Felly, roeddwn i'n siomedig o ddarllen y datganiad ysgrifenedig gan y Gweinidog cyllid yr wythnos diwethaf am y llusgo traed gan Weinidogion y DU ar y mater hwn. A wnaiff Llywodraeth Cymru barhau i bwyso ar Weinidogion y DU i barchu'r setliad datganoli fel y gellir datblygu'r cynigion hyn a pheidio â gadael iddyn nhw ddefnyddio ymateb i'r pandemig fel esgus dros beidio â gweithredu neu fynd yn ôl ar eu gair?

First Minister, I am confident that you will agree with me when I say that an innovative use of tax competencies can have a positive effect on our public finances, as well as bringing other positive societal benefits. As you will know, I'm a keen supporter of the vacant land tax, which could not only boost public finances but, more importantly, also transform our communities. So, I was disappointed to read the written statement from the finance Minister last week about the foot dragging from UK Ministers on this. Will the Welsh Government continue to press UK Ministers to respect the devolution settlement so that these proposals can be developed and not let them use responding to the pandemic as an excuse for inaction or rowing back?
Yn syml, rwyf innau hefyd yn croesawu'r ymyriad yna. Yn wir, mae Darren wedi hyrwyddo hynny ers tro byd. Os bydd Llywodraeth Cymru yn bwrw ymlaen yn y modd hwnnw, ac yn naws yr ymyriad gan Darren, mae hynny'n ei gwneud yn eithaf diddorol, oherwydd gallem yn y pen draw gael cefnogaeth drawsbleidiol i ymgorffori'r egwyddorion hawliau dynol yn ein deddfwriaeth ni ein hunain yma yng Nghymru, ac mae hynny'n foment dda i'r Senedd hon, Darren.

It's simply to say I equally welcome the intervention there. Indeed, Darren has long championed that. If the Welsh Government does proceed in that way, and in the tone of the intervention from Darren, that makes it quite interesting, because we could end up with cross-party support for embedding the human rights principles in our own legislation here in Wales, and that is a good moment for this Senedd, Darren.

Lywydd, rydym yn gwneud popeth yn ein gallu i liniaru effeithiau'r pandemig ar ein heconomi. Mae ein pecyn cymorth o £1.7 biliwn yn golygu bod gan fusnesau Cymru fynediad at y cymorth mwyaf hael i fusnesau yn unrhyw fan yn y Deyrnas Unedig.

Llywydd, we're doing all that we can to mitigate the effects of the pandemic on our economy. Our £1.7 billion package of support means Welsh businesses have access to the most generous help for business anywhere in the United Kingdom.

Daw hynny â'n trafodion am heddiw i ben. Cadwch yn iach, bawb. Prynhawn da.

That brings our proceedings for today to a close. Keep well, all. Prynhawn da.

Ydw, rwy'n sicr yn croesawu ethol Debbie. Hi yw'r cyntaf o lawer, rwy'n gobeithio, oherwydd ni allwn ddweud bod cynrychiolwyr llywodraeth leol yn wirioneddol gynrychioliadol o'r gymuned gyfan yng Nghymru. Rydym ni'n bell o allu dweud hynny. Gallaf ddweud, cyn yr etholiadau lleol, y cynhaliwyd nifer o brosiectau gennym yn rhan o'r rhaglen amrywiaeth mewn democratiaeth; cymerodd 51 o unigolion o grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol ran yn y rhaglen, ac fe wnaeth 16 ohonynt sefyll fel ymgeiswyr yn yr etholiadau llywodraeth leol ym mis Mai. Felly, rhywfaint o gynnydd, ond mae'n wir i ddweud bod angen llawer mwy o gynnydd eto.

Yes, I do very much welcome Debbie's election. She's the first of many, I hope, because we can't say that local government representatives are truly representative of the entire community in Wales. We're a long way from being able to say that. I can say that, prior to the local elections, we ran a number of projects as part of the diversity in democracy programme; 51 individuals from under-represented groups participated in the programme, and 16 of them stood as candidates in the local government elections this May. So, some progress, but true to say much progress needs to happen yet.
Cyfieithwch i'r Gymraeg:

Is there any sign that this is improving, or is the situation even deteriorating?

