Dyskusja:Dziesięć najpiękniejszych eksperymentów z fizyki

message: Szanowny Elektronie, 
bardzo podoba mi się ten artykuł, przede wszystkim, dlatego, ze jest bardzo ciekawy.
Cieszę się, ze tego typu artykuly również pojawiają się w Wikipedii, czyniąc ją jeszcze bardziej fascynującą.
Obawiam się, ze nastąpił błąd w tlumaczeniu slowa velocity jako przyśpieszenie (zamiast prędkość)  i w opisach eksperymentów Galileusza zamiast stałego przyśpieszenia powinno być napisane stała prędkość
Mianowicie chodzi mi o fragment:
Arystoteles błędnie przypuszczał, że 'przyśpieszenie' toczącej się kuli powinno być stałe. Jeśli podwoimy czas toczenia się to kula powinna przebyć dwa razy dłuższą drogę. Galileusz, za pomocą tego eksperymentu, obalił to twierdzenie. W rzeczywistości przy podwojeniu czasu toczenia kula przebyła drogę cztery razy dłuższą. Droga ta jest wprost proporcjonalna do kwadratu czasu. A powodem tego wszystkiego jest przyśpieszenie wnoszone przez grawitację.
 Oba eksperymenty (ze zrzucaniem kul z wieży i z toczeniem ich na równi pochyłej) dowodziły tej samej w istocie rzeczy: spadające lub toczące się obiekty (toczenie się jest wolniejszą wersją spadania, tak długo jak rozłożenie masy w obiekcie jest takie same) zwiększają 'przyśpieszenie' niezależnie od ich masy. 
Obiekty spadające i staczające się poruszają się ze stałym przyspieszeniem, natomiast Arystoteles błędnie przypuszczał być może, ze prędkość toczącej kuli jest stała i dlatego w 2 razy dłuższym czasie powinna ona przebywać 2 razy dłuższy dystans.
Przy okazji - jeśli przyspieszenie rośnie w sposób jednostajny, to mamy do czynienia z szarpnięciem, bardzo ciekawe pojęcie fizyczne, które nie doczekało się jeszcze definicji w Wikipedii.
pozdrawiam
infrasad@gmx.net
replies: text: Cieszę sie bardzo, że podoba Ci się ten artykuł :) Oczywiście masz rację co do kwestii prędkości i przyspieszenia. Już zostało to poprawione. Mam zamiar w wolnych chwilach (a niestety nie mam ich teraz zbyt wiele) go rozwinąć. Chcę opisać resztę eksperymentów i dodać listę doświadczeń, które znalazły się w drugiej dziesiątce... Pozdrawiam Electron <Pisz> 12:49, 3 lut 2006 (CET)
Zauważyłęm drobną nieścisłość. Zgodnie z biografią Galileusza: James Reston Jr.
"Galileusz" wyd. Prószyński i S-ka. Galileusz nigdy nie przeprowadził eksperymentu z zrzucaniem kul z krzywej wieży. Rozważał tylko taką możliwość sam fakt nigdy nie zaszedł.
Pozdrawiam
Radom (radiol@poczta.fm)

text: Z tego co mi wiadomo historycy nie są do końca zgodni w tej kwestii i informację tę podałem na wstępie następnego paragrafu: "Eksperyment Galileusza (rok 1600) - obserwacja ruchu ciał staczających się z równi pochyłej". Zresztą czy to jest obiektywna prawda historyczna czy tylko piękna legenda to chyba dla istoty sprawy nie ma większego znaczenia - chodzi przecież o samą ideę doświadczenia. Oczywiście zawsze lepiej jest gdy eksperyment można zaprezentować w bardziej spektakularny sposób, bo zainteresuje wtedy większe grono osób ;) Pozdrawiam Electron <Pisz> 07:53, 23 maja 2006 (CEST)
Kolega, poprzednik mój napisał o szarpnięciu - przypominam że szarpnięcie czasem nazywane jest też drugim przyspieszeniem i tu niespodzianka - po wpisaniu do wikipedii tego hasła zostajemy przekierowani do strony gdzie jest mowa o zrywie - w istocie to to samo zjawisko tylko w literaturze z zakresu fizyki jest różnie nazywane:) --83.28.242.199 (dyskusja) 08:43, 28 sie 2009 (CEST)

