liechticonsulting/filtered_apertus_pretrained huggingface dataset:
Collavuraziun interchantunala en la furmaziun professiunala

Diesch chantuns sa reuneschan en ina cuminanza d'interess per l'infurmatica en la furmaziun professiunala. Ils chantuns commembers han chattà ina soluziun cuminaivla per l'infurmatica cun l'applicaziun speziala KOMPASS, e quai per executar la lescha davart la furmaziun professiunala. Grazia a la reuniun pon ins reagir pli spert e pli favuraivel en ils singuls chantuns sin las midadas da las incumbensas executivas en la furmaziun professiunala.

Ils chantuns Basilea-Champagna, Grischun, Lucerna, Schaffusa, Soloturn, Son Gagl, Turgovia, Vad, Zug e Turitg èn sa reunids a basa da la collavuraziun resultada ils davos onns per executar la lescha davart la furmaziun professiunala en la "cuminanza d'interess per l'infurmatica en la furmaziun professiunala". La collavuraziun è resultada dal svilup d'ina soluziun per EED tras l'uffizi per la furmaziun professiunala dal chantun da Son Gagl a l'entschatta dals onns 80. Ella è s'approfundada pli e pli cun sviluppar cuminaivlamain in'applicaziun speziala per ademplir las incumbensas executivas en la furmaziun professiunala. L'applicaziun speziala "KOMPASS" è vegnida sviluppada ils onns 1990 fin 1992 tras ils chantuns da Son Gagl e da Turitg ed è vegnida finanziada anticipadamain dal chantun da Son Gagl. Ils ulteriurs uffizis per la furmaziun professiunala che fan uss part da l'uniun èn s'acquistads "KOMPASS" en licenza ils onns 1993 fin 1997.

L'applicaziun speziala "KOMPASS" cumpiglia ils champs surveglianza da l'emprendissadi, examen final da l'emprendissadi, cussegliaziun professiunala, curs, statisticas, subvenziuns, finanzas sco er stipendis ed emprests. Ella è er la basa per la bursa da plazzas d'emprendissadi che vegn publitgada da quests chantuns en l'Internet.

En consequenza da la midada tecnologica sa midan las pretaisas als emprendissadis professiunals adina pli spert. Questas midadas han in effect er sin l'execuziun da la furmaziun professiunala e chaschunan adattaziuns en las soluziuns da l'infurmatica. Cun in'applicaziun speziala unifitgada e cun la repartiziun dals custs ch'è daventada pussaivla tras quella, pon ins far adattaziuns e svilups ulteriurs a moda bler pli bunmartgada. Ina preschentscha cuminaivla vers terzas persunas vegn spetgada er per il mantegniment.

Gremi: Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

Funtauna: rg Cuminanza d'interess per l'infurmatica en la furmaziun professiunala, CIIFP

Data: 10.11.1998
Da l'uffizi da contabilitad a l'administraziun da finanzas

Tar il departament da finanzas e militar dal Grischun vegn organisà da nov il sectur dals fatgs da finanzas. Las incumbensas vegnan detretschadas e structuradas en ils sequents secturs: prestaziuns strategicas, prestaziuns operativas ec incumbensas da controlla. Il sectur strategic resta tar il secretariat dal departament. L'uffizi da contabilitad vegn a surpigliar da nov tut las incumbensas operativas sin il sectur da las finanzas e da la contabilitad, entant che la controlla da finanzas sa concentrescha sin sias incumbensas da controlla. En il rom da questa reorganisaziun vegnan transferidas tut las lavurs operativas en connex cun l'elavuraziun dal preventiv e dal plan da finanzas da la controlla da finanzas a l'uffizi da contabilitad. En vista al champ d'incumbensas extendì considerablamain vegn l'uffizi da contabilitad rinforzà persunalmain e renumnà davent dal 1. da schaner 1999 en administraziun da finanzas.

La direcziun da la nova administraziun da finanzas cumpetta al schef da fin uss da l'uffizi da contabilitad, Willi Benz, contabilist diplomà. El surpiglia il sectur d'incumbensas da la contabilitad statala/dal quint chantunal. El vegn assistì dals manaders da secturs Peter Crufer, contabilist diplomà e substitut dal directur (preventiv, plan da finanzas, quint dals custs, controlling), Werner Meng, spezialist da banca diplomà (tresoreria, Cash management) e Christian Cadalbert (EED, logistica).

