Entschatta da la revisiun totala da la constituziun chantunala

La regenza numna ina cumissiun per la constituziun. Questa cumissiun ha l'incarica d'elavurar in sboz per ina nova constituziun.

Ina cumissiun per la constituziun da bunamain 30 persunas duai elavurar en il Grischun in sboz per ina nova lescha fundamentala. La cumposiziun da la cumissiun è fitg vasta e tegna quint da la gronda varietad dal chantun. Ultra da las grondas partidas chantunalas èn represchentadas er gruppas d'ordaifer il parlament. En pli fan part da la cumissiun ils dus experts prof. dr. Tobias Jaag e PD dr. Tomas Poledna sco er represchentants da l'administraziun e da las dretgiras chantunalas. La cumissiun per la constituziun stat sut il presidi da cusseglier guvernativ dr. Peter Aliesch, schef dal departament da giustia, polizia e sanitad.

L'incarica a la cumissiun per la constituziun è d'elavurar in sboz da la constituziun per mauns da la regenza e da rediger in rapport explicativ latiers. I sa tracta spezialmain da preschentar las pussaivladads per midadas ch'èn giavischablas u necessarias. En dumondas dispitaivlas po la cumissiun recumandar soluziuns u proponer differentas variantas a la regenza. La valitaziun politica conclusiva resta resalvada a la regenza. La basa per las lavurs da la cumissiun èn las lavurs preliminaras da l'administraziun e dals dus experts.

La cooperaziun da tut las burgaisas ed ils burgais è garantida. En ina vasta procedura da consultaziun vegnan els a pudair prender posiziun davart il sboz da la constituziun. Ultra da quai vegn la publicitad orientada regularmain tras las medias davart il stadi da las lavurs. Ina "chascha da brevs per la constituziun" er da spezia electronica accepta las propostas da la populaziun durant l'entira durada da las lavurs.

La finamira da la revisiun totala è da crear ina lescha fundamentala manaivla al burgais e progressiva che rinforza quai ch'è sa cumprovà ed introducescha las novaziuns necessarias. L'abilitad d'agir dal chantun duai vegnir garantida per l'avegnir. La nova constituziun chantunala sto satisfar en emprima lingia a las suandantas pretaisas:

-

L'organisaziun dal chantun è furmada a moda manaivla ed empernaivla per il burgais.

-

La classificaziun da l'administraziun dat la pussaivladad a tut ils plauns chantunals d'ademplir lur cumpetenzas a moda efficazia ed economica.

-

Ils dretgs dal pievel sin plaun chantunal garanteschan ina procedura da decisiun democratica e medemamain confurma a la materia ed al temp.

-

La structura da la constituziun è chapibla per tuts e logica.

Il settember 1997 han las votantas ed ils votants decidì cun gronda majoritad che la constituziun chantunala dal Grischun saja da suttametter ad ina revisiun totala. Els han dat suatientscha a la proposta da la regenza e dal cussegl grond. La procedura correspunda a la procedura legislativa usitada. Questa moda da procedura è vegnida concludida dal cussegl grond sin proposta da la regenza.

Cumposiziun da la cumissiun per la constituziun:

cusseglier guvernativ dr. Peter Aliesch (president)

Beatrice Baselgia

Andrea Bianchi

Benno Burtscher

dr. Martin Bundi

Remo Cavegn

dr. Werner Caviezel

Anna-Alice Dazzi Gross

Walter Decurtins

dr. Marco Ettisberger

Sandra Felix

Thomas Hensel

dr. Hans Joos

Gieri Luzi

Margrith Raschein-Patt

Christian Rathgeb

Luca Tenchio

Hansjörg Trachsel

Christian Walther

PD dr. Tomas Poledna (expert)

prof. dr. Tobias Jaag (expert)

dr. Alex Schmid (president da la dretgira chantunala)

dr. Johann Martin Schmid (president da la dretgira administrativa)

dr. Claudio Riesen (chancelier)

Willi Berger (secretari dal DFM)

Christian Boner (secretari dal DIEP)

Alberto Crameri (secretari dal DCTS)

Mathias Fässler (secretari dal DGPS)

dr. Silvio Jörg (secretari dal DECA)

Data: 29.01.1998

Funtauna: rg Chanzlia chantunala dal Grischun