La cumissiun dal cussegl grond beneventa l'introducziun dal screening mammografic en il chantun Grischun

En ina sesida d'in mez di ha la cumissiun dal cussegl grond per sanadad e fatgs socials (CSF) predeliberà dacurt per mauns dal cussegl grond la missiva da la regenza tar la revisiun parziala da la lescha davart l'assicuranza da malsauns e la reducziun da las premias (LARP). A la sesida è sa participada er la cussegliera guvernativa Barbara Janom Steiner.

Il cuntegn da la revisiun parziala è l'introducziun d'in program per il screening mammografic per diagnostitgar a temp il cancer dal sain tenor las directivas da la confederaziun. En Svizra è il cancer dal sain la malsogna da cancer la pli frequenta e la raschun da la mort che vegn chaschunada dal cancer la pli frequenta tar las dunnas. Dunnas tranter 50 e 69 èn spezialmain pertutgadas. Fin ussa vegn fatg in uschenumnà screening opportunistic tar dunnas mo sin dumonda u sin recumandaziun da la media u dal medi ubain da la ginecologa u dal ginecolog. La media u il media ubain la ginecologa u il ginecolog trametta la dunna per ina diagnosa mammografica tempriva ad in institut da radiologia. En quest connex vegn il screening opportunistic savens declerà sco analisa diagnostica e betg sco controlla preventiva, per ch'ils custs vegnian surpigliads da la cassa da malsauns obligatorica. En il cas dal screening organisà percunter - l'uschenumnà screening mammografic - vegnan tut las dunnas en la vegliadetgna da 50 fin 69 onns envidadas mintga dus onns en scrit ad ina mammografia en il rom da controllas da seria cun qualitad controllada. Ils custs per questa controlla ston surpigliar las cassas da malsauns obligatoricas. Questa prestaziun è deliberada da la franschisa e las dunnas che sa participeschan al program ston mo pajar la resalva persunala da 10 pertschient. Per cuntanscher in'acceptanza ed ina quota da participaziun uschè auta sco pussaivel duain vegnir purschids screenings mammografics en almain mintgamai in institut da radiologia en il Grischun dal nord e dal sid.

Ina cumissiun da l'organisaziun mundiala da la sanadad WHO stima che las controllas da seria mammograficas organisadas tar dunnas en la vegliadetgna da 50 fin 70 onns chaschunian ina reducziun da la mortalitad da 15 fin 35 pertschient. Ultra da la reducziun da la mortalitad ston er vegnir resguardads - en connex cun l'efficacitad da programs per il screening mammografic - ils effects positivs d'in tal program per la reducziun da la grevezza da la malsogna: la reducziun da la quota da tumors avanzads - ed uschia l'impediment da grondas operaziuns, da chemoterapias intensivas e dad irradiaziuns extendidas - pon levgiar ils mals da las persunas pertutgadas. La finala han las consequenzas menziunadas dal screening mammografic er in effect positiv per ils custs che vegnan chaschunads da malsognas.

La cumissiun per sanadad e fatgs socials recumonda al cussegl grond d'acceptar il project e da permetter a las dunnas en il chantun Grischun ch'i possia vegnir diagnostitgà uschè baud sco pussaivel il cancer dal sain. Las persunas ch'èn pertutgadas dal cancer han uschia la speranza da betg stuair avair tractaments talmain engrevgiants e d'avair meglras schanzas per guarir. Per la cumissiun èsi dentant impurtant ch'il program saja facultativ per tut las dunnas e che nagina na dastgia sa sentir sfurzada da sa participar a quel. Questa fatschenta vegn tractada dal cussegl grond en la sessiun d'avust.

Infurmaziuns:

Carlo Portner, president da la cumissiun per sanadad e fatgs socials, tel. 081 253 66 55

Gremi: cumissiun per sanadad e fatgs socials

Funtauna: rg cumissiun per sanadad e fatgs socials

15.07.2009