L'adressa exacta è: Administraziun da finanzas dal chantun Grischun, Steinbruchstrasse 18-20, chascha postala, 7001 Cuira.

Contribuziuns da sport-toto

La regenza conceda contribuziuns da sport-toto en l'import total da var 42'600 francs a las sequentas uniuns: -

Secziun CAS Tavau vi da la construcziun nova da la camona da Kesch, -

BTV Cuira sport per impedids per acquistar duas novas sutgas da rodas per curs da nudar, ed al -

Club da skis Ruschein per cumprar in runal pitschen "Pony 1000".

Da las vischnancas

Il project per la midada da construcziun dal plaunterren e per amplifitgar il palantschin da la chasa da scola dal Graben per l'instrucziun commerziala professiunala vegn approvà definitivamain cun resalvas e directivas. Vi dals custs imputabels da var 1.3 milliuns francs vegnan segiradas contribuziuns chantunalas da construcziun da 50 pertschient

Il project per ina construcziun nova da la chasa da scola primara (segunda etappa) a Jenaz vegn approvà definitivamain cun directivas. Vi dals custs imputabels da var 3.4 milliuns francs vegnan segiradas contribuziuns chantunalas da construcziun da 25 pertschient.

Il project per l'engrondiment da la chasa da scola a Scharans vegn approvà da princip cun remartgas. Vi dals custs imputabels d'investiziun da var 885'000 francs vegnan empermessas contribuziuns chantunalas da construcziun da 25 pertschient.

Approvada vegn la revisiun parziala da la constituziun da la vischnanca da Müstair.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 12.11.1998
La cumissiun dal cussegl grond beneventa la revisiun parziala da la lescha davart la gulivaziun da finanzas

Sut il presidi da deputà Sep Cathomas, Breil, ed en preschientscha da cusseglier guvernativ Klaus Huber, schef dal departament da l'intern e da l'economia publica ha ina cumissiun predeliberanta dal cussegl grond tractà ils 9 da november 1998 la revisiun parziala da la lescha davart la gulivaziun da finanzas e da l'ordinaziun executiva latiers sco er ina cumplettaziun da la lescha davart il dretg da las auas. La cumissiun ha concludì unanimamain d'entrar en chaussa e recumonda al cussegl grond da tractar quest project a chaschun da la sessiun da november.

Cun quest project vegn realisà il basegn da refurma demussà en il rapport da l'onn passà davart la gulivaziun da finanzas tranter las vischnancas. Spezialmain sa tracti da perfecziunar la clav da la forza finanziala, da precisar l'autezza per ils tschains d'aua decisivs per la gulivaziun da finanzas, da reparter il franc da la cuntrada tranter il chantun e las vischnancas e da resguardar las entradas da las vischnancas or da prestaziuns da cumpensaziun per perditas da l'utilisaziun da la forza d'aua per la calculaziun da la forza finanziala e per la gulivaziun da la forza fiscala. Plinavant duai vegnir introducida da nov la taxaziun da taglia vicendaivla tranter las vischnancas cun la taglia supplementara per quels cass, en ils quals ina vischnanca è activa a moda interprendenta sin il territori d'ina autra vischnanca.

La clav da la forza fiscala duai vegnir adattada sco suonda: -

Il basegn finanzial vegn eruì a basa dals criteris statistics, dal basegn fundamental, dal dumber da scolars e da la surfatscha. -

Tar l'utilisaziun dal pe da taglia en la media da dus onns vegn la valitaziun dal pe da taglia reducì per in terz.

La cumissiun fa al cussegl grond las propostas da tractar il project, d'adattar la lescha davart la gulivaziun da finanzas e l'ordinaziun executiva latiers sco er d'adattar la lescha davart il dretg da las auas en il senn dal messadi da la regenza.