text: Dziękuję za wyjaśnienie, uzupełniłem artykuł zryw o tą nazwę i dałem przekierowanie z nazwy szarpnięcie. Pozdrawiam Electron <Odpisz> 09:11, 28 sie 2009 (CEST)
"Pomiary Wu dotyczące pogwałcenia naładowania równorzędnego cząsteczek i antycząsteczek atomowych" - o cząsteczkach mówimy w kontekście molekuł związków chemicznych; protony, elektrony, pozytony, etc. są cząstkami (odpowiednio: antycząstkami). Anahonder (dyskusja) 22:34, 16 paź 2011 (CEST)
Jak pisze kolega Electron : "Zresztą czy to jest obiektywna prawda historyczna czy tylko piękna legenda to chyba dla istoty sprawy nie ma większego znaczenia - chodzi przecież o samą ideę doświadczenia." Słusznie (podobnie Ludwik Zajdler w "Dziejach zegara" traktuje odkrycie zasad ruchu wahadłowego przez Galileusza) lecz czasem warto zaznaczyć co konkretnie wiadomo na dany temat. Cytat z artykułu "Zrobił to [Galileusz] w dość spektakularny sposób: zrzucał mianowicie kule o różnych masach z Krzywej Wieży w Pizie i mierzył czas ich spadania. W tym samym czasie upuścił z wieży 2 kule: ciężką kulę armatnią o wadze 80 kg i znacząco lżejszą kulkę muszkietową o wadze 200 g. Oba ciała (które miały podobną formę) dosięgnęły ziemi w tym samym momencie. Udowodnił więc, że czas ich opadania jest dokładnie taki sam (przy zaniedbaniu nieznacznego w tym przypadku efektu wynikłego z oporu powietrza). Dowód ten stanowi jedną z podwalin mechaniki klasycznej, a historia ta stanowi jeden z elementów folkloru naukowego. Pokazuje też, że w nauce wyniki eksperymentu są zawsze ważniejsze niż autorytet nawet najbardziej uznawanego i poważanego człowieka." Jest to historią czy folklorem? 
Stanisław Werner "500 zagadek z fizyki" (1964) na s. 171 "Rok 1589. Sławne doświadczenie Galileusza ze spadkiem kamieni wykonywane na krzywej wieży w Pizie. Była to pierwsza śmiała próba sformułowania matematycznych praw spadku ciał."
Andrzej Kajetan Wróblewski "Prawda i mity w fizyce" (1987) s. 12 "Mitem okazuje się też opowieść o eksperymentach Galileusza, który ponoć rzucał różne przedmioty z krzywej wieży w Pizie" (z powołaniem się na : Adler. C. G., Coulter. B. L. Galileo and the Tower of Pisa Experiment, „Amer. Journal Physics”, 46, 199 (1978).)
Eric M. Rogers "Fizyka dla dociekliwych" wydanie 6 (1986) tom 1 s. 40 "Istnieje podanie, ze Galileusz przeprowadził wielkie pokazowe doświadczenie, upuszczając lekkie i ciężkie przedmioty ze szczytu pochyłej wieży w Pizie. (Niektórzy mówią, że upuszczał on kulę stalową i kulę drewnianą, inni mówią, że dwie kule żelazne: 1 - funtową i 100 - funtową). Brak jednak jakiegokolwiek dokumentu pisanego potwierdzającego to wydarzenie i Galileusz zapewne nie wykorzystywał takiego publicznego pokazu do wykazania swej idealnej reguły. Wiedział on, że kula drewniana pozostałaby daleko w tyle za kulą żelazną, lecz mówił, że potrzebna by była znacznie wyższa wieża dla ukazania różnicy w spadaniu dwóch nierównych kul żelaznych. Galileusz przeprowadzał pewnie prowizoryczne doświadczenia jeszcze jako młodzieniec i orientował się w przebiegu obserwowanych zjawisk, lecz nie dokonał gwałtownie przewrotu naukowego pod wpływem jednego bajkowego eksperymentu. (...) Możemy jednak wykorzystać to opowiadanie jako, całkiem niezależnie od prawdziwych dziejów Galileusza i rozwoju nauki, jako symbol prostego eksperymentu." Do eksperymentu wykazującego jednakowy spadek potrzeba by wyeliminować opór powietrza czyli przeprowadzić go w próżni i Galileusz zakładał, że tak by było, ale potwierdził to dopiero dużo później Newton ze złotą monetą i piórkiem w szklanej rurze z której wypompowano powietrze (s. 42). O tym, jak istotny jest opór powietrza, przekonał się Galileusz w eksperymencie z bryłką złota opadającą szybko, podczas gdy "ta sama bryłka, wyklepana na blaszkę, spada powoli" (tom 2 s. 170). Przy okazji, dziwne że w obu listach tych doświadczeń brak wytworzenia próżni przez Torricellego w 1643 i wykrycia przez Pascala, że wysokość słupa rtęci maleje ze wzrostem wysokości miejsca pomiaru (1648/9), Pascal - podobnie jak Galileusz - przeprowadził ten eksperyment w myśli, później poprosił o potwierdzenie swego szwagra Périera mieszkającego u stóp kilometrowej góry. 
Na temat twierdzenia Arystotelesa Rogers wysuwa przypuszczenie (tom 1 s. 36) "Arystoteles rozważając (...) problem, dlaczego ciała fizyczne spadają, prawdopodobnie brał pod uwagę dość obszerny materiał obserwacyjny. Widział, iż kamienie spadają szybciej niż piórka, a kawałki drewna szybciej niż ziarnka kurzu. Podczas długiego spadku opór powietrza powoduje, iż ciało spadające osiąga  stałą prędkość i o tym prawdopodobnie mówi Arystoteles. Lecz późniejsze pokolenia myślicieli i nauczycieli, bezkrytycznie korzystając z jego dzieł, doszły do przekonania, że 'ciała spadają z prędkościami proporcjonalnymi do ich ciężarów'." Trudno sprawdzić po tysiącach lat, ale warto odnotować. Pilot Pirx (dyskusja) 13:19, 8 wrz 2012 (CEST)

