Projects da votaziun dals 26 da november

Dumengia, ils 26 da november vegni votà en il Grischun davart 22 projects (tschintg confederaziun, 17 chantun). Ils projects chantunals èn quels dal project "Essenzialisaziun e flexibilisaziun da la legislaziun e da l'applicaziun dal dretg" (EFLAD) che vul repassar da rudien il dretg grischun. Il project EFLAD ha pretendì grondas stentas da l'administraziun, la regenza, ils adressats da la consultaziun e finalmain dal cussegl grond durant passa quatter onns. El ha la finamira da reducir regulaziuns nunnecessarias sco er da meglierar regulaziuns insuffizientas. Effizienza ed orientaziun envers il client en l'administraziun duain vegnir meglieradas a moda persistenta e per persunas privatas duain vegnir creadas dapli libertads d'agir. En il rom dal project EFLAD ha la regenza abrogà gia l'atun 1998 en ina giada 68 ordinaziuns da la regenza e revis 92 da quellas. Il cussegl grond da sia vart ha abrogrà durant la sessiun da mars da quest onn 15 ordinaziuns dal cussegl grond e revis diesch da quellas. Ils 26 da november vegnan las votantas ed ils votants a far il davos pass dal project ed a repassar las leschas.

Projects federals:

- iniziativa dal pievel per ina flexibilisaziun da la AVS - cunter l'auzament da la vegliadetgna da renta per las dunnas

- iniziativa dal pievel per ina vegliadetgna flexibla da renta a partir da 62 onns per dunna ed um

- iniziativa dal pievel spargnar tar il militar e tar la defensiun generala - per dapli pasch e per plazzas da lavur orientadas vers il futur (iniziativa da redistribuziun),

- iniziativa dal pievel per custs d'ospital pli bass

- lescha davart il persunal da la confederaziun

Projects chantunals:

- abrogaziun da la lescha davart la fixaziun da las vischnancas politicas

- abrogaziun da la lescha davart l'applicaziun da la facultad da corporaziuns

- abrogaziun da la lescha davart conducts da bischens per il transport da petroli, gas naturals e lur derivats

- abrogaziun da la lescha davart incassar ina taxa da chauns

- revisiun da lescha davart las scolas popularas dal chantun Grischun

- revisiun parziala da la lescha davart la furmaziun professiunala en il chantun Grischun

- revisiun parziala da la lescha davart la promoziun d'impedids

- revisiun parziala da la lescha per mantegnair e promover l'agricultura

- revisiun parziala da la lescha forestala dal chantun

- revisiun totala da la lescha da pestga

- revisiun parziala da la lescha davart l'assicuranza d'edifizis dal chantun Grischun

- revisiun parziala da la lescha davart l'agid en cas da catastrofas

- revisiun parziala da la lescha d'expropriaziun dal chantun Grischun

- revisiun totala da la lescha davart ils guids da muntogna ed il sport da skis

- revisiun parziala da la lescha introductiva tar il cudesch civil svizzer

- revisiun parziala da la lescha da vischnancas dal chantun Grischun

- revisiun parziala da la lescha introductiva tar la lescha federala davart l'acquist da bains immobigliars tras persunas a l'exteriur.

La regenza approva la contribuziun d'investiziuns a la Viafier retica

L'uffizi federal da traffic ha preschentà al chantun in sboz per la 29avla e 30avla cunvegna davart l'agid d'investiziuns a la Viafier retica (VR) en l'import da var otg resp. 16 milliuns francs. Cun la resalva ch'er las ulteriuras partidas vegnan a suttascriver il contract, vegn el approvà da la regenza. Ils meds da la 29avla cunvegna (sparta infrastructura) vegnan duvrads per remplazzar tscherts trajects dal binari tranter Laret e Wolfgang e tranter Zernez e Susch sco er la punt sur il flum Schaniela a Küblis, per renovar la protecziun da las lingias da contact e per amplifitgar la rait da datas, quella da la 30avla cunvegna (sparta traffic) per renovar a moda cumplessiva 29 vaguns da la viafier dal Bernina e per construir sistems da WC en quels. Tenor la clav da repartiziun valaivla pertutgan al chantun 18 pertschient dals bunamain 4.4 milliuns francs. Ils meds vegnan resguardads en il preventiv e plan da finanzas dal chantun.

Consultaziuns a la confederaziun

Sin il sectur da l'assicuranza da malsauns datti differentas novaziuns. Tgi ch'abita a l'exteriur, lavura dentant en Svizra sto da princip assicurar sasez en Svizra e betg ses confamigliars senza activitad da gudogn. Il medem vala per las titularas ed ils titulars d'ina renta ch'han lavurà en Svizra e che passentan lur vegliadetgna en in stadi da la UE. Tut tenor il pajais da domicil valan disposiziuns spezialas, tenor las qualas las persunas respectivas pon restar assicuradas cunter malsogna en lur pajais da domicil. Sin il sectur da la reducziun da las premias èn cumpetents ils chantuns per persunas assicuradas cun in liom actual cun in chantun (p.ex. cunfinaris/as e lur confamigliars). Per persunas assicuradas senza in tal liom en Svizra prevesa il cussegl federal ina procedura federala, en la quala la confederaziun procura per l'execuziun e conderscha contribuziuns per reducir las premias. La regenza beneventa da princip las midadas previsas. La calculaziun transparenta da la reducziun da las premias ed il sustegn als chantuns tras l'uschenumnada "instituziun communabla" vegnan considerads sco fatgs positivs. Problematic fissi dentant, sche persunas vegnissan tractadas a moda ineguala, tut tenor sch'ellas vegnissan repartidas a la procedura federala u a la procedura chantunala.

L'entschatta da l'onn 2001 va en vigur la lescha davart la medischina da reproducziun. Davent da quest termin dovran ina permissiun dal chantun las persunas ch'applitgeschan proceduras da la medischina da reproducziun, che conserveschan schermenza u ch'intermedieschan spermas donadas. L'uffizi federal dal stadi civil maina in register da las datas dals donaturs da spermas, en il qual l'uffant schendrà tras donaziun da spermas po chattar pli tard las infurmaziuns necessarias. Las regulaziuns executivas necessarias vegnan beneventadas da la regenza. Fixar las premissas per la procedura da reporducziun sustegnida da la medischina è da gronda impurtanza sut l'aspect da la protecziun da la dignitad umana, la persunalitad e da la famiglia.

Sin il sectur da la medischina veterinara duain vegnir midadas differentas ordinaziuns. Qua sa tracti spezialmain d'adattar la prevenziun ed il cumbat cunter epidemias d'animals al stadi il pli nov da la scienza ed a las enconuschientschas da la pratica. En emprima lingia stattan mesiras supplementaras cunter la sturnadad bovina ed in concept per cumbatter las pneumonias contagiusas las pli impurtantas dals portgs. Las novaziuns vegnan da princip beneventadas da la regenza. Ellas na servan betg mo per cumbatter cunter las epidemias, mabain er per infurmar las consumentas ed ils consuments davart la provegnientscha da la charn.

Da las vischnancas

La constituziun communala da Favugn vegn approvada.

La revisiun parziala da la planisaziun locala da Tenna vegn approvada, quella da La Punt-Chamues-ch e quella da Jenins cun resalvas.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 05.10.2000