La limita da vegliadetgna per stipendis duai vegnir dauzada en la nova lescha davart las contribuziuns da scolaziun

La regenza grischuna ha avert la consultaziun davart la revisiun totala da la lescha da stipendis. Ils puncts centrals da la nova lescha davart las contribuziuns da scolaziun han l'intent da dauzar la limita da vegliadetgna per conceder contribuziuns, e quai da 32 sin 40 onns. En l'avegnir duain vegnir concedids dapli emprests da daners per segundas scolaziuns e per furmaziuns supplementaras. Plinavant duain studentas e students da l'ultim onn da scolaziun cun in temp intensiv per preparar l'examen survegnir la pussaivladad da retrair tals emprests. Fin ussa pajava il Grischun sco unic chantun mo stipendis sco contribuziuns da scolaziun.

Las novaziuns e las adattaziuns sa basan d'ina vart sin ina incumbensa dal cussegl grond. Da l'autra vart garanteschan differentas novas regulaziuns ch'il Grischun po realisar en il sectur da stipendis las directivas da la confederaziun en connex cun la realisaziun da la nova concepziun da la gulivaziun da finanzas e da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns (NGF). Tras la revisiun totala da la lescha da stipendis da l'onn 1959 vul la regenza stgaffir ina regulaziun moderna ch'è orientada al futur. La consultaziun dura fin ils 22 da matg 2006. Ils documents da consultaziun pon vegnir consultads sin la pagina d'internet dal departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient, www.ekud.gr.ch.

Il Grischun vul promover pli fitg las energias regenerablas

Il chantun Grischun vul promover en il futur pli fitg l'energia solara e l'energia da laina. La regenza grischuna ha avert la consultaziun davart la revisiun parziala da la lescha chantunala d'energia e da l'ordinaziun appartegnenta. La revisiun parziala metta dus accents: D'ina vart vul il chantun sustegnair finanzialmain en l'avegnir implants solars per preparar aua chauda er independentamain da sanaziuns d'edifizis. Da l'autra vart duai vegnir promovida pli fitg l'utilisaziun da laina d'energia. Concretamain vegn extendì tranter auter il program da promoziun existent per installaziuns da combustiun cun laina. Da nov vul il chantun promover pli fitg er pumpas da chalur.

Cun quests programs da promoziun supplementars quinta il chantun che l'utilisaziun da las energias regenerablas vegnia a s'augmentar da 2.75 milluns uras kilowatt l'onn 2007 a 6.50 milliuns uras kilowatt l'onn 2011. Uschia sa laschassan spargnar circa 650'000 liters ieli da stgaudar per onn. Tant il sistem da promoziun existent sco er quel rinforzà vegnan a pudair profitar da contribuziuns globalas da la confederaziun. Per la promoziun futura en il sectur da las energias regenerablas vegnan a star a disposiziun per l'entir program da promoziun dal chantun tranter 2 milliuns (2007) e 2.7 milliuns francs (2011).

Ils documents da consultaziun pon vegnir consultads en l'internet sut www.energie.gr.ch. La consultaziun dura fin ils 19 da matg 2006.

La revisiun parziala da la lescha da sanadad entra en vigur successivamain

La revisiun parziala da la lescha davart ils fatgs da sanadad dal chantun Grischun (lescha da sanadad) dals 18 d'october 2005 vegn messa en vigur per il 1. d'avrigl 2006. Quai ha concludì la regenza grischuna. Pir per il 1. da schaner 2008 vegn mess en vigur l'artitgel 15 alinea 2 che scumonda la consegna da products da tubac tras automats a persunas sut 16 onns. A l'industria da tubac vegni uschia dà temp per installar in sistem per proteger ils giuvenils tar ils automats ch'èn en utilisaziun. Per il 1. da fanadur 2006 entra en vigur l'artitgel 15 alinea 1 che regla il scumond da far reclama per alcohol e per tubac. Uschia pon las societads da reclama ademplir lur contracts ch'ellas han gia fatg per l'emprim mez onn.

