La refurma da las dretgiras va en vigur a moda graduada

La refurma da las dretgiras sco ovra cumplessiva va en vigur l'entschatta schaner 2001, las disposiziuns davart las tschernas cirquitalas e la nova elecziun da las dretgiras districtualas dentant gia l'entschatta avrigl 2000.

Ils 12 da mars 2000 han las votantas ed ils votants dal Grischun acceptà la refurma da las dretgiras cun gronda maioritad. Ella cumpiglia ina revisiun parziala da la constituziun chantunala e la lescha davart la midada da l'organisaziun da las dretgiras. La regenza metta en vigur las novaziuns sin l'entschatta da l'onn 2001. Singulas disposiziuns da dretg transitori èn dentant effectivas gia avant. Quests effects preliminars pertutgan d'ina vart las elecziuns cirquitalas dals 7 da matg e da l'autra vart la nova elecziun da las dretgiras districtualas dals 24 da settember 2000. Las disposiziuns necessarias per questas elecziuns van perquai en vigur gia l'entschatta avrigl 2000. Da nov vegnan abrogads las dretgiras cirquitalas ed ils uffizis da mediatur, las dretgiras districtualas vegnan elegidas dal pievel. Empè dals 14 districts d'enfin uss datti da nov be anc indesch.

Indemnisar cumplainamain la renunzia a l'utilisaziun da la forza idraulica er en il futur

Tenor l'idea dal cussegl federal na correspundan ils criteris per pajar contribuziuns da cumpensaziun, circumscrits en l'ordinaziun davart l'indemnisaziun da las perditas tar l'utilisaziun da las forzas idraulicas (OIFI), betg pli a las relaziuns actualas. Las disposiziuns davart la calculaziun da la probabladad da realisaziun economica e davart la pauschala per prestaziuns secundaras sajan antiquadas. Ellas na resguardian betg ils pretschs d'electricitad ch'èn oz gia bler pli bass e la prontezza d'investiziun considerablamain pli pitschna dals producents d'electricitad. Ultra da quai vegnia resguardà l'augment dal maximum dal tschains d'aua be a moda insuffizienta. La OIFI stoppia perquai vegnir revedida. Il decret menziunà e la scursanida previda dals pajaments da cumpensaziun pertutga natiralmain ils chantuns muntagnards. Per quest motiv prenda la confederenza da las regenzas dals chantuns muntagnards communablamain posiziun davart la revisiun planisada. Ella explitgescha essenzialmain ch'il project na saja betg urgent e propona da suspender las novaziuns previdas fin che la lescha davart il martgà d'energia saja en vigur. En quest connex sajan er da reponderar ils mecanissems d'indemnisaziun. Fin alura stoppian vegnir tractadas tut las dumondas futuras tenor il dretg vertent.

Return en il Cosovo fin la fin da matg 2000

Pervia da la guerra en il Cosovo eran fugids circa 60'000 umans en Svizra. Circa 20'000 èn puspè returnads facultativamain en il rom dal program per sustegnair il return. Fin la fin da matg ston er ils ulteriurs circa 40'000 fugitivs dal Cosovo bandunar la Svizra. Lur repatriaziun vegn ad esser ina gronda provocaziun per las autoritads da la confederaziun e dals chantuns. Per l'execuziun èn responsabels en emprima lingia ils chantuns. Per quest motiv han il departament federal da giustia e polizia redegì in palpiri da strategia. Quest vegn beneventà da la regenza grischuna, er sch'el arriva fitg tard. La prontezza per returnar saja sa diminuida fermamain durant il davos temp ed haja fatg plaz a la speranza da pudair restar vinavant en Svizra. Quest svilup derivia da signals sbagliads sco tr. a. da la "acziun umanitara 2000" da la confederaziun. I saja urgent da curreger tals signals. Per ch'ins possia cuntanscher in return spert dals fugitivs da guerra e per ch'ins possia desister da forza poliziala tar las repatriaziuns, stoppian ils umans pertutgads anc ina giada vegnir orientads davart ils avantatgs dal return facultativ. Ils viadis enavos hajan da succeder primarmain sin via aviatica.

Integrar ils projects da la Arge-Alp en il program Interreg III da la UE

Cun il program Interreg promova la UE dapi 1991 la collavuraziun sur ils cunfins. Er la Svizra sa participescha. Interreg III sa referescha sin la perioda da 2000 fin 2006. La UE promova cun quai ultra da la collavuraziun internaziunala er projects da cooperaziun da plirs pajais en in territori coerent pli grond. Uschia vegn er sustegnida la collavuraziun tranter differentas regiuns da l'Europa cun problems e pussaivladads da gener sumegliant.

Dapi 1972 collavuran indesch regiuns da la Germania, l'Austria, l'Italia e la Svizra en il rom da la Arge Alp. La finamira è in svilup persistent dal spazi da viver e d'economia alpin. Interess e modas da lavurar da la Arge Alp correspundan senza dubi a las directivas dal program Interreg. En quest senn propona la regenza grischuna al cusseglier federal Pascal Couchepin da resguardar las dumondas ed ils puncts centrals da la Arge Alp da moda che la UE po integrar ils projects en il program da l'Interreg e contribuir a lur finanziaziun.

L'inspecturat forestal ha uss num "Uffizi forestal"

Cun effect a partir dals 3 d'avrigl 2000 vegn l'inspecturat forestal dal Grischun ad avair num uffizi forestal. La denominaziun taliana sa cloma "Ufficio forestale", la tudestga "Amt für Wald".

Da las vischnancas

Il project per la transfurmaziun d'ina stanza da classa fil. 1 en ina stanza fil. II en la scola da Filisur vegn approvà (custs imputabels 10'000 francs, contribuziun chantunala 20 pertschient).

Il project per la nova construcziun d'ina scolina dubla a Razén vegn approvà (custs imputabels 786'000 francs, contribuziun chantunala 40 pertschient).

Las revisiuns parzialas da las planisaziuns localas da Mustér e da Segl en Engiadina vegnan approvadas cun resalvas.

Per differents projects da construcziuns da vias en il chantun vegnan mess a disposiziun credits en l'import total da circa 6.4 milliuns francs (lavurs d'impressari e da cuvrida sco er spundas directivas e saivs tar la colliaziun Medel - Spleia vest A13c, lavurs da construcziun da la via da Lumnezia Val Pigeinas-Farmarins, lavurs da construcziun da la via da Breil, punt a la spunda Acla Beer e nova via da velo per lung da la via dal Bernina tranter il parcadi a Punt Muragl e la colliaziun Puntraschiga nord).

Fatgs dal persunal

Gabriela Huber, naschida 1967, da ed a Lucerna, daventa collavuratura giuridica cun in pensum da 70 pertschient tar il departament da sanitad. Ella cumenza l'entschatta fanadur 2000.

Fernando Guntern, naschì 1968, da Biel VS, domicilià a Domat, daventa revisur d'informatica tar la controlla da finanzas. El cumenza sia lavur l'entschatta fanadur 2000.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 30.03.2000