Messadi davart la revisiun parziala dalla planisaziun locala per sviluppar igl areal dalla staziun da Glion

Preziada dunna presidenta dil parlament

Stimadas parlamentarias, stimai parlamentaris

Per engrondir e restructurar a moda cumplessiva igl areal dalla staziun cun ils projects planisai (niev baghetg dalla staziun, nova plazza d'autos da posta, nova plazza dalla staziun, spustament digl areal da P+R) e render el fits per il futur sco center da traffic modern ed attractiv, eis ei necessari d'adattar la planisaziun locala.

Situaziun da partenza

En in process da plirs onns han la vischnaunca dad Ilanz/Glion e la Viafier retica (VR) elaborau ina sligiaziun communabla per engrondir e restructurar la staziun da Glion, cunquei ch'ils implonts existents dalla VR e dall'AutoDaPosta Svizra SA eran resp. ein antiquai e satisfan buca pli allas pretensiuns hodiernas dils viagiaturs.

Ultra da quei ston vegnir ademplidas il pli tard naven digl onn 2024 las pretensiuns dalla lescha davart l'egualitad da persunas cun impediments (LImp, CS 151.3), q.v.g. porscher a persunas en sutga da rodas ed a persunas cun ina mobilitad restrenschida in access senza obstachels al traffic public. In terminal da bus cun urs dil perrun adattai per persunas cun impediments drova dapli spazi, aschia che la plazza d'autos da posta hodierna sto vegnir spustada ed il menaschi dalla staziun da Glion vegnir reorganisaus. Quei dat il medem mument la pusseivladad da revaletar en general la situaziun architectonica, da crear alla plazza dalla staziun in liug attractiv per ils viagiaturs e da render accessibel il territori Pendas grazia ad in niev sutpassadi da persunas ed in areal da parcadi. Aschia survegness Glion e l'entira regiun in center da traffic topmodern cun survetschs conforms al temps ed in'aulta qualitad per il public.

Alla votaziun all'urna dils 25 da november 2018 han las votantas ed ils votants gia approbau il credit d'impegn da 7'948'000 francs per engrondir e restructurar la staziun da Glion. Il credit cumpeglia ils suandonts projects parzials en responsabladad dalla vischnaunca:

Vias d'access per autos da posta alla plazza d'autos da posta

Nova plazza d'autos da posta cun in meglier access als trens

Spustament digl areal da parcadi a Pendas

Nova plazza dalla staziun / zona da pedunzs

Via dalla staziun renovada

Niev trassé cun access per ils autos da posta ella Via dil Glogn

Parcadis per velos

Staziun da Glion sco center da traffic regiunal impurtont

Glion ei buca mo il center regiunal dalla Surselva, mobein era in center da traffic impurtont. L'AutoDaPosta SA meina per incumbensa dil cantun Grischun resp. dalla Confederaziun endisch lingias d'auto da posta che colligian ils vitgs e las vals circumdontas cun Glion e cun la lingia dalla VR Cuera-Mustér. Ultra da quei circuleschan bus da substituziun per la VR duront las uras marginalas. Sper Cuera ei Glion il secund grond center da traffic dall'AutoDaPosta SA el Grischun. Criteris impurtonts per ils viagiaturs dils vitgs circumdonts e per ils hosps concernent il traffic public alla staziun da Glion ein il confort da midar d'in mied da transport a l'auter, in urari bein coordinau e vias cuortas denter il tren ed igl auto da posta. Mo gia dapi gitg corrispunda l'infrastructura dalla staziun da Glion buca pli allas pretensiuns actualas. La VR ha renovau el fratemp sia infrastructura da viafier ed adattau ella tenor la lescha davart l'egualitad da persunas cun impediments. Ina secunda mesira per augmentar l'attractivitad dalla staziun da Glion ei d'amplificar igl urari dil traffic public. Cun introducir ils trens novs en direcziun dalla Surselva (naven dil december 2025) eis ei era planisau da lantschar il tact da mes'ura. Naven da quei mument duein ils trens puspei secruschar a Glion e buca pli a Castrisch.

Finamira dalla revisiun parziala dalla planisaziun locala

La finamira dalla revisiun parziala dalla planisaziun locala ei da crear las premissas dalla planisaziun locala per realisar ils suandonts projects sin igl areal dalla staziun da Glion:

renovar igl areal dalla staziun (surbaghegiada dalla staziun dalla VR cun plazza publica)

baghegiar ina nova plazza d'autos da posta

realisar in areal da parcar public (P+R) dalla vart nord dalla staziun

render accessibels il territori Pendas per activitads da temps liber

La concepziun da basa ei gia skizzada el plan da quatier cun vigur legala «Center staziun» digl onn 2014. Il plan da quatier vegn adattaus parallelamein tier la revisiun parziala dalla planisaziun locala cun las enconuschientschas dils projects ch'ein ussa concretisai.

