La regenza ha resalvas vers l'ordinaziun federala davart il provediment d'electricitad e refusa la revisiun da l'ordinaziun federala d'energia

La regenza grischuna ha resalvas vers l'ordinaziun federala davart il provediment d'electricitad e refusa la revisiun planisada da l'ordinaziun federala d'energia. L'ordinaziun federala davart il provediment d'electricitad regla cunzunt l'emprim stgalim da l'avertura dal martgà d'electricitad, la segirezza dal provediment, l'access a la rait tras terzas persunas e l'indemnisaziun che sto vegnir pajada per quest access. Sco che la regenza punctuescha en sia consultaziun, sustegna ella da princip la lescha federala davart il provediment d'electricitad ch'è vegnida deliberada dal parlament. Questa lescha permetta d'avrir il martgà pass per pass en in urden determinà. Ella permetta da mitigiar las consequenzas ecologicas ed economicas negativas da la liberalisaziun. Plinavant promova ella l'energia da las ovras idraulicas ed etablescha la solidaritad necessaria cun ils territoris abitads decentrals. Per la regenza èsi perquai impurtant che quests princips sajan integrads er en l'ordinaziun federala davart il provediment d'electricitad ed en l'ordinaziun federala d'energia che sto vegnir revedida.

Tenor l'avis da la regenza ademplescha l'ordinaziun federala davart il provediment d'electricitad mo per part questas finamiras. Uschia stoi vegnir fatg quint cun grevezzas supplementaras zuppadas cunzunt per ils territoris da muntogna e da cunfin. Il sboz da consultaziun prevesa numnadamain ch'ils custs per las capacitads da la rait che vegnan messas a disposiziun vegnian adossads en moda sproporziunada a la clientella finala en ils chantuns da muntogna. Profitar da questas raits d'in fitg bun standard profitassan - pervia dals exports d'electricitad - dentant en emprima lingia las producentas ed ils producents respectivamain las consumentas ed ils consuments en las aglomeraziuns. Per esser correct stuessan quellas e quels er surpigliar ils custs proporziunals. Tenor la regenza n'èn plinavant ulteriuras consequenzas da l'execuziun lunschor betg cleras dapertut. Perquai pretenda la regenza che la confederaziun erueschia regularmain la situaziun e ch'ella fetschia eventualas correcturas durant ils emprims tschintg onns suenter che l'ordinaziun è vegnida messa en vigur.

La regenza refusa la revisiun da l'ordinaziun d'energia. Quai pertutga en spezial la cumpra e l'indemnisaziun da l'electricitad ch'è vegnida producida or d'energias regenerablas en implants novs. En enclegientscha cun las posiziuns da la conferenza da las directuras e dals directurs chantunals d'energia e da la conferenza da las regenzas dals chantuns alpins pretenda la regenza da repassar questa ordinaziun. Ella na s'oppona betg a la finamira da promover energias regenerablas. Ella è dentant da l'avis che la moda da finanziaziun che vegn proponida da la confederaziun saja faussa. Tras questa moda da finanziaziun vegnissan dischavantagiadas ovras idraulicas d'auta qualitad energetica che sa chattan en il territori alpin. Profitar profitassan dentant cunzunt implants fitg pitschens en la Bassa. Tenor la regenza na duain ils meds da promoziun ch'èn avant maun betg vegnir distribuids senza differenziaziun. Plitost duain vegnir sustegnids cun cleras finamiras quels implants che utiliseschan las resursas ch'èn avant maun en moda efficazia e che gidan a garantir la segirezza dal provediment.

La revisiun da la lescha da taglia entra en vigur il 1. da schaner 2008

La revisiun parziala da la lescha chantunala da taglia entra en vigur il 1. da schaner 2008 sco planisà. Gia sin il 1. da december 2007 vegnan messas en vigur parts da l'artitgel 3 da la lescha da taglia. Quai ha concludì la regenza grischuna.

