Cuntegn
I.	Disposiziuns generalas	3
A.	General	3
B.	Dretg da votar	3
C.	Dretgs dil pievel	6
II.	Organisaziun dalla vischnaunca	9
A.	Organs communals	9
B.	La radunonza communala	9
C.	La suprastonza communala	13
D.	Departements administrativs	15
E.	La cumissiun da gestiun	16
III.	Secturs d’administraziun	17
A.	Cussegl da scola	17
B.	Canzlia communala	17
C.	Persunal	18
IV.	Finanzas e taglias	18
V.	Vischnaunca burgheisa	20
VI.	Fatgs da baselgia	21
VII.	Disposiziuns finalas	21
Disposiziuns generalas
General
Dretg da votar
Dretgs dil pievel
Organisaziun dalla vischnaunca
Organs communals
La radunonza communala
La suprastonza communala
Departements administrativs
La cumissiun da gestiun
Secturs d’administraziun
Cussegl da scola
Canzlia communala
Persunal
Finanzas e taglias
Vischnaunca burgheisa
Fatgs da baselgia
Disposiziuns finalas
Rimnada sistematica
da dretg communal dalla
Vischnaunca da Sagogn
Nummera
0110
Tetel
Constituziun communala
Ediziun
Revisiun dils 18.02.2024
Revisiun dils 03.12.2021
Revisiun dils 02.09.2015
Revisiun dils 14.12.2009
Ediziun dils 27.03.2009

Revisiun dils 29.06.1992
Ediziun dils 05.03.1976
Valeivel
20.03.2024
Remarcas preliminaras

Ord motivs da simplificaziun serefereschan indicaziuns da persunas, funcziuns e mistregns en questa publicaziun uffiziala mintgamai sin tuttas schlatteinas, expriu sch’igl ei stipulau explicit zatgei auter.

Davosa correctura informala 24.05.2024 tras Gemeinde Sagogn
Remarcas preliminaras

Ord motivs da simplificaziun serefereschan indicaziuns da persunas, funcziuns e mistregns en questa publicaziun uffiziala mintgamai sin tuttas schlatteinas, expriu sch’igl ei stipulau explicit zatgei auter.

Davosa correctura informala 24.05.2024 tras Gemeinde Sagogn
Vischnaunca
Art. 1
Vischnaunca
La vischnaunca da Sagogn ei ina corporaziun territoriala da dretg public. Ella secumpona dallas persunas domiciliadas sin siu territori.
Autonomia
Art. 2
Autonomia
La vischnaunca ha il dretg d’administrar sesezza enteifer la legislaziun da cantun e confederaziun.

Enteifer ils cunfins da sias cumpetenzas legalas exequescha la vischnaunca la suveranitad sur da tut las persunas e caussas che sesanflan sin siu territori.
Incumbensas
Art. 3
Incumbensas
La vischnaunca ademplescha sias obligaziuns publicas e quellas adossadas ad ella dil stadi. Ella promova enteifer sia competenza e habilitad il svilup economic e cultural ed il beinstar general e social da ses habitonts e concluda las normas legalas necessarias.
Principi territorial
Art. 4
Principi territorial
Sagogn sesanfla el territori linguistic romontsch ed il romontsch ei lungatg ufficial dalla vischnaunca.
Habilitad e dretg da votar
Art. 5
Habilitad e dretg da votar
Il dretg dad eleger e votar en fatschentas communalas sedrezza tenor la legislaziun cantunala.

Il dretg da votar cumpeglia il dretg dad eleger e da votar, da suttascriver iniziativas dil pievel sco era da vegnir elegius dils votants, culla resalva che la persuna posseda ils dretg specials d’elegibladad.
Votants digl exteriur
Art. 6
Votants digl exteriur
En fatschentas communalas han persunas digl exteriur il dretg da votar e d’eleger sch’els habiteschan sco domiciliadas ni dimorantas dapi silmeins 6 onns ella vischnaunca da Sagogn.
Dretg da votar
cantunal e
federal
Art. 7
Dretg da votar
cantunal e
federal
Per il dretg da votar en fatgs cantunals e federals valan las disposiziuns dalla confederaziun e dil cantun.
Elegibladad
Art. 8
Elegibladad
Scadina persuna cun dretg da votar sa vegnir elegida en in uffeci communal, aschilunsch ch’ella ei buca vegnida privada da quei dretg entras sentenzia penala.

