Novas reglamentaziuns per la pestga grischuna

La regenza grischuna ha deliberà ils decrets executivs davart la lescha chantunala da pestga. Els ntran en vigur a l'entschatta 2002 ensemen cun la lescha chantunala da pestga. En cumparegliaziun cun las prescripziuns actualas portan els insaquantas novaziuns essenzialas.

I sa tracta concretamain dals suandants decrets executivs: l'ordinaziun chantunala da pestga, l'ordinaziun davart las taxas da patenta sco er las prescripziuns da manaschi per la pestga.

Conuschientschas da la pestga èn necessarias

Temas da l'ordinaziun chantunala da pestga èn surtut la reglamentaziun da las proceduras da permissiun ed auters decurs administrativs. Pestgaders e pestgadras che prendan per l'emprima giada ina patenta annuala u mensila en il chantun Grischun ston cumprovar en il futur lur conuschientschas da la pestga. Sco cumprova vegnan renconuschids la frequentaziun dal curs chantunal da scolaziun, il brevet svizzer da pestgader da sport, certificats da qualificaziun d'auters chantuns u pajais u ina pratica da pestga cumprovada. Ils curs da scolaziun vegnan organisads en collavuraziun cun la federaziun chantunala da pestga. A partir da l'onn proxim ston ins ultra da quai dumandar la permissiun da l'inspecturat da pestga per metter ora peschs en auas privatas cun peschs.

Taxas da patenta per esters

Las taxas da patenta per persunas cun domicil en il chantun vegnan gia regladas definitivamain en la lescha chantunala da pestga. En la nova ordinaziun da taxas han ins pia anc stuì fixar las taxas per pertgadras e pestgaders esters sco er per las patentas da giuvenils. Per la patenta annuala e mensila èn las taxas per esters dublamain uschè autas sco las taxas per pestgaders indigens. Perencunter è la differenza pli pitschna tar las patentas a curta durada. Giuvenils da 14 e 15 onns pajan mintgamai la mesadad da las taxas da patenta per creschids.

Utilisaziun adattada tras prescripziuns differenziadas

Las disposiziuns essenzialas davart l'exercitar la pestga èn fixadas en las prescripziuns da manaschi da la pestga. Las prescripziuns novas èn vegnidas elavuradas tenor ils sequents princips: Disposiziuns unifitgadas per tut las regiuns, crear instruments per pudair reagir a moda flexibla en cas da midadas a curt termin, disposiziuns uschè simplas sco pussaivel davart ils utensils da pestga sco er prescripziuns da protecziun differenziadas concernent la mesira dal pesch e la quantitad da peschs, per garantir in'utilisaziun confurma ed optimala dals effectivs da pesch. En l'interess da la protecziun da las spezias èn protegidas las spezias da pesch periclitadas sco il nas, la striola, il barbet ed il rambot sco er tut ils giombers indigens.

La stagiun da pestga dura en l'entir chantun dal 1. da matg fin ils 15 da settember. Excepziuns valan sulettamain anc per il Rain da la punt da Tardis engiu, nua che la pestga vegn averta gia il 1. da favrer en cunvegnientscha cun il chantun Son Gagl, sco er per l'En inclusiv las auas lateralas, nua che la stagiun da pestga entschaiva pir il 1. da zercladur per proteger las litschalas. Las reglamentaziuns spezialas da fin uss per la Bergiaglia e l'Engiadin'ota èn vegnidas abrogadas.

Ins tegna quint da la creschientscha differenta dals peschs en las singulas auas cun l'introducziun da las mesiras dal pesch differenziadas. Tar la litgiva d'ual è fixada la mesira dal pesch en las auas giu en la val sco fin uss cun 24 cm, en auas situadas pli ad aut vegn dentant reducida la mesira minimala a 22 cm. Tras quai po vegnir garantida ina meglra utilisaziun dals effectivs tras cumpensaziun da la mortalitad natirala, senza ch'il process da fregar natiral vegnia periclità. En singuls lais cun effectivs memia gronds e furmas degeneradas vegn desistì da la mesira dal pesch per tschertas spezias da peschs. Questa mesira gida a promover la creschientscha dals peschs tras ina reducziun dals effectivs. En las medemas auas sco er en singuls lais artifizials che vegnan schubregiads regularmain vegn ultra da quai abrogada la limitaziun dal dumber da peschs. Per las spezias da peschs importadas sco p. ex. il salmelin d'ual e la litgiva giaglia na datti pli naginas limitaziuns da pestga, cun excepziun d'insaquantas auas al cunfin. Ultra da quai vegnan mantegnids ils contingents per di da fin uss sis peschs nobels en las auas currentas resp. 20 peschs nobels en ils lais da l'Engiadin'ota.

Introducziun d'ina statistica da pestga

La midada la pli marcanta concerna l'introducziun d'ina statistica da pestga. Quai correspunda ad in vegl giavisch da la federaziun chantunala da pestga. En il futur vegnan ils pestgaders e las pestgadras obligads d'inscriver ils peschs immediatamain suenter la pestga en la statistica. Cun la statistica da pestga che vegn manada exactamain vegnan ils pestgaders a prestar ina contribuziun essenziala a la procuraziun da la basa.

Cun la lescha chantunala da pestga e las disposiziuns executivas han ins creà in instrument actual per proteger ils spazis da viver e l'utilisaziun persistenta dals effectivs da peschs. Fin l'entschatta da la stagiun da pestga vegn l'inspecturat da chatscha e pestga ad infurmar detagliadamain ils pestgaders e las pestgadras davart las novaziuns essenzialas en la legislaziun.

En l'administraziun chantunala sa furma in uffizi da cultura

La regenza creescha en il departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient in nov post da servetsch cun il num uffizi da cultura (UdC). A partir dal december vegnan transferidas las partiziuns actualas per dumondas da cultura e medias e la chasa editura per meds d'instrucziun en il nov uffizi da cultura.

Da las vischnancas

Ils regulativs ed ils plans per las zonas da protecziun per las funtaunas en la Val Milà ed en la Val Strem basegnadas da la Corporaziun Fontauna s. Gions, vischnanca da Tujetsch, vegnan approvads.

Fatgs dal persunal

Raffaella Adobati, naschida 1971, da Melide, domiciliada a Cuira, translatura tar la chanzlia chantunala, daventa a partir da schaner 2002 coordinatura dal servetsch da translaziun.

Gremi: departament da construcziun, traffic e selvicultura dal Grischun

Funtauna: rg inspecturat da chatscha e pestga

Data:15.11.2001