Cuntegn
I.	Disposiziuns generalas	3
II.	Cumpetenzas finanzialas	3
A	Suprastonza communala	3
B	Conluvrers communals	4
III.	Procedura per expensas	5
A	Offertas	5
B	Visar e pagar quens e spesas	6
C	Survigilonza	7
IV.	Proceduras finanzialas	8
A	Quen annual	8
B	Plan da finanzas	9
C	Preventiv	9
D	Sistem intern da controlla	11
E	Determinaziuns specialas	11
V.	Determinaziuns finalas	13
Disposiziuns generalas
Cumpetenzas finanzialas
La suprastonza communala relai sebasont sin la constituziun communala, art. 44 alinea 2 punct 6 la suandonta directiva da cumpetenzas finanzialas per sesez:
Suprastonza communala
Conluvrers communals
La suprastonza communala relai suandanta directiva da cumpetenzas finanzialas per ils conluvrers communals en plazza fixa:
Procedura per expensas
Offertas
Visar e pagar quens e spesas
Survigilonza
Proceduras finanzialas
Basond sin la lescha da finanzas dil Cantun Grischun (“Gesetz über den Finanzhaushalt des Kantons Graubünden“) e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas dil Cantun Grischun relai a suprastonza suandantas directivas per las proceduras finanzialas:
Quen annual
Plan da finanzas
Preventiv
Sistem intern da controlla
Determinaziuns specialas
Determinaziuns finalas
Rimnada sistematica
da dretg communal dalla
Vischnaunca da Sagogn
Nummera
0120.02.01.1
Tetel
Directiva da finanzas
Ediziun
Revisiun dils 18.02.2024
Ediziun dils 03.11.2017

Ediziun dils 16.04.2015
Revisiun dils 30.09.2013
Ediziun dils 18.02.2013
Valeivel
05.03.2024
Remarcas preliminaras

Ord motivs da simplificaziun serefereschan indicaziuns da persunas, funcziuns e mistregns en questa publicaziun uffiziala mintgamai sin tuttas schlatteinas, expriu sch’igl ei stipulau explicit zatgei auter.

Davosa correctura informala 05.03.2024 tras Thomas Candrian
Remarcas preliminaras

Ord motivs da simplificaziun serefereschan indicaziuns da persunas, funcziuns e mistregns en questa publicaziun uffiziala mintgamai sin tuttas schlatteinas, expriu sch’igl ei stipulau explicit zatgei auter.

Davosa correctura informala 05.03.2024 tras Thomas Candrian
Intent
Art.
Intent
Menar ina vischnaunca politica pretenda ina clara repartiziun dallas cumpetenzas dils geraus e da tuts conluvrers communals.

Questa directiva duei sclarir las cumpetenzas finanzialas ch’ils geraus e tuts conluvrers communals han ed exprimer il procedere dil preventiv sur l’approbaziun, il cumprar e pagar tut il material dalla vischnauca.

Medemamein vegn il procedere per il quen annual, il plan da finanzas, il preventiv ed il sistem intern da controlla fixaus, quei tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun (“Gesetz über den Finanzhaushalt des Kantons Graubünden“) e la ordinaziun da finanzas per las vischnauncas dil Cantun Grischun (“Finanzhaushalts-verordnung für die Gemeinden”).
Expensas unicas preventivadas

Art.
Expensas unicas preventivadas

Per expensas unicas preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 2’000 CHF:	autonom tras il gerau
- 5’000 CHF:	autonom, 1 offerta
- 20’000 CHF:	autonom, 3 offertas
> 20’000 CHF:	decisiun suprastonza, 3 offertas
Expensas repetitivas preventivadas
Art.
Expensas repetitivas preventivadas
Per expensas repetitivas preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 500 CHF:	autonom tras il gerau
- 2’000 CHF:	autonom, 1 offerta
- 5’000 CHF:	autonom, 3 offertas
> 5’000 CHF:	decisiun suprastonza, 3 offertas
Expensas unicas buc preventivadas

