Dyskusja:Jerzy Strojnowski

message: Z artykułu

message: Bogaty i wielokierunkowy dorobek naukowy Profesora Jerzego Strojnowskiego trudno jest ująć według jakiegoś schematu, dokonać prostej klasyfikacji. Monografie i artykuły Profesora dotyczą różnych dziedzin od fizjologii po psychoterapię, od historii medycyny po kwestie etyczne i filozoficzne, od biografii wybitnych postaci świata medycyny po refleksje socjopsychologiczne dotyczące zjawisk współczesnej cywilizacji, od psychologii, psychiatrii i seksuologii po dydaktykę i metodykę nauczania. Zagadnienia te niejednokrotnie splatają się ze sobą, stąd każda próba jakiejś systematyzacji musi prowadzić do uproszczeń. Profesor był - tak rzadkim dziś - typem wszechstronnego uczonego, który z równą swobodą i głęboką wiedzą porusza się po terenach kilku dyscyplin naukowych, łącząc je niekiedy w bardzo ciekawych opracowaniach interdyscyplinarnych.
Poniższa próba przybliżenia głównych sfer naukowej działalności Profesora Jerzego Strojnowskiego z pewnością nie wyczerpuje Jego bogatych dokonań oraz rozległych zainteresowań poznawczych.
=== Historia medycyny ===
Na podstawie publikacji można by sądzić, że główną pasją Profesora była historia medycyny. Świadczyłaby o tym liczba publikacji z tej dziedziny, a także fakt, iż rozprawa habilitacyjna poświęcona była wybitnej postaci medycyny polskiej w okresie oświecenia - Jędrzejowi Śniadeckiemu. Autor przedstawił w niej sylwetkę i dorobek naukowy tego uczonego, ze szczególnym uwzględnieniem teorii fizjologicznych, poglądów dotyczących funkcjonowania organizmu, zdrowia i choroby, a także metod leczenia. W tej pracy oraz w licznych artykułach przedstawione są poglądy J. Śniadeckiego dotyczące lokalizacji mózgowej, genezy ruchów dowolnych i teorii pamięci, psychopatii, zagadnień seksuologicznych, a także jego refleksje dotyczące historii medycyny. Opracowania tekstów źródłowych z zakresu historii medycyny polskiej, dokonane przez Profesora, obejmują okres średniowiecza i zaborów. Artykuły Jerzego Strojnowskiego o tematyce historycznej traktują o stanie zdrowotnym ludności polskiej oraz o czynnikach wpływających na ten stan, związanych z zamieszkaniem, stylem życia, sposobami odżywiania, obyczajami, a także potoczną wiedzą paramedyczną. Autor przedstawił stan medycyny w przeszłości, uwzględniając nie tylko metody leczenia ale i przekonania dotyczące natury i genezy różnych chorób, dziedziczności i konstytucji. Teksty te są istną kopalnią wiedzy etnograficznej i historycznej. Autor operuje tymi danymi ze swobodą pozwalającą mu na polemiki z uznanymi autorytetami historycznymi. Warto dodać, że Jerzy Strojnowski był autorem znaczącego odkrycia w historii medycyny, mianowicie odnalazł najstarszą, bo pochodzącą z XIII wieku, wzmiankę o wolu endemicznym, zachowaną w polskim piśmiennictwie. Jednym z ciekawych zagadnień, które dotykają współczesności, jest historia polskiej psychiatrii społecznej.
Obok tekstów poświeconych konkretnym zjawiskom lub okresom, wśród prac Profesora spotykamy opracowania przekrojowe, np. na temat rozwoju koncepcji psychofizjologicznych, czy tendencji dominujących w medycynie od jej zarania po czasy współczesne: biologicznej albo humanistycznej.
Zainteresowania historyczne wyrażają się również w publikacji biografii wybitnych polskich uczonych z kręgu świata medycyny. Postaci przedstawione w Polskim Słowniku Biograficznym to: Jan Piltz, Stanisław Liebhart, Andrzej Matusewicz, Mikołaj Mianowski, Józef Mickiewicz, Jan Fryderyk Niszkowski, Wacław Mirkowski, Jan 0'Connor, Kazimierz Opoczyński. Wśród prac Profesora znaleźć można opracowania dotyczące - obok J. Śniadeckiego - Jana Balińskiego, Witolda Chodźki, Józefa Oettingera, Jana Mierzejewskiego, Ludwika Hirszfelda.