text: Dziękuję za te obszerne uwagi. Masz rację, że po tylu latach trudno jest dojść co rzeczywiście jest prawdą a co mitem. Więc dobrze jest zawsze podać obie wersje... Bo tak naprawdę to nie wiadomo ile prawdy kryje mit ;). Chętnie bym się sam o tym przekonał ale podróże w czasie nie są na razie możliwe. Niestety... Więc musimy opierać się na badaniach historyków, którzy też do końca nie są tego pewni. Oczywiście, przeważa opinia, że to jest piękny mit. I tego się trzymajmy. O czym dałem info w przypisie. Jeśli uważasz, że można to ująć inaczej to proszę "edytuj śmiało". Ale prosiłbym jednak (przy ewentualnym innym ujęciu tematu) o zachowanie informacji o tym micie. Bo w popularyzacji nauki czasami pomocne jest odwołanie się do mitów i legend... Choćby to mogło wydawać się "nienaukowe" ;) Pozdrawiam  Electron ツ ➧☎ 18:47, 9 wrz 2012 (CEST)
thread_title:  Ocena artykułu 

message: Do autorow:
Kazda z sekcji rzeczonego artykulu jest cudowna, dopracowana i bardzo pouczajaca. Kazda z nich moglaby byc nominowana do artykulu na medal. Ale istnienie ich w takiej postaci, w artykule o nieencyklopedycznym tytule i nie odpowiedniej przez to tresci -jest niezgodne z Zasadami Wikipedii. Mysle ze zostalo to odpowiednio wyjasnione na strone dyskusji nominacji: Wikipedia:Propozycje do Artykułów na Medal#10 najpiękniejszych eksperymentów z fizyki Kwis 18:34, 19 wrz 2006 (CEST)
replies: text: W gruncie rzeczy (poza drobnymi poprawkami) autorem większości jestem ja. I nie widzę większego sensu w jego dzieleniu. To jest zamknięta (no jeszcze nie do końca, bo brakuje 2 eksperymentów) całość opisująca rozwój myśli naukowej na podstawie wybranych esperymentów, tych o których sami naukowcy sądzą że są najpiękniejsze. To tak jakbyś chciał podzielić piękny samochód na części - niby masz dokładnie to samo, ale nie ma czym się pochwalić, nie ma na czym zawiesić oka, nie wspominając o tym że jeździć się na tym nie da. Na enwiki próbują scalać i komasować co się da (i co ma oczywiście sens), bo trudno poruszać się w gąszczu gdy dana informacja rozbita jest po kilkunastu artykułach. Także i u nas obok prostych artykułów ściśle tematycznych przydałyby się artykuły przekrojowe, opisujące nie tylko, że "koń jak jest każdy widzi", ale pokazujące np. znaczenie konia na tle historycznym (np. "koń a sprawa polska":) lub pokazujące jego dawne znaczenie dla rolnictwa i wojska. Takie właśnie artykuły chcą czytać internauci i takie się im widocznie podobają bo głosują za przyznaniem im medalu. Ale u nas od razu na straży moralności stoi ktoś czujny i zamiast pochwalić i poklepać autora po plecach (autor też człowiek i od czasu do czasu nie obrazi się za celne pochlebstwo ;) to mu się serwuje kopa w tyłek i chce zniszczyć jego pracę. OK można i tak. Ale nie bądź zdziwiony, że takie działanie nie nastwia mnie pozytywnie do dalszej tutaj działalności.