Ils 18 d'october 2005 aveva il cussegl grond suttamess la lescha da sanadad ad ina revisiun parziala. La revisiun parziala che suttastat al referendum facultativ è vegnida publitgada en il fegl uffizial dal chantun ils 27 d'october 2005. Il termin da referendum è scadì ils 25 da schaner 2006 senza ch'el saja vegnì duvrà.

Ulteriuras novaziuns tar ils fatgs da la sanadad

La regenza relascha ina nova ordinaziun tar la lescha da sanadad. L'ordinaziun regla tranter auter la promoziun da la sanadad e la prevenziun da malsognas tras l'uffizi da sanadad, tras l'uffizi per la scola populara ed il sport sco er tras las vischnancas. Plinavant fixescha ella la reclama en il sectur da la sanadad, las permissiuns da manaschi sco er las permissiuns per pratitgar differentas professiuns dal sectur da la sanadad.

Il medem mument concluda ella ina revisiun parziala da las disposiziuns executivas tar l'ordinaziun dal cussegl federal davart la limitaziun da l'admissiun da furniturs da prestaziuns per pratitgar a quint da l'assicuranza obligatorica per la tgira da malsauns. Tenor quella po l'uffizi da sanadad permetter tar medias u tar medis en il cas singul motivà excepziuns da la limitaziun per pratitgar a quint da l'assicuranza obligatorica per la tgira da malsauns. Domaduas novaziuns entran en vigur il 1. d'avrigl 2006.

La regenza dumonda in credit supplementar per integrar il corp da guardias da cunfin en la centrala d'alarm e d'acziuns

Cun il preventiv 2005 aveva il cussegl grond approvà in credit d'impegn da 6'100'000 francs per substituir il calculatur da la centrala operativa a Cuira e per spustar la centrala d'alarm e d'acziuns (CAA) da la polizia chantunala. En la CAA da la polizia chantunala duain da nov vegnir integrads las manadras ed ils manaders d'acziun dal commando regiunal dal corp da guardias da cunfin (Cgcf). Per quai dumonda la regenza grischuna meds finanzials supplementars da 2'980'000 francs dal cussegl grond. En connex cun la reorganisaziun dal Cgcf èsi sa mussà ch'ina collavuraziun pli stretga tranter la polizia chantunala ed il Cgcf portia avantatgs considerabels.

En la sessiun da zercladur da quest onn vegn suttamessa la fatschenta - ensemen cun il quint 2005 - al cussegl grond per l'approvaziun. Il credit duai vegnir concedì en furma d'in credit supplementar tar il credit d'impegn da 6'100'000 francs ch'è gia vegnì approvà.

Sustegn per la revisiun parziala da l'ordinaziun davart ils automats da gieus da fortuna

La regenza grischuna sustegna da princip la revisiun parziala da l'ordinaziun davart ils gieus da fortuna (OGF) proponida da la confederaziun, cun la quala duain vegnir permess dapli elements da gieu che vegnan determinads da la casualitad tar ils automats da gieus d'inschign.Il medem mument punctuescha la regenza grischuna dentant che la schluccada generala da la legislaziun davart ils automats da gieu dastga vegnir prendida en consideraziun mo en il rom d'ina occupaziun intensiva e da l'appreziaziun generala da tut ils facturs decisivs - sco per exempel ils privels da la dependenza dal gieu, ils criteris da cunfinar ina categoria d'automats da l'autra, dal potenzial d'abus sco er da las consequenzas per ils auters secturs da gieu inclusiv ils casinos e las lottarias.