Negin sa vegnir sfurzaus d’acceptar ina elecziun en in uffeci.
Perioda d’uffeci
Art. 9
Perioda d’uffeci
La perioda d’uffeci cuoza mintgamai treis onns. Il president communal ed ils commembers dalla suprastonza communala sco era ils commembers da tuttas cumissiuns san star en uffeci sil pli ditg duront quater periodas nuninteruttas. Suenter ina perioda d’uffeci ein els puspei elegibels.

Il temps duront il qual il president communal ei staus commember dalla suprastonza communala vegn buca quintaus tier siu temps d’uffeci.
Demissiun
Art. 10
Demissiun
La demissun d’in uffeci communal ei d’annunziar a scret alla suprastonza communala sil pli tard tochen ils 30 da november avon la fin dalla perioda d’uffeci.

La suprastonza annunzia las demissiuns cun l’emprema caschun da publicaziun pusseivla.
Termin dallas elecziuns, surdada ed entrada en uffeci
Art. 11
Termin dallas elecziuns, surdada ed entrada en uffeci
Las elecziuns han liug per ordinari il meins da mars. La surdada d’uffeci succeda tochen la fin da zercladur, l’entrada en uffeci igl emprem da fenadur. Igl ufficial partent ei responsabels per ina surdada regulada.

Elecziuns supple-mentaras
Art. 12
Elecziuns supple-mentaras
En cass d’ina demissiun u d’ina vacanza duront la perioda d’uffeci vegn ei fatg ina elecziun supplementara per il temps d’uffeci restont. Per talas elecziuns valan las medemas disposiziuns sco per las elecziuns ordinarias.
Exclusiun
Art. 13
Exclusiun
Parents en lingia directa e tras maridaglia, consorts, fargliuns e persunas che vivan en partenadis registrai astgan buca esser a medem temps commembers dalla medema autoritad communala.

Quels motivs d’exclusiun valan era denter ils commembers dalla cumissiun da gestiun ed ils commembers dalla suprastonza communala.

In funcziunari u in emploiau stabel dalla vischnaunca astga buca far part dall’autoritad alla quala el suttastat directamein.
Obligaziun da prender stgisa
Art. 14
Obligaziun da prender stgisa
In commember d’ina autoritad communala sto prender stgisa tier tractativas e votaziuns davart fatschentas, vid las qualas el sez ni in da ses parents tochen il grad menziunau en art. 13 han in interess persunal direct.

En cass da differenzas decida l’autoritad, la cumissiun u la radunonza pertucconta sch’ei exista in motiv da prender stgisa ni buc. Tier quella decisiun ha il pertuccau da prender stgisa.

