liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Communicaziun da la regenza dals 22 d'avrigl 2010

A chaschun da sia ultima sesida ha la regenza grischuna repartì la dieschma d'alcohol en l'autezza da 627'000 francs. Quests daners vegnan duvrads per projects da prevenziun, per custs da tractament sco er per projects da perscrutaziun e da furmaziun. Ultra da quai ha ella tractà differentas fatschentas da vischnancas sco er deliberà contribuziuns chantunalas ad instituziuns.

Repartì la dieschma d'alcohol

La regenza grischuna ha repartì la dieschma d'alcohol en l'autezza da 627'590 francs or da l'onn da gestiun 2009. Quests daners vegnan duvrads per projects da prevenziun, per custs da tractament sco er per projects da perscrutaziun e da furmaziun. Tenor la lescha federala davart las bavrondas destilladas ston ils chantuns duvrar lur part dal retgav net da l'administraziun federala d'alcohol per cumbatter ils motivs e las consequenzas da l'alcoholissem sco er l'abus da drogas, da narcotics e da medicaments.

Da vischnancas e da regiuns

Bregaglia:

La revisiun totala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Bregaglia (anteriuramain Bondo) ils 27 da zercladur 2008, vegn approvada. La revisiun parziala da la planisaziun locala concernent la disposiziun davart las abitaziuns secundaras da la vischnanca da Bregaglia (anteriuramain Stampa), concludida ils 22 da schaner 2009, vegn er approvada.

Mustér:

La revisiun parziala da la planisaziun locala "planisaziun da l'areal Acla da Fontauna" che la vischnanca da Mustér ha concludì ils 19 da schaner 2010 vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Manaschament regiunal – contribuziuns 2010:

En il rom da la realisaziun da la nova politica regiunala (NPR) da la confederaziun ha il chantun fixà sias contribuziuns dal manaschament regiunal per l'onn 2010. Nov regiuns survegnan contribuziuns en l'autezza totala da 418'500 francs. Las contribuziuns da promoziun sa basan sin cunvegnas da prestaziun e duain gidar a realisar la NPR en moda uschè cmplessiva ed efficazia sco pussaivel en il chantun Grischun.

Telefericas da Lai SA:

Cun resalva da la finanziaziun totala vegn concedì – en il rom da la nova politica regiunala da la confederaziun (NPR) – in credit da 2'000'000 francs a las telefericas da Lai SA per construir da nov l'implant da transport Corn cotschen 1. Ultra da quai vegn garantida ina contribuziun chantunala da 336'679 francs.

Uniun per plazzas da dimora e da lavur protegidas Engiadina e vals dal sid:

A l'uniun per plazzas da dimora e da lavur protegidas Engiadina e vals dal sid vegn concedida ina contribuziun da maximalmain 96'000 francs per cumprar duas plazzas da parcar en la chasa da parcar Bellevue a Samedan.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 3'367'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via dal Bernina: lavurs d'impressari e lavurs da cuvrida, punt a spunda Martin I e II

- via d'Engiadina: lavurs d'impressari e lavurs da cuvrida, Brail – Zernez, Raschitsch

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

22.04.2010
Novas directivas per las acquisiziuns dal maun public

Per las acquisiziuns dal maun public vul il chantun Grischun resguardar pli fitg l'aspect da la scolaziun d'emprendistas e d'emprendists sco er l'observaziun da las cundiziuns da lavur. Il chantun ha relaschà novas directivas correspundentas. Uschia duai il maun public surpigliar ina funcziun d'exempel en quests secturs.

Il departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun, ch'è cumpetent per in'execuziun unitara da las prescripziuns da submissiun, ha edì dacurt duas novas directivas per las acquisiziuns publicas. Tras quellas vegnan ils posts da surdada incumbensads da tegnair quint pli fitg da l'aspect da la scolaziun d'emprendistas e d'emprendists en la procedura directa ed en la procedura d'invit, cur ch'els tschernan il circul d'offerentas e d'offerents. Sche pussaivel duain ils posts da surdada resguardar interpresas che porschan plazzas d'emprendissadi en ina dimensiun che correspunda a la branscha ed a la grondezza dal manaschi.

