Registers da persunas armonisads èn giavischads

La confederaziun vul reducir las expensas per l'elevaziun da datas statisticas da la populaziun, e quai per ils chantuns, las vischnancas e betg il davos per ils interrogads sezs. Perquai ch'ils registers d'abitants dals chantuns e da las vischnancas cumpiglian l'entira populaziun, propona la confederaziun d'armonisar quests registers che vegnan endatads en moda electronica. La "lescha federala davart l'armonisaziun dals registers dals abitants e d'auters registers uffizials da persunas" duai reglar en moda unifitgada ed impegnativa il cuntegn minimal da tals, la caracteristica ed ils identificaturs. Las unitads da datas daventan uschia savens remplazzablas ed utilisablas per intents statistics.

La regenza grischuna sustegna da princip la mira da la nova lescha. En quest connex rinviescha ella a la situaziun da vischnancas pli pitschnas che n'èn tut tenor betg en la situaziun da pudair metter a disposiziun l'infrastructura tecnica necessaria. Perquai pretenda la regenza ch'il barat da datas tranter las vischnancas, ils chantuns e la confederaziun possia succeder anc adina en scrit e betg sco proponì mo sin via electronica. Ultra da quai ha la regenza nagut encunter l'introducziun d'in identificatur persunal federal ch'è coordinà (in numer segir per persuna). L'utilisaziun da tal areguard ils aspects organisatoris e tecnics sco er finanzials e giuridics n'è però enfin ussa betg anc clera.

Model directiv per il traffic plaun: ina bun'idea, però la realisaziun è inacceptabla

La confederaziun vesa en l'uschenumnà traffic plaun (peduns, viandants, ciclists e skaters inline) in anc pli grond potenzial da distgargia per il traffic da persunas sin distanzas curtas. Cun in program da promoziun duai il traffic plaun vegnir auzà durant ils proxims onns per ulteriurs 15 pertschient. Cun quai duai il sistem total dal traffic da persunas vegnir meglierà e l'ambient vegnir distgargià. Ultra da quai duain vegnir promovids la sanadad ed il turissem moderà e las expensas en il sectur public e privat duain vegnir sbassadas.

La regenza po acceptar l'idea fundamentala dal "model directiv per il traffic plaun". Quai na vala però en nagina moda e maniera per la realisaziun da tal. En sia consultaziun a l'uffizi federal da vias pretenda la regenza grischuna primarmain ina structura federalistica - empè d'ina centralistica - e correspundentamain ch'ils territoris da muntogna vegnan resguardads pli ferm. Duai il traffic plaun daventar ultra da quai in'incumbensa communabla da la confederaziun e dals chantuns, sto l'emprim vegnir sclerida la concepziun da la nova gulivaziun da finanzas. Sche la finanziaziun da las mesiras cun meds liads dal retgav da la taglia sin minerals vegn garantida, na dastgi betg vegnir a reducziuns tar las contribuziuns a las vias; la finanziaziun d'in program d'impuls or da quests meds refusescha la regenza però categoricamain. Ed a la fin finala vegnan pretendids en il rom dal model directiv per il traffic plaun standards elevads davart da la tecnica da segirtad.

Onuraris dals medis d'ospital per 2004 tenor la tariffa da tarmed

La regenza ha dà liber per la consultaziun la revisiun da "l'ordinaziun davart las cundiziuns d'engaschament per ils schefmedis ed ils medis directurs dals ospitals cun dretg da contribuziuns en il chantun Grischun". Cun l'ordinaziun revedida vegn concepida la pretaisa d'onurari dals schefmedis e dals medis directurs da nov tenor la tariffa da tarmed. Tarmed è ina structura da tariffa unifitgada en l'entira Svizra che divida consequentamain tut las prestaziuns en ina part tecnica ed en ina part da prestaziuns dal medi. La part da prestaziuns dal medi furma en l'avegnir la basa per ils onuraris dals medis d'ospital. Per il chantun na chaschuna la revisiun parziala betg custs supplementars. L'ordinaziun revedida duai entrar en vigur il 1. da schaner 2004.

Var in milliun francs per il manaschament da privels da la natira

Quest onn ha il program da lavur "manaschament da privels da la natira" trais puncts centrals: il sistem d'infurmaziun davart privels (cartas da privel, analisas da ristga, cataster d'eveniments) la preparaziun da documents e la realisaziun da las zonas da privel sco er il dumagnar da las malauras 2002 (giudicament dals privels). La regenza ha mess a disposiziun per quest intent totalmain var in milliun francs.

