Las cumpetenzas da l'uffizi per il traffic sin via vegnan reglads da nov

Las cumpetenzas da l'uffizi per il traffic sin via ch'eran fin ussa regladas be a moda punctuala ed incumpletta èn vegnidas formuladas da nov. La regenza approvescha la revisiun parziala correspundenta da l'ordinaziun executiva tar l'ordinaziun dal cussegl grond davart la lescha federala davart il traffic sin via (OERtLTV)

Las cumpetenzas da l'uffizi per il traffic sin via èn regladas en la legislaziun executiva da la LTV be a moda punctuala ed incumpletta. A l'uffizi per il traffic sin via èn bain attribuids en quella ina massa cumpetenzas, ma ses catalog dad incumbensas è anc bler pli vast. Perquai èsi stà necessari d'actualisar legalmain il catalog da cumpetenzas da l'uffizi. Quai è vegnì cuntanschì cun ina revisiun parziala da l'ordinaziun executiva tar l'ordinaziun dal cussegl grond davart la lescha federala davart il traffic sin via. Tar questa revisiun èn vegnids adattads differents artitgels als fatgs effectivs. Igl è vegnì tegnì quint er dals princips da l'essenzialisaziun e da la flexibilisaziun da la legislaziun e da l'applicaziun dal dretg.

Consultaziun da la confederaziun

En sia posiziun davart la situaziun actuala dals vagants en Svizra menziunescha la regenza al secretariat da stadi da l'economia (seco) ch'i na saja d'annunziar nagins eveniments spezials en connex cun ils vagants svizzers. En il chantun Grischun stattan a disposiziun als vagants svizzers duas plazzas stablas e tschintg plazzas da passagi, als vagants da l'exteriur stat a disposiziun ina plazza da passagi. Leschas u directivas chantunalas concernend il diever da plazzas da passagi e da plazzas stablas na datti betg. La pratica per il diever da las plazzas da passagi s'ha etabilda en quel senn che las plazzas da passagi stattan a disposiziun als vagants da l'avrigl fin l'october per ina taxa correspundenta. En las scolas nua ch'i vegnan instruids uffants da vagants èsi daventà usit ch'ils magisters dattan pensums als uffants ch'èn sin viadi cun lur geniturs. Ils uffants tramettan ils pensums fatgs enavos als magisters per als laschar curreger. En connex cun vagants da l'exteriur ha la polizia stuì intervegnir en ils onns passads differentas giadas en la Val dal Rain grischuna ed en la Val Mesauc, perquai che vagants da l'exteriur s'avevan stabilisads illegalmain sin terren public u privat. En vista a la muntada naziunala da questa tematica spetga la regenza sin quest sectur pli bler engaschament da la confederaziun sin il champ politic.

Linguas a la scol'auta professiunala da pedagogia (SAP)

En il center da las incumbensas da la SAP stat la scolaziun da persunas ch'instrueschan en l'intschess tudestg, rumantsch e talian dal chantun. Sin ils secturs da las linguas pretendan ils plans da las cundiziuns da studi da tut las studentas e dals students la frequentaziun obligatoria dals roms emprima lingua e segunda lingua chantunala. Il rinforz da las cumpetenzas en l'emprima lingua e la promoziun da la cumpetenza en la segunda lingua chantunala duai esser ina finamira centrala da la furmaziun a la SAP. La direcziun dal project da la SAP è s'occupà intensivamain da questa problematica ed ha engaschà ina gruppa da lavur preparatoria, en la quala eran represchentadas er las organisaziuns linguisticas. Questa gruppa da lavur ha definì ils interess principals per ina SAP plurilingua grischuna e formulà las directivas per realisar quella. Questas directivas èn vegnidas approvadas da la regenza sin dumonda da la direcziun dal project da la SAP. Las directivas pretendan da la SAP ina cultura plurilingua. Tranter auter pretendan ellas er ch'i vegnia applitgà 50 pertschient dals arranschaments per ils students da lingua taliana en scola per talian, per ils students da lingua rumantscha ina part correspundenta da 30 pertschient. Sis dals otg praticums previs duain avair lieu en l'intschess da l'emprima lingua, almain in en l'intschess dal segund linguatg correspundent.

Olympia Bob Run San Murezzan-Schlarigna

Las vischnancas da San Murezzan e da Schlarigna, l'uniun da cura e traffic San Murezzan sco er Celerina Tourismus han fundà la fin dal 2001 ina societad simpla cun la suandanta intenziun: "La societad ha la finamira da promover las disciplinas bobsleigh, skeleton e scarsolar sco er dad organisar occurrenzas naziunalas ed internaziunalas sin il vial da bob San Murezzan-Schlarigna". Per cuntanscher questa finamira er en l'avegnir sto il vial da bob vegnir adattà a las pretaisas internaziunalas. Per quest intent èn necessarias en ils proxims quatter onns investiziuns totalas da 5.7 milliuns francs. Il departament federal da defensiun, protecziun da la populaziun e sport ha garantì en il rom dal concept dals implants da sport d'impurtanza naziunala (CISIN) ina contribuziun d'investiziun unica da dus milliuns francs als custs per l'adattaziun architectonica ed al schlargiament dal vial da bob. La societad simpla vegn a sa participar cun ina contribuziun da 3.25 milliuns francs. La radunanza communala da Schlarigna vegn a decider la fin da matg davart la participaziun. La votaziun dal pievel correspundenta ha lieu a San Murezzan ils 2 da zercladur. La regenza garantescha a la societad simpla Olympia Bob Run San Murezzan-Schlarigna ina contribuziun da 450'000 francs per la renovaziun dal vial da bob. Resalvada è l'approvaziun dals credits necessaris tras il cussegl grond sco er tras las vischnancas da San Murezzan e da Schlarigna. L'import vegn assegnà en etappas entaifer ils proxims quatter onns.

