Consultaziun davart ina nova soluziun per las linguas estras en la scola primara e per direcziuns da scola

En las scolas primaras dal chantun Grischun duai vegnir introducida l'instrucziun obligatorica d'englais sco segunda lingua estra a partir da la 5. classa. Ultra da quai duai vegnir cumenzà cun l'emprima lingua estra (rumantsch, talian u tudestg) gia en la 3. empè da en la 4. classa. Quai prevesa il sboz da la revisiun parziala da la lescha davart las scolas popularas dal chantun Grischun (lescha da scola) che la regenza grischuna ha dà en consultaziun.

Il punct central da la revisiun parziala proponida è l'introducziun da l'instrucziun obligatorica d'englais sco segunda lingua estra en las scolas primaras ed en las classas pitschnas a partir da la 5avla classa. Ultra da quai cumenzan tut las scolaras e tut ils scolars cun l'emprima lingua estra in onn pli baud che fin ussa, numnadamain gia en la 3. classa. Quai pertutga - tut tenor la regiun linguistica - il rumantsch, il talian u il tudestg. Questa nova soluziun per las linguas estras en il chantun Grischun resguarda d'ina vart las recumandaziuns e las prescripziuns naziunalas. Da l'autra vart tegna ella quint da las cundiziuns generalas specificas en il Grischun, en spezial da la trilinguitad. En la sessiun d'october dal 2004 ha il cussegl grond incumbensà la regenza da preparar las adattaziuns legalas per introducir l'englais sco rom obligatoric sin il stgalim da la scola primara.

Ultra da quai prevesa il sboz da consultaziun d'introducir contribuziuns chantunalas als custs per las persunas che dirigian scolas primaras, scolas realas u scolas secundaras. Per che questas contribuziuns possian vegnir liberadas, ston vegnir ademplidas premissas minimalas areguard l'engaschament, areguard la scolaziun ed areguard las obligaziuns. Quellas vegnan fixadas en las directivas chantunalas. Il motiv per conceder las contribuziuns èn las pretensiuns augmentadas a la scola ed a las direcziuns da scola.

Dals documents da consultaziun pon ins prender invista sin la pagina d'internet dal departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient, www.ekud.gr.ch. La consultaziun dura fin ils 30 da settember 2007.

Contribuziuns chantunalas pli autas per mantegnair ruinas da chastels en il Grischun

Il mantegniment da ruinas da chastels en il chantun Grischun duai vegnir sustegnì ils proxims diesch onns cun contribuziuns chantunalas pli autas. En il rom dal "project per mantegnair ruinas da chastels en il chantun Grischun" ha la regenza grischuna approvà in credit da 4'730'000 francs als custs per mantegnair differentas ruinas da chastels en il chantun. La regenza vegn a conceder quests meds finanzials or dal fond da la lottaria naziunala mintgamai cun in conclus separà sin basa d'in project concret. Las mesiras per mantegnair e per conservar en tut 25 ruinas da chastels vegnan prendidas durant ils proxims diesch onns, e quai en pliras etappas.

Ruinas da chastels tutgan en il chantun Grischun tar ils monuments architectonics ils pli custaivels da l'istorgia culturala da l'architectura profana dal temp autmedieval e dal temp medieval tardiv. En general contribueschan ellas essenzialmain al caracter unic da la cuntrada da cultura da las valladas. Er anc en il 21avel tschientaner na reflectan ellas betg mo l'identitad da la cultura indigena, ellas èn er attractivas per il turissem. Quai che distingua spezialmain il Grischun è il grond dumber da ca. 250 cumplexs da chastels.

Oz sa chattan bleras ruinas en in stadi pli e pli periclità. Ils ultims 30 onns èn ca. 30 ruinas da chastels e da baselgias vegnidas conservadas e documentadas cun contribuziuns da la confederaziun e dal chantun. En connex cun restauraziuns da chastels han ins pudì quintar durant ils onns passads cun grond sustegn da vart da la confederaziun. En vista a la situaziun finanziala da la confederaziun ed a las reducziuns drasticas dals meds finanzials per la tgira da monuments è la situaziun per il preventiv vegnida fitg critica en quest reguard. Tar divers projects da restauraziun è la confederaziun sa retratga cumplettamain da la finanziaziun.

