La refurma da la giustia entra en vigur il 1. da schaner 2007

La revisiun parziala da la constituziun chantunala ch'è vegnida acceptada da la populaziun ils 26 da november 2006 en connex cun la refurma da la giustia vegn messa en vigur il 1. da schaner 2007. Quai ha concludì la regenza grischuna. Er per il 1. da schaner 2007 vegnan messas en vigur la lescha davart la giurisdicziun administrativa sco er la lescha introductiva tar la procedura da mediaziun e tar la procedura davant la dretgira da cumpromiss tenor il dretg federal d'assicuranza sociala, quai dentant cun resalva d'ina eventuala votaziun da referendum.

En quest connex ha la regenza relaschà l'ordinaziun davart l'adattaziun d'ordinaziuns da la regenza a la lescha davart la giurisdicziun administrativa sco er l'ordinaziun davart ils custs en proceduras administrativas. Cun l'emprima ordinaziun vegnan adattadas redacziunalmain differentas ordinaziuns da la regenza a la lescha davart la giurisdicziun administrativa. Quellas concernan en spezial la designaziun dal med legal a la dretgira administrativa sco er ils termins da meds legals ch'èn vegnids midads. La segunda ordinaziun regla ils custs en la procedura administrativa. Pir pli tard vegn messa en vigur la lescha davart l'organisaziun giudiziala, e quai en il rom da la refurma da la giustia. Il termin da referendum è anc avert fin ils 28 da favrer 2007.

La basa legala concernent la retratga da la permissiun d'instruir entra en vigur

La lescha davart l'adattaziun da relaschs a la cunvegna interchantunala davart la renconuschientscha da certificats da scolaziun entra en vigur il 1. da schaner 2007. Quai ha concludì la regenza grischuna. Questa lescha ch'è vegnida deliberada dal cussegl grond en avrigl stgaffescha tranter auter la basa legala per retrair la permissiun d'instruir e dat a la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) la permessiun da manar ina glista naziunala correspundenta. Sco instrument d'infurmaziun duai questa glista proteger meglier la societad e particularmain las scolaras ed ils scolars. Il medem mument ha la regenza er approvà ina revisiun parziala da l'ordinaziun davart la communicaziun en scrit da decisiuns penalas. Quella è necessaria per che dretgiras possian communitgar al departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient lur decisiuns penalas cunter persunas d'instrucziun.

La nova lescha dal persunal dal Grischun entra en vigur il cumenzament da l'onn

Cun resalva ch'i na vegnia betg fatg in referendum fin ils 27 da december 2006 vegn la lescha davart la relaziun da lavur da las collavuraturas e dals collavuraturs dal chantun Grischun (lescha dal persunal) messa en vigur il 1. da schaner 2007. Quai ha concludì la regenza grischuna. Il medem mument ha ella approvà l'ordinaziun dal persunal correspundenta e l'ordinaziun davart il temp da lavur.

Cun relaschar la lescha dal persunal han ils instituts chantunals autonoms survegnì in dretg d'ordinaziun. Questas cumpetenzas legislativas han pretendì ina revisiun parziala da l'art. 50 da la constituziun chantunala, la quala è vegnida acceptada en la votaziun dal pievel ils 24 da settember 2006. Er questa revisiun parziala entra en vigur il 1. da schaner 2007.

L'execuziun giudiziala vegn reglada da nov

En il Grischun vegn l'execuziun da chastis e da mesiras reglada da nov sco champ tematic unitar, en il qual differentas gruppas professiunalas lavuran en moda interdisciplinara cun persunas ch'èn daventadas chastiablas, e quai per impedir ulteriuras delinquenzas. Questas incumbensas cumplessivas dal stadi vegnan ademplidas dal nov uffizi per l'execuziun giudiziala. La basa legala correspundenta è vegnida adattada. Per il 1. da schaner 2007 ha la regenza grischuna relaschà ina nova ordinaziun davart l'execuziun giudiziala en il chantun Grischun e concludì da sa participar vi dal concordat dals chantuns da la Svizra orientala davart l'execuziun da chastis e da mesiras. Sch'il termin per il referendum facultativ è scadì vegn ultra da quai messa en vigur il 1. da schaner 2007 la lescha davart la procedura penala ch'è vegnida revedida.

