Communicaziun da la regenza dals 16 da december 2010

La regenza grischuna ha approvà la participaziun dal chantun Grischun a la cunvegna administrativa interchantunala davart la collavuraziun computerisada dals chantuns per sclerir delicts da violenza. Uschia po vegnir meglierada la persecuziun da delicts sexuals e da delicts da violenza serials. Ultra da quai ha la regenza adattà a la chareschia las contribuziuns per persunas che basegnan sustegn sco er approvà in nov model da salarisaziun per las emprendistas e per ils emprendists en il sectur da tgira. La finala ha la regenza formulà sias posiziuns tar consultaziuns da la confederaziun.

Il Grischun sa participescha al concordat ViCLAS

Il chantun Grischun sa participescha a la cunvegna administrativa interchantunala dals 2 d'avrigl 2009 davart la collavuraziun computerisada dals chantuns per sclerir delicts da violenza (concordat ViCLAS). Quai ha concludì la regenza grischuna en sia cumpetenza da far cunvegnas administrativas. Ella ha incumbensà la scheffa dal departament da giustia, segirezza e sanadad da suttascriver la participaziun al concordat.

Per incumbensa da la conferenza dals cumandants da las polizias chantunalas da la Svizra maina la polizia chantunala da Berna dapi il matg 2003 – en il senn d'in project da pilot e sco concessiunaria da la Royal Canadian Mounted Police – l'uschenumnà Violent Crime Linkage Analysis System (ViCLAS). Tar quest sistem sa tracti d'in sistem d'analisa computerisà che fusiunescha datas da las polizias chantunalas ed elavura questas datas en il senn d'ina analisa da cas operativa. Questa analisa vegn fatga sin basa dals musters da delicts e da las caracteristicas dal cumportament da delinquentas e da delinquents arrestads. ViCLAS ha en mira da cumbatter effizientamain delicts da violenza e delicts sexuals serials e vegn er duvrà en auters pajais europeics.

Ils 2 d'avrigl 2009 ha la conferenza da las directuras e dals directurs chantunals da giustia e polizia (CDCGP) approvà il text dal concordat ViCLAS e decidì d'introducir definitivamain quest sistem. Fin l'october 2010 han ils chantuns Appenzell dadens, Berna, Friburg, Neuchâtel, Soloturn, Sursilvania, Sutsilvania, Turgovia ed Uri declerà lur participaziun.

Tenor l'avis da la regenza è il sistem ViCLAS sa cumprovà. Ins po partir dal fatg ch'il niz vegn a crescher a lunga vista, sch'il dumber d'unitads da datas sco er dals chantuns participants è pli grond. La persecuziun da delicts sexuals e da delicts da violenza serials po vegnir meglierada cleramain cun la participaziun al concordat ViCLAS. Per il chantun Grischun chaschuna la participaziun custs da circa 44'000 francs per onn.

Las contribuziuns da sustegn vegnan augmentadas pervia da la chareschia

Il chantun Grischun adatta a la chareschia las pauschalas per il basegn fundamental da persunas che basegnan sustegn. La regenza grischuna ha approvà ina revisiun parziala correspundenta da las disposiziuns executivas tar la lescha chantunala da sustegn e mess en vigur quella per il 1. da schaner 2011.

Tar il basegn fundamental per ils custs da viver d'ina persuna s'augmenta la pauschala per mais che vala dapi l'onn 2006 da 960 a 977 francs. Las adattaziuns correspundan a las recumandaziuns da la conferenza svizra da l'agid social (COSAS) d'augmentar ils imports per il basegn fundamental pervia da la chareschia per 1,75 pertschient a partir da l'onn 2011.

Ils salaris da las emprendistas e dals emprendists en il sectur da la tgira duain vegnir adattads

La regenza grischuna ha concludì d'adattar il sistem da salarisaziun da las persunas che absolvan la scolaziun da tgirunza u da tgirunz diplomà da la scola spezialisada superiura (SSS) en il chantun Grischun e d'augmentar ils salaris. La finamira è quella da concepir l'entrada en la scolaziun da tgira da la SSS uschia ch'ella è pli attractiva. Tras quai duai er vegnir fatg frunt a la mancanza da tgirunzas e da tgirunzs che smanatscha.

Ils salaris vegnan adattads a partir dal 1. da schaner 2012 e pajads a las emprendistas ed als emprendists directamain dal center da furmaziun per la sanadad ed ils fatgs socials (CSS). L'emprim onn da scolaziun importa il salari 1'118 francs, il segund onn 1'230 francs ed il terz onn 1'456 francs per mais. La salarisaziun sa drizza tenor las recumandaziuns da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da sanadad (CDS). Il chantun fa quint cun custs totals da circa 2.8 milliuns francs per onn. En quest connex surpiglia il chantun ils custs supplementars da circa 400'000 francs che resultan dal nov model da salarisaziun.