Infurmatur:

-

Sep Cathomas, Breil, president da la cumissiun predeliberanta,

Sur Crusch, 7165 Breil, tel. 081-920 10 50 / 941 11 55; fax 081-941 26 66

Gremi: departament da l'intern e da l'economia publica dal Grischun

Funtauna: rg cumissiun predeliberanta dal cussegl grond per la lescha davart la gulivaziun da finanzas

Data: 17.11.1998
La conferenza da las regenzas dals chantuns alpins sustegna la modernisaziun da la viafier

L'object dal project da viafier, davart il qual il pievel svizzer ha da votar ils 29 da november 1998, è la finanziaziun dals quatter projects gronds VIAFIER 2000, NVTA, colliaziun da la Svizra da l'ost e dal vest cun la rait europeica d'auta sveltezza sco er mesiras da protecziun encunter la canera da las viafiers. Per modernisar las viafiers svizras duai vegnir mess a disposiziun in import da totalmain ca. 30 milliardas francs sur ina perioda da 20 onns.

Ils chantuns Uri, Sursilvania, Sutsilvania, Glaruna, Grischun, Vallais e Tessin che s'uneschan en la conferenza da regenzas dals chantuns muntagnards han grond interess ch'il project davart la modernisaziun da la viafier vegnia acceptà. L'augment da las capacitads da la viafier promova il transferiment dal traffic da martganzia da la via sin la viafier. La realisaziun dal concept da la VIAFIER 2000 succeda er en il territori alpin e porta als abitants da quest differents avantatgs, sco p. ex. temps da viadi considerablamain pli curts, quai ch'è positiv er per il turissem. Las mesiras encunter la canera èn gist en las valladas alpinas per part stretgas fitg necessarias per augmentar la qualitad da viver. La finanziaziun dals projects gronds ord in fond lià a quest intent garantescha che quests projects na vegnan betg pajads a cust d'autras expensas statalas. Uschia stattan vinavant a disposiziun meds per finanziar las vias principalas en il territori alpin sco er per finanziar il traffic public regiunal.

L'acceptaziun dal project munta perquai gist per il territori alpin in cler progress da la politica da traffic.

President: cusseglier guvernativ Klaus Huber

Secretariat: lic. iur. Christian Boner, departament da l'intern e da l'economia publica, 7000 Cuira

Nr. da tel. 081-257 23 11 / nr. da fax 081-257 21 71

Gremi: conferenza da las regenzas dals chantuns alpins

Funtauna: rg conferenza da las regenzas dals chantuns alpins

Data: 20.11.1998
Per las permissiun da EOC vegn introducida ina taxa

Tgi che vul construir u renovar in edifizi ordaifer la zona da construcziun, basegna ina uschenumnada permissiun da EOC (EOC edifizis ordaifer la zona da construcziun) dal departament da l'intern e da l'economia publica (DIEP). Il DIEP tracta var 1'300 da tals cass per onn. En il rom da las mesiras da spargn vegn introducida davent da l'entschatta da l'onn 1999 ina taxa per tut las disposiziuns da EOC. Quella munta en il cas normal a 100 fin 250 francs plus las taxas da chanzlia, po dentant s'augmentar en cass spezials fin 1'000 francs. Uschia po vegnir quintà cun entradas annualas da 200'000 fin 400'000 francs. L'incasso fa il chantun.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 24.11.1998
Las mancanzas en la Casa di Cura Immacolata a Roveredo vegnan cumbattidas

En ina brev dals 17 d'october 1997 al departament da giustia, polizia e sanitad, suttascritta da "malsauns e persunal", han ins fatg reproschas massivas a la direcziun ed als responsabels da la tgira en quai che reguarda la moda e maniera da la tgira ed assistenza dals abitants da la Casa di Cura Immacolata a Roveredo.

Observond sia incumbensa da polizia da sanitad ha il departament da giustia, polizia e sanitad incumbensà il team grischun per taxar la qualitad da sclerir las reproschas en occasiun d'ina visitaziun da la chasa.

Il team per taxar la qualitad ha constatà en ses rapport dal favrer 1998 che la structura directiva da la chasa, la qualificaziun dals collavuraturs sco er la moda e maniera da la tgira ed assistenza mussan mancanzas considerablas.

