40. Conferenza plenara dals schefs da las regenzas da la ARGE ALP

Societad da 2000 watts sco finamira a lunga vista da la ARGE ALP

En il center da la 40. conferenza plenara dals schefs da las regenzas da la cuminanza da lavur da las regiuns alpinas (ARGE ALP) èn stadas la politica d'energia e la politica d'infrastructura. A la conferenza che ha gì lieu ils 18/19 da zercladur 2009 a Flem è vegnì preschentà in studi da cumparegliaziun davart l'utilisaziun da las energias regenerablas e davart las resursas natiralas en ils pajais da las Alps e deliberada ina resoluziun davart la politica d'energia. En quella recumonda la ARGE ALP als pajais commembers da resguardar las finamiras a lunga vista da la societad da 2000 watts en lur politica d'energia. Ultra da quai ha il cusseglier guvernativ Martin Schmid premià las victuras ed ils victurs dal premi musical 2009 da la ARGE ALP. Cun la conferenza dals schefs da las regenzas va a fin l'onn presidial dal Grischun. Il presidi vegn surdà a la provinza autonoma Bulsaun-Tirol dal sid.

Sco tema politic central ha la ARGE ALP tractà la dumonda da l'energia a la conferenza dals schefs da las regenzas a Flem. Il chantun Grischun ha mess en discussiun in studi da cumparegliaziun davart l'utilisaziun d'energias regenerablas e davart las mesiras da l'effizienza energetica en ils pajais commembers da la ARGE ALP. Quel mussa ch'il territori alpin cun sias resursas per il futur ch'èn avant maun amplamain po contribuir considerablamain ad in provediment d'energia ch'è favuraivel per il clima. En il territori alpin existan las schanzas spezialas d'engrondir la part da las energias regenerablas sco aua e laina e dad augmentar a medem mument la valurisaziun en la regiun.

La resoluziun ch'è vegnida deliberada dals schefs da las regenzas da la ARGE ALP vul rinforzar ina politica d'energia persistenta en il territori alpin. En quella recumonda la ARGE ALP als pajais commembers da resguardar las finamiras a lunga vista da la societad da 2000 watts en lur politica d'energia. La visiun ha sco intent la finamira fin l'onn 2100 che mintga uman da quest mund na dovra betg permanentamain dapli che 2000 watts energia. Plinavant pretenda la ARGE ALP che la forza idraulica sco energia regenerabla la pli impurtanta duai vegnir promovida e meglierada en sia effizienza, nua che quai è raschunaivel dal puntg da vista economic ed ecologic. En quest connex duai il potenzial da la forza idraulica vegnir utilisà en moda persistenta tar novas construcziuns, tar renovaziuns e tar engrondiments. Pussaivel è quai per exempel tras ina taxaziun flexibla da la forza idraulica, tras la promoziun d'ovras d'accumulaziun a pumpa e tras in'orientaziun pli pregnanta sin energia per il consum maximal e sin energia per il consum constant. Per la ARGE ALP èsi plinavant impurtant ch'il territori alpin possia profitar en moda adequata da l'aua sco resursa e che las stentas per sanar las auas sco er per proteger l'ambient e la cuntrada vegnian renconuschidas sco contribuziun a la prevenziun existenziala.

Plinavant vulan ils pajais da la ARGE ALP promover e coordinar l'utilisaziun electrica e termica da la biomassa sco per exempel la laina. Impurtant èsi er da reducir il consum da las energias fossilas tar novas construcziuns e da promover las sanaziuns concernent la tecnica energetica dals edifizis e dals indrizs da stgaudar. Quai po vegnir cuntanschì cun mesiras sco standards minimals, certificats energetics dals edifizis u cun impuls finanzials per midar ils indrizs per stgaudar e per far aua chauda uschia ch'els funcziunan cun energias regenerablas.

Er per il traffic propona la resoluziun differentas mesiras. Uschia duain ils pajais commembers da la ARGE ALP sa stentar da reducir las impestaziuns cun substanzas nuschaivlas e las grevezzas da canera che vegnan chaschunadas dal traffic en spezial per lung da las axas da transit, dentant er da sbassar il consum d'energia e las emissiuns da CO2. Quai po vegnir fatg tranter auter cun promover tar il traffic public tecnicas da tracziun che chaschunan paucas emissiuns, cun taglias sin ils vehichels a motor che dependan da las emissiuns e cun impuls finanzials per cumprar vehichels effizients en reguard a l'energia sco er cun optimar il traffic turistic. La finala stat a cor a la ARGE ALP en sia resoluziun che la segirezza dal provediment d'electricitad e ch'il barat transcunfinal senza discriminaziuns d'electricitad sajan garantids.

Cunter ina spartiziun digitala

Ultra da la politica d'energia èn ils schefs da las regenzas da la ARGE ALP sa fatschentads a lur conferenza er cun tecnologias modernas d'infurmaziun e da communicaziun. Ina resoluziun davart il tema da la societad d'infurmaziun e da la politica d'infrastructura ch'è vegnida concludida da la ARGE ALP fa attent ch'ina infrastructura ch'è adequata per las novas tecnologias da communicaziun è d'ina impurtanza centrala per il territori alpin. Pervia da quai stuess la politica sustegnair sin differents plauns la cumplettaziun da l'infrastructura a bindel lad. Oravant tut en regiuns periferas sto - cun agid da mesiras adattadas - vegnir impedida ina spartiziun digitala en territoris che han in provediment suffizient ed en territoris che han in provediment betg suffizient.

Ils schefs da las regenzas premieschan las victuras ed ils victurs dal premi da la ARGE ALP

A la conferenza dals schefs da las regenzas èn vegnidas preschentadas las victuras ed ils victurs dal premi musical 2009 da la ARGE ALP "ARGE ALP sound". L'emprim premi ch'è dotà cun 7'000 euros sco er cun ina preschentaziun a l'avertura dal festival a Salzburg, va al musicist Flo Zilla dal Grischun per sia chanzun "Mountain Lake". Il segund rang ch'è dotà cun 5'000 euros occupa la band "The Real McCoy`` da la Baviera cun lur chanzun "Style bergauf". Sin il terz rang (3'000 euros) è arrivada la "Theresia Natter Combo" dal Vorarlberg che ha sis commembras e commembers cun lur titel "Schö". Il premi da giuventetgna da 1'000 euros ha survegnì l'arpretist Christoph Pfändler da 16 onns da Son Gagl per sia contribuziun "Schwertfuchteling at the Säntis".

La concurrenza è vegnida publitgada il december da l'onn passà. La ARGE ALP ha tschertgà las meglras contribuziuns musicalas ch'èn sa fatschentadas en moda creativa cun il tema da las Alps. En tut èn vegnidas inoltradas 112 contribuziuns, da las qualas ils singuls pajais han tschernì 38 chanzuns per il finale. Or da quellas ha ina giuria internaziunala elegì las victuras ed ils victurs.

Il presidi mida dal Grischun al Tirol dal sid

Cun la conferenza da las scheffas e dals schefs da las regenzas va a fin l'onn presidial dal Grischun. Il presidi è vegnì surdà dal cusseglier guvernativ Martin Schmid a Luis Durnwalder, guvernatur da la provinza autonoma Bulsaun-Tirol dal sid.

Ulteriuras infurmaziuns:

Supplementarmain po ina survista dals projects da la ARGE ALP vegnir chargiada giu

qua

.

www.argealp.org

Infurmaziuns:

- cusseglier guvernativ dr. Martin Schmid, parsura da la ARGE ALP, tel. 081 257 32 01

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

19.06.2009