liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Igl ha dà - e dat - bler da far per il biro d'egualitad...

En il rapport annual 1998 dat il post da stab per dumondas d'egualitad ina survista dals cuntegns e da la moda da sia lavur. L'onn passà è stà caracterisà tranter auter da diversas lavurs da project.

il biro d'egualitad ha uss bunamain dus onns. Ed el ha gì da s'occupar durant quest temp cun dumondas da quasi tut ils secturs da la vita. Pertge ch'igl è in fatg tipic per la tematica d'egualitad: i dat pauc che n'ha betg da far en ina moda u l'autra cun l'egualitad. En dumondas che pertutgan il mund da lavur è quest connex evident. Uschia èn las persunas incumbensadas cun las dumondas d'egualitad s'occupadas da numerus giavischs da tranter auter ils suandants secturs: discriminaziun da paja, mulesta sin il plaz da lavur, cumpatibilitad tranter lavur e famiglia e.u.v. Quests temas èn cumparids savens en il rom da cussegliaziuns ed èn fitg preschents a nivel individual.

Ultra da quai èn vegnids elavurads divers projects. Tranter auter è vegnida creada ina datoteca da dunnas spezialisadas, che duai augmentar la preschientscha da las dunnas en ils gremis politics. Sin il sectur da la furmaziun è vegnì sviluppà il project "onn da las schanzas". Qua sa tracti d'in onn spezial intermediar cun blera pratica per dunnas giuvnas. In ulteriur project s'occupa dal fatg, co che la savida da l'egualitad po vegnir integrada pli ferm en la scolaziun da las persunas d'instrucziun giuvnas.

Ma er la legislaziun da taglia, ils fatgs da stipendis u il tema violenza èn stads secturs ch'han dà lavur al biro d'egualitad, saja quai tras consultaziuns, posiziuns, dumondas, collavuraziun cun autras instituziuns u sumegliantas chaussas.

Incumbensas e temas datti pia avunda, ma las persunas incumbensadas cun las dumondas d'egualitad en il Grischun na pon betg elavurar u pon elavurar be rudimentarmain numerusas dumondas impurtantas e fundamentalas, perquai che las capacitads èn limitadas.

Tgi che vuless savair ils detagls dals exempels surmenziunads e da las activitads, po retrair il rapport annual tar il biro d'egualitad (tel. 081-257 35 70).

Gremi: biro d'egualitad dal Grischun

Funtauna: rg biro d'egualitad dal Grischun

Data: 28.04.1999
Per l'avertura da la pestga 1999

Da cusseglier guvernativ Stefan Engler

Il 1. da matg vegn averta la pestga sin ina gronda part da las auas dal Grischun. In grond di per ils blers milli pestgaders e pestgadras che cumpran mintg'onn la patenta, per pudair giudair lur hobi predilet. Pestgar na signifitga betg mo da tschiffar peschs e da s'allegrar d'ina buna pestga. Pestgar è er ina buna occasiun per s'occupar cun la natira, giudair la natira e sa recrear da la lavur da mintgadi. En lur uniuns prestan ils pestgaders gronda lavur per mantegnair las auas cun peschs, surtut cun la tratga e la repopulaziun da peschs giuvens, e novamain er en il servetsch da la publicitad cun instruir a giuvenils.

La finamira da la pestga è quella da mantegnair e promover las spezias da peschs indigens e lur spazis da viver sco er da garantir in'utilisaziun duraivla tras la pestga da sport. Ils inventaris che l'inspecturat da chatscha e pestga fa mintg'onn mussan ch'ils effectivs da peschs èn sa sviluppads en general a moda positiva ils davos onns. En las auas cun peschs ed en ils lais dal chantun Grischun datti 27 spezias da peschs e dus spezias da giombers. Per sustegnair ils effectivs èn vegnidas messas ora ils davos onns puspè 2.2 milliuns stadivas da litgivas d'ual e da lai. Las stentas per mantegnair e revitalisar ils spazis da viver vegnan a daventar anc pli impurtantas ils proxims onns.

