liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Las ambassaduras ed ils ambassadurs da la gruppa Asia/Pacific fan ina visita a la regenza grischuna

Las ambassaduras ed ils ambassadurs da la gruppa Asia/Pacific (GASPA) visitan venderdi, ils 16 da zercladur 2006, il Grischun. La delegaziun vegn manada dal doyen da las ambassaduras e dals ambassadurs da la GASPA, sia excellenza Ri Tcheul, ambassadur da la republica populara democratica da Corea. Ambassaduras ed ambassadurs da totalmain 11 pajais fan part da la delegaziun da 21 persunas. Represchentads èn la republica populara democratica da Corea, la republica da las Filippinas, la republica islama da Pakistan, la republica populara da la China, la republica da Corea, il reginavel da Bhutan, Nepal, la republica socialista da Vietnam, la republica d'Indonesia, la republica d'India sco er Malaisia. Ospitantas resp. ospitants èn il president da la regenza Claudio Lardi, la cussegliera guvernativa Eveline Widmer-Schlumpf, il cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel, il chancelier Claudio Riesen sco er Olivier Federspiel, directur da Grischun vacanzas. Suenter il bainvegni dals giasts a Cuira è previsa ina visita sin il plantahof a Landquart. Suenter visitan las delegaziuns a chaschun d'in tur da manaschi la Ems-Chemie SA a Domat.

La regenza tgira mintga onn contacts cun represchentantas e cun represchentants da stadis esters en Svizra. Quests discurs èn elements impurtants da las relaziuns externas dal chantun. En connex cun ils stadis vischins e cun pajais che han relaziuns spezialas cun la Svizra e cun il Grischun vegnan savens discutadas dumondas materialas actualas. Autras visitas servan en emprima lingia al barat d'experientschas sin il champ cultural, economic e politic.

Gremi: Chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 14.06.2006
Referat en la biblioteca chantunala dal Grischun davart il tema dal schamanissem

La scienziada Erika Taube da Lipsia tegna - venderdi, ils 23 da zercladur 2006, a las 16.15 - in referat a la biblioteca chantunala davart il tema schamanissem. La noziun da "schamanissem" circulescha oz senza reflexiun tras la pressa e tras la televisiun. Ma tge è il schamanissem e nua chattain nus ses origin? Il schamanissem en sia furma originara datti mo en Sibiria. Il schamanissem dals pievels da la Sibiria e da l'Asia centrala vala sco la furma classica da quest fenomen religius.

Sin fundament d'atgnas retschertgas al lieu dad Erika Taube, ina scienziada da renum mundial per quest champ, vegn preschentà il schamanissem d'ina pitschna cuminanza etnica en las muntognas da l'Altai e dals parents da quella en la Sibiria dal sid sco er illustrà cun intgins diapositivs e cun intgins exempels da texts, e quai en quella furma co che la cuminanza era sa mantegnida fin la segunda mesadad dal 20avel tschientaner ed en quellas diversas modas co ch'il schamanissem era entretschà cun la vita dals umans, cun lur mintgadi e cun lur poesia.

Erika Taube ha lavurà sco scienziada dal temp da la republica democratica tudestga RDT a l'universitad da Lipsia ed ha fatg atgnas retschertgas al lieu en las muntognas da l'Altai ed en l'Asia centrala. Suenter la reunificaziun ha ella cuntinuà sia lavur a l'universitad da Lipsia ed ha instruì tranteren er a l'universitad da Magonza. L'occurrenza da la biblioteca chantunala dal Grischun è publica e dura circa 90 minutas.

Gremi: Biblioteca chantunala dal Grischun

Funtauna: rg biblioteca chantunala dal Grischun

Data: 16.06.06
Proponì da refusar l'iniziativa dal pievel per ina scola media grischuna senza numerus clausus

La regenza grischuna propona al cussegl grond da recumandar al pievel da refusar la "iniziativa chantunala dal pievel per ina scola media grischuna senza numerus clausus". Il cussegl grond vegn a tractar la fatschenta en la sessiun da december.

