La regenza vul realisar in program pli vast per sanar la canera per lung da la A13

La regenza grischuna vul laschar construir per lung da la via naziunala A13 en 15 vischnancas paraids da protecziun cunter la canera. En ina brev al departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun (DATEC) dumonda ella a la confederaziun da prender si las mesiras da sanaziun da canera preschentadas en il program per la construcziun da las vias naziunalas. Ils custs totals per il program da sanaziun da canera proponì vegnan stimads sin 27 milliuns francs. Tenor il dretg valaivel èn mesiras en furma da paraids da protecziun cunter la canera realisablas mo sin paucas parts da la A13 perquai che la limita d'immissiun decisiva vegn be surpassada tar singulas immobiglias. Examinaziuns da las rutas da transit da las Alps han però mussà ch'ils disturbis resentids da la populaziun concordeschan da princip mo fitg mal cun las limitas da canera valaivlas. Il traffic da deviaziun sur la ruta dal San Bernardin ha ultra da quai augmentà cleramain la problematica da canera.

LISS: Suenter la votaziun dal pievel entschaiva la construcziun dal center da furmaziun

Suenter la votaziun dal pievel da la dumengia passada ha la regenza grischuna mess en vigur per il 1. da schaner 2003 la lescha davart ils instituts da furmaziun per la sanadad ed ils fatgs socials LISS. Entras l'acceptaziun dal pievel da quest project vegnan fatgas a partir dad oz las preparativas per surpigliar la scola professiunala da sanadad e tgira da malsauns, la scola interconfessiunala per sanadad e tgira da malsauns, la scola grischuna da tgira sin il sectur psicosocial sco er da partiziuns betg seminaristicas da la scola da dunnas dal Grischun e per transferir quellas en il center da furmaziun.

En la fasa da transiziun che suonda vegni a sa tractar l'emprim da cuntinuar cun la concentraziun operativa da las scolas, da prender en maun la realisaziun sin plaun chantunal da las refurmas da furmaziun en las professiuns da sanadad e socialas sco er da sviluppar vinavant l'integraziun da las professiuns da sanadad e socialas en il departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient. Per quest intent ha la regenza numnà in cussegl da scola ad interim ed ina manadra da fatschenta. Tut ils commembers dal cussegl da scola ad interim han gia cooperà dapi l'onn 1999 en il rom dal project "Coordinaziun da furmaziun per professiuns da sanadad CFS": Claudio Lardi, cusseglier guvernativ (president), Béatrice Riesen, commembra da la cumissiun da cussegliaziun per dumondas da la furmaziun da las dunnas, Ursina Valsecchi, presidenta da la federaziun da las chasas ed ospitals dal Grischun, Urs Brasser, secretari da finanzas, Gion Claudio Candinas, secretari dal departament da sanitad e dals fatgs socials, Hermann Laim, secretari dal departament d'educaziun. Sco manadra da fatschenta vegn numnada la manadra dal project CFS d'enfin uss, Veronika Niederhauser.

Agid finanzial per la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia: pli paucs reglaments e gista repartiziun dals meds federals

La lescha federala davart l'agid finanzial per la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia vegn discutada en il parlament. Il program d'impuls da la confederaziun duai esser limità sin otg onns (proposta dal cussegl dals chantuns) e sustegnair da princip novas offertas da la tgira d'uffants, las qualas èn vegnidas amplifitgadas considerablamain, durant maximalmain trais onns. La regenza grischuna è ussa s'exprimida davart il sboz da l'ordinaziun executiva correspundenta (impuls da finanziaziun per posts d'assistenza cumplementara a la famiglia) visavi al departament federal da l'intern. La regenza beneventa da princip ch'i vegnia renunzià en l'ordinaziun ad in grad da reglamentaziun memia grond per betg periclitar l'amplificaziun, giavischada explicitamain, da las novas offertas. Plinavant duai mintga chantun avair la pussaivladad da retrair durant ils impuls da finanziaziun ils daners federals proporziunalmain a la part da sia populaziun.

Tar las singulas disposiziuns da l'ordinaziun executiva giavischa la regenza ina clausula excepziunala en il sectur da las pretaisas minimalas, sco p. ex. sin il champ dals plazs, da las uras da tgira per emna u dals dis d'avertura per onn. Chantuns cun numerusas vischnancas pitschnas e lungas distanzas duain en cas motivads pudair variar dal standard minimal, cunquai che las offertas per la tgira d'uffants na duajan betg mo vegnir realisads en centers geografics, mabain er al domicil da la famiglia. Sco autoritad executiva prevesa il sboz da lescha l'uffizi federal da las assicuranzas socialas.

Ulteriuras consultaziuns a la confederaziun

- Consultaziuns a l'uffizi federal d'ambient, guaud e cuntrada: La regenza grischuna na fa naginas objecziuns cunter la recepziun da l'uniun d'iniziativa da las Alps en la glista da las organisaziuns legitimadas da far recurs.

- Posiziun a maun dal departament federal da l'economia publica: La regenza considerescha l'augment dal limit da la valur en lita en proceduras da la protecziun da consuments e da la concurrenza illoiala da 8000 sin 20'000 francs sco giustifitgà. Ella po perquai approvar il sboz.

Contribuziuns chantunalas a differentas organsaziuns ed instituziuns

- Al forum economic dal Grischun ha la regenza grischuna garantì totalmain ina contribuziun da 120'000 francs per sia lavur generala durant l'onn 2002 e per ils projects parzials "Concept directiv per l'economia dal Grischun", "Cooperaziuns d'hotel e regulaziun da successiun" sco er "Strategia da turissem dal Grischun".

- Per la federaziun forestala dal Grischun "Selva" ha la regenza approvà per l'onn 2002 ina contribuziun da 80'000 francs per la promoziun da l'economia forestala e l'economia da laina.

- Or dals meds da la lottaria interchantunala ha la regenza grischuna garantì a l'uniun d'economia da chasa dal Grischun ina contribuziun da 20'000 francs per ils emprims trais onns da gestiun e per l'installaziun d'in servetsch da tegnairchasa.

- La regenza ha tractà 10 dumondas per contribuziuns da Sport-Toto ed approvà per quellas ina summa totala da maximal 94'000 francs.

Or da vischnancas e regiuns

- La regenza grischuna è sa fatschentada cun la revisiun parziala da la planisaziun locala da las vischnancas da Tujetsch, Tschlin e Says ed ha approvà ils meds da planisaziun ch'èn vegnids inoltrads, cun correcturas, resalvas, indicaziuns e recumandaziuns.

- La vischnanca da Poschiavo survegn per la realisaziun d'in passadi da peduns per lung da la via dal Bernina a San Carlo ina contribuziun chantunala maximala da circa 189'000 francs.

Persunal

- Marcel Suter è vegnì tschernì sco schef da stab da la polizia chantunala dal Grischun. Marcel Suter è ozendi manader dal servetsch giuridic da l'uffizi da construcziun bassa dal Grischun.

- Sco segund suppleant dal cumandant da la polizia chantunala dal Grischun (schef persunal/scolaziun) è vegnì tschernì Robert Willi.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 26.09.2002