820.210

Ordinaziun d'energia dal chantun Grischun (OEG)

dals 19-10-2020 (versiun dals 01-01-2025)

Sa basond sin l'art. 45 al. 1 da la Constituziun chantunala1)

relaschada da la Regenza ils 19 d'october 2020

1. Disposiziuns generalas

Intent

Art. 1 1 Questa ordinaziun fixescha las mesiras che vegnan prendidas per cuntanscher las finamiras da la Lescha chantunala d'energia2).

Stadi da la tecnica, normas spezialisadas ed agid d'execuziun

Art. 2 1 Las mesiras energeticas ch'èn necessarias tenor questa ordinaziun per l'igiena da l'aria dals locals ston vegnir planisadas e realisadas tenor il stadi da la tecnica. Sche la lescha e l'ordinaziun na fixeschan nagut auter, valan las pretensiuns e las mesiras da calcular da las normas e da las recumandaziuns vertentas sco er da l'agid d'execuziun vertent da las organisaziuns spezialisadas, da la CDEn3) e da la CPSEn4)

sco stadi da la tecnica. Quellas vegnan determinadas e publitgadas regularmain da l'autoritad cumpetenta.

2 Las suandantas normas spezialisadas circumscrivan il stadi il pli actual da la tecnica:

a)

norma SIA 180 "Isolaziun termica, protecziun cunter l'umiditad e clima dals locals en edifizis", ediziun 2014;

norma SIA 380 "Basas per calculaziuns energeticas d'edifizis", ediziun 2015;

norma SIA 380/1 "Basegn da chalur da stgaudar", ediziun 2016;

norma SIA 382/1 "Indrizs da ventilaziun e da climatisaziun – basa generala e pretensiuns", ediziun 2014;

b)

c)

d)

1) DG 110.100 2) DG 820.200 3) Conferenza dals directurs chantunals d'energia 4) Conferenza dals posts spezialisads d'energia * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch

1

820.210

f)

e)

g)

norma SIA 384/1 "Stgaudaments en edifizis – basa e pretensiuns", ediziun 2009;

norma SIA 384.2 "Stgaudaments en edifizis – basegn da prestaziun", ediziun 2020;

norma SIA 387/4 "Electricitad en edifizis – illuminaziun: calculaziun e pretensiuns", ediziun 2017;

fegl d'infurmaziun SIA 2024 "Cundiziuns d'utilisaziun da standard per la tecnica d'energia e d'edifizis", ediziun 2015;

fegl d'infurmaziun SIA 2028 "Datas climatologicas per la fisica da construcziun sco er per la tecnica d'energia e d'edifizis", ediziun 2010.

3 Ils agids d'execuziun da la CDEn e da la CPSEn figureschan en l'agiunta 1.

h)

i)

2. Concepts d'energia

Cuntanscher la finamira

Art. 3 1 Quant enavant che la finamira è vegnida cuntanschida vegn eruì da l'Uffizi d'energia e da traffic (uffizi) a maun d'in monitoring d'energia. Quel cuntegna l'evaluaziun annuala da las midadas energeticas en il sectur dals edifizis d'abitar, en spezial areguard il consum d'energia ed areguard ils purtaders d'energia duvrads.

2 Sco basa per il monitoring d'energia servan en spezial las datas d'energia ch'èn vegnidas inoltradas ensemen cun la dumonda da construcziun. I vegnan resguardads mo projects da construcziun permess.

3 L'uffizi fixescha las datas d'energia che ston vegnir inoltradas ensemen cun la dumonda da construcziun.

Concepts d'energia communals

Art. 4 1 Las prescripziuns per ils concepts d'energia communals fixescha l'uffizi en in agid d'execuziun.

3. Mesiras chantunalas

3.1. PRESCRIPZIUNS

3.1.1. Champ d'applicaziun

Pretensiuns

Art. 5 1 Las pretensiuns da questa ordinaziun valan per:

a)

edifizis novs che vegnan stgaudads, ventilads, sfradentads ubain umifitgads;

2

820.210

b)

c)

midadas da construcziun e d'utilisaziun vi d'edifizis existents che vegnan stgaudads, ventilads, sfradentads ubain umifitgads, er sche questas mesiras na dovran betg ina permissiun dal dretg da construcziun;

l'installaziun da novs indrizs tecnics dals edifizis, renovaziuns, restructuraziuns u midadas vi d'indrizs tecnics dals edifizis, er sche questas mesiras na dovran betg ina permissiun dal dretg da construcziun.

2 Cun excepziun da cas da bagatella valan construcziuns annexas e midadas da construcziun en furma d'ina construcziun nova, sco er construcziuns novas totalas da l'interiur e.u.v., sco edifizis novs e ston ademplir las pretensiuns per edifizis novs.

3 L'autoritad cumpetenta po reducir las pretensiuns en ils cas da l'alinea 1 litera b e litera c, sch'i po uschia vegnir protegì meglier in interess public.

3.1.2. Isolaziun termica d'edifizis

2.

Pretensiuns e cumprova da l'isolaziun termica d'enviern Art. 6 1 Las pretensiuns a l'isolaziun termica d'edifizis sa drizzan – cun excepziun da locals da sfradentar, da serras e da hallas scuflablas autopurtantas – tenor ils alineas che suondan qua sutvart.

2 Per cumprovar che l'isolaziun termica saja suffizienta èn definidas duas proceduras en la norma SIA 380/1 "Basegn da chalur da stgaudar", ediziun 2016. Quellas ston vegnir applitgadas cun las suandantas restricziuns:

a)

observar las pretensiuns singulas a l'isolaziun termica da las singulas parts dals mirs exteriurs da l'edifizi:

1.

per edifizis novs e per parts novas d'edifizis en cas da midadas da construcziun e d'utilisaziun valan las pretensiuns tenor l'agiunta 2, per tut las parts d'edifizis ch'èn pertutgadas da la midada da construcziun u d'utilisaziun valan las pretensiuns tenor l'agiunta 3;

observar ina pretensiun al sistem en furma d'in basegn specific da chalur da stgaudar ed en cas d'edifizis novs d'ina prestaziun specifica da stgaudar:

la pretensiun vegn calculada cun las valurs tenor l'agiunta 4.

1.

3 Las staziuns climatologicas da las singulas vischnancas che ston vegnir applitgadas per la cumprova èn definidas en l'agiunta 5. I vegn desistì da far ina correctura climatica da las limitas tar las pretensiuns singulas. En connex cun la cumprova dal sistem vala la limita dal basegn da chalur, ch'è vegnida calculada cun las valurs da l'agiunta 4 per ina temperatura media annuala da 9,4 °C. Ella vegn reducida respectivamain augmentada per 6 pertschient per K temperatura media annuala pli auta u pli bassa da la staziun climatologica. La limita per la prestaziun specifica da stgaudar vegn adattada confurm a la divergenza da la temperatura da dimensiun envers -8 °C.

b)

3

820.210

4 La cumprova dal sistem per midadas da construcziun e d'utilisaziun sto cumpigliar tut ils locals che cuntegnan parts da construcziun ch'èn pertutgadas dal project. Ils locals che n'èn betg pertutgads da la midada da construcziun u d'utilisaziun pon er vegnir integrads en la cumprova dal sistem.

Pretensiuns e cumprova da l'isolaziun termica da stad

Art. 7 1 L'isolaziun termica da stad d'edifizis sto vegnir cumprovada.

2 Per locals che vegnan sfradentads u per locals, per ils quals in sfradament è necessari u giavischà, ston las pretensiuns areguard la valur g, areguard la controlla ed areguard la stabilitad da la protecziun cunter il sulegl vegnir observadas tenor il stadi da la tecnica.

3 Per ils ulteriurs locals ston sulettamain las pretensiuns areguard la valur g da la protecziun cunter il sulegl vegnir observadas tenor il stadi da la tecnica.

Deliberaziun e facilitaziuns

Art. 8 1 Facilitaziuns da las pretensiuns a l'isolaziun termica d'enviern dals mirs exteriurs da l'edifizi tenor l'artitgel 6 èn pussaivlas per:

a)

edifizis, che vegnan stgaudads activamain a main che 10 °C cun excepziun da locals da sfradentar;

locals da sfradentar che na vegnan betg sfradentads activamain a main che 8 °C;

edifizis, per ils quals la permissiun da construcziun è limitada a maximalmain 3 onns (edifizis provisorics).

b)

c)

2 Deliberadas da las pretensiuns a l'isolaziun termica d'enviern dals mirs exteriurs da l'edifizi tenor l'artitgel 6 èn:

a)

midadas d'utilisaziun, sch'ellas na chaschunan betg in augment u ina reducziun da la temperatura da l'aria dal local e sch'i na resulta uschia betg ina differenza da temperatura pli auta tar ils mirs exteriurs termics da l'edifizi.

