915.110

Ordinaziun executiva tar la lescha da meglieraziun dal chantun Grischun

dals 19-11-1980 (versiun dals 01-04-2007)

sa basond sin l'art. 54 da la lescha da meglieraziun dal chantun Grischun1)

relaschada dal cussegl grond ils 19 da november 19802)

1. Disposiziuns generalas

Uffizis chantunals cumpetents

Art. 1 1 Il departament chantunal cumpetent è il departament da l'intern e da l'economia publica3).

2 L'uffizi chantunal cumpetent è l'uffizi da meglieraziun e mesiraziun4).

3 L'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun5) relascha – suenter avair tadlà ils ulteriurs uffizis participads – las directivas administrativas e tecnicas necessarias.

Art. 2 Orientaziun da l'uffizi da meglieraziun e mesiraziun 1 Il president da l'associaziun respectivamain il president communal communitgescha a temp las radunanzas da l'associaziun e las sesidas da la suprastanza a l'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun 6) ed agiunscha la glista da tractandas.

1) DG 915.100 2) M dals 30 da zercladur 1980, 169; PCG 1980/81, 205, (1. lectura); PCG 1980/81, 449, 456,

511 (2. lectura)

3) ussa departament d'economia publica e fatgs socials 4) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun 5) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun 6) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch

1

915.110

Remartga

Art. 3 1 La participaziun ad ina interpresa da meglieraziun sto vegnir remartgada – cun ils dretgs e las obligaziuns che resultan da quella – immediatamain suenter il conclus da realisaziun ed inditgond l'interpresa, en il register funsil.

2 La remartga vegn ordinada d'uffizi da l'uffizi cumpetent.

3 A l'uffizi dal register funsil ston vegnir inoltrads il plan dal territori cumpiglià sco er la glista dals proprietaris da bains immobigliars e quella dals bains immobigliars.

Andament

Art. 4 1 Las arrundaziuns dal terren en il senn da l'artitgel 2 litera a e b da la lescha da meglieraziun7) han per regla il suandant andament:

determinaziun dal territori cumpiglià a)

studi da planisaziun b)

conclus da realisaziun c)

project general d)

scleriment da las relaziuns da proprietad existentas e)

valitaziun f)

nova repartiziun g)

termaziun h)

acquist da proprietad i)

repartiziun dals custs k)

schliaziun da l'interpresa l)

Territori cumpiglià

Art. 5 1 Il territori cumpiglià vegn designà tras in plan sco er tras in register dals proprietaris da bains immobigliars.

2 Il register sto vegnir actualisà permanentamain.

Art. 6 1 Fin a la fundaziun d'ina associaziun agescha la suprastanza communala.

Cumpetenza fin a la fundaziun

Premissa per la schliaziun

Art. 7 1 La schliaziun d'ina associaziun sto vegnir concludida, sche l'intent è cuntanschì, sch'il mantegniment è segirà, sche sia facultad è liquidada confurmamain a l'intent e sch'il rendaquint final è vegnì fatg.

2 La suprastanza da l'associaziun fixescha en il fegl uffizial dal chantun in ultim termin da 20 dis per annunziar eventualas pretensiuns.

7) DG 915.100

2

915.110

Manar la contabilitad

Art. 8 1 Il purtader da l'interpresa è obligà da manar la contabilitad en urden. L'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun8) po dar las instrucziuns necessarias als organs incumbensads da manar la contabilitad per in urden cunvegnent e survesaivel dal quint e dal deposit dals mussaments.

2 L'associaziun sto trametter senza vegnir intimada il quint annual ed in exemplar dal rapport da revisiun a l'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun, e quai entaifer 3 mais suenter la fin da l'onn da gestiun.

Art. 9 1 Ils statuts reglan l'organisaziun da l'associaziun e las cumpetenzas da ses organs.

