liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Communicaziun da la regenza dals 19 da november 2009

A chaschun da sia ultima sesida ha la regenza grischuna concludì ina revisiun parziala da las ordinaziuns da chatscha e da pestga. Questa revisiun parziala regla da nov l'emissiun da las patentas.

L'emissiun da las patentas da chatscha e da pestga vegn reglada da nov

Il chantun Grischun regla da nov l'emissiun da las patentas da chatscha e da pestga. La regenza grischuna ha approvà la revisiun parziala correspundenta da las ordinaziuns da chatscha e da pestga e las ha messas en vigur per il 1. da schaner 2010.

Nov èsi che a partir da l'onn proxim na vegn l'uffizi da fatgs da polizia e da dretg civil betg pli ad emetter patentas da chatscha e da pestga. Empè da quai duai l'uffizi da chatscha e pestga organisar en il futur l'emissiun da las patentas en moda confurma al basegn ed orientada a la clientella. En quest senn ha l'uffizi er la pussaivladad d'adattar l'emissiun da las patentas als basegns da la clientella che sa midan. Uschia è vegnida tschernida conscientamain ina formulaziun averta en la revisiun parziala. Quella di che las patentas da chatscha e da pestga pon vegnir retratgas tar ils posts ch'èn vegnids inditgads da l'uffizi da chatscha e pestga. Quests posts vegnan publitgads mintgamai en il fegl uffizial dal chantun.

Da vischnancas e da regiuns

Cauco:

A la vischnanca da Cauco vegn garantida ina contribuziun da 12'653 francs als custs supplementars per la renovaziun e per l'engrondiment dal provediment d'aua.

Mon:

A la vischnanca da Mon vegn garantida ina contribuziun dad 8'972 francs als custs supplementars per la renovaziun dal provediment d'aua.

Seglias:

La constituziun da la vischnanca da Seglias dals 14 da settember 2009 vegn approvada.

Castrisch:

La revisiun totala da la planisaziun locala da la vischnanca da Castrisch, concludida ils 24 da mars 2009, vegn approvada.

Suraua:

La revisiun totala da la planisaziun locala da la vischnanca da Suraua dals 26 d'avust 2008 respectivamain dals 31 da mars 2009 vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

"Bursa d'artistas e d'artists a Thun 2010":

Il project "Bursa d'artistas e d'artists a Thun 2010" vegn sustegnì cun ina contribuziun unica da maximalmain 68'000 francs. A la 51. bursa d'artistas e d'artists che ha lieu dals 28 d'avrigl fin ils 2 da matg 2010 a Thun è il chantun Grischun il chantun ospitant.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 400'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:

via da la Lumnezia: lavurs d'impressari, Glion – Cumbel

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

19.11.2009
Nov sistem da sauar per ils curtins chantunals a Cuira

En quatter curtins chantunals a Cuira vegnan installads quest atun novs sistems da sauar. Quels duain meglierar las cundiziuns da viver da las plantas e dals bostgs ch'èn per part degns da vegnir protegids.

Durant lur lunga vita èn bostgs exposts a blers extrems da l'aura. La stgaudada globala cun las periodas sitgas che sa manifesteschan adina pli savens en colliaziun cun grondas chalurs ha consequenzas considerablas per las plantas. Ella indeblescha en spezial la resistenza dals bostgs vegls ch'èn degns da vegnir protegids.

En vista a quests fatgs survegnan sistems da sauar per parcs e per spazis verds publics ina impurtanza adina pli gronda. L'uffizi da construcziun auta ha dà l'incumbensa d'acquistar installaziuns efficazias. Las proximas emnas vegnan installads sistems da sauar sutterrans en il curtin dal museum retic ch'è vegnì concepì da nov, sin la plazza da la regenza, en il curtin da la regenza cun ses fau purpur imposant sco er en l'iert dal museum d'art dal Grischun cun ses sequoias unics. Grazia ad in sistem automatic da ventils e da raits da conducts vegn l'aua dada directamain a las ragischs ed als secturs dal terren che ston vegnir sauads. Quai meglierescha la vitalitad e prolunghescha la vita dals bostgs.

