850.100

Lescha davart las valitaziuns uffizialas d'immobiglias (LVI)

dals 07-12-2016 (versiun dals 01-01-2025)

Il cussegl grond dal chantun Grischun,

sa basond sin l'art. 31 da la constituziun chantunala, suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 6 da settember 2016,

concluda:

1. Disposiziuns generalas

Object

Art. 1 1 Questa lescha regla la realisaziun da las valitaziuns uffizialas d'immobiglias en il chantun Grischun.

Cumpetenza ed incumbensa

Art. 2 1 L'uffizi per la valitaziun d'immobiglias (uffizi) è il post spezialisà per las valitaziuns uffizialas. El procura per ina valitaziun correcta ed unitara dals objects che vegnan designads en questa lescha. Per quest intent relascha el directivas.

2 Sin dumonda po l'uffizi far expertisas da valitaziun.

Obligaziun da cooperar

Art. 3 1 Las proprietarias ed ils proprietaris, en cas da proprietad en condomini er l'administraziun, sco er las autoritads ston cooperar sin dumonda da l'uffizi gratuitamain tar l'elavuraziun da las valitaziuns.

2 En cas d'ina inspecziun sto vegnir dada a las valitadras ed als valitaders la pussaivladad d'entrar en tut ils locals.

3 Tgi che difficultescha ina valitaziun uffiziala, sto surpigliar ils custs che resultan da quai.

4 En cas da valitaziuns da revisiun e sin dumonda da l'uffizi ston las vischnancas metter a disposiziun gratuitamain localitads adattadas en lur vischnanca.

* tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch

1

850.100

Retratga da datas

Art. 4 1 Sin dumonda da l'uffizi ston vegnir messas a disposiziun gratuitamain las datas ch'èn necessarias per exequir questa lescha.

2 Las vischnancas infurmeschan immediatamain l'uffizi davart collaudaziuns fatgas.

3 Ils uffizis dal register funsil annunzian a l'uffizi las midadas da maun entaifer 1 mais suenter lur inscripziun en il register principal.

4 L'uffizi po retrair las datas ch'èn relevantas per ademplir sias incumbensas da l'assicuranza d'edifizis dal Grischun, da l'administraziun da taglia e dals uffizis dal register funsil.

Consegna da datas

Art. 5 1 L'uffizi trametta las valitaziuns a las proprietarias ed als proprietaris, a las vischnancas ed a l'administraziun chantunala da taglia.

2 L'uffizi trametta a l'assicuranza d'edifizis dal Grischun, als uffizis dal register funsil sco er als uffizis chantunals las datas ch'èn necessarias per ademplir lur incumbensas.

3 Questas valitaziuns e questas datas pon vegnir messas a disposiziun als posts autorisads sin palpiri u en ina procedura d'invista electronica.

Invista da las actas

Art. 6 1 Las adressatas ed ils adressats da la valitaziun han il dretg da prender invista da las actas da valitaziun, uschenavant che nagins interess publics impurtants u interess privats degns da vegnir protegids na s'opponan a quai.

2 Igl è permess da conceder invista da las actas e da dar infurmaziuns a terzas persunas, sche quellas pon far valair in interess giustifitgà.

Organisaziun

Art. 7 1 L'uffizi è organisà en moda decentrala. La regenza fixescha ils lieus da staziunament.

2. Valitaziuns uffizialas

Definiziun e valurs

Art. 8 1 Valitaziuns uffizialas èn las valurs che l'uffizi dispona per ils objects da valitaziun.

2 Las suandantas valurs ston vegnir eruidas:

a)

b)

c)

d)

e)

la valur da nov;

la valur actuala;

la valur da locaziun;

la valur da rendita;

la valur commerziala.

2

850.100

3 En cas d'objects da valitaziun che n'èn – tenor regulaziuns spezialas – betg suttamess ad ina taxaziun vegnan eruidas mo la valur da nov e la valur actuala.

