La regenza propona la basa legala per la fundaziun per innovaziun, svilup e perscrutaziun

La fundaziun grischuna per innovaziun, svilup e perscrutaziun ch'è planisada duai survegnir la basa legala necessaria. Er il project innovativ "novas colliaziuns da traffic" che vegn er finanzià cun meds dal retgav finanzial extraordinari da la banca chantunala grischuna vegn reglà tras questa lescha. La regenza grischuna ha deliberà la missiva correspundenta davart la revisiun parziala da la lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun per mauns dal cussegl grond. Quel vegn a tractar questa fatschenta en la sessiun d'avrigl 2007.

La sessiun da zercladur 2006 aveva il cussegl grond tractà l'utilisaziun dal retgav finanzial extraordinari da la banca chantunala grischuna per projects innovativs. El ha concludi da duvrar ils meds finanzials da circa 100 milliuns francs per ina fundaziun per innovaziun, svilup e perscrutaziun (30 milliuns francs), per la renovaziun dals vaguns da la viafier retica (22 milliuns francs), per la refurma da las structuras communalas (20 milliuns francs), per structuras turisticas cumpetitivas (18 milliuns francs) e per novas colliaziuns da traffic (10 milliuns francs).

Per realisar ils projects "fundaziun per innovaziun, svilup e perscrutaziun" e "novas colliaziuns da traffic" suttametta la regenza grischuna ussa al cussegl grond ina missiva davart la revisiun parziala da la lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun. En quella vegnan regladas explicitamain las basas giuridicas concernent quests dus projects innovativs sco er concernent il project "structuras turisticas cumpetitivas".

Ina fundaziun da dretg privat duai vegnir creada

Per il project "fundaziun per innovaziun, svilup e perscrutaziun" propona la regenza da crear ina fundaziun da dretg privat sco basa legala. Uschia possia vegnir garantida la facultad da la fundaziun. Il medem mument possia l'independenza vegnir observada. La finamira da la fundaziun è quella da rinforzar e da sviluppar vinavant il Grischun sco lieu economic, sco lieu da scolaziun e sco lieu da perscrutaziun, e quai ensemen cun interpresas da l'economia e cun autras instituziuns. Questa finamira duai vegnir cuntanschida tras quai che la fundaziun dat contribuziuns ed emprests da daners ad interpresas, ad instituziuns ed a persunas singulas che han ina relaziun cun il Grischun, e quai per projects extraordinaris da valur agiuntada, da forza innovativa e da persistenza particulara. En il center stat il svilup da products e da servetschs ch'èn novs, ch'èn innovativs e che pon cumpeter sin plaun internaziunal, e quai cun la finamira da stgaffir plazzas da lavur.

La lescha prevesa che la regenza approvescha il document da fundaziun ed elegia il cussegl da fundaziun. Ils detagls davart l'organisaziun e davart ils criteris per conceder contribuziuns ed emprests da daners vegnan fixads dal cussegl da fundaziun en in reglament da fundaziun. Tar las incumbensas centralas dal cussegl da fundaziun tutgi da controllar e da giuditgar ils singuls projects sco er da prender las decisiuns davart las contribuziuns che vegnan concedidas. La facultad da partenza da la fundaziun che sto vegnir creada importa 30 milliuns francs. Quests daners vegnan consegnads dal chantun or dal retgav finanzial extraordinari da la banca chantunala grischuna. Ulteriuras donaziuns da vart dal chantun e da vart da terzas persunas èn pussaivlas.

Per utilisar ils potenzials existents en moda intenziunada e sistematica po la fundaziun crear - tenor la proposta da la regenza - ina professura a la scola auta da tecnica ed economia SATE a Cuira. Quella duai analisar ed elavurar sistematicamain ils potenzials e vegnir finanziada dals retgavs dal chapital da fundaziun. La regenza è persvadida che la creaziun d'ina fundaziun dal dretg privat gidia a cuntanscher las finamiras en moda effizienta ed efficazia, e quai grazia a pauca birocrazia ed a custs raschunaivels. En quest connex exista gia ina buna basa da partenza en il chantun per augmentar anc meglier sias prestaziuns innovativas. Cun 3 scolas autas, cun 19 instituts da perscrutaziun e cun 9 scolas professiunalas superiuras èn avant maun numerusas plazzas da scolaziun en il sectur da la perscrutaziun e da la furmaziun terziara.

