Разговор:Криминологија

message: POJAM KRIMINOLOGIJE						1.
Ne postoji jedinstveno stanovište o pojmu i predmetu kriminologije. Vremenom su se u nauci formirala 2 shvatanja o tome šta je kriminologija:
1.	enciklopedijsko – da je to grupa nauka i 
2.	da se  radi o jedinstvenoj sintetičkoj nauci.
Najopštije rečeno – kriminologija je nauka o zločinu.
Termin „kriminologija“ prvi put je upotrebio francuski antropolog TOPINARD u svom delu „ANTROPOLOGIJA“ – gde označava kriminologiju – kao nauku o proučavanju krivičnih dela.
Prvo delo pod nazivom „Criminologija“ objavio je italijanski pozitivista GAROFALO 1884. godine.
Prema Američkom sociologu Selinu – prvi istraživač na polju kriminologije je italijanski lekar i fiziognomista DELA-PORTE, koji je u svom delu „De la humana fiziognomija“ – ukazivao na uzajamnu vezu između fizičkih i psihičkih osobina ličnosti.
Zločin – u savremenom značenju kriminalitet je veoma složena društvena pojava.
Postoje veoma različita shvatanja o pojmu i predmetu kriminologije:
(I. – pravac)
GRASBERGER – (kriminolog-direktor Krim. Instituta u Beču) – smatra da kriminologija obuhvata brojne naučne discipline – kojima je zajednički predmet proučavanja krivično delo. On zato smatra da je 
FRANC LIST – s pravom kriminologiju okvalifikovao kao pomoćnu granu krivičnog prava.
Prema Grasbergeru to je pre svega prirodna nauka jer se u metodologiji istraživanja služi njihovim metodama – dok se u sferi čiste nauke pojavljuje kada su njena istraživanja granična sa sociološkim i psihološkim disciplinama.
GRUNHUT – profesor krim. na Univerz. u Oksfordu – smatra – da je kriminologija empirijska nauka koja proučava rezultate, forme i uzroke zločina i kazneno-popravni postupak sa zločincima.
(II: pravac)
Neki autori tvrde da postoji više područja na kojima se iskazuje predmet kriminologije:
BRUNON HOLIST – navodi da se kriminologija iskazuje u 5 područja:
1.	kao samostalna naučna disciplina koja proučava krivično delo i kaznu;
2.	kao nauka o zločinu  u širem smislu (uzroci kriminaliteta, metodi njegovog suzbijanja, pitanja kriminalne politike, penologije, krivičnog prava;
3.	kao nauka o uzrocima i pojavama kriminaliteta (uz kriminalistiku, krivično pravo i krim. politiku);
4.	kao nauka o ličnosti kriminalca i 
5.	kao nauka u užem smislu ( o uzrocima i pojavama kriminaliteta).
 (III – pravac)
Iz treće grupe pravaca u kriminologiji – izdvajaju se stavovi REKLESA – koji ovu disciplinu smatra naukom o kažnjavanju, policiji, sistemu sudstva, kriminalitetu maloletnika i dr.
Danski naučnici: HURVIT i KRISTIJANSEN – smatraju da kriminologiju čine:
1.	kriminografija (opisni deo zasnovan na statistici)
2.	kriminalna sociologija,
3.	kriminalna biologija,
4.	kriminalna somatologija,
5.	kriminalna genetika,
6.	kriminalna psihologija,
7.	predikciona istraživanja,
8.	viktimologija
(IV-pravac)
Četvrti pravac zastupa grupa američkih kriminologa (SADERLAND, ELIOT, BARNES, TETERS,)
Oni smatraju da kriminologija prvenstveno proučava ličnost delikventa i njegov tretman.
Prema (SADERLAND i KRESIU- američki kriminolozi) – kriminologija obuhvata 
3 discipline:
1.	sociologiju krivičnog prava,
2.	kriminalnu etiologiju i 
3.	penologiju.
(V – pravac)
Predstavnici petog pravca – nemački kriminolozi – smatraju kriminologiju nauku o zločinu ili nukom o kriminalitetu.
