Munozara:Hjalmar Schacht

message: Nima bõvotti tinchlimi?
Oldin.mundo qarash kere nima yozilganakan db reskiy õchirvormasdan
Yalmar Horas Griliy Shaxt ( ; 22-yanvar 1877-yil, Tinglef, Shlezvig-Golshteyn - 3-iyun, 1970-yil, Myunxen) - nemis davlat arbobi va moliyaviy rahbari, Germaniya milliy banki direktori (1916-1923), Reyxsbank prizidenti (1923-1930, 1933-1939), Reyx iqtisodiyot vaziri (1936-1937), portfelsiz Reyx vaziri (1937-1943).
Fashistlar Germaniyasining urush iqtisodiyotining asosiy tashkilotchilaridan biri. Asosiy harbiy jinoyatchilardan biri sifatida u Nyurnbergdagi Xalqaro harbiy tribunalda sudga tortildi. 1946-yil 1-oktyabrda u to'liq oqlandi.
thread_title: Untitled

message: 1877-yil 22-yanvarda Shlezvig-Golshteynning Tinglef shahrida (hozirgi Tinglev, Daniya) tug'ilgan. Otasi - Vilgelm Lyudvig Leonard Maksimillian Shaxt Amerika Qo'shma Shtatlari ko'chib borib, fuqarolikni qabul qilgan, lekin u yerda oyoqqa tura olmay 7 yildan so'ng 1876-yilda Germaniyaga qaytgan. Onasi - Konstans Yustina Sofiya fon Eggers, Daniya baronining qizi bo'lgan.
Shaxtning ikkinchi va uchinchi ismlari ekssentrik amerikalik jurnalist va siyosatchi Horas Greliyning (AQSh prezidentligiga nomzod bo'lgan) ismi va familiyasini ifodalaydi. Birinchi ismi, Yalmarning kelib chiqish ildizlari Daniyaga borib taqaladi.
Kil universitetida tibbiyot , Berlin universitetida nemis filologiyasi va Myunxen universitetida siyosiy iqtisod bo'yicha tahsil olgan. 1899-yilda Kil universitetida siyosiy iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi, so'ngra Berlinda professor Gustav fon Shmoller bilan iqtisod bo'yicha o'qishni davom ettirdi.
O'qishni tugatgandan so'ng, 1903-yildan "Drezdner banki"da ishladi (1908-yildan - direktor o'rinbosari bõldi).
Birinchi jahon urushi paytida u Belgiyadagi nemis bosqinchi hokimiyatlarining iqtisodiy boshqaruvida ishlagan. Shaxt miyopi tufayli harbiy xizmatdan ozod qilinadi.
1916-yilda Germaniyaning xususiy Milliy bankining rahbari bo'ldi () va keyinchalik uning hammuassisiga aylandi.
1918-yil noyabrda u Germaniya Demokratik partiyasini tuzishda ishtirok etdi. Bir necha yil o'tgach, u aristokratiya mulkini ekspropriatsiya qilish bo'yicha partiya pozitsiyasiga rozi bo'lmagani uchun uni tark etdi, chunki u buni xususiy mulkning asosiy huquqiga zid deb baholardi. 
1923-yil 22-dekabrdan - Germaniya Reyxsbankining prizidenti bo'ldi. Ugiperinflyatsiyani to'xtatgan va markaning kursini barqarorlashtirgan bir qator juda samarali moliyaviy-iqtisodiy chora-tadbirlarni amalga oshirdi.
1930-yil mart oyida u Reyxsbank prezidenti lavozimidan iste'foga chiqdi (Yung rejasidagi o'zgarishlarga rozi bo'lmaganligi sababli. Bu reja bir yil oldin referendumda tasdiqlangan edi).
Keyin u Amerika moliya korporatsiyasi J.P.Morganning bosh nemis vakili edi. 1931-yildan boshlab u NSDAPni qo'llab-quvvatladi va A. Gitlerni yirik sanoatchilar va siyosatchilar bilan, xususan, " Gartsburg fronti " orqali yaqinlashishiga hissa qo'shdi.
1933-yil 17-martda Gitlerning parlament saylovlarida g'alaba qozonganidan so'ng, Shaxt yana Reyxsbankni boshqaruvini o'z qo'liga oldi va bu lavozimda G. Lyuterni o'rnini egalladi.
1934-yilda Shaxt Germaniyada kredit tizimi ustidan to'liq nazorat o'rnatdi, 22-iyundan - Reyx iqtisodiyot vaziri bo'ldi. 1934-yil 30-sentabrda u Gitlerga «Iqtisodiyotni safarbar qilish boʻyicha ishlarning borishi toʻgʻrisida»gi ma’ruzasini taqdim etdi, unda u Iqtisodiyot vazirligiga «urushga iqtisodiy tayyorgarlik» vazifasi yuklanganligini ta’kidladi.
1935-yil 21-mayda u urush iqtisodiyoti boʻyicha bosh vakil etib tayinlandi, unga “urushga iqtisodiy tayyorgarlik koʻrish”ni boshlash topshirildi. Iqtisodiyot vazirligini ham, Reyxsbankni ham boshqarib, u harbiy sanoatni moliyalashtirish uchun marka kursi bilan o'ynash va  "MEFO" veksellari bilan o'ynash uslubidan foydalandi.
1936-yil sentyabr oyida  To'rt yillik reja uchun idora boshlig'i sifatida G. Gering tayinlangach, Shaxt harbiy iqtisodiyotni boshqarish bo'yicha bir qator funksiyalardan voz kechishga majbur bo'ldi.
1937-yil 5-sentyabrda ta'tilga chiqadi va 26-noyabrda uning o'rniga Iqtisodiyot vaziri etib  V. Funk tayinlanadi. Gitlerning talabiga binoan Shaxt hukumatda portfelsiz imperator vaziri sifatida qoldi va Reyxsbank prezidenti lavozimini saqlab qoldi.
 