Tier l’examinaziun dil quen da gestiun d’ina autoritad, d’ina cumissiun ni d’in uffeci sto in commember dalla cumissiun da gestiun prender stgisa sch’el sez ni tierparents dad el ein cumpigliai.
Secret d’uffeci
Art. 15
Secret d’uffeci
Ils commembers d’uffecis e da cumissiuns sco era ils funcziunaris ed emploiai da vischnaunca ein suttamess al secret d’uffeci. Els han dad esser discrets en fatgs ufficials aschilunsch ch’igl interess dalla vischnaunca e dallas persunas privatas pertuccadas pretenda quei.
Dretg da petiziun
Art. 16
Dretg da petiziun
Il dretg da petiziun ei garantius. Scadin habitont dalla vischnaunca sa inoltrar propostas, giavischs e reclamaziuns a scret allas autoritads communalas. Quellas ein obligadas da prender posiziun en caussa enteifer treis meins.
Dretg d’iniziativa
Art. 17
Dretg d’iniziativa
30 persunas cun dretg da votar san inoltrar propostas a scret e pretender, enteifer las cumpetenzas dalla radunonza communala, ch’ei vegni votau surlunder. L’iniziativa sa vegnir inoltrada en fuorma d’ina proposta generala ni d’in sboz formulau. Ella ei da surdar alla canzlia communala ensemen cun tut las suttascripziuns dils iniziants.
Procedura tier
iniziativas
Art. 18
Procedura tier
iniziativas
Ina iniziativa valeivla sto vegnir tractada sil pli tard sis meins suenter ch’ella ei vegnida inoltrada. La suprastonza sa suttametter alla radunonza communala ina cunterproposta. En in tal cass vegn decidiu igl emprem denter la cunterproposta e la proposta d’iniziativa. Suenter quella votaziun decida la radunonza communala en ina votaziun definitiva, sch’ella vul approbar ni refusar la proposta che ha giu la preferenza ell’emprema votaziun.
Retratga dall’iniziativa
Art. 19
Retratga dall’iniziativa
Las tschun persunas che han suttascret sco empremas l’iniziativa ein autorisadas da retrer quella da tut temps tochen la votaziun, sche l’iniziativa cuntegn buca autras clauslas da retratga.
Iniziativas illegalas
Art. 20
Iniziativas illegalas
Propostas d’iniziativas cun cuntegn illegal ein buca admissiblas e vegnan buca suttamessas alla radunonza communala per la votaziun.

En tal cass communichescha la suprastonza als iniziants a scret sia decisiun cun indicar ils motivs.
Dretg da sclariment / interpellaziuns
Art. 21
Dretg da sclariment / interpellaziuns
A caschun d’ina radunonza communala sa mintga persuna cun dretg da votar pretender sclariment davart la situaziun ni l’execuziun d’ina fatschenta communala. L’informaziun sa vegnir refusada en cass d’interess considerabels dalla vischnaunca ni da tiarzas persunas.
Moziun
Art. 22
Moziun
Mintga persuna cun dretg da votar sa far propostas alla radunonza communala. Quei vala era per fatschentas buca menziunadas sin la gliesta da tractandas. Accepta la radunonza ina tala proposta, ha la suprastonza d’examinar quella e da dar rapport en ina dallas proximas radunonzas communalas.
Responsabladad
Art. 23
Responsabladad
La responsabladad dils organs da vischnaunca per donns ch’els caschunan cun ademplir lur uffeci sedrezza tenor la lescha cantunala da responsabladad.
Recuors
Art. 24
Recuors
Il dretg da recuors encunter decisiuns dils organs communals sedrezza tenor la legislaziun cantunala.
Protocol
Art. 25
Davart las tractativas dalla radunonza communala, dalla suprastonza communala e dallas ulteriuras autoritads communalas ni cummissiuns eis ei da menar protocols separai che cuntegnan las decisiuns concernent las tractandas, ils resultats dallas elecziuns e votaziuns ed ina resumaziun dils votums.

Ils protocols dalla radunonza communala, dalla suprastonza e dil cussegl da scola vegnan per ordinari screts per romontsch sursilvan.

Dil protocol dalla radunonza communala sa vegnir priu investa en canzlia communala. Il protocol ei d’exponer enteifer in meins suenter la radunonza entochen otg dis avon la proxima radunonza communala. Ina resumaziun dil protocol vegn publicada a moda electronica. Vegn ei fatg neginas protestas en scret entochen la proxima radunonza , vala el per approbaus. Ils protocols approbai dalla radunonza communala ein da suttascriver dil president e dil canzlist communal.

Ils ulteriurs protocols ein da presentar en la proxima sesida per approbaziun e silsuenter da suttascriver dil parsura e dil protocolist.
Investa els protocols
Art. 26
Investa els protocols
Ils protocols dalla radunonza communala stattan a disposiziun a mintga votant per investa.