Actualmain vegn revedida la lescha da pestga da l'onn 1968. Cun questa revisiun vegn instradà in project impurtant per l'avegnir da la pestga en il chantun Grischun. Las prioritads da la revisiun èn l'adattaziun da la lescha al dretg federal surordinà, l'avertura da la pestga per giuvenils sco er la garanzia dals meds finanzials per ademplir las incumbensas futuras. Jau vuless envidar gruppas interessadas da sa participar activamain a la reordinaziun da la lescha en il rom da la consultaziun.

En quest senn giavisch jau a tut las pestgadras ed ils pestgaders plaschair, recreaziun ed ina buna pestga durant la proxima stagiun da pestga.

Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun

Funtauna: rg cusseglier guvernativ Stefan Engler

Data: 29.04.1999
La regenza dal chantun Appenzell dador visita il Grischun

Mesemna, ils 5 da matg 1999, visita la regenza chantunala d'Appenzell dador il chantun Grischun. La scuntrada ha lieu en la regiun da Landquart/Partenz.

Sut la direcziun da Marianne Kleiner-Schläpfer fan ils set commembers executivs ed il nuder d'Appenzell dador ina visita a la regenza grischuna. Da vart dal chantun Grischun sa participeschan ils commembers da la regenza ed il chancelier a l'occurrenza. Sin il program èn tranter auter ina visita da manaschi en la scola d'agricultura Plantahof, in gentar cuminaivel en il Partenz ed ina visita da la firma Trumpf a Grüsch. La scuntrada duai servir per sclerir differentas dumondas d'interess cuminaivel e per approfundir ils contacts amicabels.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 30.04.1999
Studi istoric da la confederaziun vul elavurar la malgiustia envers ils vagants

La regenza grischuna considerescha il studi ch'in team d'istorichers ha cumpilà sin incumbensa da la confederaziun davart il "Hilfswerk für die Kinder der Landstrasse" sco contribuziun da vaglia vid l'elavuraziun da la malgiustia commessa envers la populaziun vaganta en Svizra.

Il studi "Hilfswerk Kinder der Landstrasse" da Roger Sablonier, Walter Leimgruber e Thomas Meier è l'emprima elavuraziun scientifica da l'istorgia da questa "ovra d'agid" che tutgava tar la Pro Juventute. Tranter 1926 e 1973 eran passa 600 uffants da vagants svizzers (jens) vegnids pigliads davent da lur geniturs e per part plazzads en famiglias da tgira, per part en chasas d'uffants, chasas d'orfens u clinicas. Il studi explitgescha co la "ovra d'agid" ei vegnida creada e tge activitads ch'ella ha sviluppà, el s'occupa da las rollas che la Pro Juventute e la confederaziun han giugà e renviescha era sin la responsabladad dals chantuns e da las vischnancas per quai ch'è succedì. Ultra da quai cumpiglia el propostas e recumondaziuns per ulteriuras mesiras, co quest chapitel stgir da la politica sociala e la politica da provediment en Svizra duai vegnir elavurada.

La regenza s'exprima visavi la cussegliera federala Ruth Dreifuss davart quest studi ed explitgescha che ins stoppi sco conclusiun appellar a tut ils commembers da nossa societad da far bain attenziun da tut las furmas da discriminaziun. La populaziun stoppia vegnir sensibilisada per il contact cun minoritads e gruppas marginalas. En vista als vagants fissan adattads sco mesiras preventivas exposiziuns ambulantas, discussiuns dals vagants cun la populaziun domiciliada e scleriment en las scolas. En vista a las cundiziuns da vita actualas dals vagants indigens explitgescha la regenza che questas sajan satisfacentas e ch'ils vagants sajan er cuntents cun il dumber da las plazzas da segiurn stablas e transitorias che stattan a lur disposiziun. Per mauns da la fundaziun "Zukunft für Schweizer Fahrende" intimescha la regenza da s'engaschar dapli per ina repartiziun eguala da las plazzas da segiurn stablas e transitorias. Problems dettia quai oravant tut en il Mesauc cun ils vagants esters.

