Majadiliano:Ugonjwa wa kupooza

message: Zaidi bidhaa kutoka EN Wikipedia, iliyotafsiriwa na Watafsiri wasio na mipaka.
Riccardo Riccioni  EN: can you help improve this article?
Poliomiletisi, ambayo mara nyingi huitwa polio au kupooza wakati wa utotoni, ni ugonjwa wa kuambukiza unaosababishwa na virusi vya polio. Takriban asilimia 90 hadi 95 ya maambukizi yasiyosababisha dalili zozote. Asilimia nyingine 5 hadi 10 ya watu huwa na dalili ndogo kama vile: homa, maumivu ya kichwa, kutapika, kuharisha, ugumu wa shingo na maumivu ya  mikono na miguu. Watu hawa kwa kawaida hurejelea hali ya kawaida katika wiki moja au mbili. Katika takriban visa 0.5, kuna udhaifu wa misuli unaosababisha kushindwa kusonga. Hali inaweza kudumu saa chache hadi siku chache. Udhaifu huu mara nyingi huhusisha miguu lakini huenda ukajumuisha misuli ya kichwa, shingo na daframu. Watu wengi ingawa si wote hupona kikamilifu. Kwa wale wenye udhaifu wa misuli, takriban asilimia 2 hadi 5 ya watoto na asilimia 15 hadi 30 ya watu hufariki. Miaka kadhaa baada ya kupona, sindromu ya baada ya polio inaweza kutokea pamoja na udhaifu wa polepole wa misuli sawia na hali aliyokuwa nayo mtu wakati wa maambukizi ya awali.
Virusi vya polio kwa kawaida huenea kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kupitia kinyesi kilichoambukizwa kinapoingia kinywani. Polio pia inaweza kuenezwa kupitia chakula au maji yenye kinyesi cha binadamu na nadra kupitia mate yaliyoambukizwa. Wale walioambukizwa wanaweza kueneza ugonjwa huu hata ikiwa hawaonyeshi dalili zozote hadi wiki sita. Ugonjwa huu unaweza kutambuliwa kwa kutambua virusi hivi katika kinyesi au kwa kutambua antibodi za kupambana na ugonjwa huu katika damu.
Ugonjwa huu unaweza kukingwa kwa chanjo ya polio; hata hivyo, vipimo  kadhaa vya dawa vinahitajika ili kuifanikisha.  Kituo cha Udhibiti wa Magonjwa nchini Marekani kinapendekeza nyongeza za chanjo ya polio kwa wanaosafiri na wanaoishi katika nchi zilizo na ugonjwa huu. Mtu anapoambukizwa polio, hakuna matibabu maalum. Mwaka wa 2013, polio iliwaathiri watu 416 ikilinganishwa na visa 350,000 katika mwaka wa 1988. Mwaka wa 2014, ugonjwa huu ulienea kwa watu katika nchi za Afghanistan, Nigeria, na Pakistan pekee.
Ugonjwa wa poliomelitisi umekuwepo kwa maelfu ya miaka huku kuwepo kwake kukionyeshwa katika kazi za sanaa za kale. Ugonjwa huu ulitambuliwa mara ya kwanza kama hali maalum na Michael Underwood  mwaka wa 1789 navyo virusi vinavyousababisha kutambuliwa mara ya kwanza mwaka wa 1908 na Karl Landsteiner.  mikurupuko mikuu ilianza kutokea katika karne ya 19 barani Uropa na Marekani. Katika karne ya 20, ugonjwa huu ulikuwa mojawapo ya magonjwa ya utotoni makuu katika maeneo haya. Chanjo ya kwanza ya polio ilitengenezwa katika miaka ya 1950 na Jonas Salk. Inatarajiwa kuwa juhudi za chanjo na utambuzi wa mapema wa visa utafanikisha kuangamiza ugonjwa huu kufikia mwaka wa 2018. Hata hivyo, kulikuwa na ripoti za visa vipya nchini Syria mwaka wa 2013  na mnamo Mei  2014,  Shirika la Afya Duniani lilitangaza hali ya dharura ya kimataifa ya afya ya umma kutokana na mikurupuko ya ugonjwa huu barani Asia, Afrika na Mashariki ya Kati. Ugonjwa huu hautokei katika wanyama wengine wowote.

message: Lucas559 (majadiliano) 18:47, 17 Agosti 2015 (UTC)
thread_title: Marejeleo