La regenza grischuna crititgescha ch'i vegn renunzià ad ina retschertga cumpletta tar la dumbraziun federala dal pievel 2010

Sch'i vegniss renunzià ad ina retschertga cumpletta tar la dumbraziun federala dal pievel 2010, fiss quai collià cun ina perdita massiva da basas da planisaziun e da decisiun sin plaun chantunal, regiunal e communal. Quai scriva la regenza grischuna en sia consultaziun a la confederaziun. Per ella stat il proceder planisà en ina lingia cun decisiuns anteriuras da l'uffizi federal da statistica da renunziar da metter a disposiziun datas regiunalas, respectivamain da metter a disposiziun quellas mo sut la circumstanza che quellas vegnian finanziadas dals chantuns pertutgads. Dal puntg da vista da la regenza giaja questa intenziun cleramain sin donn e cust dals chantuns pitschens e mesauns. Tenor la regenza grischuna cuntradin las miras da la confederaziun en dus puncts schizunt a la legislaziun federala, per exempel al princip ch'il cussegl federal fixescha il program da la retschertga en collavuraziun cun ils chantuns e ch'el regla er la metoda e la realisaziun ensemen cun tals.

Posiziun da la regenza davart l'introducziun dal passaport biometric

En sia consultaziun tar la midada da la lescha e da l'ordinaziun davart ils documents d'identitad da las burgaisas e dals burgais svizzers propona la regenza grischuna differentas midadas. Tranter auter en connex cun l'introducziun dal passaport biometric na va ella betg d'accord cun la finamira da la confederaziun da pussibilitar ch'ins possia dumandar il passaport tar tut las autoritads da dumonda en Svizra ed a l'exteriur. La petenta u il petent na stuess alura betg pli dumandar ses nov passaport en ses lieu da domicil. Tenor l'avis da la regenza grischuna è quai in punct da partenza fauss. I duess mo esser pussaivel da dumandar il passaport al lieu da dimora, sch'i n'è objectivamain betg pli pussaivel da dumandar il passaport tar il post cumpetent. Quai fiss il cas tar Svizras e tar Svizzers a l'exteriur che sa trategnan en Svizra sco er tar Svizras e tar Svizzers cun domicil en Svizra che sa trategnan a l'exteriur. Tenor la regenza duessan plinavant vegnir fixadas da nov pir pli tard las taxas che ston vegnir incassadas per ils novs passaports sco er la repartiziun da questas taxas. Igl è numnadamain betg anc previsibel quants custs che vegnan a resultar.

Tenuta positiva envers las novaziuns en la furmaziun professiunala

En sia consultaziun beneventa la regenza grischuna da princip ils relaschs "ordinaziun davart las prescripziuns minimalas per l'instrucziun da furmaziun generala en la scolaziun fundamentala professiunala" e "plan d'instrucziun general per l'instrucziun da furmaziun generala en la scolaziun fundamentala professiunala" ch'èn vegnids elavurads da l'uffizi federal da furmaziun professiunala e da tecnologia (UFFT). En spezial sustegna la regenza la formulaziun d'in champ da cumpetenza "promoziun da la lingua/communicaziun" en il plan d'instrucziun general. Tras quai survegn la lingua numnadamain ina impurtanza pli gronda.

La lescha davart la cassa da pensiun po entrar en vigur

Sin basa dal conclus da la regenza vegn la lescha davart la cassa da pensiun chantunala dal Grischun messa en vigur per il 1. da schaner 2006. Ella era vegnida approvada dal cussegl grond a chaschun da la sessiun da zercladur 2005 ed alura publitgada cun in termin da referendum da 90 dis. I n'è dentant betg vegnì fatg in referendum.

La bogn Engiadina Scuol SA vegn recepida en la glista dals ospitals

Sin dumonda da la bogn Engiadina Scuol SA ha la regenza midà la glista chantunala dals ospitals. Tenor l'artitgel 39 da la lescha federala davart l'assicuranza da malsauns vegn surdada ina incarica da prestaziun en la reabilitaziun musculo-skelettala, internistica, cardiovasculara, pneumologica e neurologica, e quai per tschintg letgs da la bogn Engiadina Scuol SA.

Da vischnancas e regiuns

- St. Antönien e St. Antönien-Ascharina: La regenza approvescha ina contribuziun chantunala da promoziun da 715'000 francs or dal fond da gulivaziun intercommunala per la fusiun da las vischnancas da St. Antönien e da St. Antönien-Ascharina. Quest import sa cumpona d'ina pauschala da promoziun da 475'000 francs e d'ina contribuziun da gulivaziun da 240'000 francs.

- Bever: A Bever vegn fixada per tut il territori communal la sveltezza maximala a 30 km/h ed introducida ina zona da tempo 30. Ils suandants trajects da la via chantunala vegnan cumpigliads: l'entrada dal sid en il vitg a partir dal sutpassadi da la viafier retica e l'entrada da l'ost en il vitg a partir da la "chesa Plaz".

- Brusio: Sin la via principala A3a a Brusio vegn extendida la sveltezza maximala da 50 km/h per 220 meters en direcziun da Puschlav. A medem temp vegn il traject actual entaifer il vitg cun in sveltezza maximala da 60 km/h medemamain spustà per 220 meters en direcziun da Puschlav.

- Malans: La regenza approvescha il project revidì ils 29 d'avust 2005 per construir ina nova halla da sport a Malans per custs imputabels da 3'797'900 francs. Per quest intent deliberescha ella ina contribuziun chantunala da 949'500 francs respectivamain da maximalmain 25 pertschient dals custs imputabels.

- Mulegns: Sin la via principala A3a a Mulegns en il vitg vegn extendida la sveltezza maximala da 40 km/h per 140 meters en direcziun da Rona.

- Schiers: A Schiers vegn fixada la sveltezza maximala en il vitg a 30 km/h ed introducida ina zona da tempo 30. Ils suandants trajects da la via chantunala vegnan cumpigliads: Schiers ost a partir da la punt dal Schraubach, Schiers vest a partir da la chasa da persunas attempadas, Im Feld a partir da l'access a la scola, via da Schuders a partir dal cumenzament da l'abitadi, via da Stels a partir dal cumenzament da l'abitadi. Sin la via communala, tar l'access Schiers miez, sin ina lunghezza da ca. 290 meters, vegn plinavant reducida la sveltezza maximala dad 80 a 60 km/h.

- Soglio e Stampa: La regenza approvescha ils cunfins communals ch'èn vegnids concludids da las vischnancas da Soglio e da Stampa.

- Via da Brambrüesch: Sin la via da Brambrüesch, a partir da la via chantunala a Malix, vegn dauzà il pais maximal permess da 16 a 18 tonnas ed abolì il scumond per vehichels da trais axas e dapli.

- Via dal Scanvetg: Sin la via dal Scanvetg, traject da Cuira Sand fin a la bifurcaziun da la scola chantunala, vegn augmentà il pais maximal permess da 18 sin 28 tonnas.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 595'000 francs per installaziuns electricas e per stabiliments electromecanics sin il sviament da Claustra.

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

Data: 29.09.2005