Il plan da mesiras per l'igiena da l'aria vegn adattà

La regenza grischuna ha concludì in pachet da mesiras cun totalmain 28 mesiras per meglierar la qualitad da l'aria. Questas mesiras duain reducir l'impestaziun tras ozon, las immissiuns da pulvra fina sco er l'impestaziun tras amoniac. La regenza ha prendì enconuschientscha dal rapport correspundent da l'avrigl 2007 davart il "stadi da las mesiras per mantegnair l'aria pura 2006 cun concretisar ils champs d'acziun futurs". Il rapport cun il plan da mesiras per l'igiena da l'aria è vegnì adattà a las enconuschientschas las pli novas.

Meglierar la qualitad da l'aria è ina incumbensa communabla da la confederaziun e dals chantuns che ston mintgamai elavurar mesiras adequatas per lur champ da cumpetenza. Las mesiraziuns da la qualitad da l'aria e las bilantschas da las emissiuns mussan ch'ins ha pudì reducir ils ultims onns han en spezial ils oxids da nitrogen e ch'igl è reussì da sbassar las valurs maximalas d'ozon en il sid da las Alps. I dat dentant anc adina in basegn d'agir. En il chantun Grischun vegnan las limitas d'immissiuns da pulvra fina surpassadas cunzunt en ils funs da las vals. Medemamain n'è betg anc schlià il problem d'ozon durant la stad; in problem che sa manifestescha en emprima lingia en las vals dal sid tras numerus surpassaments da las limitas. Quest problem na po dentant betg vegnir schlià mo cun prender mesiras a las funtaunas localas.

Suenter ch'in emprim plan da mesiras local è vegnì concludì l'onn 1992 e suenter che controllas dal progress èn vegnidas fatgas repetidamain, è succedida ussa in'adattaziun a la situaziun d'ozendi. En quest connex èn vegnidas resguardadas en emprima lingia las enconuschientschas las pli novas davart la derivanza da la pulvra fina e davart ils effects nuschaivels da la pulvra fina e dal fulin da diesel per la sanadad.

Sa basond sin il rapport ha la regenza dà incumbensas a plirs posts da servetsch. Questas incumbensas han la finamira principala da sminuir gia a las funtaunas las emissiuns da pulvra fina, da fulin da diesel e da fulin dals stgaudaments da laina. Sco concept general per meglierar la qualitad da l'aria cuntegna il plan dentant er las mesiras per far meglieraziuns tar ils gas nuschaivels en l'aria, numnadamain ils oxids da nitrogen, ils idrocarbons e l'amoniac. Ultra da quai gida il plan da mesiras a reducir il gas climatic dioxid carbonic. En il sectur da la pulvra fina vegn sustegnì l'effect dal plan da mesiras tras il plan d'acziun "pulvra fina" da la confederaziun. Quest plan d'acziun cuntegna ina retscha da mesiras che stattan en la cumpetenza da la confederaziun e che vegnan prendidas en connex cun las emissiuns dals vehichels a motor.

La regenza è cunter l'aboliziun da la pratica da Dumont tar la taglia federala

La regenza grischuna refusa la proposta d'abolir l'uschenumnada pratica da Dumont tar la taglia federala. La regenza giuditgescha la nova regulaziun, ch'è vegnida proponida da la cumissiun dal cussegl naziunal per economia e taxas, en plirs reguards sco anticonstituziunala e la caracterisescha sco soluziun faussa dal puntg da vista dal dretg fiscal.

La pratica da Dumont cumpiglia la dumonda, en tge dimensiun ch'ils custs per il mantegniment da l'immobiglia pon vegnir deducids da la taglia, sche l'immobiglia è vegnida cumprada da nov. Il sboz preliminar da la cumissiun ha la finamira d'abolir la pratica da Dumont per il stgalim da la taglia federala directa. Uschia duain vegnir deducids ils custs ch'èn vegnids impundids per reparar ina immobiglia immediatamain suenter la cumpra, e quai independentamain dal fatg, sch'il mantegniment da l'immobiglia è vegnì negligì u betg.

Sco che la regenza constatescha en sia consultaziun, violescha questa proposta ils princips da l'egualitad giuridica e da l'imposiziun da taglia tenor la capacitad economica. Plinavant na vegn betg resguardà il cler mandat constituziunal d'armonisar las taglias tranter la confederaziun ed ils chantuns. Ina soluziun ch'è oz armonisada duess numnadamain vegnir substituida cun differentas soluziuns per la confederaziun e per ils chantuns. Cuntrari a la cumissiun dal cussegl naziunal è la regenza ultra da quai da l'avis che l'aboliziun da la pratica da Dumont na dess betg in stausch marcant a l'economia da construcziun. L'aboliziun na simplifitgass er betg la lavur da l'administraziun da taglia.

Da vischnancas e da regiuns

- Schnaus: A la vischnanca da Schnaus vegn garantida ina contribuziun pauschala da 140'315 francs als custs cun dretg da contribuziun per renovar e per engrondir il stabiliment dal provediment d'aua, 1. etappa.

- Filisur-Bravuogn: Il statut d'organisaziun dal "consorzi da scola Filisur-Bravuogn" vegn approvà.

- Tavau: La revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da Tavau ch'è vegnida concludida ils 24 da settember 2006 cun il plan da zonas 1:1'000 "plazza da giugar e zona da temp liber, plazza da sport Glaris" vegn approvada.

- Maladers: La revisiun parziala da la lescha da construcziun da la vischnanca da Maladers, ch'è vegnida concludida ils 27 da zercladur 2006, vegn approvada.

- Sursaissa: La revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da Sursaissa, ch'è vegnida concludida ils 9 da mars 2007, vegn approvada.

- S-chanf: Il plan da zonas 1:1'000 Serlas da la vischnanca da S-chanf dals 31 da schaner 2007 vegn approvà.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Uniun per plazzas da dimora e da lavur protegidas Engiadina e vals dal sid: Il project ch'è vegnì inoltrà da l'uniun per plazzas da dimora e da lavur protegidas Engiadina e vals dal sid per construir in simpel edifizi da deposit en il lavuratori "L'Incontro" a Puschlav vegn approvà. Als custs imputabels vegn garantida ina contribuziun da construcziun da 46'550 francs.

- Collecta dal di da rogaziun: Mintgamai in terz dal retgav da la collecta dal di da rogaziun va quest onn a favur - da la fundaziun agid per persunas toxicomanas en il Grischun, da la federaziun da tetg per la lavur da giuvenils dal Grischun e da la fundaziun Benevol dal Grischun.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 3'188'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via naziunala A13: lavurs d'impressari, punt provisorica, punt dal Rain posteriur, Spleia vest

- via d'Engiadina: lavurs da cuvrida, Islas - Arvins

- via dal Bernina: lavurs da cuvrida, Val Pednal - Le Prese

- via d'Engiadina: lavurs da cuvrida, sviament da Silvaplauna

Fatgs dal persunal

- Richard Atzmüller, domicilià a Cuira, è vegnì nominà sco vicemanader da l'uffizi per il svilup dal territori.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 16.05.2007