Il Grischun lantscha il project "furmaziun professiunala e sport da prestaziun"

Il chantun Grischun vul porscher premissas uschè bunas sco pussaivel a giuvenils che cumbineschan ina carriera en il sport da prestaziun cun ina furmaziun fundamentala professiunala. Perquai ha la regenza grischuna incumbensà il departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient da lantschar il project "furmaziun professiunala e sport da prestaziun". Tar l'uffizi per la furmaziun professiunala duai vegnir instituì vers la stad in post directiv che maina il project. Il project dura 5 onns.

Ensemen cun l'uffizi per la scola populara ed il sport vegn l'uffizi per la furmaziun professiunala ad elavurar in concept che preschenta mesiras adattadas per sustegnair giuvenils che han lur lieu da domicil u d'emprendissadi en il Grischun. In sustegn concret duain survegnir giuvnas emprendistas e giuvens emprendists che han in'uschenumnada "Swiss Olympic Talent Card" naziunala u regiunala en ina disciplina da sport, per la quala existan pussaivladads da promoziun en il Grischun.

Las incumbensas dal nov post directiv pudessan esser in marketing da plazzas d'emprendissadi per manaschis d'emprendissadi che sustegnan il sport da prestaziun, l'administraziun d'in pool chantunal da plazzas d'emprendissadi sco er la coordinaziun cun las partenarias e cun ils partenaris participads, sco p.ex. ils manaschis d'emprendissadi, las scolas professiunalas spezialisadas, las emprendistas ed ils emprendists sco er las partenarias ed ils partenaris da sport. En il Grischun fineschan actualmain passa 2'000 giuvenils per onn la scola populara. En media han var 30 da quests giuvenils ina "Swiss Olympic Talent Card" naziunala u regiunala. Suenter 5 onns vegni decidì, sch'i duai vegnir cuntinuà definitivamain cun quest project.

Las direcziuns da scolas pon dumandar contribuziuns al chantun

A partir da l'onn da scola 2009/2010 pon direcziuns professiunalas da scolas en il Grischun survegnir da nov contribuziuns dal chantun. La regenza grischuna ha mess en vigur la revisiun dals artitgels respectivs da la lescha da scola ed ha relaschà ina nova ordinaziun davart il pajament da contribuziuns per las direcziuns da scolas (ordinaziun davart las direcziuns da scolas). Ils relaschs entran en vigur il 1. da mars 2009. Las instituziuns ch'èn responsablas per la scola, las qualas vulan profitar da las contribuziuns, ston inoltrar fin al 1. da fanadur 2009 lur dumondas per l'onn da scola 2009/2010.

Ultra da quai prevesa la revisiun parziala da la lescha da scola ch'è vegnida concludida dal cussegl grond ils 22 d'avrigl 2008 d'introducir contribuziuns chantunalas als custs per las directuras e per ils directurs da scolas primaras, da scolas realas, da scolas secundaras e da classas pitschnas. Ina direcziun da scola che funcziuna bain gida a meglierar la qualitad da la scola. Pervia da las structuras spezialas en il Grischun, numnadamain pervia da las bleras instituziuns pitschnas ch'èn responsablas per la scola, renunzia il chantun ad in'obligaziun d'introducir dapertut ina direcziun da scola. El preferescha plitost in model d'impuls. Per che las contribuziuns chantunalas possian vegnir concedidas, ston vegnir ademplidas premissas minimalas areguard l'engaschament, areguard la scolaziun ed areguard las obligaziuns da las directuras e dals directurs da las scolas. Questas premissas minimalas èn ussa vegnidas fixadas da la regenza en la nova ordinaziun davart las direcziuns da scolas. L'import da las contribuziuns chantunalas per las direcziuns da scolas sa drizza tenor il dumber da classas sco er tenor il dumber da scolaras e da scolars.

La revisiun parziala da la lescha davart la banca chantunala grischuna vegn messa en vigur

La regenza grischuna metta en vigur per il 1. d'avrigl 2009 la revisiun parziala da la lescha davart la banca chantunala grischuna. Il cussegl grond aveva approvà la revisiun parziala ils 21 d'october 2008. Cunter questa revisiun parziala n'èsi betg vegnì fatg in referendum.

La revisiun parziala ha l'intent d'adattar l'organisaziun dal cussegl da la banca chantunala grischuna a las cundiziuns ed a las pretensiuns actualas da la branscha da finanzas. Il cussegl da la banca chantunala vegn reducì dad 11 a 7 commembras e commembers e vegn elegì en il futur da nov da la regenza. La reducziun dal dumber da las commembras e dals commembers dal cussegl da la banca chantunala è previsa en dus pass per la primavaira 2011. Per il 1. d'avrigl 2009 vegn instradada ina fasa transitorica che dura da 2009 fin 2011, en la quala ha lieu ina reducziun dal cussegl da banca a 9 commembras e commembers. Questa regulaziun transitorica duai evitar ch'i dettia intervenziuns en las periodas d'uffizi currentas da las cusseglieras e dals cussegliers da banca elegids.

