SAP e SATE: nova regulaziun legala per la gestiun e per la finanziaziun

L'onn 2003 aveva il cussegl grond incumbensà la regenza da transferir la scol'auta professiunala da pedagogia SAP e la scol'auta da tecnica ed economia SATE en instituts autonoms dal chantun. La regenza ha uss deliberà la missiva correspundenta. Cun quella suttametta ella al cussegl grond la revisiun totala da la lescha davart la SAP e la nova lescha davart la SATE. Il cussegl grond duai tractar la missiva en sia sessiun da december 2004.

La SAP è stada fin uss in institut dependent. Cun la revisiun da la lescha daventa la SAP - che vegn numnada da nov scola auta da pedagogia - independenta. Uschia po ella satisfar meglier a las pretensiuns naziunalas ed internaziunalas d'ina scola auta, spezialmain areguard l'organisaziun, la direcziun, la finanziaziun, la cumpatibilitad, la cumparegliabladad e l'autonomia. La contribuziun da gestiun dal chantun a la scola vegn ad importar l'onn 2006 circa nov milliuns francs per ils studis da la scola auta.

La SATE è stada fin uss ina fundaziun. La nova lescha prevesa da transferir la SATE en in institut autonom dal chantun. Ella regla la gestiun e la finanziaziun da la scola auta; la SATE resta vinavant integrada en la scola auta professiunala da la Svizra orientala. Il chantun fa quint cun contribuziuns da gestiun per il sectur dals studis da la scol'auta professiunala da var otg milliuns francs l'onn.

Regenza surdat 2004 diesch premis da renconuschientscha e set premis da promoziun

La regenza po tenor la lescha per promover la cultura surdar per prestaziuns culturalas e scientificas excellentas il premi grischun da cultura; premis da renconuschientscha e promoziun vegnan però concedids mintg'onn.

La regenza undrescha cun diesch premis da renconuschientscha da mintgamai 10'000 francs la lavur da:

- Jachen Curdin Arquint, Ardez, en renconuschientscha da sias prestaziuns excellentas sco expert da furmaziun e linguist, spezialmain da sia contribuziun extraordinaria tar la concepziun e la redacziun da meds d'instrucziun per las scolas dal Grischun sco er en appreziaziun da ses gronds merits per promover la lingua e cultura rumantscha.

- Guido Baselgia, Baar, en renconuschientscha da sias documentaziuns fotograficas davart temas socials e culturals, spezialmain l'exploraziun da sia regiun da derivanza l'Engiadina, sco er da la cuntrada arcaica tranter il circul polar e la Barentsee, durant la quala ì gartegia ad el da far maletgs fascinants ed irritants da auta valur artistica.

- Kurt Derungs, Berna, en renconuschientscha da da sias perscrutaziuns intensivas en ils secturs da l'istorgia culturala, da l'etnologia, da la mitologia da cuntrada e da la perscrutaziun moderna dal matriarchat che arvan puntgs da vista fascinants e novs sin cuntradas e regiuns veglias;

- Ursicin G.G. Derungs, Vella e Milaun, en renconuschientscha da sia vasta ed impurtanta ovra litterara ed essaistica en rumantsch, tudestg e talian, en la quala el s'occupescha en moda engaschada e critica d'aspects teologics ed ecclesiastics sco er da dumondas socialas.

- Flurina e Gianni Paravicini-Tönz, Lucerna e Puschlav, en renconuschientscha da lur lung e serius engaschament a favur da l'art figurativ svizzer;

- Mario Schwarz, Berg SG, en renconuschientscha da sia prestaziun sco dirigent da chor e d'orchester entaifer ed ordaifer noss chantun;

- Margrit Sprecher, Turitg, en renconuschientscha da sia lavur sco schurnalista e sco autura da texts che impressiuneschan tras lur qualitad litterara e linguistica e che dattan perditga d'ina observaziun precisa, d'in engaschament e dal curaschi d'exprimer l'atgna opiniun.

- Georg Tannò, Cuira, en renconuschientscha da sia ovra da pictura e da gravura, en la quala el s'avanza da la furma figurativa a l'abstracziun ed a la furma dissegnada;

- Günther Ursch, Cuira, en renconuschientscha da sia lunga activitad sco caricaturist per differentas medias e spezialmain da sia observaziun critica e sia caracterisaziun pregnanta da la vita politica;

- Paul Weibel, Wettingen, en renconuschientscha da sia ovra culturala engaschada sco actur, reschissur e pedagog da teater sin plaun chantunal, naziunal ed internaziunal.

Ils premis da promoziun da mintgamai 7'000 francs van quest onn a:

- Jürg Bariletti, Berlin, musicist;

- Mirko Baselgia, Lai, artist figurativ;

- Martina Hug, Cuira e Turitg, chantadura;

- Elisabeth Payer, Vienna, artista figurativa;

- Armon Stecher, Winterthur, musicist;

- Elisabeth Sulser, Cuira, musicista;

- Piroska Szönye, Cuira, artista figurativa.

Ils premis vegnan surdads ils 19 da november en il rom d'ina pitschna festa en l'edifizi dal cussegl grond a Cuira.

Cunvegnientscha cun la "pro Flüela" vegn prolungada per tschintg onns

La "pro Flüela" vegn er ad avair ils proxims tschintg onns la funcziun da purtadra dal servetsch d'enviern e dal mategniment da la via dal pass dal Flüela durant la fasa transitoria la fin da l'atun e tranter il 1. ed ils 31 da matg. La regenza ha dà glisch verda per ina cunvegnientscha nova. Il chantun surpiglia sco l'enviern d'emprova 2003/2004 mintg'onn maximalmain 80'000 francs dals custs da l'avertura temporara resp. da l'avertura da primavaira.

Da l'emprima dumengia da schaner fin la fin d'avrigl resta la via dal pass dal Flüela er vinavant ed en mintga cas serrada per tut il traffic da transit.

Promoziun da giuvenils talentads a partir da l'onn 2008 puspè en la classa regulara

Il pli tard suenter la fin da l'onn da scola 2006/2007 vegn il center da promoziun a la scola chantunala serrà e las gruppas da promoziun spezialas a San Murezzan, Zernez e Val S. Pieder schliadas. Uschia succeda la promoziun d'uffants cun dunns spezials e d'uffants cun dunns extraordinaris da princip puspè en lur classa regulara. La revisiun parziala correspundenta da l'ordinaziun davart l'organisaziun da classas pitschnas è vegnida approvada. La regenza ha realisà uschia ina ulteriura mesira da spargn dal project "examinaziun da las structuras e da las prestaziuns per sanar las finanzas dal chantun". Ils respargns muntan fin 2008 a var 700'000 francs.

Il center da promoziun aveva cumenzà a lavurar l'onn 2002. Il cumenzament da l'onn da scola 2003/2004 eran 34 uffants inscrits en programs da promoziun.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 23.09.2004