Reparaziun suenter las malauras 2002 avanza

La regenza ha approvà dus projects da reparaziun en connex cun las malauras 2002. Latiers duain vegnir segirads vias ed uals. Per il project da las vischnancas Fuldera, Lü, Müstair, Sta. Maria, Tschierv e Valchava ha la regenza approvà ina contribuziun chantunala da var 730'000 francs cun custs totals da circa 2,6 milliuns francs.

Per il project da la vischnanca da Lostallo munta la contribuziun chantunala a var 115'000 francs. Il project total è budgetà cun circa in mez milliun francs.

Da vischnancas e regiuns

- Il project d'avertura dal guaud "Gotschna" da la vischnanca Claustra-Serneus inclusiv la part "Tschessboden-Ried" è vegnì approvà da la regenza.

- La tschintgavla, sisavla e settavla etappa da la Tour de Suisse da quest onn tras il Grischun: ils 21 da zercladur d'Ascona a La Punt Chamues-ch, ils 22 da zercladur da ed a Silvaplana ed ils 23 da zercladur da Savognin ad Oberstaufen (D). La regenza ha concedì la permissiun a l'organisaziun da la Tour de Suisse da percurrer la ruta prevesida.

- En las vischnancas da Roveredo e San Vittore pon entrar en vigur las leschas da la taglia communala ch'èn vegnidas revedidas totalmain. Cun excepziun d'in artitgel (incassament d'ina taglia a la funtauna) ha la regenza approvà tuts dus projects.

- Tempo 30 a Farschno: en il territori da colonisaziun vegn reducida la spertadad maximala da 50 a 30 km/h.

- Restricziuns da traffic abrogadas: sin la via chantunala d'access Vuorz-Andiast, a partir da la via d'Alpsur, vegn auzà il pais maximal a 18 tonnas e la ladezza maximala vegn auzada a 2,55 m. Sin il traject da Spissermühle-Samnaun dastgan ussa ils camiuns tatgar in char annex.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- La collecta dal di da rogaziun va quest onn a las suandantas trais instituziuns:

- a l'Ovra da giuventetgna Rätia, in'uniun ch'è surtut activa en l'organisaziun dal temp liber per uffants e giuvenils.

- al Servetsch da pedagogia curativa dal Grischun; ina fundaziun d'util public che promova, cusseglia e sustegna uffants cun in cumportament da svilup che dat en egl sco er uffants impedids e lur famiglias

- a l'Agid grischun per mamma ed uffant; in'associaziun che gida oravant tut a dunnas basegnusas tar gravidanza e naschientscha e sustegna geniturs che basegnan d'agid per la tgira e l'educaziun da lur uffants.

- Per la promoziun dal sport ha la regenza approvà or dals meds da sport-toto ina summa totala da var 115'000 francs.

- Cun circa 125'000 francs sustegna il chantun la segunda etappa da la sanziun da la distribuziun d'aua a Fuldera e cun var 70'000 francs la sanaziun dal conduct d'aua d'idrants Surpunt-Punt Lavinuoz a Lavin. Per la sanaziun e l'amplificaziun da la via chantunala en il vitg da Fuldera (via veglia dal pass dal Fuorn) ha la regenza ultra da quai deliberà ina contribuziun chantunala da var 51'000 francs.

- Per l'engrondiment da la scola e per la construcziun nova da la halla da sport ad Andeer ha la regenza approvà ina contribuziun chantunala da var 700'000 francs.

- Per la federaziun forestala dal Grischun "Selva" ha la regenza approvà per l'onn 2003 ina contribuziun annuala da 80'000 francs.

- Per l'amplificaziun da la "Poststrasse" en il vitg d'Arosa ha la regenza approvà ina contribuziun da var 600'000 francs.

Projects da vias

- 8,1 milliun francs ha la regenza approvà per differents projects da vias:

- via d'Engiadina, Martina-Vinadi

- via dal Flüela, Punt Pignai-Susch

- via d'Alpsur, Sumvitg-Cuas

- via dal Partenz, Claustra-Tavau e Landquart-Claustra

- Vuorz vitg-Andiast

- Landwasserstrasse, Glaris-Frauenkirch

- via d'Avras, Chändlabachbrücke-Cresta ed il tunnel Valle di Lei

- via da Stussavgia, Stussavgia Plaz-Camana

- via dal Schin, Cugnieler- / Caselertobel

Persunal

Maurus Frey è vegnì elegì sco inschigner forestal regiunal en l'uffizi forestal. El entschaiva sia nova plazza il 1. da settember.

chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 01.05.2003