Las adattaziuns materialas da la legislaziun a la nova constituziun chantunala èn finidas

Las adattaziuns materialas da la legislaziun a la nova constituziun dal chantun Grischun han pudì vegnir terminadas a temp. La regenza grischuna ha prendì enconuschientscha dal rapport final dal secretariat ch'era incumbensà da realisar la constituziun chantunala. L'organisaziun da project vegn dissolvida, e quai cun in engraziament per avair ademplì ad ura l'incumbensa.

Il 1. da schaner 2004 è entrada en vigur la nova constituziun chantunala. Quella oblighescha la regenza da suttametter al cussegl grond fin la fin da l'onn 2006 las adattaziuns materialas da la legislaziun ch'èn necessarias. Las adattaziuns da relaschs che ston mo vegnir adattads en moda formala pon vegnir fatgas pli tard en connex cun ina revisiun. L'examinaziun sistematica da l'urden giuridic aveva mussà ch'igl existiva in basegn d'agir tar totalmain 142 relaschs, numnadamain tar 7 relaschs in basegn d'agir material e formal, tar 40 relaschs in basegn d'agir material, tar 92 relaschs in basegn d'agir formal e tar 3 relaschs in basegn d'agir en vista al project da l'essenzialisaziun e da la flexibilisaziun da la legislaziun e da l'applicaziun dal dretg. Per far las adattaziuns èn quests relaschs vegnids cumpigliads a totalmain 28 projects da legislaziun. Tar quels tutgavan tranter auter la lescha davart ils dretgs politics, la lescha da linguas, la refurma da la giustia, la legislaziun davart il parlament, la lescha dal persunal e la lescha davart l'organisaziun da la regenza e da l'administraziun.

Fin la fin da l'onn 2006 ha il cussegl grond tractà 27 projects. Unicamain in project che pretenda dentant mo adattaziuns formalas e naginas adattaziuns materialas a la nova consituziun vegn suttamess al parlament l'onn 2007. 21 projects èn gia vegnids mess en vigur cumplettamain e dus auters parzialmain. Ils ultims relaschs che han stuì vegnir adattads materialmain a la nova constituziun chantunala èn er gia vegnids deliberads dal cussegl grond e pon vegnir mess en vigur probablamain fin la mesadad da l'onn 2007. Pervia d'in eventual referendum èsi intschert mo anc tar la lescha da linguas, sche e cura ch'ella possia vegnir messa en vigur.

La regenza è cunter ina participaziun pli gronda dal chantun tar las dumondas da cauziun a favur da las interpresas pitschnas e mesaunas

La regenza grischuna è da l'avis che las dumondas da cauziun a favur da las interpresas pitschnas e mesaunas sajan ina incumbensa da la confederaziun. Pervia da quai na duain ils chantuns betg vegnir obligads a dapli prestaziuns finanzialas che quai ch'igl è gia oz il cas. Quai exprima la regenza en sia consultaziun tar l'ordinaziun federala davart ils agids finanzials a las organisaziuns da cauziun a favur da las interpresas pitschnas e mesaunas.

Ils 6 d'october 2006 ha l'assamblea federala plenara deliberà la lescha federala davart ils agids finanzials a las organisaziuns da cauziun a favur da las interpresas pitschnas e mesaunas. Quella incumbensescha il cussegl federal da relaschar in'ordinaziun executiva. En il sboz da l'ordinaziun ed en las explicaziuns vegn precisà, co che las incumbensas principalas che la lescha federala deleghescha al departament federal d'economia duain vegnir exequidas. Quellas cumpiglian en emprima lingia la procedura da renconuschientscha per las associaziuns da cauziun che vegnan sustegnidas da la confederaziun ed ils mecanissems per pajar ils agids finanzials. Latiers tutgan spezialmain la participaziun a las perditas, contribuziuns als custs d'administraziun sco er emprests da daners subordinads.

En il sboz da l'ordinaziun vegn menziunada ina participaziun dals chantuns en connex cun ils custs d'administraziun e cun l'installaziun da posts externs. Tenor la regenza duessan eventuals posts externs vegnir installads tenor criteris da l'economia da manaschi. Ultra da quai na dastgassan ils chantuns betg vegnir engrevgiads supplementarmain. En quest connex punctuescha la regenza ch'ella saja fitg cuntenta cun la collavuraziun actuala cun las societads da cauziun e cun las societads cooperativas fiduziaras da la Svizra orientala.

Da vischnancas e da regiuns

- Lavin: Il project per la dustanza dal Lavinuoz (project consecutiv da las auas grondas da l'avust 2005) sin il territori da la vischnanca da Lavin vegn approvà. I vegn concedida ina contribuziun chantunala da 108'100 francs als custs.

- Moesano: Il plan per il svilup dal guaud dal Moesano vegn approvà. Quel regla l'utilisaziun futura dal guaud e fixescha las finamiras e las strategias da cultivaziun da la selvicultura a lunga vista per la regiun.

- Cunter en il Partenz: La lescha davart las taxas da cura da la vischnanca da Cunter en il Partenz dal 1. da december 2006 vegn approvada.

- St. Antönien: La revisiun totala da la lescha da taglia da la vischnanca da St. Antönien dals 20 d'october 2006 vegn approvada.

- Tujetsch: La revisiun parziala da la lescha da taglia da la vischnanca da Tujetsch dals 15 da december 2006 vegn approvada.

- Samedan: La revisiun da l'artitgel 11 alinea 1 da la lescha da taglia da la vischnanca da Samedan dals 14 da december 2006 vegn approvada. Approvada vegn er la revisiun dals artitgels 5 ed 11 da la lescha davart las taxas da cura.

- Medel/Lucmagn: La revisiun da l'artitgel 8 da la lescha da taglia da la vischnanca da Medel/Lucmagn dals 14 da december 2006 vegn approvada.

- Luzein: La revisiun da l'artitgel 13 da la lescha da taglia da la vischnanca da Luzein dals 30 da november 2006 vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Federaziun forestala dal Grischun SELVA: La federaziun forestala dal Grischun SELVA survegn ina contribuziun chantunala da 51'600 francs.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 11.01.2007