Votaziun dal pievel dals 7 da mars 2010 (lescha generala davart la NGF grischuna): Rinforzain il Grischun per l'avegnir – gea a la NGF

Stimadas votantas e stimads votants

Il chantun Grischun dovra urgentamain ina nova gulivaziun da finanzas. La gulivaziun da finanzas actuala è fitg cumplitgada, antiquada e malgista. Ses concept da basa datescha da l'onn 1958. Ella n'è betg pli adattada per il futur. Oz avain nus in entretschament cumplitgà da pajaments singuls tranter il chantun e las vischnancas. Ils ultims 50 onns è la gulivaziun da finanzas bain vegnida amplifitgada pliras giadas, oz èsi dentant prest nunpussaivel da sviluppar vinavant il sistem en ina moda raschunaivla. Sco tar in'arrundaziun dal terren schlia e simplifitgescha la NGF grischuna l'entretschament da finanzas actual. La nova gulivaziun da finanzas è bler pli simpla che la vertenta. Ussa avain nus la schanza da meglierar il sistem en moda persistenta e da surpigliar il concept da basa da la nova gulivaziun da finanzas federala respectivamain da la NGF tranter la confederaziun ed ils chantuns.

Promover la qualitad da la furmaziun

La nova gulivaziun da finanzas garantescha l'egualitad da las schanzas en scola e promova la qualitad da la furmaziun. La NGF grischuna n'eliminescha gnanc ina singula disposiziun che pertutga la qualitad da la scola. Tut las prescripziuns, sco er la funcziun da surveglianza dal chantun, vegnan mantegnidas. Temas che la qualitad da la furmaziun pudess patir, n'èn betg giustifitgadas. Ils puncts critics che pertutgan il sectur da furmaziun èn resultads pervia da la gulivaziun da finanzas actuala cun las structuras modernas e pervia da la legislaziun da scola vertenta. Tras la nova gulivaziun da finanzas s'engascha il chantun anc pli fitg per la scola populara che fin ussa. La NGF grischuna gida a schliar problems dal sectur da la furmaziun. En il futur surpiglia il chantun ils custs per las direcziuns da la scola, el organisescha e finanziescha l'ulteriur svilup da las scolas popularas e l'introducziun da novs roms d'instrucziun. Ultra da quai paja il chantun la furmaziun supplementara obligatorica da las persunas d'instrucziun sco er ils custs per lur substituziun. La NGF rinforza finanzialmain las vischnancas. Il chantun impunda supplementarmain passa 13 milliuns francs per onn, per che las vischnancas possian ademplir lur incumbensas meglier che fin ussa. La NGF grischuna impedescha a medem temp che la differenza tranter las vischnancas povras e las vischnancas ritgas s'augmentia anc pli fitg. Ella distgargia las regiuns d'ospital e rinforza l'engaschament dal chantun en la finanziaziun da la spitex.

Rinforzar quai ch'è sa cumprovà

La NGF grischuna promova consequentamain il bainstar general e resguarda las relaziuns existentas cun las 180 vischnancas actualas. La NGF grischuna po vegnir realisada senz'auter en tut las vischnancas. Quai vala per la pli pitschna vischnanca, Mulegns en il Surses cun 26 abitantas ed abitants, sco er per la citad da Cuira cun 35'000 abitantas ed abitants. I na dat insumma nagina incumbensa che er la pli pitschna vischnanca dal Grischun na pudess realisar sin fundament da la NGF grischuna. Nus ans basain sin quai ch'è sa cumprovà. Areguard la cussegliaziun sociala na sto per exempel betg mintga vischnanca surpigliar questa incumbensa. La structura actuala cun ils servetschs socials ch'èn activs sin plaun regiunal vegn mantegnida. L'incumbensa da la cussegliaziun sociala vegn surdada a las nov vischnancas da staziunament sco ch'ellas existan gia oz. Per las autras 171 vischnancas che n'èn betg vischnancas da staziunament na sa mida nagut areguard la cussegliaziun sociala. L'uffizi chantunal dal servetsch social vegn a coordinar er vinavant l'agid social sco er a cussegliar ed a sustegnair professiunalmain ils centers da cussegliaziun regiunals. La NGF grischuna na sforza er betg las vischnancas da fusiunar, ella rinforza la solidaritad interchantunala a favur da las vischnancas che han finanzas deblas.

Cun in gea a la NGF grischuna avain nus ils 7 da mars la schanza da rinforzar la capacitad finanziala dal chantun e da las vischnancas a favur da nus tuttas e da nus tuts. La regenza ed 88 cunter 22 deputadas e deputads As recumondan perquai d'acceptar ils 7 da mars la NGF grischuna.

Cusseglier guvernativ dr. Martin Schmid

schef dal departament da finanzas e vischnancas

18.02.2010