618.100

Lescha introductiva tar la legislaziun federala davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil (LItLEA)

dals 10-12-2008 (versiun dals 01-01-2025)

Il cussegl grond dal chantun Grischun1),

sa basond sin l'art. 31 da la constituziun chantunala2) e sin l'art. 124 al. 2 da la lescha federala davart las persunas estras3), suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 26 d'avust 20084),

concluda:

1. Cumpetenzas ed organisaziun

Delegaziun d'incumbensas

Art. 1 1 La regenza po delegar incumbensas executivas da la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil ad autoritads communalas u federalas sco er ad ulteriuras terzas persunas, sche las premissas necessarias èn ademplidas.

Autoritad giudiziala

Art. 2 1 L'autoritad giudiziala per las mesiras repressivas da la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil è la derschadra singula u il derschader singul da la dretgira chantunala da mesiras repressivas. * 2 … *

Polizia chantunala

Art. 3 1 Per incumbensa dal post da servetsch cumpetent u da l'autoritad giudiziala cumpetenta fa la polizia chantunala scleriments, interrogaziuns, escortas ed arrestaziuns sco er perquisiziuns da persunas, da chaussas e da chasas.

1) PCG 2008/2009, 432 2) DG 110.100 3) CS 142.20 4) pagina 593 * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch

1

618.100

2 En enclegientscha u per incumbensa dal post da servetsch cumpetent exequescha ella mesiras d'allontanament, expulsiuns e mesiras repressivas.

Art. 4

Vischnancas 1. obligaziun da recepziun

1 La regenza po obligar las vischnancas da recepir – a norma dal dumber da lur populaziun – requirentas e requirents d'asil, persunas ch'èn admessas provisoricamain sco er persunas cun in basegn da protecziun.

2 Il chantun po manar agens centers da collocaziun sco er atgnas structuras per prestar l'agid d'urgenza.

3 Sche singulas vischnancas ston supportar grevezzas finanzialas smesiradas, perquai ch'ellas ston procurar per la collocaziun, las conceda la regenza ina gulivaziun finanziala.

2. controlla davart las persunas estras

Art. 5 1 Las vischnancas mainan ina controlla davart las persunas estras. Ellas designeschan l'autoritad ch'è cumpetenta per questa incumbensa. Sch'ellas na fan betg quai, è cumpetenta la suprastanza communala.

Art. 5a * Procedura da multas disciplinaras tenor il dretg federal 1 Las vischnancas incasseschan multas disciplinaras, sche las obligaziuns d'annunziar l'arriv e la partenza vegnan violadas (art. 120 al. 1 lit. a LEst5)).

2 La polizia chantunala incassescha multas disciplinaras en cas da cuntravenziuns cunter l'artitgel 120 alinea 1 literas b fin e LEst.

3 La procedura sa drizza tenor la lescha federala davart las multas disciplinaras6).

2. Obligaziuns e proceduras

Midadas d'adressa ed annunzias

Art. 6 1 Las persunas estras ston annunziar lur arriv e lur partenza a l'autoritad cumpetenta da lur lieu da domicil.

2 Ina midada d'adressa entaifer il lieu da domicil sto vegnir annunziada a l'autoritad cumpetenta entaifer 14 dis. *

Restituziun

Art. 7 1 Il post da servetsch cumpetent dispona che las persunas che han fatg ina decleraziun da garanzia en il rom da la procedura d'entrada d'ina terza persuna stoppian restituir ils custs ch'èn resultads per il maun public.

5) CS 142.20 6) CS 741.03

2

618.100

Art. 8 Controlla tras la media u tras il medi da confidenza 1 Las autoritads cumpetentas pon obligar persunas estras da sa suttametter ad ina controlla tras la media u tras il medi da confidenza, sch'il stadi da sanadad ha ina impurtanza tar l'applicaziun da la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil.

2 Sche la controlla tras la media u tras il medi da confidenza vegn refusada, sto la persuna estra purtar las consequenzas da la mancanza da la cumprova.

Art. 9 Obligaziun da dar infurmaziuns, dretg da prender invista da las actas 1 En connex cun proceduras dal dretg davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil èn tut las autoritads chantunalas e communalas sco er las patrunas ed ils patruns obligads da dar infurmaziuns ed invista da las actas als posts da servetsch cumpetents, sche quels dumondan quai.

2 La regenza fixescha, tge infurmaziuns e tge actas che las autoritads communalas e chantunalas ston communitgar e trametter als posts da servetsch cumpetents senza vegnir intimadas.

