Dorathe Schindelholz-Dolf

Avànt var dus ons ve jou scret qua sur digl noss nov «cunavdànt» a las sias atgnas modas. Ign tartgess ca quegl fuss tains avunda par anzatgi da sadisar veda tscheartas reglas da tgea. Quegl vala dantànt betga propi par igl noss fegl câ ussa dus ons a quater mains. El fa ple bugent las sias atgnas reglas, anstagl da taner aint las nossas. A sco scha quegl fuss ànc betga avunda, vignan quellas reglas ear midadas gest scogl ple, a sainza avis. Mintgatànt mi vignan quellas midadas avànt sco egn nov update pigl telefonet ca nign â lieu, mo cign â nignotra opziùn ca dinstalar. Tge cigl nov update radi, nign ca sa. Segl telefonet sco ear tier igl noss buab caschùnan igls updates ca tscheartas tgossas ca funcziunavan antocen alura sainza problems, curan cun egneada betga ple sco usitadas near anzuma betga ple. Tier igl noss fegl eara ascheia egn update par exaimpel cigl deva par el dad egn gi sen loter nut mender ca magliear rieblas, schagea cel veva antocen lez gi betga survagnieu avunda dad ellas. Egn oter update veva caschuno cel leva magliear nut oter ple ca metgas igl antier gi. Igl levar la damàn bòld funcziunava egn tains ear fetg bagn par nus. Igl noss fegl â sper igl sieus litg egnura an furma degna nursa ca earva igls îls schi prest scogl e tains da levar. Mains or steva el alura la damàn bagnet agl litg antocen ca la sinursa eara ear sadasdada. Mo cun egneada eari fito cun que flot aranschamaint. Scha el cloma ussa schon bi da marvegl «ufstoh!» a jou fetsch atent el ca la sinursa vegi ànc saro igls îls a dormi ànc, vean me la rasposta: «Schöfli kann denn selber ufstoh.» An quels dus ons en dantànt ear vagnidas vetier tàntas manieras tgearignas ca distiran da las sias otras modas. Gest sco segl telefonet, noua cign sa suainter egn nov update bagn betga ple noua catar egn documaint cign â cargieu giou, mo par anstagl dati tschuncànta novs emojis da selecziunar. Ascheia e igl noss fegl par exaimpel egn exzelent partenari par ir a far cumissiùns. El prenda bugent igl sieus agen tgaret a tgargia ear gest aint tut sez. Ign lastga me betga gidar da manischar igl tgaret near cargear aint anzatge, quegl fa el schon sez. Tge ca croda propi aint agl tgaret e betga exnum quegl ca la mama gi, mo semplameing tut quegl cel po tànscher. Anzatge digl ple bi e ear da saver observar tut igls updates an conex cugl lungatg, digls amprems pleds tocen antieras construcziùns, sco par exaimpel: «Mama, bruchsch du au e curveia?» near «Papa het das weg dusto.» Las cumbinaziùns da rumàntsch a tudestg en adigna puspe legras. Quànta fadeia cel sadat da rivar or cun egnantiera construcziùn, a per igl plascher cel â, scha nus antalgiagn quella a dagn rasposta. Egn oter nov svilup digl noss buab e cel sto adigna easser da la partida, gest tutegna tge cign vut far an tgea. Segi quegl lavar giou, cuschinar, tarschinar, ir sen tualeta – tut vean tgapo a màn cun madem blear entusiassem. Igl e ascheia bagn da planisar par tut anturn egnura ple gi, mo quegl vala an mintga cass la fadeia. Me schi va alura par activitads, noua cel stuess cooperar, sco midar igl piez near trer aint igls calzers, e el nagliur da catar. Quegl en ear igls mumaints, an quals cel sa cun egneada sa fatschandar peazas cun sasez. Igl sieus spir plascher veda tgossetas digl mintgagi e anzatge digl ple bi. Cur cigl â sbischo quest unviern lampremeada, eara el la damàn sasieu egna beala peaza segl canape ad eara cuntaint da semplameing vurdar tier sco las scrotas da nev crodan. Anzatge ca jou ve gest fatg suainter ad el – ad egn update ca sa parve da me vagnir mintgon puspe. Dorathe Schindelholz-Dolf da Vargistagn/Arlesheim lavura en ina chasa editura a Basilea. Ella ha gist fatg sezza lillustraziun tar sia columna. Dorathe Schindelholz-Dolf

