Concernent la votaziun dal pievel dals 26 da november davart il pachet EFLAD

da cusseglier guvernativ Klaus Huber, schef dal departament da l'intern e da l'economia publica dal Grischun

Lescha d'agricultura

La nova politica agrara (PA 2002) - cun la nova lescha federala d'agricultura - chaschuna ina ferma liberalisaziun cun dapli martgà e pli pauc stadi. Il punct central da la nova politica agrara è quel ch'il stadi procura per bunas cundiziuns da basa e conceda pajaments directs, ma ch'el na s'intermetta betg pli en fatgs da producziun e da martgà.

En quest connex è er da reveder la lescha chantunala d'agricultura. Per l'allevament da muvel èn da nov responsablas las organisaziuns d'allevament da muvel, perquai daventan las reglamentaziuns chantunalas obsoletas. L'obligaziun d'assicurar tut ils arments vegn abrogada. Per pussibilitar d'assicurar il muvel cunvegnentamain er sin basa facultativa ha concludì il cussegl grond (en l'ordinaziun davart la producziun da muvel) da sustegnair las fusiuns d'assicuranzas da muvel communalas a quellas regiunalas durant in temp transitori da tschintg onns.

Fin uss è stà il fond d'agid a sasez per la vendita da muvel in fond dal chantun. El vegn finanzià mintgamai per la mesadad dals purs e dal chantun. En il decurs da la liberalisaziun duai il fond vegnir conlcudì ed administrà da nov da l'uniun purila grischuna e betg pli dal chantun. Per che l'organisaziun professiunala possia administrar in fond d'agid a sasez per la vendita da muvel e possia registrar tut ils purs per la finanziaziun, dovri ina basa legala chantunala.

Lescha davart il sport da muntogna e da naiv

La segirezza dals giasts è la directiva da la lescha nova. Tgi che vul esser activ en il Grischun sco guid da muntogna u sco persuna d'instrucziun per sport da naiv (p. ex. ski, aissa da naiv e cursa lunga) sto avair ina furmaziun renconuschida. Cun la realisaziun da questa furmaziun duain sche pussaivel vegnir incumbensadas las federaziuns svizras spezialisadas che garanteschan in'auta qualitad. Las patentas grischunas d'enfin uss vegnan sa chapescha renconuschidas er en il futur. Persunas ch'exerciteschan in'activitad suttamessa a la lescha ston far in'assicuranza da responsabladad. Per pudair reagir sin activitads novas e sports da trend (p. ex. canyoning), fixescha la regenza, tge furmaziun ch'è necessaria per tge terren (p. ex. territori da pistas segirà u cursas aval da variantas). En il senn da la promoziun dal turissem po il chantun sustegnair finanzialmain la furmaziun e la furmaziun supplementara. Tant la cumissiun da guids da muntogna e da sport da skis sco er las federaziuns professiunalas correspundentas sustegnan il project.

Lescha da vischnanca

La revisiun parziala da la lescha da vischnanca è caracterisada dal patratg da vulair dar a las vischnancas anc dapli libertads d'acziun dapertut nua che quai è cunvegnent. Il chantun duai en il futur far prescripziuns a las vischnancas sulettamain là, nua che quai fa in senn e nua ch'igl è necessari d'avair ina reglamentaziun chantunala unitara. Las vischnancas obtegnan tras quai anc dapli pussaivladads da s'organisar tenor lur basegns e lur relaziuns. Cun auters pleds: En cumparegliaziun cun oz han ellas pli grondas libertads ed èn pli flexiblas d'ademplir lur incumbensas multifaras. Uschia vegni p.ex. en il futur da princip ad esser chaussa da mintga vischnanca da decider, sch'ella vul introducir in parlament communal. Fin oz han gì mo las vischnancas "pli grondas" questa libertad. Sin il sectur da la politica da sulom e da terren da baghegiar vegn declerà sco cumpetenta per mesiras correspundentas la suprastanza communala e betg pli la radunanza communala u la votaziun a l'urna; quai succeda en l'interess d'in agir spert e flexibel. Plinavant vegn rinforzada supplementarmain la libertad da concluder da las vischnancas cun in cussegl communal tras il fatg che decrets communals sin il stgalim da lescha na ston betg pli vegnir suttamess stringentamain al referendum obligatori. Consideraond tut las circumstanzas dal cas singul duai la vischnanca pudair decider, sch'ella vul suttametter in decret da lescha al referendum obligatori u sulettamain a quel facultativ. Cun l'instituziun communabla han las vischnancas finalmain a disposiziun ina nova furma giuridica pussaivla per la collavuraziun intercommunala. Naginas midadas fundamentalas percunter datti en connex cun la vischnanca burgaisa e la surveglianza suprema da las vischnancas.

Gremi: departament da l'intern e da l'economia publica dal Grischun

Funtauna: rg cusseglier guvernativ Klaus Huber

Data: 15.11.2000