Las disposiziuns davart la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders vegnan precisadas

En il chantun Grischun vegnan precisadas las disposiziuns legalas davart la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders en localitads ch'èn accessiblas al public. La regenza grischuna ha approvà la revisiun parziala correspundenta da l'ordinaziun tar la lescha da sanadad e l'ha messa en vigur per il 1. da matg 2008.

Tranter auter precisescha l'ordinaziun che la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders sto esser garantida durant l'entir temp ch'il manaschi è avert. Quai vul dir che las localitads principalas dal manaschi ston vegnir tegnidas avertas gist uschè ditg sco las localitads accessoricas separadas, en las qualas i dastga vegnir fimà. Plinavant vegni precisà che er dancings, discotecas, bars e nightclubs ston garantir per la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders. La surfatscha ch'è destinada per fimadras e per fimaders dastga correspundentamain importar er en quests manaschis maximalmain in terz da la surfatscha dal manaschi. I n'è betg permess da "quintar" la surfatscha dal manaschi tar las ulteriuras localitads d'in manaschi da restauraziun e d'hotellaria. Las bars dals hotels ston dentant vegnir tractadas differentamain, perquai che qua vegn garantida la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders entaifer il manaschi da restauraziun e d'hotellaria tras las localitads senza fim che sa chattan en il medem manaschi.

Ultra da quai duai vegnir simplifitgada la procedura da multas en cas da cuntravenziuns. Las vischnancas han inoltrà numerusas dumondas. Quai ha incità la regenza da reglar sin plaun chantunal la procedura che sto vegnir resguardada per incassar multas disciplinaras, en cas che las disposiziuns davart la protecziun da las nunfimadras e dals nunfimaders vegnan surpassadas. E per cuntanscher ina pratica unitara duai plinavant er vegnir fixà l'import da la multa disciplinara. Quella importa 50 francs.

Il Grischun realisescha ina nova rait radiofonica da segirezza

En il chantun Grischun sto la veglia rait radiofonica da segirezza da la polizia chantunala vegnir remplazzada. La regenza grischuna beneventa da remplazzar la rait sco previs, cun la resalva ch'il cussegl grond approveschia il credit. Il sistem radiofonic da la polizia ed en cas da catastrofas che vegn duvrà oz sto vegnir remplazzà, perquai ch'el na vegn betg pli mantegnì da ses furnitur. Ultra da quai utiliseschan oz las autoritads e las organisaziuns per il salvament e per la segirezza, sco per exempel la polizia, ils corps da pumpiers, ils servetschs da sanitad, la protecziun civila sco er las guardias da cunfin e las furmaziuns da l'armada, differentas raits radiofonicas en il chantun Grischun. Per quests partenaris èsi pussaivel da communitgar oz mo en furma nuncodada sur il chanal da coordinaziun.

La nova rait radiofonica da segirezza duai vegnir realisada sin la basa da POLYCOM ed ella duai garantir la colliaziun da tut las instanzas ch'èn participadas a la protecziun da la populaziun. Il sistem POLYCOM è in sistem radiofonic da segirezza naziunal che correspunda a la tecnica da communicaziun cun concentraziun da chanals Tetrapol. Dal puntg da vista actual sa mussi ch'er tut ils auters chantuns realiseschan lur rait radiofonica da segirezza sin questa basa e che la confederaziun sustegna mo quest sistem. Il project prevesa da construir en total 91 staziuns da basa per garantir il provediment radiofonic da l'entir territori chantunal. 57 da questas staziuns da basa vegnan construidas e finanziadas dal corp da guardias da cunfin, perquai ch'ellas servan er al provediment radiofonic dal territori da cunfin. La gestiun ed il manaschi da la rait radiofonica da segirezza inclusiv da las staziuns da basa che vegnan construidas dal corp da guardias da cunfin duain vegnir fatgas tras in center da cumpetenza che vegn manà communablamain dal chantun e dal corp da guardias da cunfin. Quai ha per consequenza ch'i resultan custs da gestiun cleramain pli bass per il chantun e per il corp da guardias da cunfin.

