Il chantun rinforza sias mesiras cunter la dischoccupaziun da giuvenils

Il chantun Grischun ha actualmain ina quota da dischoccupaziun da giuvenils da 2.2 pertschient. Cumpareglià cun la quota svizra da 4.1 pertschient n'è la situaziun en il Grischun betg uschè dramatica. Tuttina vul il chantun rinforzar en moda preventiva sias mesiras cunter la dischoccupaziun da giuvenils. In instrument cumprovà èn ils praticums professiunals. L'uffizi chantunal per industria, mastergn e lavur appellescha a las interpresas d'annunziar plazzas da praticum.

Il zercladur avevi 22'464 giuvenils dischoccupads en Svizra. En l'entira Svizra sa chattava la quota dals giuvenils - cun 4.1% - per 0.5% sur la media da la quota da dischoccupaziun da tut las categorias da vegliadetgna. En vista a questa situaziun sco er en vista a las prognosas che la dischoccupaziun da giuvenils s'augmentia, prevesa il cussegl federal - en il rom dal terz pachet da conjunctura - mesiras specificas per cumbatter la dischoccupaziun da giuvenils. Previsas èn ina participaziun finanziala a mesiras da furmaziun per giuvenils che fineschan in emprendissadi e che na chattan betg lavur, contribuziuns da salari per patrunas e per patruns che occupeschan persunas che tschertgan ina plazza e che han experientschas professiunalas manglusas, la promoziun da praticums sco er purschidas spezialas per persunas che fan il servetsch militar en ina tratga.

I dovra in puntg da vista differenzià

Betg uschè dramatica n'è la dischoccupaziun da giuvenils en il chantun Grischun. Il zercladur eran dischoccupads en tut 335 giuvenils da la vegliadetgna da 15 fin 24 onns. Quai correspunda ad ina quota da dischoccupaziun da giuvenils da 2.2%.

En connex cun la dischoccupaziun da giuvenils resultan - tut tenor la categoria da vegliadetgna - problematicas dal tuttafatg differentas. En la categoria da 15 fin 19 onns sa chattan giuvenils che sortan da la scola, ma che n'han betg anc chattà ina plazza d'emprendissadi respectivamain che han smess cun l'emprendissadi, e plinavant giuvenils che n'han insumma betg l'intenziun da far ina scolaziun. Tar questa categoria da vegliadetgna vegn per il mument observà mo in pitschen augment. En media èn 60 giuvenils da questa categoria da vegliadetgna stads pertutgads l'onn 2008 da la dischoccupaziun en il chantun Grischun. Cun ina media da 67 giuvenils pertutgads l'onn 2009 (quota 1%) pon ins praticamain discurrer d'ina situaziun identica. La purschida da plazzas d'emprendissadi è cumparegliabla cun quella da l'onn precedent, uschia ch'i na sto betg vegnir fatg quint cun in augment drastic tar ils giuvenils da 15 fin 19 onns en il Grischun.

Fermamain pertutgads èn ils giuvenils da 20 fin 24 onns

Sco quai ch'i vegn observà en l'entira Svizra, èn ils giuvenils da 20 fin 24 onns pertutgads er en il chantun Grischun en moda surproporziunala da la dischoccupaziun. Entant che la dischoccupaziun è creschida en il Grischun per totalmain 35% mesirà cun la media da l'onn passà, è la dischoccupaziun s'augmentada per 47% tar ils giuvenils da 20 fin 24 onns. La quota da dischoccupaziun da questa categoria da vegliadetgna importa actualmain 2,8%. Questa cifra vegn a s'augmentar vinavant ils proxims mais, perquai ch'ils giuvenils che fineschan quest onn in emprendissadi vegnan sin il martgà da lavur. La fin da zercladur n'avevan 264 giuvenils da questa categoria da vegliadetgna betg lavur. En cumparegliaziun cun la media da l'onn passà, nua che 182 giuvenils èn stads pertutgads, sto vegnir registrà in augment da 82.