L’investa els protocols dalla suprastonza e dallas ulteriuras autoritads communalas vegn mo lubida sch’ins sa far valer interess digns da vegnir protegi.

Al dretg d’investa sa era vegnir satisfatg cun remetter in extract dils protocols.
Organs communals
Art. 27
Organs communals
Ils organs dalla vischnaunca ein:

la radunonza communala
la suprastonza communala
la cumissiun da gestiun
La radunonza
communala
Art. 28
La radunonza
communala
La radunonza communala ei igl organ suprem dalla vischnaunca, ella quala ils habitonts cun dretg da votar exerciteschan lur dretgs en fatgs communals.
Cumpetenzas
Art. 29
Cumpetenzas
La radunonza communala ei cumpetenta da:

eleger

il president communal
ils ulteriurs commembers dalla suprastonza
la cumissiun da gestiun
la cumissiun da baghegiar
las ulteriuras autoritads, aschilunsch che l’elecziun ei buca surdada expressivamein ad in auter organ communal.

relaschar e midar la constituziun da vischnaunca, las leschas e las ordinaziuns communalas

approbar il preventiv ed il quen communal sco era fixar il pei da taglia

lubir expensas ch’ein buca previdas el preventiv ni che surpassan la cumpetenza finanziala d’auters organs

vender ed impegnar proprietad immobigliara sco era accordar e sligiar servituts e grevezias realas, cun resalva dils dretgs e dallas cumpetenzas dalla vischnaunca burgheisa

far novs emprests e surprender garanzias

conceder dretgs e concessiuns dad auas ed auters dretgs d’utilisaziun specials. Resalvai ein ils dretgs dalla vischnaunca burgheisa

decider davart la commembranza e la collaboraziun cun autras vischnauncas, corporaziuns regiunalas ed uniuns d’interess da dretg public

conceder emprests, sche quels survargan la cumpetenza finanziala dalla suprastonza e stattan buca enteifer il rom fixau pil diever da daners da fondo tras l’instanza cumpetenta
Convocaziun / tractandas
Art. 30
Convocaziun / tractandas
La radunonza communala vegn convocada dalla suprastonza communala.

La radunonza communala astga sulettamein prender conclus davart fatschentas ch’ein vegnidas predeliberadas dalla suprastonza communala e ch’ein indicadas silla gliesta da tractandas.

La gliesta da tractandas ei da publicar silmeins diesch dis avon la radunonza.
Cumpetenza da decider
Art. 31
Cumpetenza da decider
Mintga radunonza communala ch’ei convocada tenor uorden ei cumpetenta da decider.
Presidi dalla
radunonza
Art. 32
Presidi dalla
radunonza
La radunonza communala vegn dirigida dil president communal. En cass che quel ei impedius, meina il vicepresident ni in auter commember dalla suprastonza la radunonza.

Per mintga tractanda ei da far ina discussiun libra. Era sche la libertad da discussiun ei garantida, sto quella succeder a moda honesta, formala ed equilibrada.
Art. 33
(aboliu)
Dumbravuschs
Art. 34
Dumbravuschs
La radunonza communala nominescha ils dumbravuschs necessaris.
Moda da votar
Art. 35
Moda da votar
Las votaziuns vegnan fatgas cun maunpli. A scret ston ellas vegnir fatgas, sch’in votant present pretenda quei.

Tier votaziuns cun maunpli vala il pli absolut dils votants. En cass da paritad dallas vuschs decida il president culla vusch da tagl.

Tier votaziuns a scret vala il pli absolut dallas vuschs valeivlas. Cedels vits e nunvaleivels vegnan buca quintai. En cass da paritad dallas vuschs ei la fatschenta refusada.
Moda d’eleger
Art. 36
Moda d’eleger
Las elecziuns vegnan fatgas per ordinari cun scrutini. Sche negin fa opposiziun, san ellas vegnir fatgas cun maunpli, cun excepziun dall’elecziun dalla suprastonza.

