La nova concepziun da la gulivaziun da finanzas e da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns pretenda differentas adattaziuns

La nova concepziun da la gulivaziun da finanzas e da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns (NGF) ha per consequenza ch'il chantun Grischun sto adattar pliras leschas chantunalas sco er ordinaziuns dal cussegl grond. La regenza grischuna ha ussa l'intenziun da cumpigliar questas adattaziuns ch'èn stringetamain necessarias en ina uschenumnada lescha generala tar la NGF. Per pudair far quai ha ella deliberà per la consultaziun il sboz per la legislaziun executiva federala tar la NGF dal chantun Grischun.

Il pievel ed ils chantuns avevan acceptà il project constituziunal da la NGF ils 28 da november 2004. Sin plaun federal ston vegnir revedidas 30 leschas vertentas e stgaffidas 3 leschas novas. Il cussegl federal ha deliberà ils 7 da settember 2005 la 2. missiva tar la NGF che vegn actualmain tractada da las chombras federalas. La NGF che duai vegnir introducida en moda integrala il 1. da schaner 2008 regla da nov tscherts secturs centrals sco per exempel la repartiziun da las incumbensas tar l'integraziun da persunas cun impediments, la scolaziun speziala, ils stipendis, las prestaziuns supplementaras, las reducziuns da las premias u las vias naziunalas. Per 11 champs d'incumbensas vegnan ils chantuns ad esser cumpetents sulets; 17 secturs restan dentant sco incumbensas communablas tranter la confederaziun ed ils chantuns.

Partind da la legislaziun executiva federala tar la NGF duain las adattaziuns necessarias en il Grischun - uschenavant ch'ellas n'èn gia vegnidas prendidas per mauns en il rom da projects separads - vegnir cumpigliadas en ina lescha generala tar la NGF. En quest rom vegnan adattadas 10 leschas chantunalas ed ina lescha vegn renovada cumplettamain. Cumplementarmain ston vegnir revedidas trais ordinaziuns dal cussegl grond.

En quai che concerna las vischnancas vul la regenza realisar la NGF en il Grischun uschè economic ed - areguard las structuras - uschè neutral sco pussaivel. In'examinaziun cumplessiva da la repartiziun da las incumbensas tranter il chantun e las vischnancas sco er ina refurma da la gulivaziun da finanzas entaifer il chantun vegnan fatgas en in ulteriur pass en il rom da la segunda revisiun da la lescha davart la gulivaziun da finanzas. En quels champs d'incumbensas, dals quals la confederaziun sa retira - saja quai per part u dal tuttafatg - da la finanziaziun pervi da la NGF, duai il chantun pudair remplazzar la confederaziun. Quai concerna tranter auter ils secturs da la furmaziun professiunala e da la spitex. En quest connex vul la regenza mantegnair uschè bain sco pussaivel las libertads d'agir supplementaras dal chantun.

In proxim pass impurtant da las ulteriuras lavurs è la 3. missiva federala tar la NGF ch'è annunziada per l'atun 2006 e che duai vegnir deliberada dal parlament federal la stad 2007. En quest connex sa tracti da dotar ils instruments da gulivaziun, quai vul dir da la gulivaziun da resursas, da la gulivaziun da las grevezzas e da la cumpensaziun da l'inegualitad. Il chantun Grischun po far quint cun ina bilantscha ch'è tut en tut equilibrada, perquai che las grevezzas e las distgargias tar l'introducziun da la NGF èn quasi las medemas. Ils effects positivs respectivamain ils avantatgs d'effizienza dal sistem da la NGF èn centrals. Il detretschament da las incumbensas, las novas furmas da collavuraziun tranter la confederaziun ed ils chantuns tar las incumbensas communablas che restan sco er la gulivaziun da finanzas e la cumpensaziun da grevezzas ch'èn vegnidas concepidas totalmain da nov eviteschan duplicitads sco er fauss impuls e stgaffeschan libertads d'agir supplementaras cun spustar ils meds finanzials ch'èn liads ad intents a meds finanzials ch'èn libramain disponibels. Quests avantatgs vali da nizzegiar.

La consultaziun dura fin ils 29 da settember 2006. Dals documents da consultaziun pon ins prender invista en l'internet sin la homepage dal departament da finanzas e militar www.fmd.gr.ch.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 14.07.2006