text: Dlaczego niby uważasz tytuł za nieekcyklopedyczny? To jest po prostu nazwa tej ankiety, którą przeprowadził p. Crease. To jej właśnie poświęcony jest artykuł. Przecież to jest zbudowane na tej samej zasadzie co np. tytuł Siedem cudów świata. Ktoś poprzedni w dyskusji czepiał się, że ta lista p. Crease jest subiektywna. Jasne że jest subiektywna tak samo jak subiektywny był wybór tych 7 cudów... Tak jak jedni mogą uważać za cud piramidę, a drudzy, to samo za wielgachny niczemu nie służący i jedynie przysłaniający krajobraz, stos nagromadzonych kamieni.

text: Uważam, że ta ankieta ma swoją wagę i wymowę, ponieważ wypowiedziały się w niej największe autorytety fizyczne naszych czasów. I powinna być o niej wzmianka w wikipedii.Electron <Pisz> 09:10, 20 wrz 2006 (CEST)
replies: text: :Twoja argumentacja jest wg mnie dosc przekonujaca by zostawic sam artykul, ale nie przekonala mnie wobec przeniesenia poszczegolnych eksperymentow do osobnych artykulow w sposob jaki zasugerowalem powyzej. Prosze bys nie czul sie urazony takimi sugestiami, bo jak zauwazyles wszyscy bardzo chwala Twoja prace, mnie wlaczajac. Zrozum jednak ze Wikipedia jako calosc jest owocem pracy wszystkich zaangazowanych, przeto edytujac ja nalezy uszanowac jej Zasady. A do nich nalezy wspolne podejmowanie decyzji poprzez glosowanie, ktorego wynik powinnismy akceptowac. To sprawia, ze Wikipedia stanowi spojna calosc. Gdybys chcial umiescic ten artykul na wlasnej stronie internetowej, nikt by sie nie czepial. Jednoczesnie tez prawie nikt by go nie przeczytal.. gdyz dajac Wiki cos, w zamian otrzymujemy poczytnosc. To wlasnie jest efekt tego, co Wikipedysci stworzyli razem wczesniej. I rzadko ktos im za to dziekuje, dodam.Nie nam dwom decydowac, co jest najlepsze, wiec mysle ze umieszcze dyskusje na PW, w dziale Wikipedia:Strony_wymagaj%C4%85ce_zintegrowania. No chyba ze zastrzezesz prawa do tresci i usuniesz je, urazony stosunkiem reszty wspoltworcow calosci Wikipedii? Bylaby to ogromna strata.Rozumiem jesli bedziesz sie irytowal po tej wypowiedzi, ja bym sie deczko irytowal. Nie jestesmy doskonali ;) Kwis 11:00, 20 wrz 2006 (CEST)
thread_title:  teraz nie ency, nalezałoby rozbic na mniejsze 

