Instrucziun bilingua: la regenza sustegna a Trin l'experiment da scola limità

La vischnanca da Trin maina ina scola primara rumantscha. Dapi passa 25 onns è però la part da l'instrucziun en lingua tudestga pli auta ch'en autras scolas rumantschas. Ils proxims sis onns vegn la part da las lecziuns tudestgas a s'augmentar anc ina giada cleramain. La regenza ha approvà in experiment da scola limità. En quel vegnan instruidas en tudestg la matematica gia a partir da la 1. classa ed en la 1. fin 3. classa da nov mintgamai duas lecziuns supplementaras. L'instrucziun da realias (geografia, istorgia ed instrucziun da la natira) en la 5. e 6. classa ch'è fin ussa vegnida dada en tudestg, succeda perencunter puspè en rumantsch. L'extensiun planisada da la lingua tudestga en la scola primara da Trin na sa lascha betg cumpensar sin il stgalim superiur che vegn manà ensemen cun Tumein; per quai è quel memia pitschen. Perquai n'ademplescha quest model er betg las directivas chantunalas existentas "per manar scolas bilinguas u singulas partiziuns da classas en il senn d'ina immersiun parziala" sco che quai vegn per exempel fatg tar l'experiment da scola a Samedan.

L'experiment da scola a Trin vegn evaluà sistematicamain. En sis onns vegn decidì definitivamain sin basa dal resultat.

La gronda part da las lecziuns tudestgas en la scola primara da Trin sto vegnir attribuida a la fusiun dals dus stgalims superiurs da la scola populara da Trin e da Tumein. Per motivs organisatoris han da quel temp, l'onn 1978, stuì vegnir instruids en tudestg il rom matematica e duas lecziuns da realias gia en la 5. e 6. classa. L'ultim temp hai adina puspè dà discussiuns tranter geniturs e las persunas d'instrcuziun davart la lingua da scola da Trin.

Consultaziuns a la confederaziun

- Departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun: La regenza pretenda en sia consultaziun a l'uffizi federal da traffic d'approvar la dumonda da concessiun dals runals Veulden SA per construir ina sutgera Veulden-Mutta che remplazza il stabiliment odiern.

- Departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun: La regenza n'ha inoltrà naginas resalvas essenzialas cunter il sboz da la "ordinaziun davart il traffic transcunfinal cun organissems geneticamain modifitgads".

- Departament federal da l'intern: La regenza dat en general in giudicament positiv davart la midada da la "ordinaziun davart la prevenziun professiunala per vegliadetgna, survivents ed invaliditad". Spezialmain beneventadas vegnan las regulaziuns en las disposiziuns transitorias concernent la tariffa da conversiun minimala e la vegliadetgna ordinaria da renta. Las cassas da pensiun han spetgà questas cifras concretas.

- Departament federal da finanzas: La revisiun totala da la lescha davart ils fonds d'investiziun (nov: lescha federala davart las investiziuns collectivas da chapital) vegn beneventada or dal puntg da vista da la politica da finanzas. Uschia vegnia la Svizra pli attractiva sco plazza da fonds e da finanzas, scriva la regenza en sia consultaziun a la cumissiun federala da bancas.

Da vischnancas e regiuns

- Breil: La regenza ha approvà la planisaziun d'utilisaziun per la nova plazza da golf "Tschuppina" inclusiv ils stabiliments per exercitar da dar golf enturn il lai da Breil (plazza da golf da 18 foras e plazza d'exercizi da 9 foras). Il recurs da las organisaziuns per l'ambient WWF, Pro Natura e fundaziun svizra per la protecziun da la cuntrada è vegnì refusà da la regenza.

- Saas en il Partenz: Il project per construir da nov la halla da sport "Quadera" è vegnì approvà. La contribuziun da construcziun chantunala importa var 600 000 francs.

- Occurrenza da sport: La regenza da approvà il traject dal swisspower gigatlon 2004 dals 3 da fanadur. Il traject per velos da cursa maina da Vicosoprano sur ils pass dal Malögia e da l'Alvra a Seglias, il traject per mountainbikes maina da Seglias sur Versomi, Stussavgia e Val S. Pieder a Flem. Avant che las curriduras ed ils curridurs prendan la via da Flem a Bogn Ragaz sut ils pes, sa mesiran las nudadras ed ils nudaders en il lai da Cauma.

Projects da vias

Per var 6,6 milliuns francs ha la regenza approvà differentas lavurs da construcziun vi da trajects da vias e punts da la rait da vias dal Grischun:

- Soazza en il vitg (Pont de la Colomba-Cà Mantovani)

- A 13, San Bernardin nord - La Punt (tunnel Traversa, punt Traversa, Traversa sid, rampa d'access Rofla, tunnel Rofla)

- via da l'Alvra

- via dal Güglia (Rona-Crap)

- via dal Partenz (Fideris Au-Inner Äuli)

- sviament da Claustra (Tschägibach-Sunnibergbrücke, access Selfranga)

chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 13.05.2004