Tuttina na duai quai betg dischavantagiar ils manaschis pitschens locals u las interpresas giuvnas che n'han betg la grondezza u la structura per scolar emprendistas ed emprendists. Cun questa mesira vul il chantun – surdond incumbensas dal maun public – tegnair quint adequatamain da las prestaziuns da scolaziun da las offerentas e dals offerents ed animar en general las firmas ch'èn interessadas vi d'incumbensas, da scolar emprendistas ed emprendists.

Procurar per ina pratica d'acquisiziun ch'è socialmain supportabla

Tenor la segunda directiva duain vegnir resguardads – en cas d'acquisiziuns publicas – mo offerentas ed offerents che garanteschan e che conferman en il rom d'ina decleranza persunala, ch'els resp. lur subinterpresas u lur furnituras e lur furniturs observian almain las otg cunvegnas centralas da l'organisaziun internaziunala da lavur (OIL) che la Svizra ha ratifitgà per la protecziun da normas da lavur fundamentalas (scumond da lavur sfurzada, scumond da lavur d'uffants e.u.v.). Independentamain da las regulaziuns specificas a l'exteriur poi vegnir garantì qua tras – en quai che reguarda las prestaziuns che vegnan furnidas a l'exteriur – in standard minimal da las cundiziuns da lavur. Uschia duai vegnir evità tant sco pussaivel ch'i vegnian surdadas incumbensas che violeschan ils dretgs da lavur ils pli elementars, sco p.ex. l'installaziun da crappa da salaschada ch'è vegnida producida da mauns d'uffants. Resguardond sia funcziun d'exempel sociala vul il chantun procurar qua tras per ina pratica d'acquisiziun ch'è socialmain uschè supportabla sco pussaivel.

Infurmaziuns:

- cusseglier guvernativ Stefan Engler, schef dal departament da construcziun, traffic e selvicultura, tel. 081 257 36 01

- Orlando Nigg, servetsch giuridic, departament da construcziun, traffic e selvicultura, tel. 081 257 36 18

Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura

Funtauna: rg departament da construcziun, traffic e selvicultura

22.04.2010
Nova ediziun da la NGF grischuna: la cumissiun sustegna la planisaziun da la regenza

La cumissiun per politica da stadi e strategia dal cussegl grond approvescha l'analisa ch'è vegnida fatga da la regenza sco er la nova lantschada da la NGF grischuna ch'è planisada a partir da l'onn 2012. La cumissiun è da l'avis ch'i dettia anc adina in grond basegn d'agir tar la gulivaziun da finanzas grischuna.

Suenter ch'il pievel aveva refusà la NGF grischuna, ha la regenza fatg in'emprima analisa e discurrì l'ulteriur proceder. Suenter la sessiun d'avrigl dal cussegl grond è la cumissiun per politica da stadi e strategia, ch'è stada la cumissiun predeliberanta dal project da la NGF refusà, sa laschada orientar dal cusseglier guvernativ cumpetent Martin Schmid davart las intenziuns che la regenza ha en quest connex.

La cumissiun approvescha e sustegna l'analisa che la regenza ha fatg sco er la nova lantschada da la NGF grischuna ch'è planisada a partir da l'onn 2012. Ad ella pari impurtant che la nova NGF vegnia accordada cun ils proxims projects da refurma e che las finamiras principalas incontestadas da la NGF refusada vegnian resguardadas en la nova lantschada en moda cunvegnenta.