Oes unrhyw arwydd fod hyn yn gwella, neu ydy'r sefyllfa hyd yn oed yn mynd yn waeth?
Os ydw i wedi deall y cwestiwn, sef sut mae pobl sydd efallai ddim yn siarad Cymraeg yn dod yn rhan o'r eisteddfod.

If I've understood the question correctly, namely how do non-Welsh speakers become part of the eisteddfod.
Thank you to everyone for those valuable contributions and standing in solidarity with the people, the Government and the Parliament of Ukraine.

Diolch i bawb am y cyfraniadau gwerthfawr yna o undod gyda phobl, Llywodraeth a Senedd Wcráin.
Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Nawr, mae David Phillips, yn y Sefydliad Astudiaethau Cyllid, wedi dadlau y bydd hanes yr ymateb cyllidol gan Lywodraethau datganoledig yn ystod y pandemig hwn yn un o Lywodraethau sy'n cael eu llesteirio gan gronfeydd cyfyngedig, pwerau cyfyngedig i fenthyca, yn ogystal â'r cyllid sy'n dod iddynt o Lywodraeth y DU. Nawr, mae'r Gweinidog wedi nodi ei bod hi wedi cynnal trafodaethau â Thrysorlys y DU am lacio pwerau cyllidol. A wnaiff hi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni o ran pryd y gall Llywodraeth Cymru ddisgwyl gweld cyflwyno rhywfaint o'r hyblygrwydd hwnnw?

Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Now, David Phillips, at the Institute for Fiscal Studies, has argued that the story of the fiscal response by devolved Governments during this pandemic will be one where the said Governments are hampered by limited reserves, constrained borrowing powers, as well as the funding coming to them from UK Government. Now, the Minister has indicated that she has been in discussions with UK Treasury regarding the relaxation of fiscal powers. Could she give us an update about when Welsh Government can expect to see some of that flexibility being introduced?
I am listening to your views, but at the end of the day the committee has the right to ask questions about what had happened in the past, and also what is happening now. So, please, I will ask you to respect our ability to ask these questions today.

Rydw i'n cymryd eich barn chi, ond ar ddiwedd y dydd mae gan y pwyllgor yr hawl i ofyn cwestiynau am yr hyn oedd wedi digwydd yn y gorffennol, a hefyd yr hyn sydd yn digwydd nawr. Felly, plîs, byddwn i'n gofyn i chi barchu'r ffaith ein bod ni'n gallu gofyn y cwestiynau yma heddiw.

Minister, you may know that the UK Government's 25-year plan includes a pledge to eliminate all avoidable plastic waste by 2042. They also have a goal to eliminate all avoidable waste by 2050. The latter - all avoidable waste by 2050 - is also contained in Towards Zero Waste, but there's no earlier deadline for the elimination of plastic waste. I just wonder if you're going to review the document so that we could have something that at least matches the ambition of the UK Government or, even better, given our increased ambition perhaps in this area, that beats it.

Weinidog, efallai eich bod yn ymwybodol fod cynllun 25 mlynedd Llywodraeth y DU yn cynnwys addewid i gael gwared ar yr holl wastraff plastig diangen erbyn 2042. Mae ganddynt nod hefyd i gael gwared ar bob gwastraff diangen erbyn 2050. Mae'r olaf - yr holl wastraff diangen erbyn 2050 - hefyd yn cael ei gynnwys yn Tuag at Ddyfodol Diwastraff, ond nid oes unrhyw ddyddiad cynharach ar gyfer dileu gwastraff plastig. Tybed a ydych yn mynd i adolygu'r ddogfen fel y gallwn gael rhywbeth sydd o leiaf yn cyfateb i uchelgais Llywodraeth y DU neu, hyd yn oed yn well o ystyried ein huchelgais fwy, efallai, yn y maes hwn, rhywbeth sy'n ei guro.
Thank you very much, and a warm welcome, therefore. Now, as we've received the very comprehensive report from you, I'm sure you will be content if we do move straight into questions on that basis. If I may just open with a general question, in the previous report you strongly recommended that there should be detailed delivery plans from the Government, and that the key milestones should be delivered in addition. So, can you give the committee an update on how that process has taken place and whether you broadly believe that the Government has reached those milestones?

