150.200

Ordinaziun davart ils dretgs politics en il chantun Grischun (ODPC)

dals 20-09-2005 (versiun dals 01-01-2024)

sa basond sin l'art. 45 al. 1 da la constituziun chantunala1) e sin l'art. 104 da la lescha davart ils dretgs politics en il chantun Grischun2)

relaschada da la regenza ils 20 da settember 2005

1. Register electoral

Manar il register

Art. 1 1 La suprastanza communala designescha ina persuna che maina il register electoral e che fa las attestaziuns dal dretg da votar.

Furma *

Art. 2 1 Il register electoral sto vegnir manà cun agid da l'elavuraziun electronica da datas (EED). La soluziun dad EED sto permetter il transfer electronic da las datas al sistem chantunal da votaziun electronica. * 2 … *

Funcziun, cuntegn

Art. 3 1 Il register electoral è la basa exclusiva da la votaziun. Il dretg da votar po vegnir exequì mo da las persunas ch'èn inscrittas en il register.

2 Il register electoral cumpiglia tut las persunas cun dretg da votar en chaussas federalas, chantunalas, regiunalas e communalas. *

1) DG 110.100 2) DG 150.100 * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch

1

150.200

Transfer da datas

Art. 3a * 1 Sin dumonda dal chantun èn las vischnancas obligadas da transferir ad el gratuitamain e sin via electronica las datas dal register electoral ch'èn necessarias per endrizzar in register electoral chantunal virtual e temporar sco premissa per la votaziun electronica.

Datas dal register, basa

Art. 4 * 1 Per mintga persuna cuntegna il register electoral las indicaziuns ch'èn necessarias per identifitgar ella sco er las indicaziuns davart ses dretg da votar e d'eleger, e quai tenor la glista da las caracteristicas da la confederaziun per l'armonisaziun dals registers e tenor las normas da l'uniun per la determinaziun dals standards dal e-government (eCH).

2 Il register electoral sa basa sche pussaivel sin las datas dal register d'abitantas e d'abitants.

Persunas che sa tiran natiers

Art. 5 1 Nagin na dastga esser inscrit a medem temp en il register electoral da pliras vischnancas. Sche las premissas legalas èn avant maun, ston persunas che sa tiran natiers vegnir inscrittas en il register electoral immediatamain suenter l'annunzia poliziala.

2 La persuna che maina il register s'infurmescha tar la vischnanca da provegnientscha davart fatgs ch'èn eventualmain decisivs per giuditgar la persuna che sa tira natiers.

Stritgadas

Art. 6 1 Persunas che han effectivamain dà si lur domicil en la vischnanca, ston vegnir stritgadas en il register, e quai er, sch'ellas n'han betg annunzià lur partenza.

Invista

Art. 7 1 Il dretg da prender invista po vegnir refusà u restrenschì, sch'il register electoral vegn duvrà per preparar u per realisar senza disturbi in'elecziun u ina votaziun.

Recurs

Art. 8 1 Sin dumonda da las persunas pertutgadas ston ordinaziuns che concernan inscripziuns, stritgadas e l'invista vegnir motivadas e communitgadas en scrit tras la persuna che maina il register. Questas ordinaziuns pon vegnir contestadas cun in recurs cunter il dretg da votar.

2

150.200

2. Certificat dal dretg da votar e cedels da votar

Art. 9

Certificat dal dretg da votar 1. cuntegn, perdita *

1 Il certificat dal dretg da votar vegn emess sin basa dal register electoral e cuntegna:

las indicaziuns necessarias per identifitgar senza dubi la persuna cun dretg da a)

votar;

la data da l'elecziun u da la votaziun;

ina rubrica da suttascripziun per la votaziun per correspundenza u per la votaziun substituida.

b)

c)

2 Sch'ina persuna cun dretg da votar fa valair ch'ella n'haja betg survegnì u ch'ella haja pers ses certificat dal dretg da votar, sto vegnir emess per ella in duplicat ch'è marcà correspundentamain.

