Nova constituziun chantunala vegn suttamessa ils 18 da matg al pievel

Grischunas e Grischuns pon votar il matg davart la nova constituziun dal chantun Grischun. L'onn 1997 avevan las votantas ed ils votants decidì da reveder totalmain la constituziun chantunala. Ils 18 da matg vegnan las votantas ed ils votants ad avair la pussaivladad da s'exprimer davart il project revisiun totala da la constituziun chantunala cun votaziun da variantas pertutgant la procedura electorala dal cussegl grond. La medema dumengia vegn ord puntg da vista dal chantun er suttamessa a la votaziun la lescha davart la promoziun da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia.

Ultra da quai ha la regenza prendì enconuschientscha dals nov projects federalas che van en votaziun ils 18 da matg, numnadamain:

- midada dals 4 d'october 2002 da la lescha federala davart l'armada e l'administraziun militara (Armada XXI)

- lescha federala dals 4 d'october 2002 davart la protecziun da la populaziun e la protecziun civila

- iniziativa dal pievel "Gea a locaziuns gistas"

- iniziativa dal pievel "per ina dumengia senz'autos per mintga stagiun - in'emprova limitada a quatter onns (iniziativa per las dumengias)"

- iniziativa dal pievel "La sanadad ad in pretsch supportabel (iniziativa da sanadad)"

- iniziativa dal pievel "Medems dretgs per impedids"

- iniziativa dal pievel "Electricitad senza implants nuclears - per ina midada sin il sectur da l'energia e per la serrada progressiva dals implants nuclears (Electricitad senza implants nuclears)"

- iniziativa dal pievel "Moratori plus - per prolungar il moratori da construcziun d'implants nuclears e limitar la ristga nucleara (Moratori plus)"

- iniziativa dal pievel "per ina purschida suffizienta da furmaziun professiunala (Iniziativa da plazzas d'emprendissadi)"

Stadairas publicas cun novas tariffas da taxas

La regenza ha approvà la revisiun parziala da "tariffas da taxas per la mesiraziun", l'uschenumnà reglament da tariffa. En quest connex èn las taxas d'utilisaziun per las stadairas publicas vegnidas auzadas e cumplettadas cun ina nova categoria da pasar. Da nov vegnan er inditgadas las taxas d'utilisaziun per vehichels pesants e martganzias sur 40 tonnas. Ultra da quai èn las tariffas per categoria da pais vegnidas auzadas en media per 15 pertschient. Ellas èn ussa tranter 10 e 35 francs per pasar ina giada e tranter 12 e 49 francs per pasar duas giadas. La davosa adattaziun da las tariffas è ussa diesch onns enavos. Las stadairas publicas vegnan construidas e mantegnidas dal chantun, da las vischnancas u da privats. Las taxas d'utilisaziun vegnan fixadas da la regenza. Tenor ordinaziun davart duairs e cumpetenzas dals chantuns en la mesiraziun (l'ordinaziun dals uffizis da paisas e mesiras) procura il chantun ultra da quai per avunda stadairas publicas.

Las cassas surpiglian tractaments cun "diaphin" per malsognas da dependenza da drogas

Ils servetschs psichiatrics dal Grischun e las cassas svizras da malsauns (santésuisse) han suttascrit ina nova cunvegna. En quest connex vegnan reglads ils custs per ils tractaments ambulants e renconuschids da la cassa da malsauns da las pazientas / dals pazients ch'èn dependents da drogas. La nova cunvegna è vegnida necessaria perquai che l'uffizi federal d'assicuranzas socialas ha ordinà l'admissiun dal preparat "diaphin" en la glista da spezialisaziun. Tractaments per malsognas da dependenza da drogas cun diaphin vegnan uschia surpigliads en il rom da l'assicuranza da malsauns obligatoria e da las cassas. La regenza ha approvà la nova cunvegna.

a vischnancas e regiuns

- A Flem vitg, a Casa d'Uaul ed a Fidaz vegn introducida ina zona cun limitaziun da sveltezza a 30 km/h. La segirezza dal traffic e la qualitad da viver duain uschia vegnir meglieradas en il territori d'abitadi. La regenza ha approvà quest'intenziun da la vischnanca da Flem.

- Ultra da quai ha la regenza approvà divers projects da vischnancas:

- las novas constituziuns communalas da Rueun e d'Alvagni.

- ils statuts da la vischnanca burgaisa da Vaz.

- il statut d'organisaziun dal "Consorzi da scola per las scolas primaras e scolettas dallas vischnauncas da Vuorz ed Andiast". Las duas vischnancas han fusiunà ad ina corporaziun da vischnancas cun dretg public per manar la scola primara, la scolina e las classas pitschnas integradas.

- la planisaziun locala d'Andeer ch'è vegnida revidida parzialmain (midada plan da zonas e plan general da furmaziun territori chasa da scola e Tranter Flimma) e da Suraua (midada plan da zonas e plan general da furmaziun).

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Il project internaziunal "reintroducziun dal tschess barbet en las Alps" vegn 25 onns vegl. Il chantun Grischun ha giugà da l'entschatta davent ina rolla impurtanta. Dapi l'onn 1991 èn vegnids laschads libers en la Val Stabelchod en il parc naziunal 23 utsches giuvens, ils quals cuan ussa a Livigno ed a Bormio. Mez 2003 cumpara il cudesch da Klaus Robin, Jürg Paul Müller e Thomas Pachlatko "Der Bartgeier". La regenza sustegna quest project da cudesch cun ina contribuziun da 10'000 francs.

- La midada da construcziun e la sanaziun energetica da la chasa da persunal e dal stabiliment d'internat da la scola-dimora Masans èn calculadas cun 2,4 milliuns francs. La regenza ha approvà il project preliminar da la fundaziun scola-dimora Cuira e mess en vista ina contribuziun chantunala. Il chantun surpiglia 80 pertschient dals custs imputabels che na pon betg vegnir cuvrids cun contribuziuns federalas.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 13.02.2003