La cumissiun è unanimamain da l'avis ch'i dettia anc adina in grond basegn d'agir tar la gulivaziun da finanzas grischuna. Incontestada è la necessitad d'ina refurma cumplessiva da la gulivaziun da finanzas. La cumissiun è er da l'avis ch'i stoppian vegnir realisads e terminads en emprima lingia ils projects legislativs currents sco la revisiun da la lescha da scola, la finanziaziun da la tgira e dals ospitals e.u.v. La cumissiun è dentant conscienta ch'i n'è – pervia dals stretgs entretschaments – betg simpel d'adattar ils projects currents a la nova NGF en quai che pertutga lur cuntegn. Igl è dentant indispensabel ch'i vegnia fatg l'emprim per exempel la revisiun totala da la lescha da scola e che la gulivaziun da finanzas vegnia adattada a quella. Per quels motivs beneventass la cumissiun, sche la revisiun da la lescha da scola vegniss suttamessa uschè spert sco pussaivel al cussegl grond. En il decurs da l'onn current vegn il cussegl grond ad avair la chaschun da discutar il rapport da la regenza concernent la refurma dal territori. Ins dastga far quint che quai portia enconuschientschas impurtantas per la concepziun da la nova NGF. Quai che vegn dentant considerà da la cumissiun sco opziun pauc realistica è da spetgar cun la nova lantschada da la NGF fin che la refurma da las structuras territorialas è realisada. L'urari previs da la regenza da lantschar da nov la NGF il pli baud l'onn 2012 para a la cumissiun realistic ed acceptabel.

Infurmaziuns:

Jon Domenic Parolini, president da la cumissiun per politica da stadi e strategia, tel. 079 280 72 92

Gremi: cumissiun per politica da stadi e strategia

Funtauna: cumissiun per politica da stadi e strategia

30.04.2010
Tschiervs traversan la Val dal Rain

L'enviern precedent èn tschiervs vegnids martgads e munids cun emetturs en il territori dal Rätikon. Quai è succedì en il rom d'in project communabel dal Vorarlberg, dal principadi da Liechtenstein e dal chantun Grischun. Gia ils emprims resultads d'observaziun èn surprendents.

Uschia traversan dus da trais tschiervs, ch'ins ha munì cun emetturs sin il Luzisteig, la Val dal Rain a Ragaz Bogn. Els sa chattan actualmain en la Val Tamina, nua ch'els cuntinueschan lur viadi en direcziun d'in quartier da stad. En tge lieu ch'ils animals han traversà la Val – saja quai en la vischinanza da las punts dal Rain da la A13 e da las Viafiers federalas u en il nord da Ragaz Bogn sur ina punt da vias champestras – n'è betg definitivamain cler. Quai duai vegnir sclerì pli detagliadamain il proxim atun.

Ils ulteriurs animals, ch'èn vegnids martgads a Seewis, a Fanas ed a Saas, sa chattan medemamain dapi in pèr dis sin viadi en direcziun dals quartiers da stad. Grazia al project transcunfinal communabel èn da spetgar ulteriuras invistas interessantas dal cumportament da viadi dals tschiervs. Cunquai che betg tut ils tschiervs n'èn munids cun emetturs, vegn la populaziun supplitgada d'annunziar a l'uffizi da chatscha e pestga dal Grischun eventualas observaziuns da tschiervs cun cularins.

Infurmaziuns:

- dr. Georg Brosi, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 92

- Hannes Jenny, biolog da selvaschina, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 92

Gremi: uffizi da chatscha e pestga

Funtauna: rg uffizi da chatscha e pestga

30.04.2010
Observà: ina ludra al Rain alpin

Dapi il cumenzament da december 2009 han ins pudì constatar pliras giadas ch'igl ha ina ludra en la vischinanza da las ovras electricas La Punt a Domat. La preschientscha da quest animal ha pudì vegnir cumprovada cun agid da la surveglianza automatica da video a la stgala da peschs da l'ovra electrica.

Ils films subaquatics da l'uffizi da chatscha e pestga mussan senza dubi ch'igl animal observà è ina ludra d'ina lunghezza da 70 cm.

La ludra, ch'existiva oriundamain en l'entira Svizra, è svanida en nossas regiuns. La cumprova segirada d'ina ludra selvadia en il Rain alpin fiss perquai bunamain ina sensaziun. Ils ultims onns han pudì vegnir constatads en Svizra sulettamain animals ch'eran fugids d'allevaments. L'onn passà è vegnida observada e pigliada ina ludra pitschna al lai da Murten.