2. producziun, consegna

Art. 9a * 1 Ils certificats dal dretg da votar per la votaziun electronica vegnan laschads producir tras il chantun e tramess per posta a las persunas cun dretg da votar. Ils custs resultants vegnan surpigliads da las vischnancas. * 2 … *

Cedels da votar, bul da controlla

Art. 10 1 Las vischnancas, en lur chaussas er las regiuns, pon prescriver ch'ils cedels da votar vegnian munids cun in bul, avant che consegnar quels a las persunas cun dretg da votar, e che cedels da votar che na portan betg quest bul na sajan betg valaivels. * 2 Las vischnancas pon prescriver ch'ils cedels da votar stoppian vegnir bullads il mument da la votaziun sin la vart davos e che cedels da votar che na portan betg quest bul da controlla na sajan betg valaivels.

Consegna dals cedels da votar

Art. 11 1 Sch'ina persuna cun dretg da votar fa valair a temp, quai vul dir avant che l'urna vegn serrada, ch'ella n'haja betg survegnì u ch'ella haja pers ils cedels da votar, ston tals vegnir consegnads ad ella.

2 Ils dis da votaziun e d'elecziun sto vegnir mess a disposiziun in dumber adequat da cedels da votar uffizials en ils locals da votaziun.

3

150.200

3. Plazzar e serrar l'urna

Avrir e serrar l'urna

Art. 12 1 La suprastanza communala fixescha las uras per l'avertura da l'urna durant ils dis ch'èn prescrits per la votaziun, e quai tenor las relaziuns localas. Ella fixescha il dumber ed il lieu da las urnas plazzadas. Las persunas cun dretg da votar ston vegnir orientadas a temp en chaussa tras ina communicaziun publica.

2 Sch'ina votaziun chantunala u federala ha lieu il medem mument sco ina radunanza communala, sto l'urna vegnir serrada al cumenzament da la radunanza.

Annunzia dals resultats communals

Art. 13 1 Ils resultats communals ston vegnir annunziads per telefon fin il pli tard a las 13.30 a la chanzlia chantunala tenor il formular consegnà.

4. Facilitaziun per votar

Publicaziun

Art. 14 1 Las prescripziuns davart las facilitaziuns per votar ston vegnir publitgadas da la suprastanza communala avant mintga votaziun u elecziun en moda adequata.

Votaziun anticipada

Art. 15 1 La suprastanza communala fixescha il dumber ed il lieu da las urnas che ston vegnir avertas ils dis precedents prescrits durant in tschert temp, ubain l'uffizi communal, nua che las persunas cun dretg da votar pon consegnar il cedel da votar en ina cuverta serrada.

2 Ella ordinescha plinavant la conservaziun da las cuvertas da votar consegnadas che ston vegnir messas a disposiziun serradas al biro da votaziun e procura per la garanzia dal secret da votaziun, per l'impediment d'abus e per la registraziun regulara da tut ils cedels da votar.

Art. 16

Votaziun per correspundenza 1. princip

1 La votaziun per correspundenza po succeder per posta u cun bittar la cuverta en ina chascha da l'administraziun communala inditgada da la suprastanza communala.

2. proceder

Art. 17 1 Tgi che elegia u votescha per correspundenza, sto – cun resalva dals cas numnads en l'artitgel 21 – emplenir persunalmain ses cedel electoral u ses cedel da votar, al metter en la cuverta da votar e serrar quella. Per pliras votaziuns che han lieu il medem mument vegn duvrada in'unica cuverta da votar.

4

150.200

2 La cuverta da votar serrada, sin la quala i na dastga betg vegnir scrit, sto alura vegnir messa en la cuverta da consegna, eventualmain ensemen cun il certificat dal dretg da votar. Il certificat dal dretg da votar u la cuverta da consegna sto vegnir suttascrit. Suenter sto la cuverta da consegna vegnir serrada e consegnada a temp a la vischnanca.

3. tractament

Art. 18 1 L'uffizi communal examinescha las cuvertas da consegna entradas areguard il dretg da votar da sia speditura u da ses speditur, las avra, tegna en salv las cuvertas da votar serradas e las metta a disposiziun al biro da votaziun per las avrir e dumbrar.

2 Las vuschs nunvalaivlas ch'èn vegnidas inoltradas per posta ston vegnir munidas cun ina remartga correspundenta e tegnidas en salv uffizialmain fin a la scadenza dal termin da recurs cunter il resultat da la votaziun. Ils cedels da votar ed ils cedels electorals pertutgads èn nunvalaivels e ston vegnir inditgads sco tals, cur ch'ils resultats vegnan eruids.

