La nova lescha davart la correcziun dals curs d'aua entra en vigur il 1. da schaner 2009

La regenza grischuna ha mess en vigur la nova lescha davart la correcziun dals curs d'aua en il chantun Grischun (LCCA) per il 1. da schaner 2009. Uschia survegn la correcziun dals curs d'aua en il chantun Grischun ina basa legala nova e moderna.

Il cussegl grond aveva approvà il relasch da la lescha en sia sessiun d'avust. Il termin da referendum è scadì ils 3 da december 2008. Entaifer quest termin n'èn vegnids inoltrads nagins referendums. La nova lescha chantunala davart la correcziun dals curs d'aua sa concentrescha sin la regulaziun da mesiras architectonicas per proteger umans e valurs materialas cunter las consequenzas donnegiusas da l'aua tras inundaziuns u tras bovas. Betg midà na vegn il princip, tenor il qual las vischnancas èn responsablas per la correcziun dals curs d'aua. Il chantun surpiglia dentant incumbensas da sustegn, da coordinaziun e da surveglianza tar la projectaziun, tar l'approvaziun e tar il subvenziunament da projects per la correcziun dals curs d'aua. Ultra da quai vegn introducida ina procedura moderna per approvar ils projects.

La regenza adatta l'ordinaziun tar la lescha da sanadad

La regenza grischuna ha concludì ina revisiun da l'ordinaziun tar la lescha da sanadad ed ha mess en vigur quella per il 1. da schaner 2009. Uschia vegnan concretisadas las pretensiuns da qualitad e las premissas per conceder las permissiuns da manaschi a chasas da persunas attempadas e da tgira, a gruppas da tgira sco er als servetschs da la tgira e da l'assistenza a chasa.

Il motiv per las adattaziuns è la revisiun parziala da la lescha per promover la tgira da persunas malsaunas. Questa revisiun era vegnida concludida dal cussegl grond ed è entrada en vigur il cumenzament da quest onn. Tranter auter èsi vegnì introducì in sistem dependent da las prestaziuns per finanziar ils servetschs da la spitex sco er la cussegliaziun per mammas e per babs. Er las contribuziuns d'investiziun ch'il chantun paja a chasas da persunas attempadas e da tgira sco er a gruppas da tgira èn vegnidas regladas da nov.

Tras questas novaziuns ston las premissas per conceder las permissiuns a questas instituziuns vegnir concretisadas en l'ordinaziun tar la lescha da sanadad. Per las chasas da tgira, per las gruppas da tgira e per las abitaziuns da tgira sco er per ils servetschs da la spitex vegnan fixadas en quest connex las pretensiuns e las directivas che questas instituziuns ston ademplir, per che las autoritads chantunalas possian conceder ad ellas ina permissiun da manaschi. Latiers tutgan per exempel tschertas pretensiuns professiunalas minimalas per il persunal da tgira e d'assistenza. Da nov ston las chasas da persunas attempadas e da tgira sco er las gruppas da tgira er avair in concept da gestiun ed in concept da tgira e d'assistenza per persunas cun demenza.

Sco ulteriura novaziun da l'ordinaziun vegn la lavur dad osteopata u dad osteopat renconuschida - tar las permissiuns per pratitgar la professiun - sco professiun independenta dal sectur da sanadad e suttamessa a l'obligaziun da dumandar ina permissiun chantunala. Ina tala permissiun vegn concedida, sche las candidatas e sch'ils candidats possedan il diplom interchantunal correspundent.

La gulivaziun pli svelta da la progressiun fraida tar la taglia federala directa vegn beneventada

La regenza grischuna sustegna ils plans da la confederaziun da vulair gulivar pli svelt la progressiun fraida tar la taglia federala directa. En quest connex metta la confederaziun en discussiun duas variantas: ina gulivaziun annuala ed ina gulivaziun periodica che duai avair lieu, cur che la chareschia ha cuntanschì 3 pertschient.

Per gulivar la progressiun fraida saja - tenor l'avis da la regenza - adattada sulettamain la varianta cun l'adattaziun periodica che duaja vegnir fatga, cur che la chareschia haja cuntanschì 3 pertschient. Quai scriva la regenza en sia consultaziun a la confederaziun. A la regenza na para ina gulivaziun annuala ni necessaria ni administrativamain raschunaivla. Perquai refusa la regenza ina gulivaziun annuala. Las midadas che vegnan proponidas da la confederaziun dastgassan chaschunar circa 2 milliuns francs damain entradas per il chantun Grischun or da la quota vi da la taglia federala directa. D'ina progressiun fraida vegni discurrì, sch'ina persuna ch'è obligada da pajar taglia vegn - areguard la tariffa da taglia - en in stgalim da progressiun pli aut, perquai che sias entradas èn creschidas en consequenza da la cumpensaziun da la chareschia. La persuna ch'è obligada da pajar taglia ha pia da purtar ina grevezza fiscala pli gronda, malgrà che sia capacitad da cumpra è restada la medema.

La regenza sustegna ils plans d'adattar la legislaziun da victualias al dretg europeic

La regenza grischuna beneventa da princip l'intenziun da la confederaziun d'adattar la legislaziun svizra da victualias al dretg europeic ed uschia d'augmentar la cumpatibilitad. Qua tras possian vegnir diminuidas barrieras per il commerzi. Consequenzas positivas pudess quai avair cunzunt per la producziun da latgiras en manaschis d'alpegiada. Quests products impurtants per il chantun Grischun vegnian exportads pli e pli savens. Quai menziunescha la regenza en sia consultaziun a la confederaziun. Cun questa revisiun vul la confederaziun adattar tut en tut nov ordinaziuns executivas concernent la lescha da victualias al dretg europeic sco er al stadi actual da la scienza e da la tecnica.

Da vischnancas e da regiuns

- Ardez:

Il project "Deviaziun da l'Aual grond" da la vischnanca dad Ardez vegn approvà e sustegnì cun ina contribuziun da 748'500 francs.

- Favugn:

En la vischnanca da Favugn vegn fixada la sveltezza maximala entaifer l'entir vitg a 30 km/h ed introducida ina "zona da tempo 30", e quai integrond las vias chantunalas.

- San Murezzan:

La revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da San Murezzan dal 1. da zercladur 2008 vegn approvada.

- Tavau:

En sia consultaziun a l'uffizi federal da traffic concernent la dumonda da las telefericas Tavau Claustra SA da dar la concessiun tenor il dretg davart las telefericas e d'approvar ils plans per construir e per manar in implant da remplazzament per la funiculara Höhenweg - Weissfluhjoch sin il territori da la vischnanca da Tavau, propona la regenza da dar la concessiun.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Promoziun da la cultura:

La regenza ha concedì contribuziuns da totalmain 496'500 francs per promover 14 occurrenzas ed ovras culturalas.

- Tgira da monuments:

Il chantun sa participescha cun maximalmain 150'000 francs a la restauraziun totala da la chasa e dal clavà cun stalla nr. 66 a Bravuogn. Per la renovaziun da l'edifizi principal da l'hotel Piz Linard a Lavin vegn pajada ina contribuziun da maximalmain 67'900 francs.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 18.12.2008