In onn suenter las malauras dal november 2002

Grazia a l'aura favuraivla han las lavurs da rumida e da reparaziun pudì vegnir fatgas tenor plan en las regiuns da malaura. Las lavurs ch'èn vegnidas resguardadas sco urgentas han pudì vegnir terminadas avant il cumenzament da l'enviern. Il rest da las lavurs vegn fatg l'onn che vegn. La summa totala dals donns da var 150 milliuns francs, stimada paucas emnas suenter las malauras, è sa cumprovada. Als custs restants per las vischnancas da 80 milliuns francs sa participeschan la confederaziun ed il chantun cun var 60 milliuns francs. Entradas da donnaziuns da var 6 milliuns francs duain minimisar ils custs restants ch'èn anc avant maun. Per il chantun resultan custs da 17 milliuns francs per reparar ils donns vi da la rait da vias chantunalas.

Ils maletgs èn anc en buna memoria: precipitaziuns extraordinarias durant trais dis, nundumbraivlas sbuvadas e bovas grondas, acziuns da salvament dramaticas, donns da gronda surfatscha vi dal terren e vi da las infrastructuras, ina vasta clamada en servetsch da pumpiers, da l'armada e da la protecziun civila, ina buna superaziun dals eveniments en las vischnancas e ... blera fortuna! Quai èn in pèr datas caracteristicas da las malauras da la mesadad dal november 2002.

Bilantscha dals donns

Da devastaziuns e destrucziuns èn vegnidas pertutgadas totalmain 164 da las 208 vischnancas en moda e dimensiun differenta. Da las vischnancas èn vegnids rapportads en tut 395 cas da donns. Quels han pertutgà terren da cultira devastà, sendas ed ovras da protecziun ruinadas sco er scarpas glischnadas e valluns emplenids cun material. Tar l'assicuranza d'edifizis èn vegnidas inoltradas ultra da quai 640 annunzias da donns. La summa totala dals donns chaschunads da las malauras importa var 150 milliuns francs.

Rumida e reparaziun

Appartegnents da la protecziun civila e da l'armada han prestà en ina emprima fasa lavurs preziusas e bainvisas da rumida e da reparatura. Suenter èn vegnidas fatgas da las vischnancas las lavurs da reparaziun tenor prioritad. Latiers èn stadas en il center sco mesiras immediatas da reconstruir ina protecziun commensurada cunter aua gronda, far liber letgs d'uals e segirar scarpas instabilas. La rumida svelta da terren da cultira avess gì da reducir las perditas da racolta. L'aura favuraivla ha pussibilità che las lavurs ch'eran vegnidas resguardadas sco urgentas han pudì vegnir terminadas quest onn. L'assicuranza d'edifizis da sia vart ha pudì reglar ed indemnisar quest onn la pli gronda part dals donns annunziads.

Finanziaziun

Las assicuranzas han pajà contribuziuns da 30 milliuns francs (cumpriu la cassa per donns elementars) a la summa totala dals donns da var 150 milliuns francs, e quai oravant tut a possessurs d'edifizis sco er a la viafier retica. Als custs da var 80 milliuns francs che resultan per las vischnancas han la confederaziun ed il chantun pajà contribuziuns da 60 milliuns francs, 40 milliuns francs da quels mo la confederaziun. Latiers èn vegnids 20 milliuns francs da la confederaziun per ils donns da la viafier retica. Uschia dastgassan restar a las vischnancas custs restants da var 20 milliuns francs. Cun il retgav da diversas acziuns da collecta da var 6 milliuns francs pon quests custs restants vegnir minimisads vinavant. Numerus projects èn gia cumpensads.

Ils custs dal chantun importan totalmain 37 milliuns francs, da quels èn 20 milliuns francs contribuziuns a las vischnancas. La regenza ha drizzà al cussegl federal ina dumonda per agid spezial en la dimensiun da cas cumparegliabels en autras regiuns da la Svizra.

Sco agid immediat, agid transitori ed agid subsidiar è ultra da quai gia vegnida pajada a persunas privatas la summa da var 250'000 francs per cas da direzza.

Tant las vischnancas sco er ils uffizis chantunals han prestà lavur extraordinaria. Las lavurs da reconstrucziun, planisadas ed exequidas tenor prioritad, han uschia pudì vegnir terminadas per gronda part entaifer in onn.

Davart la bilantscha dals donns, la reparaziun dals donns ed ils criteris per l'attribuziun da meds finanzials (incl. las donaziuns) vegnan las vischnancas infurmadas proximamain en moda directa e detagliada d'ina cumissiun "donns da malaura" ch'è vegnida installada aposta per quai.

Chargiar

qua

ulteriuras infurmaziuns detagliadas e galarias da maletgs sin l'agen computer.

Gremi: Cummissiun donns da malaura

Funtauna: rg Cummissiun donns da malaura

Data: 12.11.2003