Il Grischun prenda l'iniziativa dal chantun cunter augments da premias

La Regenza ha decis ch'il chantun Grischun suttamettia in'iniziativa dal chantun a l'assamblea federala. L'intervenziun intenziunescha d'evitar augments da premias nungiustifitgai sin il sectur da las cassas da malsauns.

En connex cun la retratga da l'assicuranza da malsauns Visana or da differents chantuns, tranter auter er or dal Grischun, è sa mussada ina mancanza da sistem da la lescha federala davart l'assicuranza da malsauns (LAM). Sche persunas assicuradas midan numnadamain la cassa da malsauns, restan las parts da las retenziuns e premias ch'ellas han gidà a finanziar tar l'assicuranza da fin uss. L'assicuranza nova sto finanziar da nov questas retenziuns e reservas. Quai ha l'effect che las premias daventan pli autas. Sumegliantas consequenzas nungiavischadas sa resultan tar la midada facultativa da l'assicuranza e tar la midada ad in'autra furma d'assicuranza entaifer la medema cassa. Tant tar la midada da l'assicuranza sco er tar la midada da la furma d'assicuranza chaschuna la LAM gudogns da mutaziuns en disfavur da la persuna assicurada. A la regenza pari necessari da proponer a l'assamblea federala cun in'iniziativa dal chantun d'introducir en il rom da la revisiun currenta da la LAM in nov artitgel 60a. Quest duai porscher ina soluziun confurma al sistem da questa problematica e tuna sco suonda:

Alinea 1: En cas da midada da l'assicurader transpona l'assicurader d'enfin uss la part da las reservas e la part da las retenziuns che la persuna assicurada che vul midar ha betg pretendì a l'assicurader nov.

Alinea 2: En cas da midada da la persuna assicurada ad in'autra furma d'assicuranza tar il medem assicurader transpona l'assicurader las parts da las reservas e las parts da las retenziuns che la persuna assicurada che vul midar n'ha betg pretendì sin la nova furma d'assicuranza.

Alinea 3: Quest artitgel va en vigur retroactiva sin igl 1. da fanadur 1998.

Amnestia da taglia vegn sustegnida per part

La regenza beneventa en princip la proposta da la confederaziun d'introducir in'amnestia individuala da taglia en il senn d'in'autodenunzia senza chasti. La responsabladad dals ertavels per defraudaziuns da taglias dal testader na dastgia dentant betg vegnir abrogada.

Tenor il sboz preliminar da la confederaziun duain persunas natiralas avair ina giada en la vita, persunas giuridicas mintga 30 onns la pussaivladad d'inditgar sez lur delicts da taglia. La cumissiun per dumondas da dretg dal cussegl dals chantuns propona da midar correspundentamain la lescha federala davart la taglia federala directa e la lescha davart l'armonisaziun da las taglias directas dals chantuns e da las vischnancas. L'amnestia da taglia cumpigliass sulettamain las taglias penalas, taglias supplementaras ed ils tschains da retard fissan da pajar. Tenor l'opiniun da la regenza grischuna duai la pussaivladad da l'autodenunzia senza chasti sulettamain esser pussaivla en cas da defraudaziun da taglia, dentant betg en cas d'engion fiscal. Ultra da quai vegni formulà en la posiziun per mauns da la confederaziun ch'in'amnestia da taglia possia be vegnir prendida en mira, sch'ella chaschunia ina decleraziun uschè cumpletta sco pussaivel da las valurs da taglia defraudadas. En quai che reguarda la dumonda, sch'i duai vegnir abrogada mintga responsabladad dals ertavels per defraudaziuns commessas dal testader/da la testadra, vuless la regenza mantegnair la responsabladad dals ertavels per multas fixadas legalmain.

Scola media commerziala d'informatica, ina nova purschida da furmaziun

Il Grischun sa participescha al project da pilot "Scola media commerziala d'informatica". Quest è in novum sin il sectur da la furmaziun e duai vegnir realisà a las scolas chantunalas a Cuira, Winterthur e Frauenfeld. A partir da l'onn da scola 2000/01 vegnan stgaffidas plazzas d'instrucziun ad interim durant quatter onns sin il sectur da l'informatica d'applicaziun en connex cun ina furmaziun da basa commerziala. La furmaziun, inclusiv in onn da pratica, vegn a cuzzar quatter onns. Tgi che vul far la furmaziun da pilot sto absolver in examen d'admissiun a la scola media commerziala ed in test da qualificaziun. Il studi vegn terminà cun la maturitad professiunala commerziala ed il certificat federal per informaticher/informaticra. En il Grischun collavuran trais partenaris en il project da pilot: la scola media commerziala da la scola chantunala (furmaziun da basa commerziala), la scola professiunala (furmaziun d'informatica) e la Swisscom (curs d'introducziun). La part pratica sin il sectur da l'informatica succeda en in'interpresa tenor atgna tscherna.

Pass dal Flüela vegn serrà durant l'enviern

Suenter ch'il Partenz e l'Engiadina bassa èn colliads tras la "via rodlanta" dal tunnel dal Vereina, vegn la via sur il pass dal Flüela en il futur a restar serrada durant l'enviern. Ella resta be averta uschè ditg che l'aura e la segirtad dal traffic permettan quai. Tenor la reglamentaziun analoga restan plinavant serrads ils sequents pass durant la stagiun d'enviern: Alvra, Forcola di Livigno, Lucmagn, Alpsu, San Bernardino, Spleia ed Umbrail. Al pass dal Bernina vegn il servetsch d'enviern ad interim betg fatg dal chantun sez, mabain da terzas persunas cunter bunificaziun dals custs.

Or da las regiuns e vischnancas

Per pudair eliminar uschè svelt sco pussaivel ils donns chaschunads tras lavinas e malauras en il temp da favrer fin zercladur 1999 sco er il settember 1999 vegn approvada la segunda etappa da credit dal project global per reparaturas forestalas en l'import total da 4.3 milliuns francs. Particularmain pertutgadas èn las regiuns Partenz/Tavau, Scanvetg, Grischun central ed Engiadina bassa.

Las revisiuns parzialas da las planisaziuns localas d'Ardez (concernent la fracziun Bos-cha) e da Farschno vegnan approvadas cun resalvas.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 18.11.1999