Il sboz da l'ordinaziun davart la tgira d'uffants vegn refusà

La regenza grischuna na po betg approvar il nov sboz per in'ordinaziun davart la tgira extrafamigliara d'uffants (ordinaziun davart la tgira d'uffants) che vegn proponì da la confederaziun. Il motiv èn las mancanzas generalas ch'existan anc adina, sco che la regenza declera en sia resposta da consultaziun.

La regenza è tuttina da l'avis ch'i saja inditgà da reveder las regulaziuns vertentas, perquai che las realitads èn sa midadas decisivamain en quest sectur e perquai che las regulaziuns correspundentas han ina impurtanza considerabla politica, finanziala e sociala.

Tenor l'avis da la regenza cuntegna il nov sboz da l'ordinaziun davart l'assistenza d'uffants incontestablamain meglieraziuns en tscherts secturs. Uschia beneventa ella l'idea da stgaffir posts spezialisads chantunals ed autoritads da permissiun sco ch'ellas existan gia en il Grischun. En il sectur da la tgira durant il di sto la finamira da la revisiun esser quella da dar dapli pais a l'atgna responsabladad dals geniturs. Quest giavisch è gia vegnì exprimì en il rom da la consultaziun tar l'emprim sboz da revisiun.

Entant che la promoziun da l'atgna responsabladad dals geniturs sto vegnir beneventada tar la tgira durant il di, n'è ella tenor la regenza betg il med adattà per cuntanscher la finamira giavischada tar l'assistenza a temp cumplain. Uschia tegna il nov sboz da revisiun memia pauc quint da las regulaziuns necessarias concernent l'assistenza a temp cumplain. L'assistenza a temp cumplain en famiglias da tgira ed en instituziuns è il sectur central da la tgira extrafamigliara, e gist en quest sectur dovran uffants e giuvenils ina protecziun speziala dal stadi.

Armonisziun planisada dal rom penal vegn sustegnida

La regenza grischuna beneventa l'armonisaziun dal rom penal che la confederaziun vul introducir en il cudesch penal svizzer, en la lescha penala militara ed en il dretg penal accessoric. Sco ch'ella scriva en sia resposta da consultaziun sustegna ella l'intent principal dal sboz preliminar. Quel prevesa da suttametter las disposiziuns penalas dal cudesch penal svizzer per l'emprima giada dapi sia introducziun l'onn 1942 ad ina controlla cumplessiva che metta l'accent sin la protecziun dals bains giuridics respectivamain sin la valur dals bains giuridics protegids. La regenza è però da l'avis ch'i saja impurtant che la revisiun servia da princip a la finamira d'armonisar il rom penal e betg da stgaffir novs causals penals u d'introducir la smanatscha da chastis pli severs.

Da vischnancas e da regiuns

Salouf:

La revisiun parziala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Salouf ils 30 da mars 2009, vegn approvada.

Silvaplauna:

La revisiun parziala dals 14 d'avrigl 2010 da la planisaziun locala da la vischnanca da Silvaplauna che ha l'intent da stgaffir novas zonas d'hotel vegn approvada.

Vella:

La revisiun parziala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Vella ils 22 da settember 2010, vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Chasa da persunas attempadas e da tgira Opera Mater Christi a Grono:

Il project da construcziun per substituir l'edifizi da la chasa da persunas attempadas e da tgira Opera Mater Christi a Grono vegn approvà. A l'instituziun responsabla vegn garantida ina contribuziun chantunala maximala da 8'100'000 francs per metter a disposiziun 50 letgs da tgira.

Servetschs psichiatrics dal Grischun:

La contribuziun a l'instituziun responsabla dals servetschs psichiatrics dal Grischun importa 214'700 francs per l'onn 2009.

Post spezialisà per il turissem e per il svilup persistent a Vargistagn:

Il post spezialisà per il turissem e per il svilup persistent a Vargistagn vegn incumbensà da manar vinavant il "post da cumpetenza per in turissem che s'accorda cun la natira e cun la cultura dal Grischun" cun in limita dals custs da 420'000 francs per ils onns 2011 fin 2013.

Chaussas persunalas

Daniel Buschauer

, domicilià a Filisur, è vegnì elegì per il 1. da matg 2011 sco manader da la partiziun "meglieraziuns da structura" sco er sco substitut dal manader da l'uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

16.12.2010