En la sessiun d'october 2006 aveva il cussegl grond deliberà la revisiun parziala da la lescha chantunala da taglia. Cunter questa revisiun parziala n'era betg vegnì fatg in referendum, suenter ch'il termin era scadì ils 31 da schaner 2007. Uschia pon entrar en vigur sin il 1. da schaner 2008 - sco planisadas - las distgargias da las persunas giuridicas, dals conjugals e da las famiglias cun uffants, la liberaziun da la taglia sin l'ierta per la descendenza directa e numerusas ulteriuras meglieraziuns fiscalas. Il motiv che parts da l'artitgel 3 da la lescha da taglia vegnan messas en vigur gia avant è quel ch'il cussegl grond sto fixar en la sessiun da december 2007 il pe da taglia per las persunas natiralas e giuridicas sco er per la taglia da cultus per l'onn 2008.

Singulas disposiziuns da la revisiun parziala - che concernan tranter auter il tractament egual dals pèrs registrads e dals pèrs maridads sco er la precisaziun da la taxaziun d'obligaziuns cun tschains unics - aveva la regenza mess en vigur gia avant retroactivamain sin il 1. da schaner 2007.

Il Grischun rinforza la scolaziun da la pedagogia curativa da scola

En il chantun Grischun duai vegnir scolà en l'avegnir dapli persunal spezialisà en pedagogia curativa da scola. Per cuvrir il basegn supplementar da persunal ch'è previsibel en quest sectur realisescha la scola auta da pedagogia dal Grischun en collavuraziun cun la scola auta da pedagogia curativa a Turitg quatter novs curs da scolaziun ils onns 2008 fin 2011. Quai ha concludì la regenza grischuna.

Il motiv è la mancanza da pedagogas curativas scoladas e da pedagogs curativs scolads. Questa mancanza resulta dal fatg ch'i ston vegnir integradas dapli classas pitschnas e dapli scolas spezialas. L'onn da scola 2006/07 lavuravan 481 persunas spezialisadas en il Grischun en plazza cumplaina u parziala en secturs da la pedagogia speziala. Circa la mesadad da quellas persunas ha ina scolaziun da pedagogia speziala, il rest betg. Plinavant vegn la realisaziun dal concept chantunal per la scola speziala ad engrevgiar la situaziun dal persunal en il futur. Il chantun quinta en l'avegnir cun in basegn da circa 600 persunas spezialisadas per l'instrucziun en ils secturs "sustegn preventiv da la pedagogia speziala", "promoziun integrativa", "mesiras pedagogic-terapeuticas" e "scolaziun speziala".

La scolaziun duai perquai sa basar en in emprim pass sin l'experientscha professiunala ch'è gia avant maun, numnadamain sin l'experientscha professiunala da las persunas spezialisadas che lavuran en la terapia u en scola, ma che n'han betg in diplom adequat. La scolaziun posteriura da questas persunas è ina pussaivladad favuraivla per far frunt a la mancanza da persunal. En ils quatter curs concludids pon 25 studentas e students ad onn, pia circa 100 persunas, far ina qualificaziun cumplementara. Per questa qualificaziun cumplementara ha la regenza approvà in credit limità da maximalmain 3.8 milliuns francs per ils onns 2008 fin 2013. Resalvada resta l'approvaziun dals credits annuals tras il cussegl grond.

La revisiun da l'ordinaziun federala davart l'agid a victimas vegn beneventada

En sia consultaziun beneventa la regenza grischuna la revisiun da l'ordinaziun federala davart l'agid a victimas. Questa ordinaziun sto vegnir adattada a la revisiun totala da la lescha federala dals 23 da mars 2007 davart l'agid a victimas. Ella cuntegna disposiziuns davart las entradas imputablas, davart la calculaziun da contribuziuns als custs e davart la calculaziun d'indemnisaziuns sco er davart la contribuziun pauschala interchantunala per indemnisar ils custs da cussegliaziun en l'agid a victimas. Tenor la regenza garanteschan questas precisaziuns che la realisaziun haja lieu en tut ils chantuns en moda unitara e ch'i na dettia - tar ils chantuns - naginas differenzas ch'èn difficilas da chapir en quai che reguarda l'autezza da las contribuziuns. Beneventada vegn er la coordinaziun da l'agid a victimas tras l'uffizi federal da giustia en cas d'eveniments extraordinaris.