Sco cumplettaziun vegnan ultra da quai plantadas plantas cun flurs rosas ed alvas sin la plazza da la regenza cun sias saivs vivas e cun sias chaglias. Questas strivlas da plantas ch'èn accordadas cun las relaziuns da glisch che vegnan chaschunadas da las differentas fasas da fluriziun dals tigls e dals ischis flureschan fin tard en per l'atun e dattan a la plazza da la regenza in rom degn ed elegant.

Infurmaziuns:

Markus Dünner, architect chantunal, uffizi da construcziun auta, tel. 081 257 36 31

Gremi: uffizi da construcziun auta

Funtauna: rg uffizi da construcziun auta

20.11.2009
Resultats da la votaziun dal pievel dals 29 da november 2009

Projects federals:

Conclus federal dals 3 d'october 2008 davart la creaziun d'ina finanziaziun speziala per incumbensas en il sectur dal traffic aviatic

Participaziun electorala

44,16 pertschient

Gea

36'190

65,42 %

Na

19'133

34,58 %

Iniziativa dal pievel "per in scumond d'exportar material da guerra"

Participaziun electorala

45,92 pertschient

Gea

19'220

32,09 %

Na

40'678

67,91 %

Iniziativa dal pievel "cunter la construcziun da minarets"

Participaziun electorala

46,74 pertschient

Gea

35'791

58,57 %

Na

25'312

41,43 %

La survista detagliada dals resultats (datotecas .pdf e .txt cun la pussaivladad da chargiar sin Voss computer) vegn publitgada en l’internet: www.gr.ch – Publicaziuns - Votaziuns ed elecziuns -

Resultats da votaziun

.

Gremi: Chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg Chanzlia chantunala dal Grischun

29.11.2009
La statistica da pestga grischuna sin mesira

Cun paucs clics da la mieur èn disponiblas las cifras las pli impurtantas davart la pestga en il Grischun. Quest servetsch porscha l'uffizi da chatscha e pestga dal Grischun da nov sin sia pagina d'internet. Quai è ina nova via per tut la Svizra.

Ils resultats da la pestga en la stagiun 2009 n'èn bain anc betg avant maun e tuttina po l'uffizi da chatscha e pestga porscher ina novitad concernent la statistica da pestga. Sin la pagina d'internet da l'uffizi è endrizzà in link, nua ch'ins po retrair in'evaluaziun da la statistica da pestga che resguarda ils agens basegns.

Sco utilisadra u sco utilisader da l'internet han ins la pussaivladad da consultar en mo trais pass ils indicaturs ils pli impurtants areguard la pestga sco il dumber dals peschs ch'ins po pigliar, il dumber d'eveniments da pestga ed il success da la pestga tenor regiun, tenor onn e tenor gener d'aua. Er pon ins consultar il svilup dals indicaturs da pestga dapi l'onn 2002. Tras quai survegnan ins svelt ina impressiun, co che la pestga è sa midada ils ultims onns. Il resultat giavischà po vegnir arcunà sco datoteca da PDF e stampà u exportà parzialmain sco tabella per in'ulteriura elavuraziun individuala.

Cun questa pussaivladad da pudair installar in'evaluaziun persunala sin mesira da la statistica da pestga porscha l'uffizi da chatscha e pestga a la clientella in servetsch che na steva fin oz betg a disposiziun en in tal gener en Svizra. Persunas interessadas han natiralmain er vinavant la pussaivladad – ultra d'applitgar quest nov instrument da consultaziun – da prender invista dals rapports annuals da la statistica da pestga publitgada sin la pagina d'internet da l'uffizi da chatscha e pestga.

Link:

www.jagd-fischerei.gr.ch

(Rubrik: Dienstleistungen - Fischfangstatistik)

Infurmaziuns:

- dr. Marcel Michel, biolog da peschs, uffizi da chatscha e pestga dal Grischun, tel.: 081 257 38 94

Gremi: uffizi da chatscha e pestga

Funtauna: rg uffizi da chatscha e pestga

01.12.2009
La cumissiun dal cussegl grond tracta la strategia d'immobiglias dal chantun

La cumissiun predeliberanta dal cussegl grond è sa fatschentada cun il rapport davart la strategia d'immobiglias dal chantun e davart sia realisaziun a Cuira. En quai che concerna la realisaziun da las variantas s'exprima ina maioritad da la cumissiun per il project "sinergia".