4. secret da votaziun

Art. 19 1 Tar la votaziun per correspundenza exista il medem dretg da garanzia dal secret da votaziun sco tar la votaziun a l'urna.

5. consegna da la cuverta da votar e da la cuverta da consegna

Art. 20 1 La cuverta da votar e la cuverta da consegna sco er eventuals formulars vegnan consegnads gratuitamain da la vischnanca a las persunas cun dretg da votar.

2 La chanzlia chantunala metta a disposiziun gratuitamain a las vischnancas ed a las regiuns il dumber necessari da cuvertas da votar, da cuvertas da consegna e d'eventuals ulteriurs documents. Las vischnancas e las regiuns pon dentant er prevair atgnas soluziuns che ston però ademplir las pretensiuns tenor l'artitgel 17. *

Substituziun da persunas invalidas

Art. 21 1 La persuna da confidenza autorisada ha d'emplenir ils cedels electorals u ils cedels da votar tenor las instrucziuns da la persuna substituida. Suenter po la votaziun succeder a l'urna u per correspundenza.

2 A l'urna pon ils cedels vegnir consegnads da la persuna da confidenza en ina cuverta, preschentond il plainpudair.

3 La suprastanza communala designescha l'organ communal ch'è cumpetent per emetter e per examinar periodicamain il plainpudair.

4 En cas d'ina votaziun per correspundenza ston vegnir inditgads sin la cuverta da consegna – ultra da l'adressa da la persuna cun dretg da votar – er il num, l'adressa e la suttascripziun da la persuna da confidenza.

5

150.200

5. Emprovas cun la votaziun electronica (e-voting) *

Responsabladad, cumpetenzas e surveglianza *

Art. 21a * 1 La Chanzlia chantunala ha la responsabladad generala per l'andament correct da scrutinis cun votaziun electronica en il chantun e surveglia las regiuns, las dretgiras regiunalas e las vischnancas. * 2 En spezial decretescha ella las directivas necessarias che valan per las regiuns, per las dretgiras regiunalas e per las vischnancas per realisar scrutinis cun votaziun electronica. * 3 Las regiuns, las dretgiras regiunalas e las vischnancas exequeschan las incumbensas ch'ellas han survegnì en connex cun scrutinis cun votaziun electronica. *

Art. 21b *

Procedura d'annunzia e da disditga per la votaziun electronica 1. post d'annunzia e termin

1 Annunzias e disditgas per la votaziun electronica ston vegnir inoltradas a la vischnanca da domicil (domicil politic) da la persuna cun dretg da votar.

2 Annunzias e disditgas pon vegnir resguardadas fin 8 emnas avant ina data da votaziun u d'elecziun. Avis retardads vegnan resguardads per la surproxima votaziun u elecziun.

2. excepziuns

Art. 21c * 1 Persunas cun dretg da votar annunziadas, ch'èn impedidas da votar en moda regulara sin via electronica a chaschun d'in scrutini, pon communitgar quai a la vischnanca da domicil.

2 Sche la persuna annunziada preschenta in motiv d'impediment objectiv u subjectiv, sto la vischnanca far ina controlla areguard vuschs dublas.

3 Sche la controlla mussa, che la persuna annunziada n'ha betg anc votà sin via electronica, dastga ella votar per correspundenza u a l'urna.

Datas per scrutinis supplementars

Art. 21d * 1 La Chanzlia chantunala fixescha las datas supplementaras, a las qualas scrutinis cun votaziun electronica èn pussaivels ordaifer las datas da votaziun da la Confederaziun.

2 Ella communitgescha publicamain questas datas il pli tard il mars da l'onn precedent.

Consegna dals projects per scrutinis regiunals e communals

Art. 21e * 1 Per scrutinis cun votaziun electronica ston las regiuns, las dretgiras regiunalas e las vischnancas consegnar lur projects sin via electronica tenor las directivas da la Chanzlia chantunala.

6

150.200

Avertura e serrada da l'urna electronica

Art. 21f * 1 L'urna electronica vegn averta il quartultim glindesdi avant la dumengia da votaziun u d'elecziun a las 12.00 e serrada la sonda avant la dumengia da votaziun u d'elecziun a las 12.00.

2 Decisiv per tut las indicaziuns da temp en connex cun la votaziun electronica è il temp svizzer, vul dir il temp da l'Europa Centrala (CET) cun resguardar il temp da stad tenor l'artitgel 15 da la Lescha federala davart la metrologia3) e l'artitgel 2 da l'Ordinaziun davart il temp da stad4).

