liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Il tribunal federal svizzer n'entra betg en il recurs da la regenza concernent la taglia sin l'ierta

Il tribunal federal svizzer n'è betg entrà en in recurs da la regenza concernent la taglia sin l'ierta. El ha constatà ch'il chantun na saja betg legitimà da far quest recurs.

En il Grischun èn per il 1. da schaner 2008 las descendentas ed ils descendents (uffants, biadias e biadis e.u.v.) vegnids liberads da la taglia sin l'ierta. Per iertas anticipadas tenor il dretg vegl, che n'èn anc betg vegnidas imponidas, ha il legislatur previs ina imposiziun a partir dal 1. da schaner 2008. En sia sentenzia dals 12 da matg 2009 ha la dretgira administrativa decidì ch'i manchia ina basa legala per suttametter las iertas anticipadas a la taglia tenor il dretg vegl.

Tenor la regenza ha la sentenzia da la dretgira administrativa betg tegnì quint da la clera voluntad dal cussegl grond. Vitiers vegniva che questa sentenzia davart la taglia sin l'ierta pudess chaschunar perditas da ca. 30 milliuns francs. Perquai ha la regenza fatg recurs cunter questa sentenzia tar il tribunal federal svizzer, bain savend ch'il tribunal federal pudess eventualmain snegar la legitimaziun dal chantun.

Cun la sentenzia dals 5 da matg 2010 ha il tribunal federal decidì che la regenza na saja betg legitimada da far recurs. Consequentamain n'è il tribunal federal insumma betg entrà en il recurs e n'ha betg examinà ils arguments preschentads da la regenza. En quest cas n'è il tribunal federal betg s'occupà cun la sentenzia da la dretgira administrativa. La sentenzia ch'è vegnida contestada da la regenza è cun quai legalmain valaivla.

Tenor il departament da finanzas e vischnancas vali ussa da realisar l'incumbensa da fracziun da la PLD. Concretamain munta quai ch'i stoppia – en il rom da la revisiun parziala da la lescha da taglia – vegnir creada ina basa legala, per che las taglias sin l'ierta gia pajadas possian puspè vegnir pajadas enavos. Il cussegl grond vegn a tractar questa revisiun parziala en la sessiun d'october 2010.

Infurmaziuns:

- cusseglier guvernativ dr. Martin Schmid, schef dal departament da finanzas e vischnancas, tel. 081 257 32 01

- Urs Hartmann, manader da l'administraziun da taglia, tel. 081 257 33 24

Gremi: departament da finanzas e vischnancas

Funtauna: rg departament da finanzas e vischnancas

19.05.2010
Certificats per las novas bibliotecaras

En il Grischun han 16 bibliotecaras terminà dacurt lur furmaziun supplementara e survegnì il certificat da la cuminanza da lavur da las bibliotecas svizras da lectura publica (CLP).

En las passa 50 bibliotecas da scola e bibliotecas communalas dal chantun vegn prestada ina lavur da biblioteca cumpetenta, e quai cun il sustegn da la biblioteca chantunala dal Grischun. En la biblioteca chantunala dal Grischun vegnan purschidas regularmain furmaziuns supplementaras correspundentas per persunas creschidas. Questas furmaziuns supplementaras adempleschan las prescripziuns da qualitad da las directivas vertentas da la cuminanza da lavur da las bibliotecas svizras da lectura publica (CLP). Ils curs vegnan organisads – en num da la cumissiun da bibliotecas dal chantun Grischun – da l'incumbensada chantunala da las bibliotecas Nelly Däscher. Il curs fundamental da la CLP terminescha suenter 27 dis d'instrucziun cun in examen.

Dacurt han 16 absolventas survegnì il certificat da la CLP a chaschun da la festa da finiziun. En ses pled ha la manadra da l'uffizi da cultura, Barbara Gabrielli, gratulà a las bibliotecaras da la CLP e las ludà per lur engaschament. Plinavant ha ella menziunà ch'ellas possian ussa integrar las enconuschientschas en lur bibliotecas ch'èn instituziuns communalas da basa. I valia la paina da nizzegiar sinergias, da sa preschentar communablamain e da furmar ina rait ensemen cun las autras bibliotecas grischunas. Las purschidas ed ils servetschs da las singulas bibliotecas possian uschia vegnir accordads in cun l'auter en moda optimala.