3 Deliberads da las pretensiuns a l'isolaziun termica da stad dals mirs exteriurs da l'edifizi tenor l'artitgel 7 èn:

a)

edifizis, per ils quals la permissiun da construcziun è limitada a maximalmain 3 onns (edifizis provisorics);

midadas da construcziun, sche nagins locals na tutgan suenter da nov tar l'artitgel 7.

b)

Locals da sfradentar

Art. 9 1 Tar locals da sfradentar che vegnan sfradentads a main che 8 °C, na dastga l'affluenza media da chalur tras las parts da construcziun che circumdeschan quels betg surpassar 5 W/m² per zona da temperatura. Per la calculaziun correspundenta ston ins sa basar d'ina vart sin la temperatura da dimensiun dal local da sfradentar e da l'autra vart sin las suandantas temperaturas da l'ambient:

a)

en locals stgaudads: temperatura da dimensiun per stgaudar;

4

820.210

cunter il clima da l'exteriur: 20 °C;

cunter il terren u cunter locals betg stgaudads: 10 °C.

b)

c)

2 Per locals da sfradentar cun in volumen d'utilisaziun da main che 30 m³ èn las pretensiuns er ademplidas, sche las parts da construcziun che circumdeschan quels observan ina valur U media dad U ≤ 0,15 W/m² K.

Serras e hallas scuflablas autopurtantas stgaudadas

Art. 10 1 En serras industrialas ed agriculas, en las qualas ston vegnir mantegnidas cundiziuns da vegetaziun prescrittas per trair, per producir u per commerzialisar plantas, valan las pretensiuns tenor la recumandaziun "Serras stgaudadas" da la CPSEn.

2 Per hallas scuflablas autopurtantas stgaudadas valan las pretensiuns tenor la recumandaziun "Hallas scuflablas autopurtantas stgaudadas" da la CPSEn.

3.1.3. Cuvrida dal basegn da chalur

Edifizis novs ed engrondiments

Art. 11 1 Il basegn d'energia graduà per onn per il stgaudament, per l'aua chauda, per la ventilaziun e per la climatisaziun na dastga betg surpassar la limita tenor l'agiunta 6.

2 Per las categorias d'edifizis VI e XI vala la pretensiun senza resguardar l'aua chauda. Per projects da las categorias d'edifizis VI, XI e XII ston almain 20 pertschient da l'energia per stgaudar l'aua vegnir cuvrids cun energia regenerabla.

Per projects da la categoria d'edifizis XII sto vegnir optimada l'utilisaziun da la chalur persa or da l'aria partenta, da l'aua da far bogn e da l'aua da duscha.

3 La correctura d'autezza per staziuns climatologicas sa drizza tenor l'agiunta 7.

4 Per locals cun in'autezza da passa 3 meters en edifizis da las categorias III fin XII po vegnir applitgada ina correctura d'autezza cun in'autezza da referiment da 3 meters.

5 Deliberads da las pretensiuns tenor l'alinea 1 èn engrondiments d'edifizis existents, sche la surfatscha che retira energia stgaffida da nov importa main che 50 m² ubain maximalmain 20 pertschient da la surfatscha che retira energia da las parts existentas d'in edifizi e main che 1000 m².

Reglas da calculaziun

Art. 12 1 Per calcular il basegn d'energia graduà per il stgaudament, per l'aua chauda, per la ventilaziun e per la climatisaziun vegn il basegn da chalur utilisabla per il stgaudament e per stgaudar l'aua dividì cun ils grads d'utilisaziun η dals indrizs per producir chalur tschernids e multiplitgà cun il factur da graduaziun g dals purtaders d'energia applitgads sco er adì il basegn d'electricitad per la ventilaziun e per la climatisaziun, medemamain graduà cun il factur da graduaziun g correspundent.

5

820.210

2 Per il basegn d'energia vegn per regla resguardada mo l'energia d'auta qualitad che vegn furnida a l'edifizi per stgaudar ils locals e l'aua sco er per la ventilaziun e per la climatisaziun. Las energias processualas dependentas da l'utilisaziun na vegnan betg resguardadas per calcular il basegn d'energia.

3 L'electricitad or d'atgna producziun na vegn betg resguardada per calcular il basegn d'energia graduà. In'excepziun furma l'electricitad or d'implants termo-energetics.

4 Per graduar ils purtaders d'energia valan ils facturs da graduaziun naziunals definids da la CDEn.

Art. 13

Cumbinaziuns da soluziuns da standard ed instrument per la cumprova d'energia

1 Per las categorias d'edifizis I e II vala la pretensiun tenor l'artitgel 11 sco ademplida, sch'ina da las cumbinaziuns da soluziuns da standard da mirs exteriurs/producziun da chalur tenor l'agiunta 8 vegn exequida en moda professiunala.

2 Las pretensiuns tenor l'artitgel 11 valan plinavant sco ademplidas, sche las mesiras tenor la cumprova cun l'instrument da cumprova d'energia (ENteb-Tool "EN-101c" da la CPSEn) per edifizis simpels vegnan exequidas en moda professiunala.

3.1.4. Pretensiuns per installaziuns tecnicas

Producziun da chalur

Art. 14 1 Pignas da stgaudar cun combustibels fossils en edifizis novs cun ina temperatura da segirezza da main che 110° C ston pudair trair a niz la chalur da condensaziun.

2 La medema pretensiun vala per remplazzar in indriz per producir chalur, uschenavant che quai è tecnicamain pussaivel e che la lavur e las expensas stattan en ina proporziun raschunaivla.

Art. 15 Indrizs da stgaudar l'aua ed accumulaturs da chalur 1 Indrizs da stgaudar l'aua ston vegnir fixads per ina temperatura da manaschi da maximalmain 60 °C. Exceptads èn indrizs da stgaudar l'aua, tar ils quals la temperatura sto esser pli auta per motivs dal manaschi u da l'igiena.

2 L'installaziun d'in nov implant electric direct per producir l'aua chauda da diever en edifizis d'abitar è mo permessa, sche:

a)

l'aua da diever vegn stgaudada u prestgaudada durant la perioda da stgaudar cun l'indriz che stgauda ils locals; u l'aua da diever vegn stgaudada en emprima lingia cun energia regenerabla ubain cun chalur persa betg utilisabla per auters intents.

b)

6

820.210

b)

c)

Distribuziun e furniziun da chalur

Art. 16 1 Las temperaturas da preflussiun en sistems da distribuziun da chalur novs u remplazzads dastgan importar tar la temperatura da dimensiun decisiva maximalmain 50 °C, tar stgaudaments da palantschieu maximalmain 35 °C.

Exceptads èn stgaudaments da hallas cun radiaturs sco er sistems da stgaudar per serras e.u.v., sche quels dovran cumprovadamain ina temperatura da preflussiun pli auta.

2 Las suandantas installaziuns novas u construidas da nov en il rom d'ina midada da construcziun, inclusiv armaturas e pumpas, ston vegnir isoladas dapertut cunter perdita da chalur almain cun il grad d'isolaziun tenor l'agiunta 9:

a)

conducts da distribuziun dal stgaudament en locals betg stgaudads u en il liber;

conducts d'aua chauda en locals betg stgaudads ed en il liber, exceptà conducts morts senza stgaudaments accumpagnants tar singulas spinas;

conducts d'aua chauda da sistems da circulaziun u conducts d'aua chauda cun stgaudaments accumpagnants en locals stgaudads;

conducts d'aua chauda da l'accumulatur fin al distribuider (incl. distribuider).

d)

3 En cas motivads sco en spezial tar cruschadas, tar perfuraziuns da paraids e da palantschieus sura, tar temperaturas da preflussiun maximalas da 30 °C e tar armaturas, tar pumpas e.u.v. pon ils grads d'isolaziun vegnir reducids. Ils grads d'isolaziun inditgads valan per temperaturas da manaschi fin 90 °C, per temperaturas da manaschi pli autas ston ils grads d'isolaziun vegnir augmentads adequatamain.

4 Tar conducts sutterrans na dastgan las valurs UR tenor l'agiunta 10 betg vegnir surpassadas.

5 Sch'il producider da chalur vegn remplazzà, ston ils conducts a liber access vegnir adattads a las pretensiuns tenor l'alinea 2, uschenavant che las relaziuns localas dal spazi permettan quai.

6 En locals stgaudads ston vegnir fatgas installaziuns che permettan da drizzar e da reglar automaticamain la temperatura da l'aria da mintga singul local. Exceptads èn locals che vegnan stgaudads per la gronda part cun stgaudaments da surfatscha plauns cun ina temperatura da preflussiun da maximalmain 30 °C. En quest cas sto vegnir installada almain ina regulaziun d'in local da referenza per unitad d'abitar u per unitad utilisanta.

Utilisaziun da la chalur persa

Art. 17 1 La chalur persa che resulta en in edifizi, en spezial la chalur che deriva da la producziun d'aria fraida sco er da process commerzials ed industrials, sto vegnir duvrada, sche quai è pussaivel dal punct da vista tecnic e manaschial e sche quai è economicamain supportabel.