3. Integraziun

Promoziun

Art. 10 1 En il rom da las disposiziuns da la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil promovan il chantun e las vischnancas l'integraziun da las persunas estras.

2 En il rom da lur pussaivladads promovan las patrunas ed ils patruns l'integraziun da lur lavurantas estras e da lur lavurants esters.

3 Dals basegns da l'integraziun da dunnas, d'uffants e da giuvenils vegni tegnì quint spezialmain.

Obligaziuns

Art. 11 1 Las persunas estras èn obligadas d'emprender ad enconuscher las cundiziuns da viver e las relaziuns socialas indigenas, da respectar l'urden dal stadi da dretg ed ils princips democratics, d'observar l'urden giuridic svizzer, d'emprender ina lingua chantunala sco er da sa participar – en il rom da lur abilitads – a la vita economica.

2 Ellas ston procurar che lur conjugalas e che lur conjugals, che lur partenarias e che lur partenaris registrads sco er che lur uffants survegnian la furmaziun ch'è necessaria per l'integraziun e per l'egualitad da las schanzas. Plinavant ston las persunas estras dar la pussaivladad ad ellas ed ad els da sa participar a la vita economica, sociala e culturala.

3

618.100

Cunvegnas d'integraziun

Art. 12 1 Tar la concessiun u tar la prolungaziun da permissiuns da dimora u da permissiuns da dimora curta po il post da servetsch cumpetent concluder cunvegnas d'integraziun cun las persunas estras tenor la lescha federala davart las persunas estras.

2 Entaifer lur champ da cumpetenza pon las autoritads chantunalas e communalas concluder – tras obligaziuns legalas – cunvegnas d'integraziun pli extendidas cun las persunas estras.

3 Sche questas obligaziuns na vegnan betg ademplidas senza motivs perstgisabels, prendan las autoritads mesiras en il rom da la basa legala da lur champ da cumpetenza.

Contribuziuns finanzialas

Art. 13 1 Tut tenor il basegn pajan il chantun e las vischnancas contribuziuns finanzialas a projects ed a mesiras per l'integraziun persistenta da persunas estras che han ina dimora durabla e legala en Svizra.

2 La participaziun da las vischnancas als custs importa 50 pertschient da la contribuziun chantunala e sa drizza tenor il dumber d'abitantas e d'abitants da la populaziun residenta permanenta.

3 Contribuziuns finanzialas a projects ed a mesiras d'integraziun vegnan per regla concedidas mo, sch'igl è avant maun ina participaziun finanziala adequata da terzas persunas.

4 Las participantas ed ils participants da projects e da mesiras d'integraziun che vegnan promovids dal stadi ston per regla pajar ina contribuziun adequata als custs.

5 Il chantun e las vischnancas pon concluder in cun l'auter u cun terzas persunas cunvegnas da prestaziun per realisar projects e mesiras d'integraziun.

Pauschala d'integraziun

Art. 14 1 Cumpigliond las autoritads chantunalas e communalas pertutgadas è il post chantunal da contact per dumondas d'integraziun cumpetent per utilisar la pauschala d'integraziun da la confederaziun per emprimas mesiras sco er per promover l'acquisiziun d'ina lingua chantunala e l'integraziun da fugitivas e da fugitivs renconuschids sco er da persunas ch'èn admessas provisoricamain.

Direcziun e coordinaziun

Art. 15 1 La regenza fixescha ils secturs da promoziun e la direcziun strategica da la promoziun chantunala da l'integraziun.

2 Il post da servetsch cumpetent coordinescha ils projects e las mesiras d'integraziun.

Las autoritads chantunalas e las vischnancas al ston consultar, sch'ellas planiseschan mesiras ch'èn relevantas per l'integraziun.

3 Per il post da servetsch chantunal cumpetent designeschan las vischnancas in post da contact per dumondas d'integraziun.

4

618.100

Infurmaziun

Art. 16 1 Il post da servetsch cumpetent garantescha che l'obligaziun d'infurmaziun dal chantun e da las vischnancas tenor il dretg federal vegnia ademplida envers las persunas estras sco er envers la publicitad.

2 El è responsabel per barattar infurmaziuns ed experientschas cun las autoritads chantunalas ch'èn pertutgadas da dumondas da migraziun sco er cun las vischnancas.