Da las vischnancas e las regiuns

La cunvegna per pussibilitar a scolaras e scolars da la Val Mesauc da frequentar scolas medias sco er scolas prefessiunalas e scolas autas dal Tessin vegn approvada. La cunvegna mantegna tematicamain las finamiras principalas da la cunvegna dal 1994. Ella tegna quint da la cunvegna interchantunala entrada en vigur ils onns passads. La finala prevesa ella in augment da las contribuziuns da ca. diesch pertschient ch'il chantun paja per giuvenils da la Val Mesauc che frequentan en il chantun Tessin ina scola ch'è cumpigliada sin il champ d'applicaziun da la cunvegna.

A la vischnanca da Samedan vegn concedì la permissiun da manar definitavamain la scola bilinga (rumantsch/tudestg) en il senn d'in experiment da scola "Promoziun da la bilinguitad rumantsch-tudestga en la scola populara ed en la scolina". Sin fundament da las experientschas positivas ch'èn sa verifitgadas cun l'experiment da scola e suenter che las directivas per manar scolas bilingas èn vegnidas relaschadas, ha la dumonda correspundenta da la vischnanca da Samedan pudì vegnir resguardada.

Il project "Forstwerkhof Cazis" vegn approvà. Dals custs cun dretg da subvenziuns da 450'000 francs vegn garantida ina contribuziun dal chantun da 20% u da maximal 90'000 francs.

Projects da construcziuns da vias

Per differents projects da construcziuns da vias en il chantun vegnan concedids credits d'in import total da stgars 4 milliuns francs (acquisiziun da terren A 13, Mesocco Sud-Pian San Giacomo, sortida provosoria Benabbia; lavurs da cuvrida via dal Gelgia, correctura da la via Burvagn-Cunter; acquisiziun da terren via dal Partenz, sviament Saas, Trun Pagrüeg; lavurs d'impressari a la via da la Surselva dal maun dretg dal Rain, Versomi-Bergli; mantegniment da la via da Stussavgia, Egschi-Mura; lavurs d'impressari via da Scanvetg, St. Peter-Langwies, Frauentobelbrücke; lavurs da construcziun e da cuvrida da la via da colliaziun Glion-Schnaus, Strada, en il vitg).

Tuor de Suisse 2002

La Tour de Suisse è l'onn 2002 durant trais dis sin turnea en il chantun Grischun. Lieus d'arriv da las etappas èn Domat (ils 20 da zercladur) e Samignun (ils 21 da zercladur). Cuira è lieu da partenza da l'etappa (ils 22 da zercladur). Als organisaturs da la Tour de Suisse (IMG Suisse SA) vegn dà la permissiun da duvrar la ruta previsa en il chantun Grischun tenor il plan dal traject. En quels trais dis èsi programà tranter auter da surmuntar il Luzisteig, il pass dal Flüela sco er il pass dal Lucmagn.

Contribuziuns dal fond da la lottaria naziunala

Dals meds da la lottaria naziunala interchantunala vegnan contribuids en tut 35'000 francs per l'ediziun dal cudesch "Richard la Nicca - Bilder der Baukunst" tras ils servetschs psichiaters dal Grischun a chaschun da la restauraziun e construcziun nova da la clinica psichiatrica dal Beverin e per la cumpra da la rosetta entagliada "Graubünden" da Marco Walli tras la Pro Prättigau.

Per acquistar objects che vegnan ingiantads da la collecziun Margaritha Schreiber-von Albertini survegn la Fundaziun Museum retic ina contribuziun da 50'000 francs or dal fond da la lottaria naziunala. Ils objects èn in vair enritgiment da la collecziun dal Museum retic ed ina cumplettaziun ideala dals objects da la collecziun Schreiber-von Albertini ch'èn gia avant maun.

A la plaiv da Tumegl vegn concedì ina contribuziun da 142'000 francs per acquistar duas parcellas per il mantegniment dal stabiliment da la baselgia Sogn Murezi. Ils meds vegnan prendids or dal fond da la lottaria naziunala. Cun quels po vegnir mantegnida ina plazza d'exchavaziuns archeologicas d'impurtanza naziunala.

Fundaziun dr. Stephan à Porta

Dal retgav net 2002 da la Fundaziun dr. Stephan à Porta, Turitg, vegn repartì en tut in import da 260'000 francs a las suandantas instituziuns da beneficenza: cuminanza da lavur la Capriola, project Cosmea, Caritas svizra post d'integraziun, uniun per la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia, ovra da giuventetgna Rezia, tgira d'uffants Engiadina, federaziun grischuna d'impedids - servetsch da transport per impedids, Pro Juventute Grischun - dis da visita accumpagnads, crusch cotschna dal Grischun - post da cussegliaziun per dumondas da daivets.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 02.05.2002