Il consum da laina grischuna duai vegnir augmentà fermamain

Ils proxims onns duai il consum da laina vegnir augmentà per 20 pertschient en il Grischun. Per cuntanscher questa finamira è vegnida fundada l'uniun "Laina grischuna". Il chantun sa participescha a questa organisaziun da tetg.

Tenor il program da la regenza 2001 fin 2004 duai la laina grischuna vegnir promovida intenziunadamain e vegnir duvrada dapli sco material da construcziun e sco funtauna d'energia. La finamira generala è quella d'augmentar il consum da laina per in tschintgavel durant ils proxims diesch onns. Ils proxims quatter onns vegn il chantun a metter a disposiziun daners per sustegnair projects d'impuls correspundents, mesiras da marketing, la lavur da publicitad, exposiziuns e.u.v. Sco cundiziun per il fatg ch'il chantun dat in sustegn finanzial a projects concrets, ha la regenza pretendì che tut las gruppas d'interess ch'èn sa participadas a la chadaina da lain dal Grischun vegnian integradas en la procedura per promover la laina grischuna e ch'i vegnian creadas structuras concisas d'organisaziun. Quai è reussì cun fundar l'uniun "Laina grischuna" l'avust 2000. En il rom da questa organisaziun da tetg ha lieu ina stretga collavuraziun traunter economia forestala ed industria da laina cun l'intenziun d'augmentar fermamain la valur agiuntada or da l'elavuraziun da laina e dal diever da laina en il Grischun. La colliaziun da l'economia forestala e da l'industria da laina vegn beneventada ord vista da l'economia publica e da la politica forestala. Il chantun sa participescha a l'uniun "Laina grischuna" e dumonda quel d'eleger il silvicultur chantunal Andrea Florin en la suprastanza.

1959 è vegnida fundada la cuminanza grischuna d'acziun per la laina. 1997 ha quella midà ses num en "Lignum Grischun". Sin fundament da las novas finamiras da la regenza ha la "Lignum Grischun" obtegnì novas structuras questa stad. D'ina societad simpla è resultada da nov l'uniun "Laina grischuna". Ils commembers da fundaziun èn stads la federaziun grischuna d'industria da laina, la federaziun forestala dal Grischun "Selva", la secziun grischuna da construcziun en lain svizra, la secziun grischuna da la federaziun svizra dals maisters scrinaris e fabricants da mobiglia, la federaziun grischuna dals impressaris forestals e la federaziun grischuna dals inschegners forestals independents.

Consultaziuns a la confederaziun

Cun realisar l'ordinaziun davart las palids autas e cun far l'inventari da las palids planivas ha la confederaziun chattà novas surfatschas cun palids autas. Las suandantas otg palids grischunas duain era vegnir registradas en l'inventari federal da las palids autas d'impurtanza naziunala: Kristallloch Val. S. Pieder, Pascuminer See/Bischolsee Flearda/Purtagn/Tschappina, Caritsch e Nursera Andeer, Son Roc Sour, Muotta da Güvè Stampa, Plustorna Luzein ed Alp de Mem-Bosch Mosghé Buseno/San Vittore. Da princip approva la regenza questa registraziun. Ella fa dentant tschertas resalvas pertutgant l'utilisaziun.

L' "iniziativa da las dumengias" inoltrada l'onn 1998 pretenda che ina dumengia per stagiun na possian circular nagins vehichels a motor. Quest'emprova fiss limitada ad interim sin quatter onns. Il cussegl federal refusa questa iniziativa. Sco cuntraproposta indirecta propona dentant la cumissiun da traffic dal cussegl dals chantuns ch'ins duaia relaschar in scumond da traffic mintgamai per il di da rogaziun sco er per in'autra dumengia. Er questa soluziun è vegnida limitada ad interim sin quatter onns. La regenza grischuna refusa cleramain domiduas propostas. Ella motivescha sia refusa en emprima lingia cun l'orientaziun speziala dal Grischun envers il turissem e cun las relaziuns geograficas en il chantun.

Da las regiuns e vischnancas

L'avust ha il Grischun gì precipitaziuns extremas e quellas han chaschunà donns considerabels en bleras parts dal chantun. Pertutgà è tant terren forestal e cultivà sco er guaud, bains e vias d'alp spezialmain en il Signuradi, Partenz ed en il Scanvetg. La regenza approva il project global Donns da malauras 2000 per cumadar construcziuns forestalas. Als custs totals da 5.5 milliuns francs vegnan empermessas contribuziuns chantunalas da var 1.2 milliuns francs.

A la corporaziun da vischnancas per l'allontanament dal rument en il Grischun (CVARG) vegn empermessa ina contribuziun da 15 pertschient vi dals custs renconuschids per l'implant da preparaziun da vigliaunas en il stabiliment per arder immundizias a Trimmis che custa pressapauc 1.7 milliuns francs.

La revisiun parziala dals statuts da la corporaziun da vischnancas Surselva vegn approvada.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 02.11.2000