Mesiras per il martgà da lavur

Per cumbatter la dischoccupaziun tar ils giuvenils da 20 fin 24 onns stattan a disposiziun differents instruments. En collavuraziun cun las cussegliadras e cun ils cussegliaders da persunal cumpetents vegnan instradadas mesiras adequatas. Als giuvenils che fineschan in emprendissadi e che daventan dischoccupads directamain suenter l'emprendissadi, vegni per regla recumandà da far in praticum professiunal, nua ch'ils giuvenils pon far experientschas professiunalas. Per giuvenils cun in diplom commerzial datti la pussaivladad da vegnir engaschads en ina interpresa d'exercizi. En dumonda vegn dentant er in engaschi en in dals differents programs d'acziun che vegnan er purschids en las regiuns. En cas da deficits da furmaziun individuals vegnan purschidas mesiras da furmaziun adattadas als giuvenils.

Il UCIML sustegna e basegna plazzas da praticum

Pervia da l'augment da la dischoccupaziun da giuvenils crescha er il basegn da plazzas da praticum en l'economia. 70% dals custs da salari per las praticantas e per ils praticants vegnan surpigliads dal UCIML, l'uffizi chantunal per industria, mastergn e lavur; 30% da quests custs van a quint da la patruna u dal patrun. Interpresas ch'èn en cas d'engaschar adequatamain ed er d'accumpagnar giuvenils durant in praticum da 6 mais, vegnan supplitgadas d'annunziar las plazzas da praticum al center regiunal responsabel per intermediaziun da lavur (CIL).

Program da giuventetgna Funtauna

In'ulteriura mesira è il program da giuventetgna Funtauna che gida giuvenils dischoccupads a tschertgar ina plazza d'emprendissadi. Il temp da la dischoccupaziun vegn tratg a niz per meglierar - cun agid d'ina instrucziun da scola sistematica - il stadi da furmaziun dals giuvenils, e - sche necessari - er per sviluppar vinavant lur cumpetenza sociala. Actualmain fan 17 giuvenils da 16 fin 19 onns part da quest program.

Surpigliar ina lavur che na correspunda betg a l'atgna professiun

La branscha da turissem e la branscha da construcziun dal chantun Grischun han in grond basegn da forzas da lavur auxiliaras che pon vegnir engaschadas tut tenor la stagiun. Ils centers regiunals per intermediaziun da lavur recumondan e pretendan da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens da surpigliar er activitads che na correspundan betg a l'atgna professiun. Talas activitads temporaras che na correspundan betg a l'atgna professiun èn zunt preziusas en spezial per lavurantas giuvnas e per lavurants giuvens. Ellas na permettan betg mo da prender invista d'autras branschas, mabain portan savens er contacts prezius che pon esser utils per tschertgar ina plazza da lavur adattada. L'experientscha mussa che las patrunas e ch'ils patruns favuriseschan candidatas e candidats che cumprovan - a maun d'activitads che na correspundan betg a l'atgna professiun - ch'ellas e ch'els han la voluntad da lavurar ed èn flexibels.

Schanzas per giuvenils senza furmaziun professiunala

Cunzunt giuvenils che derivan da l'exteriur e che n'han betg ina furmaziun professiunala èn pertutgads pli fitg da la dischoccupaziun en temps economicamain pli difficils. E savens èn er deficits linguistics il motiv ch'i daventa pli difficil u schizunt nunpussaivel d'intermediar quests giuvenils. Per questas persunas dischoccupadas - latiers na tutgan betg mo ils giuvenils - organisescha l'uffizi chantunal per industria, mastergn e lavur regularmain curs da lingua.

Infurmaziuns:

- president da la regenza Hansjörg Trachsel, schef dal departament d'economia publica e fatgs socials, tel. 081 257 23 15

- Paul Schwendener, manader da l'uffizi per industria, mastergn e lavur, tel. 081 257 23 45

Gremi: departament d'economia publica e fatgs socials

Funtauna: rg departament d'economia publica e fatgs socials

09.07.2009