L'administraziun da las IPM duai vegnir distgargiada

La regenza realisescha duas mesiras formuladas en il program da la regenza 2001 - 2004 per distgargiar interpresas pitschnas e mesaunas (IPM). I sa tracta d'ina vart d'analisar las grevezzas administrativas existentas per las IPM e da mussar propostas da meglieraziun e da l'autra vart d'integrar in test dad IPM en la procedura da legislaziun. Tar l'emprima tematica è vegnida fatga ina vasta enquista tar las interpresas. Quella vegn actualmain evaluada. La segunda mesira vul impedir ulteriuras grevezzas administrativas tar novs relaschs chantunals en il senn d'ina acziun preventiva. Sco finamira vul ins chattar ina soluziun adequata per constatar a temp grevezzas administrativas futuras e per reducir questas per las IPM en il chantun Grischun. Per quest intent duain novs relaschs chantunals vegnir examinads sistematicamain areguard lur consequenzas economicas. L'instrument principal da questa examinaziun è l'uschenumnada "valitaziun da las consequenzas da la regulaziun". Per preparar e per introducir la valitaziun da las consequenzas da la regulaziun ha il departament da l'intern e da l'economia publica elavurà in sboz. La regenza ha uss deliberà il sboz per la consultaziun.

L'ordinaziun dal persunal da l'administraziun chantunala vegn remplazzada d'ina lescha

Al lieu da l'ordinaziun existenta davart la relaziun da lavur da las collavuraturas e dals collavuraturs dal chantun Grischun (ordinaziun dal persunal) vegn da nov ina lescha. La midada dal stgalim da l'ordinaziun al stgalim da la lescha sa basa sin la constituziun chantunala revedida. Il sboz correspundent per la lescha davart la relaziun da lavur da las collavuraturas e dals collavuraturs dal chantun Grischun ha la regenza prendì per enconuschientscha e deliberà per la consultaziun. Cun relaschar la lescha dal persunal è vegnida prendida la chaschun da far u da discussiunar er singulas adattaziuns da dretg material. En spezial duain ils standards minimals dal dretg d'obligaziuns (DO) vegnir observads en mintga cas. Per emplenir las largias duai da nov vegnir rinvià en general al DO e betg mo punctualmain. I vegn dentant desistì d'introducir in contract collectiv da lavur (CCL). Ina tala introducziun è vegnida discutada detagliadamain, ma n'è alura betg vegnida integrada en la nova lescha per differents motivs. Or da l'ordinaziun dal persunal vertenta duai vegnir stritgà l'uschenumnà "temp per sa cumprovar" ch'è fixà uss en l'artitgel 9 alinea 2. Dal puntg da vista da las lavurantas e dals lavurants n'è questa regulaziun betg sa cumprovada. En in rom restrenschì duai dentant puspè vegnir introducì il scumond da far chauma. Quai succeda sin basa da la constituziun federala che pretenda ina lescha formala per il scumond da far chauma.

1'350'000 francs per la protecziun cunter privels da la natira

Per realisar il program da lavur "manaschament da privels da la natira" 2005 quinta il chantun Grischun cun custs da 1'350'000 francs. Var 60 pertschient da las lavurs vegnan fatgas dal servetsch forestal chantunal. Secturs parzials spezials dal volumen da lavur vegnan surdads a biros privats. Suenter la deducziun da las contribuziuns federalas che pon vegnir spetgadas e da las indemnisaziuns a terzas persunas restan al chantun expensas nettas da var 272'000 francs.

Fundaziun dr. Stephan à Porta

Or dal retgav net da l'onn da gestiun 2004 da la fundaziun dr. Stephan à Porta duai - tenor la proposta da la regenza - vegnir repartida ina contribuziun da totalmain 260'000 francs sin las sequentas instituziuns grischunas: uniun "Cosmea", Cuira, ovra da giuventetgna "Rätia", Tumein, fundaziun "Therapeion", Zizers, uniun per la tgira d'uffants, Domat, federaziun da tetg da la lavur cun giuvenils dal Grischun, Cuira, fundaziun Hosang, Plankis, Cuira, fundaziun per umans cun disturbis da percepziun en il Grischun, Churwalden, uniun da la canorta d'uffants "Kitz", Tusaun, uniun per l'agid a sasez en il Grischun, Trimmis, fundaziun grischuna per la scolaziun prescolara e la terapia d'uffants paralisads dal tscharvè, Cuira, post grischun spezialisà per la tgira d'uffants, Cuira, associaziun da l'agid grischun per mamma ed uffant, pastoraziun al telefon da la Svizra orientala cun il principadi da Liechtenstein, Son Gagl, associaziun da las famiglias cun persunas malsaunas da schizofrenia / cun persunas cun ina malsogna psichica, Cuira.