Sch’igl ei d’eleger tier elecziuns cumplessivas plirs candidats ella medema autoritad, vegnan tut las vuschs valeivlas da candidats divididas tras il dubel diember da posts libers. La proxima cefra entira ei il pli absolut. Sch'ei dat dapli persunas che han cuntonschiu la maioritad absoluta che posts che ston vegnir occupai, valan quellas persunas cun ils diembers da vuschs ils pli aults sco elegidas.

Reussescha in’elecziun buca perquei ch’ei vegn elegiu tier elecziuns individualas ni cumplessivas pli paucs candidats che quei ch’ei drova, sto vegnir fatg in secund scrutini liber. Elegi ein lu quels candidats che survegnan las pli biaras vuschs (maioritad relativa).

En cass da paritad dallas vuschs decida la sort.
Las elecziuns vegnan fatgas per ordinari cun scrutini. Sche negin fa opposiziun, san ellas vegnir fatgas cun maunpli, cun excepziun dall’elecziun dalla suprastonza.

Sch’igl ei d’eleger tier elecziuns cumplessivas plirs candidats ella medema autoritad, vegnan tut las vuschs valeivlas da candidats divididas tras il dubel diember da posts libers. La proxima cefra entira ei il pli absolut. Sch'ei dat dapli persunas che han cuntonschiu la maioritad absoluta che posts che ston vegnir occupai, valan quellas persunas cun ils diembers da vuschs ils pli aults sco elegidas.

Reussescha in’elecziun buca perquei ch’ei vegn elegiu tier elecziuns individualas ni cumplessivas pli paucs candidats che quei ch’ei drova, sto vegnir fatg in secund scrutini liber. Elegi ein lu quels candidats che survegnan las pli biaras vuschs (maioritad relativa).

En cass da paritad dallas vuschs decida la sort.
Elecziuns per plirs uffecis
Art. 37
Elecziuns per plirs uffecis
Vegn enzatgi elegius en plirs uffecis, ils quals el astga buca occupar el medem mument, sto el immediat sedecider per in dils mandats.

Sche plirs candidats vegnan elegi en la medema elecziun en in uffeci, al qual els astgan tenor art. 13 buca appartener el medem temps, ei quel elegius ch’era gia en uffeci. Vegnan tut ils candidats elegi per l’emprema gada, ei quel elegius che ha survegniu las pli biaras vuschs.
Reponderaziun
Art. 38
Reponderaziun
In conclus sa vegnir suttamess da tut temps alla radunonza communala per la reponderaziun. Resalvai restan dretgs da tiarzas persunas.

Sin ina damonda da reponderaziun d’in conlus, ch’ei entraus en vigur meins ch’in onn avon, astga vegnir entrau mo sche quei vegn concludiu d’ina maioritad da duas tiarzas dallas vuschs valeivlas.
Votaziuns ed elecziuns cant. e federalas
Art. 39
Votaziuns ed elecziuns cant. e federalas
Per votaziuns cantunalas e federalas valan las directivas da cantun e confederaziun.
Cumposiziun
Art. 40
Cumposiziun
La suprastonza communala ei l’instanza suprema da l’administraziun sco era la polizia da vischnaunca.

Ella secumpona dil president communal e da quater commembers.

La suprastonza communala elegia ord siu miez il vicepresident. En cass d’absenza ni d’impediment dil president communal surpren il vicepresident sia substituziun cun tut ils dretgs e las obligaziuns che cumpetan a quel.
Sedutas dalla suprastonza
Art. 41
Sedutas dalla suprastonza
Il president communal convochescha e diregia las sedutas dalla suprastonza. El prepara la gliesta da tractandas dalla suprastonza communala.

Las sedutas da suprastonza ein da menar atras ton savens sco las fatschentas pretendan. Sin giavisch da dus commembers ei il president communal obligaus da convocar ina seduta da suprastonza extraordinaria.
Cumpetenzas
da decider
Art. 42
Cumpetenzas
da decider
La suprastonza communala ei cumpetenta da decider, sche silmeins treis commembers ein presents.
Votaziuns ed
elecziuns
Art. 43
Votaziuns ed
elecziuns
Per tuttas votaziuns ed elecziuns vala il pli absolut dils commembers presents. En cass da paritad dallas vuschs decida tier votaziuns il president e tier elecziuns la sort.