Il studi "Hilfswerk Kinder der Landstrasse" po vegnir cumprà per il pretsch da 15 francs tar la centrala federala da stampats e material (CFSM) , 3003 Berna, tel. 031-325 50 50, e-mail: verkauf.zivil@edmz.admin.ch.

Ord las vischnancas

La regenza approva il project integral da selvicultura Bergiaglia, per il qual èn budgettads custs da ca. 5.2 milliuns francs, e garantescha contribuziuns chantunalas en l'autezza da 659'000 francs. Il project vegn a durar sis onns ed intenziunescha da sanar ils guauds da protecziun en la Bergiaglia e da cumplettar las vias forestalas a Bondo e Vicosoprano.

La constituziun communala da S-chanf sco er la revisiun parziala da quella da Flem vegnan approvadas. Per differents projects da construcziun da vias en il chantun vegnan deliberads credits en l'autezza da ca. 1.5 milliuns francs.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 12.05.1999
Sesida champestra da la regenza dals 2 da zercladur 1999 en il Partenz

Mesemna, ils 2 da zercladur 1999, ha lieu la sesida champestra da quest onn da la regenza en il Partenz (Grüsch, Aschera, Stels, Mottis).

Sper la visita da differentas instituziuns ed attracziuns localas vegn tradiziunalmain era tgirà il contact cun las represchentantas ed ils represchentants da las autoritads regiunalas.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 26.05.1999
Protecziun cunter molestas sexualas al post da lavur

Molestas sexualas al post da lavur èn scumandadas e na vegnan betg toleradas. La regenza prenda conuschientscha d'in concept che cumpiglia mesiras d'infurmaziun e da furmaziun per il persunal chantunal. Questas duain valair en furma adattada er per l'economia privata.

Sco molesta sexuala vala mintga attatga betg giavischada sin l'integritad corporala u sexuala d'ina persuna u d'ina gruppa da persunas. Ella sa manifesta en differentas furmas e cumpiglia l'entir spectrum da remartgas indecentas, externaziuns sexisticas, sgnoccas fin tar las furmas las pli massivas da violaziuns corporalas. Persunas che molestan sexualmain autras persunas han da quintar cun sancziuns tenor l'ordinaziun davart il persunal.

Tenor il dretg d'obligaziuns svizzer èn ils patruns obligads tras lescha da proteger la dignitad da dunnas ed umens al post da lavur e d'impedir cun mesiras correspundentas molestas sexualas al post da lavur. La lescha federala d'egualitad dat a la persuna pertutgada la pussaivladad da pretender in'indemnisaziun fin a l'import da sis salaris mensils, sch'il patrun u la patruna na po betg cumprovar ch'i vegnan prendidas mesiras per evitar la discriminaziun tras molesta sexuala.

Sin fundament da la basa legala menziunada è l'administraziun chantunala sco patruna obliada da prender las mesiras correspundentas. L'uffizi da persunal e d'organisaziun ed il biro chantunal per dumondas d'egualitad han perquai elavurà in concept. El sa basa sin la collavuraziun cun l'uniun d'artisanadi e mastergn dal Grischun, la chombra da commerzi e l'associaziun dals patruns dal Grischun e duai dar dapli impurtanza a la tematica "protecziun cunter molestas sexualas al post da lavur".

Da las vischnancas

La regenza approva la constituziun communala da Mesauc e la revisiun parziala da la planisaziun locala da Vaz e cun resalvas er quella da Maiavilla.

Per la construcziun dal tunnel dal crap da Flem per il sviament da Flem vegn deliberà in credit da circa 127 milliuns.

La regenza propona a l'uffizi federal da traffic da dar als Runals Mantogna SA la concessiun per construir ina sutgera dubla da Sarn a Foppa.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 10.06.1999
Talian sco segunda lingua en las scolas primaras

L'introducziun da la lingua taliana en las scolas primaras da lingua tudestga ed en las classas pitschnas cumenza l'onn da scola 1999/2000. Las magistras ed ils magisters vegnan preparads en curs per lur nova incumbensa. En in curs intensiv en il territori linguistic (Val Puschlav) vegnan els a rinfrestgar ed ad amplifitgar las enconuschientschas dal talian ch'els èn s'acquistads al seminari.