Art. 21g *

Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting 1. cumposiziun

1 La Regenza elegia – per ina durada da 4 onns – ina Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting (CEVE) che sa cumpona d'almain tschintg commembras e commembers. Or dal ravugl da las commembras e dals commembers nominescha la Regenza la presidenta u il president.

2 Las persunas ch'èn cumpetentas per la realisaziun tecnica dals scrutinis cun votaziun electronica, na dastgan betg far part da la cumissiun.

3 L'elecziun e la cumposiziun da la cumissiun ston vegnir communitgadas publicamain.

4 Ad in scrutini ston cooperar almain trais commembras e commembers da la cumissiun.

2. incumbensas, dretgs ed obligaziuns

Art. 21h * 1 La Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting surveglia e verifitgescha tut ils scrutinis cun votaziun electronica. Ella cooperescha en spezial als suandants pass da la procedura:

a)

b)

2 Ils detagls dals dretgs e da las obligaziuns da la cumissiun sa drizzan tenor il concept approvà da la Chanzlia chantunala concernent la verifitgabladad cumpletta.

metter a disposiziun l'urna;

decodar las vuschs ed eruir ils resultats.

3. secret d'uffizi e da votaziun

Art. 21i * 1 Las commembras ed ils commembers da la Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting ston observar il secret d'uffizi e da votaziun.

4. recusaziun

Art. 21j * 1 Las commembras ed ils commembers da la Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting ston prender recusaziun, sche:

a)

ellas sezzas ed els sezs;

3) CS 941.20 4) CS 941.299.1

7

150.200

b)

c)

d)

lur conjugala u lur conjugal;

la partenaria registrada u il partenari registrà;

ina persuna, cun la quala ellas ed els mainan facticamain ina communitad da vita; u ina persuna parenta e quinada fin al quart grad

e)

candideschan per in'elecziun u han in interess persunal direct en connex cun ina votaziun.

5. indemnisaziun

Art. 21k * 1 En il conclus da nominaziun regla la Regenza l'indemnisaziun da las commembras e dals commembers da la Cumissiun per elecziuns e votaziuns cun e-voting.

Successiun da las candidatas e dals candidats

Art. 21l * 1 La glista da selecziun per la votaziun electronica sto inditgar en successiun alfabetica las candidatas ed ils candidats proponids valaivlamain, e l'emprim las candidatas ed ils candidats ch'eran gia en uffizi.

5a. Procedura d'annunzia per elecziuns da maiorz a l'urna *

Applicaziun da l'informatica

Art. 21m * 1 Il chantun po metter a disposiziun a persunas singulas, a partidas u a gruppaziuns gratuitamain in program d'informatica per l'endataziun electronica da las propostas electoralas. Per esser giuridicamain liantas ston las propostas electoralas vegnir inoltradas sin palpiri.

2 La Chanzlia chantunala decretescha las instrucziuns necessarias.

Custs

Art. 21n * 1 Il chantun, las dretgiras regiunalas e las vischnancas surpiglian ils custs da persunal ed ils custs materials che als resultan en connex cun las proceduras electoralas.

Art. 21o *

Elegibladad da las candidatas e dals candidats, dretg da votar da las sutsegnadras e dals sutsegnaders

1 Las instanzas d'inoltraziun controlleschan l'elegibladad da las candidatas e dals candidats che figureschan sin las propostas electoralas, sco er il dretg da votar da las sutsegnadras e dals sutsegnaders da las propostas electoralas.

Represchentanza da la proposta electorala

Art. 21p * 1 La represchentanza da la proposta electorala po vegnir surpigliada er da candidatas e candidats ubain da las persunas che presidieschan ina partida u ina gruppaziun u che mainan las fatschentas d'ina tala.

8

150.200

2 Ina persuna po surpigliar la represchentanza da pliras propostas electoralas.

3 La represchentanza da las propostas electoralas ha il dretg e l'obligaziun da far – en num da las sutsegnadras e dals sutsegnaders ed en moda giuridicamain lianta – las decleraziuns necessarias per eliminar differenzas.

Inoltraziun da la proposta electorala

Art. 21q * 1 Las propostas electoralas ston arrivar tar l'instanza d'inoltraziun fin il pli tard l'ultim termin d'inoltraziun a las 12.00.