4. Mesiras repressivas en il dretg da persunas estras

Relaziuns midadas

Art. 17 1 Il post da servetsch cumpetent abolescha las mesiras repressivas, e quai d'uffizi u sin dumonda da la persuna estra, u las adatta a las relaziuns midadas, sche las premissas per ordinar ina mesira che privescha da la libertad u che restrenscha la libertad sa midan u scrodan.

Art. 18

Tractativa per controllar l'arrest 1. translaziun

1 Sche quai è necessari, engascha l'autoritad giudiziala ina interpreta u in interpret, per che la tractativa possia vegnir translatada en ina lingua che la persuna arrestada chapescha.

2. assistenza giuridica

Art. 19 1 La persuna arrestada ha il dretg da consultar in'assistenza giuridica privata.

2 L'autoritad giudiziala nominescha in'assistenza giuridica uffiziala per la persuna arrestada, sch'ella è basegnusa, sch'i dat difficultads giuridicas u effectivas, sche l'arrest effectiv u pronunzià dura passa 3 mais e sch'ella giavischa in'assistenza giuridica.

3 Avant la tractativa infurmescha il post da servetsch cumpetent la persuna arrestada davart las pussaivladads da consultar in'assistenza giuridica.

3. obligaziun da sa participar, maxima uffiziala

Art. 20 1 La persuna arrestada è obligada da sa participar a la tractativa per controllar l'arrest.

2 En la procedura per controllar l'arrest vala la maxima uffiziala.

4. decisiun e communicaziun da la sentenzia

Art. 21 1 L'autoritad giudiziala decida per regla immediatamain suenter la tractativa a bucca.

2 Sche pussaivel vegn la decisiun communitgada immediatamain a bucca e consegnada posteriuramain en scrit, e quai cun ina motivaziun ed en ina lingua uffiziala.

5

618.100

3 En la decisiun stoi vegnir fatg attent al dretg ed a las premissas per far ina dumonda da vegnir relaschà or da l'arrest.

5. recurs

Art. 21a * 1 Cunter decisiuns da l'autoritad giudiziala poi vegnir fatg recurs tar la Dretgira superiura. * 2 Per la procedura valan las disposiziuns davart il recurs penal confurm al senn.

Prolungaziun da l'arrest d'expulsiun

Art. 22 1 Sche l'expulsiun na po betg vegnir fatga entaifer la durada d'arrest permessa, inoltrescha il post da servetsch cumpetent ina dumonda a l'autoritad giudiziala per prolungar l'arrest, e quai 5 dis da lavur avant la fin da l'arrest.

Prolungaziun da l'arrest pervia d'insubordinaziun

Art. 23 1 Sche la persuna arrestada n'è vinavant betg pronta d'ademplir sia obligaziun da cooperar sco er da partir da la Svizra, inoltrescha il post da servetsch cumpetent ina dumonda a l'autoritad giudiziala per prolungar l'arrest, e quai 5 dis da lavur avant la fin da l'arrest.

Dumonda da vegnir relaschà or da l'arrest

Art. 24 1 Dumondas da vegnir relaschà or da l'arrest ston vegnir inoltradas al post da servetsch cumpetent. Quel trametta la dumonda sco er sia posiziun entaifer 3 dis da lavur a l'autoritad giudiziala per la laschar decider.

2 Per la procedura vegnan applitgads ils artitgels 18 fin 21a da questa lescha confurm al senn. *

Fatgs disciplinars

Art. 25 1 Cuntravenziuns da la persuna arrestada cunter l'urden da la praschun e cunter ordinaziuns dals organs da la praschun en il cas singul vegnan chastiadas cun mesiras disciplinaras.

2 Il post da servetsch ch'è cumpetent per l'execuziun da l'arrest po disponer las suandantas mesiras disciplinaras:

1.

2.

3.

4.

reprimanda en scrit u a bucca;

restricziun u privaziun dal dretg da disponer davart meds finanzials;

transferiment en in'autra cella u en in'autra partiziun;

restricziun u privaziun dal dretg da retrair cudeschs u gasettas sco er dal dretg da tadlar radio e da guardar televisiun;

restricziun u privaziun dal dretg da survegnir visitas e dal contact per telefon;

serrar en en la cella fin maximalmain 10 dis;

arrest fin 14 dis.

5.

6.

7. *

6

618.100

3 Igl è admissibel d'ordinar pliras mesiras disciplinaras a medem temp. La mesira da serrar en en la cella e la mesira da l'arrest na dastgan betg vegnir ordinadas a medem temp.

