RFI: Il Grischun pretenda correcturas en la legislaziun executiva

La legislaziun executiva tar la refurma da la gulivaziun da finanzas e da la repartiziun da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns (RFI) concerna totalmain 33 leschas federalas. La regenza grischuna va d'accord cun la gronda part dals projects da lescha. En secturs centrals, sco spezialmain tar l'integraziun da persunas cun impediments, tar ils stipendis, tar las prestaziuns supplementaras da la reducziun da las premias e tar las vias naziunalas, stoppian perencunter anc vegnir fatgas correcturas, scriva ella en sia consultaziun al departament federal da finanzas. Particularmain refusescha la regenza la fundaziun d'in institut federal "vias naziunalas svizras", perquai che quel saja nunadattà e na mainia betg a las finamiras. Las finamiras - tant da cuntanscher ina repartiziun clera ed effizienta da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns sco er da sustegnair giavischs da la politica sociala e regiunala - na dastgian betg vegnir midadas.

Per 11 champs d'incumbensas vegnan ils chantuns ad esser cumpetents sulets; 17 secturs restan dentant sco incumbensas communablas tranter la confederaziun ed ils chantuns. En la gronda part da quests secturs èn previs standards minimals, obligaziuns a la collavuraziun interchantunala u obligaziuns materialas. Qua stoppian ils chantuns avair la libertad d'agir necessaria; i na dastgian betg vegnir fixads standards minimals pli auts sin donn e cust dals chantuns. Uschia refusescha la regenza per exempel la proposta da conceder en l'avegnir stipendis senza limita da vegliadetgna.

Il pass il pli impurtant per las ulteriuras lavurs è la terza missiva federala davart la RFI: la dotaziun dals vaschs da gulivaziun, spezialmain da la gulivaziun da resursas e da la gulivaziun sociodemografica e geografic-topografica da las grevezzas. La regenza grischuna spetga che la confederaziun tegnia sia empermischun da valitar quests dus vaschs en moda equivalenta.

En vista a l'ulteriur proceder èsi impurtant che l'urari pretensius per il cumenzament da l'execuziun da la RFI il cumenzament da l'onn 2008 possia effectivamain vegnir observà. La dumonda co ch'ils chantuns pon elavurar e metter en vigur a temp lur legislaziun executiva, sto anc vegnir sclerida.

La RFI ha ina impurtanza extraordinaria per la politica da finanzas e dal stadi. Uschia pon la collavuraziun e la gulivaziun da finanzas en Svizra vegnir messas sin ina basa pli effizienta e pli gista; plinavant vegn rinforzà il spiert federalistic dal stadi federal. Duplicitads e fauss impuls sa laschan eliminar.

Da vischnancas e regiuns

- Val S. Pieder: Per proteger il vitg e la via chantunala da colliaziun cunter aua gronda vegn augmentada la capacitad da deflussiun dal Rain da Val e da l'ual da Peil. Per quest project ha la regenza deliberà ina contribuziun chantunala da var dus milliuns francs. Ils custs totals importan var otg milliuns francs.

- Constituziuns communalas: La regenza ha approvà la nova constituziun communala da Filisur e la revisiun parziala da la constituziun communala da Morissen. La constituziun communala da Morissen ha stuì vegnir adattada pervi da la fundaziun dals dus consorzis da scola "Scola superiura Lumnezia" e "Scola primara Lumnezia-dado".

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Promoziun da la cultura: La regenza ha concedì var 250'000 francs sco contribuziuns e sco garanzias da deficit per totalmain 22 ovras ed occurrenzas culturalas.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 17.02.2005