Gest ànc avànt Nadal e vagnida avierta l’exposiziùn da maletgs da Daniela Loehler Zweifel agl Bogn mineral ad Andeer. Quella mustra d’art e da vaser antoc’igl zarcladur da quest on. Igls tres musizists Dona Trepp, Dumeng Schreich a Christoph Zweifel ân aviert l’exposiziùn cugl valser engiadines «Sur En», suno cun schlàntsch. La mustra da maletgs da Daniela Loehler ­Zweifel cumpeglia las tres spartas: verdura, plàntas da guilas ad aua. Amparada, partge c’ella vegi lura ligieu igl tetel «Cultura maschadada» par la si’amprema preschantaziùn an Val Schons, â ella raspundieu, c’igls seas maletgs resplendian la cultura mastirada, c’ella vegi agl sieus iert a Tusàn sper igl Anugl. A l’exposiziùn cunsisti peia da maletgs da zund diferaints motivs, c’ella vegi malagieu igl curs digls davos tschentg ons. «Nus vagn dapartut culturas maschadadas, ear la nossa sozietad e davantada egna tala», motivescha la pictura la sia schelta. Igl sieus lungatg tradescha, c’ella dariva da Basileia. Dad 11 ons annà statan igls cunsorts Loehler Zweifel, oriunds dad Arlesheim, a Tusàn. «Mo mia tata steva durànt tres ons ad Andeer», aschunta Daniela Loehler Zweifel. «Igl tat eara manischùnz da la famiglia Ragaz antoc’igls 1931.» Ple tard vegi ella stgieu acumpagnear la tata durànt blears ons digl «Gi da las mamas» ad Andeer, noua c’ella levi adigna giantar agl Fravi. Ella seza â lura savens passanto las vacànzas a là. Plenavànt e’l igl Ragn, igl flem careztgieu, igl elemaint c’unescha igls tres liacs. Maletgs sen pulpier a platamartscha Daniela Loehler Zweifel malegia igls seas maletgs cun diferaintas tecnicas a sen diferaints fùns, tut savund igl motiv. Tutiglple malegia ella cun marcaders d’acryl near cun aquarels sen pulpier c’ella tschearna cun grànd quito. Mo igls maletgs da la verdura â’la malagieu sen tavlas da platamartscha. Ad ella pleschian quellas tavlas da plataschogn, duvradas tutiglple an las ustreias par nudar las tratgas. Ellas datan egn efect tut aparti agls maletgs. Las calurs davaintan aschi blear ple intensivas, schagea c’ellas paran malageadas cun rida. Ascheia survignan igl por, las tschavolas, igl finotg, terc a l’arveglia ad igls spragels egna pareta natirala. «Mo la ple impurtànta tecnica e l’observaziùn», gi l’artista, «a parquegl maletg jou savens igl movimaint an la natira.» Quel rapreschainta ella cugl cular da l’aua, c’ella malegia cun aquarels. Igls maletgs da las rivas digl Ragn d’Andeer damussan, ca la pictura riescha zund bagn la tecnica d’aquarelar, par la quala ella dat ear curs agl sieus atelier 74 a Tusàn, noua c’ella amprova ear adigna puspe novas tecnicas sco quella d’aplitgear strisas da calur cun tgartas da credit, da vaser sen egna da las capodovras «La riva digl Ragn d’Andeer». Dantànt en visitadras a visitaders vagnieus divertieus da maniera stupenta da la musica populara digls musicànts da la furmaziùn «Sägewerk» Daniela Loehler Zweifel preschainta ad Andeer diferaintas verduras malageadas sen tavlas da platamartscha, sco qua rafiguraziùns da finotg e da terc. Daniela Loehler Zweifel preschainta ad Andeer diferaintas verduras malageadas sen tavlas da platamartscha, sco qua rafiguraziùns da finotg e da terc. La musica «Sägewerk», cun Dona Trepp, Dumeng Schreich a Christoph Zweifel, â divertieu igl publicum cun stupenta musica populara. Cun la tecnica d’aquarelar rafigurescha Daniela Loehler Zweifel igl movimaint an la natira, sco qua cugl cular da l’aua a la riva digl Ragn dafor Andeer. La pictura Daniela Loehler Zweifel avànt egna da las sias capodovras, la «Riva digl Ragn» c’e da vaser antoc’igl zarcladur agl Bogn mineral ad Andeer.

