Il nov plan directiv chantunal è vegnì approvà dal cussegl federal

La fin da l'onn passà è il plan directiv vegnì relaschà da la regenza ed inoltrà al cussegl fedral per l'approvaziun. Suenter ina vasta procedura d'examinaziun en l'administraziun fedrala ha il cussegl federal approvà oz il nov plan directiv chantunal. Cun la decisiun d'approvaziun datti fitg paucas midadas dal plan directiv. Ultra da quai vegn il chantun envidà d'elavurar in pèr basas supplementaras sco er da far in rapport.

Il favrer 1999 ha la regenza dà il mandat al departament da l'intern e da l'economia publica da repassar il plan directiv chantunal (project PDChant GR 2000). Suenter ina preconsultaziun la stad 2000, la procedura d'exposiziun da la stad 2001 sco er suenter il relasch l'atun 2002 vegn terminà il project cun l'approvaziun dal cussegl federal.

Visà vegn in svilup territorial equilibrà

Cun il plan directiv stat ussa a disposiziun al chantun Grischun in instrument da direcziun modern da la politica da l'urden dal territori che tematisescha tut ils secturs territorials impurtants. Visà vegn il mantegniment e la promoziun d'ina buna qualitad da viver da tuts e la garanzia dal svilup economic da l'entir chantun. Per cuntanscher questas finamiras s'orientescha il plan directiv vi dals princips da la concentraziun decentrala, da la colliaziun, da la cooperaziun, da l'utilisaziun economica dals potenzials, da la garanzia d'in svilup persistent sco er d'ina utilisaziun optimala da las infrastructuras existentas. Cun l'approvaziun tras il cussegl federal vegn il plan directiv declerà sco impegnativ per las autoritads da la Svizra.

Il cussegl federal mida tscherts puncts ed envida a far cumplettaziuns

En il rapport d'examinaziun da l'uffizi federal da svilup dal territori vegnan fatgas constataziuns davart ils singuls chapitels dal plan directiv (da vesair sut www.are.admin.ch). Il cussegl federal ha concludì set midadas sco er in pèr cumplettaziuns e recumandaziuns. Ina da las midadas pertutga ina ponderaziun principala dal plan directiv (princips dal svilup territorial visà), las autras midadas pertutgan sis da totalmain var 1'700 fixaziuns territorialas. Tegnend quint da la gronda quantitad da fixaziuns territorialas e da ponderaziuns principalas en il plan directiv è il dumber da las midadas fatgas dal cussegl federal fitg pitschen. In basegn d'agir per il futur vesa il cussegl federal cunzunt en il sectur da las basas per il svilup dals abitadis.

Planisaziun directiva sco incarica permanenta n'è betg terminada

Per ch'il instrument da direcziun "plan directiv" possia accumplir sia funcziun er en l'avegnir, basegna il plan directiv ina actualisaziun e controlla permanenta. Sut quai pon ins p.ex. encleger las suandantas lavurs:

- Elavuraziun da basas: Il cussegl federal ha envidà il chantun d'elavurar las basas en il sectur dal svilup dals abitadis (survista da las zonas da construcziun, incl. il stadi da surbajegiada e d'avertura), en il sectur da las mesiras da sanaziun per ils trajects da l'aua restanta sco er en il sectur da la protecziun da las auas. Suenter che quellas basas èn avant maun examinescha il chantun, sch'il plan directiv basegnia ina cumplettaziun.

- Cumplettaziuns d'entirs secturs tematics: P.ex. en il sectur dal tractament da lieus degns da protecziun n'ha il basegn d'agir en il project general PDChant 2000 betg pudì vegnir sclerì en moda definitiva. Questa pendenza vegn elavurada.

- Adattaziuns pervi da novas relaziuns sco er actualisaziuns: La planisaziun directiva è ina incumbensa communabla dal chantun e da la regiun. Ella vegn exequida en il Grischun tenor il princip da subsidiaritad. Tranter auter en connex cun la nova constituziun chantunala, cun la legislaziun chantunala davart la planisaziun dal territori che sa chatta en revisiun sco er en connex cun las basas gia elavuradas sa dattan novs impuls cunzunt per la planisaziun regiunala. Da quai resultan permanentamain er adattaziuns dal plan directiv chantunal.

- Rapport e controlling: Il cussegl federal ha envidà il chantun da far periodicamain rapport.

- Tar adattaziuns e cumplettaziuns dal plan directiv chantunal vegn la confederaziun infurmada er davart ils plans directivs regiunals correspundents. Da far mintga quatter onns in rapport è fixà legalmain. Latiers vegn orientà davart il stadi da la planisaziun directiva chantunala e regiunala sco er davart midadas essenzialas da las basas, ed i vegnan communitgadas enconuschientschas sin fundament dal controlling dal plan directiv.

Defensiun dals interess sco punct-clav

Il "document scrit" plan directiv è mo uschè bun sco ch'el vegn er "vivì" e realisà. Las ponderaziuns principalas fixadas en il plan directiv sco er las intenziuns per il svilup territorial visà han basegn da la percepziun e da la realisaziun. Quests interess ston er vegnir defendids en il rom da las politicas sectoralas sco er dals plans sectorals e dals concepts da la confederaziun. Questa "defensiun dals interess" è in punct-clav per la realisaziun cun success dal PDChant 2000.