Per la proxima sessiun da december ha la regenza preschentà al cussegl grond il rapport davart la strategia d'immobiglias dal chantun – realisaziun da la strategia a Cuira. En preschientscha da cusseglier guvernativ Stefan Engler ha ina cumissiun dal cussegl grond che vegn presidiada dal deputà Ernst Casty predeliberà il rapport per mauns dal parlament.

La finamira da la strategia d'immobiglias dal chantun è quella da realisar nov centers chantunalas ch'èn repartids en l'entir chantun. En quest connex èn vegnidas fatgas dacurt fusiuns a Landquart, a Glion ed a Roveredo ch'èn gia sa cumprovadas. Er a Cuira datti in potenzial d'optimaziun. Las bleras plazzas da lavur ed ils posts da servetsch sco er ils tschintg departaments sa chattan a passa 40 lieus. Quai chaschuna numerusas situaziuns cun localitads che n'èn betg cuntentaivlas. Ultra da quai chaschuna quai er custs inutils.

La regenza preschenta ussa al cussegl grond trais variantas per realisar ina strategia d'immobiglias a Cuira: il project "sinergia" che prevesa in grond edifizi d'administraziun cun var 725 plazzas da lavur; ina "surbajegiada modulara tenor prioritads" che prevesa in proceder pass per pass cun trais novas construcziuns graduadas areguard il temp; il "mantegniment da la situaziun actuala cun tschertas optimaziuns". Las construcziuns novas tenor las duas emprimas variantas duessan vegnir realisadas sin la parcella Ringstrasse/caserna al vest da Cuira.

Suenter ina discussiun detagliada è la cumissiun predeliberanta dal cussegl grond vegnida a la conclusiun che la finamira da la strategia d'immobiglias per la plazza da Cuira sto esser quella da reunir las plazzas da lavur da l'administraziun chantunala. Pervia da quai è ella s'exprimida per gronda part cunter il mantegniment da la situaziun actuala. Areguard la realisaziun da questa strategia ha la maioritad da la cumissiun alura votà per il project "sinergia" ch'ella resguarda sco pli economic. Ussa èsi chaussa dal cussegl grond da concluder tge strategia ch'el vul recumandar a la regenza da persequitar vinavant.

Infurmaziuns:

president da la cumissiun Ernst Casty, tel. 079 445 48 01

Gremi: cumissiun predeliberanta per il rapport davart la strategia d'immobiglias dal chantun

Funtauna: rg cumissiun predeliberanta per il rapport davart la strategia d'immobiglias dal chantun

03.12.2009
Il nov dretg federal pretenda l'adattaziun da las disposiziuns chantunalas davart il register da commerzi

Las disposiziuns legalas chantunalas davart il register da commerzi duain vegnir adattadas a las prescripziuns federalas midadas. La regenza grischuna ha deliberà la missiva correspundenta concernent la revisiun parziala da la lescha introductiva tar il dretg d'obligaziuns svizzer per mauns dal cussegl grond. Quel vegn a tractar la fatschenta en la sessiun da favrer 2010.

Per il 1. da schaner 2008 aveva la confederaziun revedì totalmain l'ordinaziun federala davart il register da commerzi. Questas adattaziuns han consequenzas per las proceduras e per las cumpetenzas sco er per las instanzas da surveglianza, da recurs e da multas. Er las disposiziuns en connex cun societads che vegnan extinguidas d'uffizi en il register da commerzi ed en connex cun la reinscripziun d'unitads giuridicas extinguidas èn vegnidas midadas.

A las prescripziuns federalas midadas sto ussa er vegnir adattà il dretg chantunal. Uschia ston vegnir regladas da nov la surveglianza dal register da commerzi e la via da recurs. Tenor il dretg vertent è l'autoritad da surveglianza er l'instanza da recurs. Da nov vegni differenzià tranter ina surveglianza administrativa (sco fin ussa il departament d'economia publica e fatgs socials) ed ina instanza da recurs giudiziala (dretgira chantunala).