Obraz historycznych zainteresowań Profesora dopełniają publikacje z zakresu historii psychoanalizy i postaci jej twórców oraz kontynuatorów: S. Freuda, C. G. Junga, E. Fromma. Pod kierunkiem Profesora, w Jego Katedrze, prowadzono studia nad dziejami psychoanalizy i psychoterapii w Polsce. Badano - w świetle tekstów źródłowych - wpływ kultury Żydów polskich na główne założenia psychoanalizy, któremu to zagadnieniu poświecony był jeden z referatów Profesora, wygłoszony na międzynarodowej konferencji.
=== Filozofia - teologia - religia ===
Rozległe zainteresowania naukowe Profesora Jerzego Strojnowskiego obrazują jego publikacje o tematyce filozoficzno-etyczno- religijnej. Na szczególną uwagę zasługuje obszerne opracowanie dotyczące podstawowych zagadnień psychologii religii, widzianych z perspektywy psychoanalitycznej. W innym miejscu Profesor wypowiada się na temat medycznych i psychospołecznych aspektów męki Chrystusa, analizując w tym kontekście postawy człowieka wobec cierpienia i śmierci. Wysuwa tezę, że to sama osoba nadaje sens cierpieniu, które można traktować jako obiektywny i konieczny wymiar ludzkiego życia.
Wypowiada się na temat biologicznych i etycznych aspektów regulacji urodzeń, uwzględniając punkt widzenia etyki katolickiej i świeckiej, oraz na temat innych zagadnień moralnych, proponując dynamiczny model budowania etyki w interdyscyplinarnej dyskusji przedstawicieli różnych nauk. Włącza się w specjalistyczną dyskusję o wpływie pornografii na psychikę człowieka. Analizuje fenomen poczucia winy, skruchy i pojednania, wypowiada się na temat psychologicznych aspektów spowiedzi; naświetla psychologiczne aspekty przeżyć i doznań mistycznych, z punktu widzenia psychiatry i psychoterapeuty zarysowuje postać siostry Faustyny, w sposób nie kwestionujący jej świętości. Uczestniczy w dyskusji na tematy antropologii filozoficznej, porusza zagadnienia z dziedziny medycyny pastoralnej, zabiera głos w sprawie posoborowej odnowy w Kościele Katolickim, podejmuje problematykę rodzinną, min. publikując odpowiedź na List Jana Pawła II do rodzin.
Jego filozoficzne zainteresowania ogniskują się wokół myśli wybitnego uczonego - paleontologa, filozofa i teologa - o. Teilharda de Chardin. Jako prekursor teilhardyzmu w Polsce, Profesor nie tylko przedstawia poglądy francuskiego myśliciela, ale rozwija je i komentuje w świetle rezultatów, do jakich dochodzą współcześnie nauki empiryczne, a także w kontekście filozofii klasycznej. Teilhardyzm - zdaniem Profesora - daje najpełniejszą wizję rzeczywistości, w jej ewolucyjnym a zarazem celowym rozwoju; na jego gruncie daje się dowieść zgodności między całościową koncepcją świata ukształtowaną przez przyrodoznawstwo a chrześcijańskim dogmatem. Profesor ma swój znaczący udział w tym dziele. Analizując poglądy Teilharda de Chardin i E. Fromma, wskazuje na zasadnicze zbieżności w ocenie i interpretacji współczesnej cywilizacji oraz zagrożeń, jakie tkwią w relacji między osobą a społeczeństwem u tych dwu - jakże różnych pod względem światopoglądu - uczonych. Zdaniem obydwu drogą ratunku dla współczesnego człowieka jest miłość, rozumiana jako cecha dojrzałej osobowości - E. Fromm, albo jako czynnik jednoczący rozproszone elementy wszechświata -Teilhard de Chardin.
=== Psychofizjologia, psychiatria, psychoanaliza ===
Znacząca część dorobku naukowego Profesora poświęcona jest zagadnieniom budowy i funkcjonowania organizmu człowieka oraz biologicznych mechanizmów zachowania. Dwa wydania książki, liczne artykuły, hasła w Encyklopedii Katolickiej, jak również skrypty dla studentów obszernie dokumentują tę dziedzinę działalności autora „Psychologii fizjologicznej" - dziedziny, której poświęcony był główny wykład Profesora w ramach zajęć uniwersyteckich w KUL.
Wśród zagadnień szczegółowych trzeba wspomnieć o tłumaczeniu i adaptacji Kwestionariusza Dolegliwości i Kwestionariusza Zachowania się K. Hecka i H. Hesa (1978) oraz o opracowaniach na temat możliwości wpływania na biologiczne podłoże człowieka, funkcjonowania mózgu ludzkiego, w tym niezwykle ciekawe zagadnienie roli starej kory - węchomózgowia - w działalności ludzkiego mózgu, z odniesieniem do funkcji tej struktury u zwierząt. Problemowi relacji między mózgiem a umysłem poświęcony był pasjonujący referat wygłoszony w ramach XXXII Tygodnia Filozoficznego w KUL, w roku 1990, w którym Autor dokonał podsumowania wyników badań neurofizjologicznych i neurochirurgicznych.