La collavuraziun cun il corp da guardias da cunfin vegn intensivada

En il Grischun duai vegnir rinforzada ed engrondida la collavuraziun cun il corp da guardias da cunfin, e quai per meglierar la segirezza futura. La regenza grischuna ha approvà ina cunvegna administrativa davart la collavuraziun tranter il chantun ed il corp da guardias da cunfin. Ina collavuraziun pli intensiva cun il corp da guardias da cunfin sto vegnir realisada pervia da la participaziun da la Svizra a las cunvegnas da Schengen e da Dublin cun la UE. Questas cunvegnas han per consequenza ch'i vegnan creadas mesiras che pon mantegnair il sistem da segirezza actual schebain che las controllas sistematicas da persunas al cunfin vegnan remplazzadas. La cunvegna administrativa prevesa - cumpareglià cun oz - d'engrondir il territori da cunfin dal corp da guardias da cunfin enturn l'axa dal Güglia, da l'Alvra e dal Flüela. En il territori da cunfin engrondì vegn il corp da guardias da cunfin - sco gia oz en il Grischun dal sid - autorisà d'ademplir independentamain incumbensas secundaras da polizia. Igl è la finamira da cuntanscher er en il futur la situaziun da segirezza la meglra pussaivla per la populaziun dal Grischun.

Da vischnancas e da regiuns

- Diversas vischnancas: Il project "reparaziun d'averturas 2008", in project collectiv da differentas vischnancas, vegn approvà. Als custs da totalmain 129 objects da reparaziun vegnan garantidas contribuziuns dad en tut maximalmain 7'986'000 francs.

- Valendau: Il project "avertura da la chavorgia da Carrera" da l'associaziun da meglieraziun Carrera-Brün, vischnanca da Valendau, vegn approvà. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 1'607'400 francs.

- St. Peter-Pagig: Il project "via da guaud Hinter Fanielja" da la vischnanca da St. Peter-Pagig vegn approvà e sustegnì cun ina contribuziun da 424'800 francs.

- Scharàns: Il project supplementar 2007 per las dustanzas en la chavorgia da Scharàns (sanaziun da las bloccadas en la Val Clusa) sin il territori da la vischnanca da Scharàns vegn approvà. I vegnan concedidas contribuziuns chantunalas da 242'500 francs als custs.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Chasa da persunas attempadas e da tgira sco er ospital regiunal dal Partenz: Il project preliminar per substituir l'edifizi che cuntegna la cuschina da producziun inclusiv ils locals accessorics da la chasa da persunas attempadas e da tgira sco er da l'ospital regiunal dal Partenz a Schiers vegn approvà. Als custs vegn garantida ina contribuziun chantunala da maximalmain 470'000 francs.

- Statistica d'alloschament HESTA 2009 - 2012: La statistica d'alloschament HESTA 2009 - 2012 survegn ina contribuziun dad 81'876 francs per onn.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 15'895'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via naziunala A13: lavurs da cuvrida, guaud da Cassana - access a Nufenen; lavurs da cuvrida e d'impressari, Pian San Giacomo - Malabarba

- via dal Bernina: lavurs da cuvrida, Baracone - Palü Granda; lavurs d'impressari, Pass dal Bernina - Storta Bianca

- via d'Engiadina: lavurs d'impressari e da cuvrida, galaria cunter lavinas Val Chastè

- access a la via dal Güglia: lavurs d'impressari, Mon - Stierva; Cruosch - Plazzatsch

- access a la via dal Landwasser: lavurs d'impressari e da cuvrida, Büelenstrasse

- via dal Malögia: lavurs da cuvrida, Plaun dal Crot - Malögia

- via dal Partenz: lavurs d'impressari, sviament da Küblis

- via da la Muntogna da Schons: lavurs d'impressari, Maton - Vargistagn

- via da St. Antönien: lavurs d'impressari e da cuvrida, Gelenschrofen - Rohrtobel

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 30.04.2008