Lescha da linguas: la regenza grischuna fa endament la funcziun d'exempel da la Svizra

Il chantun Grischun è pertutgà en dus reguards da la decisiun dal cussegl federal da desister da la "lescha da linguas": d'ina vart sco chantun cun duas linguas minoritaras, da l'autra vart sco chantun pluriling. Quai ha la regenza exprimì anc ina giada en ina brev al cussegl federal. La nova lescha da linguas avess dà impuls decisivs per projects impurtants en il sectur da la promoziun da la lingua: en favur da las scolas rumantschas e da la pressa rumantscha, ma er en vista al tractement egual da las trais linguas chantunalas. La regenza è dischillusa dal conclus dal cussegl federal. Ella considerescha ses proceder sco ordvart problematic, perquai che la Svizra avess gì da surpigliar ina funcziun d'exempel en connex cun la realisaziun da la charta da linguas dal cussegl da l'Europa e da la convenziun da basa per proteger las minoritads naziunalas.

La nova lescha davart il notariat duai definitivamain remplazzar la regulaziun ch'è per part 90 onns veglia

Documentaziuns publicas e legalisaziuns vegnan regladas oz da la "ordinaziun davart il notariat" da 1993. Detg bleras disposiziuns derivan però anc da l'emprima "ordinaziun davart il notariat" da 1913. Malgrà duas revisiuns ils onns 1958 e 1993 n'èn tschertas parts betg vegnidas midadas fin oz. La regenza propona uss ina revisiun generala. Ella ha deliberà la missiva correspundenta da la nova "lescha davart il notariat". Tranter auter:

-vegn cuntanschida in'egualitad uschè gronda sco pussaivel per tut las persunas da notariat - notar(a)s patentad(a)s, notar(a)s cirquital(a)s, administratur(a)s dal register funsil e dal register da commerzi sco notar(a)s - sut la surveglianza unitara da la cumissiun da notariat;

-vegn nominada la cumissiun da notariat, che sa cumpona da tschintg persunas, sco suletta autoritad disciplinara e da surveglianza per tut las persunas da notariat;

-vegnan introducidas disposiziuns unifitgadas per las proceduras davant la cumissiun da notariat;

-vegnan cumplettadas las disposiziuns per l'entrada en uffizi e per la finiziun da l'uffizi da las persunas da notariat;

-vegnan descrits meglier ils dretgs e las obligaziuns da las persunas da notariat e

-vegnan fixadas las cumpetenzas da documentaziun per las administraturas e per ils administraturs dal register da commerzi.

Il cussegl grond dal Grischun vegn a tractar la missiva da la regenza tar la "lescha davart il notariat" en la sessiun d'avust 2004.

"Guichet virtuel": la nova decisiun survegn critica

Il chantun Grischun vegn a sustegnair almain fin l'onn 2008 il project per in spurtegl electronic da las autoritads da la confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas, l'uschenumnà "guichet virtuel". La regenza veglia uschia evitar il naufragi dal portal d'infurmaziun www.ch.ch, scriva ella en sia consultaziun a la chanzlia federala. Il portal d'infurmaziun www.ch.ch collia tras tscherts chavazzins - l'uschenumnà "princip da situaziuns realas" - las infurmaziuns correspundentas da las paginas d'internet da la confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas.

Il portal d'infurmaziun www.ch.ch è però mo in project parzial. Ils chantuns e las vischnancas avevan fin uss adina er considerà il "guichet virtuel" sco "portal da transacziun" che sviluppa la tecnica per tscherts servetschs online da las autoritads, ils uschenumnads assistents da transacziun. La direcziun dal project è uss sa distanziada da quai. La cunvegna davart il manaschi da www.ch.ch dals onns 2005 fin 2008 regla mo il manaschi dal portal d'infurmaziun. La regenza considerescha quai sco fauss da divergiar da la finamira oriunda d'in portal d'interacziun cumplessiv. Uschia croda in argument impurtant per ils chantuns e las vischnancas da betg prender en mira agens svilups, mabain da sustegnair in plattafurma communabla sco www.ch.ch cun ina plivalur reala, numnadamain ils servetschs online.

La part dals chantuns da totalmain 1,2 milliuns francs vi dals custs da manaschi da www.ch.ch considerescha la regenza sco limit maximal absolut. Per il chantun Grischun signifitgescha quai ina reduplicaziun dals custs sin 32'000 francs per onn.

Set empè da tschintg francs per ina vignetta da velo

Da nov custa la vignetta da velo set empè- sco fin uss - da tschintg francs per onn. Il cussegl federal ha adattà vers ensi la summa minimala da garanzia da l'assicuranza da responsabladad per velos. Il chantun vala en quest connex sco l'assicurà. La premia vegn però pajada cumplainamain da las persunas che cumpran la vignetta.

Il chantun venda las aczias da l'aurax a la rezia energia SA

Il chantun Grischun venda sia participaziun da diesch pertschient al chapital d'aczias da l'aurax SA, Glion, a la rezia energia SA, Puschlav. Las 2024 aczias nominativas da l'aurax vegnan vendidas per in pretsch da 2400 francs per aczia. La regenza è da l'avis che la fusiun planisada da questas duas firmas vegnia a rinforzar la posiziun da la (nova) gruppa d'interpresas en vista a la liberalisaziun dal martgà da forza electrica. Uschia vegnan las plazzas da lavur e da scolaziun francadas anc meglier en las regiuns ed ellas daventan pli attractivas. Tras la vendita vegn ultra da quai optimà il portafegl d'investiziuns dal chantun, il qual posseda in grond pachet d'investiziuns da la rezia energia SA.

Reglà ils detagls davart la scolaziun a la SAP

La regenza ha relaschà la "ordinaziun davart la scolaziun fundamentala a la scol'auta professiunala da pedagogia (SAP)". L'ordinaziun regla tranter auter l'admissiun a la SAP, ils percurs da scolaziun, la durada da la scolaziun, las taxas ed ils custs da studi. Ils custs da studi importan 500 francs per semester.

Da vischnancas e regiuns

-Tinizong-Rona: Per la renovaziun dal provediment d'aua survegn la vischnanca ina contribuziun chantunala da totalmain ca. 135'000 francs.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

-Promoziun da la cultura: La regenza ha approvà contribuziuns e garanzias da deficit en l'autezza da ca. 100'000 francs. Sustegnidas vegnan en tut 15 ovras ed occurrenzas culturalas.

Projects da vias

Per var 1,2 milliuns francs ha la regenza approvà differentas lavurs da construcziun vi da trajects da vias, vias da velo e passapes da la rait da vias dal Grischun:

-Cuira, plazza d'armas (via da velos Spundisstrasse fin a la punt Altschutzrüfe)

-S-chanf, via veglia engiadinaisa (passape a l'entrada dal vitg nà da Zuoz fin a la via da quartier "Davous Chesas")

-via dal Partenz, sviament da Claustra (access provisori al stabiliment da betun ed a la batschida da retenziun Büel)

chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 21.05.2004