Art.
Expensas unicas buc preventivadas

Per expensas unicas buc preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 500 CHF:	autonom tras il gerau
- 2’000 CHF:	decisiun suprastonza, 1 offerta
> 2’000 CHF:	decisiun suprastonza, 3 offertas
Expensas repetitivas buc
preventivadas

Art.
Expensas repetitivas buc
preventivadas

Per expensas repetitivas buc preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 1’000 CHF:	decisiun suprastonza, 1 offerta
> 1’000 CHF:	decisiun suprastonza, 3 offertas
Expensas unicas preventivadas

Art.
Expensas unicas preventivadas

Per expensas unicas preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 500 CHF:	autonom tras il conluvrer
- 1’000 CHF:	cun orientaziun al gerau
> 1’000 CHF:	decisiun tras gerau surordinau resp. organ cumpetent

Resalvai ein ulteriuras cumpetenzas tenor autras leschas.
Expensas unicas buc preventivadas

Art. 7
Expensas unicas buc preventivadas

Per expensas unicas buc preventivadas vala suandont procedere per la cumpra:

- 200 CHF:	autonom tras il conluvrer
- 500 CHF:	cun orientaziun al gerau
> 500 CHF:	decisiun tras gerau surordinau resp. organ cumpetent
Process Offertas
Art.
Process Offertas
Per ordinari vegn tratg en offertas sco numanu en art. 6 tochen 13. En cass spezials (p. ex. munconza d’alternativas, interess public dominant) sa vegni desistiu sin offertas supplementaras.

Per ordinari vegn surdau la lavur al offrider il pli favoreivel. Tier interess public dominant, motivs da segirtad, munconza qualitad e tier pintgas differenzas sa era in auter offrider vegnir risguardaus. En gliez cass ei da explicar claramein il motiv per ina tala decisiun el protocol e d’inoltrar quel ensemmen cul quen.

Las offertas ein adina d’aschuntar tier il quen e da metter giu cun quel. Il gerau ei responsabels per quei.

Dretg surordinau ei da risguardar (submissiun, avertura dallas offertas etc.)
Basa
Art. 9
Mintga expensa basegna d’ina basa legala (lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 8).

Per evitar problems da cumpetenza e sbagls da cudischaziun vegn fixau il suandont procedere per expensas. Expri da quei ein pagas per tuts collaboraturs communals en plazza ferma.
Process Crediturs
Art. 10
Process Crediturs
Il procedere per pagar quens cumpeglia per ordinari suandonts pass:

Tut ils quens ein d’inoltrar en canzlia communala. Lezza fa ina pretschaffada da quels. En cass che la expensa sa buc claramein vegnir adressada ad in conto metta la chanzlia si il bul da contos ed empleina ora las numeras da conto el “duer” e “haver” schilunsch che quei ei pusseivel. Silsuenter vegn il quen surdaus al gerau responsabel per il ressort.

Il gerau responsabel controllescha che tut ils documents neccesaris ein aschuntai (p.ex. offertas etc.), controllescha ch’il quen ei corrects e fixescha il conto “duer”, sil qual il quen vegn cudischaus e visescha quel silsuenter. El retuorna il quen alla canzlia che metta quel el caum da quens da visar.

Il responsabel gerau da finanzas ni il canzlist controllescha il quen el pricipi da quatter egls e controllescha ch’il conto “duer” ei corrects. Silsuenter vegn il quen visaus da lez.