Tier votaziuns ed elecziuns ei mintga commember obligaus da votar. Resalvadas ein las disposiziuns davart il prender stgisa ed igl artechel 14.
Cumpetenzas ed incumbensas
Art. 44
Cumpetenzas ed incumbensas
La suprastonza communala ha tut las cumpetenzas ch’ein buca surdadas ad in auter organ tras dretg federal u cantunal ni era tras la constituziun e la legislaziun communala.

La suprastonza communala ha l’incumbensa da:

applicar il dretg federal e cantunal sco era las leschas communalas ed exequir ils conclus dalla radunonza communala

survigilar e menar l’entira administraziun communala

administrar la facultad dalla vischnaunca e tut ils secturs administrativs

stabilir il quen annual ed il preventiv

preparar tut las fatschentas per mauns dalla radunonza communala

decider davart expensas unicas tochen a 20’000 francs per il medem object e tochen a 5’000.- francs per expensas che serepetan onn per onn

decider davart mesiras en connex culla politica funsila e da terren da baghegiar

eleger ils emploiai e funcziunaris communals

exequir la pussonza dalla polizia communala cun cumpetenza penala ella procedura administrativa

decider davart il far process civils e recuors sco era da fixar accumondaments e contracts da mediaziun

prender disposiziuns realas d’impurtonza subordinada sco cumprar e vender terren da dameins che 200 m2, purificar cunfins sco era conceder servituts per implonts digl interess public

eleger ils representants dalla vischnaunca en organisaziuns dil dretg public e privat, allas qualas la vischnaunca ei separticipada ni nua ch’ella ha il dretg d’eleger, priu il cass che buca in auter organ hagi quell’incumbensa

En cass urgents pren il president communal las mesiras da prevenziun necessarias.
Representanza
dalla
vischnaunca
anoviars
Art. 45
Representanza
dalla
vischnaunca
anoviars
La suprastonza representa la vischnaunca enviers tiarzas persunas ed avon dertgira.

Il president commual ni il vicepresident suttascriva ensemen cun in auter commember dalla suprastonza ni cul canzlist communal valeivlamein per la vischnaunca.
Repartiziun
Art. 46
Repartiziun
L’administraziun dalla vischnaunca cumpeglia differents departements. Mintga commember dalla suprastonza diregia il departement attribuius ad el.

La suprastonza reparta ils departements sils commembers ed il president communal. Ils caus dils departements substitueschan in l’auter tenor conclus dalla suprastonza.

La repartiziun dils departements ei da communicar alla radunonza communala.
Incumbensas
Art. 47
Incumbensas
Mintga suprastont ei cau dil departement attribuius ad el. El diregia siu departement, survigilescha tuttas fatschentas, rapporta alla suprastonza communala e fa las propostas necessarias. Mintga cau da departement ha d’exequir las funcziuns ufficialas necessarias.

La cumpetenza da prender decisiuns ha mo la suprastonza communala. Quella sa delegar al cau da departement d’exequir independentamein fatschentas da pintga muntada.
Art. 48
(aboliu)
Cumposiziun
Art. 49
Cumposiziun
La cumissiun da gestiun secumpona da treis commembers. Ella seconstituescha sezza.
Incumbensas
Art. 50
Incumbensas
La cumissiun da gestiun ei obligada da controllar tuttas activitads dall’administraziun communala, cumpriu la cassa e la contabilitad ed era autras facultads specialas, sil pli tard tochen ch’il quen annual ei serraus giu. Ella ha da rapportar a scret alla radunonza communala e da far proposta. En entelgientscha culla suprastonza communala sa la cumissiun da gestiun incaricar experts privats ni igl uffeci cantunal da vischnauncas culla controlla dil quen.