L'atun 1999 vegnan instruids ils scolars e las scolaras da las quartas classas en las scolas primaras e classas pitschnas tudestgas per l'emprima giada en la segunda lingua talian. En las scolas primaras rumantschas e talianas vegni emprendì gia dapi decennis tudestg sco segunda lingua. La schanza d'emprender talian gia durant il temp da scola primara han uss er las scolaras ed ils scolars da la part tudestga da noss chantun. Las magistras ed ils magisters sa preparan gia dapi il schaner 1999 per lur novas incumbensas. En curs emnils a duas lecziuns amplifitgeschan els lur capacitads linguisticas en talian. Durant in curs da trais dis han els emprendì ad enconuscher la didactica da l'instrucziun da la segunda lingua (ISE).

Curs intensiv a Puschlav

Sco proxim pass vegnan las magistras ed ils magisters a rinforzar lur cumpetenza linguistica dal talian durant quatter emnas en in curs intensiv. Dals 14 da zercladur fin ils 9 da fanadur 1999 ha lieu quest curs a Puschlav. Qua vegnan las magistras ed ils magisters er ad enconuscher meglier il Grischun talian, ultra d'emprender la lingua taliana.

Dapli che be emprender la lingua

Il program dal curs prevesa ultra dal curs da lingua per propi differentas occurrenzas e guidas. Uschia vegnan visitadas en excursiuns d'entirs dis la Val Puschlav, la Bergiaglia, la Vuclina e la Val di Campo. I vegn renvià a las caracteristicas da las singulas valladas e quellas vegnan fatgas enconuschentas a las futuras magistras ed als futurs magisters da talian. Visitas da museums, guidas tras las interpresas impurtantas da las valladas, visitas da lieus culturals e l'experientscha da las caracteristicas da la cuntrada fan er part dal program general. Ina purschida facultativa da curs enritgescha il program.

Ulteriur perfecziunament

Cun ils curs da lingua, da didactica e cun il curs intensiv è terminada l'emprima fasa dal perfecziunament da l'ISE talian. L'onn 2000 ha lieu en il rom d'ina segunda fasa in ulteriur segiurn per emprender la lingua en il territori talian sco er la segunda part da l'introducziun en la didactica da l'instrucziun da la segunda lingua. L'entir perfecziunament dura totalmain diesch enmnas, almain la mesadad da quellas durant il temp liber.

Gremi: departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient dal Grischun

Funtauna: rg departament d'educaziun

Data: 14.06.1999
Agid als spitals en Russia

Dapi onns exista in project da partenaris dals ospitals grischuns cun quels da la regiun Ivanovo en Russia, circa 300 km en il vest da Moscau. Per dar a quest project in fundament stabil e per obtegnair dapli sustegn, ha la delegaziun dals ospitals grischuns fundà l'entschatta 1999 la "Uniun d'agid a la Russia". Questa stad vegn realisada la settavla missiun d'agid. Rauba d'agid preziusa ed en grondas quantitads ch'è vegnida rimnada en il chantun Grischun vegn transportada cun tschintg camiuns a lur lieu da destinaziun. Il chantun sustegna questa missiun d'agid cun 30'000 francs.

2/3 da fanadur 1999: Descensiun e maraton sin rullettas en Engiadina

En Engiadin'auta ha lieu la quarta ediziun dal maraton da stad per inline-skates. La regenza conceda la permissiun necessaria. L'occurrenza da dus dis cumpiglia il venderdi, ils 2 da fanadur 1999 ina cursa da descensiun a S. Murezzan e la sonda, ils 3 da fanadur 1999 il maraton d'inline che maina da Maloja a S-chanf, analog al maraton engiadinais da passlung durant l'enviern. La cursa da descensiun dal venderdi ha lieu a las 19.30 tar la plazza da scola a S.Murezzan vitg. Il traject maina sur la via dal Bagn fin a S.Murezzan Bogn. Il start per il maraton d'inline succeda la sonda a las 16.45 tar il hotel Maloja Palace a Maloja, l'arriv sa chatta sin la via da sviament da S-chanf.