Basa legala per il project "novas colliaziuns da traffic"

Cun la revisiun parziala da la lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun duai plinavant vegnir stgaffida la basa legala ch'è necessaria per realisar il project "novas colliaziuns da traffic". Quest project innovativ vul sustegnair la planisaziun da novas colliaziuns en il Grischun ed en il territori alpin che cunfinescha cun il Grischun. Tar quests projects da viafier e da via èsi irrelevant, sch'i sa tracta da novs projects concernent l'infrastructura da traffic u sch'i sa tracta da remplazzar colliaziuns existentas tras ina infrastructura ch'è pli effizienta. En la missiva vegnan numnads sco exempels la colliaziun segira da l'Engiadin'ota cun la Bregaglia durant l'enviern, la nova avertura dal Scanvetg u la tscherna d'in nov sistem da traffic da Cuira a Lai.

Cun ils 10 milliuns francs che stattan a disposiziun duain vegnir finanziads planisaziuns u studis, per che tals projects possian vegnir concretisads areguard la realisabladad, areguard la rentabilitad, areguard la patruna u il patrun da construcziun ed areguard la finanziaziun ed examinads davart lur opportunitad e davart lur funcziunalitad. Tenor la lescha promova il chantun Grischun novas colliaziuns da traffic, sche quellas adempleschan almain ina funcziun d'avertura per ina regiun e sch'ellas empermettan in niz supplementar per l'economia publica. Novas colliaziuns da traffic pon contribuir essenzialmain a meglierar las cundiziuns da viver e da lavurar en las valladas ed en las regiuns e cumbatter lur depopulaziun.

Ulteriurs puncts che vegnan revedids

La finala stgaffescha la revisiun parziala ultra da quai explicitamain la basa legala per il project "structuras cumpetitivas e repartiziun da las incumbensas en il turissem grischun". Quella prevesa ch'i pon vegnir concedidas contribuziuns a terzas persunas, per exempel a destinaziuns che sa furman u ad organisaziuns turisticas pitschnas e mesaunas che fusiuneschan e che s'orienteschan da nov tenor las directivas dal project. En il rom da la revisiun parziala vegn ultra da quai meglierada la basa legala per sustegnair la marca "graubünden"

Ina iniziativa pendenta na po actualmain betg vegnir realisada

L'avrigl 2005 ha la giuvna PCD dal Grischun inoltrà ina dumonda d'iniziativa per stgaffir in fond d'innovaziun per il Grischun. Quel duai vegnir finanzià or dal retgav finanzial extraordinari da la banca chantunala grischuna. L'iniziativa dal pievel per in "fond d'innovaziun per il Grischun" è reussida cun 3'219 suttascripziuns. L'iniziativa formulescha la finamira da duvrar ils meds finanzials èn moda relativamain vasta. Ils projects ch'èn previs dal cussegl grond e da la regenza èn per gronda part identics cun l'intent da l'iniziativa. Schebain ch'igl ha dà en il fratemp discurs da la regenza cun il comité d'iniziativa, insista quel per entant sin la dumonda d'iniziativa. Tenor las explicaziuns da las iniziantas e dals iniziants duai l'iniziativa vegnir retratga pir suenter la che la revisiun parziala è vegnida deliberada dal cussegl grond en la sessiun d'avrigl 2007, e quai en cas ch'il cussegl grond suonda las dumondas da la regenza.

Ils meds finanzials or dal retgav finanzial extraordinari da la banca chantunala grischuna na dastgan betg vegnir duvrads entant che l'iniziativa è pendenta. Ultra da quai è la regenza obligada tenor la lescha da deliberar la missiva correspundenta davart l'iniziativa per mauns dal cussegl grond fin il pli tard ils 27 da mars 2007.

Persuna che dat infurmaziuns:

cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel, schef dal departament da l'intern e da l'economia publica, tel 081 257 23 01

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 02.02.2007