7

820.210

Indrizs da ventilaziun

Art. 18 1 Indrizs da ventilaziun cun aria externa ed aria partenta ston vegnir equipads cun in sistem da recuperaziun da la chalur. Il grad da midada da temperatura sto correspunder al stadi da la tecnica, nun ch'i valia ina pretensiun da l'Ordinaziun davart las pretensiuns a l'effizienza energetica d'implants, da vehichels e d'apparats producids en seria5).

2 Indrizs d'aria persa mecanics da locals stgaudads ston vegnir equipads cun in'affluenza controllada da l'aria da cumpensaziun e cun in sistem da recuperaziun da la chalur ubain cun in'utilisaziun da la chalur da l'aria persa, uschenavant ch'il volumen dal current da l'aria persa importa passa 1000 m³/h e la durada dal manaschi surpassa 500 h/a. En quest connex valan plirs indrizs d'aria persa mecanics separads en il medem edifizi sco in indriz. Autras soluziuns èn admessas, sch'i vegn cumprovà cun ina calculaziun cumpetenta dal consum d'energia ch'i na vegn betg chaschunà in augment dal consum d'energia.

3 Las sveltezzas da l'aria en apparats na dastgan – areguard la surfatscha netta – betg surpassar 2 m/s ed en il fasch decisiv dals chanals betg surpassar las suandantas valurs:

a)

b)

c)

d)

e)

Sveltezzas da l'aria pli grondas èn admessas, sch'i vegn cumprovà cun ina calculaziun cumpetenta dal consum d'energia ch'i na vegn betg chaschunà in augment dal consum d'energia, er betg tar main che 1000 uras da manaschi per onn e sch'ins na po betg evitar questas sveltezzas pervia da singuls impediments en il spazi.

4 Indrizs da ventilaziun per locals u per gruppas da locals cun in'utilisaziun u cun in temp da manaschi che divergescha essenzialmain ston vegnir equipads cun indrizs che permettan in manaschi individual.

fin 1000 m³/h: 3 m/s;

fin 2000 m³/h: 4 m/s;

fin 4000 m³/h: 5 m/s;

fin 10 000 m³/h: 6 m/s;

passa 10 000 m³/h: 7 m/s.

Isolaziun termica d'indrizs da ventilaziun

Art. 19 1 Chanals d'aria, bischens ed apparats d'indrizs da ventilaziun e da climatisaziun ston vegnir protegids tenor la norma SIA 382/1, ediziun 2014, cifra 5.9 – tut tenor la differenza da temperatura dal tip da dimensiun e tenor la valur λ dal material d'isolaziun – cunter la transmissiun da chalur (perdita e recepziun da chalur). En cas motivads sco en spezial tar curts trajects da conducts, tar cruschadas, tar perfuraziuns da paraids e da palantschieus sura, tar conducts strusch duvrads cun ventils en il sectur da la cuverta termica sco er en cas da problems da plazza tar remplazzaments e tar renovaziuns pon ils grads d'isolaziun vegnir reducids.

5) CS 730.02

8

820.210

Sfradentar, umifitgar e sientar

Art. 20 1 L'installaziun d'indrizs da climatisaziun per mantegnair il confort en edifizis existents è admessa:

a)

sch'il basegn da prestaziun electrica per producir e per preparar ils meds inclusiv eventualmain per sfradentar, per umifitgar, per sientar e per preparar l'aua na surpassa betg 12 W/m²; u sche las temperaturas da l'aua fraida e las cifras da prestaziun per producir aua fraida èn concepidas tenor il stadi da la tecnica ed in'eventuala umificaziun vegn planisada e fatga tenor il stadi da la tecnica; u sch'i vegn installà – per construir novs u per remplazzar indrizs da climatisaziun – in implant fotovoltaic per producir atgna electricitad en la dimensiun da la prestaziun electrica per producir e per preparar ils meds inclusiv eventualmain per sfradentar, per umifitgar, per sientar e per preparar l'aua da la maschina da sfradentar.

b)

c)

3.1.5. Utilisaziun da la chalur tar indrizs per producir electricitad

Pretensiuns

Art. 21 1 L'installaziun d'indrizs per producir electricitad per il current d'urgenza sco er il diever da quels per girs d'emprova da maximalmain 50 uras per onn èn admess senza l'utilisaziun da la chalur che resulta da quai.

2 L'installaziun d'indrizs per producir electricitad cun combustibels fossils è admessa mo, sche la chalur che resulta da l'utilisaziun da quels vegn duvrada en moda cumpetenta e cumpletta. Exceptads èn indrizs che n'èn betg colliads cun la rait da distribuziun d'electricitad publica.

3 L'installaziun d'indrizs per producir electricitad cun combustibels regenerabels da gas è admessa mo, sche la chalur che resulta da l'utilisaziun da quels vegn duvrada en moda cumpetenta e cumpletta. Questa pretensiun na vala betg, sche mo ina part limitada da rument verd betg agricul vegn duvrada, sch'i n'exista nagina colliaziun cun la rait da distribuziun da gas publica e sche quella na po er betg vegnir realisada cun custs raschunaivels.

4 L'installaziun d'indrizs per producir electricitad cun combustibels regenerabels insolubels u liquids è admessa mo, sche la chalur che resulta da l'utilisaziun da quels vegn duvrada per gronda part ed en moda cumpetenta.

9

820.210

3.1.6. Energia electrica en construcziuns autas

Limitas per il basegn d'electricitad

Art. 22 1 Per edifizis novs, per midadas da construcziun e per midadas d'utilisaziun cun ina surfatscha che retira energia da passa 1000 m² stoi vegnir cumprovà che las limitas per il basegn annual d'electricitad per l'illuminaziun vegnian observadas tenor la norma SIA 387/4 "Electricitad en edifizis – illuminaziun: calculaziun e pretensiuns", ediziun 2017. Exceptads da quai èn edifizis d'abitar u parts da tals.

2 La pretensiun tenor l'alinea 1 vala er sco ademplida, sch'i vegn cumprovà cun il program d'agid Illuminaziun da la CPSEn che la prescripziun per la prestaziun specifica che vegn determinada da la limita respectivamain da la valur visada tenor la tabella 13 da la norma SIA 387/4 vegn observada.

3.1.7. Obligaziun da producir atgna electricitad

Gener e dimensiun da l'obligaziun da producir atgna electricitad

Art. 23 1 L'indriz per producir electricitad ch'è installà en, sin u vi da l'edifizi en edifizis novs sto furnir almain 10 watts per m² surfatscha che retira energia. Sco limita superiura na vegnan betg pretendids dapli che totalmain 30 kilowatts.

2 Deliberads da las pretensiuns tenor l'alinea 1 èn engrondiments d'edifizis existents, sche la surfatscha che retira energia stgaffida da nov importa main che 50 m² ubain maximalmain 20 pertschient da la surfatscha che retira energia da las parts existentas d'in edifizi e main che 1000 m².

3 Electricitad che vegn producida cun implants termo-electrics po vegnir resguardada mo, sch'ella na vegn betg quintada per ademplir las pretensiuns per cuvrir il basegn da chalur tenor l'artitgel 11.

4 Il tip da la producziun d'atgna electricitad en edifizis novs po vegnir tschernì libramain, sch'ella ha lieu sin, vi da u en l'edifizi.

Cumprova da la radiaziun globala

Art. 24 1 Per la radiaziun globala tenor l'artitgel 9b alinea 4 da la lescha èn decisivas las datas SIG publitgadas da l'uffizi.

Regruppament per l'agen consum

Art. 25 1 Sch'igl exista in regruppament per l'agen consum, po l'obligaziun da producir atgna electricitad vegnir ademplida er en total per la surbajegiada cumpletta.

2 L'obligaziun da producir atgna electricitad tenor l'alinea 1 vegn ademplida mo, sch'il regruppament vegn realisà cun in indriz per producir electricitad nov u amplifitgà.

10

3.1.8. Automatisaziun d'edifizis

820.210

Automatisaziun en edifizis novs

Art. 26 1 Edifizis novs da las categorias d'edifizis II fin XII da la norma SIA 380/1 cun ina surfatscha che retira energia da passa 5000 m² ston vegnir equipads cun installaziuns da l'automatisaziun d'edifizis che han las suandantas funcziuns da surveglianza:

a)

registrar las datas davart il consum d'energia, divididas tenor il purtader d'energia principal;

eruir ils indicaturs davart l'effizienza energetica da las pumpas da chalur e da las maschinas da sfradentar;

eruir ils indicaturs davart l'effizienza energetica dals stabiliments per la recuperaziun da la chalur e dals stabiliments per l'utilisaziun da la chalur persa;

eruir ils temps da manaschi da las cumponentas principalas per la preparaziun e per la distribuziun da la chalur, da la fradaglia e da l'aria;

eruir las temperaturas principalas d'afflussiun e da deflussiun, sco er intginas temperaturas represchentativas da l'aria dals locals e la temperatura externa;

preschentar las datas ch'èn menziunadas en litera a fin litera e en in lieu central, per almain las suandantas periodas da temp: onn, mais (u emna), di, e per mintga di almain ina perioda durant ed ordaifer il temp d'utilisaziun;

pussaivladads da cumparegliar cun periodas precedentas expressivas en la preschentaziun tenor la litera f.

b)

c)

d)

e)

f)

g)

3.1.9. Stgaudaments electrics da resistenza fixs

Tips da stgaudaments

Art. 27 1 In stgaudament vala sco stgaudament supplementar en il senn da l'artitgel 10 alinea 1 litera b da la lescha, sch'il stgaudament principal na po betg cuvrir l'entir basegn da prestaziun.