message: W części artykułu zatytułowanej "Eksperyment Rutherforda (rok 1911) – odkrycie jądra atomowego" znajduje się następujący tekst: "Już wówczas wiedziano, że promieniowanie alfa to po prostu rozpędzone jądra atomów helu". Tekst ten opisuje stan wiedzy z okresu sprzed odkrycia jądra atomu, tak więc chyba nie jest prawdziwe.
replies: text: Poprawiłem StoK 15:52, 3 mar 2007 (CET)
thread_title:  Drobna niejasność z jądrem atomu 

message: *I. Daty odkryć Galileusza do sprawdzenia (przydało by się źródło lub przypis), w równi pochyłej spotkałem  z rokiem 1598.
*II. Za mało informacji na temat tej ankiety (np. do ilu fizyków została wysłana ?).
*III. Dziwi brak interwiki, być może to była mało istotna ankieta, a my podnosimy tu na ragi najważniejszej listy (pachnie POVem). 
*PS. 2 linki zewn. nie działają.Instruktorek (dyskusja) 19:06, 25 lut 2010 (CET)
thread_title: Kilka uwag

message: Artykuł do gruntownej przebudowy. Jeżeli nawet zostawimy opisy poszczególnych eksperymentów to należy je przeredagować. Pisane nieencyklopedycznym językiem, niepotrzebne dywagacje, wtrącenia...
Spójrzcie chociażby na to:Hipotezę Thomsona miał podważyć nie kto inny, ale jego dawny zdolny uczeń i następca na katedrze fizyki, sir Ernest Rutherford. Gburowaty, porywczy (miał silne przekonanie, "poparte" praktyką, że nic tak nie wspomaga eksperymentów fizycznych jak częste obrzucanie ich wiązką przekleństw) z wielkim sumiastym wąsem Nowozelandczyk był pierwszym cudzoziemskim studentem na katedrze im. Cavendisha i pierwszym cudzoziemcem, który objął tę katedrę. Jednak to nie on sam przeprowadzał eksperyment zwany teraz jego imieniem, lecz jego stażysta Hans Geiger (ten sam, którego nazwisko znalazło się w nazwie licznika Geigera) i student Ernest Marsden (późniejszy znany fizyk nowozelandzki).
replies: text: Słusznie - można przeredagować i zrobić z tego knota, którego nikt nie będę chciał czytać...  Electron ツ ➧☎ 00:16, 17 paź 2011 (CEST)
nikt nie będę chciał czytać? A czy dla opisania eksperymentu niezbędne jest informowanie o wąsach sumiastych i o obrzucaniu wiązką przekleństw? A bez tych wąsów i przekleństw to już będzie knot? Cechy odkrywcy można przenieść do hasła Ernest Rutherford. Pilot Pirx (dyskusja) 16:37, 27 sty 2015 (CET)

text: Szczypta soli przeważnie uszlachetnia smak potrawy, ale są tacy, którzy wolą rzeczy miałkie i bez smaku - nie przeczę, ale nie jestem jednym z nich.  Electron ツ ➧☎ 01:04, 28 sty 2015 (CET)
* Cóż uszlachetniającego smak w tym obrzucaniu wiązką przekleństw? Pilot Pirx (dyskusja) 14:47, 30 lis 2018 (CET)
thread_title:  Przebudowa