Descripziun dil project

Engrondiment digl areal dalla staziun

Per surbaghegiar igl areal cun igl intent da rem-plazzar il baghetg dalla staziun che basegna da vegnir sanaus, per realisar la nova plazza dalla staziun e la nova plazza d'autos da posta ha la VR lantschau igl onn 2020 ina concurrenza da project en collaboraziun cun la vischnaunca. La giuria ei sedecidida unanimamein per il project dil biro d'architectura Giubbini da Cuera. Il baghetg duei dar suttetg el plaunterren als spurtegls dalla staziun, al biro d'informaziun turistic ed al commerci en detagl; las localitads els plauns sura viers ost ein destinadas per il Center da formaziun Surselva, quellas viers vest per biros e suren per
habitaziuns.

Nova plazza d'autos da posta

Ils projects da construcziun dad omisduas varts dalla staziun vegnan a rinforzar vinavon il caracter da center dalla staziun da Glion. Perquei eis ei indispensabel da baghegiar ina nova plazza d'autos da posta en in liug situau a moda pli ideala. Sin fundament dils projects planisai eis ei buca pli pusseivel da garantir el liug actual il menaschi d'autos da posta regular e da risguardar il medem mument las pretensiuns dalla lescha davart l'egualitad da persunas cun impediments.

La basa giuridica per l'incumbensa dalla vischnaunca ei la lescha davart il traffic public el cantun Grischun. Tenor art. 2 al. 1 garanteschan il cantun e la vischnaunca communablamein l'avertura dil Grischun cun mieds da transport publics. Per las fermadas d'autos da posta ei da principi la vischnaunca responsabla.

Per spustar la plazza d'autos da posta eis ei necessari d'adattar il plan general d'avertura.

Areal public da parcadi

Igl areal da parcadi (P+R) hodiern dalla VR cun rodund 50 plazs da parcar per vehichels a motor e rodund 40 velos duei vegnir spustaus dalla vart nord dalla staziun a Pendas, cunquei ch'igl ei planisau da realisar la nova plazza d'autos da posta sin quei areal.

Il territori Pendas cun igl areal da parcadi planisau sesanfla tenor il plan da zonas cun vigur legala en ina zona buc approbada. Quei munta ch'ina utilisaziun fundamentala cun vigur legala ei buc avon maun per la surfatscha corrispundenta. Per saver realisar il project eis ei pia necessari d'enzonar ordavon la surfatscha da terren corrispundenta en ina zona da parcadi.

Render il territori Pendas accessibels per activitads da temps liber

El rom dil project per sviluppar il center e duront elaborar il model directiv dil territori communal han ins rendiu attents pliras gadas al potenzial dil territori Pendas sco spazi per activitads da temps liber ed al fatg ch'igl emprem marcau spel Rein ha strusch access all'aua. Cun la revisiun totala dalla planisaziun locala era ei previu oriundamein d'attribuir il territori Pendas ad ina zona d'engrondiment dil center, e quei en accord cun la secunda etappa d'utilisaziun existenta tenor la planisaziun locala vertenta digl anteriur marcau da Glion. Muort l'obligaziun da reducir las zonas da baghegiar, las pretensiuns concernent la protecziun dallas auas (zonas d'aua) e ponderaziuns da formaziun ei l'enzonaziun da questa zona d'engrondiment dil center vegnida giudicada criticamein. La vischnaunca haveva priu posiziun corrispundentamein el rom dall'audiziun concernent la revisiun totala dalla planisaziun locala. Il cantun da sia vart haveva gia signalisau avon claramein che la zona d'engrondiment dil center planisada oriundamein el territori Pendas seigi buc approbabla. El rom dall'approbaziun dalla revisiun totala dalla planisaziun locala ei la zona d'engrondiment dil center el territori Pendas consequentamein buca vegnida approbada.

Il territori Pendas che sesanfla alla confluenza dil Rein e dil Glogn dispona da spazis libers d'aulta qualitad ed ei tuttina situaus en in liug central e gest sper la staziun. Il territori ei perquei predestinaus per activitads da temps liber. Ultra da quei ha el ina gronda muntada turistica sco liug da colligiaziun cun la Ruinaulta. L'utilisaziun futura dil territori Pendas sa oz aunc buca vegnir determinada definitivamein. Imaginabla ei in'utilisaziun per activitads da temps liber che han da far cun cultura e recreaziun. Pusseivel ei era il diever sutordinau per activitads da sport, p.ex. en fuorma d'infrastructuras per il sport d'aua. Il territori Pendas duei haver el futur in caracter da parc per saver mantener ils spazis libers d'aulta qualitad. Ils baghetgs necessaris astgan buc esser dominonts. La revisiun parziala existenta dalla planisaziun locala duei dar la basa legala per utilisar il territori Pendas per activitads da temps liber. La planisaziun detagliada sa vegnir iniziada pér en ina procedura posteriura.