2 Stgaudaments d'urgenza tar pumpas da chalur dastgan vegnir duvrads en spezial, sche las temperaturas externas èn pli bassas che la temperatura da dimensiun decisiva.

3 Stgaudaments d'urgenza tar stgaudaments da laina che vegnan chargiads a maun èn admess fin ad ina prestaziun da 50 pertschient dal basegn da prestaziun.

4 Stgaudaments cunter scheladas per evitar donns vi d'indrizs na valan betg sco stgaudaments electrics da resistenza fixs en il senn da l'artitgel 10 da la lescha.

11

820.210

Excepziuns

Art. 28 1 Sin dumonda motivada po vegnir permess excepziunalmain l'installaziun da novs stgaudaments electrics da resistenza fixs ubain il remplazzament da stgaudaments electrics da resistenza fixs existents, sche l'edifizi pertutgà è periferic u mal accessibel e sche l'installaziun d'in auter sistem da stgaudar n'è tecnicamain betg pussaivel, economicamain betg supportabel ubain – en vista a las circumstanzas totalas – sproporziunà.

2 Excepziuns pon vegnir concedidas en spezial tar:

a)

b)

c)

d)

e)

staziuns da telefericas;

tegias d'alp;

ustarias da muntogna;

ovras da protecziun;

edifizis provisorics.

3.1.10. Remplazzament dal stgaudament en edifizis existents

Chalur regenerabla tar il stgaudament remplazzà

Art. 29 1 Las pretensiuns ston vegnir ademplidas cun mesiras al lieu tenor l'agiunta 11 (soluziuns da standard).

2 Deliberads da las pretensiuns èn edifizis cun in'utilisaziun maschadada, sche la part che vegn duvrada per intents d'abitar na surpassa betg ina surfatscha che retira energia da 150 m².

Gas regenerabels

Art. 30 1 La petenta u il petent sto cumprovar ch'i vegnan deponids certificats da biogas en la dimensiun da 20 pertschient dal basegn d'energia decisiv per ina durada da vita da 20 onns.

2 Certificats da biogas ston vegnir renconuschids da la Confederaziun e ston avair in effect d'emissiun en l'Inventari svizzer da gas cun effect da serra.

3.1.11. Consuments gronds

Mesiras pretendiblas

Art. 31 1 Las mesiras che ston vegnir realisadas en consequenza d'ina analisa da consum èn raschunaivlas per consumentas e per consuments gronds, sch'ellas correspundan al stadi da la tecnica, sch'ellas èn economicas sur la durada da l'utilisaziun da l'investiziun e sch'ellas n'èn betg colliadas cun dischavantatgs considerabels per il manaschi.

12

820.210

Cunvegnas, gruppas

Art. 32 1 En il rom da las finamiras fixadas en il senn da l'artitgel 14 alinea 2 da la lescha po l'autoritad cumpetenta far cunvegnas cun singulas consumentas e cun singuls consuments gronds ubain cun gruppas da consumentas e da consuments gronds davart las finamiras da consum a media ed a lunga vista. En quest connex vegnan er considerads l'effizienza dal diever d'energia il mument che las finamiras vegnan fixadas ed il svilup tecnic ed economic previsibel da las consumentas e dals consuments. Per la durada da la cunvegna pon las consumentas ed ils consuments gronds vegnir deliberads da l'observaziun da l'artitgel 9 fin l'artitgel 12 da la lescha sco er da l'artitgel 11 fin l'artitgel 13 e da l'artitgel 15 fin l'artitgel 26 da questa ordinaziun. L'autoritad cumpetenta po abolir la cunvegna, sche las finamiras da consum na vegnan betg observadas.

2 Consumentas e consuments gronds pon s'unir a gruppas. Las gruppas s'organiseschan sezzas e reglan l'admissiun e l'exclusiun da commembras e commembers.

3.1.12. Quint individual dals custs dal stgaudament e da l'aua chauda

Obligaziun d'equipament per edifizis novs

Art. 33 1 Edifizis novs che han in provediment da chalur central per tschintg u dapli unitads utilisantas ston vegnir equipads cun ils apparats necessaris per registrar il consum individual d'aua chauda.

2 Edifizis novs che retiran la chalur d'in provediment da chalur central per ina gruppa d'edifizis, ston vegnir equipads cun ils apparats per registrar il consum da chalur per il stgaudament per edifizi.

Art. 34

Obligaziun d'equipament per renovaziuns considerablas d'edifizis existents

1 Edifizis existents che han in provediment da chalur central per tschintg u dapli unitads utilisantas ston vegnir equipads – a chaschun d'ina renovaziun totala dal sistem da stgaudar e/u dal sistem d'aua chauda – cun apparats per registrar il consum individual da chalur tar il sistem renovà.

2 Gruppas d'edifizis existents che han in provediment da chalur central per totalmain tschintg u dapli unitads utilisantas ston vegnir equipads cun apparats per registrar il consum da chalur per edifizi, sch'i vegnan sanads passa 75 pertschient dals mirs exteriurs d'in u da plirs edifizis.

13

820.210

Pretensiuns architectonicas

Art. 35 1 En cas da stgaudaments da surfatscha sto vegnir observada ina valur U da maximalmain 0,7 W/m²∙K per la part da construcziun tranter il local stgaudà e l'unitad utilisanta cunfinanta.

Rendaquint

Art. 36 1 En edifizis ed en gruppas d'edifizis, per las qualas i dat in'obligaziun d'equipament, ston ils custs per il consum da chalur vegnir quintads giu per la gronda part a maun dal consum registrà per las singulas unitads utilisantas.

Deliberaziun en cas da renovaziuns considerablas

Art. 37 1 Deliberads da l'obligaziun d'equipament e da l'obligaziun da far in rendaquint dal consum da chalur da stgaudar èn edifizis e gruppas d'edifizis che han ina prestaziun installada da producir chalur (inclusiv aua chauda) da main che 20 W/m² da la surfatscha che retira energia.

3.1.13. Stgaudaments al liber e bogns averts

Excepziuns per stgaudaments fixs al liber

Art. 38 1 Sin dumonda motivada pon vegnir permessas excepziuns da l'artitgel 11 da la lescha per installar novs sco er per remplazzar e per midar stgaudaments fixs existents al liber, sche:

a)

la segirezza da persunas, d'animals e da chaussas ubain la protecziun d'indrizs tecnics basegnan l'installaziun d'in stgaudament al liber; e mesiras architectonicas (en spezial cuvriments cun tetg) e mesiras dal manaschi (en spezial rumidas da naiv) n'èn betg exequiblas ubain èn sproporziunadas; ed il stgaudament al liber è equipà cun ina regulaziun che dependa da la temperatura e da l'umiditad.

b)

c)

Stgaudaments mobils al liber

Art. 39 1 Per attestar ch'igl è admess da duvrar in stgaudament mobil, ston quels vegnir munids cun ina vignetta tenor l'artitgel 11 alinea 2 da la lescha.

2 La possessura u il possessur po retrair gratuitamain da la vischnanca ina vignetta, sch'ella u el cumpensescha cumprovadamain la svapur da CO chaschunada.

3 Las possessuras ed ils possessurs che na disponan betg d'ina cumprova tenor l'artitgel 11 alinea 2 da la lescha pon cumprar ina vignetta da la vischnanca. Il pretsch vegn fixà dal departament cumpetent e correspunda als custs per la cumpensaziun da CO . Cun las entradas che resultan da la vendita da las vignettas cumpran las vischnancas ils certificats necessaris.

4 Il departament cumpetent regla ils detagls.

₂

₂

14

820.210

Bogns averts stgaudads

Art. 40 1 Pumpas da chalur electricas dastgan vegnir duvradas per stgaudar bogns averts, sch'igl è avant maun ina cuvrida che reducescha la perdita da chalur da la surfatscha da l'aua.

2 Bogns averts en il senn da l'alinea 1 èn batschigls d'aua cun in volumen da passa 8 m³.

3.1.14. Edifizis ed abitaziuns ch'èn occupads temporarmain

Telecumond

Art. 41 1 En chasas d'ina famiglia che vegnan construidas da nov e ch'èn occupadas mo temporarmain sto la temperatura da l'aria dals locals pudair vegnir reglada sin almain dus differents nivels a maun d'in telecumond (p.ex. telefon, internet, SMS).