Statuts

Radunanza da l'associaziun

Art. 10 1 La radunanza da l'associaziun decida davart ils statuts;

a)

elegia – cun excepziun dal parsura da la cumissiun da stimaziun – ils organs b)

ed als relascha;

permetta il credit global sin fundament dal project general ed eventuals credits posteriurs;

approvescha il rapport da la suprastanza da l'associaziun ed il quint;

approvescha ils princips per la repartiziun dals custs.

d)

e)

c)

Dretg da votar

Art. 11 1 Mintga commember ha il dretg da votar e dispona mo d'ina vusch.

2 Las societads da persunas e las persunas giuridicas dal dretg privat e public han medemamain il dretg da votar ed ina vusch.

3 Ils cumproprietaris han ensemen ina vusch. Els designeschan in represchentant communabel. La medema regulaziun vala er per ils proprietaris communabels.

4 Las parts da cumproprietad da persunas ch'èn er proprietarias sulettas da bains immobigliars en il territori cumpiglià, na vegnan betg prendidas en consideraziun a la radunanza da decisiun. La totalitad dals cumproprietaris restants dispona d'ina vusch.

Represchentanza

Art. 12 1 Ils commembers ch'èn impedids da cumparair persunalmain pon sa laschar represchentar d'ina persuna abla d'agir, la dond il plainpudair en scrit. La medema persuna na po betg dar giu dapli che duas vuschs. Exceptads da quai èn ils represchentants legals tenor il dretg civil.

8) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun

3

915.110

Deliberaziun da la radunanza da l'associaziun

Art. 13 1 Uschenavant ch'i n'è betg previs auter en la lescha9) u en ils statuts, deliberescha la radunanza da l'associaziun sias decisiuns cun la maioritad da las vuschs valaivlas dadas. Sin proposta d'in tschintgavel dals preschents po vegnir decidida ina votaziun per scrutini.

2 Avant las votaziuns sto vegnir sclerì – cun agid dal register cumpilà per la convocaziun – il dretg da votar dals preschents.

d)

e)

f)

g)

Suprastanza da l'associaziun

Art. 14 1 La suprastanza da l'associaziun maina l'interpresa;

a)

elegia il spezialist responsabel;

b)

prepara las fatschentas da la radunanza da l'associaziun, convochescha quella c)

e realisescha sias decisiuns;

maina la contabilitad;

represchenta l'associaziun vers anora sco er davant autoritads e dretgiras;

decida davart permissiuns en connex cun il scumond da regruppament;

propona a l'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun10) midadas vi dal territori cumpiglià;

sclerescha il possess vegl ensemen cun il spezialist responsabel e cun l'uffizi dal register funsil;

fixescha il supplement da la valur commerziala per repartiziuns supplementaras e reducidas;

fixescha l'import da la deducziun generala;

fa la nova repartiziun e dispona las eventualas midadas;

propona a la radunanza da l'associaziun ils princips per la repartiziun dals custs;

dispona l'entrada en possess;

regla il mantegniment.

n)

o)

2 La suprastanza da l'associaziun decida davart tut las fatschentas che n'èn betg vegnidas surdadas ad in auter organ.

k)

l)

m)

h)

i)

Cumissiun da stimaziun

Art. 15 1 La cumissiun da stimaziun fa la valitaziun;

a)

fixescha ils princips per la repartiziun dals custs da construcziun e da b)

mantegniment, sch'ils participads na pon betg s'accordar da quai;

fa la repartiziun dals custs;

maina las tractativas da reconciliaziun e tira las decisiuns da protesta;

nominescha in protocollist.

c)

d)

e)

9) DG 915.100 10) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun

4

915.110

Nominaziun da la cumissiun da stimaziun

Art. 16 1 Il parsura da la cumissiun da stimaziun vegn numnà dal departament da l'intern e da l'economia publica, ils ulteriurs dus commembers sco er ils dus substituts da la radunanza da l'associaziun.