La canzlia communala paga il quen, dat ad el la nummera da quittanza e metta el egl ordinatur corrispundent.
Quittanzas
Art. 11
Spesas cun quittanzas vegnan tractadas medem sco quens en favur dil conluvrer responsabel. Las quittanzas ein da inoltrar sin in fegl A4 alla canzlia per proceder tenor art. 10.
Spesas
Art. 12
Spesas
Basond sin la lescha da salarisaziun, art. 12 ei il proceder per las spesas sco suandont:

Mintga fin d’in semester tschentan ils commembers dils organs dalla vischnaunca ed ils conluvrers ora il formular da spesas per lur lavurs, sesidas, fixums e spesas. Quel vegn controllaus entras il president dil gremium corrispundent ed inoltraus alla canzlia communala.

Il responsabel gerau da finanzas controllescha las spesas el pricipi da quatter egls e controllescha ch’il conto “duer” ei corrects. Silsuenter vegnan las spesas visadas da lez.

La canzlia communala paga las spesas ed fa la contabilitad per quellas.
Basa
Art. 13
La survigilonza cuntinuada procura ch’ei dat buc surpassaments dil preventiv ed ein in instrument da direcziun per ils geraus.
Process Survigilonza
Art. 14
Process Survigilonza
Mintga 3 meins termetta la canzlia a tuts commembers electronicamein il journal da cudischaziuns cumplett, la bilanza, il quen da gudogn e sperdita ed il quen d’ivestiziuns.

Ils geraus controlleschan ils quens e las cudischaziuns da lur departements. Els ein responsabels che

tut ils quens ein cudischai sigl endretg conto
ch’ils quens surpassan buc il preventiv
sche b) sa buc vegnir adempliu da dumandar credits supplementars per tener en il preventiv.

Tuttas correcturas ein da dar vinavon alla canzlia communala, che controllescha e curreglia ils sbagls.
Process quen annual
Art.
Process quen annual
Il procedere per crear il quel annual cumpeglia per ordinari suandonts pass:

Alla fin dil fevrer reparta l’administraziun communala ils sboz dil quen digl onn vagau a tuts suprastonts. Lez controlleschan las cudischaziuns sin lur contos e communicheschan eventualas correcturas.

Medemamein controllescha il gerau da finanzas entochen miez mars il quen.

Fin mars vegn il quen finalisaus entras il gerau da finanzas e l’administraziun communala. Quei cumpeglia tuttas cudeschaziuns per serrar giu il quen, expriu la repartiziun dil gudogn. Medemamein vegnan las activas e passivas controlladas e currigidas.

Entschatta avrel vegn entras la suprastonza il quen controlaus e la repartiziun dil gudogn vegn decidida.

Il quen vegn mess avon alla cumissiun da quen e gestiun ed alla revisiun externa miez avrel.

La fin avrel vegn mess ensemmen il rapport annual, il messadi per la radunonza communala ed il quen annual ensemmen cun il rapport da revisiun.

Miez matg ha liug la radunonza da quen, alla quala il quen vegn mess avon alla radunonza communala.

Il cuntegn sedrezza tenor la lescha da finanzas art. 11 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 9 - 27.
Process plan da finanzas
Art.
Process plan da finanzas
La suprastonza elaborescha l’entschatta da mintga perioda d’uffeci in plan da finanzas che diregia las finanzas per ils proxims 5 onns.

Quel vegn mintg’onn actualisaus ed addataus alla situaziun.

Ils detagls sedrezzas tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 9 e 13 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 3.
Process Preventiv
Art.
Process Preventiv
Il procedere per crear il preventiv cumpeglia per ordinari suandonts pass:

Basont sin il plan da finanzas prepara la canzlia communala ensemmen cul gerau da finanzas in preventiv per il proxim onn e distribuescha quel all’entschatta da settember a tut ils geraus.

Ils geraus surlavuran il preventiv cun lur informaziuns e desideris e sepreparan per ina sesida da preventiv.

Per ordinari vegnan ils themas discutai a caschun dalla sesida campestra fin september.

La canzlia communala rimna las cefras definitivas e metta ensemmen quellas tier in preventiv provisoric. Quel vegn termess allura alla suprastonza per controlla.