Il departament da giustia, polizia e sanitad ed il team grischun per taxar la qualitad èn vegnids informads l'entschatta da november da la direcziun da la Casa di Cura Immacolata davart las acziuns gia fatgas e planisadas da la chasa per eliminar las mancanzas constatadas.

Sco ch'igl è vegnì constatà da vart dal departament da giustia, polizia e sanitad e dal team grischun per taxar la qualitad, ha la direcziun da la chasa instradà in vast pachet da mesiras per eliminar las mancanzas constatadas. Impurtant è en quest connex surtut l'introducziun da structuras da direcziun meglieradas ed ina nova filosofia da tgira. La realisaziun dal pachet da mesiras vegn accumpagnada d'ina forza spezialisada externa. Ils sforzs da la direcziun da la chasa dattan speranza che la tgira ed assistenza dals abitants da la Casa di Cura Immacolata a Roveredo vegnia meglierada considerablamain en il proxim temp en quai che reguarda la qualitad. En l'interess dals abitants da la chasa vegn il departament da giustia, polizia e sanitad er en avegnir ad observar cun attenziun las mesiras da la direcziun da la chasa che servan a l'eliminaziun da las mancanzas.

Per la primavaira da l'onn 1999 è prevedida in'inspecziun da la chasa tras il team grischun per taxar la qualitad, suandada d'in rapport al departament da giustia, polizia e sanitad en la Casa di Cura Immacolata sezza.

Infurmant: -

Gion Claudio Candinas, secretari dal departament da sanitad e dals fatgs socials, tel. 081-257 25 12

Gremi: departament da giustia, polizia e sanitad dal Grischun

Funtauna: rg departament da giustia, polizia e sanitad

Data: 26.11.1998.
Regiunalisaziun da la protecziun civila grischuna

En il Grischun vegnan realisadas las incumbensas da la protecziun civila tras 44 organisaziuns da protecziun civila (OPC). La regiunalisaziun correspundenta pussibilitescha gronds respargns da custs.

La furmaziun d'organisaziuns da protecziun civila regiunalas en il Grischun è terminada. Las davosas vischnancas ch'èn s'unidas èn la citad da Cuira, Calfreisen, Castiel, Haldenstein, Lüen e Maladers. Ils 2 da december 1998 è vegnida suttascritta ina cunvegna da fusiun correspundenta en il chastè da Haldenstein.

Oriundamain vegnivan realisadas las incumbensas da la protecziun civila da las singulas 213 vischnancas dal Grischun. Il 1992 ha l'uffizi chantunal da protecziun civila instradà il process da regiunalisaziun. Dentant èn las structuras vegnidas transfurmadas tras la creaziun da 44 organisaziuns regiunalas da protecziun civila (OPC). La nova organisaziun è pli effizienta e pussibilitscha da spargnar custs per la scolaziun e l'infrastructura en l'autezza da milliuns.

Novaziuns a partir dal 1999

A partir da l'onn proxim vegnan realisadas tar la protecziun civila las optimaziuns concludidas dal cussegl federal. Perquai ch'il cunfin da vegliadetgna tar l'obligatori da servetsch civil vegn sbassà da 52 sin 50 onns, pon a la fin dal 1998 vegnir relaschads en il Grischun bunamain 4000 persunas obligadas da prestar servetsch civil da las annadas 1946, 1947 e 1948. En avegnir vegnan clamads mo pli tants obligads da prestar servetsch civil sco i fa basegn per remplazzar las relaschadas en las singulas funcziuns. Ils ulteriurs vegnan attribuids a la reserva da persunal. I vegn creà da nov in servetsch d'assistenza per il cas che la populaziun avess da retrair las localitads da protecziun.

Avair quità per fugitivs

Dapi ils 9 da november 1998 dattan persunas obligadas da prestar servetsch civil da l'OPC Cuira, en stretga collavuraziun cun l'uffizi da servetsch social dal Grischun, assistenza a ca. 40 fugitivs en il stabiliment da protecziun civila da la scola professiunala a Cuira, e quai durant 24 uras il di. Las persunas obligadas al servetsch civil prestan per regla in servetsch d'in emna. La confederaziun attribuischa 2.6 pertschient dals requirents d'asil al chantun Grischun per l'alloschament e l'assistenza. A basa dal grond dumber da fugitivs da Kosovo aveva la regenza concludì da metter a disposiziun il mument che las structuras d'alloschament existentas sajan utilisadas dal tut.

