Dyskusja:Maria Dąbrowska

message: sprzeczność między tekstem a bibliografią: pierwszy tom opowiadań to "Gałąź czereśni" czy "...czeremchy".
na angielskiej wikipedii jest, że urodziła się w Russowie. Tu, że w Kaliszu. Ymar 15:21, 28 lut 2006 (CET)
w russowie pod kaliszem teddy_beer_maniac

message: HISTORIA MARII DĄBROWSKIEJ
  1889-1965
Z pięciorga dzieci Józefa Szumskiego, uczestnika powstania styczniowego,a potem administratora majątku pod Kaliszem, tylko najstarsza Maria otrzymała staranne wykształcenie. Jej rodzeństwo musiało z powodu trudnej sytuacji materialnej wcześnie podjąć pracę. Po zdaniu matury na prywatnej pensji w Warszawie Szumska wyjechała na studia do Lozanny, a potem do Brukseli, gdzie poznała swojego przyszłego męża, Mariana Dąbrowskiego, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, bliskiego współpracownika Piłsudkiego. Nieco enzaltowana pensjonarka, pisująca grafomańskie wiersze, szybko zmieniła się w zaangażowaną społecznie i patriotycznie publicystkę. Po ślubie w 1911 roku Dąbrowski zagrożony aresztowaniem wyjechał do Londynu, a Maria wróciła do kraju. Podczas sześcioletniej rozłąki, osładzanej nielicznymi, krótkimi spotkaniami, prowadzili rozległą korespondecję, która zostanie opublikowana w 2005 roku. W okresie II wojny światowej, w czasie nalotów, Dąbrowska schodziła do piwnicy z walizką pełną listów, gdyż-jak zanotowała w dzienniku-"chciałabym je uchronić (...), żeby ludzie zobaczyli kiedyś jak w Polsce miłowano". Szczególną rolę w kształtowaniu światopoglądu Marii odegrał Edward Abramowski-filozof i socjolog, propagator idei spółdzielności, fascynujący młodą studentkę równiez jako mężczyzna. Jego program, wywodzący się z tradycji socjalizmu utopijnego, zakładał, że problem własności ziemi i innych srodków produkcji zostanie rozwiązany na drodze bezkrwawej rewolucji, która doprowadzi do powstanie niewielkich, zastepujących państwo wspólnot. Szlachetne, choć idealistyczne pomysły Abramowskiego nadały kierunek działaniom Dąbrowskiej. Po powrocie do kraju w 1911 roku prowadziła działalność oswiatową, a po odzyskaniu przez Polske niepodległości pracowała sześć lat w Ministerstwie Rolnictwa. Opublikowawszy pierwszy tom opowiadań, "Uśmiech dzieciństwa", postanowiła całkowicie poświęcić sie pracy pisarskiej. W sierpniu 1925 roku złożyła u wydawcy maszynopis drugiego cyklu opowiadań: "Ludzie stamtąd". Miesiąc później, w wieku 43 lat, zmarł niespodziewanie jej mąż. Z depresji wydobyła pisarkę zjomość ze Stanisławem Stempowskim, w którym rychło się zakochała. Przezyła z nim ponad ćwierć wieku, choć ze wzgledu na jego żonę nie mogli się pobrać. "Moje uniwersytety to sa partnerzy mego życia"-refleksja zapisana przez Marie w "Dziennikach" odnosi sie właśnie przede wszystkim do starszego od niej o 19 lat Stempkowskiego, przyjaciela Piłsudskiego i Żeromskiego, Wielkiego Mistrza loży masońskiej. Plotka głosiła, ze drzwi Belwederu były dla niego, otwarte o każdej porze dnia i nocy. To on wprowadził Dąbrowską do ścisłej elity politycznej i intelektualnej przedwojennej Polski. Okazał się też znakomitym partnerem duchowym Marii, która wkrótce przystąpiła do pisania dzieła swego życia-"Nocy i dni". Kosztowało ją to osiem lat wytężonej pracy. Stanisław pomagał jej, prowadząc m.in. ewidencje postaci-a było ich około 250!-aby nie doszło do jakichś pomyłek. Ukazanie się pierwszych tomów powieści przyniosło autorce ogromna sławę i wprowadziło ją do historii polskiej literatury. "Noce i dnie" zostały uznane za ukoronowanie tradycji polskiego realizmu, wywodzacej się od "Pana Tadeusza" i "Nad Niemnem". Główni bohaterowie-Bogumił i Barbara-wzorowani byli w dużej mierze na rodzicach Dąbrowskiej, a ich córka Agnieszka to autoportret pisarki z lat młodości. Po śmierci Stempkowskiego w roku 1952 Dąbrowska zamieszkała na stałe ze swoją owdowiałą przyjaciółką, Anką Kowalską. Niestety, po początkowej euforii pojawiły się między nimi poważne konflikty. Trudne lata powojenne, zwłaszcza okres stalinowski, nie sprzyjały prazy twórczej. Stosunek pisarki do władz komunistycznych był niejednoznaczny. Z jednej strony entuzjazmowała się błyskawicznym przeprowadzeniem reformy rolnej i nie odmawiała udziału w oficjalnych uroczystościach, z drugiej-nie zamykała oczu na uzależnienie Polski od ZSRR i coraz częstsze represje polityczne. Zapewne miała racje Maria Danilewiczowa, wybitny krytyk emigracyjny, twierdząc, że gdyby Czesław Miłosz chciał kontynuować "Zniewolony umysł", kolejny rozdział mógłby poświęcić autorce "Nocy i dni".
                                           Joanna Knapflewska
thread_title: Fragment wycięty z artykułu