La finamira da l'adattaziun è quella da pussibilitar cun ina legislaziun concisa proceduras favuraivlas e sveltas. Las novas disposiziuns chantunalas davart il register da commerzi vegnan regladas en la lescha introductiva chantunala tar il dretg d'obligaziuns svizzer. En consequenza po l'ordinaziun executiva dal cussegl grond davart il register da commerzi vegnir abolida.

Infurmaziuns:

president da la regenza Hansjörg Trachsel, schef dal departament d'economia publica e fatgs socials, tel. 081 257 23 01

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

04.12.2009
Ina delegaziun dal parlament da Son Gagl fa ina visita al cussegl grond dal Grischun

Ina delegaziun dal cussegl dal chantun da Son Gagl fa mardi, ils 8 da december 2009, durant la sessiun da december, ina visita a las collegas ed als collegas grischuns a Cuira.

A la testa da la delegaziun songagliaisa da dudesch persunas stattan la presidenta dal cussegl dal chantun Elisabeth Schnider ed il vicepresident dal cussegl dal chantun Walter Locher. Tranter auter vegnan els accumpagnads da las deputadas e dals deputads Felix Bischofberger, Christian Rüegg, Donat Ledergerber, Michael Götte, Barbara Gysi, Andreas Hartmann, Susanne Hoare-Widmer, Thomas Ammann e Benedikt Würth.

Ils giasts dal chantun Son Gagl vegnan retschavids dal president dal cussegl grond Christian Rathgeb e da la vicepresidenta dal cussegl grond Christina Bucher-Brini. Da vart dal Grischun sa participeschan a l'inscunter plinavant ils presidents da fracziun. Il program prevesa d'assister l'avantmezdi a las tractativas currentas dal cussegl grond e da visitar il suentermezdi la citad veglia da Cuira. La visita serva en emprima lingia al barat d'experientschas sco er a la tgira da las relaziuns amicablas.

Infurmaziun per las medias:

A las 10.00 stattan la presidenta dal cussegl dal chantun Son Gagl Elisabeth Schnider, il president dal cussegl grond dal Grischun Christian Rathgeb sco er il vicepresident dal cussegl dal chantun Son Gagl Walter Locher e la vicepresidenta dal cussegl grond dal Grischun Christina Bucher-Brini a disposiziun per ina fotografia tar l'entrada da l'edifizi dal cussegl grond a Cuira.

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

07.12.2009
Suttascrit ina decleraziun d'intenziun davart il futur da l'Engadin Airport

La regenza grischuna vul garantir il manaschi da la plazza aviatica regiunala da Samedan a vista uschè lunga sco pussaivel. Il chantun Grischun e l'Engadin Airport SA han suttascrit ina decleraziun d'intenziun correspundenta. Uschia duai vegnir fatg in contract da dretg da construcziun e da gestiun cumplessiv tranter il chantun e la gestiunaria da la plazza aviatica.

La plazza aviatica regiunala da Samedan sco plazza aviatica la pli auta da l'Europa è in indriz d'infrastructura impurtant per l'Engiadin'ota cun sia orientaziun fermamain turistica. Or d'interess regiunal sco er chantunal vali pia tenor l'avis da la regenza grischuna da mantegnair – ad ina vista uschè lunga sco pussaivel – quest avantatg dal lieu essenzial visavi autras destinaziuns d'enviern cumparegliablas.

Il chantun Grischun e l'Engadin Airport SA han suttascrit ina decleraziun d'intenziun correspundenta ch'è er resultat da l'integraziun da la vischnanca da staziunament e dal barat d'opiniuns cun ils presidents communals da l'Engiadin'ota. La decleraziun d'intenziun ch'è vegnida approvada da la regenza suttastritga il giavisch da mantegnair l'infrastructura aviatica en l'Engiadina a lunga vista. Perquai vegn suttascrit in contract da dretg da construcziun e da gestiun cumplessiv tranter las parts participadas. Quel sto alura vegnir approvà da la regenza. Sco supplement duai vegnir stgaffida en il contract nov la pussaivladad per il maun public da sa participar a la societad gestiunaria.