4 En cas da stabiliments essenzials da la producziun, dal transport e da la repartiziun d'energia sco er en cas d'implants da transport vegnan eruidas las valurs da rendita e las valurs commerzialas per unitad economica.

Objects da valitaziun

Art. 9 1 A norma da questa lescha vegnan valitads:

a)

bains immobigliars en il senn da l'artitgel 655 dal cudesch civil svizzer (CCS)1);

edifizis che n'èn betg ina part integrala d'in bain immobigliar;

objects ed indrizs che n'èn betg ina part integrala d'in edifizi, che ston dentant vegnir assicurads cun l'edifizi tenor l'ordinaziun tar la lescha davart l'assicuranza d'edifizis dal chantun Grischun2);

parts integralas ed accessoricas da manaschis commerzials ed industrials;

dretgs parzials vi d'associaziuns dal dretg chantunal.

b)

c)

d)

e)

Princips per eruir las valurs

Art. 10 1 Las valurs ston s'orientar al martgà. Resalvadas restan las valitaziuns tenor ils alineas 2 fin 4.

2 Las valurs da rendita e las valurs commerzialas da stabiliments essenzials da la producziun, dal transport e da la repartiziun d'energia sco er d'implants da transport vegnan eruidas sin fundament da datas posteriuras, independentamain da la valur da martgà actuala.

3 Per eruir la valur da rendita da bains immobigliars agriculs vala l'instrucziun respectiva da la confederaziun.

4 L'influenza da dretgs d'abitar e da giudida sin la valur d'objects da valitaziun na vegn betg resguardada per eruir las valurs.

Art. 11

Tips da valitaziun 1. dumonda cun obligaziun da valitaziun

1 Las proprietarias ed ils proprietaris èn obligads d'inoltrar ina dumonda da valitaziun a l'uffizi immediatamain suenter ch'il project è terminà, sch'igl èn avant maun ils suandants causals:

a)

b)

en cas d'investiziuns essenzialas;

en cas da partiziuns da bains immobigliars, nua ch'i vegnan repartids edifizis sin plirs bains immobigliars;

en cas da la transfurmaziun en proprietad en condomini u en cumproprietad cun in urden d'utilisaziun e d'administraziun.

c)

1) CS 210 2) DG 830.110

3

850.100

2 Sch'i na vegn betg inoltrada ina dumonda, vegn fatga la valitaziun d'uffizi, incassond ils custs ordinaris e supplementars.

2. dumonda senza obligaziun da valitaziun

Art. 12 1 Las proprietarias ed ils proprietaris, l'assicuranza d'edifizis dal Grischun, las vischnancas sco er las autoritads chantunalas e communalas da taglia pon pretender da tut temp en scrit e sin agens custs ina valitaziun.

3. valitaziun da revisiun

Art. 13 1 Las valitaziuns dals objects da valitaziun surbajegiads vegnan per regla revedidas d'uffizi mintga 10 onns, e quai vischnanca per vischnanca. Exceptads da quai èn objects cun valitaziuns ch'èn main che 3 onns veglias.

Valitaziun da bains immobigliars da la confederaziun Art. 14 1 Bains immobigliars en proprietad da la confederaziun svizra vegnan valitads mo sin dumonda.

Communicaziun

Art. 15 1 La valitaziun e l'eventual quint da taxas tenor ils artitgels 16 e 17 vegnan communitgads a las proprietarias ed als proprietaris en furma d'ina disposiziun contestabla.

2 En cas da proprietad en condomini vegnan relaschadas las suandantas disposiziuns:

a)

en cas da l'emprima valitaziun:

1.

a las proprietarias ed als proprietaris: disposiziun cun la valur da locaziun, cun la valur da rendita e cun la valur commerziala, a l'administraziun: disposiziun davart la valur da nov e davart la valur actuala, resumaziun da tut ils bains immobigliars sco er il quint da taxas davart l'entira proprietad en condomini;

b)

en cas da proximas valitaziuns:

1.

a las proprietarias ed als proprietaris: disposiziun cun la valur da locaziun, cun la valur da rendita e cun la valur commerziala sco er l'eventual quint da taxas, a l'administraziun: disposiziun davart la valur da nov e davart la valur actuala, resumaziun da tut ils bains immobigliars sco er l'eventual quint da taxas davart la part generala.