Diolch yn fawr iawn, a chroeso mawr i chi, felly. Gan ein bod ni wedi derbyn adroddiad cynhwysfawr iawn gennych chi, wrth gwrs, mae'n siŵr eich bod chi'n hapus ein bod ni'n symud yn syth at gwestiynau ar sail hwnnw. Os caf i jest agor yn gyffredinol, rydych chi wedi, yn yr adroddiad blaenorol, argymell yn gryf iawn y dylai fod yna gynlluniau cyflawni manwl gan y Llywodraeth, a chyflawni cerrig milltir allweddol hefyd. A fedrwch chi ddiweddaru'r pwyllgor ar sut mae'r broses yna wedi digwydd? A ydych chi'n meddwl, yn fras iawn, bod y Llywodraeth wedi cyrraedd y cerrig milltir yna?
We will now adjourn the meeting to allow the secret ballot to take place. Members will once again have 30 minutes to cast their vote, and, once again, the voting will take place in briefing room 13. I therefore adjourn the meeting.

Byddwn nawr felly yn gohirio'r cyfarfod er mwyn caniatáu i'r bleidlais gudd gael ei chynnal. Bydd yr Aelodau unwaith eto'n cael 30 munud i fwrw eu pleidlais, ac, unwaith eto, bydd y pleidleisio yn digwydd yn ystafell friffio 13. Rwyf felly yn gohirio y cyfarfod.
Okay. They deserve a reason for what happened yesterday and I jolly well hope he launches a thorough investigation, because absolutely: do I have any confidence now in Transport for Wales and this Welsh Government's ability to get me here from my constituency? No, I do not.

Iawn. Maen nhw'n haeddu rheswm dros yr hyn a ddigwyddodd ddoe ac rwyf i'n gobeithio'n fawr y bydd yn lansio ymchwiliad trylwyr, oherwydd yn bendant: a oes gennyf i unrhyw hyder yn awr yn Trafnidiaeth Cymru a gallu'r Llywodraeth hon yng Nghymru i fy nghael i yma o fy etholaeth? Nac oes.
Well, not everything is in the programme for government, I should say that, but absolutely that target still stands. But it is incredibly challenging, I wouldn't hesitate to say that. In relation to the carbon budget, I'm currently meeting all my Cabinet colleagues to discuss how, across Government, each of their portfolios is helping to reduce our emissions. The carbon budgeting process is very important, and we're obviously into the first one of those budgets, but that work is ongoing and I do want to reassure the Member.

Wel, nid yw popeth yn y rhaglen lywodraethu, dylwn ddweud hynny, ond mae'r targed hwnnw'n parhau. Ond mae'n anhygoel o anodd, ni fyddwn yn oedi rhag dweud hynny. O ran y gyllideb garbon, rwy'n cyfarfod â fy holl gyd-Aelodau yn y Cabinet ar hyn o bryd i drafod sut y mae pob un o'u portffolios, ar draws y Llywodraeth, yn helpu i leihau ein hallyriadau. Mae'r broses o gyllidebu carbon yn bwysig iawn, ac rydym yn amlwg wedi dechrau ar y gyntaf o'r cyllidebau hynny, ond mae'r gwaith hwnnw'n mynd rhagddo ac rwyf am dawelu meddwl yr Aelod.
Felly, byddai rhoi goblygiad iddo fe fod yn hanfodol yn tanseilio eich barn chi ei fod e'n rhoi cyfle i bawb i geisio am y swydd hynny. Ydy hynny yn rhesymol?

