Resultats da las mesiraziuns da las substanzas nuschaivlas en l'aria 2002

La qualitad da l'aria tar la pulvra fina e l'ozon è anc adina insuffizienta

Ina tendenza da meglieraziun da la qualitad da l'aria sa mussa bain gia dapi onns. Pervia da la reavertura dal tunnel da la via dal Gottard è l'impestaziun da l'aria anc sa sminuida supplementarmain en cumparaziun cun l'onn precedent. Tuttina è er en il chantun Grischun l'aria anc adina chargiada memia ferm cun pulvra fina ed ozon. Quai mussan ils resultats da mesiraziun da l'onn 2002 ch'èn vegnidas fatgas da l'uffizi per l'ambient.

Cumplettadas vegnan las datas da la staziun che mesira da tuttas uras tras ina rait da collecturs passivs per dioxid da nitrogen. Quai permetta in giudicament da la qualitad da l'aria per l'entira surfatscha dal chantun Grischun. Il chantun Grischun sa participescha a questa collavuraziun interchantunala cun la part da la rait da mesiraziun Val dal Rain grischuna e cun l'infurmaziun da la populaziun. Sut il num OSTLUFT surveglian ils chantuns da la Svizra orientala ed il Principadi da Liechtenstein communablamain la qualitad da l'aria. Las valurs mesiradas da las staziuns vegnan actualisadas quatter giadas al di e stattan a disposiziun a la populaziun sut www.afu.gr.ch. Las datas da mesiraziun da l'entira Svizra orientala vegnan publitgadas sut www.ostluft.ch.

Contaminaziun augmentada da pulvra fina en la Val Mesauc ed en il Puschlav

Tar la pulvra fina (PM10) è vegnida surpassada tar tut las staziuns la limita da media per di da 50 micrograms / meter cubic aria (µg/m3). Spezialmain auta era la contaminaziun en il Puschlav suandà da la Val Mesauc. Sper il traffic e l'import da substanzas nuschaivlas èn en questas valladas ils stgaudaments cun laina e la combustiun da fegliom or en il liber ils pli gronds chaschunaders da pulvra fina. Datiers da las vias contamineschan ultra da quai spezialmain las emissiuns da fulin da vehichels a diesel sco er pulvras leventadas da la via. Dasperas datti er chaschunaders natirals sco per exempel il transport da pulvra da la Sahara a las Alps, la quala chaschuna en regiuns pli autas mintgatant contaminaziuns pli autas da pulvra fina.

Dioxid da nitrogen: Zappar al lieu

Dapi l'onn 1990 èn las valurs da dioxid da nitrogen (NO2) plaschaivlamain sa reducidas enfin a 40 pertschient. Deplorablamain n'è durant l'onn 2002 questa tendenza a bass betg pli ida vinavant. A basa da las prescripziuns da svapur per vehichels a motor stuess la contaminaziun cun dioxid da nitrogen sa reducir anc pli ferm, premess che questa reducziun na vegn betg cumpensada dal surpli da traffic prognostitgà. Per lung da la A13 è la contaminaziun cun dioxid da nitrogen puspè sa reducida marcantamain en cumparaziun cun il temp durant il sviament dal Gottard. Tuttina ha il grond traffic da martganzia tras las Alps manà - pervia dal sistem da dosar ch'è vegnì introducì - sin la A13 ad ina grevezza supplementara en cumparaziun cun il temp avant la bloccada dal Gotttard.

Durant pliras tschient uras memia bler ozon - reducziun da las impestaziuns las pli autas

Damanaivel dal terratsch dovri per furmar ozon d'ina vart emprimas substanzas nuschaivlas sco oxids da nitrogen e cumbinaziuns organicas svapurantas, da l'autra vart però sco cundiziun da svegliar er bell'aura chauda. Il numnà sco davos è stà il cas l'onn passà gia durant il mars e suenter anc enfin l'avust. En quests mais è la limita da media per ura da 120 micrograms / meter cubic aria vegnida surpassada per part marcantamain durant pliras tschient uras. Uschia han ins mesirà en las vals dal sid dal Grischun ed en la Val dal Rain durant ina situaziun da bell'aura da mesa stad a la fin da zercladur valurs maximalas d'ozon da sur 160 micrograms. Pervia da l'aura variada e pervia da las - per part - fermas precipitaziuns è la "stagiun d'ozon 2002" ida a fin gia l'avust.

Il dumber da las uras sur la limita da 120 micrograms / meter cubic aria dependa fermamain da l'aura e na mussa sur ils onns nagina tendenza. Cuntrari a quai sa mussa tar las impestaziuns las pli autas ina reducziun. Dapi l'entschatta dals onns 90 èn las impestaziuns las pli autas sa reducidas surtut en la Val Mesauc per var 30%. Motiv persuenter èn las mesiras prendidas per reducir las substanzas primaras. Questa reducziun na dastga però betg zuppentar che la media per ura vegn tuttina anc surpassada durant pliras tschient uras.

Gremi: Uffizi per l'ambient

Funtauna: rg Uffizi per l'ambient

Data: 30.04.2003