Gremi: Departament da finanzas e militar

Funtauna: rg Departament da finanzas e militar

Data: 02-12-1998
Sviament da Saas: la regenza vuless entschaiver l'onn 2001

La regenza grischuna s'engascha per ina soluziun optimala dal sviament da la vischnanca da Saas en Partenz. A partir dal 2001 duai vegnir construida la varianta cun il tunnel pli lung.

Ils 16 da november 1998 ha la regenza discutà il problem dal sviament da Saas en Partenz cun cusseglier federal Moritz Leuenberger. Tenor l'opiniun dal schef dal departament federal d'ambient, traffic, energia e communicaziun (DATEC) duai vegnir realisada ina soluziun optimala da sviament per la populaziun da Saas che patescha dal traffic. Las finanzas èn bain in criteri per ina realisaziun accelerada , ellas n'èn dentant betg relevantas dal punct da vista da la confederaziun. Cun quai stat puspè en il center il project approvà da la regenza il 1994 cun il tunnel pli lung. La varianta cun il tunnel scursanì ch'è daventada actuala per motivs da custs è adina vegnida refusada vehementamain da la vischnanca da Saas. Ultra da quai ha cusseglier federal Moritz Leuenberger offrì d'examinar er soluziuns nunconvenziunalas per la finanziaziun. La regenza vul immediat entrar en discurs cun las autoritads federalas cumpetentas. Ella s'engascha anc adina per ch'il project da sviament da Saas vegnia recepì en il program da plirs onns da 2000-2003 da la confederaziun per la construcziun da la rait da vias principalas. L'uffizi da construcziun bassa dal Grischun vegn incumbensà da far las ulteriuras lavurs da project e da preparaziun en ina moda ch'ins po entschaiver l'onn 2001 cun la construcziun dal sviament da Saas.

Votaziun dals 7 da favrer 1999

La dumengia, ils 7 da favrer vegnan preschentads ils sequents projects a la votaziun dal pievel:

Projects federals: -

conclus federal davart la midada da las premissas per l'elegibladad en il cussegl federal, -

conclus federal davart ina midada constituziunala davart la medischina da transplantaziun, -

iniziativa dal pievel "Proprietad d'abitar per tuts" e -

midada da la lescha federala davart la planisaziun dal territori.

Projects chantunals: -

revisiun parziala da la lescha davart la gulivaziun da finanzas tranter las vischnancas e -

revisiun parziala da la lescha davart ils dretgs d'aua dal chantun Grischun.

Fatgs da persunal

Christian Gruber, naschì ils 1965, da Cuira, che abita ad Untervaz, daventa manader da ressort da center da calculaziun tar l'uffizi d'informatica. El entschaiva l'entschatta schaner 1999.

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 03.12.1998
Cumissiun da constituziun approva la refurma da las dretgiras

Avant curt è la cumissiun da constituziun sut il presidi da cusseglier guvernativ Peter Aliesch s'occupada dal sboz per la refurma da l'organisaziun giudiziala dal Grischun. Ella è sa restrenschida sin dumondas che stattan en connex cun la nova constituziun. La refurma giudiziala intenziunescha in'organisaziun pli effizienta sco er ina giustia pli speditiva e pli adattada als burgais. La cumissiun da constituziun è cumplettamain d'accord cun questa finamira. La cunfinaziun envers la nova constituziun chantunala na dat tenor l'opiniun da la cumissiun nagins problems essenzials, uschia ch'ella sustegna il preschent sboz.