In certificat han survegnì:

Monika Erhart, Maiavilla; Barbara Frehner, Son Gagl; Elisabeth Gehrig, Tavau Plaz; Paula Giger-Barandun, Grüsch; Anna Giudicetti Rizzi, Soazza; Ruth Grünenfelder Flury, Scuol; Odette Hartmann, Zizers; Cornelia Immoos, Pfäffikon; Heidi Müller, Nossadunnaun; Lilli Reber, Arosa; Carita Riesen, Arosa; Christa Schulthess, Ebnat-Kappel; Gina Schutz-Jenal, Filisur; Annina Spirig, Son Gagl; Julia Waldhauser, Schmerikon; Lotti Weber, Tavau Wolfgang

Infurmaziun per las medias:

Ina fotografia da las absolventas po vegnir retratga tar la biblioteca chantunala, Nelly Däscher: tel. 081 257 28 37, e-mail:

Nelly.Daescher@kbg.gr.ch

Gremi: biblioteca chantunala dal Grischun

Funtauna: rg biblioteca chantunala dal Grischun

02.06.2010
Resultats da l'enquista davart la tscherna da professiun e da scola dals giuvenils grischuns che bandunan la scola 2010

L'enquista "Co vai vinavant suenter la scola?" che vegn fatga mintga onn dapi l'onn 2004 mussa per quest onn resultats ch'èn tuttavia encuraschants. Tenor questa enquista reusseschan 82% da las scolaras e dals scolars da far senza problems la midada dal temp da scola obligatoric en in emprendissadi u en ina scola da cuntinuaziun. Il mument da l'enquista n'han mo 6.1 % dals giuvenils anc betg decidì davart lur scolaziun futura u n'han anc betg chattà ina soluziun correspundenta. Per la stad 2010 èn annunziadas actualmain en l'indicatur da las plazzas d'emprendissadi INPLEM 20% dapli plazzas d'emprendissadi sco libras che l'onn passà. En emprima lingia po quai vegnir attribuì al dumber da scolaras e da scolars ch'è sa reducì sco er a la purschida da plazzas d'emprendissadi ch'è anc adina buna.

Cun circa 70% sa chatta la quota da scolaras e da scolars ch'èn sa decidids per in emprendissadi sur la media dals ultims onns (ca. 65%). Cumpareglià cun lur cumpognas èn bler dapli scolars che bandunan la scola sa decidids da far in emprendissadi. Anc adina sisum la glista da las professiuns d'emprendissadi da tuttas duas schlattainas stat la scolaziun commerziala. In emprendissadi sco spezialista da commerzi en detagl AFQ resp. sco spezialista da sanadad AFQ suonda sin las proximas plazzas da las scolaras che bandunan la scola. Tar ils scolars suondan sin la plazza 2 l'electroinstallatur e sin plazza 3 il cuschinier AFQ. Quasi duas giadas uschè blers umens giuvens sco dunnas giuvnas planiseschan ina scolaziun cun ina maturitad professiunala.

Per l'enquista ch'è vegnida fatga la fin da l'avrigl han las persuna d'instrucziun da classa avisà 92 scolaras e scolars che n'han anc chattà nagina soluziun. Las experientschas dals onns passads dattan dentant curaschi er per quests giuvenils. Fin a l'enquista posteriura a la fin da quest onn da scola dastgass il dumber da scolaras e da scolars anc sa reducir fermamain. E quai betg sco ultim pervia dal sustegn tras la cussegliaziun professiunala dal chantun e tras ils coaches.

Per in onn intermediar (10avel onn da scola, onn social, praticum, segiurn per emprender ina lingua estra u autra soluziun) èn sa decidids 11% da las scolaras e dals scolars dumandads. Questa via è vegnida tschernida bler pli savens da dunnas giuvnas che d'umens giuvens. 11% han tschernì ina scola da cuntinuaziun. Er en quest cas surpassa il dumber da las dunnas giuvnas quel dals scolars che bandunan la scola.