1938-yilda Avstriyaning anshlyusidan keyin u Avstriya Milliy bankini tugatish va Avstriya bank tizimini butun nemis tizimiga qo'shish ishlariga rahbarlik qildi.
1939-yil 7-yanvarda u Gitlerga maktub yoʻllab, unda hukumat tutayotgan yoʻl Germaniya moliya tizimining qulashi va giperinflyatsiyaga olib kelishini koʻrsatib, moliya ustidan nazoratni Imperiya Moliya Vazirligi va Reyxsbank qoʻliga topshirishni talab qildi. 20-yanvar kuni u Reyxsbank prezidenti lavozimini tark etdi, ammo portfelsiz vazir lavozimini saqlab qoldi. 1939-yil sentyabr oyida u Polshaga bostirib kirilishiga keskin qarshi chiqdi.
Shaxt, shuningdek , SSSR bilan urushga salbiy munosabatda bo'lib, Germaniya urushda iqtisodiy sabablarga ko'ra mag'lub bo'ladi deb xisoblardi. 1941-yil 30-noyabrda u Gitlerga uning tuzumni qattiq tanqid qilib, maktub yoʻlladi.
1942-yil 22-yanvarda u Reyx vaziri lavozimidan iste'foga chiqdi.
1930-yillarda. Shaxt "SS reyxsfyurerining do'stlari davrasi " a'zosi edi , lekin keyinchalik Gitler rejimiga qarshi fitnachilar bilan aloqalarni davom ettirdi, lekin o'zi bu fitna ishtirokchisi emas edi. 1944-yil 21-iyulda "Gitlerga iyul oyida qilingan suiqasd" muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, Shaxt hibsga olinadi va Ravensbryuk, Flossenbyurg va Dahau kontslagerlarida saqlanadi.
===Ikkinchi jahon urushidan so'ng===
1945-yil may oyida Ittifoqchilar tomonidan ozod qilingan, ammo darhol Pustertalda (Avstriya) Amerika qo'shinlari tomonidan hibsga olingan. Nyurnbergdagi Xalqaro harbiy tribunalda sud qilingan va 1946-yil 1-oktyabrda oqlangan. Keyin u 1947-yil aprel oyida Vyurtembergda nemis denasifikatsiyasi bo'yicha sudi tomonidan hibsga olindi va sakkiz yillik og'ir mehnatga hukm qilindi.
Apellyatsiya bo'yicha (Ludvigsburgda) oqlandi va 1948-yil 2-sentyabrda ozod qilindi. Keyinchalik Germaniyada bank sohasida ishlagan, "Shaxt GmbH" (Dyusseldorf) bank uyiga asos solgan va unga rahbarlik qilgan.
U 1970-yil 3-iyunda Myunxenda vafot etadi.
thread_title:  Biografiya 

message: 1945-yil may oyida Ittifoqchilar tomonidan ozod qilingan, ammo darhol Pustertalda (Avstriya) Amerika qo'shinlari tomonidan hibsga olingan. Nyurnbergdagi Xalqaro harbiy tribunalda sud qilingan va 1946-yil 1-oktyabrda oqlangan. Keyin u 1947-yil aprel oyida Vyurtembergda nemis denasifikatsiyasi bo'yicha sudi tomonidan hibsga olindi va sakkiz yillik og'ir mehnatga hukm qilindi.
Apellyatsiya bo'yicha (Ludvigsburgda) oqlandi va 1948-yil 2-sentyabrda ozod qilindi. Keyinchalik Germaniyada bank sohasida ishlagan, "Shaxt GmbH" (Dyusseldorf) bank uyiga asos solgan va unga rahbarlik qilgan.
U 1970-yil 3-iyunda Myunxenda vafot etadi.
thread_title: Ikkinchi jahon urushidan so'ng

message: *
thread_title:  Insholar 

thread_title:  Qarang 

message: * A. A. Yalmar Shaxt va NSDAP o'rtasidagi munosabatlar // XV Lebedev o'qishlari: Butunrossiya materiallari. ilmiy-amaliy konf. (Penza, 2014-yil 3-aprel). - Penza: GUMNITS PSU, 2014. S. 20-23.
* A. A. Xjalmar Shaxt zamondoshlar bahosida // Talaba va Rossiyaning kelajagi. XVII rus talabalari ilmiy konferensiyasi tezislari / Ed. V.V. Volova M.: SSU nashriyoti, 2014-yil, 324-327-betlar.
* 
* 
* Шахт, Яльмар / Matveeva A.G. // Ignalilar - Shervinskiy. - M. : Katta rus entsiklopediyasi, 2017. - BILAN. 720. - (Buyuk rus entsiklopediyasi : [35 jildda] / ch. ed. Yu.S.Osipov ; 2004-2017, jild. 34). - ISBN 978-5-85270-372-9.
* 
* 
* 
*
thread_title:  Adabiyotlar 

message: * Biografiya // "Chronos" (rus. )
* Nemis tarixiy muzeyi veb-saytida qisqacha tarjimai hol )
* Yahudiy virtual kutubxonasi veb-saytida kon faoliyatining tahlili )
* Biografiya spartacus.schoolnet.co.uk saytida )
* Xalmar Shaxt. Nyurnberg tribunalining hukmi
Turkum:Kishilar
Turkum:1970-yilda vafot etganlar
Turkum:3-iyunda vafot etganlar
Turkum:1877-yilda tugʻilganlar
Turkum:22-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Reyxvazirlar
Turkum:Germaniya iqtisod vazirlari
Turkum:Pages with unreviewed translations
thread_title:  Havolalar