Rectificaziun da la proposta electorala

Art. 21r * 1 Sch'ina persuna ha suttascrit dapli ch'ina proposta electorala, vegn ses num stritgà sin tut las propostas electoralas pertutgadas.

Retratga da la proposta electorala

Art. 21s * 1 Retratgas da propostas electoralas ston arrivar tar l'instanza d'inoltraziun en scrit fin il pli tard l'ultim termin da retratga a las 12.00.

6. Disposiziun finala *

Entrada en vigur, aboliziun dal dretg vertent

Art. 22 1 Questa ordinaziun entra en vigur ensemen cun la lescha davart ils dretgs politics en il chantun Grischun dals 17 da zercladur 20055).

2 Per quest termin vegn abolida l'ordinaziun per manar ils registers electorals e la procedura da votaziun dals 18 da december 19786).

5) 1. da schaner 2006 6) CUL 1978, 419 e midadas tenor il register da la CUL

9

150.200

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Entrada en vigur 01-01-2006 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-01-2015 01-01-2015 01-01-2015 01-01-2016 01-01-2016 01-01-2016 01-01-2017 01-01-2017 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024

Element relasch Art. 2 Art. 2 al. 1 Art. 2 al. 2 Art. 3 al. 2 Art. 3a Art. 4 Art. 9 Art. 9a Titel 5.

Art. 21a Titel 6.

Art. 3 al. 2 Art. 10 al. 1 Art. 20 al. 2 Art. 3 al. 2 Art. 10 al. 1 Art. 9a al. 1 Art. 9a al. 2 Titel 5.

Art. 21a Art. 21a al. 1 Art. 21a al. 2 Art. 21a al. 3 Art. 21b Art. 21c Art. 21d Art. 21e Art. 21f Art. 21g Art. 21h Art. 21i Art. 21j Art. 21k Art. 21l Titel 5a.

Art. 21m Art. 21n Art. 21o Art. 21p Art. 21q Art. 21r Art. 21s

Modificaziun emprima versiun midada dal titel midada aboliziun midada integraziun revisiun totala midada dal titel integraziun midada integraziun integraziun midada midada midada midada midada midada aboliziun midada midada dal titel midada integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun

Publicaziun en la CUL - - - - - - - - - - - - 2015-019 2015-019 2015-019 2016-010 2016-010 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030

Conclus 20-09-2005 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 01-07-2014 01-07-2014 01-07-2014 23-06-2015 23-06-2015 23-06-2015 24-05-2016 24-05-2016 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023

10

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element relasch Art. 2 Art. 2 al. 1 Art. 2 al. 2 Art. 3 al. 2 Art. 3 al. 2 Art. 3 al. 2 Art. 3a Art. 4 Art. 9 Art. 9a Art. 9a al. 1 Art. 9a al. 2 Art. 10 al. 1 Art. 10 al. 1 Art. 20 al. 2 Titel 5.

Titel 5.

Art. 21a Art. 21a Art. 21a al. 1 Art. 21a al. 2 Art. 21a al. 3 Art. 21b Art. 21c Art. 21d Art. 21e Art. 21f Art. 21g Art. 21h Art. 21i Art. 21j Art. 21k Art. 21l Titel 5a.

Art. 21m Art. 21n Art. 21o Art. 21p Art. 21q Art. 21r Art. 21s Titel 6.

Conclus 20-09-2005 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 23-06-2015 24-05-2016 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 02-06-2009 15-08-2023 15-08-2023 23-06-2015 24-05-2016 23-06-2015 01-07-2014 15-08-2023 01-07-2014 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 15-08-2023 01-07-2014

Entrada en vigur 01-01-2006 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-01-2016 01-01-2017 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-07-2009 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2016 01-01-2017 01-01-2016 01-01-2015 01-01-2024 01-01-2015 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2024 01-01-2015

Modificaziun emprima versiun midada dal titel midada aboliziun midada midada midada integraziun revisiun totala midada dal titel integraziun midada aboliziun midada midada midada midada midada integraziun midada dal titel midada integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun integraziun

150.200

Publicaziun en la CUL - - - - - 2015-019 2016-010 - - - - 2023-030 2023-030 2015-019 2016-010 2015-019 - 2023-030 - 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030 2023-030
11