Garantir il manaschi aviatic a lunga vista

Il partenadi cun il chantun pussibilitescha a l'Engadin Airport SA da mantegnair en l'Engiadina ina infrastructura aviatica segira che correspunda a tut ils standards, e quai er senza in transferiment da la proprietad. Cun il contract da dretg da construcziun previs ed integrond il maun public po il manaschi aviatic – tenor il chantun – vegnir garantì durablamain sin questa plazza aviatica regiunala. Quest contract furma en spezial la basa necessaria per la gestiunaria per insumma pudair investir en la modernisaziun da la plazza aviatica regiunala en l'Engiadin'ota.

Tar las investiziuns che ston vegnir fatgas vi da la plazza aviatica tutga per exempel la sanaziun ed il mantegniment dals edifizis, la dischlocaziun planisada da la via u l'engrondiment da las surfatschas da parcadi per aviuns e per helicopters sco er il project d'engrondiment "Sungate". Uschespert ch'igl èn avant maun las ordinaziuns da l'uffizi federal d'aviatica civila (realisaziun da las disposiziuns da la ICAO sin la plazza aviatica da Samedan sco er la determinaziun dal sistem per la segirezza da sgol futur) ch'èn centralas per la segirezza da planisaziun e d'investiziun da l'Engadin Airport SA, duai vegnir decidì davart las proximas etappas d'amplificaziun.

Infurmaziuns:

- cusseglier guvernativ Stefan Engler, schef dal departament da construcziun, traffic e selvicultura, tel. 081 257 36 01

- Heinz Reber, CEO da l'Engadin Airport SA, tel. 081 851 08 22

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

07.12.2009
Il chantun Grischun extenda la collavuraziun cun il spazi metropolitan da Turitg

Il chantun Grischun è da nov commember associà en l'uniun dal spazi metropolitan da Turitg ed observatur permanent en la conferenza da las regenzas dal spazi metropolitan da Turitg.

La regenza dal chantun Grischun sa mussa cuntenta ch'il Grischun è vegnì acceptà ils 4 da december 2009 sco commember associà en l'uniun dal spazi metropolitan da Turitg. Gia in'emna avant ha la conferenza da las regenzas dal spazi metropolitan da Turitg beneventà il Grischun sco observatur permanent en lur circul.

Il chantun Grischun tgira ina rait da contacts vasts e flexibels. Sco chantun muntagnard ha el en spezial relaziuns tradiziunalmain bunas e multifaras cun chantuns, cun citads e cun vischnancas dal spazi metropolitan da Turitg. Quai è sta il motiv per la regenza grischuna d'engrondir e da rinforzar la collavuraziun cun il spazi metropolitan da Turitg. La regenza è persvadida ch'il chantun Grischun possia surpigliar – er sco commember associà e consultativ – ina rolla impurtanta sco liom tranter la citad e la champagna, tranter la muntogna e la val e contribuir sco partenari fidà ina part essenziala a la concepziun da la politica futura d'aglomeraziun, da metropola e dal territori da muntogna.

L'uniun e la conferenza da las regenzas dal spazi metropolitan da Turitg èn vegnidas fundadas ils 3 da fanadur 2009. Il spazi metropolitan da Turitg cumpiglia actualmain 236 vischnancas en 8 chantuns e furma ina regiun che gioga ina rolla centrala en ils conturns internaziunals e per l'economia publica da la Svizra.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

07.12.2009
GRiforma: l'introducziun en tut l'administraziun chantunala è terminada

Sco planisà terminescha il chantun Grischun la fin da december 2009 l'introducziun da la refurma da l'administraziun GRiforma en tut l'administraziun chantunala entaifer il termin fixà. Ils novs instruments directivs procuran per dapli transparenza en connex cun las prestaziuns statalas e cun lur custs.