Sin plaun federal entran en vigur il 1. da schaner 2007 la part generala dal cudesch penal svizzer ch'è vegnida revedida sco er ina nova lescha davart il dretg penal per giuvenils. Questas novaziuns sin plaun federal pretendan ch'ils relaschs chantunals vegnian adattads al dretg surordinà. La nova ordinaziun davart l'execuziun giudiziala cumpiglia tut ils secturs da l'execuziun giudiziala e remplazza l'ordinaziun davart l'execuziun da chastis e da mesiras. Ella regla tranter auter l'execuziun da lavur d'utilitad publica, l'execuziun da chastis e da mesiras che priveschan da la libertad tar delinquentas e delinquents ch'èn privlus per la publicitad u la concessiun da congedis e da sortidas.

En la nova ordinaziun davart l'execuziun giudiziala en il chantun Grischun vegnan ultra da quai circumscrittas las incumbensas e las cumpetenzas da l'uffizi per l'execuziun giudiziala ch'è vegnì stgaffì da nov. L'uffizi cumpiglia tranter auter las partiziuns "execuziun da chastis e da mesiras", "praschun dal Sennhof e stabiliment da Realta" sco er "servetsch per l'assistenza da reabilitaziun". El è cumpetent per l'execuziun da sancziuns penalas sco er per la realisaziun da l'arrest d'inquisiziun, da l'arrest da segirezza e da l'arrest d'extradiziun sco er da l'arrest preparatoric e da l'arrest d'expulsiun. Dal rest è el er cumpetent per l'assistenza da reabilitaziun e per l'assistenza sociala en il chantun Grischun, e quai per la durada da la procedura penala e da l'execuziun dal chasti.

Il Grischun sustegna il portal d'internet ch.ch

Il Grischun sa participescha a la cunvegna davart la collavuraziun da la confederaziun e dals chantuns per manar il portal svizzer ch.ch per ils onns 2007 fin 2010. Quai ha concludì la regenza grischuna ed approvà la contribuziun maximala annuala da 15'118 francs per ils proxims quatter onns. La nova cunvegna remplazza la cunvegna dals onns 2005 fin 2006 che scada e regla oravant tut il manaschi da ch.ch e la participaziun dals chantuns als custs per ils proxims quatter onns.

Gia pli baud era la regenza s'exprimida da cuntinuar cun ch.ch ed aveva renconuschì l'utilitad dal portal d'infurmaziun. Quella sa mussa oravant tut en in sistem da mussavia che pussibilitescha a la burgaisa ed al burgais in access tematic a la purschida uffiziala d'infurmaziuns e da servetschs sin tut ils trais plauns da la structura federala. In'ulteriura utilitad supplementara s'empermetta il chantun da l'extensiun da l'atgna purschida chantunala en il sectur dal e-government, spezialmain tar la reutilisabladad da servetschs da l'internet.

La regenza è per mantegnair la vignetta per autostradas

La regenza grischuna è da l'avis che la vignetta actuala stoppia vegnir mantegnida sco furma per incassar la taxa per utilisar las autostradas. Tar la vignetta ch'ins sto tagtar si sa tracti d'in sistem simpel e cumprovà ch'è anc adina pli effizient che las variantas ch'ins ha examinà supplementarmain sco per exempel ina vignetta electronica, in quintataxas u ina registraziun dal numer d'immatriculaziun. Pia na fiss ina midada da sistem betg opportuna constatescha la regenza en sia consultaziun tar la lescha federala davart las taxas per utilisar las vias naziunalas.

Il sboz surpiglia en quest connex per gronda part las disposiziuns ch'èn actualmain regladas en in'ordinaziun. Adattaziuns pertutgan l'object ed ils circuls da las persunas ch'èn obligadas da pajar la taxa u ina persecuziun pli efficazia da cuntravenziuns. Er sch'il sistem actual vegn mantegnì pon tenor la regenza però vegnir realisads meglieraments en il sectur da l'infurmaziun e da la vendita sco er tar il cumbat dals abus. Uschia duain per exempel vegnir meglieradas las caracteristicas da segirezza da la vignetta, rinforzadas las controllas e augmentadas marcantamain las multas. Ultra da quai propona la regenza d'examinar la dumonda, sche la taxa duai vegnir adattada al svilup dals custs sco er a l'engrondiment da la rait da las vias naziunalas.