Art. 26

Custs per la partenza da la Svizra e custs d'execuziun, promoziun dal return

1 La persuna estra sto per regla surpigliar sezza tut ils custs per la partenza da la Svizra sco er tut ils custs d'execuziun.

2 Per promover il return po il post da servetsch cumpetent pajar in agid unic per il return en l'autezza da maximalmain 3000 francs ad ina persuna estra ch'è obligada da bandunar la Svizra. Exclusas da quest agid per il return èn persunas che survegnan prestaziuns d'agid per il return tenor la lescha d'asil7).

3 In dretg da survegnir l'agid chantunal per il return n'exista betg. En la procedura da decisiun n'ha la persuna estra betg la posiziun d'ina partida.

5. Giurisdicziun

5.1. GIURISDICZIUN ADMINISTRATIVA

Prescripziuns da procedura

Art. 27 1 Uschenavant che questa lescha na cuntegna naginas prescripziuns spezialas, vegnan applitgadas las disposiziuns da la lescha davart la giurisdicziun administrativa8) confurm al senn.

Meds legals

Art. 28 1 Cunter l'ordinaziun da l'obligaziun d'annunzia sco er cunter l'ordinaziun da l'assegnaziun d'in lieu da dimora u d'in scumond d'entrar en in tschert territori po la persuna estra far recurs entaifer 10 dis tar l'autoritad giudiziala.

2 L'autoritad giudiziala n'è betg liada vi da las pretensiuns che vegnan fatgas en il recurs.

7) CS 142.31 8) DG 370.100

7

618.100

5.2. GIURISDICZIUN PENALA

Obligaziun da denunzia

Art. 29 1 Las collavuraturas ed ils collavuraturs da las autoritads communalas e chantunalas èn obligads da far ina denunzia penala, sch'ellas e sch'els vegnan a savair da cuntravenziuns cunter prescripziuns da la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil, durant ch'ellas e ch'els exequeschan la legislaziun davart las persunas estras e davart ils fatgs d'asil.

Disposiziuns penalas

Art. 30 1 Cuntravenziuns cunter questa lescha e cunter sias disposiziuns executivas 9) vegnan chastiadas cun ina multa fin 2000 francs.

6. Disposiziuns finalas

Art. 31

Midada da relaschs10)

Dretg transitoric

Art. 32 1 Proceduras pendentas vegnan manadas vinavant tenor il dretg vertent, e quai er suenter che questa lescha è entrada en vigur.

2 La procedura da meds legals sa drizza tenor il nov dretg, sch'il termin per il med legal n'è betg anc scadì il mument ch'il nov dretg entra en vigur.

Referendum, entrada en vigur

Art. 33 1 Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ11).

2 La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur12) da questa lescha.

9) DG 618.120 10) Las midadas dal dretg vertent na vegnan betg inditgadas.

11) Il termin da referendum è scadì ils 18 da mars 2009. Entaifer quest termin n'èn vegnids

inoltrads nagins referendums.

12) Messa en vigur cun CR dals 30 da zercladur 2009 per il 1. d'avust 2009.

8

618.100

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus 10-12-2008 15-06-2010 16-06-2010 16-06-2010 16-06-2010 16-06-2010 31-08-2018 27-08-2021 14-06-2022

Entrada en vigur 01-08-2009 01-12-2010 01-01-2011 01-01-2011 01-01-2011 01-01-2011 01-01-2020 01-01-2022 01-01-2025

Element relasch Art. 6 al. 2 Art. 2 al. 1 Art. 2 al. 2 Art. 21a Art. 24 al. 2 Art. 5a Art. 25 al. 2, 7.

Art. 21a al. 1

Modificaziun emprima versiun midada midada aboliziun integraziun midada integraziun midada midada

Publicaziun en la CUL - - - - - - 2019-029 2021-049 2023-008

9

618.100

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element relasch Art. 2 al. 1 Art. 2 al. 2 Art. 5a Art. 6 al. 2 Art. 21a Art. 21a al. 1 Art. 24 al. 2 Art. 25 al. 2, 7.

Conclus 10-12-2008 16-06-2010 16-06-2010 31-08-2018 15-06-2010 16-06-2010 14-06-2022 16-06-2010 27-08-2021

Entrada en vigur 01-08-2009 01-01-2011 01-01-2011 01-01-2020 01-12-2010 01-01-2011 01-01-2025 01-01-2011 01-01-2022

Modificaziun emprima versiun midada aboliziun integraziun midada integraziun midada midada midada

Publicaziun en la CUL - - - 2019-029 - - 2023-008 - 2021-049

10