Sut il num da project GRiforma ha la regenza grischuna suttamess l'avust 2003 – suenter ina fasa da pilot da 4 onns – al cussegl grond il "rapport davart l'evaluaziun da la fasa d'emprova e davart l'ulteriur andament da la refurma da l'administraziun GRiforma". Sin fundament da quests resultats ha il cussegl grond prolungà la fasa da pilot per 3 ulteriurs onns. L'october 2006 ha il cussegl grond prendì enconuschientscha dal rapport final ed ha approvà l'introducziun en tut l'administraziun en trais etappas. La fin da december 2009 vegn terminada la fasa d'introducziun.

Entaifer il termin fixà midan – cun il preventiv 2010 – ils ultims posts da servetsch da l'administraziun chantunala a quest nov sistem da gestiun. L'introducziun ha pudì vegnir realisada entaifer il spazi da temp fixà sco er cun las resursas persunalas previsas ed ha chaschunà damain custs che supponì oriundamain.

Novaziun essenziala

Il chantun Grischun dispona oz d'instruments directivs generals ch'èn accordads bain in cun l'auter. Ina da las finamiras da GRiforma è stada quella, da detretschar pli fitg las cumpetenzas e las responsabladads politicas, strategicas ed operativas. Il cussegl grond ha fixà la structura da las gruppas da products sco er ils effects, la regenza ha fatg prescripziuns davart las finamiras e davart ils indicaturs. Cun agid da questas acziuns sco er cun midar al preventiv global cun libertads d'agir meglieradas per ils posts da servetsch ha pudì vegnir realisada questa finamira. Da nov vegn er fatga ina calculaziun dals custs e da las prestaziuns. Quest nov sistem directiv procura per dapli transparenza en connex cun las prestaziuns statalas e cun lur custs. En l'avegnir pon vegnir fatgas er evaluaziuns da l'economia da manaschi che stgaffeschan ina basa impurtanta per discussiuns e per decisiuns realpoliticas sin tut ils nivels.

Terminaziun dal project e perspectiva

Cun la terminaziun dal project per la fin da december 2009 vegn schliada l'organisaziun dal project. Latiers tutgan la direcziun dal project e la giunta directiva che ha accumpagnà il project durant l'entira fasa d'introducziun. Il num GRiforma na vegn betg pli utilisà. Las modificaziuns ch'èn colliadas cun la midada a la nova gestiun publica da las prestaziuns statalas èn vegnidas realisadas definitivamain. Ils process ed ils instruments ston dentant vegnir sviluppads vinavant permanentamain er en l'avegnir.

Infurmaziuns:

- cusseglier guvernativ dr. Martin Schmid, schef dal departament da finanzas e vischnancas,

tel. 081 257 32 13

- Sandra Felix, economa per strategia da finanzas/manadra dal project da GRiforma,

tel. 081 257 32 18

Gremi: departament da finanzas e vischnancas

Funtauna: rg departament da finanzas e vischnancas

16.12.2009
Nova direcziun dal museum da la natira dal Grischun e da la biblioteca chantunala

Il departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient ha nominà la successiun per il museum da la natira dal Grischun e per la biblioteca chantunala. Sco nov directur dal museum da la natira dal Grischun è vegnì tschernì Ueli Rehsteiner. La direcziun da la biblioteca chantunala surpiglia Christine Holliger.

Il nov directur dal museum da la natira dal Grischun ha num Ueli Rehsteiner. El è il successur da Jürg Paul Müller che ha manà il museum dapi l'onn 1973 e che va en pensiun per la fin da matg 2010. Rehsteiner, che ha 42 onns, è biolog e lavura dapi set onns tar l'associaziun svizra per la protecziun dals utschels ASPU/BirdLife Svizra.

Tschernì ina nova bibliotecaria chantunala

La nova bibliotecaria chantunala ha num Christine Holliger. Ella surpiglia questa plazza l'avrigl 2010 da Wolfgang Giella che ha manà la biblioteca chantunala dapi la mesadad da l'onn 2004. Holliger ha 54 onns ed è dapi il zercladur 2002 directura da l'institut svizzer per giuventetgna e medias ISGM a Turitg.

Infurmaziuns:

Barbara Gabrielli, manadra da l'uffizi da cultura, tel. 081 254 16 06

Gremi: departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

Funtauna: rg departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

16.12.2009