Il Grischun è pront per la sessiun d'ordaifer

La regenza grischuna ha inoltrà la documentaziun da la candidatura per la sessiun d'atun 2006 da las chombras federalas. Il studi da realisabladad ha mussà che la regiun ospitanta Flem Laax Falera ademplescha en mintga reguard las pretensiuns per ina sessiun d'ordaifer. Spezialmain il concept da localitads - tut ils indrizs impurtants sa chattan en in conturn da 400 meters - las infrastructuras tecnicas existentas ed il concept da segirezza han contribuì decisivamain a quai. La documentaziun da la candidatura è vegnida realisada en stretga collavuraziun dal chantun Grischun cun la regiun Flem Laax Falera e cun ina delegaziun dal secretariat general da las chombras federalas.

La regenza vesa la sessiun d'ordaifer da las chombras federalas sco schanza ch'ils contacts directs cun la populaziun indigena e las autoritads pudess approfundir la chapientscha per las minoritads da noss pajais. Visitaziuns al lieu pussibiliteschan ultra da quai la confruntaziun concreta cun differents temas sco turissem, economia, traffic, cultura ed ambient - e tut quai en ina da las pli bellas regiuns da vacanzas da la Svizra.

Las chombras federalas èn sa radunadas l'onn 1993 e l'onn 2001 ordaifer Berna, e quai a Genevra ed a Lugano. Precis sco da quel temp vegn renovada la chasa federala er l'onn 2006. La sessiun d'atun 2006 da las chombras federalas ha lieu dals 18 settember fin ils 6 d'october.

Votaziun dal pievel: dus projects da lescha chantunals per ils 26 da settember

A las proximas votaziuns dal pievel dals 26 da settember vegnan suttamess a la votaziun dus projects da lescha chantunals e quatter projects da lescha federals.

Projects chantunals:

- revisiun parziala da l'artitgel 35 da la constituziun chantunala (pussaivladad da delegaziun dal cussegl grond en il sectur da las cumpetenzas dal preventiv);

- revisiun da la lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun (lescha per il svilup economic).

Projects federals:

- conclus federal dals 3 d'october 2003 davart la natiralisaziun ordinaria sco er davart la natiralisaziun facilitada da persunas estras giuvnas da la segunda generaziun;

- conclus federal dals 3 d'october 2003 davart l'acquist dal dretg da burgais tras persunas estras da la terza generaziun;

- iniziativa dal pievel dals 26 d'avrigl 2002 "servetschs postals per tuts"?

- midada dals 3 d'october 2003 da la lescha federala davart l'urden da cumpensaziun dal gudogn (per persunas che prestan servetsch ed en cas d'ina maternitad).

Gia la fin da matg aveva la regenza decidì da manar tras er ils 26 da settember l'elecziun cumplementara d'in commember da la regenza per il rest da la perioda d'uffizi currenta.

La fusiun d'uffizis pretenda ina nova basa legala

L'uffizi da dretg civil vegn integrà per il 1. da schaner 2005 en l'uffizi da polizia (domadus appartegnan al departament da giustia, polizia e sanitad). Il nov uffizi sa numna alura "uffizi da polizia e da dretg civil". Per ch'el possia cumenzar sia activitad operativa en il rom da la nova organisaziun, sto il cussegl grond reveder divers relaschs. Per quai ha la regenza deliberà la missiva correspundenta.

Tar ils relaschs sa tracti da trais ordinaziuns dal cussegl grond che ston vegnir transferidas en leschas: l'ordinaziun executiva davart il stadi civil, l'ordinaziun executiva tar il dretg d'obligaziuns svizzer e l'ordinaziun executiva davart la prevenziun professiunala.

Commerzi ambulant: ina lescha federala remplazza la regulaziun chantunala

La lescha davart il commerzi ambulant e la polizia da gieus e films da l'onn 1966 duai vegnir abolida senza cumpensaziun. Quai propona la regenza en sia missiva al cussegl grond. Dapi l'onn 2003 èn en vigur la lescha federala davart il commerzi ambulant e l'ordinaziun correspundenta. La regulaziun chantunala ha uschia pers per gronda part sia impurtanza.

Consultaziuns a la confederaziun

- Lescha federala per promover l'infurmaziun davart la plazza economica svizra: La regenza sustegna la cuntinuaziun dal program "plazza economica svizra". La cooperaziun cun autras organisaziuns da commerzialisaziun sco "Svizra Turissem" e "Preschientscha Svizra" sto però vegnir intensivada ed ils avantatgs da la Svizra sco lieu economic ston vegnir elavurads meglier.

- Lescha federala davart l'infurmaziun e la protecziun da consumentas e consuments: La regenza refusa cumplettamain il sboz preliminar. Ella resguarda la concepziun proponida d'ina lescha davart la protecziun da consumentas e consuments che vegn applitgada en moda subsidiara sco memia cumplitgada e perquai betg adattada per la partica. Ultra da quai è ella da l'avis che la necessitad d'ina regulaziun cumplettamain nova, per part fitg rigurusa e chara en l'applicaziun, na vegnia betg cumprovada. I vegn crititgà ch'il sboz preliminar na s'exprimia betg davart la repartiziun da las incumbensas tranter la confederaziun ed ils chantuns e davart ils custs d'execuziun che resultan per ils chantuns.

- Introducziun da prestaziuns supplementaras per famiglias sin plaun federal tenor l'exempel dal model tessinais: La regenza refusa il project. Ella è bain conscienta da la necessitad principala da distgargiar famiglias cun uffants. Quest project chaschuna dentant custs supplementars considerabels è n'è betg accordà cun auters projects. Ultra da quai sto el er tegnair quint da las differentas relaziuns en il sectur da la politica da famiglia en ils singuls chantuns.

Da vischnancas e regiuns

- Salouf, Riom-Parsonz: Per sanar il reservuar da Raschladeiras a Riom e per renovar il provediment d'aua a Parsonz ha la regenza approvà totalmain var 200'000 francs.

- Vuorz: La lescha communala da taglia ch'è vegnida revedida cumplettamain, è vegnida approvada. Ella entra en vigur il 1. d'avust.

- Müstair: Per la nova fermada d'auto da posta en il vitg ha la regenza approvà ina contribuziun chantunala da var 37'000 francs.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

- Federaziun grischuna dals guids da muntogna: 24'000 francs survegn la secziun Tacau-Partenz per realisar la nova senda da raiver da la Sulzfluh a St. Antönien.

- Forum economic da l'Engiadina bassa/Val Müstair: La regenza ha garantì 65'000 francs al project "regiun turistica da l'Engiadina/Val Müstairs/Vnuost sur".

- Infrastructuras turisticas: Per construir la plazza da campadi da Trin e per l'indriz per far naiv artifiziala da las pendicularas Brigels-Waltensburg-Andiast SA ha la regenza approvà tant in credit d'agid d'investiziun da la confederaziun sco er ina contribuziun chantunala da totalmain var 95'000 francs.

- Infrastructura da la viafier: Sin set trajects da la lingia dal Bernina, da l'Alvra e dal Partenz da la viafier retica vegnan renovads ils binaris. Per quai ha la regenza approvà totalmain var 1,6 milliuns francs. La confederaziun surpiglia totalmain var 7,5 milliuns francs.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 01.07.2004