Szczególnie bliska była Profesorowi psychoanaliza, rozumiana jako sposób wyjaśniania zjawisk życia psychicznego oraz jako droga dojścia do zrozumienia genezy zaburzeń zdrowia psychicznego. Z pewnością koncepcja S. Freuda wywarła znaczący wpływ na Jego naukową formacje intelektualną; Profesor przedstawiał, komentował i rozwijał szereg myśli Freuda w swych publikacjach, a samemu twórcy psychoanalizy poświęcił dogłębnie przygotowany tekst, zamieszczony w Encyklopedii Katolickiej. Pisał również na temat psychologii analitycznej Junga, jego teorii osobowości i psychologii religii, czy koncepcji psychoterapii.
Myśl psychoanalityczna wyraźnie obecna jest w publikacji „Eros i człowiek". W tej monografii znajdujemy wszechstronne omówienie fenomenu ludzkiej płciowości, ujęte z perspektywy fizjologii, psychologii, socjologii i demografii, jak również etycznych, filozoficznych i religijnych aspektów ludzkiej miłości. Szczególnie wartościowe są rozdziały na temat rozwoju psychoseksualnego i kształtowania się płciowej identyfikacji dziecka; a także przygotowania do małżeństwa i budowania więzi między partnerami czy problemów rodzicielskich, celibatu, etc.
W innych publikacjach Profesor zajmował się takimi zagadnieniami jak na przykład zdrowie i choroba, depresja, antykoncepcja, eutanazja.
Uczestnicząc w programie badań międzyresortowych „Rodzina z dzieckiem chorym lub zdrowym psychicznie" (1986-90), Profesor prowadził obszerne badania dotyczące rodzinnych uwarunkowań występowania chorób psychicznych u dzieci. Zajmował się rodzinami osób chorych na schizofrenię, prowadząc wraz z zespołem unikalne badania nad strukturą i dynamiką relacji interpersonalnych w rodzinach z chorym potomstwem. Jeden z numerów „Roczników Filozoficznych" (1986) został poświęcony w całości obszernej relacji z tych prac.
=== Psychologia i psychoterapia ===
Zainteresowania psychoterapią oddają publikacje Profesora, obejmujące szeroki zakres zagadnień od psychoanalizy po psychoterapię humanistyczną. Znajdujemy wśród nich wyczerpujące omówienie treningu autogennego J. H. Schultza wraz z instrukcją i wskazówkami dla osób prowadzących ćwiczenia relaksacyjno-koncentrujące według metody tego autora. W innym miejscu Profesor porusza zagadnienie psychoterapii skoncentrowanej na kliencie C. R. Roger-sa, czy systemowej terapii rodzin D. Mostwin. W syntetycznie napisanej „Psychoterapii", której drugie wydanie - zmienione i poszerzone - ukazało się w roku 1998, na kilka miesięcy przed śmiercią Profesora, Autor zamieścił interesujący przegląd różnych szkół i kierunków psychoterapeutycznych. Kluczowym momentem Jego własnej koncepcji psychoterapii wydaje się być połączenie ujawniania, nazwania i przepracowywania emocji z werbalizacją przez pacjenta głównych jego problemów. Kwestię psychoterapii Profesor osadził na mocnym gruncie koncepcji układu homeostatycznego między człowiekiem i środowiskiem, co należy potraktować jako szczególnie cenne osiągnięcie, ponieważ stosunkowo mało jest prac z zakresu teoretycznych podstaw psychoterapii. Istotę zaburzeń nerwicowych wyjaśniał odnosząc się zarówno do mechanizmów fizjologicznych i ich związku z psychiką, jak i w kontekście historii życia osoby. To całościowe rozumienie człowieka znajduje dopełnienie w akcentowaniu problemów etycznych w psychoterapii. Profesor Jerzy Strojnowski pisze: „...terapeuta zawsze działa w ramach jakiejś filozofii człowieka i kieruje się jakimiś zasadami etycznymi. Osiągnie on lepsze wyniki, gdy będzie świadomy swoich założeń filozoficznych, swego myślenia i postępowania terapeutycznego" („Psychoterapia", 1998, s. 28). Zdania te mają swoją wagę wobec częstego w psychoterapii zjawiska niedoceniania koncepcji człowieka jako osoby, a co za tym idzie marginalizowania kwestii etycznych. Trzeba przyznać, że „Psychoterapia" znakomicie łączy poważny, czasem nawet trudny wykład z opisem klinicznych doświadczeń, analizą przypadku, czy psychologiczną interpretacją. Kontynuacją tej linii myślenia jest na przykład publikacja na temat struktury lęku, odkrywanej w procesie psychoterapii.
