L'adattaziun dal plan directiv chantunal vegn exponida publicamain

La finamira dal project da model aglomeraziun Cuira e conturns (MACC) è in svilup coordinà da l'abitadi e dal traffic. Per quest intent è vegnì elavurà in concept da l'abitadi e dal traffic, dal qual ils elements principals vegnan realisads cun in'adattaziun dal plan directiv chantunal. Questa adattaziun vegn ussa exponida publicamain. Cun l'adattaziun dal plan directiv vegn mess d'ina vart in rom impegnativ per l'ulteriura elavuraziun e vegnan creadas da l'autra vart las premissas per ina finanziaziun federala dal traffic d'aglomeraziun.

Ils conturns pli vasts da Cuira sa distinguan tras in entretschament stretg e tras ina supraposiziun da spazis urbans al funs da la val e dad "aglomeraziuns temporaras" turisticas ch'èn il pli savens situadas pli aut, ma che han dentant er in caracter urban. Questa diversitad sin in spazi stretg gida d'ina vart ad augmentar l'attractivitad da la regiun, chaschuna da l'autra vart pli e pli currents da traffic e surchargias dal traffic localas. Sin fundament da questa constellaziun dal territori speziala è vegnì elegì in perimeter da gronda dimensiun. Il perimeter tanscha dal Lai Rivaun fin Tusaun sco er fin Glion, fin Lai e fin Küblis. Correspundentamain èn participads al project ils dus chantuns Grischun e Son Gagl, las regiuns Val dal Rain grischuna (a partir dal 1. da schaner 2007 corporaziun regiunala dal Grischun dal nord), la Surselva, la regioViamala, il Grischun central, il Scanvetg, il Partenz e la regiun da Sargans-Lai Rivaun sco er la citad da Cuira.

Politica d'aglomeraziun da la confederaziun

Citads ed aglomeraziuns dattan impuls socials ed economics impurtants. Questa enconuschientscha è stada la causa da la politica d'aglomeraziun ch'il cussegl federal ha lantschà l'onn 2001. Tranter auter ha questa politica la finamira da meglierar las structuras da traffic en las aglomeraziuns e da sustegnair quai finanzialmain. Duas premissas èn necessarias per quest intent: en emprima lingia la cumprova ch'ils secturs da traffic, d'abitadi e d'ambient èn accordads bain in cun l'auter. Il program d'aglomeraziun surpiglia questa incumbensa; en segunda lingia ston ils aspects dal territori ils pli impurtants da quest accord vegnir fixads liantamain en il plan directiv chantunal.

Il program d'aglomeraziun MACC

Per l'aglomeraziun da Cuira e conturns èn vegnids elavurads in sboz d'in program d'aglomeraziun (MACC) ensemen cun in'adattaziun dal plan directiv. Sin fundament da las analisas ch'èn vegnidas fatgas en il rom dal project po vegnir constatà il suandant:

- L'abitadi ed il traffic èn accordads bain in cun l'auter. Grondas parts dal territori dal MACC èn bain accessiblas tant cun il traffic public sco er per il traffic individual motorisà. Correspundentamain n'èn betg necessarias correcturas rigurusas da vart da la planisaziun, mabain in ulteriur svilup da la structura d'abitadi positiva cun ina strategia differenziada tenor regiuns parzialas e tenor ina concentraziun sin ils lieus adattads, sin ils centers, sin las axas da la val e sin las fermadas dal traffic public.

- L'augment da traffic che po vegnir spetgà na vegn en emprima lingia betg a succeder pervia da la creschientscha da l'abitadi, mabain pervia da la mobilitad pli e pli intensiva (en spezial dal traffic da pendularias e da pendularis e dal traffic da temp liber).

- En il sistem da traffic dal MACC sa mussan difficultads localas particularmain en ils conturns pli stretgs da Cuira, en la Val dal Rain grischuna ed en il Partenz. Las vias per il traffic da velos a curta distanza, en spezial en ils conturns dals centers regiunals, pon anc vegnir meglieradas en blers lieus.

- In'amplificaziun cumplessiva dal sistem da traffic n'è betg necessaria, mabain primarmain sto vegnir optimà il sistem da traffic existent.

Sa basond sin questas analisas è vegnì sviluppà in concept da l'abitadi e dal traffic e quest concept è vegnì realisà en il plan directiv:

- Per il futur svilup da l'abitadi vegn fixada en il concept da l'abitadi ina strategia ch'è differenziada tenor regiuns parzialas. Cun quai vegn dà il rom per in svilup surlocal optimal da l'abitadi.

- Las mesiras da traffic per il traffic individual motorisà, per il traffic public e per il traffic betg motorisà èn vegnidas accordadas e priorisadas ina cun l'autra uschia ch'i resulta in effect total optimal. Las mesiras vegnan fixadas en il concept dal traffic.

Exposiziun publica

Il sboz da l'adattaziun dal plan directiv è vegnì suttamess la primavaira 2006 a las vischnancas per ina consultaziun perliminara, anc senza participaziun publica. Las objecziuns e las remartgas ch'èn resultadas en quella consultaziun èn vegnidas integradas per gronda part en l'adattaziun dal plan directiv che vegn suttamessa ussa. En connex cun questa consultaziun preliminara èsi sa mussà che l'adattaziun è vegnida considerada - abstrahà da giavischs pli pitschens - sco en urden.

Ussa succeda la participaziun publica a l'adattaziun da la planisaziun directiva. Il medem mument ha lieu l'examinaziun preliminara tar l'uffizi federal dal svilup dal territori sco er la consultaziun tar ils posts spezialisads dal chantun, tar ils pajais vischins e tar las regiuns vischinas. Areguard la finanziaziun federala en il traffic d'aglomeraziun stat il project en l'urari.

Gremi: uffizi per il svilup dal territori

Funtauna: rg uffizi per il svilup dal territori

Data: 28.09.2006