Daniela Dolf â rimno vearsets sutsilvans par unfànts. La Cuminànza Culturala Val Schons â edieu igl sieus cudesch. Gliendasgis e quel vagnieu surdo agls unfànts da la tarmagliera d’Andeer. C’igl cumpara egn cudesch an sutsilvan capeta forsa me mintga dezeni. Mo strusch antschiet quest’on, c’igl e puspe egn’eada sto adaquella, graztga a l’iniziativa da Daniela Dolf a la cunlavur da la Cuminànza Culturala Val Schons (CCVS). «Agl curs digls 2025 a la CCVS la fegnamira da promover oravànttut igl rumàntsch. Ella less uon surtut dar impuls ad amprendiders ad a tals ca vutan far progress», anunztga Andrea Cantieni, igl parsura da l’uniùn culturala da Schons a caschùn da la preschantaziùn digl cudesch da vearsets cugl tetel «Las quater stagiùns ad ànc ampo» da Daniela Dolf. Que cudesch e l’amprema masira par cuntànscher lur fegnamira anuala. Vearsets par l’antiera famiglia Suainter egna prova da musica e Cantieni vagnieu a saver digls numerus vearsets sutsilvans rimnos da sia cunmusicànta Daniela Dolf a digls maletgs da l’ilustratura Sarah Gschwend. «Jou sund sto incanto da quella lavur, c’igl e imediat naschieu l’ideia da publitgear egn cudesch cugls vearsets», palainta Cantieni. «La grupa an mira e surtut unfànts ca van a la tarmagliera.» Managiànd an spezial igls unfànts da la tarmagliera d’Andeer, agls quals la CCVS â surdo ier gliendasgis mintgegn egn cudesch da vearsets. «Cugl intent, ca quels vignian magari amprandieus an las famiglias», spera Cantieni. «Ascheia pudainsa interessar igls geniturs pigl rumàntsch.» La tarmagliera d’Andeer porscha actualmeing tgira an tschentg grupas. Tres satgatan an tgea da scola, a cun duas scuveartan la manadra Esther Grischott a la sia gidàntra Melanie Mani igl gòld da tut’ora. Ellas vignan acumpagneadas mintgame u da Cilli Mani near Christina Clopath, las duas dunas ca mussan rumàntsch. L’impurtànza digls vearsets L’autura Daniela Dolf, oriunda da Maton, â survagnieu igl impuls par la sia lavur studagiànd a la Scola òlta da pedagogeia a Cuira. «Nus vagn cunstato, c’igl deti fetg poc material d’instrucziùn par la scola, mo oravànttut par la scoleta.» Alura vegi ella antschiet a rimnar da tutas sorts material, ancurànd tal an bibliotecas a svultrànd ediziùns viglias a manuscrets d’Anna Capadrutt. Igl â oramai do egna pulita colecziùn. Igl cudesch cuntegna me egn tearz da tut igl material rimno. Par la sia lavur da bachelor â ella alura zavro igl material tanor igls criteris: las quater stagiùns ad igl tema animals, sortànd igls vearsets da tut tsche material ca cuntegna giois a tàntas canzùns. «Quegl e temas zund adatos par an scoleta ad an scola», manegia l’autura c’â seza seat ons experienztga da dar scoleta a Seglias a dànd instrucziùn da pedagogeia curativa a Donat. Par que diever â ella transcret igls texts an rumàntsch actual. «Par tudestg dat igl fetg blears cudeschs da vearsets», gi Esther Grischott, «a pigl svilup digl lungatg e’gl zund impurtànt da mussar vearsets, parquegl c’igls unfànts amprendan a giujànd pleds novs a construcziùns antieras.» Quegl e l’experienztga da Daniela Dolf c’aschunta: «Vearsets a canzùns en la miglra promoziùn digl lungatg.» Vearsets vegian egn ritmus a quel gidi da taner andamaint pleds a musters digl lungatg. «Igls unfànts ân fetg bugent texts ca van an