Votaziun dal pievel dals 26 da settember 2004 davart la revision da la constituziun chantunala: Pudair diriger il preventiv chantunal en moda pli flexibla

da cussegliera guvernativa dr. Eveline Widmer-Schlumpf

Nus avain in'administraziun productiva ch'è abla d'agir ed il Grischun profitescha actualmain anc da finanzas chantunalas ordinadas. La libertad finanziala d'agir dal chantun daventa però dapi onns pli e pli pitschna e la dinamica tar la gestiun da las finanzas vegn permanentamain pli gronda. Ina direcziun effizienta e flexibla dal preventiv annual daventa adina pli impurtanta.

La suveranitad dal cussegl grond concernent il preventiv è fixada en l'artitgel 35 da la constituziun chantunala: Il cussegl grond concluda mintg'onn davart il preventiv chantunal. El sulet ha il dretg da fixar las posiziuns dal credit tenor preventiv per tut las expensas e per tut las entradas chantunalas. La constituziun è formulada en moda fitg restrictiva e na lascha nagina libertad da delegar questa cumpetenza ad in'autra instanza.

La regulaziun vertenta è en sasez sa cumprovada - la suveranitad concernent il preventiv ha il cussegl grond - e quella duai da princip er vegnir laschada uschia sco ch'ella è. La cumparegliaziun cun auters chantuns sco er cun numerusas vischnancas dal Grischun mussa dentant cleramain ch'i dat buns motivs da na betg observar quest princip en moda memia stricta. Correspundentamain è alura er vegnì formulà il giavisch dal cussegl grond ch'il preventiv duess pudair vegnir dirigì en moda pli flexibla. Per tschertas fatschentas da finanzas duvrain nus dapli flexibilitad ed andaments pli svelts.

Progress premettan libertads d'agir

En la sessiun da zercladur 2004 ha il cussegl grond tractà e deliberà cun 88 cunter 0 vuschs la nova lescha davart las finanzas dal chantun Grischun. Questa lescha cuntegna in dretg da preventiv modern cun numerusas meglieraziuns. Tranter auter èn vegnids resguardads giavischs impurtants ed er novs per la direcziun dal preventiv, uschia la pussaivladad dal cussegl grond da delegar sias cumpetenzas dal preventiv en secturs spezials. La lescha davart las finanzas dal chantun Grischun duai vegnir messa en vigur il 1. da schaner 2005.

En la nova lescha davart las finanzas èn previsas delegaziuns per approvar credits tenor preventiv, e quai per cas ch'èn definids exactamain. La cumissiun da gestiun (CdG) duai realisar sin ils contos singuls eventualas scursanidas globalas dal preventiv tras il cussegl grond sco er approvar definitivamain tut ils credits supplementars; quai er alura, sch'els ston vegnir tractads durant ina sessiun dal cussegl grond. La regenza survegn da sia vart il dretg da concluder - senza la resalva da credit dal cussegl grond - tut las expensas en cas d'in nov emprest da chapital ester a media ed a lunga vista (sco cumissiuns, taxas da bul e tschains) sco er d'augmentar participaziuns gia existentas vid ovras electricas.

Las novas cumpetenzas da la CdG èn limitadas cleramain. Ellas èn adattadas a la tematica sco er al stgalim. Las delegaziuns a la regenza sa restrenschan als affars da banca u da bursa che pretendan per regla in andament spert. Per eventualmain augmentar las participaziuns gia existentas vid interpresas d'ovras electricas ston las tractativas savens vegnir manadas sut ina gronda pressiun da temp. La regenza duai perquai pudair decider senza cumpigliar il cussegl grond u ina cumissiun dal cussegl grond.

Cun questas delegaziuns po la procedura d'approvaziun vegnir simplifitgada ed accelerada en il process da budgetaziun ed en il sectur dals credits posteriurs. Ellas fan però ch'ina cumplettaziun da l'artitgel 35 da la constituziun chantunala è necessaria.

Stabel tar il general e flexibel tar il spezial

Il cussegl grond fixescha anc adina il preventiv annual. Areguard l'approvaziun dal preventiv duai el dentant - en il senn d'excepziuns d'ina dimensiun limitada cleramain - da nov pudair permetter regulaziuns excepziunalas resp. delegar cumpetenzas. Talas delegaziuns ston vegnir fixadas en ina lescha. Manegiada è cun quai la lescha davart las finanzas dal chantun Grischun.

L'obligaziun ch'i stoppia esser avant maun ina basa legala per mintga expensa na vegn betg tutgada da la revisiun. Las cumpetenzas finanzialas dal pievel na vegnan er betg midadas.

Ils midaments che succedan adina pli svelt en l'economia ed en la societad sco er las mesiras voluminusas da spargn e da structura per mantegnair las finanzas dal chantun en in stadi solid na chaschunan betg sco ultim ina gronda dinamica en la direcziun da l'administraziun e tar la gestiun da las finanzas. La roda gira evidentamain adina pli svelt. Las pretensiuns al cussegl grond, a la regenza ed a l'administraziun s'augmentan. Nus stuain acceptar questas sfidas. Sch'ins na sa mova betg en in conturn dinamic, signifitgescha quai enconuschentamain ch'ins fetschia in regress. La revisiun necessaria da la constituziun è mo ina intervenziun pitschna. Ella mussa dentant ina tenuta positiva ch'è caracterisada da l'intenziun da cuntinuar cun chaussas ch'èn sa cumprovadas ed - il medem mument - dad acceptar las midadas en moda averta.

Gremi: departament da finanzas e militar

Funtauna: rg departament da finanzas e militar

Data: 09.09.2004