La regenza recumonda da refusar l'iniziativa "Cussegl grond: 80 bastan"

La regenza grischuna propona al cussegl grond da recumandar al pievel da refusar l'iniziativa chantunala "Cussegl grond: 80 bastan". Plinavant vul la regenza desister er d'ina cuntraproposta a l'iniziativa. Quai resulta da la missiva da la regenza al cussegl grond. Quel vegn a tractar la fatschenta en la sessiun da december 2007.

Ils 25 da settember 2006 han las represchentantas ed ils represchentants dal comité d'iniziativa inoltrà l'iniziativa dal pievel "Cussegl grond: 80 bastan" cun 4'163 suttascripziuns valaivlas tar la chanzlia chantunala. Questa iniziativa era vegnida lantschada da la partida socialdemocratica. Tras l'iniziativa - ch'è vegnida inoltrada en furma d'ina proposta generala - vulan las votantas ed ils votants sutsegnads reducir il dumber da mandats dal cussegl grond dad actualmain 120 ad 80, e pretendan pia da midar la constituziun chantunala.

Tenor l'avis da la regenza chaschunass ina sminuziun dal parlament ch'i na pudess betg pli vegnir tegnì quint sco oz da la diversitad dal chantun e da sias structuras regiunalas tar la cumposiziun dal parlament. Las structuras dal Grischun cun regiuns e cun vischnancas ch'èn per part fitg differentas en quai che reguarda la geografia, la cultura, la lingua, l'economia e la cumposiziun da la populaziun, pretendan in parlament cun bleras commembras e cun blers commembers. La funcziun represchentativa dal parlament sco represchentanza dal pievel vegniss restrenschida tras in parlament pli pitschen. Per quests motivs na sa lascha la tendenza d'auters chantuns da sminuir lur parlaments, betg transferir senza auter sin il chantun Grischun.

Tenor l'avis da la regenza na s'imponi ultra da quai ni per motivs d'effizienza u da funcziunalitad ni per motivs da custs da reducir il dumber da commembras e da commembers dal parlament. Il cussegl grond è gia oz in parlament che lavura en moda effizienta. En vista a la glista da las fatschentas fiss ina repartiziun da las lavurs sin paucas commembras e sin paucs commembers cumbinada cun ina grevezza supplementara en tscherts secturs, quai che mettess en dumonda l'existenza dal parlament da milissa. Plinavant pledan er motivs finanzials cunter ina sminuziun dal cussegl grond. Areguard las schurnadas ed areguard las indemnisaziuns da spesas pudessan bain vegnir spetgads respargns da var 365'000 francs ad onn. Pervia da la grevezza supplementara e pervia da la professiunalisaziun pudessan dentant er puspè resultar custs supplementars tras indemnisaziuns pli grondas per las deputadas e per ils deputads restants.

Sche l'iniziativa vegniss acceptada, avess quai er consequenzas per il sistem electoral actual. Ina sminuziun dal cussegl grond augmentass vinavant la differenza ch'exista gia oz tranter ils circuls ils pli pitschens ed ils circuls gronds tar la repartiziun dals mandats per abitanta e per abitant, e sfalsifitgass la forza da las vuschs. Sche la procedura electorala da maiorz vegniss mantegnida, stuess pia probablamain vegnir midada la divisiun dals circuls electorals. Er ina midada a la procedura electorala da proporz fiss pussaivla. Er en quest cas stuess vegnir midada la divisiun dals circuls electorals u i duvrass ina nova metoda da reparter ils mandats. Il pievel grischun ha dentant confermà il sistem electoral existent pir dacurt en connex cun la revisiun totala da la constituziun chantunala.

Suenter avair considerà tut ils avantatgs e tut ils dischavantatgs che resultassan cun sminuir il parlament, è la regenza da l'avis da mantegnair la grondezza actuala dal parlament. La votaziun dal pievel davart l'iniziativa ha lieu, sch'il cussegl grond refusa l'iniziativa d'interess general cun u senza ina cuntraproposta, u sch'el approvescha l'iniziativa e concluda latiers ina cuntraproposta. Sch'il cussegl grond accepta l'iniziativa senza ina cuntraproposta, n'hai betg lieu ina votaziun dal pievel. Sin basa da la constituziun chantunala che prescriva ch'ina iniziativa dal pievel sto vegnir suttamessa al pievel entaifer dus onns dapi l'inoltraziun, stat a disposiziun al cussegl grond medemamain almain in onn per tractar l'iniziativa.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 07.09.2007