rema. Quels van a l’ureglia. Ad i antschevan magari sezs ad ancurir pleds ca fan rema. A cur c’i saintan igl ritmus, antschevani savens a cantar igls vearsets tanor atgnas melodeias.» Maletgs ca van bagn a pro cugls vearsets Igl cudesch, stampo agl format da maxi-pixi, vean a plascher surtut ear parveia da las ilustraziùn tschafàntas da Sarah Gschwend. La veterinaria, ca stat a Teufen, mo passainta bugent vacànzas an Val Schons, â fatg sempels maletgs realistics, malagieus cun calurs d’acryl a d’aquarel. Els mussan zund bagn igl cuntegn digls vearsets, ascheia c’els en egn bùn agid d’antalir a da taner andamaint igls texts. Daniela Dolf a Sarah Gschwend ân peia stgafieu egn’ovreta an sutsilvan tànt beal sco ear zund nizevla. «Nus vagn natiralmeing grànd plascher, ca mintg’unfànt da la tarmagliera â survagnieu egn cudesch», concluda Esther Grischott. Igl cudeschet «Las quater stagiùns ad ànc ampo» po vagnir cumpro par 23 fràncs an la librareia Kunfermann a Tusàn. Igls unfànts da la tarmagliera d’Andeer salegran c’i ân survagnieu mintgegn egn cudesch da vearsets da Daniela Dolf. Cilli Mani preschainta vearsets da «Las quater stagiùns ad ànc ampo» Esther Grischott, la manadra da la tarmagliera d’Andeer, Daniela Dolf, l’autura ad Andrea Cantieni, parsura da la CCVS, salegran da l’ovra gartageada «Las quater stagiùns ad ànc ampo». Igl frontispezi digl cudesch da vearsets «Las quater stagiùns ad ànc ampo» da Daniela Dolf.

Da measeanda passada annà antoc’igls 5 da marz eni exponieus igls maletgs dad Aurelia Buchli a Miriam Geissdörfer agl atelier dad Alexander Buchli a Tusàn. Pigl curàntavel aniversari da sieus atelier d’anramar maletgs â Alexander Buchli anvido sia feglia Aurelia a sia cumpogna da scola Miriam Geissdörfer da far egn’exposiziùn cun lur maletgs. Las duas amitgas Miriam Geissdörfer (Sarnen) ad Aurelia Buchli (Scharons) malegian tut igls maletgs da cuminànza. «Notgs polaras» e’l igl tetel da quella mustra d’egn tozel maletgs. Igl e egna schelta digls 22 maletgs c’ellas duas ân picturo igl curs digl on passo. Par grànda part eni figurativs, mo anqualegn ear abstract. La calur dominànta e la blaua, sper igl cotschen rosa da las levadas digl sulegl. Igl blau exprima bagn igl cler fred da las notgs stelidas digl nord. Davànttier e’gl savens da vaser las undas da la mar ca samovan anviers planiras blauas, or da las qualas igl sasòlza muntognas ca paran da s’unir cugls nivels a cugl tschiel nocturn leavameing ilumino da la glisch polara ca bogna la cuntrada an amparnevlas variaziùns blauas. La fasa blaua «Blau e pigl mumaint nossa calur preferida», palainta Miriam Geissdörfer, la pedagoga da movimaint oriunda dad Alpnach ad amatura da la Norvegia. «Ella exprima bagn tànt igl stgir sco ear la quieteztga da quellas notgs.» Ad Aurelia, ear ella amatura digl blau, aschunta: «Jou ve gea d’egn tains annà egna fasa blaua. Cugl blau pon ign exprimer tàntas niànzas. El dat profunditad agl maletg. D’egna vart â’l egn caracter pasànt, melanconic a trest, mo da tschella ear anzatge leav a legher.» Dantànt manegian las picturas ca lur fasa blaua segi terminada. Cuntinuànd lur lavur, viglian ellas sadeditgear d’otras calurs, magari digl verd ca la glisch polara darasa pigl sòlit. Egna cunlavur pretensiusa Igl ple faszinànt da lur lavur