Las scolas secundaras da vallada duain pudair manar ina "classe preliceale"

Il concept da scolaziun da las scolas secundaras da vallada duai vegnir reordinà ed amplifitgà. Da nov è previsa ina prescolaziun gimnasiala d'in onn en furma d'ina "classe preliceale". Ella amplifitgescha la furmaziun da scola generala.

En ina missiva propona la regenza al cussegl grond da reveder l'ordinaziun davart las scolas secundaras da vallada. Il decret sto vegnir adattà a las relaziuns actualas. En connex cun la durada da la scolaziun en il gimnasi da lunga resp. da curta durada ch'è vegnida reducida sin sis resp. quatter onns, resulta per la terza classa da las scolas secundaras da vallada la nova incumbensa da manar ina "classe preliceale". Questa purschida d'ina prescolaziun gimnasiala d'in onn duai crear la pussaivladad a las scolaras ed als scolars da restar in onn pli ditg en la val e da pudair passar per regla, suenter avair absolvì cun success in examen d'admissiun, en la quarta classa d'in gimnasi grischun senza stuair perder in onn da scola. Betg il davos obtegna la frequenza d'in gimnasi grischun ina impurtanza centrala er en vista a la scolaziun da las magistras e dals magisters a la scol'auta professiunala da pedagogia. La revisiun parziala da l'ordinaziun davart las scolas secundaras da vallada duai gidar a pudair resguardar las spezialitads regiunalas da las "vals" cun realisar il nov reglament per renconuscher la maturitad (RRM). Plinavant vegni proponì da renovar il sistem da subvenziun. El duai vegnir furmà a moda pli simpla, pli clera ed orientada envers la prestaziun. Durant ils davos onns èn vegnidas introducidas en ils suandants lieus scolas secundaras da vallada: Brusio, Mesauc, Puschlav, Roveredo e Stampa.

Resalvas envers la nova lescha federala davart la furmaziun professiunala

La confederaziun vul reveder la lescha davart la furmaziun professiunala (LFPr). L'uschenumnà sistem dual da la furmaziun professiunala (cumbinaziun da teoria e pratica) duai vegnir rinforzà e furmà a moda averta per il futur. La furmaziun professiunala è la via educativa che vegn prendida da dus terzs dals giuvenils suenter il temp da scola obligatori. En sia posiziun pertutgant il sboz da la nova LFPr accepta la regenza da princip las novaziuns previsas, uschenavant ch'ellas creeschan dapli libertad per la furmaziun professiunala. Il sistem dual cun la colliaziun ch'è sa cumprovada tranter teoria e pratica sto vegnir mantegnì sco pitga centrala e duai il medem mument vegnir sviluppà vinavant. Dentant n'è la nova separaziun da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns betg equilibrada. La regenza constatescha cun insistenza che la direcziun e la surveglianza da las scolas professiunalas superiuras è chaussa dals chantuns e duai restar chaussa dals chantuns. Intervenziuns da la confederaziun en la suveranitad chantunala sin quest sectur na pon betg vegnir acceptadas. Er cun ils reglaments proponids e cun las cumpetenzas sin il sectur finanzial na va la regenza betg d'accord. Ils chantuns duain portar er vinavant la part principala dals custs publics per la furmaziun professiunala. La confederaziun regla relativamain bler, surpassa per part ils chantuns e fa pretaisas ad els davart la garanzia ed il mantegniment da la qualitad, vul dentant sa participar be minimalmain als custs supplementars che resultan. La regenza propona da repassar urgentamain l'entir sectur da las finanzas.

Da las vischnancas

La revisiun parziala da la lescha da construcziun da Sta. Maria V.M. vegn approvada.

Fatgs dal persunal

- Svjetlana Vinkovic, naschida 1960, da Sarajevo (Jugoslavia), domiciliada a Tumein, daventa a partir d'immediat media superiura en la clinica psichiatrica Waldhaus.

- Claudio Ciabuschi, naschì 1951, da Wangen tar Olten SO, domicilià ad Unterseen, davanta manader dals servetschs socials tar l'uffizi dal servetsch social. El cumenza sia plazza l'entschatta da favrer 2000.

- Markus Stieger, naschì 1963, dad Oberriet, domicilià a Cuira, daventa cussegliader tar l'uffizi d'informatica. El cumenza sia plazza l'entschatta da schaner 2000.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 07.10.1999