2.

2.

3 Las valitaziuns vegnan tramessas a l'assicuranza d'edifizis dal Grischun, a las vischnancas, als uffizis dal register funsil, a l'administraziun chantunala da taglia sco er ad ulteriurs uffizis chantunals, sche quels dovran ellas per ademplir lur incumbensas. Eventuals quints resultan tenor ils artitgels 16 fin 18.

4

3. Taxas e parts dals custs

850.100

En general

Art. 16 1 Ils custs da las valitaziuns uffizialas vegnan cuvrids tras taxas e tras parts dals custs.

2 Ils custs da las valitaziuns sin dumonda vegnan cuvrids tras taxas che van a quint da las proprietarias e dals proprietaris ubain da las petentas e dals petents.

3 Ils custs da las valitaziuns da revisiun vegnan cuvrids tras:

a)

parts dals custs da l'assicuranza d'edifizis dal Grischun e da l'administraziun chantunala da taglia;

taxas da las vischnancas;

taxas da las proprietarias e dals proprietaris, sch'igl èn vegnidas fatgas investiziuns essenzialas.

b)

c)

4 Sin basa d'in quint dals custs fixescha la regenza las tariffas per las taxas e la degressiun da las taxas.

Art. 17

Taxas da las proprietarias e dals proprietaris sco er da las petentas e dals petents

1 Las taxas che las proprietarias ed ils proprietaris sco er las petentas ed ils petents ston pajar importan minimalmain 150 francs e maximalmain 25 000 francs per mintga object da valitaziun. En cas da proprietad en condomini importa la taxa minimalmain 30 francs e maximalmain 25 000 francs per mintga object da valitaziun.

2 Las taxas vegnan calculadas sco suonda:

a)

investiziuns tar dumondas cun obligaziun da valitaziun, valitaziuns da revisiun cun investiziuns;

maximalmain 1,7 promils da la valur da nov en cas da:

l'emprima valitaziun, 1.

2.

dumondas senza obligaziun da valitaziun;

maximalmain 1,7 promils da l'import impundì en cas da:

1.

2.

maximalmain 1,4 promils da la valur da nov:

1.

2.

maximalmain 0,3 promils da la valur da nov en cas d'ina transfurmaziun en:

1.

2.

3.

proprietad en condomini, cumproprietad cun urden d'utilisaziun e d'administraziun, dretg da construcziun.

sche mo la valur da nov e la valur actuala vegnan eruidas (art. 9 al. 2), en cas da partiziuns essenzialas da bains immobigliars;

b)

c)

d)

3 En cas d'objects da valitaziun en dretg da construcziun vegn adossada a la donatura u al donatur dal dretg da construcziun ina taxa da 150 francs per l'emprima valitaziun. En cas d'ulteriuras dumondas da la donatura u dal donatur dal dretg da construcziun vegn incassada la taxa tenor il temp impundì. Da la retschavidra u dal retschavider dal dretg da construcziun vegnan incassadas las taxas tenor l'alinea 2.

5

850.100

4 Per expertisas da valitaziun sco er per valitaziuns uffizialas d'objects da valitaziun betg surbajegiads vegn la facturaziun fatga tenor la lavur impundida.

5 Sche l'obligaziun da cooperar n'è betg vegnida observada en moda suffizienta, pon ils custs supplementars vegnir mess a quint ultra da las taxas ordinarias.

Taxas e parts dals custs d'ulteriurs retschaviders da prestaziuns

Art. 18 1 Tranter ils trais retschaviders da prestaziuns che vegnan menziunads qua sutvart vegn prendida en mira la suandanta clav da repartiziun dals custs:

50 pertschient per l'assicuranza d'edifizis dal Grischun;

a)

25 pertschient per las vischnancas;

b)

c)

25 pertschient per l'administraziun chantunala da taglia.