2 Ils proprietaris da bains immobigliars participads a l'arrundaziun dal terren e persunas che stattan en ina relaziun d'exclusiun cun quests proprietaris en il senn da la lescha da vischnancas, na dastgan betg far part da la cumissiun da stimaziun. *

Revisurs da quint

Art. 17 * 1 Ils revisurs da quint controllan la contabilitad da la suprastanza da l'associaziun e fan in rapport en scrit per la radunanza da l'associaziun. Tranter ils revisiuns da quint ed ils commembers da l'associaziun valan confurm al senn las disposiziuns d'incumpatibilitad da la lescha da vischnancas11).

2. Arrundaziuns dal terren

2.1. PREPARAZIUN

Convocaziun da la radunanza da decisiun

Art. 18 * 1 La convocaziun dals proprietaris da bains immobigliars participads tenor il register sto vegnir fatga il pli tard 30 dis avant la radunanza da decisiun, e quai tras ina brev recumandada u tras in incumbensà cunter quittanza. En l'invit ston vegnir communitgadas la glista da tractandas sco er las prescripziuns davart la decisiun ed il dretg da votar. Spezialmain èsi da render attent ils proprietaris da bains immobigliars – renviond a l'artitgel 703 alinea 1 CCS12) – che sch'intgin na fa betg part da la decisiun vala sia absenza sco vusch approvanta.

Exposiziun dal register da votar, di da referenza

Art. 19 * 1 Per la decisiun da realisaziun èn decisivas las relaziuns da proprietad che existan il di da l'emprima publicaziun da l'exposiziun dal register da votar. Il register dals proprietaris da bains immobigliars pertutgads (register da votar) sto vegnir exponì publicamain en la vischnanca, e quai durant 30 dis en la moda usitada al lieu.

Rectificaziuns vi dal register sto il manader dal register funsil far avant la radunanza da decisiun.

11) DG 175.050 12) CS 210

5

915.110

Exposiziun dal studi da planisaziun

Art. 20 * 1 Per orientaziun sto il studi da planisaziun vegnir exponì per l'invista durant 30 dis en quella vischnanca, sin il territori da la quala sa chatta la part la pli gronda da l'interpresa.

Presidi da la radunanza da decisiun

Art. 21 1 Il president da quella vischnanca, sin il territori da la quala sa chatta la part la pli gronda dal territori cumpiglià, presidiescha la radunanza da decisiun; l'actuar respectiv scriva il protocol.

Art. 22 Statuts ed elecziuns 1 Sche la radunanza ha approvà la realisaziun, sto ella 1.

2.

discutar ed approvar ils statuts;

far las elecziuns necessarias, numnadamain:

a)

b)

l'elecziun dal president da l'associaziun, l'elecziun da 2 fin 6 commembers da la suprastanza che, sco il president da l'associaziun, na ston betg esser commembers, l'elecziun da 2 commembers e da 2 substituts da la cumissiun da stimaziun, l'elecziun da 2 revisurs da quint e d'in substitut.

c)

d)

2 La suprastanza da l'associaziun sa constituescha dal rest sezza.

Communicaziun dal conclus da realisaziun

Art. 23 1 Il president communal sto communitgar en scrit a l'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun13) ed a la suprastanza da l'associaziun che la decisiun saja vegnida prendida, e quai cun consegnar ils protocols da las radunanzas ed ils statuts.

2 Suenter che l'associaziun è vegnida fundada surpiglia sia suprastanza la gestiun.

2.2. REALISAZIUN

Tolerar las lavurs necessarias

Art. 24 1 Ils proprietaris da bains immobigliars ston tolerar, a partir da la decisiun da realisaziun, tut las lavurs ch'èn necessarias per l'arrundaziun dal terren sin lur territori.

13) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun

6

915.110

Communicaziun dals uffizis dal register funsil

Art. 25 1 Suenter la decisiun da realisaziun ston ils uffizis dal register funsil communitgar constantamain a l'instanza incumbensada cun la realisaziun:

a)

b)

las midadas da maun fin a la terminaziun da l'interpresa;

la constituziun da servituts e da grevezzas funsilas fin a l'acquist da proprietad vi dals bains immobigliars furmads da nov.

2 Il tractament en il register funsil dastga vegnir fatg pir suenter il consentiment da l'instanza surmenziunada.

Inventarisaziun dal possess vegl

Art. 26 1 Uschenavant ch'il register funsil federal n'è betg introducì, vegn fixà, cun la publicaziun uffiziala, in termin da 30 dis per annunziar tut las relaziuns giuridicas che n'èn betg inscrittas en il senn da l'artitgel 22 da la lescha da meglieraziun14). En questa publicaziun sto vegnir integrada la remartga che annunzias posteriuras na vegnan betg pli inscrittas.

Dispitas davart il possess vegl

Art. 27 1 Las dispitas davart il possess vegl renviadas a la giurisdicziun civila vegnan liquidadas en il senn da las disposiziuns executivas chantunalas tar l'ordinaziun federala concernent il register funsil15).

Giavischs dals proprietaris da bains immobigliars

Art. 28 1 Ils proprietaris da bains immobigliars ston survegnir a temp la pussaivladad d'exprimer giavischs areguard la nova repartiziun.

Extracts da las actas d'exposiziun

Art. 29 1 Als proprietaris da bains immobigliars participads ston vegnir tramess, cun mintga avis davart in'exposiziun, er ils extracts essenzials da las actas d'exposiziun.

Mantegniment

Art. 30 1 Il mantegniment dals edifizis e dals stabiliments communabels sto vegnir ordinà tenor princips simpels, e quai per regla per l'entir territori cumpiglià.

Princips per la repartiziun dals custs

Art. 31 1 Per la repartiziun dals custs èn decisivas en emprima lingia l'avertura meglierada, la sminuziun dal dumber da parcellas e la furma dal bain immobigliar.

14) DG 915.100 15) DG 217.100

7

915.110

2 Sch'i na vegn betg prendì in conclus davart ils princips per la repartiziun dals custs restants e dals custs da mantegniment, fixescha la cumissiun da stimaziun quests princips e suenter la repartiziun dals custs.

Pajaments parzials

Art. 32 1 Al cumenzament da l'interpresa ston ils commembers prestar annualmain pajaments parzials. La suprastanza fixescha lur import.

2 Ils pajaments parzials vegnan fixads tenor ils probabels custs restants e daventan pajabels il mument da la facturaziun.

3 Tar midadas da maun en il territori cumpiglià vegnan ils pajaments parzials ch'èn gia vegnids prestads quintads vitiers al nov proprietari dal bain immobigliar.

Termaziun e mesiraziun

Art. 33 1 Suenter l'entrada en vigur da la nova repartiziun vegn termà il possess nov. Alura sto la vischnanca instradar la mesiraziun funsila.

Custs da l'uffizi dal register funsil

Art. 34 1 Ils custs per ils acts da l'uffizi dal register funsil van sin donn e cust da la vischnanca. I n'è betg permess d'incassar taxas.

Protocollaziun

Art. 35 1 Per far il protocol en la procedura da protesta è responsabel il parsura da la cumissiun da stimaziun. El po consultar in actuar.

Scolaziun dals commembers da la cumissiun da stimaziun

Art. 36 1 Il chantun prepara ils commembers da la cumissiun da stimaziun per lur incumbensa. Ils commembers èn obligads da frequentar ils curs organisads per quest intent.

3. Contribuziuns chantunalas

Annunzia per il subvenziunament

Art. 37 1 Las dumondas da contribuziun sco er il project general cumplettà cun il rapport e cun il preventiv ston vegnir inoltrads en scrit a l'uffizi cumpetent.