Ils 15 da zercladur 2005 è la "iniziativa chantunala dal pievel per ina scola media grischuna senza numerus clausus" vegnida inoltrada tar la chanzlia chantunala cun 3662 suttascripziuns valaivlas. Ella è vegnida lantschada cun la finamira principala d'abolir il numerus clausus en las scolas medias grischunas. Quel era vegnì concludì l'avust 2003 en connex cun las mesiras da spargn ch'èn stadas urgentamain necessarias.

En sia missiva constatescha la regenza che la finamira principala da l'iniziativa saja ademplida. Ils 2 da matg 2006 ha ella numnadamain abolì la restricziun d'admissiun d'ina durada limitada retroactivamain per il 1. da mars 2006. Quest conclus ha la regenza prendì resguardond ina sentenzia actuala dal tribunal federal ch'è s'exprimì davart l'admissibladad d'introducir ina restricziun d'admissiun en il gimnasi dal chantun Glaruna. Ella ha constatà che la lescha davart las scolas medias en il chantun Grischun na cuntegnia betg la basa legala necessaria per introducir ina restricziun d'admissiun.

Ulteriurs giavischs da l'iniziativa correspundan er al dretg vertent. Uschia prevesa er l'iniziativa che la qualificaziun da las candidatas e dals candidats per frequentar ina scola media vegnia eruida cun agid d'in examen d'admissiun u d'ina autra procedura da selecziun. E sco tar il dretg vertent valan questas prescripziuns er per scolaras e per scolars che vulan frequentar ina scola media privata che vegn subvenziunada dal chantun.

En connex cun quest resultat è la regenza da l'avis ch'i na saja betg necessari or dal puntg da vista da la legislaziun d'introducir ina nova regulaziun legala. Il motiv per quai è ch'igl è gia tenor il dretg vertent inadmissibel d'introducir ina restricziun d'admissiun. Sche l'iniziativa vegniss acceptada n'avess quai tenor la regenza er nagin effect sin la procedura d'admissiun a las scolas medias grischunas. Las candidatas ed ils candidats stuessan sa suttametter ad ina procedura da qualificaziun sco enfin uss.

La finala constatescha la regenza ch'ils signals da la politica da dretg d'ina votaziun dal pievel che stuess eventualmain vegnir realisada na fissan betg interpretabels en moda fidada, tranter auter perquai che l'iniziativa na chaschunass nagina midada materiala da la situaziun giuridica vertenta e ch'i na vegniss pia betg votà per u cunter l'introducziun d'in numerus clausus.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 19.06.2006
Sesida champestra: la regenza fa ina visita da Haldenstein e da Cuira

La regenza grischuna fa mardi, ils 20 da zercladur 2006, sia sesida champestra a Haldenstein ed a Cuira. Suenter in guid tras la stanza da bains culturals e tras l'atelier d'art dal chastè da Haldenstein stat ina inspecziun da la pensiun d'animals a Cuira sin il program. La commembra ed ils commembers da la regenza fan er ina visita dal museum da la natira a Cuira. A chaschun da questa sesida champestra vegnan ultra da quai er tgirads tradiziunalmain ils contacts cun las represchentantas e cun ils represchentants da las autoritads da la regiun.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 19.06.2006
Referat en la biblioteca chantunala dal Grischun davart il tema da l'Iran

La scienziada Stefanie Brinkmann ed il bibliotecari chantunal Wolfgang Giella tegnan venderdi, ils 7 da fanadur 2006, a partir da las 17.00, en la biblioteca chantunala dal Grischun in referat cun il titel "L'Iran - pajais, religiun, stadi ed administraziun". Tractads vegnan l'etnografia, la religiun, il sistem da stadi e la giustia sco er l'administraziun politica. Ils referats duain gidar a pudair encleger meglier ils process politics en l'Iran. Dumondas sco "tgi decida", "co èn structuradas la legislativa, l'executiva e la giudicativa en l'Iran" u "tgi era Ahmadinejad avant sia victoria tar las elecziuns en l'Iran e tgi al ha elegì" vegnan tractadas e respundidas en questa seria da referats. Ils referats sa drizzan a tut ils circuls ch'èn interessads vi da l'istorgia actuala e vi da la politica.