So, placing an obligation on it being essential would undermine and prevent people from trying for the post. Is that reasonable?
Os yw awdurdod cynllunio lleol yn gwrthod cais am ganiatâd cynllunio, gall yr ymgeisydd apelio at Weinidogion Cymru. Mae cyfraith gynllunio yn ei gwneud yn ofynnol i apeliadau cynllunio gael eu penderfynu yn unol â'r cynllun datblygu oni bai bod ystyriaethau perthnasol yn dynodi fel arall.

If a local planning authority refuses an application for planning permission, the applicant can appeal to the Welsh Ministers. Planning law requires planning appeals to be determined in accordance with the development plan unless material considerations indicate otherwise.
You need to ask your supplementary.

Mae angen ichi ofyn eich cwestiwn atodol.
Diolch, Dirprwy Lywydd, a diolch i chi am roi cyfle i mi gywiro'r cofnod. Mae hyn yn ymwneud â'r datganiad busnes yn gynharach. Fel gwyddoch chi, rwyf i'n gynghorydd, ac fe anghofiais i grybwyll hynny pan siaradais i. Diolch i chi.

Thank you, Dirprwy Lywydd, and thank you for giving me an opportunity to correct the record. It was just with regard to the business statement earlier. As you know, I'm a councillor, and I forgot to mention that when I spoke. Thank you.
I'll give a ministerial response, and perhaps I could ask Owain or Bethan for comments on how the civil service is responding -

Rhoddaf i ateb gweinidogol, ond efallai gallaf i ofyn i Owain neu Bethan am sylwadau o ran sut mae'r gwasanaeth sifil yn ymateb -
We are working with the industry and others to develop long-term sustainability by developing integrated networks such as the metro in north and south Wales. We will look, when the powers are devolved, at a better and more sustainable structure for bus services in Wales.

Rydym ni'n gweithio gyda'r diwydiant ac eraill i ddatblygu cynaliadwyedd hirdymor trwy ddatblygu rhwydweithiau integredig fel y metro yn y gogledd a'r de. Byddwn yn edrych, pan gaiff y pwerau eu datganoli, ar strwythur gwell a mwy cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau bysiau yng Nghymru.
I have agreed that Darren Millar may make a personal statement. I therefore call on Darren Millar.

Rwyf wedi cytuno y gall Darren Millar wneud datganiad personol. Galwaf felly ar Darren Millar.

Yes. The future of public transport in South Wales East is promising. Work is well under way on transforming the core Valleys lines, taking forward the recommendations of Lord Burns around Newport, and we are starting to see the new trains being delivered that will run across the region.

Gwnaf. Mae dyfodol trafnidiaeth gyhoeddus yn Nwyrain De Cymru yn addawol. Mae gwaith ar y gweill i drawsnewid rheilffyrdd craidd y Cymoedd, gan fwrw ymlaen ag argymhellion yr Arglwydd Burns o amgylch Casnewydd, ac rydym yn dechrau gweld y trenau newydd a fydd yn rhedeg ar draws y rhanbarth yn cael eu darparu.
Na, nac oes; nid oes arbenigedd gyda fi o gwbl. Rydw i'n gwybod bod Colegau Cymru yn mynd allan i'r gwledydd lleiafrifol i edrych, so mae gennym ni lot o waith ymchwil yr ydym ni wedi'i wneud yn y meysydd yna y gallem ni rhannu efo chi, yn hynny o beth.

No; I don't have any expertise in that. I know that Colegau Cymru does go out to these minority countries, so we do have a lot of research work that we've done in this area that we could share with you, to that extent.
Well, we do intend to proceed with bringing new standards forward. I had a word yesterday with the head of Dŵr Cymru, and made sure that he understands that we intend to move forward with standards in the water sector. That will be the first step and then we will look at other sectors after that.

