Situaziun concernent las plazzas d'emprendissadi en il chantun Grischun è sut controlla

L'uffizi per la furmaziun professiunala ed il post central per la cussegliaziun professiunala han documentà tras ina retschertga la situaziun sin il sectur da las plazzas d'emprendissadi per il zercladur 1999. La situaziun da las plazzas d'emprendissadi en il Grischun po vegnir taxada tut en tut sco satisfacenta. Tut tenor il sectur sa preschenta la situaziun da las plazzas d'emprendissadi fitg differenta. Tendenzialmain datti sin il sectur artisanal-industrial plazzas d'emprendissadi en dumber suffizient, sin il sectur da servetschs dentant datti pli paucas plazzas. En las sequentas plazzas datti anc plazzas d'emprendissadi libras: mastergns da nutriment; hotellaria, tegnairchasa; vestgadira - textilias - tgirom; bellezza - igiena dal corp; mastergn da stampa; mastergns da construcziun; tecnica da chasa; elavuraziun da lain, decoraziun interna; auto, velo, moto; mastergns d'electro; elavuraziun da metal; producziun industriala; mastergns da dissegnader tecnic; mastergns commerzials; mastergns da vendita.

Quest maletg mussa ch'il martgà da plazzas d'emprendissadi en il chantun Grischun è anc adina stabil e che giuvenils han la pussaivladad d'absolver in emprendissadi en il mastergn giavischà u almain en in sectur vischin dal mastergn giavischà.

Malgrà che nus n'avain anc betg tut ils resultats da las retschertgas ch'ins ha fatg quest onn tar las scolaras ed ils scolars che bandunan la scola, paran nossas constataziuns da sa verifitgar a basa da la flexibilitad creschenta da vart dals giuvenils. Actualmain ves'ins las sequentas tendenzas: Scolaras e scolars cun bunas prestaziuns ed interess pratics han savens chattà ina plazza d'emprendissadi en il mastergn giavischà. Scolaras e scolars cun pussaivladads reducidas da scola han stuì tschertgar lur via tar il mastergn da giavisch sur in'alternativa. Problems da chattar insatge adattà han esters d'autra lingua cun pitschnas conuschientschas da tudestg. Mintga di dumondan giuvenils tar la cussegliaziun professiunala per plazzas d'emprendissadi sin secturs sco informatica, assistenta medicala, emprendissadi commerzial (biro da viadi), cuschinier, emploià/ada da fotografia (en questas professiuns na datti dapi emnas naginas plazzas d'emprendissadi pli) u dumondan per autras variantas da soluziuns. Er quest onn ha ina gronda part da las scolaras e dals scolars che banduna la scola suspendì la tscherna d'in mastergn e preferescha in 10avel onn da scola sco soluziun intermediara.

Situaziun quietanta grazia ad in'elavuraziun activa dal martgà

La situaziun en il chantun Grischun è per differents motivs relativamain quietanta en cumparegliaziun cun l'ulteriura Svizra. D'ina vart è ina gronda part dals manaschis d'emprendissadi da l'industria pitschna e mesauna anc adina pronta da porscher plazzas d'emprendissadi. Da l'autra vart pon ins er constatar che las mesiras en il rom dal conclus da plazzas d''mprendissadi han pussibilità d'acquirir u da mantegnair plazzas d''mprendissadi e che la transparenza pli gronda tar la documentaziun da las plazzas (actualmain ca. 5700 access) ha simplifitgà considerablamain la tschertga sin il martgà.

Questas mesiras na vegnan dentant betg ad esser suffizientas durant ils proxims onns. L'uffizi per la furmaziun professiunala vegn a sustegnair ed a promover ensemen cun il post central per la cussegliaziun professiunala ulteriurs projects ed ulteriuras mesiras per promover ed acquirir novas plazzas d'emprendissadi e per meglierar la situaziun da las plazzas d'emprendissadi. Sche giuvenils han actualmain in problem u na chattan nagina plazza d'emprendissadi u soluziun da furmaziun, duain els sa drizzar al post da cussegliaziun professiunala da lur regiun.

Las plazzas d'emprendissadi libras cun entschatta da l'emprendissadi durant la stad 1999 chatt'ins en l'internet sut

http://lena.gr.ch

Gremi: Uffizi per la furmaziun professiunala dal Grischun,

Funtauna: rg Uffizi per la furmaziun professiunala dal Grischun

Data: 23.06.1999