Da vischnancas e da regiuns

- Tusaun / Cazas: Per il project dal nov conduct d'aua e da la sanaziun dal chanal da la Nolla sin il territori da las vischnancas da Tusaun e da Cazas vegn concedida ina contribuziun da ca. 160'000 francs.

- St. Antönien: Il project per la dustanza dal Gafierbach (project consecutiv da las auas grondas da l'avust 2005) sin il territori da la vischnanca da St. Antönien vegn approvà. Per questas lavurs vegn concedida ina contribuziun chantunala da 48'000 francs.

- Telefericas da Claustra-Madrisa SA: En sia consultaziun a l'uffizi federal da traffic davart la dumonda da concessiun da la SA telefericas da Claustra-Madrisa dals 26 da settember 2006 per la sutgera da dus cun cludigls fixs "Donnerstein - Zügenhüttli" (implant da remplazzament) propona la regenza da dar la concessiun. Per la projectaziun detagliada e per la realisaziun da la construcziun sto la petenta da la concessiun consultar in accumpagnament ecologic da construcziun.

- Rossa: La regenza ha approvà la revisiun totala da la planisaziun locala da la vischnanca da Rossa dals 2 d'avrigl 2005.

- Farera: La regenza ha approvà la revisiun totala da la planisaziun locala da la vischnanca da Farera dals 12 da matg 2006.

- 3. cursa da muntogna "Arosa Classic Car": A las organisaturas ed als organisaturs da la "3. cursa internaziunala da muntogna 'Arosa Classic Car'" vegn concedida la permissiun da duvrar la ruta previsa sin la via chantunala tranter Langwies ed Arosa, e quai venderdi, ils 31 d'avust 2007, sco er sonda, il 1. e dumengia ils 2 da settember 2007.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Agid d'investiziun: La regenza ha garantì a l'uniun "museum da l'istorgia da la viafier da l'Alvra" ina contribuziun chantunala da ca. 337'000 francs ed in credit d'agid d'investiziun da la confederaziun da 2'000'000 francs per construir il museum da viafier a Bravuogn.

- Agid d'investiziun: La regenza ha garantì a la vischnanca da Vaz ina contribuziun chantunala da ca. 202'000 francs ed in credit d'agid d'investiziun da la confederaziun da 1'200'000 francs per engrondir il center da sport "Dieschen" a Lai.

- Agid d'investiziun: La regenza ha garantì a la vischnanca da Zernez ina contribuziun chantunala da ca. 84'000 francs ed in credit d'agid d'investiziun da la confederaziun da 500'000 francs per engrondir il bogn cuvert a Zernez.

- Agid d'investiziun: A la citad da Glion sco er a las vischnancas da Flond, da Sursaissa, da Luven e da Surcuolm vegnan garantids ina contribuziun chantunala da ca. 67'000 francs ed in credit d'agid d'investiziun da la confederaziun da 400'000 francs per construir la via da scarsolar da Flond a Glion.

- Institut da perscrutaziun AO Tavau: A l'institut da perscrutaziun medicinala AO Tavau vegnan garantidas contribuziuns en l'autezza da totalmain 790'000 francs per ils onns 2006 fin 2010. Resalvada resta la concessiun dals credits necessaris tras il cussegl grond.

- Chasa da persunas attempadas e da tgira a Mesauc: A las midadas da construcziun ed als engrondiments da la chasa da persunas attempadas e da tgira "Casa di cura del Circolo di Mesocco" da Mesauc vegn pajada ina contribuziun chantunala da construcziun da 160'000 francs.

- Chasa da persunas attempadas e da tgira a Schiers: Per engrondir il plaun sut il tetg da la chasa da persunas attempadas e da tgira a Schiers vegn pajada ina contribuziun chantunala da construcziun da 92'500 francs per stgaffir localitads da biro per la fundaziun Flury a Schiers.

- Archiv cultural da l'Engiadin'ota: L'archiv cultural da l'Engiadin'ota survegn in sustegn finanzial unic da maximalmain 15'600 francs per las lavurs d'inventarisaziun dal relasch fotografic da Gustav Sommer.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 14.12.2006