Las regulaziuns che concernan l'assicuranza d'edifizis, la protecziun cunter incendis ed ils donns elementars betg assicurabels duain vegnir adattadas

En il chantun Grischun duain vegnir adattadas las disposiziuns legalas che concernan l'assicuranza d'edifizis, la protecziun cunter incendis e l'indemnisaziun da donns elementars betg assicurabels. La regenza grischuna ha avert las consultaziuns correspundentas tar la revisiun da la lescha davart l'assicuranza d'edifizis, tar il relasch d'ina lescha davart la protecziun cunter incendis e tar la revisiun da la lescha davart l'indemnisaziun da donns elementars betg assicurabels.

Tar tut ils trais projects da lescha duai essenzialmain vegnir realisada la directiva da la constituziun chantunala, tenor la quala tut las disposiziuns impurtantas ston vegnir regladas sin il stgalim da la lescha. En cas da la revisiun da la lescha davart l'assicuranza d'edifizis vegnan las disposiziuns davart la relaziun d'assicuranza adattadas il medem mument als fatgs actuals. D'impurtanza è en spezial er ch'ils edifizis èn assicurads tras lescha a partir dal mument che las lavurs da construcziun cumenzan. Ultra da quai duain las disposiziuns davart la prevenziun e davart il cumbat da donns da fieu vegnir transferidas en la lescha davart la protecziun cunter incendis. Questa lescha sto vegnir relaschada da nov e regla en spezial las cumpetenzas da las vischnancas e dal chantun respectivamain da l'assicuranza d'edifizis en moda transparenta sin il stgalim da la lescha.

Il terz project da consultaziun realisescha ina incumbensa ch'è vegnida acceptada dal cussegl grond concernent l'augment da las prestaziuns da la cassa per donns elementars betg assicurabels da bains immobigliars. La tariffa maximala d'indemnisaziun da la cassa per donns elementars vegn augmentada dad actualmain 50 pertschient ad 80 pertschient.

Ils documents da consultaziun tar ils trais sbozs da las leschas pon ins consultar sin la pagina d'internet dal departament da giustia, segirezza e sanadad (

www.djsg.gr.ch

) sut la rubrica "temas/projects". Las consultaziuns duran fin ils 30 da settember 2009.

Ils gimnasis grischuns rinforzan la matematica e las scienzas natiralas e porschan certificats da lingua

Suenter la revisiun parziala da la lescha davart las scolas medias l'onn 2008 ha la regenza grischuna adattà l'ordinaziun davart il gimnasi en il chantun Grischun sco er ils plans d'instrucziun gimnasials a las prescripziuns midadas e mess en vigur tut quai per il 1. d'avust 2009. Qua tras vegnan realisadas al gimnasi differentas midadas a partir da l'onn da scola 2009/2010.

Uschia vegn extendida la purschida d'instrucziun en matematica. Da nov quintan las notas dals roms biologia, chemia, fisica, istorgia e geografia individualmain per la maturitad gimnasiala. Questas notas na vegnan betg pli reunidas a gruppas da notas. Suenter ch'ils plans d'instrucziun èn vegnids repassads cumplettamain, ston plinavant vegnir fatgs examens da certificats da lingua externs per ils roms linguistics.

Sco ulteriuras novaziuns stoi vegnir menziunà che la nota da la lavur da maturitad quinta da nov er per l'examen da maturitad e che las scolaras e ch'ils scolars ston vegnir introducids durant la scolaziun gimnasiala en la lavur interdisciplinara. Plinavant vegn gimnastica e sport introducì da nov sco ulteriur rom da promoziun a las scolas medias. Las scolas medias pon dumandar la regenza da pudair manar il rom cumplementar informatica. La finala pon ellas far emprovas en scola cun englais sco rom immersiv e cun latin sco rom cumplementar. Las mesiras prendidas duain preparar las scolaras ed ils scolars per il studi ad in'universitad, e quai en ina moda ch'è orientada a la prestaziun.

Lantschà il project "Martgà da laina radunda en il Grischun"

Il chantun Grischun vul instradar mesiras per animar il martgà da laina radunda. La regenza grischuna ha approvà il project correspundent cun il num "Martgà da laina radunda en il Grischun" ed ha deliberà ina contribuziun da 100'000 francs.