L’entschatta november vegn il preventiv provisoric surluvraus cun las davosas midadas e la cumissiun da quen e gestiun survegn il preventiv provisoric.

La suprastonza fa sche giavischau ina sesida cun la cumissiun da quen e gestiun per explicar il preventiv.

Eventualas davosas midadas vegnan rimnadas e messas entuorn dalla canzlia communala tochen sil pli tard ils 15. da november. Allura vegn il preventiv approbaus per maun dalla radunonza communala. Eventualas midadas vegnan purtadas suenter el plan da finanzas.

Il cuntegn sedrezza tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 5, 6 e 10 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 4.
Process plan da finanzas
Art.
Process plan da finanzas
La suprastonza elaborescha in system intern da controlla.

Ils detagls sedrezzas tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 31.
Cunfin d’activaziun
Art.
Cunfin d’activaziun
Il cunfin d’activaziun munta a francs 25’’000 tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 12.
Pre-finanziaziuns
Art.
Pre-finanziaziuns
La creaziun da prefinanziaziuns ei pusseivla tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 18.
Amortisaziuns ordinarias
Art.
Amortisaziuns ordinarias
Amortisaziuns ordinarias vegnan fatgas cun la moda lineara tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 27 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 28.

Las amortisaziuns entscheivan cun l’entschatta dil diever tenor las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 22.
Cumpetenza per la deliberaziun da creditas accessorics
Art.
Cumpetenza per la deliberaziun da creditas accessorics
Survargan ils cuosts il credit lubiu, sche sa la suprastonza communala conceder in credit accessoric enteifer lur cumpetenzas finanzialas tenor art. 44 dalla constituziun.

Survarga il credit la cumpetenza dalla suprastonza ed ein neginas autras raschuns da deliberaziun tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 20 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 8 dadas, sche sto la damonda vegnir tschentada agl organ cumpetent da decider.
Amortisaziuns supplementaras
Art.
Amortisaziuns supplementaras
Amortisaziuns supplementaras ein pusseivlas e sedrezzan tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 28 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 24, schilunsch che negina lescha surordinada stipulescha zatgei auter.
Ritmus da valetaziun
Art.
Ritmus da valetaziun
Il ritmus da valetaziun per baghetgs ed terren dalla facultad finanziala muntan a 10 onns e sedrezzan tenor la lescha da finanzas dil Cantun Grischun, art. 27 e las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 20, schilunsch che negina lescha surordinada stipulescha zatgei auter.
Scuntradas internas
Art.
Scuntradas internas
Scuntradas internas sedrezzas tenor ils cuosts effectivs tenor las ordinaziun da finanzas per las vischnauncas art. 16. Ellas vegnan scuntradas entras ina clav da repartga sco suandont:

Per persunal vegn scuntrau ils cuosts dil persunal effectivs, inclus tut las assiguranzas, equipament ed infrastructura neccesari per saver execuir las lavurs, e quei tenor las uras da lavur.

Per infrastructura ils cuosts da quella, inclus ils cuosts dil persunal che mantegn e schubregia l’infrastuctura, inclus tut las assiguranzas ed il equipament neccesari, e quei tenor la surfatscha dalla infrastructura ni, en cass che la surfatscha vegn nezzegiada tras pliras partidas, entras la surfatscha ed il diever.
Vigur
Art. 26
Vigur
Questa directiva entra en vigur suenter ch’ella ei vegnida approbada dalla suprastonza communala.

Questa directiva remplazza tuttas directivas anteriuras.
Ediziun approbada dalla Suprastonza communala ils
05.03.2024
Ediziun approbada dalla Radunonza communala ils
-
Ediziun approbada dalla Regenza dil cantun GR ils
-
Directiva da finanzas
Rimnada sistematica da dretg communal	Pagina 2 da 12
Directiva da finanzas - Determinaziuns finalas	05.03.2024
Rimnada sistematica da dretg communal	Pagina 2 da 12