Wiele miejsca poświęcił Profesor tematyce rodzinnej. Jego zainteresowania skupiały się wokół problemów związanych z kształtowaniem się osobowości dziecka pod wpływem interakcji rodzinnych i środowiska. Z punktu widzenia psychologicznego zajmował się wychowaniem, szczegółowo rozpracowując kwestię możliwości zastosowania teorii i metod wypracowanych na gruncie psychoterapii w procesie wychowywania dziecka. Pisał między innymi o konfliktach w rodzinie, przedstawiając model ich rozwiązywania w oparciu o teorię T. Gordona. Zabierał głos w sprawie jatrogennego wpływu izolacji dziecka od matki w okresie koniecznej hospitalizacji. Synteza zainteresowań rodziną i psychoterapią widoczna jest w opracowaniu w języku polskim oraz przeprowadzeniu badań nad rodzinną terapią systemową według D. Mostwin - praca w ramach tematu VI-1 CPBP (1985-86).
Wiele z myśli zawartych w pracach Profesora na te tematy warte jest dalszej popularyzacji oraz wykorzystania przy prowadzaniu nowego systemu kształcenia, tworzeniu szkół społecznych czy wprowadzaniu nowych metod pracy pedagogicznej z dziećmi i młodzieżą, a także w działaniach na rzecz poprawy warunków leczenia. Zainteresowania Profesora szły zatem w kierunku wykorzystania możliwości, jakie tkwią w psychoterapii i dynamice grupowej, w profilaktyce zaburzeń zdrowotnych, w dydaktyce oraz w różnych formach pracy z grupą, w tym też w duszpasterstwie. Jego refleksje wybiegają znacznie poza tematykę ściśle profesjonalną. Analizuje zjawiska współczesnej cywilizacji i konfrontuje je z możliwościami, jakie wynikają z zastosowania wiedzy i doświadczenia psychoterapeutycznego w budowaniu stosunków międzyludzkich, rozwiązywaniu konfliktów, czy tworzeniu społeczności. Ukazuje i analizuje osiągnięcia psychoterapii oraz dynamiki grupowej pod kątem realnych szans poprawy społecznych i cywilizacyjnych warunków egzystencji człowieka. W znakomitym tekście „Psychoterapia wobec groźby zagłady", sformułował idee, które mogły się stać myślą przewodnią „trzeciej drogi" - budowania wolnej i demokratycznej Polski nie na kształt społeczeństwa konsumpcyjnego, ale w oparciu o wartości wyższe i troskę zarówno o fizyczne jak i psychospołeczne środowisko człowieka, sprzyjające zdrowiu i podtrzymaniu więzi międzyosobowych, z zachowaniem rozsądnego umiaru w wytwarzaniu i korzystaniu z dóbr materialnych.
thread_title:  Działalność naukowa 

message: Na podstawie publikacji można by sądzić, że główną pasją Profesora była historia medycyny. Świadczyłaby o tym liczba publikacji z tej dziedziny, a także fakt, iż rozprawa habilitacyjna poświęcona była wybitnej postaci medycyny polskiej w okresie oświecenia - Jędrzejowi Śniadeckiemu. Autor przedstawił w niej sylwetkę i dorobek naukowy tego uczonego, ze szczególnym uwzględnieniem teorii fizjologicznych, poglądów dotyczących funkcjonowania organizmu, zdrowia i choroby, a także metod leczenia. W tej pracy oraz w licznych artykułach przedstawione są poglądy J. Śniadeckiego dotyczące lokalizacji mózgowej, genezy ruchów dowolnych i teorii pamięci, psychopatii, zagadnień seksuologicznych, a także jego refleksje dotyczące historii medycyny. Opracowania tekstów źródłowych z zakresu historii medycyny polskiej, dokonane przez Profesora, obejmują okres średniowiecza i zaborów. Artykuły Jerzego Strojnowskiego o tematyce historycznej traktują o stanie zdrowotnym ludności polskiej oraz o czynnikach wpływających na ten stan, związanych z zamieszkaniem, stylem życia, sposobami odżywiania, obyczajami, a także potoczną wiedzą paramedyczną. Autor przedstawił stan medycyny w przeszłości, uwzględniając nie tylko metody leczenia ale i przekonania dotyczące natury i genezy różnych chorób, dziedziczności i konstytucji. Teksty te są istną kopalnią wiedzy etnograficznej i historycznej. Autor operuje tymi danymi ze swobodą pozwalającą mu na polemiki z uznanymi autorytetami historycznymi. Warto dodać, że Jerzy Strojnowski był autorem znaczącego odkrycia w historii medycyny, mianowicie odnalazł najstarszą, bo pochodzącą z XIII wieku, wzmiankę o wolu endemicznym, zachowaną w polskim piśmiennictwie. Jednym z ciekawych zagadnień, które dotykają współczesności, jest historia polskiej psychiatrii społecznej.