Il project che stat sut la direcziun da l'uffizi forestal ha l'intent da proveder en l'avegnir la resgia gronda a Domat cun dapli laina indigena. Entaifer in onn duain vegnir analisads las tendenzas da svilup en la furniziun da laina radunda sco er ils sistems d'impuls resp. ils sistems da nunmotivaziun. Plinavant duain vegnir elavurads vasts contracts generals da basa che reglan la determinaziun dal pretsch tranter l'ovra e las furnituras ed ils furniturs. Uschia duai vegnir sviluppada ina strategia da collavuraziun professiunala cun recumandaziuns per il martgà grischun da laina. Realisond questas mesiras vala dentant expressivamain il princip ch'il chantun n'intervegn betg en la determinaziun dal pretsch sin il martgà da laina radunda.

Il chantun intensivescha ses engaschament per la plattafurma turistica electronica

Il chantun Grischun sustegna l'installaziun e l'extensiun da la plattafurma turistica electronica dal Grischun per ils onns 2009 fin 2012 cun ina contribuziun da 460'000 francs. Quai ha concludì la regenza grischuna. Quest project fa part da la refurma dal turissem grischun che porta il titel "Structuras cumpetitivas e repartiziun da las incumbensas en il turissem grischun".

La "ePlattform GR" duai colliar las purschidas regiunalas da turissem en ina rait electronica, duai resumar quellas en in'unitad pratica e duai las commerzialisar communablamain. La finamira è quella da professiunalisar ils chanals da distribuziun en l'internet e da gudagnar novs giasts tras ina vendita activa. Sut la direcziun da Grischun vacanzas sa participeschan differentas partenarias al project, sco l'organisaziun per la destinaziun Tavau, l'organisaziun turistica Engiadina San Murezzan, l'Arena alva SA e la Viafier retica.

L'ordinaziun chantunala davart l'examinaziun ecologica vegn adattada al nov dretg federal

La regenza ha concludì ina revisiun totala da l'ordinaziun chantunala davart l'examinaziun ecologica (OCEE). Quella entra en vigur suenter l'approvaziun tras la confederaziun.

Il motiv per la nova regulaziun èn midadas en il dretg federal surordinà, las qualas pretendan che l'ordinaziun chantunala vegnia adattada. Uschia ha la confederaziun tranter auter abolì l'obligaziun da far in'examinaziun ecologica per differents tips d'implants, ubain introducì da nov questa obligaziun, p.ex. per gronds implants da forza dal vent u per gronds implants fotovoltaics. L'ordinaziun chantunala regla la realisaziun da l'examinaziun ecologica en il Grischun. En quest connex ha l'uffizi per la natira e l'ambient la funcziun dal post spezialisà per la protecziun da l'ambient.

Repartì la dieschma d'alcohol

La regenza grischuna ha repartì la dieschma d'alcohol en l'autezza dad 838'000 francs per l'onn da gestiun 2008. Quests daners vegnan duvrads per projects da prevenziun, per custs da tractament sco er per projects da perscrutaziun e da furmaziun. Tenor la lescha federala davart las bavrondas destilladas ston ils chantuns duvrar lur part dal retgav net da l'administraziun federala d'alcohol per cumbatter ils motivs e las consequenzas da l'alcoholissem sco er l'abus da drogas, da narcotics e da medicaments.

Da vischnancas e da regiuns

Mesolcina:

La regenza approvescha la lescha davart il svilup dal territori e davart il plan directiv ch'è vegnida concludida ils 28 d'avrigl 2009 da la radunanza da delegadas e da delegads da la regiun Mesolcina. Per realisar il program da plirs onns concernent il svilup regiunal e territorial da la regiun Mesolcina vegn plinavant deliberà in credit da 225'000 francs per la perioda 2009 - 2011.

Surselva:

La lescha davart il svilup dal territori e davart il plan directiv ch'il parlament regiunal da la regiun Surselva aveva concludì ils 19 da favrer 2009 vegn approvada. Per realisar il program da plirs onns concernent il svilup regiunal e territorial da la regiun Surselva vegn concedì in credit da 135'000 francs per la perioda 2009 - 2012.

Almen:

A la vischnanca d'Almen vegn concedida ina contribuziun da 238'300 francs per la renovaziun dal conduct d'affluenza da S. Agnons fin ad Almen sco er per il conduct da colliaziun dal reservuar d'Almen fin al reservuar da Roten (Noains).

Tumegl:

La vischnanca da Tumegl survegn ina contribuziun da 200'300 francs per renovar il provediment d'aua.