Stefanie Brinkmann ha studegià arabistica ed iranistica. Actualmain lavura ella sco collavuratura scientifica en l'universitad da Lipsia. L'occurrenza da la biblioteca chantunala dal Grischun è publica e dura circa fin las 20.30.

Gremi: biblioteca chantunala dal Grischun

Funtauna: rg biblioteca chantunala dal Grischun

Data: 30.06.2006
Sin via ad in "territori dal futur dal Gottard"

Cun l'emprima conferenza d'avegnir dals 5 da fanadur 2006 sin il pass dal Gottard vegn lantschà il project davart il svilup dal territori dal Gottard PREGO. A questa conferenza discuteschan represchentantas e represchentants dals chantuns Uri, Vallais, Tessin e Grischun visiuns, ideas e projects sco er ils ulteriurs pass sin la via ad in "territori dal futur dal Gottard".

In traject da muntogna sin il Gottard, Sasso San Gottardo, loipas a Goms, la Porta Alpina, parcs natirals e parcs naziunals, vias da traffic istoricas, la chombra d'aua da l'Europa, il center da cumpetenza per dumondas d'energia: quai èn elements pussaivels per il project davart il svilup dal territori dal Gottard PREGO. Cun quest project vulan ils quatter chantuns dal Gottard Uri, Vallais, Tessin e Grischun dar la direcziun al svilup territorial, economic e turistic dal territori dal Gottard.

Emprims resultats ed intenziuns èn gia fixads en il rapport "concept dal territori per il Gottard" u duain ussa vegnir concretisads. En quel ha il chantun Grischun - en collavuraziun cun ils auters chantuns - mussà e giuditgà las lingias pussaivlas per in svilup persistent en il territori dal Gottard.

Fin la mesadad da l'onn 2011 duai vegnir stabilì sin quella basa in process che vegn purtà cuminaivlamain. En l'emprima etappa vali da stabilir novas furmas da la collavuraziun tranter acturas ed acturs da la politica, da l'administraziun e da l'economia privata e da sviluppar ensemen projects e concepts transcunfinals. La mesadad da l'onn 2007 vegn il cussegl federal infurmà davart il stadi da quest process.

In'emprima conferenza d'avegnir per l'avertura

Il process vegn lantschà ils 5 da fanadur 2006 cun l'emprima conferenza d'avegnir en in lieu cun ina gronda simbolica, numnadamain sin il pass dal Gottard. En quest connex furman ils quatter chantuns dal Gottard in forum per barattar infurmaziuns, per metter en discussiun visiuns, ideas e projects, per furmar opiniuns e per elavurar ils ulteriurs pass sin la via vers in "territori dal futur dal Gottard". Cun ideas cuminaivlas, cun iniziativa e cun in spiert d'interprendider duai vegnir garantì il futur per il territori d'economia sco er dal spazi da viver da la regiun dal Gottard. L'atun e la proxima primavaira duain seguir duas ulteriuras conferenzas d'avegnir.

Il program prevesa la damaun differents referats e diversas occurrenzas da discussiun. Per il program dal suentermezdi èn previs lavuratoris per las differentas gruppas da lavur. A la conferenza d'avegnir en il museo ospizio ch'è publica sa participeschan represchentantas e represchentants dals chantuns, da las regiuns, da las vischnancas e da l'economia privata. Cun ils cussegliers guvernativs Isidor Baumann (Uri), Marco Borradori (Tessin), Jean-Michel Cina (Vallais) e Stefan Engler (Grischun) èn er represchentadas las regenzas dals quatter chantuns dal Gottard.

Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun

Funtauna: rg departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun

Data: 03.07.2006
La cumissiun predeliberanta dal cussegl grond beneventa il conclus davart la fusiun da las vischnancas da St. Antönien e da St. Antönien- Ascharina

Suenter che las autoritads da las vischnancas pertutgadas e d'ulteriurs posts involvids han fatg lavurs preparatorias intensivas durant plirs onns, han concludì las votantas ed ils votants da las vischnancas da St. Antönien e da St. Antönien Ascharina ils 23 da favrer 2006 cun gronda maioritad en omaduas vischnancas da fusiunar las vischnancas per il 1. da schaner 2007.

Il conclus definitiv davart la fusiun da vischnancas è suttamess al cussegl grond. La cumissiun ch'è vegnida engaschada dal cussegl grond per preparar questa fatschenta e che suttastat al presidi da Christian Möhr ha tractà la missiva correspudenta da la regenza en ina sesida a St.Antönien. Preschentas e preschents a la sesida eran er cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel, la presidenta communala da St. Antönien ed il president communal da St. Antönien-Ascharina.

Suenter ina discussiun intensiva ha concludì la cumissiun unanimamain da suandar la proposta da la regenza e da recumandar al cussegl grond da metter en vigur la fusiun da las duas vischnancas per il 1. da schaner 2007. Il cussegl grond vegn a tractar quest project durant la sessiun d'avust 2006.

Gremi: Cumissiun predeliberanta per la fusiun da vischnancas da St. Antönien e da St. Antönien-Ascharina

Funtauna: rg Cumissiun predeliberanta per la fusiun da vischnancas da St. Antönien e da St. Antönien-Ascharina

Data: 19.07.2006
La protecziun d'uffants confidads duai vegnir rinforzada

Il chantun Grischun vul rinforzar la protecziun d'uffants confidads. La regenza ha en quest connex l'intenziun da reglar da nov las cundiziuns generalas per la recepziun d'uffants confidads e da suttametter l'intermediaziun d'uffants a plazzas da tgira ad in'obligaziun da dumandar ina permissiun. La regenza ha deliberà per la consultaziun il sboz correspundent per relaschar ina lescha davart la recepziun d'uffants e da giuvenils per la tgira e per l'assistenza sco er per l'adopziun posteriura.

Il motiv per las adattaziuns planisadas èn d'ina vart las revisiuns da la legislaziun federala. Da l'autra vart fixescha la nova constituziun chantunala che tut las disposiziuns impurtantas ston vegnir relaschadas dal cussegl grond en furma d'ina lescha. Ina novaziun essenziala da quest sboz da lescha è - per la protecziun dals uffants e dals giuvenils - che l'intermediaziun tras persunas privatas a plazzas da tgira u da plazzas da tgira per uffants e per giuvenils è da nov suttamessa a l'obligaziun da dumandar ina permissiun.

La recepziun durant main che trais mais d'uffants e da giuvenils per la tgira e per l'educaziun è medemamain suttamessa a l'obligaziun da dumandar ina permissiun.

Ultra da quai prevesa il sboz che l'obligaziun existenta da dumandar ina permissiun per la tgira e per l'assistenza d'uffants e da giuvenils vegnia extendida dal 15avel onn da vegliadetgna al 18avel onn da vegliadetgna. L'uffizi chantunal dal servetsch social vegn numnà sco suletta autoritad da surveglianza per l'entir sectur da la tgira en famiglia, da la tgira dal di e da la tgira en chasas. Medemamain è l'uffizi dal servetsch social sco suletta autoritad centrala cumpetent per la surveglianza da l'intermediaziun sco er per la recepziun d'uffants e da giuvenils per l'adopziun posteriura. La finala vegnan concretisads secturs che la confederaziun ha laschà averts en sia ordinaziun, sco per exempel la cunfinaziun da la tgira en famiglia e da la tgira en chasas.