8

915.110

Acceptaziun da las cundiziuns da contribuziun

Art. 38 1 Entaifer 2 mais dapi la garanzia da contribuziun tras la confederaziun e tras il chantun sto consegnar il petent a l'uffizi cumpetent ina decleraziun en scrit ch'el acceptia las contribuziuns garantidas sco er las cundiziuns e pretensiuns che vegnan premessas per il pajament da las contribuziuns.

Cumenzament da las lavurs da construcziun

Art. 39 1 Las lavurs cun dretg da contribuziun dastgan vegnir cumenzadas pir, cur che l'uffizi chantunal cumpetent dat liber l'ovra per la realisaziun tenor il dretg da subvenziuns.

Surveglianza dal mantegniment

Art. 40 1 L'uffizi chantunal cumpetent surveglia il mantegniment da las meglieraziuns e la cultivaziun dals bains immobigliars meglierads e fa annualmain in rapport a la regenza.

2 Sche las persunas responsablas n'adempleschan betg lur obligaziuns, dat el las ordinaziuns necessarias.

3 Sch'er questas ordinaziuns na procuran betg per in mantegniment adequat, ordinescha la regenza – suenter avair tadlà las persunas responsablas – las mesiras substitutivas necessarias, e quai sin donn e cust dals pertutgads.

Utilisaziun per in auter intent

Art. 41 1 Il departament da l'intern e da l'economia publica16) permetta las utilisaziuns per in auter intent ch'èn admissiblas en il rom dal dretg federal e fixescha l'import da las contribuziuns che ston vegnir restituidas.

2 Ils donns ch'èn vegnids chaschunads da l'utilisaziun per in auter intent vi d'edifizis e vi da stabiliments communabels ston vegnir indemnisads.

3 Ils uffizis dal register funsil annunzian a l'uffizi chantunal da meglieraziun e mesiraziun17) tut las midadas da maun da bains immobigliars, tar ils quals è menziunada l'obligaziun da restituziun tar in'alienaziun cun gudogn.

Art. 41a * …

16) ussa departament d'economia publica e fatgs socials 17) ussa uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun

9

915.110

4. Disposiziuns finalas

Entrada en vigur, aboliziun dal dretg vertent

Art. 42 1 Questa ordinaziun entra en vigur ensemen cun la lescha da meglieraziun dal chantun Grischun18). Il medem mument vegn abolida l'ordinaziun executiva tar la lescha da meglieraziun dals 28 da november 1956.

Art. 43 1 La regenza relascha las disposiziuns executivas necessarias.19)

Disposiziuns executivas

18) messa en vigur cun CR dals 15 da zercladur 1981 per il 1. da fanadur 1981 19) betg anc relaschadas

10

915.110

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus 19-11-1980 31-08-2006 31-08-2006 31-08-2006 31-08-2006 06-12-2006 06-12-2006

Entrada en vigur 01-07-1981 01-01-2007 01-01-2007 01-01-2007 01-01-2007 01-04-2007 01-04-2007

Element relasch Art. 18 Art. 19 Art. 20 Art. 41a Art. 16 al. 2 Art. 17

Modificaziun emprima versiun revisiun totala revisiun totala revisiun totala aboliziun midada revisiun totala

Publicaziun en la CUL - 2006, 5023 2006, 5023 2006, 5023 2006, 5023 2007, 1029 2007, 1029

11

915.110

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element relasch Art. 16 al. 2 Art. 17 Art. 18 Art. 19 Art. 20 Art. 41a

Conclus 19-11-1980 06-12-2006 06-12-2006 31-08-2006 31-08-2006 31-08-2006 31-08-2006

Entrada en vigur 01-07-1981 01-04-2007 01-04-2007 01-01-2007 01-01-2007 01-01-2007 01-01-2007

Modificaziun emprima versiun midada revisiun totala revisiun totala revisiun totala revisiun totala aboliziun

Publicaziun en la CUL - 2007, 1029 2007, 1029 2006, 5023 2006, 5023 2006, 5023 2006, 5023

12