Brusio:

Il project "deposit da laina Livera" da la vischnanca da Brusio vegn approvà e subvenziunà cun ina contribuziun da maximalmain 99'200 francs.

Lavin:

Il project "siglientada da lavinas cun indrizs fixs" tar il traject da la via chantunala Lavin - Giarsun vegn approvà. Als custs vegn concedida ina contribuziun da maximalmain 600'000 francs.

Puntraschigna:

Il supplement tar il project "segirezza da la via dal Bernina H29 durant l'enviern", traject Vallin - Sponda Tosio, vegn approvà. Als custs vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 600'000 francs.

Puschlav:

Al project "reparaziun e cumplettaziun dals rempars da l'Alp Grüm - etappa 2" vegn garantida ina contribuziun da maximalmain 735'000 francs.

Riom-Parsonz:

Il project "averturas dal Gotet" da la vischnanca da Riom-Parsonz vegn approvà e subvenziunà cun maximalmain 335'000 francs.

St. Peter-Pagig:

Il chantun sustegna il project "rempar Plaschenz-Grosstobel" sin il territori da la vischnanca da St. Peter-Pagig cun ina contribuziun da 183'750 francs.

Panaduz:

La revisiun totala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Panaduz ils 16 da mars 2009, vegn approvada.

Tavau:

La revisiun parziala da la planisaziun locala "avertura da la zona per manaschis da cura", concludida da la vischnanca da Tavau ils 8 da favrer 2009, vegn approvada. Er la planisaziun d'utilisaziun "lavandaria da Glaris" vegn approvada.

Razén:

La revisiun totala da la planisaziun locala, concludida da la vischnanca da Razén ils 18 da mars 2009, vegn approvada.

Riom-Parsonz:

La revisiun parziala da la planisaziun locala "via da scarsolar resp. via da velos da muntogna Somtgant-Tigignas", concludida da la vischnanca da Riom-Parsonz ils 12 da matg 2009, vegn approvada.

Saas:

La planisaziun d'utilisaziun Madrisa, concludida da la vischnanca da Saas ils 15 da matg 2009, vegn approvada cun las cundiziuns e cun las resalvas usitadas.

S-chanf:

La revisiun parziala da la planisaziun locala Cinuos-chel, concludida da la vischnanca da S-chanf ils 25 da favrer 2009, vegn approvada.

St. Antönien:

La revisiun parziala da la planisaziun locala da la vischnanca da St. Antönien dals 20 da mars 2009 vegn approvada.

Partenz davant:

La revisiun parziala dals statuts dals pumpiers dal Partenz davant vegn approvada.

Contribuziuns chantunalas a differentas instituziuns

Project collectiv "selvicultura 2009":

La regenza ha approvà il project collectiv "selvicultura 2009" cun custs totals da 17'791'000 francs. L'intent dal project è quel d'exequir - tenor prioritads ch'èn definidas cleramain - lavurs necessarias ed urgentas en ils secturs da la tgira dal guaud da protecziun, da la biodiversitad e da la tgira dal guaud giuven ordaifer il guaud da protecziun. Il project collectiv "selvicultura 2009" è vegnì elavurà da l'uffizi forestal dal Grischun per incumbensa da circa 200 proprietarias e proprietaris da guaud privats e publics dal chantun. Las mesiras previsas concernan ina surfatscha da totalmain 3'109 hectaras.

Manaschament da privels da la natira 2009:

La regenza ha approvà il program da lavur "manaschament da privels da la natira 2009" cun expensas totalas dad 1'625'000 francs. Quest program da lavur cuntegna puncts centrals en il sectur dal sistem d'infurmaziun en cas da privels sco er la cuntinuaziun e la nova redacziun da chartas da privel en diversas vischnancas.

Promoziun da la cultura:

La regenza ha concedì contribuziuns da totalmain 123'000 francs per promover 11 occurrenzas ed ovras culturalas.

Projects da vias

La regenza ha approvà totalmain 5'557'000 francs per construir e per sanar ils suandants trajects da vias:

- via naziunala A13: transfurmaturs da regulaziun, tunnel dal San Bernardin

- via naziunala A28: ventilaturs axials, tunnel dal sviament da Saas

- via dal Güglia: lavurs da cuvrida, Mot - Sur Gonda; cuvrida definitiva, Tgesa Alva - Beiva

Chanzlia chantunala dal Grischun

Gremi: regenza

Funtauna: rg chanzlia chantunala dal Grischun

09.07.2009