Infurmaziuns:

Moreno Raselli, manader da partiziun da la cussegliaziun da professiun, da studi e da carriera, tel. 081 257 27 61, e-mail:

moreno.raselli@afb.gr.ch

Gremi: uffizi per la furmaziun professiunala

Funtauna: rg uffizi per la furmaziun professiunala

04.06.2010
La cumissiun approvescha la lescha davart ils registers d'abitantas e d'abitants

La cumissiun dal cussegl grond per politica da stadi e strategia ha predeliberà il sboz da lescha da la regenza davart ils registers d'abitantas e d'abitants. Ella suonda en tut ils puncts las propostas da la regenza e propona al cussegl grond d'approvar il project. Il parlament vegn a tractar il project en la sessiun da zercladur.

Sut il presidi dal president da la cumissiun Jon Domenic Parolini ha la cumissiun per politica da stadi e strategia predeliberà il sboz da la regenza davart la lescha davart ils registers d'abitantas e d'abitants per mauns dal cussegl grond. A la sesida che ha gì lieu a Scuol è er sa participà il cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel.

Sin fundament da la legislaziun federala surordinada ston ils chantuns e las vischnancas armonisar ils registers d'abitantas e d'abitants sco er ulteriurs registers uffizials. Per quest intent sto er il chantun Grischun relaschar ina legislaziun executiva. L'armonisaziun dals registers ha la finamira d'unifitgar ils registers d'abitantas e d'abitants en ils chantuns ed en las vischnancas sco er ils gronds registers da persunas da la confederaziun en il sectur dal stadi civil, da las persunas estras sco er da las fugitivas e dals fugitivs. Ils differents registers vegnan midads uschia, ch'els pon vegnir cumparegliads areguard il cuntegn, areguard la nomenclatura ed areguard l'actualitad e ch'els pon vegnir preparads per la transmissiun electronica standardisada da las datas. Questa retschertga sin basa dals registers duai en spezial remplazzar il vegl sistem da la dumbraziun dal pievel. A partir da l'onn 2010 vegnan las datas rimnadas per mintga quartal directamain dals differents registers. Sin basa dals registers armonisads e sin basa da la transmissiun periodica da las datas po l'uffizi federal da statistica metter a disposiziun permanentamain basas statisticas actualas. Ultra da quai porta l'armonisaziun er anc auters avantatgs a la confederaziun, als chantuns ed a las vischnancas.

Suenter avair discutà detagliadamain il project ha la cumissiun suandà las propostas da la regenza e propona al cussegl grond d'approvar il project.

Infurmaziuns:

Jon Domenic Parolini, president da la cumissiun per politica da stadi e strategia, tel. 079 280 72 92

Gremi: cumissiun per politica da stadi e strategia

Funtauna: rg cumissiun per politica da stadi e strategia

04.06.2010
Nov currier da velo en las bibliotecas a Cuira

Dapi il 1. da matg collia da nov in currier da velo las tschintg bibliotecas a Cuira. Las utilisadras ed ils utilisaders ch'èn inscrits en las bibliotecas participantas han la pussaivladad da laschar purtar gratuitamain medias en la biblioteca da lur giavisch ubain da restituir medias en lur proxima biblioteca.

Il nov servetsch vegn purschì en las bibliotecas dal center da furmaziun per la sanadad ed ils fatgs socials, da la scola auta da tecnica ed economia, da la biblioteca chantunala, da la scola auta da pedagogia e da la scola auta da teologia.

Il currier da velo transporta tschintg giadas per emna cudeschs, da glindesdi fin venderdi. Cudeschs che vegnan empustads fin a las 15.00 en il catalog online (

www.aleph.gr.ch

sco er

www.nebis.ch

) vegnan furnids fin circa a las 17.00 e stattan a disposiziun durant 7 dis per la retratga.

