Ils schefs da las regenzas da l'Arge Alp sa scuntran a Bad Gastein

Gievgia/venderdi, ils 25/26 da zercladur 1998 sa scuntran ils schefs da las regenzas dals 11 pajais da l'Arge Alp a lur conferenza annuala. Lieu da scuntrada è Bad Gastein en il pajais federativ austriac Salzburg.

I vegn quintà cun var 100 persunas dals sequents pajais, da las sequentas provinzas e dals sequents chantuns: Baden-Württemberg, Baviera, Tirol dal sid/Alto Adige, Grischun, Lumbardia, Salzburg, Son Gagl, Tirol, Tessin, Trentino e Vorarlberg. Gievgia suentermezdi arrivan las differentas delegaziuns a Bad Gastein. La sera stat ina tschaina communabla sin il program. La conferenza per propi ha lieu venderdi avantmezdi e vegn terminada cun ina conferenza da medias.

Davart las singulas fatschentas che vegnan tractadas a chaschun da la conferenza infurmeschan il suandant urden dal di e la survista da las tractandas:

Urden dal di

1.

Avertura da la conferenza tras il president 2.

Cultura e societad - projects ed occurrenzas 3.

Ambient, agricultura e planificaziun territoriala - projects ed occurrenzas 4.

Economia e lavur - projects ed occurrenzas 5.

Traffic - projects ed occurrenzas 6.

Lavur publica resultats 1998 - programm 1999 7.

Iniziativa da l'Arge Alp tar l'agenda 2000 8.

Iniziativa da l'Arge Alp tar Factory Outlet Centern 9.

Iniziativa da l'Arge Alp davart la finanziaziun traversala tar infrastructuras da traffic 10.

Preschentaziun dal project "vischnancas conscientas per dumondas d'energia" 11.

Surdada dal premi da l'ambient da l'Arge Alp 12.

Surdada dal presidi al chantun Tessin 13.

Finiziun da la conferenza e fixaziun da la proxima conferenza dals schefs da las regenzas

Survista da las tractandas resp. propostas da las cumissiuns

- Cumissiun I, cultura e societad (tractanda 2)

- Organisar in'occurrenza d'infurmaziun che s'occupescha cun l'emprim provediment e cun la reabilitaziun da pazients cun attatgas e cun grevas feridas da la chavazza e dal tschurvi. Stgomi d'experientschas e d'ideas pertutgant ina incumbensa extraordinara da la politica sanitara e sociala. Custs: ca. 7'000 francs (57'000 öS).

- Organisar il camp per famiglias er 1999. Quel promova la chapientscha vicendaivla ed il spiert da cuminanza sur las Alps or. Custs: 30'000 francs (250'000öS).

- Organisar la segunda giada la dieta "Mastergn e tgira da monuments en las Alps". Ils contacts vegnan intensivads, infurmaziuns ed enconuschientschas vegnan stgamiadas. Gida a mantegnair abilitads artisanalas istoricas e l'ierta culturala. Custs: 8'400 francs (70'000 öS).

- Er 1999 duai avair lieu ina conferenza da giuvenils. Giuvenils elavuran en Workshops ideas, visiuns e resoluziuns. Cun s'occupar pli intensiv da l'agen ambient e cun s'engaschar sin il champ social, promovan ils giuvenils ina politica che s'orientescha vers il futur. Custs: 36'000 francs (300'000 öS).

- Programs da sport 1999. La preschentaziun communabla da sportistas giuvnas e da sportists giuvens, d'expertas e da manaders dattan chaschun d'emprender d'enconuscher e d'intensivar uschia la chapientscha vicendaivla. Custs: 63'000 francs (525'000 öS).

- Giubileum da 100 onns dapi la mort da Giovanni Segantini. Concurrenza da picturar en las scolas e project da panorama en Engiadina. Custs: 60'000 francs (500'000 öS).

- Intensivar la promoziun da las linguas. Sustegnair ils pajais da commembradi tar l'intermediaziun da contacts e tar ils programs da stgomi sistematics per promover la lingua, spezialmain il stgomi cultural tranter classas da scola, segiurns da studi e pratica. Nagins custs.

Cumissiun II, ambient, agricultura e planificaziun territoriala (tractanda 3)

- L'instrumentari per mobilisar terren da construcziun duai vegnir evaluà e meglierà. Analisa da cumparegliaziun da las planisaziuns d'utilisaziun incl. conclusiuns e recumandaziuns per l'Arge Alp èn dumandadas. Custs 48'000 francs (400'000 öS).

- Cumparegliar las strategias per la protecziun da la natira e da la cuntrada en ils pajais da l'Arge Alp. Mademamain l'efficacitad ed il svilup da quellas. Finamira: Elavurar recumandaziuns per ina strategia d'integraziun d'ina protecziun futura da la natira e da la cuntrada, armonisar la basa legala e promover in depurtament che resguarda la natira tras stimuls correspundents. Custs ca. 45'000 francs (380'000 öS).

Cumissiun III, economia e lavur (tractanda 4)

- Il project "Acziun 2000 - vischnancas conscientas da l'energia" duai vegnir menà vinavant. Finamiras: Sviluppar concepts d'energia activs e communals ed installar ina schientscha per l'energia. Custs: 180'000 francs (1.5 milliuns öS).