2 En chasas da pliras famiglias che vegnan construidas da nov e ch'èn occupadas mo temporarmain sto la temperatura da l'aria dals locals pudair vegnir reglada separadamain per mintga unitad sin almain dus differents nivels a maun d'in telecumond (p.ex. telefon, internet, SMS).

3 Il medem vala, sch'il generatur da chalur vegn remplazzà en chasas d'ina famiglia ubain sch'il sistem da distribuir la chalur en chasas da pliras famiglias vegn sanà.

3.1.15. Edifizis dal chantun

Funcziun d'exempel

Art. 42 1 Edifizis novs ston ademplir il standard da MINERGIE-P ubain in standard cumparegliabel, uschenavant che quai è tecnicamain realisabel ed economicamain supportabel.

2 Renovaziuns fundamentalas e construcziuns annexas considerablas ston ademplir il standard da MINERGIE ubain in standard cumparegliabel, uschenavant che quai è tecnicamain realisabel ed economicamain supportabel.

3 Ils edifizis e stabiliments tecnics dal chantun ston vegnir administrads e mantegnids en moda cumpetenta areguard l'energia.

Concurrenzas

Art. 43 1 En connex cun concurrenzas d'architectura per edifizis chantunals ston vegnir integradas en il program da concurrenza directivas per construir en moda energetica ed ecologica. Tar il giudicament dals projects inoltrads sto la giuria examinar, quant enavant ch'igl è vegnì tegnì quint d'aspects energetics ed ecologics. La giuria sto far ina valitaziun correspundenta.

15

820.210

3.2. PROMOZIUN

Edifizis novs che han in caracter exemplaric

Art. 44 1 Ad edifizis novs ed ad edifizis cumpensatorics novs pon vegnir pajadas contribuziuns tenor l'artitgel 18 da la lescha, sch'els adempleschan il standard da MINERGIE-P.

Mirs exteriurs

Art. 45 1 Contribuziuns tenor l'artitgel 19 da la lescha pon vegnir pajadas, sche la sanaziun termica dals mirs exteriurs vegn fatga en il rom d'ina sanaziun parziala u totala.

2 Subvenziunablas èn las parts dals mirs exteriurs termics dals edifizis, per las qualas vegn pretendì en spezial ch'ellas adempleschian las pretensiuns energeticas tenor l'agiunta 12. Las fanestras èn subvenziunablas mo, sch'i vegn sanada a medem temp la surfatscha da la fatschada u dal tetg che las circumdescha.

3 … * 4 Sco premissa per survegnir contribuziuns da promoziun po vegnir pretendì in certificat energetic chantunal dals edifizis cun obligaziun da cussegliaziun (CECE plus).

Pumpas da chalur, stgaudaments da laina ed implants solars termics

Art. 46 1 Tar la tecnica da chasa subvenziunabla tenor l'artitgel 20 da la lescha tutgan ils indrizs per stgaudar ils locals e l'aua da diever en edifizis existents, sco en spezial stgaudaments da laina, implants solars termics, pumpas da stgaudar cun aua da sal ed aua e pumpas da stgaudar cun aua sutterrana cun ina prestaziun nominala fin 70 kW sco er pumpas da stgaudar cun aria ed aua independentamain da la prestaziun nominala. Per corporaziuns da chalur valan las prescripziuns da l'artitgel 48. * 2 Las pumpas da stgaudar ed ils stgaudaments da laina tenor l'alinea 1 èn subvenziunabels, sch'els remplazzan in stgaudament dad ieli, da gas u electric da resistenza. Ils indrizs cun ina prestaziun nominala fin 100 kW ston producir cun energia regenerabla 100 pertschient da la chalur totala ch'els dovran per stgaudar ils locals e l'aua da diever. Ils indrizs cun ina prestaziun nominala a partir da 100 kW ston producir cun energia regenerabla 90 pertschient da la chalur totala ch'els dovran per stgaudar ils locals e l'aua da diever. * 2bis En cas d'indrizs bivalents da producziun termica tenor l'alinea 1 è la cumbinaziun cun in sistem da stgaudar regenerabel subvenziunabla. * 3 La contribuziun da promoziun a favur da pumpas da stgaudar e da stgaudaments da laina tenor l'alinea 1 vegn calculada cun ina prestaziun nominala installada da maximalmain 50 W per m² surfatscha che retira energia (avant la sanaziun). *

16

820.210

4 Per implants solars termics per producir aua chauda da diever sco er per sustegnair il stgaudament pon vegnir pajadas contribuziuns, sch'i sa tracta da l'emprima installaziun d'in implant cun ina prestaziun nominala per collectur termic d'almain 2 kW u da l'engrondiment d'in implant, tar il qual la prestaziun nominala supplementara dal collectur termic importa almain 2 kW.

5 Promovids vegnan mo indrizs che correspundan al stadi da la tecnica. Sco premissa per survegnir contribuziuns da promoziun po vegnir pretendida ina cumprova davart la garanzia da qualitad. *

Pumpas da chalur sin basa da l'aria e da l'aua

Art. 47 1 Per pumpas da chalur sin basa da l'aria e da l'aua pon vegnir pajadas contribuziuns, sche las premissas tenor l'artitgel 46 èn ademplidas e sche l'indriz vegn installà en in lieu cun ina media annuala da la temperatura da passa 7,3° C. Las pretensiuns supplementaras areguard la media annuala da la temperatura al lieu d'installaziun na valan betg per pumpas da chalur sin basa da l'aria e da l'aua bivalentas.

2 Per la media annuala da la temperatura tenor l'alinea 1 èn decisivas las datas meteorologicas da l'Uffizi federal per meteorologia e climatologia (MeteoSvizra), unitad da datas Tnorm8110.

Corporaziun da chalur

Art. 48 1 Contribuziuns tenor l'artitgel 20 e l'artitgel 22 da la lescha pon vegnir pajadas per installar da nov u per amplifitgar corporaziuns da chalur (indriz per producir chalur e rait da chalur), sche la chalur distribuida vegn duvrada per stgaudar locals e l'aua da diever en edifizis existents.

2 Corporaziuns da chalur èn subvenziunablas, sche l'indriz da producziun termica ha ina prestaziun nominala d'almain 70 kW. Ils indrizs da producziun termica cun ina prestaziun nominala fin 100 kW ston producir cun energia regenerabla 100 pertschient da la chalur totala ch'els dovran per stgaudar ils locals e l'aua da diever. Ils indrizs cun ina prestaziun nominala a partir da 100 kW ston producir cun energia regenerabla 90 pertschient da la chalur totala ch'els dovran per stgaudar ils locals e l'aua da diever. Almain 75 pertschient da la chalur entaifer la rait da chalur ston vegnir producids cun energia regenerabla. Sche la corporaziun da chalur vegn furnida cun chalur persa d'in stabiliment per arder ruments, ston almain 50 pertschient da la chalur vegnir producids cun energia regenerabla, per ch'i vegnian pajadas contribuziuns. * 3 Decisiv per calcular la prestaziun da stgaudar tenor l'alinea 2 è il consum da chalur d'edifizis existents, en ils quals vegnan remplazzads stgaudaments dad ieli, stgaudaments da gas natiral u stgaudaments electrics da resistenza en consequenza da la colliaziun cun ina rait da chalur.

17

820.210

4 Per colliaziuns d'ina prestaziun nominala da fin 70 kW cun raits da chalur existentas tenor l'alinea 2 pon vegnir pajadas contribuziuns, sche questas colliaziuns servan a remplazzar stgaudaments dad ieli, stgaudaments da gas natiral u stgaudaments electrics da resistenza existents e sch'i na sa tracta betg d'ina amplificaziun da la corporaziun da chalur en il senn da l'alinea 1. En cas d'indrizs bivalents è la cumbinaziun cun in sistem da stgaudar regenerabel subvenziunabla. * 4bis La contribuziun da promoziun a favur da colliaziuns cun ina rait da chalur vegn calculada cun ina prestaziun nominala installada da maximalmain 50 W per m² surfatscha che retira energia. * 5 Promovids vegnan mo indrizs che correspundan al stadi da la tecnica. Sco premissa per survegnir contribuziuns da promoziun pon vegnir pretendidas ina cumprova davart la garanzia da qualitad e supplementarmain in manaschament da qualitad.

Indrizs da ventilaziun da confort

Art. 49 1 Sco mesira per augmentar l'effizienza energetica tenor l'artitgel 20 da la lescha vala en spezial l'emprima installaziun d'in indriz da ventilaziun da confort cun aria entranta, cun aria sortinta e cun recuperaziun da la chalur en in edifizi existent.

Promovids vegnan mo indrizs che correspundan al stadi da la tecnica.

Edifizis ed indrizs da la tecnica da chasa existents

Art. 50 1 Edifizis ed indrizs da la tecnica da chasa valan sco existents per fixar il dretg da survegnir contribuziuns, sch'els èn vegnids construids u installads avant passa 5 onns.