Da las vischnancas

La revisiun parziala da las planisaziuns localas da Churwaldcn, Praden e Tumein vegnan approvadas, cun resalvas er las revisiuns totalas da las planisaziuns localas da Runtgaglia e Fideris e las revisiuns parzialas da las planisaziuns localas da Bravuogn e Valendau.

Per differents projects da contrucziun da vias en il chantun vegnan deliberads credits en in import total da circa 1.4 milliuns francs.

Fatgs da persunal

Walter Bandli, naschì 1955, da Stussavgia, domicilià ad Igis, daventa inschigner da mesiraziun tar l'uffizi da megliuraziun e mesiraziun. El entschaiva ils 9 d'avust 1999.

Max Schlorff, naschì 1964, da Schattdorf UR, domicilià a Samedan, daventa cussegliader da scola e d'educaziun tar l'uffizi per secturs spezials da scola. El entschaiva sia plazza da 60 pertschient l'entschatta avust 1999.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 17.06.1999
Inoltrar uss ils giavischs en connex cun l'urari 2000/01

Tenor il conclus dil Forum Train Europe (conferenza europeica dals uraris) va l'urari 2000/01 en vigur ils 28 da matg 2000. Per che las midadas necessarias possian vegnir accordadas cun las interpresas da transport sco er cun la procedura d'ordinaziun confederaziun/chantun fin il mument da la publicaziun dal sboz d'urari a la fin da favrer 2000, èn propostas e giavischs d'inoltrar al president responsabel per l'urari fin a la fin da fanadur 1999. Ils presidents d'urari elegids da la regenza decidan a moda autonoma davart l'andament en detagl da la procedura uffiziala da l'urari 2000/01, sco p. ex. la publicaziun cumplettanta en las medias regiunalas, infurmaziun directa da vischnancas e da gruppas d'interess, la convocaziun d'ina conferenza regiunala d'urari. Ils giavischs vegnan discutads suenter l'emprima taxaziun tras ils presidents d'urari cun il servetsch chantunal per il traffic public e cun las interpresas da transport, accordads cun las regiuns d'urari cunfinantas e resguardads tant sco pussaivel en il rom da la procedura d'ordinaziun confederaziun/chantun.

Num / adressa dals presidents d'urari regiunals: Regiun d'urari Num/prenum Adressa Regiun d'urari 1: Cuira, Domat, Favugn, Tumein, Haldenstein, Termin e Says Sasso Mario Strässli 3 7203 Termin Regiun d'urari 2: Val Scanvetg Holenstein Philipp Elektrizitätswerk 7050 Arosa Regiun d'urari 3: Tschintg Vitgs (senza Haldenstein,Termin e Says) e Signuradi Krause Roland Gufel 17 7204 Vaz sut Regiun d'urari 4: Partenz e Tavau Meisser Andrea Chasa-cumin 7270 Tavau Plaz Regiun d'urari 5: Surselva Degonda Ernest Via Gravas 11 7130 Glion Regiun d'urari 6: Mantogna-Tumleastga, Grischun central, Valragn Valsecchi Marco Chasa-cumin 7430 Tusaun Regiun d'urari 7: Val Mesauc e Calanca Mazzoni José Via S. Martino 6562 Soazza Regiun d'urari 8: Engiadina, Val Müstair, Bergiaglia Filli Reto Uffizi dal circul d'Engiadin'auta 7503 Samedan Regiun d'urari 9: Poschiavo e Brusio Plozza Rodolfo Casa Scalotta 7743 Brusio

Ultra da quai vulessan nus far endament ch'i dat en cumplettaziun da questa procedura uffiziala d'urari er anc ina procedura permanenta che pussibilitescha d'inoltrar propostas als presidents regiunals d'urari durant l'entir onn e senza termins fixads. Quai è pensà en emprima lingia per propostas ch'intenziuneschan ina meglieraziun substanziala da la purschida dal traffic public (p. ex. novas lingias da bus) e che dovran in pli lung temp da preparaziun.

Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun

Funtauna: rg cusseglier guvernativ Stefan Engler

Data: 17.06.1999
Ils ospitals da Cuira vulan collavurar pli intensiv

A la conferenza da coordinaziun dal plaz d'ospital Cuira èsi reussì a chaschun da sia davosa seduta da far strada ad ina nova soluziun. L'optimaziun da la collavuraziun dals ospitals sin il plaz da Cuira duai succeder tras la reuniun dals trais ospitals ad ina societad simpla "Ospitals da Cuira".

En la citad da Cuira vegnan manads oz trais ospitals acuts, numnadamain l'ospital retic chantunal e regiunal, l'ospital da la Crusch e l'ospital da dunnas Fontana. Tras ina collavuraziun pli intensiva èsi pussaivel d'evitar duplicitads e da spargnar custs.

La conferenza da coordinaziun plaz d'ospital Cuira ch'è vegnida furmada per quest intent ha laschà examinar ils avantatgs ed ils dischavantatgs da differentas variantas da cooperaziun tras la firma PricewaterhouseCoopers SA.

Sa basond sin il rapport d'analisa è vegnida la conferenza da coordinaziun plaz d'ospital Cuira a chaschun da sia seduta dals 9 da zercladur 1999 a la conclusiun che la procedura cunvegnenta per optimar la collavuraziun saja ina cumbinaziun dals trais ospitals ad ina societad simpla sut il num "Ospitals da Cuira" Il sboz deliberà da la conferenza da coordinaziun en quest senn per in contract da societad prevesa da stabilir ina cumissiun communabla d'ospital per la direcziun strategica dals trais ospitals. La direcziun operativa perencunter duai succeder vinavant tras mintga singul ospital. Igl è previs d'intensivar cuntinuadamain la collavuraziun. Igl è l'incumbensa d'ina gruppa da project paritetica da preparar las sedutas da la cumissiun communabla d'ospital e da procurar la realisaziun da ses conclus. Per in scleriment intensiv e per posiziuns davart dumondas specificas medicinalas vegn nominà da la cumissiun communabla d'ospital in collegi paritetic da medis.

Igl è uss l'incumbensa da l'ospital retic chantunal e regiunal, da l'ospital da la Crusch Cuira, da l'ospital da dunnas Cuira e da la corporaziun da vischnancas da la regiun d'ospital da la Val dal Rain grischuna da prender posiziun envers la procedura proponida da la conferenza da coordinaziun per optimar la collavuraziun dals trais ospitals.

En l'interess d'ina furnziun da prestaziuns dals ospitals publics sin la plazza da Cuira ch'è er vinavant da buna qualitad sco er economicamain optimala spera la conferenza da coordinaziun da la plazza d'ospital Cuira sin in giudicament positiv da la reuniun proponida dals trais ospitals ad ina societad simpla.

Gremi: conferenza da coordinaziun plazza d'ospital Cuira

Funtauna: rg conferenza da coordinaziun plazza d'ospital Cuira

Data: 21.06.1999
L'ambassadura da l'USA sin visita en il Grischun

Mesemna, ils 30 da zercladur 1999 visitescha l'ambassadura dals Stadis Unids da l'America che residiescha a Berna, il chantun Grischun.

L'ambassadura americana Madeleine May Kunin vegn accumpagnada dal consul Douglas Kremer. Da vart dal Grischun prendan part a questa scuntrada president da la regenza Klaus Huber e chancelier Claudio Riesen.

Sin il program èn previs tranter auter in bainvegni en la chasa grischa, in gentar cuminaivel a Cuira ed ina visita dal museum d'art dal Grischun. Silsuenter van ils giasts vinavant en Engiadina, nua ch'è planisada tranter auter ina visita dal parc naziunal.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 24.06.1999