Obok tekstów poświeconych konkretnym zjawiskom lub okresom, wśród prac Profesora spotykamy opracowania przekrojowe, np. na temat rozwoju koncepcji psychofizjologicznych, czy tendencji dominujących w medycynie od jej zarania po czasy współczesne: biologicznej albo humanistycznej.
Zainteresowania historyczne wyrażają się również w publikacji biografii wybitnych polskich uczonych z kręgu świata medycyny. Postaci przedstawione w Polskim Słowniku Biograficznym to: Jan Piltz, Stanisław Liebhart, Andrzej Matusewicz, Mikołaj Mianowski, Józef Mickiewicz, Jan Fryderyk Niszkowski, Wacław Mirkowski, Jan 0'Connor, Kazimierz Opoczyński. Wśród prac Profesora znaleźć można opracowania dotyczące - obok J. Śniadeckiego - Jana Balińskiego, Witolda Chodźki, Józefa Oettingera, Jana Mierzejewskiego, Ludwika Hirszfelda.
Obraz historycznych zainteresowań Profesora dopełniają publikacje z zakresu historii psychoanalizy i postaci jej twórców oraz kontynuatorów: S. Freuda, C. G. Junga, E. Fromma. Pod kierunkiem Profesora, w Jego Katedrze, prowadzono studia nad dziejami psychoanalizy i psychoterapii w Polsce. Badano - w świetle tekstów źródłowych - wpływ kultury Żydów polskich na główne założenia psychoanalizy, któremu to zagadnieniu poświecony był jeden z referatów Profesora, wygłoszony na międzynarodowej konferencji.
thread_title:  Historia medycyny 

message: Rozległe zainteresowania naukowe Profesora Jerzego Strojnowskiego obrazują jego publikacje o tematyce filozoficzno-etyczno- religijnej. Na szczególną uwagę zasługuje obszerne opracowanie dotyczące podstawowych zagadnień psychologii religii, widzianych z perspektywy psychoanalitycznej. W innym miejscu Profesor wypowiada się na temat medycznych i psychospołecznych aspektów męki Chrystusa, analizując w tym kontekście postawy człowieka wobec cierpienia i śmierci. Wysuwa tezę, że to sama osoba nadaje sens cierpieniu, które można traktować jako obiektywny i konieczny wymiar ludzkiego życia.
Wypowiada się na temat biologicznych i etycznych aspektów regulacji urodzeń, uwzględniając punkt widzenia etyki katolickiej i świeckiej, oraz na temat innych zagadnień moralnych, proponując dynamiczny model budowania etyki w interdyscyplinarnej dyskusji przedstawicieli różnych nauk. Włącza się w specjalistyczną dyskusję o wpływie pornografii na psychikę człowieka. Analizuje fenomen poczucia winy, skruchy i pojednania, wypowiada się na temat psychologicznych aspektów spowiedzi; naświetla psychologiczne aspekty przeżyć i doznań mistycznych, z punktu widzenia psychiatry i psychoterapeuty zarysowuje postać siostry Faustyny, w sposób nie kwestionujący jej świętości. Uczestniczy w dyskusji na tematy antropologii filozoficznej, porusza zagadnienia z dziedziny medycyny pastoralnej, zabiera głos w sprawie posoborowej odnowy w Kościele Katolickim, podejmuje problematykę rodzinną, min. publikując odpowiedź na List Jana Pawła II do rodzin.
