Revisiun totala dal dretg da burgais dal chantun Grischun

Il chantun Grischun survegn in nov dretg da burgais. La revisiun totala da la legislaziun vertenta - che la regenza propona en la missiva al cussegl grond - prevesa pliras midadas essenzialas, tranter quellas in'obligaziun da domicil per petentas e per petents en las vischnancas burgaisas. La revisiun totala è ina consequenza da la revisiun da la lescha federala davart il dretg da burgais ch'entra en vigur il 1. da schaner 2006. Il sboz da lescha avant maun regla principalmain la necessitad da domicil ed ils termins da domicil, las premissas da qualificaziun, la renatiralisaziun, las taxas da natiralisaziun sco er l'attenziun giuridica en la procedura da natiralisaziun.

Areguard l'intenziun d'introducir in'obligaziun da domicil en las vischnancas burgaisas il mument che la dumonda vegn inoltrada, vegn statuida en la nova lescha ina durada da domicil minimala da totalmain quatter onns; da quels quatter onns ston dus esser stads directamain avant l'inoltraziun da la dumonda. Quai sa giustifitgescha spezialmain perquai che l'autoritad cumpetenta en la vischnanca da domicil po giuditgar il meglier co ch'ina persuna è integrada en las relaziuns chantunalas e communalas. En cas dal termin da domicil da quatter onns sa tracti d'ina durada da domicil minimala. Las vischnancas burgaisas han damai la pussaivladad da fixar termins da domicil da fin sis onns per persunas svizras e da fin dudesch onns per persunas estras. Cun l'obligaziun da domicil duai er vegnir fatg frunt a la pratica actuala da tschertas vischnancas che na pretendan betg ch'i vegnia prendì domicil en la vischnanca e che na fan er betg in'examinaziun d'integraziun.

Per lur decisiuns da natiralisaziun dastgan las vischnancas burgaisas en l'avegnir - tenor las directivas dal dretg federal - ultra da quai mo pli metter a quint taxas che cuvran ils custs da procedura. Per persuna estra èn quai maximalmain 2'000 francs e per persuna svizra1'000 francs. Plinavant resguarda la revisiun la giurisdicziun dal tribunal federal, numnadamain che votaziuns a l'urna per decisiuns da natiralisaziun cuntrafan da princip a la constituziun e che decisiuns da natiralisaziun negativas - che vegnan per exempel prendidas da radunanzas communalas en votaziuns avertas - ston vegnir motivadas adequatamain.

Nova construcziun d'in lieu da scolaziun per puras e purs e per mecanistas e mecanists da maschinas agriculas

En il center da furmaziun e cussegliaziun agricula Plantahof (CFCA) a Landquart vegn construì in nov edifizi per scolar puras e purs sco er mecanistas e mecanists da maschinas agriculas da la Svizra orientala, dal Tessin e dal principadi da Liechtenstein. Il project vegn realisà en stretga collavuraziun cun la federaziun spezialisada per tecnica agrara dal Grischun ch'è responsabla per la scolaziun e per la furmaziun supplementara da las mecanistas e dals mecanists da maschinas agriculas. Per realisar il project da construcziun duai il chantun metter a disposiziun in credit d'impegn da 2'178'600 francs. Quai propona la regenza al cussegl grond en la missiva correspundenta. La grevezza effectiva dal chantun importa 1'451'848 francs. Quest import resulta, sche la contribuziun federala, la part dals custs che vegn surpigliada da la federaziun spezialisada per tecnica agrara sco er ils meds d'instrucziun che vegnan finanziads separadamain vegnan deducids da la summa totala da construcziun. L'edifizi nov duai vegnir situà al nordost da la sala da gimnastica existenta e duai vegnir rendì accessibel sur la plazza da parcar per lung da la via chantunala.

