Las tavlas da lecziuns dal stgalim primar vegnan adattadas

L'introducziun da l'englais e l'anticipaziun da l'instrucziun d'ina lingua chantunala sco lingua estra han per consequenza che las tavlas da lecziuns dal stgalim primar dal chantun Grischun ston vegnir adattadas. Las novas tavlas da lecziuns èn vegnidas deliberadas da la regenza grischuna e valan per l'emprima giada a partir ad l'onn da scola 2010/2011 per tut las scolaras e per tut ils scolars che frequentan alura la 1. fin la 3. classa primara.

L'instrucziun da l'emprima lingua estra (lingua chantunala) vegn dotada a partir da la 3. fin a la 6. classa cun mintgamai 2 lecziuns per emna. L'englais vegn instruì a partir da la 5. classa, medemamain durant 2 lecziuns per emna. L'adattaziun actuala da las tavlas da lecziuns è l'emprim pass en direcziun d'in nov urari ch'è coordinà cun ils auters chantuns e ch'è accordà cun ils plans d'instrucziun futurs. Pervia da quai è ella moderada e pussibilitescha al chantun Grischun da s'avischinar pass per pass a las directivas futuras d'in plan d'instrucziun interchantunal armonisà.

En la sessiun d'avrigl 2008 aveva il cussegl grond concludì d'introducir l'englais sco segunda lingua estra obligatorica sco er da spustar il cumenzament da l'instrucziun da l'emprima lingua estra (rumantsch, talian u tudestg) da la 4. a la 3 classa.

Il cumbat internaziunal cunter la cibercriminalitad vegn beneventà

La regenza grischuna beneventa en sia resposta da consultaziun a la confederaziun l'approvaziun e la realisaziun planisada da la convenziun dal cussegl da l'Europa davart la cibercriminalitad. Questa convenziun è l'emprima cunvegna internaziunala per cumbatter la criminalitad d'informatica e la criminalitad en l'internet. Ella s'occupa da las sfidas da las tecnologias d'infurmaziun novas e renconuscha la necessitad da cumbatter e d'impedir la criminalitad d'informatica e la criminalitad en l'internet sur ils cunfins or. Per armonisar il dretg penal oblighescha questa convenziun ils stadis contrahents tranter auter che l'engion cun agid dal computer, che l'engol da datas, che sfalsificaziuns da documents cun agid dal computer u che la penetraziun en in sistem da computer protegì duai vegnir chastià. Ils stadis contrahents ston ultra da quai chastiar la pornografia cun uffants sco er la violaziun da dretgs d'autura u d'autur en l'internet. La Svizra ademplescha gia per gronda part las pretensiuns da la convenziun.

La regenza beneventa il causal penal da las mutilaziuns sexualas

La regenza grischuna beneventa da princip il project da francar la mutilaziun da las genitalias femininas sco causal penal en il cudesch penal. La pussaivladad da pronunziar chastis pecuniars na resguarda la regenza però sco betg adattà per avair in effect preventiv, perquai ch'ils chastis pecuniars èn savens memia bass. Pervia da quai sustegna la regenza en sia resposta da consultaziun ina proposta da minoritad e pledescha per in chasti che privescha da la libertad da minimalmain 1 onn fin a 10 onns. La mutilaziun da las genitalias femininas è ina blessura corporala greva. Pervia da quai ha ina menziun expressiva en il cudesch penal svizzer ina effect da signal impurtant.

La confederaziun examinescha d'introducir in causal penal specific da la mutilaziun da las genitalias femininas. Uschia duain las difficultads da cunfinaziun e da cumprova che han da far cun la situaziun giuridica betg unitara che vala oz per tut las furmas da la mutilaziun da genitalias vegnir superada, ed i duai vegnir tschentà in cler accent che questa violaziun gravanta dals dretgs umans vegnia spretschada. Ultra da quai duai ina mutilaziun da las genitalias femininas vegnir chastiada en Svizra, er sch'ella n'è betg vegnida fatga en Svizra e sch'ella n'è betg chastiabla al lieu, nua ch'ella è vegnida fatga.

Da vischnancas e da regiuns

Bregaglia:

La regenza approvescha la nova constituziun da la vischnanca da Bregaglia dals 17 da matg 2009.

Mesauc:

Per revitalisar la Moesa tar Pian San Giacomo, conceda la regenza ina contribuziun da 90'000 francs.

Soazza:

A la vischnanca da Soazza vegn concedida ina contribuziun da 259'000 francs per refar ils mirs sitgs en ils guauds da chastagners en il territori da Roncaia.

Vella:

Per il project "Via da maschinas Uaul Quader" da la vischnanca da Vella conceda la regenza ina contribuziun da 56'950 francs.

Seglias - Vaz:

Il plan dal cunfin tranter las vischnancas da Seglias e da Vaz vegn approvà.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Center da geriatria dal Signuradi:

Il project preliminar per substituir l'edifizi dal center da geriatria dal Signuradi a Maiavilla vegn approvà. Cun resalva da l'approvaziun definitiva dal project e da la garanzia da la finanziaziun restanta vegn garantida ina contribuziun chantunala da maximalmain 5'710'000 francs.

Clinica psichiatrica Waldhaus:

Il project per engrondir il pavigliun da pazientas e da pazients "chasa D" da la clinica psichiatrica Waldhaus a Cuira vegn approvà. Per la realisaziun vegn mess a disposiziun in credit da 500'000 francs.

Tgira da monuments:

Il chantun sa participescha cun totalmain 653'300 francs vi da differents projects da la tgira da monuments. Sustegnidas vegnan la restauraziun da la baselgia Santo Stefano a Castaneda, la restauraziun da la claustra Son Jon a Müstair, la restauraziun d'ina chasa d'abitar a Puschlav, la restauraziun totala dal stabiliment da recepziun da la viafier retica a Scuol sco er la restauraziun da l'intern da la baselgia evangelica St. Johann a Tavau e las lavurs da conturn che tutgan tiers.

Grischun lain:

A la federaziun da tetg "Grischun lain" garantescha la regenza ina contribuziun dad annualmain 300'000 francs per ils onns 2009-2012 per ils projects previs.

Promoziun da la cultura:

A la revista "Archäologie Schweiz" vegn concedida ina contribuziun da 18'000 francs per in numer spezial davart l'istorgia culturala dal territori alpin svizzer a partir dal regress dals glatschers fin al temp medieval tardiv.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 1'070'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:

- via da Furna: lavurs d'impressari, Jaräla a Birchwald

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

25.06.2009