e’gl, ca las duas amitgas malegian adigna an duas igl madem maletg. Amaduas ân egna stànza da malagear a tgea-lur, Aurelia a Schlieren a Miriam a Sarnen. Alternativameing s’antopan ellas egn’eada qua, egn’eada tscha, par stgafir da cuminànza lur maletgs – egna moda a maniera da malagear ca fa surstar. Mo ellas s’ancanuschan da 22 ons annà, peia digl tains, ca las duas amprendistas cusùnzas frequentavan la scola professiunala. Malagear e egn passatains da mintgegna, a scadegna â egn agen stil ca sadisfranztgescha digl cuminevel. «Nus rivagna resultats nunspitgieus» «L’ideia da malagear da cuminànza e naschida avànt tres ons par spir plascher da scuvrir anzatge nov», tradescha Miriam. «Igl â funcziuno bagn, parquegl vainsa dezidieu da cuntinuar.» Ellas lavuran magari plirs gis ve dad egn maletg. «Nus vagn dantànt cato adavur, ca malagear an duas e anrihànt: Nus rivagn a resultats nunspitgieus, parquegl ca tschella veza pussevladads, c’ign sez veza betg. Ascheia dainsa adigna puspe impuls novs l’egna a l’otra. Igl e egn experimaint captivànt», gi Aurelia Buchli c’e oriunda da Scharons a lavura da 12 ons annà sco szenografa, vut gir ella fa maletgs da tribunas a requisits par films. Dantànt â’la fatg la szenografeia par var trainta films sco p.ex. plirs «Tatort». Natiralmeing ca que prozeder da malagear pretendi egna bùna comunicaziùn trànter ellas a l’abilitad d’aczeptar critica. «Ad igl ple beal resultat e quel, ca la nossa amizeztga e vagnida ple stretga», concluda Aurelia ca mussa igl sieus amprem maletg, fatg da matatscha, ca palenda ussa sper igls ple novs. Cuntradas nordicas mussan las duas picturas Aurelia Buchli a Miriam Geissdörfer an lur exposiziùn agl atelier dad Alexander Buchli a Tusàn. Las duas artistas mussan ear anqual maletg abstract c’exprima blear movimaint. Las duas artistas mussan ear anqual maletg abstract c’exprima blear movimaint. Las duas artistas mussan ear anqual maletg abstract c’exprima blear movimaint. Igl amprem maletg da la matatscha Aurelia Buchli palenda ussa cugls ple novs agl atelier da sieus bab Alexander a Tusàn. Las duas amitgas Miriam Geissdörfer (Sarnen) ad Aurelia Buchli (Scharons) malegian tut igls maletgs da cuminànza.

Damàn measeanda, igls 22 da schaner, preligia igl ancunaschaint autur svizer Pedro Lenz a las 20.00 an la libreia Kunfermann a Tusàn parts da sieus cudesch «Zärtlechi Zunge». Igls 1. da favrer preligia Stephan Büchenbacher parts da sieus savund cudesch «Saoseo». An quel scuvieran egna clownessa ad egn spiritual agl telefon lur admiraziùn cuminevla pigl Lai da Saoseo an Val Puschlav. (fmr/bt)

Sigl Plaz vischnànca da Veulden e’gl egna tavla ca ragorda a Johannes numno Giahannes Barandun. Suainter igl cànt cuminevel da s. Silvester a suainter igl conzert da Biemàn da la Musica instrumentala da Givòlta segl Plaz vischnànca organisescha la Pro Feldis egn referat cun ­Gieri Battaglia. El raquenta a màn da blears maletgs da las misiergias da bleara glieud basignusa ca viveva igl 18avel a 19avel tschantaner an las vischnàncas da muntogna. Melis da Grischùns emigravan alura agl easter par tschartgear là lur furtuna. Igl egns en rastos par adigna. Oters schevan ancrescher ad en turnos. Egn da quels e Johannes Barandun da Veulden c’e sto sfurzo da bandunar sia patria cun me 13 ons. Tut sulet e’l ieu a pe da Veulden an Fràntscha. Gl’amprem â’l sarandieu a Strassburg ad alura e’l ieu anavànt a Paris. Tge c’el â fatg là a sch’el e davanto bagnstànt andrieschan igls auditurs a caschùn digls referats digls 30 da schaner a digls 7 da favrer, c’ân liac a las 17.00 an tgea da scola. L’antrada e libra. (fmr/bt)