2 Contribuziuns tenor l'artitgel 19 da la lescha vegnan pajadas mo per mesiras vi d'edifizis existents u vi da parts d'edifizis existents ch'èn vegnids permess avant l'onn 2000 (onn da la permissiun da construcziun).

Augment dal grad d'utilisaziun

Art. 51 1 Contribuziuns per mesiras vi d'indrizs en process commerzials ed industrials tenor l'artitgel 21 da la lescha pon vegnir pajadas sut la premissa ch'il grad d'utilisaziun vegnia augmentà per 25 pertschient cun meglieraziuns tecnicas.

Electricitad durant l'enviern

Art. 52 1 Tenor l'artitgel 23a da la lescha vegnan concedidas contribuziuns per implants fotovoltaics vi d'edifizis e stabiliments d'infrastructura, sche quels han ina pendenza da 60° u dapli ed in'orientaziun tranter ost, sid e vest.

2 Per implants drizzads si sin tetgs spundivs na vegnan concedidas naginas contribuziuns.

3 Implants fotovoltaics bifacials èn deliberads da la pretensiun da l'orientaziun tenor l'alinea 1.

18

820.210

Rom da las contribuziuns

Art. 53 1 Tenor l'artitgel 18 da la lescha vegnan pajadas contribuziuns fin a 100 000 francs per edifizis novs che han in caracter exemplaric.

2 Tenor l'artitgel 19 da la lescha e tenor l'artitgel 54a alinea 1 litera c da l'Ordinaziun federala d'energia6) vegnan pajadas contribuziuns fin a 200 000 francs per mesiras vi dals mirs exteriurs d'edifizis (inclusiv in eventual bonus per sanaziuns totalas). * 3 Tenor l'artitgel 20 da la lescha e tenor l'artitgel 54a alinea 1 litera a da l'Ordinaziun federala d'energia7) vegnan pajadas las suandantas contribuziuns per mesiras vi d'indrizs da la tecnica da chasa: * a) * per pumpas da stgaudar e stgaudaments da laina monovalents: fin a 200 000

francs; per indrizs bivalents: totalmain fin a 200 000 francs;

per indrizs da ventilaziun da confort: fin a 100 000 francs.

b) * per implants solars termics: fin a 100 000 francs;

c)

per corporaziuns da chalur: fin a 200 000 francs per la rait da chalur;

d) * per colliaziuns cun ina corporaziun da chalur existenta: fin a 100 000 francs;

e)

4 Tenor l'artitgel 21 da la lescha vegnan pajadas contribuziuns fin a 100 000 francs per augmentar il grad d'utilisaziun.

4bis Tenor l'artitgel 54a alinea 1 litera b da l'Ordinaziun federala d'energia8) vegnan pajadas contribuziuns fin a 100 000 francs per l'emprima installaziun da sistems idraulics per distribuir chalur. * 5 Tenor l'artitgel 23a da la lescha vegnan pajadas contribuziuns fin a 200 000 francs per implants che produceschan electricitad durant l'enviern.

₂

₂

Effect da CO da las mesiras promovidas

Art. 54 1 Sch'ina mesira ch'il chantun promova cun meds finanzials chaschuna ina reducziun da l'emissiun da CO , dovra il chantun questa reducziun per facturar las contribuziuns globalas envers la Confederaziun. La reducziun da l'emissiun da CO₂ na po betg vegnir dividida u cedida ad autras organisaziuns.

2 Las interpresas ch'èn deliberadas da la taxa da CO tenor la Lescha federala davart la reducziun da las emissiuns da CO₂9) n'èn betg subvenziunablas, sch'i sa tracta da programs da promoziun che vegnan cofinanziads da la Confederaziun cun contribuziuns globalas.

₂

Art. 55 1 Il departament cumpetent fixescha ils detagls dal program da promoziun.

Directivas d'execuziun

6) CS 730.01 7) CS 730.01 8) CS 730.01 9) CS 641.71

19

820.210

3.3. INFURMAZIUN, CUSSEGLIAZIUN, FURMAZIUN SUPPLEMENTARA

Incumbensas da l'uffizi

Art. 56 1 L'uffizi procura per l'infurmaziun da la publicitad davart dumondas d'energia e garantescha ina cussegliaziun d'energia sco er la scolaziun e la furmaziun supplementara da persunas spezialisadas tenor l'artitgel 32 da la lescha.

2 El cusseglia – sin dumonda – las vischnancas tar l'execuziun da las disposiziuns d'energia, tar l'installaziun e tar l'administraziun da posts da cussegliaziun d'energia regiunals sco er en dumondas d'energia en general.

4. Execuziun

Cumpetenzas

Art. 57 1 Il departament cumpetent decida davart la concessiun da contribuziuns tenor las disposiziuns da promoziun da la lescha. Plinavant decida el davart la concessiun da contribuziuns tenor l'Ordinaziun federala d'energia10), uschenavant che l'execuziun è vegnida delegada als chantuns. * 2 Il departament cumpetent fa cunvegnas da finamiras cun las consumentas ed ils consuments gronds e relascha ordinaziuns tenor l'artitgel 14 da la lescha, nun ch'i saja fixà insatge auter.

3 La cumpetenza en fatschentas chantunalas per realisar la procedura tenor il titel 5 da la lescha, en spezial per persequitar e per giuditgar surpassaments ha l'uffizi.

Cuntegn da la dumonda da construcziun

Art. 58 1 Cun la dumonda da construcziun ston vegnir inoltradas cumprovas d'energia a norma dals agids d'execuziun en l'agiunta 1.

2 La dumonda da construcziun sto cuntegnair las datas energeticas ch'èn relevantas per l'object per eruir il basegn d'energia spetgà. En cas da sanaziuns energeticas sto ultra da quai vegnir cumprovada la midada spetgada dal basegn d'energia.

3 Il departament cumpetent fixescha ils detagls.

10) CS 730.01

20

820.210

Art. 59

Incumbensas executivas communalas 1. consultaziun da persunas privatas e d'organisaziuns privatas

1 Las vischnancas pon admetter il sistem da la controlla privata tenor la Cunvegna interchantunala davart l'execuziun da las controllas privatas en il sectur d'energia dals 13 da december 2005 sco er tenor la Cunvegna supplementara tar la Cunvegna interchantunala davart l'execuziun da las controllas privatas en il sectur d'energia dals 17 da december 2012 en proceduras per la permissiun da construcziun tenor l'artitgel 61. Il post executiv per la controlla privata è il chantun Turitg (Direcziun da construcziun).

2 Las vischnancas pon plinavant consultar persunas privatas ed organisaziuns privatas per l'execuziun e las surdar en spezial incumbensas d'examinaziun, da controlla e da surveglianza.

2. collaudaziun

Art. 60 1 Suenter che las lavurs permessas èn terminadas realiseschan las vischnancas ina collaudaziun.

2 Ellas pon laschar controllar las cumprovas pretendidas en l'artitgel 58 sco er lur constataziuns vi da la construcziun. La petenta u il petent sto pajar ils custs d'examinaziun ch'ella u el ha chaschunà.

3 La proprietaria u il proprietari sto eliminar mancanzas contestadas sin agens custs entaifer in termin adequat.

Art. 61 3. controlla privata: cumprova d'energia e collaudaziun 1 Sche la cumprova d'energia vegn fatga d'ina persuna autorisada per la controlla privata, sto er la collaudaziun correspundenta vegnir confermada a la vischnanca d'ina persuna autorisada per la controlla privata.

2 Las vischnancas fan controllas casualas ensemen cun l'uffizi.

3 Ils nums e las adressas da terzas persunas ch'èn vegnidas consultadas per l'execuziun vegnan publitgadas periodicamain da l'uffizi.

Registraziun da las datas da basa

Art. 62 1 Las autoritads ch'èn cumpetentas per conceder ina permissiun da construcziun registreschan las datas ch'èn relevantas per ils edifizis che sa chattan sin lur territori e che las petentas ed ils petents las communitgeschan tenor l'artitgel 58 alinea 2.

2 Ellas transmettan periodicamain las datas registradas a l'uffizi.

3 Il departament cumpetent fixescha ils detagls.

21

820.210

Delegaziun d'incumbensas d'execuziun a terzas persunas

Art. 63 1 L'uffizi surdat incaricas dal chantun a terzas persunas cun l'intenziun da delegar incumbensas d'execuziun, en spezial en ils secturs dal monitoring d'energia, da l'examinaziun da dumondas da promoziun, da la cussegliaziun d'energia sco er da la scolaziun e da la furmaziun supplementara.

