La nova lescha davart las vias dal chantun Grischun e l'ordinaziun respectiva entran en vigur il 1. da schaner 2006

La regenza metta en vigur per il 1. da schaner 2006 la lescha davart las vias dal chantun Grischun dal 1. da settember 2005. Il termin per il referendum facultativ è scadì ils 7 da december 2005 senza ch'el saja vegnì duvrà. Er il 1. da schaner 2006 vegn messa en vigur l'ordinaziun davart las vias respectiva. Ella regla tranter auter las tariffas decisivas da las contribuziuns chantunalas per stabiliments dal traffic betg motorisà, per zonas da fermar dal traffic public e per conducts d'aua persa en il sectur da las vias chantunalas. Il medem mument fixescha ella las tariffas da contribuziun da las vischnancas per cuvridas da las vias chantunalas dals trajects entaifer il vitg. Ultra da quai determinescha ella las tariffas da taxas per differents fatgs d'utilisaziun che pertutgan las vias chantunalas.

Vocabulari en rumantsch grischun per il stgalim da mez e per il stgalim superiur

La regenza ha concludì da laschar elavurar in vocabulari en rumantsch grischun per il stgalim da mez e per il stgalim superiur. Quest conclus sa basa sin il concept general "rumantsch grischun en scola" che la regenza ha approvà la fin da l'onn 2004. Sut il medem titel era avant vegnida surdada l'elavuraziun d'in concept per in curs introductiv per emprender a leger ed a scriver e vegnida averta la fasa da concept per il cudesch da lingua per la 2. fin 9. classa. Sco basa per il vocabulari per il stgalim da mez e per il stgalim superiur serva il vocabulari "power discovery" da Langenscheidt che vegn translatà en rumantsch grischun.

La regenza prenda posiziun tar la lescha federala davart la cumissiun per la prevenziun cunter la tortura

La regenza grischuna è per ina realisaziun naziunala sperta da la cunvegna da las naziuns unidas cunter la tortura e cunter auters tractaments u chastis crudaivels, inumans u umiliants dals 18 da december 2002. Quai resorta da sia resposta a la confederaziun concernent la consultaziun davart il sboz preliminar tar la lescha federala davart la cumissiun per evitar la tortura. Er beneventescha la regenza la legislaziun executiva correspundenta.

Relaschar ordinaziuns

La regenza relascha l'ordinaziun tar la lescha davart la scola auta da pedagogia e l'ordinaziun tar la lescha davart la scola auta da tecnica ed economia.

Da vischnancas e regiuns

- Bever-Samedan: Il plan dal cunfin da vischnanca da Bever-Samedan vegn approvà.

- Castasegna: La regenza approvescha il project per renovar la via da colliaziun tar la via dal Malögia tranter Brentan e Castasegna. Per quai vegnan approvads custs anticipads en l'autezza da 600'735 francs. Als custs per construir ina lingia d'aua netta vegn pajada ina contribuziun chantunala da maximalmain 24'300 francs.

- Sursaissa: La regenza approvescha il reglament per las zonas da protecziun ed ils plans da las zonas da protecziun cun las zonas da protecziun detagliadas a la scala 1:5000.

- Salouf: A la zavrada da guaud e da pastgira sin il territori communal da la vischnanca da Salouf garantescha la regenza ina contribuziun chantunala da 94'500 francs.

- Trin: La regenza conceda a la vischnanca da Trin ina contribuziun chantunala da 273'000 francs per construir la via da guaud Trin vitg-Munt Sur.

- Vaz: La regenza approvescha la lescha davart l'incassament da las taxas da giasts e da contribuziuns per promover il turissem da la vischnanca da Vaz dals 27 da november 2005.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Viafier retica: La regenza conceda ina contribuziun d'investiziun da 540'000 francs per la viafier retica. Quests meds finanzials vegnan duvrads per sanar il viaduct da Castiel da la lingia d'Arosa. Per quest project dumonda la VR totalmain 3'000'000 francs da la confederaziun e dal chantun.

- Promoziun dal sport: La regenza garantescha a 44 uniuns da sport dal chantun contribuziuns en l'autezza maximala dad 800'000 francs. Il pajament da la contribuziun è collià cun la cundiziun che las uniuns da sport represchentian la marca "grischun sport" en moda adequata.

- Uniuns chantunalas da patinagi da Turitg, da Son Gagl/Appenzell e dal Grischun: La regenza deliberescha ina contribuziun dal fond da sport en l'autezza da maximalmain 6'500 francs per acquistar in sistem da giuditgar ISU.

- Societad da tiradurs da Domat: La regenza approvescha ina contribuziun chantunala da maximalmain 7'900 francs per construir la lingia d'aua tar ils implants da tir "La Val" e "Gonda".

- Societad da gimnastica da Landquart: Per engrondir l'implant da sigl lung en il Ried a Landquart deliberescha la regenza ina contribuziun chantunala dal fond da sport da maximalmain 7'900 francs.

- Federaziun forestala dal Grischun Selva: La federaziun forestala dal Grischun Selva survegn ina contribuziun chantunala da 42'525 francs.

Per la fin da l'onn

La regenza grischuna ha fatg 43 sesidas durant l'onn 2005. A chaschun da quellas ha ella prendì 1582 conclus (l'onn precedent: 1883). Il presidi da la regenza passa il 1. da schaner 2006 a Claudio Lardi, schef dal departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient. Vicepresident daventa Martin Schmid, schef dal departament da giustia, polizia e sanitad. La regenza giavischa a tut las burgaisas ed a tut ils burgais per la fin da l'onn tut il bun, speranza e prosperitad.

Chaussas persunalas

- Marco Hossmann (40), domicilià a Spleia, è vegnì elegì sco cumissari da taglia II tar l'administraziun da taglia.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 22.12.2005