Il currier da velo duai facilitar l'accessibladad da las medias al lieu. Ultra da quai èn las bibliotecas da la scola auta da tecnica ed economia colliadas cun il servetsch da currier surregiunal gratuit da la collavuraziun NEBIS. Uschia pon las utilisadras ed ils utilisaders er empustar cudeschs da Turitg sur la scola auta da tecnica ed economia ed als laschar furnir – per exempel – en la biblioteca chantunala.

Il nov currier da velo è ina purschida dal project da cooperaziun "Bibliotecas da Cuira – cooperaziun tranter las bibliotecas scientificas".

Infurmaziuns:

Christina Bieber, manadra da project scientifica da la biblioteca chantunala dal Grischun, tel.: 081 257 28 60

Gremi: biblioteca chantunala dal Grischun

Funtauna: rg biblioteca chantunala dal Grischun

09.06.2010
Communicaziun da la regenza dals 10 da zercladur 2010

En sia ultima sesida ha la regenza grischuna tractà differentas fatschentas da vischnancas e da regiuns sco er deliberà contribuziuns chantunalas ad instituziuns.

Da vischnancas e da regiuns

Haldenstein:

La regenza ha approvà la revisiun parziala da la planisaziun locala che la vischnanca da Haldenstein ha concludì ils 25 da november 2009 en vista a la construcziun d'in implant d'energia dal vent en il territori "Oldis". L'approvaziun è colliada cun cundiziuns dal dretg da l'ambient, en spezial en connex cun la protecziun dals utschels.

Regiun Mesolcina:

La revisiun parziala dals statuts da la regiun Mesolcina vegn approvada.

Corporaziun regiunala Pro Partenz:

La revisiun parziala dals statuts da la corporaziun regiunala Pro Partenz vegn approvada.

Surses:

La revisiun parziala dals statuts da l'uniun d'interess turistic da las vischnancas dal Surses vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Project da PISA:

Suenter la terminaziun dal 4. ciclus (2007 fin 2010) dal studi da PISA (Programme for International Student Assessment) sa participescha il chantun Grischun er en l'avegnir al project internaziunal. Quai ha lieu sco fin ussa en il rom da l'engaschament da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP). Per la participaziun dal chantun al project da PISA vegn messa a disposiziun a partir da l'onn 2011 ina contribuziun da 30'000 francs.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 980'000 francs per construir e per sanar il suandant traject da via:

- via da l'Alvra: lavurs d'impressari e da cuvrida, Tranter ils Craps – Punt Ota

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

10.06.2010
Concurrenza per sviluppar ovras audio-visualas rumantschas: surdà per la segunda giada contribuziuns

La promoziun da la cultura dal chantun Grischun ha lantschà l'onn passà ina concurrenza per sviluppar projects e per promover scenaris da films documentars e da films dramatics rumantschs. Il cumenzament da zercladur èn vegnidas surdadas per la segunda giada contribuziuns ad ovras. Per trais projects da film èn vegnids concedids tut en tut 47'000 francs.

Da la fin d'avrigl fin la fin da matg han la commembra ed ils commembers da la cumissiun gì l'occasiun da giuditgar ils sis projects inoltrads. La cumissiun da concurrenza – che consista dad Esther Krättli Jenny, commembra da la cumissiun per promover la cultura, da Peter Egloff, publicist ed anteriur manader da program da la televisiun rumantscha, sco er dad Armon Fontana, uffizi da cultura, partiziun "promoziun da la cultura" – ha examinà la qualitad, la professiunalitad e l'autenticitad dals projects ch'èn vegnids inoltrads da las cineastas e dals cineasts.