Mieds da planisaziun per la planisaziun d'utilisaziun

El rom dalla revisiun totala dalla planisaziun locala ein il plan da zonas, il plan general da formaziun ed il plan general d'avertura el sectur dalla staziun buca vegni approbai e refusai per surluvrar.

El rom dalla revisiun parziala dalla planisaziun locala vegn quella largia els mieds da planisaziun ussa serrada.

La revisiun parziala actuala en connex cun la staziun da Glion cumpeglia ils suandonts mieds da planisaziun:

plan da zonas 1:2'000, staziun da Glion

plan general d'avertura dil traffic 1:2'000, staziun da Glion

revisiun parziala dalla lescha da baghegiar

Il rapport da planisaziun e da cooperaziun ed il rapport davart las preexaminaziuns han caracter informativ e san vegnir consultai sin giavisch ella canzlia communala.

Cuntegn dallas adattaziuns

Plan da zonas

nova zona centrala dalla staziun

separaziun zona per edifecis e stabiliments publics ed ulteriur territori communal alla staziun

nova zona da parcadi alla staziun (per igl areal da parcadi)

nova zona da temps liber Pendas incl. determinar l'obligaziun da far in plan d'areal

Plan general d'avertura dil traffic

determinar il parcadi planisau (per igl areal da parcadi)

determinar la fermada da bus planisada ed abolir la fermada actuala (spustament dalla plazza d'autos da posta)

determinar la via d'access planisau el sectur dalla nova plazza d'autos da posta

determinar registraziuns el plan dils stabiliments existents alla staziun (staziun, parcadis, sutpassadi, vias da pedunzs)

registraziun dallas vias agricolas e forestalas existentas

Lescha da baghegiar

cumpletar formalmein art. 14 determinaziuns

cumpletar schema da zonas (art. 17) cun zona centrala dalla staziun

aschuntar niev art. 28a zona centrala dalla staziun

aschuntar niev art. 38a zona da parcadi dalla staziun

aschuntar niev art. 38b zona da temps liber Pendas

Ils singuls pass dalla revisiun parziala

La procedura cumpeglia ils suandonts pass:

preexaminaziun dil project entras igl Uffeci per il svilup dil territori (ils 19 da fevrer 2020)

deliberaziun dalla revisiun parziala dalla planisaziun locala dalla suprastonza communala per mauns dall'exposiziun da cooperaziun (ils 12 da schaner 2021)

emprema exposiziun da cooperaziun (dils 15 da schaner entochen ils 15 da fevrer 2021)

approbaziun dalla revisiun totala entras la regenza cun buc approbar il sectur staziun (october 2021)

secunda exposiziun da cooperaziun (dils 17 da december 2021 entochen ils 17 da schaner 2022)

deliberaziun dil project entras la suprastonza communala (ils 8 da fevrer 2022)

deliberaziun ed approbaziun entras il parlament communal (ils 9 da mars 2022)

votaziun all'urna (ils 15 da matg 2022)

exposiziun da recuors (30 gis)

approbaziun dalla planisaziun entras la Regenza

El rom dall'emprema exposiziun da cooperaziun publica tenor art. 13 dall'ordinaziun cantunala davart la planisaziun dil territori ein duas propostas vegnidas inoltradas. La suprastonza communala ha decidiu che quellas pretendan negina adattaziun dil project dalla revisiun parziala.

El rom dalla secunda exposiziun da cooperaziun publica ein treis propostas vegnidas inoltradas. La suprastonza communala ha decidiu che quellas pretendan negina adattaziun dil project dalla revisiun parziala e san vegnir risguardadas, nua ch'igl ei raschuneivel, el plan da quartier.

Proposta

Sebasond sin las explicaziuns precedentas fa la suprastonza communala la suandonta proposta al parlament communal:

-	approbar la revisiun parziala dalla planisaziun locala dalla staziun da Glion per mauns dalla votaziun all'urna dils 15 da matg 2022

Igl ei da decider davart las suandontas actas dalla revisiun parziala dalla planisaziun locala:

plan da zonas 1:2'000, staziun da Glion

plan general d'avertura dil traffic 1:2'000, staziun da Glion

revisiun parziala dalla lescha da baghegiar

Il rapport da planisaziun e da cooperaziun dils 15 da fevrer 2022 ed il rapport davart la preexaminaziun han caracter informativ e ston perquei buca vegnir approbai.

Ilanz/Glion, ils 8 da fevrer 2022	Suprastonza communala Ilanz/Glion

4

1