La radunanza da S-chanf ho appruvo marculdi saira il rendaquint 2020. Quel serra cun ün guadagn da bundant 883 000 francs. La summa da bilauntsch s’amuntaiva als 31 december 2020 a s-chers 34,1 milliuns francs, in conguel culla fin da l’an 2019, nempe 28,6 milliuns francs. La radunanza ho fat unanimaing bun il rendaquint scu preschanto da la suprastanza. Ils preschaints s’haun gieu d’occuper eir auncha dal rendaquint 2019. Quel d’eira già gnieu appruvo in occasiun da la votaziun a l’urna als 7 da marz 2021. La radunanza cumünela nu vaiva però auncha do dis-charg als organs cumünels. Quelo ho ella fat marculdi saira as basand süls resultats da la controlla tres la cumischiun da gestiun scu eir dal post da revisiun extern. (fmr/fa)

In sanda saira es collido ün automobilist sülla Via Grevas frontelmaing cun ün candelaber. A l’avis da la polizia nu d’eira il manaschunz abel da guider ün auto. L’hom taliaun da 46 ans es passo in sanda cira a las 23.30 cun seis auto sülla via principela H27 our da vschinauncha in direcziun da Silvaplauna. Sün ün töch gualiv da la Via Grevas es el collido frontelmaing cun ün candelaber sün ün’isla da trafic. La patruglia da polizia alarmeda ho classificho l’hom scu na abel da guider ün auto ed ho fat üna controlla d’alcohol. Quella es steda positiva e la polizia l’ho tut davent il permiss da manascher. L’auto demolieu cumplettamaing es gnieu transpurto davent. La Polizia chantunela grischuna sclerischa il cas. (pocha/fmr) Il candelaber es sto pü ferm cu l’auto. Foto Polizia chantunala grischuna

17 avuost 2019 Larmas culan giò per mia vista. Ad es ün bel di da sted. Ma per me na. Eau sun in mia staunza e stögl crider. Intaunt ch’eau met mia vista sül cuschin vain mia mamma aint da porta e disch: «Vè, giainsa aint il god tar el, impè da ster cò e crider.» Nussas chaminains vers il god. Lo sto’l in pè. El es dasper Or. Eau sun trista, ma las larmas nu culan pü, perche ch’eau al poss glischer e discuorrer suot vusch cun el. Sir Henry taidla. Eau d’he il sentimaint ch’el discuorra cun me e sieu cumpagn Or. Ils chavals as guardan tuot trists. A pera cha piglian cumgio ün da l’oter. La patruna m’ho dit, cha las duluors svaneschan cun s’indrumanzer. Uossa es que uschè inavaunt. Chau, mieu cher Or, sto bain. Ils ultims razs d’sulagl splenduran traunterour la ramma sün mieu pail. La veterinaria vain cun üna valisch in maun. Tuots sun quiets. Ella prepara üna squitta e disch cha que saja ün liquid chi’m fatscha gnir staungel. Il piz da l’aguoglia tuocha mi’avaina dal culöz. In conguel cun mias duluors da las lisüras e dals chüerns pera que be üna muos-cha chi’d es placheda sün mieu pail. Eau dvaint adüna pü staungel. Che bels mumaints ch’eau d’he pudieu passanter ils ultims ses ans da mia vita. Ma eau sun gnieu vegl. Di per di d’heja giodieu ils pasculs. Eau d’he pudieu maglier e giaschair. E fer galoppedas dal plaschair. Adüna nu d’eira que uschè. In mieus ans da giuventüna vaivi da mner la prestaziun e fer impreschiun suot la sella. Eau stuvaiva savair fer tuot las lecziuns da dressura, per cha mia anteriura patruna hegia baja. Eau nu vögl niauncha penser landervi, schabain cha minchataunt d’eiri superbi da tuot mieu savair. Serro aint in üna stalla cun pocha liberted - uschè d’heja passanto mieus ans da giuventüna. Di per di il listess. Stalla – dressura – stalla – dressura. Fin a quel di ch’eau nu d’eira pü in fuorma. Eau sun gnieu vendieu. Che furtüna ch’eau d’he pudieu turner in Engiadina e passanter ils pü bels ans da mia vita cun quista famiglia. Però patieu d’heja eir cò. Mias chammas e mieus chüerns nu’m vöglian già lönch pü purter. Ils medicamaints haun güdo da cumporter il mel. Adüna darcho medicamaints. Her saira nu suni pü rivo da fer ün pass. Eau sun staungel. La patruna m’ho dit ch’ella nu riva pü da’m güder. Neir culs medicamaints. Il mel svanescha. Tuot dvainta pü liger. Eau bad il maun da la matta e la patruna sün mia spedla e sül nes. Que fo bain. Tuots sun tar me. Darcho üna pizchadina ill’avaina dal culöz. Il cour batta... batta... batta... batta. Tuot as tira insembel. L'ultim suspir. Il cour nu batta pü. Ils ögls sun avierts. A glüschan scu ün spievel. Eau d’he bado cha l’orma da Sir Henry es ida cun l’ultim suspir. Da’l lascher ir per adüna am fo mel il cour. Eau vegn a piglier üna forsch e tuorn darcho. Eau tagl giò ün töch da la comma. Quel tschüf chavels nairs saro mieu portafurtüna. Per adüna. Laila Thoma da Cinuos-chel ha gudagnà cun quest text la concurrenza da la Plima d’aur 2021 en la categoria «Engiadina» da la 3.-4. classa. Quella categoria aveva sco tema «In animal raquinta da sia vita». Durant la stad publitgescha la FMR tut ils indesch texts victurs da la concurrenza da scriver Plima d’aur/Pledpierla, organisada da la Lia Rumantscha. Laila Thoma da Cinuos-chel ha gudagnà cun quest text la concurrenza da la Plima d’aur 2021 en la categoria «Engiadina» da la 3.-4. classa. Quella categoria aveva sco tema «In animal raquinta da sia vita».

