Communicaziun da la regenza dals 10 da december 2009

L'iniziativa chantunala dal pievel "Per elecziuns pli gistas en il cussegl grond" (iniziativa da proporz) è reussida cun 4'205 suttascripziuns valaivlas. Quai ha la regenza grischuna constatà a chaschun da sia ultima sesida. Plinavant ha ella tractà la consultaziun a la confederaziun tar la lescha federala da chauns planisada.

L'iniziativa chantunala dal pievel "Per elecziuns pli gistas en il cussegl grond" è reussida

L'iniziativa chantunala dal pievel "Per elecziuns pli gistas en il cussegl grond" (iniziativa da proporz) è reussida cun 4'205 suttascripziuns valaivlas. Quai ha constatà la regenza grischuna. L'iniziativa dal pievel, inoltrada ils 26 da november 2009, è vegnida redigida sco iniziativa constituziunala en furma d'in sboz elavurà. Resguardond ils termins legals vegn l'iniziativa surdada a la chanzlia chantunala per l'ulteriura elavuraziun en il rom dals conclus da princip da la regenza.

Il sboz per ina lescha federala da chauns vegn crititgà

La regenza grischuna refusa la furma actuala dal sboz per ina lescha federala da chauns. Quel sa basa sin ina iniziativa parlamentara che pretenda in scumond da pitbulls. Sco quai che la regenza menziunescha en sia resposta da consultaziun a la cumissiun cumpetenta dal cussegl dals chantuns sto vegnir prendida en mira in'armonisaziun da las reglas legalas davart ils chauns en Svizra. Il sboz da la lescha n'è dentant betg madir e cuntegna disposiziuns che ston vegnir refusadas cleramain.

La regenza s'exprima ultra da quai cunter la fixaziun d'ina glista lianta da las razzas e dals tips da razzas. Quai chaschuna ina segirezza faussa perquai ch'il potenzial da periclitaziun dal chaun vegn determinà mo per ina pitschna part tras la razza. L'execuziun en in chantun rural na po ultra da quai betg sa drizzar tenor ina glista da razzas. Ina tala glista na satisfa numnadamain betg a la pratica dal mintgadi. La finala vegn refusada in'obligaziun da dumandar ina permissiun per tegnair chauns "potenzialmain privlus", perquai ch'i n'è betg pussaivel da classifitgar precedentamain ils chauns che valan sco potenzialmain privlus. Dond ina permissiun vegniss ultra da quai delegada a l'autoritad cumpetenta ina responsabladad ch'i na dettia nagins incaps cun tals chauns permess.

Da vischnancas e da regiuns

San Murezzan:

La revisiun parziala da la planisaziun locala davart il territori "Stille" da la vischnanca da San Murezzan dals 27 da settember 2009 vegn approvada.

Lostallo:

Il project "Auzar il rempar Riale San Giorgio" sin il territori da la vischnanca da Lostallo vegn approvà. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 17'000 francs.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Uniun d'interess turistic da las vischnancas dal Surses:

A l'uniun d'interess turistic da las vischnancas dal Surses vegn concedì – en il rom da la nova politica regiunala da la confederaziun – in emprest da 310'000 francs per la via da scarsolar resp. per la via da velos da muntogna a Savognin. Ultra da quai vegn garantida ina contribuziun chantunala da 52'185 francs.

Tgira da monuments:

Il chantun sa participescha cun totalmain 213'500 francs vi da dus projects da la tgira da monuments. Sustegnidas vegnan la restauraziun cumpletta da la chasa d'abitar "Türelihus" a Valendau sco er la restauraziun dals plauns sura e dal tetg da la chasa d'abitar e da fatschenta a la Herrengasse a Cuira.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 809'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via naziunala A13: lavurs d'impressari, punt dal Rain posteriur

- via naziunala A28: acquist da terren per il sviament da Küblis

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

10.12.2009