Las incumbensas dalla cumissiun da gestiun sedrezzan plinavon tenor il carnet da pensums digl uffeci cantunal da vischnauncas dil Grischun.
Cussegl da
scola
Art. 51
Cussegl da
scola
(aboliu)
Incumbensas dil cussegl da scola
Art. 52
Incumbensas dil cussegl da scola
(aboliu)
Cumpetenzas dil cussegl da scola
Art. 53
Cumpetenzas dil cussegl da scola
(aboliu)
Incumbensas dalla canzlia communala
Art. 54
Incumbensas dalla canzlia communala
Las lavurs administrativas dalla vischnaunca vegnan fatgas dalla canzlia communala. Davart las incumbensas e las cumpetenzas da quella decida la suprastonza communala. La canzlia ei suttamessa direct al president communal ed indirect alla suprastonza communala.

L’administraziun exequescha ils conclus e las ordinaziuns dalla suprastonza communala.
Canzlist / scarvon
Art. 55
Canzlist / scarvon
Il canzlist ni scarvon meina la canzlia communala e tut il personal d’administraziun tenor siu carnet da duers. El fa il protocol dalla radunonza communala sco era quel dallas sedutas dalla suprastonza communala alla quala el ha vusch consultativa.

Il canzlist communal sa decider davart expensas unicas tochen a 5’000.- francs per il medem object e tochen a 1’000.- francs per expensas che serepetan onn per onn ch’ein buca previ el preventiv.
Engaschar persunal communal
Art. 56
Engaschar persunal communal
Aschilunsch che negin auter organ ei tenor dretg cantunal cumpetents, engascha la suprastonza communala il persunal communal.

La suprastonza communala sa relaschar in uorden da persunal.
Principi dallas finanzas
Art. 57
Principi dallas finanzas
Ils mieds publics ston vegnir impundi a moda spargnusa.

A media vesta ston las finanzas esser equilibradas. Mintga expensa ha ina basa legala, ina decisiun da credit sco era la lubientscha pil pagament.
Principi dalla contabilitad
Art. 58
Principi dalla contabilitad
La vischnaunca ei obligada da menar ina contabilitad davart tut sias finanzas e da render quen mintg‘onn.

La contabilitad ei da menar tenor las normas renconuschidas per las finanzas publicas e tenor la lescha cantunala da finanzas, aschilunsch ch’il dretg cantunal preveda buc disposiziuns divergentas per las vischnauncas.

Mieds ligiai vid in intent special (fondos, fundaziuns e finanziaziuns specialas) ein da tractar e menar separadamein dalla ulteriura facultad communala.

La bilanza ed il quen da gudogn e sperdita ein da presentar alla radunonza communala, ensemen cul rapport dalla cumissiun da gestiun, per ordinari tochen la fin d’uost digl onn suandont.

Il preventiv ed il pei da taglia digl onn da quen ston vegnir presentai alla radunonza communala entochen miez december digl onn precedent.
La vischnaunca ei obligada da menar ina contabilitad davart tut sias finanzas e da render quen mintg‘onn.

La contabilitad ei da menar tenor las normas renconuschidas per las finanzas publicas e tenor la lescha cantunala da finanzas, aschilunsch ch’il dretg cantunal preveda buc disposiziuns divergentas per las vischnauncas.

Mieds ligiai vid in intent special (fondos, fundaziuns e finanziaziuns specialas) ein da tractar e menar separadamein dalla ulteriura facultad communala.

La bilanza ed il quen da gudogn e sperdita ein da presentar alla radunonza communala, ensemen cul rapport dalla cumissiun da gestiun, per ordinari tochen la fin d’uost digl onn suandont.