La polizia chantunala ed il corp da guardias da cunfin intensiveschan la collavuraziun

La polizia chantunala grischuna ed il corp da guardias da cunfin II vegnan a collavurar pli stretgamain en il futur. Il departament chantunal da giustia, polizia e sanitad e la direcziun federala da circundari da duana èn sa cunvegnids da far ina cunvegna correspundenta. La cunvegna ha la finamira da trair a niz sinergias, da simplifitgar andaments e da reglar cleramain las cumpetenzas. En quest connex sa tracti spezialmain d'acziuns d'investigaziun communablas sco er da sustegn e d'agid vicendaivel. Al corp da guardias da cunfin duain dentant er vegnir delegadas tschertas cumpetenzas ch'èn stadas fin uss en mauns da la polizia chantunala, cunzunt en il sectur dal dretg davart il traffic sin via. Las appartegnentas ed ils appartegnents dal corp da guardias da cunfin vegnan uschia autorisads d'incassar multas disciplinaras en tscherts cas.

Da vischnancas e regiuns

Savognin:

La vischnanca da Savognin survegn ina contribuziun chantunala da maximalmain 55'811 francs als custs da construcziun da duas vias champestras en il territori da la "veia Saletscha". La contribuziun vegn concedida cun la resalva che la confederaziun paja la contribuziun garantida.

Tavau:

A l'ospital da Tavau permetta la regenza da cumprar in apparat ad ultrasun cun accessoris en l'autezza da totalmain 225'000 francs. L'approvaziun succeda en il rom dal project da construcziun per engrondir e per sanar l'ospital da Tavau. Quest project prevesa acquisiziuns d'apparats e d'indrizs medicinals d'ina autezza maximala da 4,5 milliuns francs.

Pro Partenz:

Per il project "Partenz plus" garantescha la regenza a la corporaziun regiunala pro Partenz ina contribuziun da totalmain 200'000 francs durant ils onns 2005 fin 2008. La concessiun dals credits necessaris tras il cussegl grond resta resalvada. Plinavant vala sco cundiziun ch'ils meds finanzials vegnian impundids per repassar las structuras da tut las organisaziuns turisticas regiunalas e ch'i vegnia prendì en mira da furmar ina destinaziun.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Project collectiv "selvicultura 2005":

La regenza approvescha il project collectiv chantunal "selvicultura 2005" che custa totalmain 15'831'750 francs. Ils custs che restan suenter la deducziun dal retgav da la vendita da laina importan 10'281'000 francs. Per realisar il project vegnan permessas contribuziuns chantunalas en l'autezza maximala da 1'711'060 francs. Al project èn participads 170 proprietarias e proprietaris da guaud publics e privats.

Grischun lain:

A la federaziun da tetg "Grischun lain" garantescha la regenza ina contribuziun da 300'000 francs per cuntinuar cun ils projects cardinals tenor il document strategic "lain futuro".

Viafier retica:

La regenza conceda ina contribuziun d'investiziun da 288'000 francs per la viafier retica. Ils meds finanzials vegnan utilisads per remplazzar ils interrupturs dad 11 kV sin tut la rait da la viafier retica. Ils custs totals importan 1,6 milliuns francs. Da quels surpiglia la confederaziun 1'312'000 francs.

Claustra Son Jon a Müstair:

Per elavurar il catalog dal museum vegn concedì a la claustra Son Jon a Müstair, museum & butia, ina contribuziun unica da 6770 francs.

Museum da minieras da Tavau:

Al museum da minieras da Tavau garantescha la regenza ina contribuziun unica da 7900 francs per inventarisar ils objects dal museum.

Museum da Laax:

Per las lavurs d'inventarisaziun planisadas ils onns 2005 e 2006 survegn la cumissiun dal museum da Laax in sustegn finanzial unic dad 11'000 francs.

Museum d'Engiadina bassa:

La regenza sustegna l'uniun dal museum d'Engiadina bassa cun ina contribuziun unica da 6800 francs. Ils meds finanzials vegnan duvrads per inventarisar ils objects dal museum.

Projects da vias

Via dal Scanvetg:

La regenza approvescha il project suttamess da la citad da Cuira per engrondir, sanar e renovar la via dal Scanvetg tranter il "Obertor" e la "Metzgerbrücke" a Cuira. Il project prevesa tranter auter da construir da nov in passape per 821'038 francs. Il chantun sa participescha cun 20 pertschient, quai vul dir cun maximalmain 164'208 francs. Per cuvrir ils custs da la sanaziun da la via chantunala vegn mess a disposiziun in credit da 186'332 francs.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 19.05.2005