Jego filozoficzne zainteresowania ogniskują się wokół myśli wybitnego uczonego - paleontologa, filozofa i teologa - o. Teilharda de Chardin. Jako prekursor teilhardyzmu w Polsce, Profesor nie tylko przedstawia poglądy francuskiego myśliciela, ale rozwija je i komentuje w świetle rezultatów, do jakich dochodzą współcześnie nauki empiryczne, a także w kontekście filozofii klasycznej. Teilhardyzm - zdaniem Profesora - daje najpełniejszą wizję rzeczywistości, w jej ewolucyjnym a zarazem celowym rozwoju; na jego gruncie daje się dowieść zgodności między całościową koncepcją świata ukształtowaną przez przyrodoznawstwo a chrześcijańskim dogmatem. Profesor ma swój znaczący udział w tym dziele. Analizując poglądy Teilharda de Chardin i E. Fromma, wskazuje na zasadnicze zbieżności w ocenie i interpretacji współczesnej cywilizacji oraz zagrożeń, jakie tkwią w relacji między osobą a społeczeństwem u tych dwu - jakże różnych pod względem światopoglądu - uczonych. Zdaniem obydwu drogą ratunku dla współczesnego człowieka jest miłość, rozumiana jako cecha dojrzałej osobowości - E. Fromm, albo jako czynnik jednoczący rozproszone elementy wszechświata -Teilhard de Chardin.
thread_title:  Filozofia - teologia - religia 

message: Znacząca część dorobku naukowego Profesora poświęcona jest zagadnieniom budowy i funkcjonowania organizmu człowieka oraz biologicznych mechanizmów zachowania. Dwa wydania książki, liczne artykuły, hasła w Encyklopedii Katolickiej, jak również skrypty dla studentów obszernie dokumentują tę dziedzinę działalności autora „Psychologii fizjologicznej" - dziedziny, której poświęcony był główny wykład Profesora w ramach zajęć uniwersyteckich w KUL.
Wśród zagadnień szczegółowych trzeba wspomnieć o tłumaczeniu i adaptacji Kwestionariusza Dolegliwości i Kwestionariusza Zachowania się K. Hecka i H. Hesa (1978) oraz o opracowaniach na temat możliwości wpływania na biologiczne podłoże człowieka, funkcjonowania mózgu ludzkiego, w tym niezwykle ciekawe zagadnienie roli starej kory - węchomózgowia - w działalności ludzkiego mózgu, z odniesieniem do funkcji tej struktury u zwierząt. Problemowi relacji między mózgiem a umysłem poświęcony był pasjonujący referat wygłoszony w ramach XXXII Tygodnia Filozoficznego w KUL, w roku 1990, w którym Autor dokonał podsumowania wyników badań neurofizjologicznych i neurochirurgicznych.
Szczególnie bliska była Profesorowi psychoanaliza, rozumiana jako sposób wyjaśniania zjawisk życia psychicznego oraz jako droga dojścia do zrozumienia genezy zaburzeń zdrowia psychicznego. Z pewnością koncepcja S. Freuda wywarła znaczący wpływ na Jego naukową formacje intelektualną; Profesor przedstawiał, komentował i rozwijał szereg myśli Freuda w swych publikacjach, a samemu twórcy psychoanalizy poświęcił dogłębnie przygotowany tekst, zamieszczony w Encyklopedii Katolickiej. Pisał również na temat psychologii analitycznej Junga, jego teorii osobowości i psychologii religii, czy koncepcji psychoterapii.
Myśl psychoanalityczna wyraźnie obecna jest w publikacji „Eros i człowiek". W tej monografii znajdujemy wszechstronne omówienie fenomenu ludzkiej płciowości, ujęte z perspektywy fizjologii, psychologii, socjologii i demografii, jak również etycznych, filozoficznych i religijnych aspektów ludzkiej miłości. Szczególnie wartościowe są rozdziały na temat rozwoju psychoseksualnego i kształtowania się płciowej identyfikacji dziecka; a także przygotowania do małżeństwa i budowania więzi między partnerami czy problemów rodzicielskich, celibatu, etc.
W innych publikacjach Profesor zajmował się takimi zagadnieniami jak na przykład zdrowie i choroba, depresja, antykoncepcja, eutanazja.
Uczestnicząc w programie badań międzyresortowych „Rodzina z dzieckiem chorym lub zdrowym psychicznie" (1986-90), Profesor prowadził obszerne badania dotyczące rodzinnych uwarunkowań występowania chorób psychicznych u dzieci. Zajmował się rodzinami osób chorych na schizofrenię, prowadząc wraz z zespołem unikalne badania nad strukturą i dynamiką relacji interpersonalnych w rodzinach z chorym potomstwem. Jeden z numerów „Roczników Filozoficznych" (1986) został poświęcony w całości obszernej relacji z tych prac.