Per quest motiv duai la tariffa da contribuziun chantunala, ch'è normalmain 16,8 pertschient, vegnir augmentada a 30 pertschient, e quai en il senn d'ina finanziaziun speziala. La tariffa da contribuziun da 30 pertschient vala dentant mo en cas, nua ch'i na vegnan pajadas naginas contribuziuns federalas. L'import total da las contribuziuns chantunalas da 4'730'000 francs para - sch'ils projects vegnan fatgs en etappas entaifer diesch onns - d'esser finanzialmain supportabel. Ils cumplexs da chastels èn repartids en furma relativamain eguala sin las regiuns dal chantun, uschia che las contribuziuns vegnan er pajadas egualmain areguard la politica regiunala.

La revisiun totala da l'ordinaziun davart il register da commerzi vegn sustegnida

La regenza grischuna sustegna da princip la revisiun totala da l'ordinaziun davart il register da commerzi proponida da la confederaziun. Uschia pari d'esser objectivamain correct d'adattar l'ordinaziun davart il register da commerzi sistematicamain al dretg vertent ch'è caracterisà da numerusas revisiuns ed a la pratica usitada. En quest connex vegn simplifitgada er l'applicaziun, quai ch'è in avantatg spezialmain per l'economia. I para er d'esser adequat che la pratica, ch'è sa cumprovada, è vegnida mantegnida per gronda part e che las novaziuns sa restrenschan sin ils fatgs che ston vegnir adattads.

En sia consultaziun beneventescha la regenza la direcziun electronica previsa da registers dal di e dal register principal. Quai correspunda numnadamain a la pratica che vala actualmain. Medemamain beneventescha la regenza che la direcziun da l'uffizi dal register da commerzi è anc adina surlaschada al chantun. Plinavant chatta la regenza che l'introducziun da l'unica instanza da recurs, la quala sto esser in'autoritad giudiziala, saja inditgada per motivs da la constituziunalitad. Tras quai vegn la procedura er pli speditiva. Crititgà vegn percunter ch'il termin planisà per l'entrada en vigur da l'ordinaziun, il 1. da schaner 2008, saja memia curt per adattar il dretg chantunal. Perquai duess vegnir integrada en l'ordinaziun ina disposiziun transitorica per adattar il dretg chantunal.

Da vischnancas e da regiuns

- Igis: Il plan da zonas 1:2'000 revisiun Tardis 2006 dals 21 da matg 2006 da la vischnanca dad Igis vegn approvà.

- Zizers: Il plan da zonas 1:5'000 da la revisiun parziala dal territori industrial Tardis dals 22 d'avrigl 2007 da la vischnanca da Zizers vegn approvà.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Scola professiunala a Cuira: La regenza ha approvà il project da construcziun per endrizzar ina nova stanza professiunala per pastizieras/conditras e per pastiziers/conditers en la scola professiunala a Cuira. Als custs vegn garantida ina contribuziun da construcziun da maximalmain 215'325 francs.

- Uniun grischuna da las firmas d'installaziuns electricas: Il chantun paja - supplementarmain a la contribuziun chantunala da 362'750 ch'era vegnida garantida gia pli baud per il project da construcziun da l'engrondiment dal center da scolaziun da l'uniun grischuna da las firmas d'installaziuns electricas UGIE a Cuira - ina contribuziun da maximalmain 217'650 francs per cuvrir las perditas da las contribuziuns federalas.

- Institut per la perscrutaziun da la cultura grischuna: Per l'emprima part dal project "Collecziun da las chanzuns popularas rumantschas" (titel da lavur) da l'institut per la perscrutaziun da la cultura grischuna vegn concedida ils onns 2007/2008 ina contribuziun da maximalmain 70'000 francs.

- Open airs: Ils open airs "Bündner Festival" (pli baud Scharàns), Bellaluna, Valragn, Trun, Stussavgia, Val Lumnezia, Chapella e Malans vegnan sustegnids cun garanzias da deficit d'ina summa totala da maximalmain 35'000 francs.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 524'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:

- via sursilvana: sanaziun da la cuvrida definitiva en connex cun la sanaziun cunter la canera a Tumein

Fatgs dal persunal

- Urs Flüeler, da Cuira, è vegnì nominà sco suppleant dal manader da l'uffizi da la controlla da finanzas.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 14.06.2007