In quist mais cha tuot cultiva üerts e curtins pudessan interesser ils zardins suspais da Semiramis, chi eiran üna da las set müravaglias mundielas. Semiramis eira üna regina da l’oriaint, da Babylon, cun granda influenza. Pera es gnida creeda per ella e tres ella la müravaglia dals zardins suspais. Els eiran miss sün terrassas uschè cha’s crajaiva cha las plauntas creschissan sur la terra direct in tschêl. E que in üna cited dal desert. Tres üna geniela construcziun da chanels gniva purteda l’ova da las muntagnas fin in cited e süllas terrassas. Perche avregia Semiramis vulieu lascher construir quists stupends zardins cun plauntas multifaras? Ella avregia gieu la listessa brama ed il listess svung da creer qualchosa da bel scu las masseras ed ils zardiniers da noss temp. Passand per il cumün sun be buocha avierta a vzair tuot que chi vain cultivo, tuot que chi crescha e flurescha. Eau am met avaunt cha l’orma da tuot quels e quellas chi faun cun chüra e zeli quista lavur es pelvaira eir plain culuors. Quist’imegna pudess valair eir per minchün da nus chi tschercha da svilupper ils talents da sia orma. Scu pudessans ils cultiver? D’inuonder pigliains l’ova chi do al spiert il curaschi da crescher? La nudritüra per quist zardin intern saregia tuot que chi es bel e ans fo plaschair. Que po esser üna poesia, üna melodia, ün inscunter cun amihs ed amias, ma surtuot avair temp e temp per tadler a se stess. Eau m’imaginesch cha mieu cour es ün zardin fich multifar. Na be cun fluors, ma eir lös d’inchaunt cun müs-chel verdin, cun bels bös-chs, cun ün lej. Tiers vegnan alura eir ils splers, ils utschels e otras bes-chas, e mieu cour dvainta üna spezcha da paradis, saviand cha il cour es collio cun tschêl e terra, ün fluid divin. «Passand per il cumün sun be buocha avierta a vzair tuot que chi vain cultivo, tuot que chi crescha e flurescha.» Important es eir cha in mieu cour poss metter na be ils bels sentimaints, ma eir tuot il rest: cordöli, rabgia, tschertas noschdets, cuort – tuot que chi am conturbla. La müravaglia es cha’l cour accepta tuot e’l transmüda in bellezza. Eau giavüsch cul Psalm 20/5 a tuot las zardinieras e massers: Il Segner at dess conceder ils giavüschs da tieu cour ed accumplir tuot que cha tü pigliast per mauns! Anna Ratti è naschida e creschida si a Malögia, ha passentà la vita en divers lieus cun varsaquantas professiuns, e viva oz puspè en Bregaglia. En collavuraziun cun RTR publitgescha la FMR adina en la davosa ediziun da gasetta da l’emna il «Pled sin via». Quel è alura era d’udir mintgamai la dumengia tar RTR, en l’emissiun «Vita e cretta».