LERNEL- razlikuje kriminologiju “sensu stricto”- nauka o genetskom činiocu zločina i “sensu largo” – obuhvata pored prvog značenja i kriminalnu fenomenologiju , strukturu i dinamiku. 
Slične stavove su zastupali drugi nemački kriminolozi (MIDENDORF, EKSNER, SAUER, EISENBERG, KAISER,  KUZINGER i neki poljski(WALCZAK i MAREK).
U načelu oni su zastupali stavove da je to nauka o zločinu (pojava pojedinca i naroda ili nauka o kriminalitetu)
Veoma rano kriminalitetom kao predmetom nauke počela je da se bavi kriminalna sociologija. Svoja kriminološka shvatanja začela u 18. veku – s klasičnom školom, zatim s pozitivističkim teorijama s kraja 19. veka –  a zatim je vremenom evoluirala u savremenu kriminologiju izučavajući kriminalitet kao isključivo društvenu pojavu.
I poznati franc. sociolog  EMIL DIRKEM dao definiciju kriminaliteta i time  ustanovio pojam kriminologije:
Po njemu :
“Kriminalitet je proizvod međuuticaja između ljudi i društva i njegovi koreni se nalaze u društvu i on je imanentan samom društvu. 
Po njemu – društvena reakcija na pojave kriminaliteta sadržana je u kažnjavanju, a nauka koja se njime bavi naziva se kriminologijom.”
U teoriji postoje i različiti pokušaji određenja kriminoloških područja i disciplina:
I.     Predstavnici enciklopedijskog shvatanja ( kriminologija je grupa nauka),dele kriminologiju, na:
1.	teorijske discipline ( krim. sociologija, krim.psihologija, krim.antropologija, krim.psihopatologija i krim.penologija); i
2.	aplikativne (primenjene) discipline ( krim. politika, krim, profilaksa i kriminalistika).
Predstavnici austrijske enciklopedijske škole ( GROS, SELIG, GRASBERGER) SMATRAJU DA  JE: 
Kriminologija multidisciplinarna nauka, koja obuhvata sledeće discipline:
1.	one koje se bave kriminalnom stvarnošću (krim. fenomenologija, krim.sociologija, krim.psihologija i krim. antropologija);
2.	one koje se bave činjenicama krivičnog postupka (kriminalistika, sudska medicina I sudska psihologija); i 
3.	one koje se bave sprečavanjem krivičnih dela (kriminalna profilaksa, kurativna pedagogija, penologija).
II.   Predstavnici shvatanja koji kriminologiju vide kao sintetičku nauku i koja se svodi na enciklopedijsko shvatanje kriminaliteta postavili su: NIĆEFORO I FERI 
( italijanski pozitivista), a kasnije ovo shvatanje prihvatio francuski kriminolog PINATEL.
Prema FERIJU – kriminologija je opšti pojam za sve krivične nauke pa i za krivično pravo
Ovakvo shvatanje zastupali su i naš kriminolog  Toma Živanović,  franc. krim. rumunskog porekla STANCIJU I kanadski SABO.
Ova shvatanja temelje se na teoriji da je kriminologija nauka koja se bavi sveobuhvatnim proučavanjem zločina i izvršioca, koristeći pri tome saznanja drugih nauka
Različiti pristupi i definicije pojma i predmeta kriminologije,  proizašla su iz različitih kriminoloških podučja i posebnih disciplina.
Najčešća podela je na:
1.	kriminalnu fenomenologiju; - koja se bavi pojavnim oblicima kriminaliteta I njihovom rasprostranjenošću;
2.	kriminalnu etiologiju (koja proučava faktore i uzročnost kriminaliteta, usmerena je prvenstveno na ličnost delikventa); i
3.	kriminalna profilaksa (prevencija i suzbijanje kriminaliteta).
Postoji i podela na opštu i kliničku kriminologiju ( klinička poreklo od  italijanske antropološke škole – LOMBROZA).
Kriminiologija je savremena nauka koja obuhvata sva validna saznanja drugih nauka o zločinu i njegovim delovima, o uzrocima, pojavnim oblicima i razvoju kriminala u određenim vremenskim i prostornim granicama.
thread_title:  Први поднаслов