Il Grischun sa participescha a la cunvegna interchantunala davart las instituziuns socialas

Il chantun Grischun sa participescha per il 1. d'avrigl 2009 a la cunvegna interchantunala davart las instituziuns socialas (CIIS). Quai ha concludì la regenza. Il cussegl grond aveva approvà la participaziun dal Grischun ils 22 d'october 2008. Il termin da referendum è scadì ils 28 da schaner 2009. Entaifer quest termin n'èn vegnids inoltrads nagins referendums.

Questa cunvegna regla il diever da las instituziuns socialas e las indemnisaziuns da las prestaziuns socialas reciprocas tranter ils chantuns. Ella ha l'intent da pussibilitar a persunas cun basegns spezials da tgira e da promoziun da vegnir recepidas senza difficultads en instituziuns adattadas che sa chattan ordaifer lur chantun da domicil. Quai vala per chasas d'uffants, per chasas da giuvenils, per instituziuns per l'integraziun professiunala e sociala da persunas creschidas cun impediments, per purschidas staziunaras da terapia e da reabilitaziun en il sectur da las dependenzas sco er per instituziuns da la scolaziun speziala externa.

Prolungaziun dal moratori per la tecnologia genetica en l'agricultura

La regenza grischuna è per prolungar - sco ch'i prevesa la confederaziun - il moratori per la liberalisaziun d'organissems geneticamain modifitgads en l'agricultura. Il scumond interimistic che vala oz per metter en circulaziun animals modifitgads geneticamain e material da multiplicaziun vegetal en l'agricultura duai vegnir prolungà per trais onns fin ils 27 da november 2013 cun agid d'ina disposiziun transitorica en la lescha davart la tecnica genetica.

Sco che la regenza scriva en sia resposta da consultaziun a la confederaziun, produceschan var 56 pertschient dals manaschis agriculs dal Grischun tenor las directivas biologicas. Per l'agricultura dal Grischun èsi pia da gronda impurtanza che la Svizra restia uschè ditg sco pussaivel libra da la tecnica genetica. Ultra da quai na patescha er la Svizra sco lieu da perscrutaziun betg dal moratori, ed er dal puntg da vista economic na pleda bunamain nagut cunter ina prolungaziun.

Il success da las mesiras legalas ch'èn previsas cunter maridaglias sfurzadas vegn mess en dubi

Visavi las mesiras legalas ch'èn previsas cunter maridaglias sfurzadas è la regenza grischuna sceptica. La confederaziun vul augmentar la protecziun cunter maridaglias sfurzadas tras ina revisiun dal cudesch civil svizzer e da la lescha federala davart il dretg internaziunal privat. La regenza grischuna beneventa questa intenziun, è dentant intscherta, sche las mesiras legalas che vegnan proponidas dal cussegl federal cumbattan per propi las maridaglias sfurzadas en moda effizienta. Perquai che las victimas refusan per regla da far ina deposiziun pervia da la tema da repressalias, vegni ad esser fitg grev er en il futur da cumprovar maridaglias sfurzadas en la pratica. Sco che la regenza explitgescha en sia resposta da consultaziun, pon las maridaglias sfurzadas vegnir cumbattidas mo en la cumbinaziun da mesiras preventivas adattadas e d'ina protecziun effizienta da las victimas.

Da vischnancas e da regiuns

Mantogna - Tumleastga: A la corporaziun da serenera da la Mantogna-Tumleastga vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 1'302'389 francs per cumplettar e per engrondir la serenera Waldau a Cazas.

Glion: Per ils proxims tschintg onns survegn il consorzi da las vischnancas da scola da Glion e conturns ina contribuziun da 63'000 francs or dal fond da sport per nominar in coordinatur ed in trenader da cundiziun per mintga manaschi da sport en il rom da la classa per scolaras e per scolars talentads da Glion.

Tavau: La planisaziun d'utilisaziun "engrondiment da la plazza da golf" da la vischnanca da Tavau ch'è chaschunada da quest project è vegnida concludida il 1. da zercladur 2008 e vegn approvada ussa.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Museum d'art dal Grischun: L'exposiziun "Giovanni Giacometti: Colur en la glisch" ch'è vegn preschentada dals 19 da mars fin ils 16 da matg 2010 en il museum d'art dal Grischun, vegn sustegnida cun ina contribuziun da 40'000 francs.

Fatgs persunals

Adriano Bottoni, domicilià a Domat, è vegnì elegì sco manader da partiziun e sco substitut dal manader dal post da servetsch da l'uffizi da militar e da protecziun civila.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

12.02.2009