Il preventiv ed il pei da taglia digl onn da quen ston vegnir presentai alla radunonza communala entochen miez december digl onn precedent.
Structura dalla facultad
Art. 59
Structura dalla facultad
La facultad dalla vischnaunca secumpona:

dallas caussas en diever public
dalla facultad administrativa
dalla facultad da diever
dalla facultad finanziala
Taglias e taxas
Art. 60
Taglias e taxas
La vischnaunca cuarcla siu basegns da finanzas oravontut cun taglias, gudogns ord la facultad sco era cun contribuziuns e taxas.
Taxas d’utilisaziun / tscheins d’affittaziun
Art. 61
Taxas d’utilisaziun / tscheins d’affittaziun
Per la concessiun d’utilisaziuns pretenda la vischnaunca taxas ni tscheins. La vischnaunca sa plinavon incassar dils concessiunaris cumparts comensuradas da cuosts per utilisaziuns ch’ein veramein vegnidas retratgas. Per cumpensar prestaziuns che sebasan sin concessiuns ni lubientschas per diever public intensiv relai la vischnaunca taxas che corrispundan per regla alla valeta dil diever.
Contribuziuns da perimeter / taxas preferenzialas
Art. 62
Contribuziuns da perimeter / taxas preferenzialas
Eregia la vischnaunca ovras ni indrezs che portan a certas persunas in avantatg special ni che augmentan la valeta da certs objects dalla facultad, sa ella pretender ina contribuziun che corrispunda agl avantatg concediu. La contribuziun sebasa sillas leschas e sils regulativs communals.

Subsidiarmein vala il dretg cantunal davart la repartiziun dils cuosts.
Taxas
Art. 63
Taxas
La vischnaunca sa pretender taxas da diever dallas persunas ch’utiliseschan ovras, installaziuns ed indrezs che la vischnaunca ha eregiu ni ch’ella meina tenor las leschas specialas corrispundentas.

Sco recumpensa per in survetsch special dall’administraziun communala ni per l’execuziun d’in act ufficial (p.ex. conceder lubientschas) sa la vischnaunca pretender taxas d’administraziun.

Las taxas ein da fixar aschia che silmeins ils cuosts e las expensas dalla vischnaunca san vegnir sbursai.
Taglias
Art. 64
Taglias
La vischnaunca incassescha taglias tenor la lescha communala da taglias. Quella disposiziun sto vegnir approbada dalla regenza.

Subsidiarmein vala per la vischnaunca la legislaziun da taglia cantunala.
Taxas da cura
Art. 65
Taxas da cura
Per promover il turissem sa la vischnaunca incassar ina taxa da cura ed ina taxa da promoziun dil turissem. Igl incasso da quella sa vegnir surdaus a tiarzas persunas.

Las entradas astgan buc vegnir utilisadas per la finanziaziun dad incumbensas ordinarias dalla vischnaunca.
Dretgs
Art. 66
Dretgs
Ils dretgs dils burgheis e dalla vischnaunca burgheisa enteifer la vischnaunca politica sedrezzan tenor la legislaziun cantunala ed il contract da separaziun dils 23 da zercladur 1984.
Las pleivs
Art. 67
Las pleivs
La tgira dils fatgs da baselgia ei caussa dallas pleivs. Lur dretgs ein garanti conform alla constituziun cantunala grischuna.
Revisiun
Art. 68
Revisiun
La constituziun presenta sa vegnir revidida da tut temps entira- u parzialmein.
Entrada en vigur
Art. 69
Entrada en vigur
Questa constituziun entra en vigur suenter ch’ella ei vegnida approbada dalla radunonza communala. Ella remplazza tuttas constituziuns precedentas.

Ella sto vegnir suttamessa alla regenza per approbaziun. Quei vala era per tuttas midadas ni cumplettaziuns posteriuras.
Ediziun approbada dalla Suprastonza communala ils
-
Ediziun approbada dalla Radunonza communala ils
20.03.2024
Ediziun approbada dalla Regenza dil cantun GR ils
16.04.2024
Constituziun communala
Rimnada sistematica da dretg communal	Pagina 2 da 21
Constituziun communala - Disposiziuns generalas	20.03.2024
Rimnada sistematica da dretg communal	Pagina 6 da 21