In impurtant punct cuminaivel tranter la refurma da las dretgiras e la revisiun da la constituziun pertutga la divisiun dal chantun. La refurma da las dretgiras prevesa per las dretgiras penalas e civilas da l'emprim'instanza ina reducziun da 14 a 10 districts. La cumissiun da constituziun examinescha er, sch'ins pudess ademplir meglier e cun main custs tschertas incumbensas administrativas sin il plaun regiunal cun stgaffir structuras novas. Pervia da las examinaziuns fundamentalas na po la cumissiun anc dar naginas decleraziuns concretas. Eventualas structuras novas ston pussibilitar in adempliment raschunaivel, effizient ed economic da las incumbensas e sto resguardar ils fatgs geografics. Sut quest punct da vista n'avess la repartiziun per incumbensas administrativas betg d'esser identica a tut pretsch cun ils districts giuridics.

La cumissiun da constituziun sustegna dal reminent il mantegniment prevedì dals circuls actuals e da la funcziun dal mastral. Ins sto dentant desister urgentamain da las dretgiras cirquitalas e da lur giuntas. Sulettamain uschia pon ins metter ina fin al ferm sparpagliament ed a l'organisaziun exagerada evidenta en l'organisaziun giudiziala. Ultra da quai vegn beneventada la proposta che las dretgiras districtualas duain da nov vegnir elegidas dals votants.

Gia ils professers Tobias Jaag e Tomas Poledna han menziunà en lur giudicat in basegn considerabel d'acziun tar l'organisaziun giudiziala. Perquai che la regenza considerescha la refurma da las dretgiras sco urgenta, duai la refurma vegnir realisada sco emprima prioritad ed independentamain da la revisiun totala da la constituziun chantunala. Il project da la refurma da las dretgiras, cumpilada dal president da la dretgira chantunala, Alex Schmid, è concepida uschia ch'ella sa lascha integrar armonicamain en la revisiun da la constituziun. La coordinaziun necessaria tranter ils dus projects è garantida.

Persunas d'infurmaziun:

cusseglier guvernativ dr. Peter Aliesch, tel. 081-257 25 01

Gremi: departament da giustia, polizia e sanitad dal Grischun

Funtauna: rg cumissiun da constituziun

Data: 08.12.1998
Mattatschas e buobs splanan e cusan en cuminanza

Dapi l'entschatta da l'onn da scola splanan e cusan las mattatschas ed ils buobs da las classas primaras e da las classas pitschnas dal Grischun en cuminanza.

Sin l'entschatta da l'onn da scola 1992/93 è vegnì mess en vigur il nov plan d'instrucziun da la scola primara dal chantun. Il departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient (DECA) ha introducì pass per pass l'instrucziun coeducativa da lavurs a maun. Ella prevesa che las mattatschas ed ils buobs vegnan instruids ensemen er en ils roms "lavurs a maun textilas" e "zambregiar" En las classas primaras e classas pitschnas è quai gia il cas dapi l'entschatta da l'onn da scola current.

Il process d'introducziun che ha durà plirs onns è vegnì planisà ed accumpagnà d'ina gruppa da lavur. En il rom dal perfecziunament dals magisters han ins pudì instruir per tut ils districts d'inspecturat mintgamai in team da manadras e manaders da curs. Quests teams han dà vinavant lur savida a las magistras ed als magisters da las scolas primaras e da las classas pitschnas en las regiuns en furma d'in perfecziunament obligatori dals magisters.

Malgrà che las magistras ed ils magisters eran gia s'occupads durant onns cun las ideas e teorias da l'instrucziun da lavurs a maun coeducativa, era la realisaziun concreta en il mintgadi da scola insatge nov per numerusas persunas d'instrucziun. Grazia a la buna scolaziun ed il proceder miaivel dal cader dal curs è l'introducziun dentant succedida senza problems.

Las experientschas che las magistras ed ils magisters, ils commembers dal cader dal curs sco er las inspecturas ed ils inspecturs han fatg durant la fasa introductiva da sis onns èn avant curt vegnidas preschentadas al chau dal departament, cusseglier guvernativ Joachim Caluori. El ha plaschair da quai ch'ins ha cuntanschì fin uss e spera che la lavur a maun coeducativa possia vegnir introducida durant ils proxims onns cun il medem schlantsch e success er en il stgalim superiur da la scola populara.

Gremi: departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

Funtauna: rg departament d'educaziun

Data: 17.12.1998