Per il mument na pon ins anc betg dir, sch'i sa tracta tar la ludra observada d'in individi immigrà en moda natirala u d'in exemplar ch'è scappà d'in allevament. Pir la prelevaziun e l'analisa dal material genetic (excrements, pail) pon furnir las infurmaziuns relevantas. Las proximas colonias da ludras sa chattan en Baviera ed en il Tirol.

Fin ussa n'èsi betg stà pussaivel d'observar la ludra ordaifer l'aua. L'uffizi da chatscha e pestga supplitgescha la populaziun d'annunziar eventualas observaziuns.

Infurmaziuns:

- dr. Georg Brosi, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 92

- Hannes Jenny, biolog da selvaschina, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 92

- dr. Marcel Michel, biolog da peschs, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 94

Infurmaziun per las medias:

Material fotografic e da video chattais Vus sin la pagina d'internet da l'uffizi da chatscha e pestga sut la suandanta adressa:

http://www.jagd-fischerei.gr.ch/aktuelles/grossraubtiere/

Gremi: uffizi da chatscha e pestga

Funtauna: rg uffizi da chatscha e pestga

05.05.2010
L'ARGE ALP cooperescha cun il festival da films da muntogna "Abenteuer Berg – Abenteuer Film" da Salzburg

En collavuraziun cun la cuminanza da lavur da las regiuns alpinas (ARGE ALP) vegnan preschentads quest onn al festival da films da muntogna "Abenteuer Berg – Abenteuer Film" da Salzburg in'exposiziun da fotografias, contribuziuns da film e referats alpinistics.

La cuminanza da lavur da las regiuns alpinas (ARGE ALP) cooperescha il november/december 2010 cun il renumà festival da films da muntogna "Abenteuer Berg – Abenteuer Film" da Salzburg. La cooperaziun cuntegna d'ina vart l'installaziun d'ina exposiziun da fotografias davart il tema "Cuntradas da cultura purilas en il territori alpin" e da l'autra vart er ina contribuziun da films cun il tema general "Vita e secturs da la vita en las regiuns alpinas dals pajais commembers". Plinavant datti referats davart trais regiuns spezialas da l'ARGE ALP: d'in maun davart il viandar e davart l'ir en muntogna en il territori alpin da l'ost, da l'auter maun davart las sendas da fier en la Brenta (Dolomitas) respectivamain davart l'ir en muntogna en las Alps dal vest.

L'ARGE ALP tschertga ussa films e fotografias d'amaturas e d'amaturs davart ils temas numnads. En il Grischun pon ils films davart il tema "Vita e secturs da la vita en las regiuns alpinas dals pajais commembers" vegnir tramess fin la fin da matg 2010 al servetsch da medias da la chanzlia chantunala (Reichsgasse 35, 7001 Cuira; e­mail

florian.joerg@staka.gr.ch

). Il termin per inoltrar fotografias per l'exposiziun da fotografias davart il tema "Cuntradas da cultura purilas en il territori alpin" dura fin la fin da fanadur 2010. Las fotografias ed ils films che vegnan inoltrads en il Grischun vegnan tramess vinavant al stadi federativ Salzburg che fa la selecziun finala ensemen cun l'organisatur dal festival da films da muntogna.

Las fotografas e cineastas amaturas sco er ils fotografs e cineasts amaturs vegnan envidads ad in segiurn a Salzburg ed a la preschentaziun dal 17avel festival da films da muntogna.

Il festival da films da muntogna da Salzburg ha ina impurtanza fitg gronda entaifer ils circuls spezialisads ed è enconuschent e renconuschì lunsch sur il territori austriac ora. Tranter auter exista er dapi plirs onns ina stretga cooperaziun cun la provinza da Trento.

