Spital regiunal Surselva SA – alzament dallas contribuziuns annualas per garantir il menaschi current

Preziada presidenta dil parlament

Stimadas parlamentarias, stimai parlamentaris

Situaziun da partenza

Il sistem da sanadad svizzer ei en ina fasa da transformaziun. Augments da cuosts enorms entras las aspectativas dalla societad per medischina dalla pli aulta qualitad en cumbinaziun cun la munconza da persunal dil fatg, conflicts geopolitics, la carischia ni era la discordia politica e bloccadas ella discussiun co ins vul sligiar il problem dils «cuosts el sectur da sanadad» ein mo entgins exempels che dattan perdetga dalla situaziun da partenza cumplexa.

Consequentamein vegn il squetsch economic sin igl ambient dils spitals e cun quai era sin il Spital regiunal Surselva mintg'onn pli e pli gronds. Ils davos onns ha il Spital regiunal Surselva luvrau cun stentas extremas per tener quen dallas aspectativas dalla populaziun e dils hosps en Surselva, mo era dallas legislaziuns da spitals e dalla voluntad politica, tut quei denter auter era sin giavisch dalla confederaziun.

Deplorablamein stuein nus ussa constatar ch'ina finanziaziun autonoma dil menaschi dil spital en Surselva ei buca pli pusseivla. Quei ha da far cun ils motivs surnumnai, denton buca sco davos era cun las tariffas da spital sutfinanziadas massivamein e cun expensas per prestaziuns d'utilitad publica sco p.ex. il survetsch da salvament ni l'instrucziun e la perscrutaziun universitara che vegnan buc indemnisadas aschia ch'ils cuosts fussen cuvretgs.

Motivs per las difficultads finanzialas

Ils motivs per il disequiliber finanzial dil Spital regiunal Surselva ein cumplexs.

Prestaziuns ambulontas sutfinanziadas per ver 20 – 30 %

In motiv principal ei la tariffa ambulonta che cuviera dapi onns buc ils cuosts. Il cantun Grischun ha cun la valur dil punct da taxa da CHF 0.83 ina dallas pli bassas tariffas dall'entira Svizra. Ella Svizra franzosa importa la valur dil punct da taxa per exact la medema prestaziun medicinala actualmein denter CHF 0.89 e CHF 0.91.

Svilup da cass ambulonts el Spital regiunal Surselva

Svilup da cass staziunars el Spital regiunal Surselva

La midada da tractaments el camp ambulont ei bein veseivla. Ils davos 10 onns ein vegni tractai en media 10'848 pazientas e pazients per onn, ferton ch'il Spital regiunal Surselva ha tractau il 2022 gia varga 16'500 pazientas e pazients a moda ambulonta.

Tenor la calculaziun actuala stuess la valur dil punct da taxa el Spital regiunal Surselva esser denter CHF 0.98 e CHF 1.11, per che las prestaziuns medicinalas sappien vegnir contonschidas a moda persistenta e senza stuer alzar las contribuziuns annualas.

Els biars contracts da tariffas cun assicuraders ei ina cumpensaziun da carischia buca previda. Aschia eis ei per il mument buca pusseivel da dar vinavon ils cuosts carschents (sco la cumpensaziun da carischia tier il persunal, cuosts pli aults per la cumpra da beins medicinals ni cuosts d'energia massivamein pli aults). Cun expensas totalas da CHF 38.8 milliuns igl onn 2022 ed ina carischia da 2.5 % munta igl augment dils cuosts pigl onn 2023 a bunamein CHF 1.0 milliun, ina summa ch'ei buca cuvretga entras las tariffas.

Mandat da prestaziun ginecologia/agid da piglialauncas/pediatria

Sin fundament dallas frequenzas actualas e futuras sco era la situaziun da tariffas san quellas prestaziuns buca pli vegnir purschidas aschia ch'ellas cuvressan ils cuosts. Perquei che miedis accreditai crodan naven (pensiunaments da miedis che han menau ina pratica da medischina ginecologica a Glion), drova ei per igl avegnir in tierz miedi en survetsch dil spital per garantir il provediment da basa el spital. Perquei sto vegnir quintau per ils proxims onns aunc ina gada cun in augment dils cuosts.

Actualmein dat ei in mandat da prestaziun dalla SanaSurselva cun in'indemnisaziun maximala da CHF 536'000 che cuoza aunc tochen igl onn 2027. Il deficit digl onn 2022 ha denton importau CHF 1.15 milliuns (quen dils cuosts cumpleins). Actualmein maunca pia ina finanziaziun dil menaschi supplementara da rodund CHF 0.6 milliuns.