Igl Andreas Burri an seas studio da musica sis ulzadas sut la staziùn da Tusàn. Pocs ca san: sut la staziùn da Tusàn e egn studio da musica. Là vignan pridas sei diferaintas canzùns da rap. Egn digls possessurs da quel studio e igl Andreas Burri c’e carschieu sei a Seglias an Tumleastga. La musica e schon davent c’el e sto dudesch ons sia grànda passiùn. La FMR â visito igl Andreas Burri an sieus studio da musica a Tusàn. Cun egn grànd surir vean igl Andreas Burri , ca sanumna cun num artistic Burri Smalls, anviers la staziùn a Tusàn. El e gest sto agl studio da musica ca s’oda ad el a seas amitgs. Ussa peia satgata quel studio cugl num «-6 studio» amiez la staziùn da trens. Mo noua? Igl Andreas Burri va cun la clav tier igl lift ca culeia igl parcadi digl Coop cun la staziùn da tren. Tgi c’ancanuscha igl liac, sa c’igl lift â atgnameing me tschentg ulzadas. Mo cun quella clav po el manar l’aszensur sis ulzadas sut la teara, peia agl -6 – quegl sclarescha ear gest da noua ca l’inspiraziùn e vagnida pigl num digl studio. El sez fa schon par anzaquànts ons part da la szena da rap digl Grischùn. Dantànt gartegia quegl blear durànt sieus tains liber. Durànt igl gi lavura el agl comerzi da detagl. Ascheia gudogna el igls seas raps cun egna lavur «normala», a la musica resta sia passiùn trànter la lavur a durmir. El passainta blear tains agl -6 studio: «Qua se jou propi lucantar bagn.» Quegl mùnta c’el va betga me agl sieus studio par far musica, mobagn ear par passantar tains cun seas amitgs. Egn’ea â schizund egna band da metal prieu sei lur album agl studio digl Burri ­Smalls a seas partenaris. Igl Andreas Burri e naschieu igl on 1992 a carschieu sei a Seglias an Tumleastga. L’amur par la musica, spezificameing igl rap, â el scurvato da giuven. Cunquegl â el ear diferaints modèls c’ân inspiro el par sia passiùn da la musica. Egn da quels e sto igl rapper american The Notorious B.I.G. c’â ear sanumno Biggie Smalls. «Quel e ieu agl studio ad a fatg igl sieus rap or digl tgieu, tut freestyle. Parve da quegl e el egn’inspiraziùn. Igl dat pocs ca san invantar egn text aschi spontan. Freestyle rap e egna disziplegna roiala», manegia igl Burri Smalls. Igl sieus num artistic e ascheia ear egn’imitaziùn da sieus idol american. Egna tgossa fetg impurtànta par el e c’el fa musica da rap suletameing par dialect tudestg. Ear el â antschiet cun freestyle rap – gest da cantar quegl ca vean or digl sieus tgieu. Quegl â antschiet cun pintgas preschantaziùns par natalezis d’amitgs. Egn’ea â’l ear stgieu far egn workshop cun cunfirmànds. A Cuira â’l amprieu ad ancanuscher egn amitg: par anquals ons e el alura sto agl tains liber sen tura cun el. Egn cumbat da talent a szenas en suandos. Cugl tains â el ear amprieu ad ancanuscher egn digls seas migliers amitgs, ca s’oda ear oz ànc tier igls migliers. Anzemen ân els gieu egna pintga stànza a Domat: «Nus vevan nign’ideia tge ca nus fagevan, prinzipal e sto ca nus vagn prieu sei