Infurmaziuns:

dr. Roland Floimair, Landespressebüro Salzburg, tel. 0043 662 8042 2365, e­mail:

landespressebuero@salzburg.gv.at

Gremi: ARGE ALP

Funtauna: rg ARGE ALP

06.05.2010
Elecziuns cirquitalas ed elecziuns da la regenza dals 13 da zercladur 2010 – preavis

Dumengia, ils 13 da zercladur 2010, han lieu las elecziuns cirquitalas e las elecziuns da la regenza en il chantun Grischun. Ils resultats vegnan actualisads cuntinuadamain sin la pagina d'internet

www.gr.ch

durant la dumengia d'elecziun.

Dumengia, ils 13 da zercladur 2010, a chaschun da las

elecziuns cirquitalas

vegnan las votantas ed ils votants dal Grischun ad occupar da nov ils suandants mandats:

presidenta cirquitala

resp.

president cirquital

substitutas

e

substituts

da la presidenta cirquitala resp. dal president cirquital

commembras

e

commembers dal cussegl grond

(parlament chantunal)

suppleantas

e

suppleants

dal cussegl grond

Las elecziuns dal cussegl grond valan per la perioda d'uffizi dal 1. d'avust 2010 fin ils 31 da fanadur 2014. Da la repartiziun actuala dals mandats dal cussegl grond sin ils singuls circuls pon ins prender invista

qua

en l'internet.

La chanzlia chantunala publitgescha la dumengia suentermezdi ils resultats da las elecziuns dals singuls circuls. Sin

www.gr.ch

vegnan enumerads ils resultats da tut ils circuls. Circuls, dals quals ils resultats èn avant maun, survegnan en l'internet in document da pdf che cuntegna ils nums da las candidatas e dals candidats elegids e che po vegnir chargià giu.

Dumengia, ils 13 da zercladur 2010, han lieu ensemen cun las elecziuns cirquitalas er las

elecziuns da la regenza

per la perioda d'uffizi dal 1. da schaner 2011 fin ils 31 da december 2014.

La chanzlia chantunala publitgescha la dumengia suentermezdi ils resultats da las vischnancas tar las elecziuns da la regenza. Sin

www.gr.ch

vegnan a figurar a partir da las 12.00 ils resultats intermediars che vegnan a vegnir actualisads mintga ura, fin ch'ils resultats finals èn avant maun.

In eventual segund scrutini per las elecziuns cirquitalas e per las elecziuns da la regenza è previs per dumengia, ils 4 da fanadur 2010. La chanzlia chantunala fa attent a las votantas ed als votants ch'i sto vegnir resguardà il suandant per emplenir il cedel electoral:

1. Cedels electorals n'èn betg valaivels, sche:

a) els n'èn betg uffizials;

b) els èn emplenids or auter che a maun;

c) els cuntegnan remartgas ingiuriusas u caracterisaziuns evidentas;

d) els cuntegnan "quel(s) u quella(s) fin ussa" u chaussas sumegliantas.

2. Sco vuschs nunvalaivlas da candidatas e da candidats vegnan stritgads:

a) ils nums da persunas che na pon betg vegnir elegidas u che na pon betg pli vegnir reelegidas;

b) las repetiziuns da nums da candidatas e da candidats ch'il medem cedel electoral cuntegna gia ina giada (cumulaziun);

c) ils nums ch'èn scrits en moda illegibla;

d) ils nums da persunas che n'èn betg designadas cleramain;

e) nums ch'èn da memia (da sut ensi).

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

10.05.2010
Communicaziun da la regenza dals 12 da matg 2010

En sia ultima sesida ha la regenza grischuna tractà differentas fatschentas da vischnancas e da regiuns sco er deliberà contribuziuns chantunalas ad instituziuns.

Da vischnancas e da regiuns

Claustra-Serneus:

La regenza ha approvà la revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da Claustra-Serneus dals 21 da zercladur 2009 concernent il "project consecutiv da l'aua gronda 2005 da la Landquart e dals auals laterals" sco er ils projects d'exposiziun ch'èn colliads cun quai. I vegnan concedidas contribuziuns chantunalas da totalmain 3'666'600 francs als custs per las construcziuns planisadas da la Landquart, dal dutg da Schlappin sco er d'ulteriurs dutgs.