Schibein la pediatria sco era igl agid da piglialauncas e la ginecologia han ina gronda muntada per l'economia publica e l'economia da menaschi. Ellas porschan plazzas da lavur per:

2 miedias/miedis specialists agid da piglialauncas/ginecologia en in pensum da total 180 %

1 miedi specialist agid da piglialauncas/ginecologia en in pensum da ca. 30 %
(model da miedi accreditau)

2 miedias/miedis pediatria en in pensum da total 60 % (garanzia da survetschs)

13 persunas specialisadas ella tgira en in pensum da total 675 %

11 spindreras en in pensum da total 613 %

Ei setracta da total 29 collaboraturas e collaboraturs resp. 15.58 plazzas cumpleinas.

Per la populaziun ein quellas prestaziuns al liug, pia el Spital regiunal Surselva, da gronda impurtonza. Dil basegns dallas famiglias e d'enconuschents da saver visitar mintga di la mumma ed igl affon nievnaschiu vegn teniu quen il meglier en «lur» spital ella regiun.

Survetsch da salvament sutfinanziau

La finanziaziun dil survetsch da salvament el cantun Grischun ei tenor lescha l'incumbensa dil cantun.

La sutfinanziaziun dil salvament ha viu ora ils davos onns sco suonda:

En total ha il menaschi dil spital finanziau ils davos 5 onns in deficit da rodund CHF 1.5 milliuns.

Situaziun finanziala actuala

El plan da finanzas che vegn surluvraus mintg'onn ei da veser ch'ins fa sperditas massivas, sch'il sustegn dils purtaders vegn buc augmentaus. El mender scenari vegn il Spital regiunal Surselva buca pli ad esser liquids igl onn 2024 ed il pli tard igl onn 2026 vegn la Spital regiunal Surselva SA a stuer annunziar il concuors resp. a stuer decider mesiras da sanaziun.

Niev model per il mandat da prestaziun per las vischnauncas purtadras

Per saver finanziar era ils proxims onns il menaschi dil spital, mo era per risguardar augments d'efficienza ed eventualas adattaziuns da tariffas ni in augment dils pagaments da contribuziuns dil cantun, duei ina finanziaziun sin scalem EBIT (resultat da gestiun avon resultat finanzial) menar alla finamira.

Cun quella varianta ei il Spital regiunal Surselva habels da menar vinavon il menaschi el modus actual. Ei vegnan denton fatgas neginas reservas per eventualas investiziuns grondas sco per exempel renovaziuns/engrondiments ni projects d'innovaziun gronds. La liquiditad e las investiziuns pintgas vegnan garantidas cun quella varianta.

Il decuors en detagl:

El plan da finanzas annual actualisau ei da veser il deficit sin scalem EBIT.

Per garantir la liquiditad vegn il deficit sin scalem EBIT mess a quen tenor il plan da finanzas allas vischnauncas purtadras, quei vegn fatg sco contribuziun annuala provisoria cun la clav da repartiziun actuala (50% diember da habitonts, 50% capacitad finanziala).

Il quen definitiv vegn fatgs suenter che la radunonza generala dalla Spital regiunal Surselva SA ha approbau il quen annual (mintgamai primavera/stad digl onn sequent). Tut tenor resultat ein ils suandonts scenaris pusseivels:

varianta a) ei vegn tschentau in quen supplementar
(en cass ch'il resultat ei menders che budgetaus el plan da finanzas)

varianta b) il dabien vegn transportaus sin il niev quen annual
(en cass ch'il resultat ei megliers che budgetaus el plan da finanzas)

La finanziaziun descretta vegn mo applicada, sch'il resultat da gestiun sin scalem EBIT muossa senza las contribuziuns annualas dils purtaders < CHF 0 (pia ina sperdita) in deficit.

Il mandat da prestaziun per la ginecologia/igl agid per paglialauncas e la pediatria resp. la garanzia da deficit da maximalmein CHF 536'000 fuss obsoleta naven digl 1. da schaner 2024.

Davart igl augment dallas contribuziuns annualas per garantir il menaschi current dil Spital regiunal Surselva decida la radunonza da delegadas e delegai dalla SanaSurselva a la fin.

Prestaziuns annualas provisorias per las vischnauncas purtadras 2023/2024

Proposta

La suprastonza communala propona al parlament communal:

da prender per enconuschientscha igl augment dalla contribuziun annuala alla Spital regiunal Surselva SA per garantir il menaschi current.

Ilanz/Glion, ils 14 d'uost 2023	Suprastonza communala Ilanz/Glion

Aschuntas:

Messadi per finanziaziun supplementara dallas vischnauncas purtadras

2

1