Wel, rŷm ni yn bwriadu bwrw ymlaen gyda rhoi safonau newydd ymlaen. Mi ges i air ddoe gyda phennaeth Dŵr Cymru a gwneud yn siŵr ei fod e'n deall ein bod ni'n bwriadu symud ymlaen gyda safonau yn y maes dŵr. Felly, dyna fydd y cam cyntaf ac wedyn byddwn ni'n edrych ar y sectorau eraill ar ôl hynny.
Our recently launched 'Net Zero Wales' plan puts us on the path to achieve net-zero carbon emissions by 2050. We are working with local government, families, communities and businesses in Pembrokeshire on a wide range of projects to develop the green infrastructure to achieve this.

Mae ein cynllun 'Cymru Sero Net', a lansiwyd yn ddiweddar, yn ein rhoi ar y trywydd iawn i gyflawni allyriadau carbon sero-net erbyn 2050. Rydym yn gweithio gyda llywodraeth leol, teuluoedd, cymunedau a busnesau yn sir Benfro ar ystod eang o brosiectau i ddatblygu'r seilwaith gwyrdd i gyflawni hyn.
Dof yn ôl atoch, Weinidog, mewn eiliad.

I'll catch up with you, Minister, in a moment.
Diolch, Llywydd. Improving the mental health and well-being of children and young people requires a multi-agency and cross-Government approach. Our 'Together for Mental Health' delivery plan 2019-22, recently refreshed in the light of COVID-19, sets out how we will work on this with our partners.

Diolch, Lywydd. Mae angen ymagwedd amlasiantaethol a thrawslywodraethol er mwyn gwella iechyd meddwl a lles plant a phobl ifanc. Mae ein cynllun cyflawni 'Law yn Llaw at Iechyd Meddwl' ar gyfer 2019-22, a gafodd ei adnewyddu yn ddiweddar yng ngoleuni COVID-19, yn nodi sut y byddwn yn gweithio ar hyn gyda'n partneriaid.
I'm very grateful to you for taking this intervention. You will surely recognise that the situation that the Conservative Government inherited back in 2010, in terms of public finances, was absolutely horrendous. Gordon Brown brought our country to the brink of bankruptcy, and this responsible Conservative Government has turned that situation around.

Rwy'n ddiolchgar iawn i chi am gymryd yr ymyriad. Byddwch yn sicr yn cydnabod bod y sefyllfa a etifeddodd y Llywodraeth Geidwadol yn ôl yn 2010, o ran cyllid cyhoeddus, yn gwbl erchyll. Aeth Gordon Brown â'n gwlad at ymyl y dibyn, ac mae'r Llywodraeth Geidwadol gyfrifol hon wedi gwrthdroi'r sefyllfa honno.

Communities have a central voice in the planning system when local development plans are prepared and planning applications determined. Local planning authorities and developers are encouraged to go further than the statutory minimum to realise the benefits that collaboration and involvement brings to the quality of the built environment.

Mae gan gymunedau lais canolog yn y system gynllunio pan gaiff cynlluniau datblygu lleol eu paratoi a phan benderfynir ar geisiadau cynllunio. Anogir awdurdodau cynllunio lleol a datblygwyr i fynd ymhellach na'r gofynion statudol er mwyn gwireddu'r manteision y mae cydweithredu a chyfranogi yn eu cynnig i ansawdd yr amgylchedd adeiledig.

It's over a year since you published the White Paper making the case for Wales to remain within the single market and the customs union. You haven't been able to persuade Theresa May of the merits of that policy, and perhaps you can be forgiven for that, but why haven't you been able to convince Jeremy Corbyn?

Mae hi dros flwyddyn ers ichi gyhoeddi'r Papur Gwyn yn gwneud yr achos i Gymru aros o fewn y farchnad sengl a'r undeb tollau. Nid ydych chi wedi medru perswadio Theresa May o'r polisi hwnnw, ac efallai bod modd maddau i chi am hynny, ond pam nad ydych chi wedi medru perswadio Jeremy Corbyn?
Thank you. I'm sorry, we are in the last 15 minutes. Is there anything that Elin would like to add?

Diolch. Mae'n ddrwg gen i, rydyn ni yn y chwarter awr olaf. Oes yna bethau yr hoffai Elin, efallai, eu hychwanegu?

