Guichet virtuel: la differenza tranter pretensiun e realitad vegn pli gronda

Cumbain che 90 pertschient da tut las vischnancas grischunas e dals posts da servetsch chantunals èn colliads cun l'uschenumnà guichet virtuel (www.ch.ch), è il portal d'infurmaziun da la confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas bunamain nunenconuschent en il Grischun. Correspundentamain minims èn il grad da diever e l'effect da www.ch.ch sin ils singuls contacts tranter las autoritads e las burgaisas ed ils burgais. Quai resulta d'ina retschertga che la chanzlia chantunala ha fatg la stad 2003. A quella èn sa participadas var 75 pertschient da las vischnancas grischunas e var 90 pertschient dals posts da servetsch chantunals. Il guichet virtuel è accessibel - en la fasa d'emprova - per tuts dapi il favrer 2003. El duai vegnir preschentà meglier a la vasta publicitad vers la fin da l'atun. La navigaziun en il portal d'infurmaziun sa basa sin l'uschenumnà "princip da situaziuns realas": Las infurmaziuns da las singulas autoritads èn colliadas ina cun l'autra tras chavazzins.

Tenor la planisaziun oriunda duai il guichet virtuel betg mo furnir infurmaziuns da las autoritads, mabain er pussibilitar entirs andaments electronics tranter burgais(a) ed autoritad. Per quai drovi dentant er uschenumnads assistents da transacziun u "web services" ch'identifitgeschan per exempel electronicamain ils clients, pussibiliteschan pajaments electronics u infurmeschan quant enavant ch'ina dumonda - tschentada electronicamain - è respundida. La regenza grischuna ha constatà ch'in interess fundamental per ils web services sco offerta d'internet cumplementara da las vischnancas e dals posts da servetsch chantunals è avant maun en il Grischun. La dumonda davart l'abilitad dals web services e davart ils custs n'è però enfin uss betg anc vegnida respundida dals responsabels dal project. Uschespert che questas infurmaziuns da basa inclusiv ils resultats dals tests da la pratica èn avant maun, vegn la regenza a s'exprimer definitivamain, sche e co ch'ella vul sustegnair l'ulteriur svilup da www.ch.ch dal portal d'infurmaziun al portal da transacziun. La confederaziun duai en il fratemp communitgar cleramain, sch'ella è - malgrà la situaziun finanziala stretga - en cas da realisar il svilup da project prevesì oriundamain u betg.

Il castur è da princip bainvegnì en il Grischun

La regenza grischuna sustegna da princip il concept "castur Svizra" da l'uffizi federal d'ambient, guaud e cuntrada: en Svizra duai vegnir stabilida ina populaziun da casturs ch'ei capavla da surviver, ed ils conflicts colliads cun quai duain vegnir restrenschids per tut las participadas ed ils participads ad ina mesira acceptabla. Il Grischun sa dosta però encunter l'intenziun da laschar finanziar sulettamain dals chantuns las mesiras da protecziun encunter donns dal castur. Sco gia tar il luf-tscherver, l'urs ed il luf duai surtut la confederaziun star buna per donns dal castur. Ultra da quai duai vegnir delegada ina considerabla part da l'execuziun als chantuns, analog als concepts "luf-tscherver Svizra" e "luf Svizra".

En il Grischun na datti anc naginas populaziuns da casturs. Cun la revitalisaziun dal Rain alpin fiss quai però pussaivel a lunga vista. Ina recolonisaziun activa dal castur a curta u a media vista sclauda la regenza.

Da vischnancas e regiuns

- Riein: La regenza ha approvà il reglament da las zonas da protecziun ed ils plans da las zonas da protecziun per las funtaunas da Bual e da l'Alp da Riein.

- Vuorz e Breil: La regenza ha approvà las novas leschas davart l'incassament da taxas da cura e da las contribuziuns per la promoziun dal turissem.

- Maiavilla, Haldenstein, Domat, Sursaissa e Seewis: La constituziun da la citad u las constituziuns communalas midadas u novas (Seewis), ch'eran vegnidas decididas l'onn 2000 (Haldenstein) e 2003 da las votantas e dals votants, èn uss er vegnidas approvadas da la regenza.

- Maiavilla e Fläsch: Per pudair accumplir lur incumbensas en il sectur da la selvicultura e dal servetsch tecnic èn s'unidas las vischnancas per ina corporaziun da vischnancas da dretg public cun il num "manaschi forestal e tecnic Fläsch-Maiavilla (uniun d'interess Falknis)". Il statut d'organisaziun è vegnì approvà da la regenza.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Promoziun per lavur culturala professiunala: Cun 10'000 francs sustegna la regenza il project "in pursuit of happiness", ina installaziun multimediala d'Aniko Risch e Duosch Grass en il "Kunstraum Engländerbau" a Vaduz.

- Construcziun nova dal negozi da vischnanca e sistem da cooperaziun da chalur: La regenza ha approvà in credit d'agid d'investiziun per la construcziun nova dal negozi da vischnanca a Stierva incl. in stgaudament da stalizzas (uadels) integrà per la chasa da scola ed ha ultra da quai concludì ina contribuziun chantunala da var 28'000 francs.

- Provediment d'aua: Per construir il stabiliment dal provediment d'aua e d'idrants da l'associaziun da provediment d'aua da Stussavgia-Curt e per engrondir e renovar il stabiliment dal provediment d'aua a Vignogn ha la regenza approvà var 740'000 francs. Var 42'000 francs da quai per l'etappa 2004 a Vignogn.

- Nov passape: En la fracziun da Leis a Mesauc po vegnir construì il nov passape. La contribuziun chantunala importa var 30'000 francs.

- Nov plaz da sport: La regenza ha da princip approvà il project per construir in plaz da sport cun in plaz per tutt'aura e cun in implant da sigl lung a Sumvitg e concedì per quel ina contribuziun chantunala da var 85'000 francs.

- Sanaziun: Var 1,3 milliuns francs importa la contribuziun chantunala per la renovaziun e la sanaziun da la chasa da persunal e dal stabiliment d'internat da la scola-dimora a Cuira.

- Contribuziuns da sport-toto: Il club da ballape da Vaz sut ed il club da rembladers Engiadina SMRC San Murezzan retschaivan totalmain var 4000 francs.

Projects da vias

- Per var 2,6 milliuns francs vegnan exequidas lavurs d'impressari sin la via dal Güglia (Crap Sés) e sin la via da Tschiertschen (Ricardei, punt a la spunda da Steinbachwald). La regenza ha concedì domadus projects.

chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 28.08.2003