La consultaziun dura fin ils 15 da settember 2006. Dals documents pon ins prender invista sut www.jpsd.gr.ch.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 20.07.2006
Disposiziun davart la taglia anticipada

Cun la data dals 25 da fanadur 2006 èn vegnidas distribuidas disposiziuns davart la taglia anticipada che cuntegnan in sbagl. L'adressa da restituziun che la disposiziun cuntegna è faussa. Il pajament da la taglia anticipada n'è betg pertutgà da quai; el vegn fatg a l'adressa correcta. Las pajataglias pertutgadas ed ils pajataglias pertutgads n'han nagin donn da quai ed ellas respectivamain els na ston er betg far insatge per cuntanscher in pajament correct.

Ils proxims dis vegn la taglia anticipada pajada - sco annunzià - sin il conto correct. Las persunas pertutgadas pon uschia controllar facilmain, sche la taglia anticipada è vegnida restituida en moda correcta.

Ils motivs precis che han chaschunà il sbagl n'èn anc betg enconuschents; els vegnan examinads per il mument. Da la disposiziun sbagliada èn pertutgadas e pertutgads circa 10'000 pajataglia.

L'administraziun da taglia deplorescha questa sventira e sa perstgisa tar las pajataglia pertutgadas respectivamain tar ils pajataglia pertutgads per las malempernaivladads chaschunadas.

Gremi: administraziun da taglia

Funtauna: rg administraziun da taglia

Data: 26.07.2006
Renovaziun dal tunnel dal San Bernadin - l'ultima part da la platta dal vial è betunada

La gievgia ha pudì vegnir betunada l'ultima part da la platta dal vial, uschia ch'il traffic da viadi da stad po passar ussa durant las proximas trais emnas tras il tunnel dal San Bernardin sin tuts dus vials e senza impediments. Dapi il fanadur 2003 è la platta dal vial che ha ina lunghezza da 6'600 meters vegnida remplazzada en etappas emnilas da fin a 90 meters. Malgrà che las lavurs da reparaziun èn vegnidas interruttas durant la bloccada dal Gottard ha pudì vegnir ademplida la finamira da remplazzar tut la platta dal vial fin tar la pausa da stad.

Suenter la pausa da stad, quai vul dir a partir dals 21 d'avust 2006, vegnan fatgas ulteriuras lavurs da sanaziun vi dals arvieuts dal portal dal nord. Ultra da quai vegn montada ina isolaziun, i vegnan installads banchets ed i vegn messa la cuvrida sin il traject restant da 3 km a partir dal portal dal nord. Er questas lavurs chaschunan ch'i stat a disposiziun mo in vial per il traffic. Alura vegn montà l'equipament electro-mecanic. Il proxim onn èsi planisà da montar las plattas da paraid sco er da metter la cuvrida definitiva.

Persunas che dattan infurmaziuns:

Roger Stäubli, schef da la construcziun da vias (tel. 081 257 38 42)

Ruedi Waldburger, manader da la construcziun da las vias naziunalas (tel. 081 257 37 85)

Gremi: uffizi da construcziun bassa dal Grischun

Funtauna: rg uffizi da construcziun bassa dal Grischun

Data: 28.07.2006
La salarisaziun e la prevenziun professiunala da magistratas e da magistrats vegn reglada da nov

La regenza grischuna ha deliberà la missiva tar il relasch tant d'ina "lescha davart ils salaris e davart la prevenziun professiunala da las commembras e dals commembers da las dretgiras chantunalas" sco er d'ina "lescha davart ils salaris e davart la prevenziun professiunala da las commembras e dals commembers da la regenza".

La salarisaziun e la prevenziun professiunala da la presidenta u dal president sco er da las derschadras e dals derschaders da la dretgira chantunala e da la dretgira administrativa sco er da las commembras e dals commembers da la regenza èn actualmain regladas en tschintg ordinaziuns dal cussegl grond. La nova constituziun chantunala ch'è en vigur dapi il 1. da schaner 2004 fixescha dentant che tut las disposiziuns impurtantas ston vegnir relaschadas dal cussegl grond en furma d'ina lescha. Pervia da quai sto la salarisaziun e la prevenziun professiunala da magistratas e da magistrats vegnir reglada da nov sco lescha. La regenza ha ussa deliberà la missiva correspundenta per mauns dal cussegl grond. Quel vegn a tractar la fatschenta en la sessiun d'october 2006.