It's certainly something that we can discuss further. Bill or Merfyn, do you want to come in here? Bill.

Mae'n rhywbeth y gallwn ni ei drafod ymhellach. Bill neu Merfyn, ydych chi eisiau dod i mewn ar hwn? Bill.
Well, I welcome the partnership agreement between Welsh Government and Heathrow in respect of airlines wanting to fly out of Wales's Cardiff Airport to Heathrow, and the potential of thousands of new skilled jobs it could create, alongside boosting the Welsh economy. However, for my constituents and people and businesses across north-east Wales, it's increased and better connections with airports such as Liverpool and Manchester that make a direct difference to them. So, First Minister, can I urge that enhanced connectivity and greater efficiency of train links to the neighbouring north-western airports form a key part of the north-east Wales metro plans and are considered as part of the Wales and borders franchise?

Wel, rwy'n croesawu'r cytundeb partneriaeth rhwng Llywodraeth Cymru a Heathrow o ran cwmnïau hedfan sydd eisiau hedfan allan o Faes Awyr Caerdydd Cymru i Heathrow, a'r potensial o filoedd o swyddi medrus newydd y gallai eu creu, ochr yn ochr â rhoi hwb i economi Cymru. Fodd bynnag, i'm hetholwyr i a phobl a busnesau ar draws y gogledd-ddwyrain, cysylltiadau cynyddol a gwell gyda meysydd awyr fel Lerpwl a Manceinion sy'n gwneud gwahaniaeth uniongyrchol iddyn nhw. Felly, Brif Weinidog, a gaf i annog bod gwell cysylltedd a mwy o effeithlonrwydd o ran cysylltiadau trên i feysydd awyr cyfagos gogledd-orllewin Lloegr yn rhan allweddol o gynlluniau metro gogledd-ddwyrain Cymru ac yn cael eu hystyried yn rhan o fasnachfraint Cymru a'r gororau?
Un peth y gellid ei baratoi'n hawdd fyddai datganiad o'r fethodoleg a ddefnyddiwyd, a manylion ynghylch cwmpas y dystiolaeth a ystyriwyd, heb enwi neb nac unrhyw ddarnau o dystiolaeth. Rydym yn y tywyllwch am bopeth.

One thing that could easily be prepared would be a statement of the methodology that was used, and detail on the scope of the evidence that was considered, without naming anybody or any pieces of evidence. We're just in the dark about everything.
Thank you. And then, finally, the Chair of the committee. But with a question only, please.

Diolch. Ac yna, yn olaf, Cadeirydd y pwyllgor. Ond gyda chwestiwn yn unig, os gwelwch yn dda.

Well, I have to say that I'm a bit concerned that the leader of UKIP is not helping to reduce the toxic situation that has been described. I think this is something where, in terms of our responsibilities, indeed, your responsibilities - and we must be very clear here, and perhaps the leader of UKIP needs to be reminded of this: the Welsh Government can't comment on any proposals for change that are under consideration by a local authority. It is the responsibility of local authorities, the planning of school places - it rests with them.

Wel, mae'n rhaid i mi ddweud fy mod i'n pryderu braidd nad yw arweinydd UKIP yn helpu i leihau'r sefyllfa wenwynig a ddisgrifiwyd. Rwy'n credu bod hyn yn rhywbeth lle, o ran ein cyfrifoldebau ni, eich cyfrifoldebau chi, yn wir - ac mae'n rhaid i ni fod yn eglur iawn yma, ac efallai fod angen atgoffa arweinydd UKIP o hyn: ni all Llywodraeth Cymru wneud sylwadau ar unrhyw gynigion ar gyfer newid sy'n cael eu hystyried gan awdurdod lleol. Cyfrifoldeb awdurdodau lleol, cynllunio lleoedd ysgol - nhw sy'n gyfrifol.

I'll start with the second final point around the survey, I don't -

Rwyf i am ddechrau gyda'r ail bwynt olaf ynghylch yr arolwg, nid wyf -