thread_title:  Psychofizjologia, psychiatria, psychoanaliza 

message: Zainteresowania psychoterapią oddają publikacje Profesora, obejmujące szeroki zakres zagadnień od psychoanalizy po psychoterapię humanistyczną. Znajdujemy wśród nich wyczerpujące omówienie treningu autogennego J. H. Schultza wraz z instrukcją i wskazówkami dla osób prowadzących ćwiczenia relaksacyjno-koncentrujące według metody tego autora. W innym miejscu Profesor porusza zagadnienie psychoterapii skoncentrowanej na kliencie C. R. Roger-sa, czy systemowej terapii rodzin D. Mostwin. W syntetycznie napisanej „Psychoterapii", której drugie wydanie - zmienione i poszerzone - ukazało się w roku 1998, na kilka miesięcy przed śmiercią Profesora, Autor zamieścił interesujący przegląd różnych szkół i kierunków psychoterapeutycznych. Kluczowym momentem Jego własnej koncepcji psychoterapii wydaje się być połączenie ujawniania, nazwania i przepracowywania emocji z werbalizacją przez pacjenta głównych jego problemów. Kwestię psychoterapii Profesor osadził na mocnym gruncie koncepcji układu homeostatycznego między człowiekiem i środowiskiem, co należy potraktować jako szczególnie cenne osiągnięcie, ponieważ stosunkowo mało jest prac z zakresu teoretycznych podstaw psychoterapii. Istotę zaburzeń nerwicowych wyjaśniał odnosząc się zarówno do mechanizmów fizjologicznych i ich związku z psychiką, jak i w kontekście historii życia osoby. To całościowe rozumienie człowieka znajduje dopełnienie w akcentowaniu problemów etycznych w psychoterapii. Profesor Jerzy Strojnowski pisze: „...terapeuta zawsze działa w ramach jakiejś filozofii człowieka i kieruje się jakimiś zasadami etycznymi. Osiągnie on lepsze wyniki, gdy będzie świadomy swoich założeń filozoficznych, swego myślenia i postępowania terapeutycznego" („Psychoterapia", 1998, s. 28). Zdania te mają swoją wagę wobec częstego w psychoterapii zjawiska niedoceniania koncepcji człowieka jako osoby, a co za tym idzie marginalizowania kwestii etycznych. Trzeba przyznać, że „Psychoterapia" znakomicie łączy poważny, czasem nawet trudny wykład z opisem klinicznych doświadczeń, analizą przypadku, czy psychologiczną interpretacją. Kontynuacją tej linii myślenia jest na przykład publikacja na temat struktury lęku, odkrywanej w procesie psychoterapii.
Wiele miejsca poświęcił Profesor tematyce rodzinnej. Jego zainteresowania skupiały się wokół problemów związanych z kształtowaniem się osobowości dziecka pod wpływem interakcji rodzinnych i środowiska. Z punktu widzenia psychologicznego zajmował się wychowaniem, szczegółowo rozpracowując kwestię możliwości zastosowania teorii i metod wypracowanych na gruncie psychoterapii w procesie wychowywania dziecka. Pisał między innymi o konfliktach w rodzinie, przedstawiając model ich rozwiązywania w oparciu o teorię T. Gordona. Zabierał głos w sprawie jatrogennego wpływu izolacji dziecka od matki w okresie koniecznej hospitalizacji. Synteza zainteresowań rodziną i psychoterapią widoczna jest w opracowaniu w języku polskim oraz przeprowadzeniu badań nad rodzinną terapią systemową według D. Mostwin - praca w ramach tematu VI-1 CPBP (1985-86).
Wiele z myśli zawartych w pracach Profesora na te tematy warte jest dalszej popularyzacji oraz wykorzystania przy prowadzaniu nowego systemu kształcenia, tworzeniu szkół społecznych czy wprowadzaniu nowych metod pracy pedagogicznej z dziećmi i młodzieżą, a także w działaniach na rzecz poprawy warunków leczenia. Zainteresowania Profesora szły zatem w kierunku wykorzystania możliwości, jakie tkwią w psychoterapii i dynamice grupowej, w profilaktyce zaburzeń zdrowotnych, w dydaktyce oraz w różnych formach pracy z grupą, w tym też w duszpasterstwie. Jego refleksje wybiegają znacznie poza tematykę ściśle profesjonalną. Analizuje zjawiska współczesnej cywilizacji i konfrontuje je z możliwościami, jakie wynikają z zastosowania wiedzy i doświadczenia psychoterapeutycznego w budowaniu stosunków międzyludzkich, rozwiązywaniu konfliktów, czy tworzeniu społeczności. Ukazuje i analizuje osiągnięcia psychoterapii oraz dynamiki grupowej pod kątem realnych szans poprawy społecznych i cywilizacyjnych warunków egzystencji człowieka. W znakomitym tekście „Psychoterapia wobec groźby zagłady", sformułował idee, które mogły się stać myślą przewodnią „trzeciej drogi" - budowania wolnej i demokratycznej Polski nie na kształt społeczeństwa konsumpcyjnego, ale w oparciu o wartości wyższe i troskę zarówno o fizyczne jak i psychospołeczne środowisko człowieka, sprzyjające zdrowiu i podtrzymaniu więzi międzyosobowych, z zachowaniem rozsądnego umiaru w wytwarzaniu i korzystaniu z dóbr materialnych.