musica.» Dantànt â el durànt que tains gieu ple pocas szenas avànt egn publicum. La parsùna digl Burri Smalls e fetg fearm culieada cun igl studio da musica. Par part s’oda quel gea ad el, ad ascheia raquenta el plagn loscheztga: «Igl studio sez vainsa nus davent igl on 2019.» Quegl e sto igl tains cura c’els ân prieu sei daple musica ad ear fatg videos da musica. Cun 18 e quella tgossa cugl rap vagnida ampo ple seriusa pigl Burri Smalls. El leva saqualifitgear pigl campiunadi svizer digl rap. Quegl â funcziuno ascheia ca dus rappers ân stuieu cumbater egn l’oter – cun texts da freestyle, c’en gest vagnieus or da lur tgieu an que mumaint. Quegl â savieu ir sco savund: Par exaimpel e vagnieu musso egn maletg d’egn elefànt, alura â quegl stuieu easser part da las lingias digl rapper c’e sto landervei. Blear segi quegl sto ascheia, raquenta igl Burri Smalls, ca mintgegn â fatg quater lingias alura e l’oter puspe vagnieu landervei. Las ampremas duas lingias en stadas par sadefender a las ultimas duas lingias par provocar l’adversari. Dantànt e el mena sto part digl campiunadi svizer ad â dezidieu da bandunar agl: «Jou leva betga adigna ir tras la measadad da la Svizra ad alura gnànc easser part digl campiunadi.» Igl Polenta Jam a Grüsch segi ànc sto ampo egna wild card – tgi c’â gudagnieu là â savieu ir directameing agl final digl campiunadi svizer. Dantànt â’gl ear là mena tanschieu. «Jou ve survagnieu la racunaschientscha, mo sund betga rivo agl final», manegia igl Burri Smalls. Egn digls seas talents e da preschantar anzatge, betga me la musica – na, par egn tains e el ear sto moderatur par egn cumbat c’e vagnieu preparo egn mains oravànt. Quegl e alura sto agl Grischùn ad egn’ea a Zug. Par quel evenimaint ân igls organisaturs betga me getg c’els dovran igl Burri Smalls, parquegl c’el fa adigna bùn divertimaint; els ân ear amparo tut igls rappers da l’antiera Svizra, sch’els lessan prender part. Quel aschinumno «written battle» e sto ascheia ca mintgegn â savieu preparar lingias ancunter sieus adversari. Els ân gieu sis eandas tains par analisar lur adversari. «Là ân ign stuieu dar adatg tge c’ign meta sen las medias sozialas.» Igl Burri Smalls â sez pletost publitgieu canzùns singulas near e cumparieu sen albums da seas amitgs. Sez lascha el ànc spitgear segl sieus agen album: «Jou se ànc betga cura ca jou publitgesch egn agen album». «Ple bòld ve jou sasamgnieu d’aver egn studio, mo veva nigns raps. Ussa vainsa egn studio, mo jou se ànc betga cura ca fetsch mieus album.» El segi ear fetg critic ancunter seas agens texts. El sasainta miglier sen la tribuna an acziùn, parquegl sch’el scriva texts segi el amprem adigna cuntaint alura cugl tains betga ple. «Dantànt easser sen tribuna e sco agl film par me. Amprem sund jou narvus. Mo aschi prest sco sund avànt igl publicum, va’gl bagn.» Par el segi igl impurtànt c’igl publicum segi part da la show. Mo tgi sa, forza c’igl on 2025 porta finalmeing igl amprem album digl rapper Burri Smalls. Igl Andreas Burri an seas studio da musica sis ulzadas sut la staziùn da Tusàn. Igl Andreas Burri alias Burri Smalls avànt igl microfon. Tgi sa sch’el prenda prest sei sieus amprem album? Igl Andreas Burri alias Burri Smalls avànt igl microfon. Tgi sa sch’el prenda prest sei sieus amprem album?