22

820.210

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus 19-10-2020 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024

Entrada en vigur 01-01-2021 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025

Element relasch Art. 45 al. 3 Art. 46 al. 1 Art. 46 al. 2 Art. 46 al. 2bis Art. 46 al. 3 Art. 46 al. 5 Art. 48 al. 2 Art. 48 al. 4 Art. 48 al. 4bis Art. 53 al. 2 Art. 53 al. 3 Art. 53 al. 3, a)

Art. 53 al. 3, b)

Art. 53 al. 3, d)

Art. 53 al. 4bis Art. 57 al. 1

Modificaziun emprima versiun aboliziun midada midada integraziun midada midada midada midada integraziun midada midada midada midada midada integraziun midada

Publicaziun en la CUL 2020-044 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048

23

820.210

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element relasch Art. 45 al. 3 Art. 46 al. 1 Art. 46 al. 2 Art. 46 al. 2bis Art. 46 al. 3 Art. 46 al. 5 Art. 48 al. 2 Art. 48 al. 4 Art. 48 al. 4bis Art. 53 al. 2 Art. 53 al. 3 Art. 53 al. 3, a)

Art. 53 al. 3, b)

Art. 53 al. 3, d)

Art. 53 al. 4bis Art. 57 al. 1

Conclus 19-10-2020 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024 10-12-2024

Entrada en vigur 01-01-2021 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025 01-01-2025

Modificaziun emprima versiun aboliziun midada midada integraziun midada midada midada midada integraziun midada midada midada midada midada integraziun midada

Publicaziun en la CUL 2020-044 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048 2024-048

24

820.210-A1

Agiunta 1: Agids d'execuziun da la CDEn e da la CPSEn (art. 2 ed art. 58 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Numer

Titel da l'agid d'execuziun

Sfradentar, umifitgar e sientar Energia electrica, SIA 380/4 Illuminaziun Locals da sfradentar

Pretensiuns envers la cuvrida dal basegn da chalur d'edifizis novs Isolaziun termica d'edifizis SIA 380/1:2016 Stgaudaments ed indrizs d'aua chauda Producziun d'atgna electricitad tar edifizis novs Indrizs da ventilaziun

EN-100 Colliaziuns agids d'execuziun cun normas/fegls d'infurmaziun EN-101 EN-102 EN-103 EN-104 EN-105 EN-106 Definiziun da la surfatscha da parts da l'edifizi EN-110 EN-111 EN-112 EN-113 Quint individual dals custs dal stgaudament e da l'aua chauda (QICS)

EN-120 Chalur regenerabla tar il stgaudament remplazzà EN-130 Chasas da vacanzas / edifizis occupads temporarmain EN-131 Serras stgaudadas EN-132 Hallas scuflablas autopurtantas EN-133 Utilisaziun da la chalur tar indrizs per producir electricitad EN-134 EN-135 Bogns averts stgaudads EN-136 EN-140 Consuments gronds EN-141 Automatisaziun d'edifizis

Energia electrica, SIA 380/4 Ventilaziun/climatisaziun

Stgaudaments al liber

1

820.210-A2

Agiunta 2: Limitas da la valur U tar edifizis novs (art. 6 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Limitas Uli en W/(m2∙K)

cun la cumprova da punts termicas

il clima exteriur u sfundrà main che 2 m en il terren

locals betg stgaudads u sfundrà dapli che 2 m en il terren

0,17

0,25

1,0

1,2

1,3

1,5

1,7

2,0

0,50

0,50

 parts da l'edifizi vers

 parts da l'edifizi

parts opacas da l'edifizi (tetg, palantschieu sura, paraid, palantschieu)

fanestras, ischs da vaider

ischs

portas (tenor la norma SIA 343)

chaschas da storas

Coeffizient da transfer termic tar edifizis novs

Coeffizient da transfer termic che sa referescha sin la lunghezza  tip 1: penslas en furma da plattas u da travs

tip 2: interrupziun da l'isolaziun termica tras paraids,

palantschieus u palantschieus sura

limita W/(m K)

0,30

0,20

1

820.210-A2

tip 3: interrupziun da l'isolaziun termica ad urs orizontals

0,20

u verticals da l'edifizi

tip 5: arretada da las fanestras

Coeffizient da transfer termic che sa referescha sin in punct  penetraziuns en tscherts puncts da l'isolaziun termica

0,15

limita W/K 0,30

2

820.210-A3

Agiunta 3: Limitas da la valur U en cas da midadas da construcziun e d'utilisaziun (art. 6 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Limitas Uli en W/(m2K)

part da l'edifizi vers

il clima exteriur u sfundrà main che 2 m en il terren

locals betg stgaudads u sfundrà dapli che 2 m en il terren

part da l'edifizi

parts opacas da l'edifizi (tetg, palantschieu sura, paraid, palantschieu)

fanestras, ischs da vaider

ischs

portas (tenor la norma SIA 343)

chaschas da storas

0,25

1,00

1,20

1,70

0,50

0,28

1,30

1,50

2,00

0,50

1

820.210-A4

Agiunta 4: Limitas per il basegn da chalur da stgaudar per onn d'edifizis novs sco er da midadas da construcziun e d'utilisaziun (art. 6 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Limitas per il basegn da chalur da stgaudar per onn (tar ina temperatura media annuala da 9,4 °C)

Categoria d'edifizis

Limitas per edifizis novs

Qh,li0 kWh/m2

Qh,li kWh/m2

PH,li W/m2

I

II

III

IV

V

VI

chasa d'abitar per pliras famiglias

chasa d'abitar per ina famiglia

administraziun

scolas

vendita

restaurants

VII

locals da reuniun

VIII

ospitals

IX

X

XI

industria

deposits

edifizis da sport

XII

bogns cuverts

13

16

13

14

7

16

18

18

10

14

16

15

15

15

15

15

14

15

15

17

14

14

14

18

20

25

25

20

Limitas per midadas da construcziun e d'utilisaziun

Qh,li midadas da construcziun/d'utilisaziun kWh/m2

1,50 Qh,li_edifizis novs

1

820.210-A5

Agiunta 5: Las staziuns climatologicas da las singulas vischnancas che servan sco basa per la cumprova dal sistem (art. 6 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Las vischnancas dal chantun Grischun èn attribuidas mintgamai ad ina da totalmain sis staziuns climatologicas (Cuira, Tavau, Mustér, Samedan, Scuol e Robbia). Las datas climatologicas da las singulas staziuns èn fixadas en il fegl d'infurmaziun da la SIA 2028 "Datas climatologicas per la fisica da construcziun sco er per la tecnica d'energia e d'edifizis", ediziun 2010.

Vischnanca

Staziun

Vischnanca

Staziun

Alvra

Andeer

Arosa

Avras

Tavau

Tavau

Tavau

Tavau

Bravuogn Filisur

Tavau

Bever

Panaduz

Bregaglia

Breil

Brusio

Buseno

Calanca

Cama

Castaneda

Samedan

Cuira

Robbia

Cadi

Robbia

Robbia

Robbia

Robbia

Robbia

Casti-Vargistagn

Tavau

Cazas

Cuira

Cuira

Churwalden

Cuira

Tavau

Cunter en il Partenz

Tavau

Tavau

Mustér

Domat

Tumleastga

Donat

Falera

Favugn

Farera

Fideris

Fläsch

Flearda

Flem

Furna

Tavau

Cadi

Cuira

Cuira

Tavau

Cadi

Cuira

Tavau

Cuira

Cuira

Cuira

Cadi

Cuira

1

La Punt Chamues-ch Samedan

Sagogn

820.210-A5

Vischnanca

Staziun

Vischnanca

Staziun

Schlarigna

Samedan

Farschno

Cuira

Robbia

Puntraschigna

Samedan

Grono

Grüsch

Valragn

Glion

Jenaz

Jenins

Claustra

Küblis

Laax

Landquart

Lantsch

Lon

Lostallo

Lumnezia

Luzein

Madulain

Maiavilla

Maladers

Malans

Masagn

Maton

Cuira

Tavau

Cadi

Cuira

Cuira

Tavau

Tavau

Puschlav

Razén

Runtgaglia

Rossa

Giuvaulta

Roveredo

Val Stussavgia

Cadi

Cuira

Tavau

Tavau

Robbia

Cadi

Cuira

Samedan

Samignun

San Vittore

S-chanf

Scharàns

Schiers

Schluein

Samedan

Schmitten

Cuira

Cuira

Cuira

Cuira

Tavau

Scuol

Seewis

Seglias

Segl

Silvaplauna

Soazza

Spleia

Robbia

Cuira

Tavau

Robbia

Cuira

Robbia

Cadi

Cadi

Samedan

Scuol

Robbia

Samedan

Cuira

Cuira

Cadi

Tavau

Scuol

Cuira

Cuira

Samedan

Samedan

Robbia

Tavau

Medel/Lucmagn

Cadi

Robbia

Tavau

Mesauc

Nufenen

2

San Murezzan

Samedan

820.210-A5

Vischnanca

Staziun

Vischnanca

Staziun

Sursaissa Mundaun

Cadi

Sta. Maria i.C.