Da vischnancas e regiuns

St. Antönien:

La regenza approvescha la dumonda da subenziun per amplifitgar pliras vias champestras en il rom da la 13avla etappa da la meglieraziun generala. Cun resalva che la confederaziun paja la contribuziun garantida, vegn concedida ina contribuziun chantunala da maximalmain 390'960 francs u da 36,2 pertschient dals custs imputabels.

Bravuogn:

La regenza approvescha il program da sanaziun cunter la canera per la via da l'Alvra en il sectur da la vischnanca da Bravuogn. Tar indesch chasas ston las fanestras existentas vegnir remplazzadas da fanestras isoladas cunter canera. Las lavurs da construcziun succedan en stretga collavuraziun cun la tgira da monuments dal chantun Grischun, cunquai che Bravuogn figurescha sco vitg d'impurtanza naziunala en l'inventari dals maletgs da vitgs svizzers degns da vegnir protegids (IMVSP).

Castaneda:

Il project per construir in indriz da passape per lung da la via da colliaziun a la via da la Calanca en il vitg da Castaneda, inclusiv las entradas e las sortidas dal lieu da rimnada da rument e da las plazzas da parcar, vegn approvà. La contribuziun chantunala importa maximalmain 37'985.85 francs.

Tavau:

A la vischnanca da Tavau vegn garantida als custs renconuschids da la confederaziun sco custs imputabels per sanar l'anteriura deponia "Brüch" da 970'240 francs ina contribuziun da 16 pertschient u da maximalmain 155'254 francs.

Claustra-Serneus:

La regenza approvescha il project per reparar ils rempars da lavinas "Rüggen". Als custs cun dretg da subvenziun da 1'000'000 francs vegn garantida ina contribuziun chantunala da 12 pertschient u da maximalmain 120'000 francs.

Guarda:

La regenza approvescha la revisiun parziala da la constituziun communala.

Lumbrein:

La regenza approvescha la nova constituziun communala.

Pagig:

Il plan da zonas ed il plan general d'avertura "lavuratori forestal dal Scanvetg central" vegnan approvads da la regenza.

Scanvetg:

La regenza approvescha l'adattaziun dal plan directiv chantunal e regiunal en ils secturs "explotaziun ed utilisaziun da material" sco er "economisaziun da rument" en la regiun dal Scanvetg.

Sur (Valragn):

A la vischnanca da Sur (Valragn) vegnan garantids 226'632 francs als custs cun dretg da contribuziun per cumplettar il provediment d'aua, maximalmain dentant 71 pertschient da la contribuziun federala.

Consorzi da scola da la Mantogna sura:

La regenza approvescha il statut d'organisaziun dal consorzi da scola da la Mantogna sura che sa cumpona da las vischnancas da Flearda, da Tschappina e d'Urmagn.

Corporaziun per las scolas primaras e per la scolina da las vischnancas da Pigniu, da Rueun e da Siat:

Il statut d'organisaziun per las scolas primaras e per la scolina da las vischnancas da Pigniu, da Rueun e da Siat vegn approvà.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Viafier retica:

En il rom da la 62avla cunvegna d'investiziun conceda il chantun a la viafier retica ina contribuziun da 1'022'400 francs. Tenor l'ordinaziun vertenta davart las parts chantunalas a las indemnisaziuns ed als agids finanzials per il traffic regiunal correspunda quai a 18 pertschient da las investiziuns totalas da 5'680'000 francs. Ils rest vegn surpiglià da la confederaziun. Ils meds finanzials servan a renovar la staziun da Cavaglia sin la lingia dal Bernina.

Sistem interchantunal da mesiraziun e d'infurmaziun (IMIS):

La regenza approvescha il rendaquint en l'autezza da 281'595.85 francs per il manaschi e per il mantegniment da las staziuns dal IMIS en il chantun Grischun e dals sistems da preavertiment per ils territoris periclitads da bovas, numnadamain il Cuolm da Vi a Sedrun, la Spazzacaldeira a Vicosoprano ed il Calanda a Favugn. Per quests custs vegn concedida ina contribuziun chantunala da maximalmain 12 pertschient u da 33'791.50 francs.

Promoziun da la cultura:

La regenza ha concedì var 204'000 francs sco contribuziuns e sco garanzias da deficit per totalmain 18 ovras ed occurrenzas culturalas.

Projects da vias

Per construir da nov la basa da l'uffizi districtual da construcziun bassa 1 a la via dal Güglia a Lai ha la regenza garantì ina contribuziun da 700'000 francs.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 02.06.2005