Igls 6 d’avregl avànt 50 ons â’gl do nevaglias d’antoca dus a daple meters agl Grischùn. Quellas ân levanto lavegnas an pliras valadas cun dons ve da bietgs ad infrastructura, caschunànd egna dieschegna d’unfrendas. An Valragn saragord’ign cun egn’exposiziùn da quegl on. An Valragn saragord’ign uss antoc’igls 6 d’avregl cun egn’exposiziùn comemorativa da lezs evenimaints ca vevan caschuno igls 1975, ca la valada eara isolada digl tutafatg par egn’eanda. Egn savund-indigen, c’eara betga ple rivo gio la Bassa, â fotografo quels evenimaints. L’antrada an tgea da Christian Lorez a Ragn digls 6 d’avregl 1975. Quels maletgs ân animo Claudia ­Danuser, respunsabla par cultura a turissem, da retschartgear davart que tema. Amparànd pardetgas digl tains, gli â radetg blear material a raquintaziùns da la nevera grànda c’â radetg passa dus meters nev nova trànter igls 4 ad igls 6 d’avregl. Quel â caschuno pliras lavegnas c’ân disfatg divers clavos a pùnts a curvato l’A13 trànter Novagnas a Ragn (Hinterrhein). La ple grànda lavegna e sbuada a Medel. Ella â safarmo pér sut la baselgia, c’â pudieu taner petg, mo betg ascheia egna tgea da vacànzas survart. Igl stradùn naziunal â gieu da vagnir saro par egn’eanda, antoca la nevaglia e stada rumida ad igl passadi puspe sir. Las ragurdànzas – la basa par l’exposiziùn «Sen fundamaint da tut quellas infurmaziùn davart igls evenimaint d’avànt 50 ons, sund jou vagnida animada da deditgear egn’exposiziùn a que tema», gi Claudia Danuser, «parquegl ca lavegnas en anzatge vital par quella valada, cumbagn c’igls vitgs earan mena propi periclitos, parquegl ca las lavegnas bandùnan par regla betga las vals.» Parquegl e’gl strusch raschieni d’unfrendas, cun exzepziùn da la lavegna digls 1977 trànter Novagnas a Ragn, noua ca dus autos en vagnieus sataros, ad egn digls quater passaschiers e mort. Quegl â caschuno c’igl Cantùn â biagieu egna galareia an que liac. La vischnànca da Medel â ear construieu lavineras anviers igl Schollahorn, alura egn grànd sacrifezi par que pintg vaschinadi. Mo graztga ad aranschamaints da benefezi gio Turitg ad igl incànt d’egn maletg dad Alois Carigiet glis e’gl gartagieu da finanztgear las lavineras. Oz para la Valragn pulit sira partutgànt lavegnas. Schagea c’igl vean rapurto an documaints digls 1800 a 1809 da talas ca vegian taro clavos dafor las vischnàncas. An cunlavur cun la populaziùn Mo parfegn digl unviern cun la ple bleara nev, igls 1951, e la Valragn vagnida schinageada da mortoris, malgro las tàntas lavegnas. Me c’igls transports da vivànda eara interruta, ad a Ragn tanscheva la nev antoc’igl amprem plàn sura, ascheia c’i vevan stgavar stgealas an la nev par rivar an las tgeas. Critica eara la situaziùn ear par las salvaschegnas ca vagnevan par part spindradas e parvasidas antoca parmavera. La vernissascha da l’exposiziùn «Laubana» – igl pled gualser par lavegna – e stada visitada orainframeing bagn. Egna tschuncàntegna e safulanada agl Clavo 13, agl Vitg sura. Capevel ca Luisa Baselgia, la magnafatschenda da cultura a turissem Valragn, e samussada incantada da l’avertura a da l’exposiziùn. «Igl ple custevel da que evenimaint cultural e’gl, c’igl nus e gartagieu da plidantar ad d’involver la populaziùn.» L’exposiziùn «Laubana» cuza antoc’igls 6 d’avrigl agl Clavo 13 a Spleia. Ella e adigna avierta. L’antrada e gratuita. Claudia Danuser, respunsabla par cultura a turissem digl vaschinadi da Valragn, â fatg vastas retscheartgas davart igls ons da lavegnas an Valragn. L’antrada an tgea da Christian Lorez a Ragn digls 6 d’avregl 1975. Las muntognas da nev da la lavegna trànter Novagnas a Ragn igls 6-4-1975. Igl Clavo 13 agl Vitg Sura da Spleia dat albiert a l’exposiziùn «Laubana» c’e adigna avierta. Lavegnas e egn tema vital an Valragn.