Robbia

Sufers

Sumvitg

Surses

Tumein

Tusaun

Trimmis

Trin

Trun

Tschappina

Tavau

Cadi

Tavau

Cuira

Cuira

Cuira

Cadi

Cadi

Cuira

Tschiertschen-Praden Tavau

Tujetsch

Cadi

Vaz Sut

Urmagn

Val Müstair

Val S. Pieder

Valsot

Vaz

Zernez

Ziràn-Reschen

Zizers

Zuoz

Cuira

Cuira

Scuol

Cadi

Scuol

Tavau

Scuol

Tavau

Cuira

Samedan

3

820.210-A6

Agiunta 6: Limitas per il basegn d'energia per onn per il stgaudament, l'aua chauda, la ventilaziun e la climatisaziun d'edifizis novs tenor categorias d'edifizis (art. 11 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Categoria d'edifizis

Limitas per edifizis novs

ESAVC en kWh/m2

I

II

III

IV

V

VI

chasa d'abitar per pliras famiglias

chasa d'abitar per ina famiglia

administraziun

scolas

vendita

restaurants

VII

locals da reuniun

VIII

ospitals

IX

X

XI

industria

deposits

edifizis da sport

35

35

40

35

40

45

40

70

20

20

25

XII

bogns cuverts

naginas pretensiuns envers ESAVC

1

820.210-A7

Agiunta 7: Correctura d'autezza per las staziuns climatologicas (art. 11 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Staziun climatologica SIA 2028

Supplement dal clima en kWh/m2

Cuira

Tavau

Cadi

Robbia

Samedan

Scuol

0

4

0

0

8

2

Las pretensiuns ston vegnir ademplidas cun mesiras al lieu.

1

820.210-A8

Agiunta 8: Cumbinaziuns da soluziuns da standard mirs exteriurs/producziun da chalur (art. 13 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Per la categoria d'edifizis I (chasa da pliras famiglias) e per la categoria d'edifizis II (chasa d'ina famiglia) valan las suandantas pretensiuns:

Cumbinaziuns da soluziuns da standard per la producziun da chalur

A

B

C

D

E

F

G

Pretensiuns

s r u i r e t x e

s r i

M

1

2

3

4

5

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,17 W/(m2 K)

1,00 W/(m2 K)

fanestras ventilaziun controllada da l'abitaziun (VCA)

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,17 W/(m2 K)

1,00 W/(m2 K)

fanestras implant solar termic per l'aua chauda cun almain 2 % surfatscha absorbanta da la SRE

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,15 W/(m2 K)

1,00 W/(m2 K)

fanestras

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,15 W/(m2 K)

0,80 W/(m2 K)

fanestras

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,15 W/(m2 K)

1,00 W/(m2 K)

fanestras ventilaziun controllada da l'abitaziun (VCA)

implant solar termic per l'aua chauda cun

a u a u a c i m r e t o e g a d n o s

, a c i r t c e l e

r u l a h c

a d a p m u p

u a r e n e r e s

a l

a d ,

R A S

l a d a z n a t s i d a

r u l a h c

s a l b a r e n e g e r

s a i g r e n e d

'

a n r e t x e

a i r a

, a c i r t c e l e

r u l a h c

a d a p m u p

c i t a m o t u a

a n i a l

a d t n e m a d u a g t s

s l e s s e f

a d t n e m a d u a g t s

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

s a g n u c

r u l a h c

a d a p m u p

l i s s o f

r u l a h c

a d r e d i c u d o r p

x

x

1

820.210-A8

almain 2 % surfatscha absorbanta da la SRE

6

parts opacas exteriuras da l'edifizi 0,15 W/(m2 K)

0,80 W/(m2 K)

fanestras ventilaziun controllada da l'abitaziun (VCA)

implant solar termic per l'aua chauda cun almain 7% surfatscha absorbanta da la SRE

x

x

x

x

x

x

x

X

la cumbinaziun da soluziuns da standard è pussaivla

Cundiziuns generalas:

–

la cifra da lavur annuala (CLA) per pumpas da chalur cun gas sto importar

almain 1,4;

–

il grad d'efficacitad da la recuperaziun da la chalur d'ina ventilaziun controllada

da l'abitaziun (VCA) sto importar almain 80 pertschient;

– chalur a distanza: colliaziun cun ina rait da chalur dal SAR, da la serenera u

d'energias regenerablas, sche la part fossila è pli pitschna che 50 pertschient.

2

820.210-A9

Agiunta 9: Grads d'isolaziun minimals tar conducts da distribuziun dal stgaudament sco er tar conducts d'aua chauda (art. 16 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Diameter nominal dals bischens [DN] 10 - 15 20 - 32 40 - 50 65 - 80 100 - 150 175 - 200

polesch

tar λ > 0,03 W/mK fin λ ≤ 0,05 W/mK

tar λ ≤ 0,03 W/mK

3/8" - 1/2" 3/4" - 11/4" 11/2" - 2" 21/2" - 3" 4" - 6" 7" - 8"

40 mm 50 mm 60 mm 80 mm 100 mm 120 mm

30 mm 40 mm 50 mm 60 mm 80 mm 80 mm

1

820.210-A10

Agiunta 10: Valurs UR maximalas per conducts sutterrans (art. 16 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

DN 20

25

3/4"

1"

40

32 5/4" 11/2"

50

65 2" 21/2"

80

100 125 150 175 200

3"

4"

5"

6"

7"

8"

Per bischens inflexibels [W/mK]

0,14 0,17 0,18 0,21 0,22 0,25 0,27 0,28 0,31 0,34 0,36 0,37

Per bischens flexibels sco er per bischens dubels [W/mK]

0,16 0,18 0,18 0,24 0,27 0,27 0,28 0,31 0,34 0,36 0,38 0,40

1

820.210-A11

Agiunta 11: Soluziuns da standard per remplazzar produciders da chalur (art. 29 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

SS1

collecturs solars termics per l'aua chauda

implant solar: surfatscha absorbanta almain 2 % da la surfatscha che retira energia

SS2

stgaudament da laina sco producider da chalur principal

stgaudament da laina sco producider da chalur principal ed ina part d'energia regenerabla per stgaudar l'aua

SS3

pumpa da chalur cun sonda geotermica, aua u aria externa

pumpa da chalur electrica sco stgaudament e per stgaudar l'aua l'entir onn

SS4

pumpa da chalur cun gas natiral

sco stgaudament e per stgaudar l'aua l'entir onn, ubain monovalent ubain bivalent cun almain 50 % dal basegn da prestaziun da stgaudar necessari ed in grad d'efficacitad d'almain 120 %

SS5

colliaziun cun chalur a distanza

colliaziun ad ina rait cun chalur dal SAR, da la serenera u d'energias regenerablas

SS6

implant termo-energetic

grad d'efficacitad electric d'almain 25 % e per almain 60 % dal basegn da chalur per stgaudament ed aua chauda.

SS7

pumpa da chalur sin basa d'aua chauda cun implant fotovoltaic

boiler da pumpa da chalur cun implant fotovoltaic cun ina surfatscha che retira energia d'almain 5 Wp/m2

SS8

remplazzar las fanestras per lung dals mirs exteriurs termics

valur U da las fanestras existentas >= 2,0 W/(m2 K) e valur U da las fanestras novas >= 0,7 W/(m2 K)

SS9

isolaziun termica da la fatschada e/u dal tetg

valur U da la fatschada existenta / dal tetg existent / dal palantschieu existent dal surchombras >= 0,6 W/(m2 K) e

1

820.210-A11

valur U da la fatschada nova / dal tetg nov / dal palantschieu nov dal surchombras >= 0,20 W/(m2 K)

La surfatscha sanada importa almain 0,5m2 per m2 surfatscha che retira energia.

SS10

producziun da chalur regenerabla per il consum da basa cun stgaudament fossil bivalent per il consum maximal

producider da chalur automatic sin basa d'energias regenerablas per il consum da basa (stalizzas, pellets, geotermia, aua sutterrana u aria externa)

cun ina prestaziun da chalur d'almain 25 % da la prestaziun da chalur ch'è necessaria tenor il tip da dimensiun, cumplettà cun producider da chalur sin basa d'in combustibel fossil bivalent per il consum maximal sco stgaudament e per stgaudar l'aua l'entir onn

SS11

ventilaziun controllada da l'abitaziun (VCA)

installaziun nova d'ina ventilaziun controllada da l'abitaziun cun recuperaziun da la chalur ed in grad d'efficacitad da tala d'almain 70 %

2

820.210-A12

Agiunta 12: Limitas da la valur U tar contribuziuns da promoziun als mirs exteriurs (art. 45 OEG)

(Versiun dal 1. da schaner 2021)

Limitas Uli en W/(m2K)

part da l'edifizi vers

il clima exteriur u sfundrà main che 2 m en il terren

locals betg stgaudads u sfundrà dapli che 2 m en il terren

part da l'edifizi

parts opacas da l'edifizi - tetg, palantschieu sura, - paraid, palantschieu

fanestras, Uvaider

0,20 0,20

0,70

0,25 0,25

0,70

indriz da materia sintetica u d'atschal raffinà per tegnair la distanza tranter ils vaiders

indriz da materia sintetica u d'atschal raffinà per tegnair la distanza tranter ils vaiders

1