La dismessa da ruments duai vegnir optimada

La dismessa dals ruments combustibels che derivan dal chantun Grischun duai vegnir optimada. La finamira è da dismetter - sche pussaivel - tut ils ruments combustibels entaifer il chantun, premess che quai saja ecologicamain raschunaivel ed economicamain supportabel. La regenza ha prendì enconuschientscha dal rapport correspundent davart la "planisaziun dals ruments dal Grischun 2006" ed ha approvà la planisaziun dals ruments cun las mesiras proponidas.

Areguard la dumonda centrala da la dismessa dals ruments chasans combustibels prevesa la regenza a lunga vista che tut las otg corporaziuns per la gestiun da ruments dal chantun dismettan da princip lur ruments en il stabiliment per arder ruments a Trimmis. La regenza motivescha questa decisiun sin basa da differents criteris oravant tut er cun il tractament egual da las corporaziuns e cun la precedenza da la dismessa en l'agen chantun. Excepziuns per cas che pon vegnir motivads cun criteris ecologics ed economics èn pussaivlas. En l'avegnir basegnan tals contracts l'approvaziun dal chantun. La regenza è da l'avis che questas mesiras stoppian vegnir realisadas en il rom d'ina revisiun parziala da la lescha chantunala davart la protecziun da l'ambient.

Ultra da quai s'occupa il rapport cun il spazi ch'i dovra en l'avegnir per deponer luadiras. Fin l'onn 2025 basegni previsiblamain in spazi da var 480'000 meters cubics; las capacitads ch'èn oz avant maun sin las quatter deponias existentas importan var 230'000 meters cubics. Il spazi supplementar sin uschenumnadas deponias bioactivas duai vegnir mess a disposiziun en moda surregiunala e sche pussaivel cun engrondir las deponias existentas. Plinavant duai vegnir tratg a niz anc pli fitg il potenzial per reciclar ils ruments. Uschia prevesa la planisaziun dals ruments numerusas mesiras che han la finamira d'evitar u da reutilisar meglier ils ruments.

Il sboz dal rapport final davart la planisaziun dals ruments dal Grischun 2006 è vegnì suttamess als departaments chantunals, a l'uffizi federal d'ambient, a las corporaziuns per la gestiun da ruments ed a las vischnancas per la consultaziun. Quest sboz preveseva differentas variantas da realisaziun. Numerusas propostas e differents giavischs èn vegnids resguardads tar l'elavuraziun da la planisaziun dals ruments.

Persuna che dat infurmaziuns:

Peter Baumgartner, manader da l'uffizi per la natira e l'ambient, departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient, tel. 081 257 29 41

Tar la protecziun speziala da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens pretenda la regenza ina regulaziun excepziunala per las regiuns turisticas

La regenza grischuna beneventa da princip la protecziun speziala da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens. Gia pli baud era ella s'exprimida per ina reducziun da la vegliadetgna da protecziun da la giuventetgna en la lescha da lavur, e quai a 18 onns. En sia consultaziun tar l'ordinaziun federala davart la protecziun da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens crititgescha la regenza dentant ch'ils basegns specifics d'interpresas en regiuns turisticas na sajan insumma betg vegnids resguardads en il sboz da l'ordinaziun.

En regiuns turisticas vegnan ils affars principals realisads mintgamai durant las fins d'emna, e quai betg mo en la gastronomia, mabain er en fatschentas da sport sco er en autras fatschentas da vendita e da servetsch che servan als basegns da las turistas e dals turists. Il dumber da clientella è lura il pli grond, cur che emprendistas ed emprendists - cun excepziun da las professiuns ch'èn definidas en l'ordinaziun davart la protecziun da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens - na dastgan betg lavurar. Per mantegnair plazzas d'emprendissadi en las regiuns turisticas èsi absolutamain necessari tenor la regenza da crear ina regulaziun excepziunala areguard la lavur da dumengia per giuvenils che lavuran en fatschentas da sport ed en autras interpresas che servan als basegns da las turistas e dals turists.

L'ordinaziun davart la protecziun da las lavurantas giuvnas e dals lavurants giuvens ha l'intent da proteger la sanadad e la segirezza dals giuvenils a lur plazza da lavur, fin ch'els han 18 onns. Questa finamira vala tant per giuvenils che sa chattan en ina furmaziun fundamentala professiunala sco er per tals ch'èn gia integrads en il mund da lavur u che vulan gudagnar in pèr daners da giaglioffa durant lur temp liber. Il sboz fixescha in scumond da lavur general per uffants sut 15 onns sco er in scumond general da lavurs privlusas per giuvenils fin 18 onns. Ultra da la regulaziun da l'occupaziun d'emprendistas e d'emprendists sco er da giuvenils a partir dal 16avel onn da vegliadetgna cuntegna il sboz er disposiziuns davart l'occupaziun d'uffants da differentas categorias da vegliadetgna durant il temp da scola e durant las vacanzas.

Persuna che dat infurmaziuns:

Paul Schwendener, manader da l'uffizi per industria, mastergn e lavur, tel. 081 257 23 45

Da vischnancas e da regiuns

- Cauco: A la vischnanca da Cauco vegn garantida ina contribuziun da 56'000 francs als custs per engrondir il provediment d'aua, etappa 2007, Cauco - Bodio.

- Nufenen: A la vischnanca da Nufenen vegn garantida ina contribuziun da 70'560 francs als custs per renovar il provediment d'aua e d'electricitad, etappa 2007, Isla, ed etappa 2008, chascharia - Stutzli.

- Tour de Suisse en il Grischun: Per las cursas dal tour de Suisse 2007 che han lieu en il chantun Grischun ils 18 ed ils 20 da zercladur 2007 survegn l'organisatura dal tour de Suisse la permissiun d'utilisar las rutas ch'èn previsas tenor il plan da traject.

- Maraton da velos d'Engiadina: L'organisatura dal 2. maraton da velos d'Engiadina survegn la permissiun d'utilisar las rutas ch'èn previsas tenor il plan da traject per las cursas dals 8 da fanadur 2007 en il chantun Grischun.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Grischun lain: A l'uniun "Grischun lain" vegn garantida ina contribuziun da 300'000 francs per ils projects ch'èn previs l'onn 2007.

- Associaziun dal bogn avert da Tusaun: L'associaziun dal bogn avert da Tusaun survegn ina contribuziun da 10'100 francs or dal fond da sport per construir in nov implant da beachvolley a Tusaun.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 2'133'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via dal Malögia: lavurs da cuvrida, Plaun dal Crot - Malögia

- via d'Engiadina: lavurs da cuvrida, access a la via da Sent

- via d'Engiadina: lavurs da cuvrida, Nairs - access Scuol vest

- via naziunala A13: lavurs sanitaras, sviament da Roveredo

- via sursilvana: indrizs da stgaudament, da ventilaziun e da climatisaziun, sviament da Flem

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 10.05.2007