2 En cas da valitaziuns da revisiun incassescha l'uffizi da las vischnancas ina taxa da maximalmain 0,15 promils da la valur da nov.

3 L'uffizi incassescha parts dals custs da l'assicuranza d'edifizis dal Grischun e da l'administraziun chantunala da taglia. Questas parts dals custs cuvran la fin da l'onn il saldo avert da la calculaziun dals custs da l'uffizi. La part dals custs da l'assicuranza d'edifizis dal Grischun per valitaziuns da revisiun na dastga en quest connex betg surpassar 0,3 promils da la valur da nov. La part dals custs da l'administraziun chantunala da taglia per valitaziuns da revisiun na dastga en quest connex betg surpassar 0,15 promils da la valur da nov.

4. Protecziun giuridica

Protesta

Art. 19 1 Las proprietarias ed ils proprietaris u – en cas da proprietad en condomini – l'administraziun per l'immobiglia entira èn autorisads da far protesta en scrit cunter la valitaziun e cunter il quint da taxas tar l'uffizi, e quai entaifer 30 dis dapi la communicaziun.

2 La protesta sto cuntegnair ina proposta ed ina motivaziun. Ella sto vegnir suttascritta ed inoltrada cun agiuntar ils meds da cumprova disponibels.

3 Sch'ina protesta na satisfa betg a las pretensiuns legalas u sch'ella è redigida en ina furma incunvegnenta, sch'ella n'è betg legibla u sch'ella è senza basegn memia voluminusa, vegn fixà in termin adequat per rectifitgar la mancanza, e quai cun smanatschar ch'i na vegnia uschiglio betg entrà en l'inoltraziun.

Recurs

Art. 20 1 Cunter la decisiun da protesta da l'uffizi poi vegnir fatg recurs en scrit tar la Dretgira superiura, e quai entaifer 30 dis dapi sia communicaziun. *

6

5. Disposiziuns finalas

850.100

Proceduras da valitaziun pendentas, taxas e parts dals custs

Art. 21 1 Per proceduras da valitaziun ch'èn gia instradadas il mument che questa lescha entra en vigur vala il suandant:

a)

valitaziuns sin dumonda vegnan manadas a fin materialmain e formalmain tenor il dretg vertent;

valitaziuns da revisiun dal quart turnus da revisiun vegnan manadas a fin materialmain e formalmain tenor il dretg vertent.

b)

2 Las taxas e las parts dals custs vegnan incassadas tenor il dretg nov er en cas da proceduras da valitaziun pendentas. Unicamain en cas da valitaziuns da revisiun dal quart turnus da revisiun vegnan las parts dals custs messas a quint a las vischnancas tenor il dretg vegl.

Art. 22

Communicaziun da las disposiziuns da valitaziun en cas da proprietad en condomini

1 Las disposiziuns en cas da proprietad en condomini tenor l'artitgel 15 alinea 2 vegnan communitgadas pir cun l'introducziun da la nova software da valitaziun. Fin lura vegnan las disposiziuns communitgadas tenor il dretg vegl.

Art. 23

Valitaziun da revisiun en cas da stabiliments da la producziun, dal transport e da la repartiziun d'energia

1 L'emprima valitaziun da revisiun tar stabiliments da la producziun, dal transport e da la repartiziun d'energia tenor il dretg nov vegn fatga l'onn 2019. En quest connex vegni sa basà tar las datas posteriuras sin ils resultats da gestiun dals onns da gestiun 2008/2009 fin 2017/2018 respectivamain 2009 fin 2018.

7

850.100

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus 07-12-2016 14-06-2022

Entrada en vigur 01-01-2018 01-01-2025

Element relasch Art. 20 al. 1

Modificaziun emprima versiun midada

Publicaziun en la CUL 2017-034 2023-008

8

850.100

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element relasch Art. 20 al. 1

Conclus 07-12-2016 14-06-2022

Entrada en vigur 01-01-2018 01-01-2025

Modificaziun emprima versiun midada

Publicaziun en la CUL 2017-034 2023-008

9