Il relasch da questas duas leschas duai vegnir prendì sco occasiun per eliminar las malsegirtads ch'existan en il dretg vertent e per far singulas adattaziuns da dretg material. Las disposiziuns dal dretg da salarisaziun na vegnan quasi betg midadas. En il sectur da la prevenziun professiunala duain las magistratas ed ils magistrats dentant vegnir integrads - en quai che reguarda lur soluziun da prevenziun - en la cassa da pensiun chantunala. Uschia po vegnir ademplida la pretensiun dal post da revisiun, che vul che er la prevenziun da las magistratas e dals magistrats duai vegnir organisada strictamain tenor las directivas da la lescha federala davart la prevenziun professiunala per vegliadetgna, survivents ed invaliditad (LPP). Cun l'integraziun en la cassa da pensiun chantunala è quai garantì. Da l'integraziun da la cassa da prevenziun da las commembras e dals commembers da las dretgiras e da la regenza en la cassa da pensiun chantunala pon er vegnir spetgads in gudogn da transparenza ed ina simplificaziun da l'administraziun.

Magistratas e magistrats èn exposts a ristgs politics spezials. Quests ristgs spezials duain vegnir cuvrids vinavant da prestaziuns spezialas en il sectur da la prevenziun. Dentant vegnan questas prestaziuns reducidas moderadamain cumpareglià cun la soluziun actuala. Quai correspunda però al svilup general tar la prevenziun professiunala: L'aspectativa da vita che crescha pretenda er da las circa 7'700 persunas activas ch'èn assicuradas tar la cassa da pensiun chantunala ina reducziun da las tariffas da conversiun, quai che chaschuna consequentamain er ina reducziun da la prestaziun da vegliadetgna.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: Regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 31.07.2006
Il cudesch da dretg grischun è ussa avant maun en l'internet er per rumantsch

Dapi plirs onns pon ins consultar en l'internet il cudesch da dretg grischun per tudestg e dapi l'onn passà er per talian. La chanzlia chantunala dal Grischun ha ussa translatà la collecziun sistematica da leschas er en rumantsch, ha elavurà tala en furma digitala e l'ha publitgada en il cudesch da dretg grischun electronic sut www.gr.ch.

Tut las funcziuns da tschertga cumprovadas da la pagina d'internet d'enfin ussa èn restadas las medemas ed èn vegnidas adattadas per ils cuntegns rumantschs.

Vus chattais il cudesch da dretg grischun sin l'internet sut la suandanta adressa:

www.gr.ch > rumantsch > nossas publicaziuns > legislaziun

> cudesch da dretg grischun

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 03.08.2006
"La chatscha en il Grischun. Nua prend jau la patenta?"

Retrair la patenta per la stagiun da chatscha 2006

Gia uss spetgan ils chatschadurs e las chatschaduras cun fevra la proxima stagiun da chatscha e prendan las primas mesiras. Equipads cun il perspectiv e cun il telescop passentan els mintga minuta libra en il territori da chatscha. Passiunadamain vegni "spievlà", observà la selvaschina e sias disas. A chasa vegnan rimnads ils utensils da chatscha, las victualias e las bavrondas per il transport en la chamona da chatscha. È l'assicuranza da responsabladad obligatoria pajada? Las armas da chatscha ston vegnir sajettadas en e quai mo en ils lieus inditgads da las vischnancas, sco che la lescha prescriva. E la fin finala tutga er il prender la patenta tar las preparaziuns.

En il Fegl uffizial dal chantun Grischun dals 10 d'avust 2006 èn publitgads ils lieus, las datas ed ils temps da l'emissiun da la patenta.

Cun ils megliers giavischs per ina bun'egliada ed ina chatscha cun success!

Gremi: Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun

Funtauna: rg Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun

Data: 09.08.2006