La midada da l'ordinaziun davart l'infrastructura da l'aviatica vegn beneventada

La regenza grischuna va per gronda part d'accord cun las midadas ch'èn planisadas en l'ordinaziun federala davart l'infrastructura da l'aviatica. Questa ordinaziun regla en spezial la construcziun ed il manaschi da plazzas aviaticas. Tar la realisaziun da las disposiziuns giavischa la regenza dentant in meglier barat d'infurmaziuns tranter la confederaziun e tranter ils chantuns, ma er tranter las vischnancas. Plinavant sustegna la regenza il fatg che l'ordinaziun duai er stgaffir ina basa giuridica, per che la confederaziun possia far valair models da taxas effectivs en connex cun substanzas nuschaivlas e cun emissiuns da canera che derivan d'eromobils. La regenza pretenda dentant che questas disposiziuns vegnian formuladas en moda pli lianta.

Da vischnancas e da regiuns

- Says: Cun resalva d'ina contribuziun federala da 50 pertschient garantescha la regenza a la vischnanca da Says ina contribuziun chantunala da 3'255'350 francs als custs imputabels da la meglieraziun generala che custa en tut 9'301'000 francs. Er il project "meglieraziun generala da Says, part forestala" è vegnì approvà. Als custs che han in dretg da survegnir subvenziuns, numnadamain 5'830'000 francs, vegn garantida ina contribuziun da 78 pertschient u da maximalmain 4'547'400 francs.

- S-chanf: La constituziun da la vischnanca da S-chanf dals 22 d'avust 2007 vegn approvada.

- Zuoz: La lescha per promover la construcziun d'emprimas abitaziuns e per restrenscher la construcziun d'abitaziuns secundaras sco er per etappar e per contingentar la construcziun d'abitaziuns, sco er l'extract dal plan da zonas 1:2'000 - omadus concludids da la vischnanca da Zuoz ils 4 da fanadur 2007 - vegnan approvads cun l'indicaziun ch'i pudessan daventar necessarias adattaziuns da las regulaziuns communalas cur ch'igl è uschè lunsch, e quai sin fundament da las stentas che vegnan fatgas actualmain per relaschar in plan directiv regiunal "construcziun d'abitaziuns secundaras".

Panaduz: En la vischnanca da Panaduz vegn fixada la sveltezza maximala a 30 km/h ed introducida ina "zona da tempo 30", e quai integrond la via da Versomi. La via principala n'è betg pertutgada da questa mesira.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Golf Sagogn-Schluein SA: Per construir il stabiliment da golf a Sagogn ed a Schluein vegn garantì a la Golf Sagogn-Schluein SA in credit d'agid d'investiziun senza tschains da la confederaziun dad 1'800'000 francs.

- Club da curling da Tavau: Per construir in nov center da curling cun quatter irals cuverts, cun quatter irals averts e cun in local per il club vegn garantida al club da curling da Tavau ina contribuziun da maximalmain 100'000 francs or dal fond da sport.

- Club alpin svizzer, secziun Tavau: Per sanar la chamona d'Ela dal CAS survegn il club alpin svizzer, secziun Tavau, ina contribuziun da maximalmain 36'000 francs or dal fond da sport.

Agid umanitar: Per totalmain sis projects d'agid umanitar a l'exteriur ha la regenza deliberà ina summa totala da 24'000 francs.

Societad da musica d'Ardez: A la societad da musica d'Ardez vegn concedida ina contribuziun maximala da 19'000 francs per ina nova instrumentaziun.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 2'323'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via naziunala A13: lavurs d'impressari, Pian San Giacomo - Malabarba

- via naziunala A13: lavurs d'impressari, sviament da Roveredo

- via naziunala A28: lavurs d'impressari, collectur da gera en l'aual da Taschinas, Grüsch

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 18.10.2007