Durant la fasa da pilot dals onns 2009 e 2010 mettan l'uffizi federal da cultura, secziun "film", e l'uffizi da cultura dal chantun Grischun, partiziun "promoziun da la cultura", a disposiziun mintg'onn daners da promoziun. Quest onn èn vegnids concedids tut en tut 47'000 francs per ils suandants projects da film:

• Hercli Bundi, 1964

Rumantsch – Generaziun 3.0, film documentar

• Carla Hitz, 1974

La Pulanera, film da dissegns animads

• Menga Huonder-Jenny, 1965

Unfànts a musica, film documentar

Project da pilot durant dus onns

Il project, ch'è per entant limità als onns 2009 e 2010, ha la finamira da meglierar las cundiziuns generalas per la cinematografia rumantscha. A medem temp è questa concurrenza da film ina contribuziun a la diversitad linguistica. La stad 2010 ha lieu – ensemen cun l'uffizi federal da cultura, secziun "film" – in'evaluaziun dal project da pilot. Suenter vegni decidì davart in'eventuala cuntinuaziun dal project.

Infurmaziuns:

Armon Fontana, promoziun da la cultura dal Grischun, tel. 081 254 16 02, e-mail:

armon.fontana@afk.gr.ch

Gremi: uffizi da cultura

Funtauna: rg uffizi da cultura

10.06.2010
Resultats finals da las elecziuns da la regenza dals 13 da zercladur 2010

Ils resultats finals da las elecziuns da la regenza dad oz èn vegnids publitgads en l'internet sut

www.gr.ch

.

Elegid(a)s èn:

Vuschs:

Schmid Martin

25'720

Janom Steiner Barbara

24'623

Trachsel Hansjörg

20'530

Cavigelli Mario

19'800

Jäger Martin

16'034

Autras persunas che han survegnì vuschs:

Cahannes Renggli Barla

14'276

Brand Heinz

13'070

Gasser Josias F.

8'530

Brosi Christian

7'748

Kappeler Jürg

4'195

Einzelne

2'284

Maioritad absoluta

15'682

Participaziun a la votaziun

36.22 %

La survista detagliada dals resultats finals da las elecziuns da la regenza è publitgada en l'internet sut il suandant link

www.gr.ch - publicaziuns - elecziuns e votaziuns - elecziuns da la regenza

.

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

13.06.2010
Resultats finals da las elecziuns cirquitalas dals 13 da zercladur 2010

Ils resultats finals da las elecziuns cirquitalas dad oz èn vegnids publitgads en l'internet sut www.gr.ch.

Las votantas ed ils votants dal Grischun han occupà da nov ils suandants mandats:

presidenta cirquitala

resp.

president cirquital

substituta

u

substitut

da la presidenta cirquitala resp. dal president cirquital

deputadas

e

deputads en il cussegl grond

(parlament chantunal)

suppleantas

e

suppleants

dal cussegl grond

Ils resultats finals da las elecziuns cirquitalas èn publitgads en l'internet sut il suandant link

www.gr.ch - publicaziuns - elecziuns e votaziuns - elecziuns cirquitalas

.

Cunquai che betg tut ils mandats n'han pudì vegnir occupads, ha lieu in segund scrutini. Quel è fixà per dumengia, ils 4 da fanadur 2010.

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

13.06.2010
Communicaziun da la regenza dals 17 da zercladur 2010

En sia ultima sesida ha la regenza grischuna tractà differentas fatschentas da vischnancas e da regiuns sco er deliberà contribuziuns chantunalas ad instituziuns.

Da vischnancas e da regiuns

Bregaglia:

La regenza approvescha la revisiun parziala da la planisaziun locala che la vischnanca da Stampa (dapi il 1. da schaner 2010 vischnanca da Bregaglia) ha concludì ils 3 da december 2009. Approvada vegn er la revisiun parziala da la planisaziun locala "Implant da gera Casaccia" che las anteriuras vischnancas da Stampa e da Vicosoprano han concludì ils 3 da december 2009 ed ils 10 da december 2009.

Flem:

La revisiun da la planisaziun locala che la vischnanca da Flem ha concludì ils 29 da november 2009 en reguard a la realisaziun da la surbajegiada gronda "Stennazentrum" vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Project collectiv "Reparaziun d'ovras da protecziun 2010":

Il project "Reparaziun d'ovras da protecziun 2010", in project collectiv da differentas vischnancas, vegn approvà. Il project cumpiglia en tut 35 objects da reparaziun per la protecziun cunter privels da la natira. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 5'499'000 francs.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

17.06.2010
Resultats dal segund scrutini da las elecziuns cirquitalas dals 4 da fanadur 2010

Ils resultats dal segund scrutini da las elecziuns cirquitalas dad oz èn vegnids publitgads en l'internet sut www.gr.ch.