- Infurmaziuns turisticas e prestaziuns da servetsch duain vegnir messas a disposiziun, vegnir dumandadas ed utilisadas a moda centrala en ils pajais da l'Arge Alp (plattafurma communabla, p. ex. Internet). Custs: 3'000 francs (25'000 öS).

- Budgetar ils custs currents cun var 32'000 francs (270'000 öS).

Cumissiun IV, traffic (tractanda 5)

- Project da viafier dal Brenner: Ultra dal tunnel da basa èn er las lingias d'access fitg impurtantas. Ils pajais e las provinzas per lung da la ruta dal Brenner duain pudair cooperar en la direcziun. La cuminanza d'acziun da la lingia dal Brenner vegn intimada da propagar pli intensiv en la publicitad il project Minca-Verona e da mussar en il rom d'in concept co il transferiment dal traffic da la via sin la viafier è da promover.

- Il concept da la NEAT svizra cun ils dus tunnels da basa parallels dal Gotthard e dal Lötschberg èn da realisar bainbaud.

- Il rapport da la gruppa da project traffic cumbinà vegn approvà e publitgà.

- La dumbraziun dal traffic da persunas e da rauba sin las vias è en realisaziun. Deplorablamain hai dà retardaments, cunquai che differents pajais da l'Erge Alp n'han betg transferì las datas.

- Il project "Traffic cumbinà" vegn manà vinavant. La gruppa da project vegn a persequitar e sustegnair la realisaziun en la pratica. Las enconuschientschas vegnan integradas en il rom da projects concrets (p. ex. en il project "Traffic da vitgira cumbinà Minca - Verona en sis uras"). Custs 7'200 francs (60'000 öS).

- Il project approvà gia l'onn 1997 davart "il traffic da viafier-da persunas sur ils cunfins or en il territori da l'Arge Alp" vegn elavurà parallelmain cun quel davart il traffic cumbinà. Custs 72'000 francs (600'000 öS) per dus onns.

- Per projects currents vegnan budgetads 30'000 francs (250'000 öS).

Lavur publica (tractanda 6)

- La lavur publica duai vegnir vegnir meglierada ed er daventar pli politica.

- Edir vinavant la revista d'infurmaziun Arge-Alp (quatter ediziuns).

- Edir da nov las broschuras d'infurmaziun e las infurmaziuns concisas.

- Restampar il concept directiv (versiun concisa ed integrala)

- Realisar ina contribuziun da televisiun "Klingendes Alpenland" cun il studio da l'ORF.

- Segirar la refinanziaziun dal CD-Rom da picturas.

- Metter a disposiziun ulteriuras valischas da presentaziun da l'Arge Alp.

- Extender las infurmaziuns en l'Internet (www.argealp.at)

- Segirar la finanziaziun restanta da la carta da vias da l'Arge Alp (cumpara l'avust 1998 en la chasa editura Freytag und Berndt).

- Terminar il video davart l'Arge Alp.

- L'Arge Alp duess surpigliar dapli patrunadis.

Custs 36'000 francs (300'000 öS).

Iniziativa da l'Arge Alp tar l'agenda 2000 (midada planisada dal fond da structura en la UE)

(tractanda 7)

La politica da structura da la UE sto vegnir refurmada urgentamain tenor l'avis da l'Arge Alp. L'iniziativa fa attent tranter auter las particularitads dal spazi alpin menziunà en il concept directiv da l'Arge Alp. La refurma da l'UE sto er vegnir vesida en quest context. Differents secturs sa cruschan a moda problematica (politica da concurrenza e politica agrara etc.).

Iniziativa da l'Arge Alp davart la finanziaziun traversala tar infrastructuras da traffic (tractanda 9)

En il rom da las taxas stradalas per camiuns esi da resguardar ina subvenziun da l'infrastructura da viafier. En ils pajais da l'Arge Alp esi urgentamain necessari da crear la basa legala per pudair impunder ina part essenziala da las entradas da las taxas dal traffic sin las vias (vias che traversan las Alps) a moda impegnativa per amplifitgar l'infrastructura parallela da la viafier.

Appel a l'economia d'utilisar pli intensiv la viafier per ils transports.

Premi da l'ambient da l'Arge Alp (tractanda 11)

Quest onn van ils premis da l'ambient da l'Arge Alp en il Tirol ed en il Tirol dal sid/Alto Adige.

Il prim premi va al Tirol, quel vegn dà al project "Virger Feldflus alter Kulturraum - neue Wege". Il project premià è in exempel extraordinari per in svilup cuzzaivel en las Alps. Grazia a la collavuraziun intensiva tranter vischnanca, pur, turissem e mastergn vegnan persequitadas vias novas che mussan en il futur.

Il segund premi va en il Tirol dal sid. Quel vegn dà a la firma da vin Alois Ladeder a Magreid. La construcziun nova da quest manaschi da viticultura fascinescha entras ses concept integral. Aspects ecologics ed energetics, culturals, in'auta qualitad da producziun e da lavur vegnan cumbinads ad in cumplex innovativ.

Il terz premi va al stgaudament da distanza Toblach, en il Tirol dal sid. A basa d'ina biomassa vegn l'entir Toblach provedì pli u mains liber da CO2 cun chalira. Il project è en las Alps ed ultra da quai in exempel per in provediment d'energia favuraivla per l'ambient.

Gremi: Arge Alp

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 19.06.1998