Giuditgà positivamain las adattaziuns dal dretg da locaziun

La regenza beneventa las adattaziuns dal dretg da locaziun proponidas da la confederaziun. Cun il project da revisiun ch'è avant maun vegn tegnì quint en spezial da las duas decisiuns negativas dal pievel davart l'iniziativa dal pievel "gea a locaziuns gistas" sco er dal cuntraproject indirect. En moda positiva undrescha la regenza il fatg ch'ils motivs per augmentar ils tschains da locaziun èn ussa enumerads cleramain e definitivamain en la lescha. Per adattar ils tschains da locaziun n'èn betg pli decisivs ils tschains variabels da la banca chantunala, mabain la media dals tschains da tut las ipotecas tenor la retschertga da la banca chantunala. L'attribuziun d'ina cumpetenza generala da decisiun a las autoritads da mediaziun fin ad ina valur en dispita da 5'000 francs è er in progress per la regenza. Uschia pon dispitas vegnir tractadas en moda pli sperta e pli effizienta ed a medem temp pon las dretgiras districtualas vegnir distgargiadas.

Da vischnancas e regiuns

- Ardez: La regenza approvescha la revisiun parziala da la constituziun communala ch'è vegnida concludida da la vischnanca ils 31 da schaner 2006.

- Arosa: Il plan general d'avertura 1:2'000 "Tschuggenbahn" dals 27 da november 2005 vegn approvà da la regenza.

- Pendicularas Breil - Vuorz - Andiast SA (PBVA SA): En sia consultaziun a l'uffizi federal da traffic davart la dumonda da concessiun da la PBVA SA dals 28 da november 2005 per la sutgera da quatter "Curtginet - Canischeuna Alp Dado" (implant da remplazzament) propona la regenza da dar la concessiun.

- Ftan: A la societad da meglieraziun Ftan garantescha la regenza ina contribuziun chantunala da maximalmain 198'120 francs als custs da construcziun da las vias champestras (13avla etappa).

- Giuvaulta: Ils statuts da la vischnanca burgaisa da Giuvaulta dals 4 da fanadur 1998 respectivamain dals 27 da schaner 2006 vegnan approvads da la regenza.

- Val Schons - Avras - Valragn: Il plan per il svilup dal guaud (PSG) "Val Schons - Avras - Valragn" vegn approvà da la regenza. Quel fixescha l'utilisaziun futura dal guaud sco er las finamiras e las strategias da cultivaziun da la selvicultura a lunga vista.

- Scuol: En il vitg da Scuol vegn fixada la sveltezza maximala a 30 km/h ed i vegn introducida ina "zona da tempo 30" per tut il vitg, e quai integrond la via chantunala, la via da la staziun davent dal negozi da velos "Tandem" ed il stradun davent da la chasa Filli.

- Soglio: La regenza garantescha ina contribuziun chantunala da 10'200 francs per reparar ils donns da la bova "Tens".

- Tusaun: La regenza approvescha la retratga d'aua sutterrana tar l'aual da Cazas per il provediment d'aua da baiver da la vischnanca da Tusaun.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Viafier retica: Per sanar differents trajects conceda la regenza ina contribuziun d'investiziun dad 1'188'000 francs.

- Pendiculara Razén-Veulden: Per renovar la pendiculara Razén-Veulden conceda la regenza ina contribuziun d'investiziun da 937'000 francs.

- Promoziun da la cultura: Var 190'000 francs ha la regenza concedì sco contribuziuns per totalmain 15 ovras ed occurrenzas culturalas.

Projects da vias

La regenza approvescha totalmain 12'870'000 francs per construir e per sanar divers trajects da via:

- via d'Avras: Rofla - Ferera

- via da la Mantogna: Lescha - Dalin

- via da Stussavgia: Ob der Gassa - Acla

- via da Disla: fin tar la via sursilvana

- H27 via da l'Engiadina: entaifer il vitg da Ramosch

- via da Lüen: Hochrai - Bawal

- H19 via sursilvana: Trun - Rabius

- via da Sursaissa: guaud da Flond

- H3a via dal Güglia: entaifer il vitg da Tinizong

- A13c via naziunala: Pian San Giacomo - Malabarba

Chaussas persunalas

- Bruno Maranta, domicilià a Panaduz, è vegnì nominà sco secretari dal departament da l'intern e da l'economia publica dal Grischun.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 30.03.2006