Il plan directiv en l'internet

Il plan directiv po vegnir consultà da mintgin sin l'internet (www.richtplan.gr.ch). La website è interactiva. Sch'ins clicca sin in simbol dal plan directiv vegnan mussadas las infurmaziuns d'object correspundentas e la domena speziala che tutga tiers. Pussaivla è er in tschertga tematica, tar la quala l'object tschernì vegn mussà graficamain sin ina charta. Singulas vischnancas e regiuns pon vegnir selecziunadas. Sper il text dal plan directiv e la charta dal plan directiv pon vegnir consultadas sin l'internet las chartas da sintesa (infurmaziun supplementara detagliada). Ultra da quai pon vegnir consultadas las objecziuns fatgas durant la procedura d'exposiziun sco er il tractament das talas. Sco in dals proxims pass vegn er mess en l'internet il rapport d'examinaziun da la confederaziun sut www.richtplan.gr.ch.

Bilantscha generala positiva dal project

Gia tar il relasch dal plan directiv chantunal il november 2002 ha pudì vegnir constatà ch'ins ha pudì sa tegnair vi da l'urari dal project e vi dals custs calculads. Cun l'approvaziun dal cussegl federal ch'è ussa avant maun vegn er confermà ch'il cuntegn dal project accumplescha las pretensiuns. En il rom da l'elavuraziun dal plan directiv è s'etablida ina buna collavuraziun dal chantun, da las regiuns e da las vischnancas. Il "sistem da cooperaziun planisaziun directiva" funcziuna. Sche quai vegn a cuntinuar, vegn il resultat dal project realisà cun success er a sa cumprovar en l'avegnir.

Gremi: uffizi da planisaziun

Funtauna: rg uffizi da planisaziun

Data: 19.09.2003

Agiunta

Las midadas concludidas dal cussegl federal en detagl:

En detagl èn vegnids midads ils suandants set puncts:

- En il sectur dal traffic aviatic èn vegnids corregids dus puncts. Il heliport da Tavanasa survegn il stadi da coordinaziun "determinaziun" (enstagl da "situaziun da partenza"). Cun quai vegn dà a l'aviatica il medem stadi da coordinaziun sco en il plan sectoral "infrastructura" (relaschà pli baud); i sa tracta qua mo d'ina adattaziun furmala. Las plazzas aviaticas alpinas survegnan tuttas il stadi da coordinaziun "resultat intermediar" (enstagl da "determinaziun"). Quai cun la motivaziun ch'il cussegl federal ha incaricà l'uffizi federal da l'aviatica civila cun ina dumonda generala d'examinaziun da la rait da las plazzas aviaticas alpinas. Cun l'attribuziun dal stadi da coordinaziun "resultat intermediar" vegn documentà il resultat anc avert da l'examinaziun da l'incarica federala.

- En il sectur da l'infrastructura da las vias vegnan er midads dus puncts: Il restaurant d'autostrada Viamala, plaz Cazas, survegn il stadi da coordinaziun "resultat intermediar " (enstagl da "determinaziun"). Questa midada succeda en concordanza cun il resultat ch'è vegnì fixà en il fratemp da la nova evaluaziun dal plaz per in restaurant d'autostrada en la regiun da la Tumleastga. Pervi d'ina midada da la pratica da la confederaziun pon da nov vegnir construids restaurants d'autostrada er tar sortidas existentas. La cumplettaziun da la via da Segl a Plaun da Lej survegn il stadi da coordinaziun "resultat intermediar" (enstagl da "determinaziun") perquai che la cumissiun federala per la protecziun da la natira e da la patria ha annunzià resalvas (la cumplettaziun da la via sa chatta en ina cuntrada da bellezza naziunala, IFC).

- Ils territoris d'abitadis sparpagliads da Tavau (Ober Laret, Unterschnitt) vegnan stritgads cun la motivaziun che quels sa chattan "en il territori cumpiglià dal center turistic da Tavau". Qua - uschia l'argumentaziun dal rapport d'examinaziun - na basegna areguard il svilup territorial visà nagina promoziun speziala d'in abitadi permanent en il territori d'abitadis sparpagliads. Cun quai na vegn accumplida in'exigenza centrala da l'art. 39 da l'ordinaziun federala davart la planisaziun dal territori (OPT).

- Tar las ponderaziuns principalas davart las "cuntradas culturalas cun edifizis marcants per la cuntrada" sto vegnir agiuntà che en ils territoris (che ston vegnir designads da las regiuns) vegn exclusa la construcziun futura d'edifizis e stabiliments dominants ed esters a la cuntrada culturala (p.ex. implants spezials da temp liber, conducts d'auta tensiun).

- A l'explotaziun da material en la cuntrada alluviala dal Rain (Trimmis) vegn dà il stadi da coordinaziun "resultat intermediar " (enstagl da "determinaziun"). Quai pervi d'ina dumonda giuridica che basegna anc ina scleriziun ed interpretaziun pli precisa. Ina gruppa da coordinaziun instituida spezialmain per quai duai rivar en questa dumonda ad ina soluziun.