Cunquai che betg tut ils mandats n'han pudì vegnir occupads a chaschun da las elecziuns cirquitalas dals 13 da zercladur 2010, ha gì lieu oz in segund scrutini.

Ils resultats èn publitgads en l'internet sut il suandant link

www.gr.ch - publicaziuns - elecziuns e votaziuns - elecziuns cirquitalas

.

Gremi: chanzlia chantunala dal Grischun

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

04.07.2010
La regenza reparta ils departaments

Suenter las elecziuns da renovaziun dals 13 da zercladur 2010 ha la regenza grischuna repartì oz ils departaments a chaschun da sia sesida.

Il cusseglier guvernativ novelegì, Mario Cavigelli, surpiglia il departament da construcziun, traffic e selvicultura. Il segund cusseglier guvernativ novelegì, Martin Jäger, daventa schef dal departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient. Els vegnan ad entrar en uffizi il 1. da schaner 2011. Naginas midadas datti tar la direcziun dals trais ulteriurs departaments.

Per la proxima perioda d'uffizi dal 1. da schaner 2011 fin ils 31 da december 2014 sa preschenta la repartiziun dals departaments e la regulaziun da las substituziuns sco suonda:

Departament d'economia publica e fatgs socials

, schef: cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel; substitut: cusseglier guvernativ Martin Jäger

Departament da giustia, segirezza e sanadad

, scheffa: cussegliera guvernativa Barbara Janom Steiner; substitut: cusseglier guvernativ Mario Cavigelli

Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

, schef: cusseglier guvernativ Martin Jäger; substitut: cusseglier guvernativ Hansjörg Trachsel

Departament da finanzas e vischnancas,

schef: cusseglier guvernativ Martin Schmid; substituta: cussegliera guvernativa Barbara Janom Steiner

Departament da construcziun, traffic e selvicultura

, schef: cusseglier guvernativ Mario Cavigelli; substitut: cusseglier guvernativ Martin Schmid

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

06.07.2010
En il lai da Nagens sur Laax vegni permess da pestgar

A partir d'immediat èsi permess da pestgar cun ina patenta chantunala en il lai d'accumulaziun sin l'Alp Nagens sur Laax. Quai ha decidì l'uffizi da chatscha e pestga, integrond il lai en la glista da las auas chantunalas da pestga.

Sin giavisch da la vischnanca da Laax, da las telefericas Arena alva SA (FinanzInfra) e da l'uniun DryFly ha l'uffizi da chatscha e pestga examinà minuziusamain, sch'il lai d'accumulaziun, ch'è vegnì construì sin l'Alp Nagens per intents da far naiv, possia vegnir utilisà per la pestga.

L'uffizi è vegnì a la conclusiun che la situaziun dal lieu saja attractiva e ch'i saja pussaivel da cultivar quest lai artifizial en moda modesta cun litgivas giaglias. La fin da zercladur 2010 ha l'uffizi mess in effectiv inizial da litgivas giaglias da differentas classas da grondezza en il lai. En l'avegnir duai il lai vegnir cultivà mintg'onn cun in pèr tschients peschs giuvens d'in onn.

La pestga en il lai d'accumulaziun da Nagens è libra a partir d'immediat per tut tgi che posseda la patenta chantunala da pestga. Patentas d'in di pon vegnir retratgas tranter auter en l'ustaria da l'Alp Nagens. Per pestgar en il lai da Nagens valan las prescripziuns chantunalas da pestga. A partir da la stagiun 2011 vegn il lai integrà cun il numer da statistica da pestga 1025 en la glista da las auas chantunalas da pestga.

Infurmaziuns:

- dr. Marcel Michel, biolog da peschs, uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 94

Gremi: uffizi da chatscha e pestga

Funtauna: rg uffizi da chatscha e pestga

12.07.2010