Stierva:

La regenza garantescha a la vischnanca da Stierva ina contribuziun da 352'800 francs per renovar il provediment d'aua cun integrar in'ovra electrica pitschna.

Churwalden:

A la vischnanca da Churwalden vegn garantida ina contribuziun da 41'000 francs per construir il sutpassadi Müli a Malix.

Flem:

La revisiun parziala da la planisaziun locala "plan d'areal Waldeck" da la vischnanca da Flem, concludida ils 12 da schaner 2010, vegn approvada.

Sta. Maria i.C.

La revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da Sta. Maria i.C., concludida ils 23 d'avrigl 2008, vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Chasa da persunas attempadas e da tgira Däscher a Zizers:

A la chasa da persunas attempadas e da tgira Däscher a Zizers vegn garantida – cun resalva da la garanzia da la finanziaziun restanta – ina contribuziun chantunala d'investiziun da totalmain 1'120'000 francs al project per metter a disposiziun set ulteriurs letgs da tgira.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 1'330'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:

- via dal Flüela: lavurs d'impressari e da cuvrida, Plan Grond – God Champatsch

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

12.05.2010
Posiziun dal departament da giustia, segirezza e sanadad

En il Tagesanzeiger dals 17 da matg 2010, èsi vegnì pretendì sut il titel "Bündner Polizeikommandant deckte koksenden Polizisten" ch'i sajan vegnidas consumadas drogas en il corps da polizia grischun e ch'i haja regnà in clima da favurisaziun.

En connex cun il rapport en il Tagesanzeiger resultan las suandantas remartgas:

1. Sch'in commember dal corps da polizia grischun vegn confruntà cun la reproscha d'avair commess in surpassament dal dretg penal, cloma la polizia chantunala mintgamai la procura publica per laschar sclerir questas reproschas. La procura publica fa alura ils scleriments necessaris e decida davart l'ulteriur proceder.

Sch'ina polizista fallibla u in polizist fallibel vegn sentenzià penalmain, resultan da quai er mesiras disciplinaras dal dretg da persunal.

Tenor noss scleriments è vegnida clamada la procura publica per examinar ils fatgs presumtivs ch'èn probablamain capitads ils onns 1996 e 2006. Per dar eventualas ulteriuras infurmaziuns è cumpetenta la procura publica.

2. Las renfatschas cunter il cumandant da polizia defunct dr. Markus Reinhardt èn vegnidas examinadas detagliadamain da la cumissiun da gestiun (CdG) e, sch'ellas èn sa verifitgadas, tractadas en il rapport. La regenza grischuna n'ha nagin motiv da s'exprimer anc pli detagliadamain en chaussa.

3. Sch'il chantun sa separa d'ina collavuratura u d'in collavuratur, na prenda el – pervia da motivs da la protecziun da la persunalitad – nagina posiziun en chaussa.

4. La plazza dal cumandant da polizia n'è l'emprim betg vegnida publitgada pervia da motivs da pietad. La regenza ha er anc spetgà il rapport da la CdG per pudair resguardar eventualas recumandaziuns. En il fratemp è il profil d'exigenzas vegnì surlavurà. Ils proxims dis vegn quel preschentà a la regenza, per che la plazza vacanta possia vegnir publitgada svelt. Dal rest è la direcziun da la polizia chantunala stada garantida a partir da l'emprima ura.

5. Las renfatschas al cumandant da polizia interimistic che la polizia chantunala n'haja praticamain nagina direcziun èn nunfundadas e deplazzadas.

Tar questa posiziun na vegnan dadas naginas ulteriuras infurmaziuns u intervistas individualas.

Gremi: departament da giustia, segirezza e sanadad

Funtauna: rg departament da giustia, segirezza e sanadad

17.05.2010