thread_title:  Psychologia i psychoterapia 

message: Zarys sylwetki Profesora Jerzego Strojnowskiego byłby niepełny, gdyby nie wspomnieć o jego wieloletniej pasji, jaką była dydaktyka uniwersytecka. Przez 40 lat wykładał psychologię fizjologiczną w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, przez wiele lat również psychoterapię, przygotował i wydał szereg podręczników oraz skryptów. Wiedział doskonale, że żywy przekaz najnowszej wiedzy połączony z elementami treningu w zakresie samodzielnego myślenia, rozumienia i analizowania problemów, stawiania pytań - stanowią esencję pracy dydaktycznej w wyższej uczelni. Jego wykłady były zawsze znakomicie przygotowane, a ich treść była nieustannie modyfikowana i dostosowywana do najnowszych osiągnięć nauki. W swych zajęciach wykorzystywał dynamikę grupową wprowadzając elementy „żywego uczenia" oraz metodę „Theme-Centered-Inter-action", dzięki której uczestnicy nie tylko nabywają wiedzę, ale aktywnie do niej dochodzą łącząc ją z osobistym doświadczeniem emocjonalnym. Dążył w ten sposób do aktywizowania studentów oraz prowokował ich do refleksyjnego i krytycznego przyjmowania wiedzy. Był wymagającym egzaminatorem, by zdać egzamin u Profesora nie wystarczyło umieć, ale trzeba było dobrze rozumieć to, o czym się mówi. W ramach prowadzonego przez Niego seminarium doktoranckiego i magisterskiego powstawały prace z dziedziny psychoterapii, psychopatologii i historii medycyny.
thread_title:  Działalność dydaktyczna 

message: Scharakteryzować dorobek naukowy postaci wszechstronnej i wybitnej, to nie tylko wymienić główne dziedziny jej działalności. Potrzebnym i koniecznym wydaje się poszukiwanie myśli przewodniej, nici wiążącej poszczególne dziedziny twórczości naukowej i społecznego zaangażowania Profesora Jerzego Strojnowskiego. Tym spoiwem łączącym różne dziedziny Jego pracy jest - jak sądzę - głębokie zainteresowanie człowiekiem, jego przeszłością, psychobiologicznym istnieniem z wszystkimi tegoż przypadłościami, jak np. zdrowie i choroba, pro-kreacja, rozwój i jego zaburzenia, a także duchowym wymiarem egzystencji, który wyraża się w dziedzinie filozofii i religii i który odkrywać też można w historii rozwoju myśli ludzkiej. Bazą, na której osadzone są publikacje Profesora, jest niewątpliwie solidna wiedza medyczna; są one jednocześnie przesycone określoną filozofią medycyny. Składa się na nią koncepcja człowieka jako osoby oraz koncepcja leczenia jako oddziaływania psycho-biologicznego, z akcentem na rolę czynników psychologicznych i psychospołecznych zarówno w etiologii zaburzeń zdrowotnych, jak i w sposobie przeżywania choroby czy jej leczeniu.
Drugą cechą charakterystyczną jest niestrudzone poszukiwanie prawdy na różnych polach, które się wzajemnie dopełniają, tworząc nową i niepowtarzalną jakość. Te poszukiwania, podbudowane stawianiem filozoficznych pytań, to dążenie do jednoczącej i syntetyzującej wiedzy w dziedzinach fizjologii, psychologii, medycyny, a także historii biologiczno-psycho-społecznego rozwoju człowieka doprowadziły Profesora do ewolucyjnej koncepcji rzeczywistości o.Teilharda de Chardin - którą potrafił wzbogacić swym twórczym wkładem.
W licznych publikacjach Profesora, które przygotowywał aż do ostatnich miesięcy życia, spotykamy się z rzetelną i specjalistyczną wiedzą oraz odwagą w stawianiu problemów; są to opracowania wysokiej klasy, widać w nich ostrożny obiektywizm badacza o rozległych horyzontach myślowych, który umiał łączyć perspektywy poznawcze różnych nauk i który miał okazję poznać losy wielu koncepcji i odkryć w historii medycyny.
thread_title:  Podsumowanie