La Fundaziun de Planta organisescha daspö ün pêr ans ün inscunter, inua cha la lingua rumauntscha sto i’l center. Quist an ho lö l’inscunter ils 17 da lügl 2021 da las 13.00 fin las 17.00 illa Chesa Planta a Samedan. Quist an vegnan festagios trais giublieums - il dret da vuscher da las duonnas, la fundaziun da la revista satirica «Il Chardun» ed il 90evel anniversari da Jacques Guidon als 22 lügl 2021. In connex cul dret da vuscher da las duonnas vegnan tematisedas las duonnas illa politica, illa cumünaunza ed illa litteratura. A faun part Aita Zanetti-Stalvies, Silva Semadeni, Bettina Secchi-Fluor, Baldina Cantieni Kobi ed Annemieke Buob. Cun Angelo Andina, Baldina Cantieni Kobi, Jost Falett, Göri Klainguti e Bettina Secchi-Fluor es la seguonda part dal zievamezdi dedicheda al «Chardun» ed a sia rolla illa pressa rumauntscha, sia funcziun da chesa editura e si’influenza illa politica cumünela, regiunela e chantunela. Ils trais chantautuors engiadinais Angelo Andina, Curdin Nicolay e Paulin Nuotclà cumpletteschan il zievamezdi. A la fin ho lö ün omagi al fundatur e redactur dal «Chardun», Jacques Guidon. Il discuors cun el fo Chasper Pult. A vain giavüscho da s’annunzcher fin marculdi, ils 14 lügl 2021 suot info@chesaplanta.ch u 081 852 12 72.

L’Academia Engiadina SA a Samedan preschainta üna situaziun stabila per l’an 2020. Ün an chi d’eira suot l’insaina da flexibilited e stabilited, scu cha la scoula scriva in üna comunicaziun a las medias. Il richev da gestiun ed il cuosts da fatschenta sun illa media dals ans passos. La circulaziun dal chapitêl ho pudieu gnir augmento per 52,3% a 721738 francs. Scu tar tuot las scoulas ho influenzo la pandemia eir l’instrucziun a l’Academia Engiadina. Infra cuort temp ho stuvieu gnir müdo al «distance-learning» a la scoula media ed a la Scoula ota per turissem. Adonta cha l’an da scoula 2020/21 ho pudieu gnir lantscho illas staunzas da scoula, ho stuvieu la scoula ota per turissem darcho müder i’l modus da distanza fin tar la fin da l’an da scoula. Totelmaing 213 scolaras e scolars, 171 studentas e students e 568 partecipants dals cuors haun visito l’Academia Engiadina düraunt l’an passo. Eir per l’avegnir voul la scoula perseguiter ils böts chi sun gnieus fixos dal 2020 a reguard il marcho, process, collavuraturs e finanzas. «Ils resultats dal process da strategia vegnan preschantos a la radunanza generela dal 2022», disch Thomas Malgiaritta, president dal cussegl administrativ da l’Academia Engiadina. L’Academia Engiadina preschainta ün bilauntsch positiv.