Dyskusja:Zbrodnia i kara

message: To zdanie: "Zbrodni dokonuje uderzając w jej głowę siekierą, uprzednio uśpiwszy jej czujność." powinno być poprzedzone jakimś o lichwiarce, żeby było wiadomo skąd się wzięło "jej", a tymczasem jest to nowy akapit. Proponuje zmienić na "Lichwiarkę zabija uderzeniem siekierą w głowę, uprzednio uśpiwszy jej czujność."
thread_title:  Zdanie wyrwane z kontekstu 

message: Dla filozoficznej problematyki Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego kontekst mogą stanowić rozważania dwudziestowiecznego filozofa Romana Ingardena. Zbrodnia i kara rozumiana być może jako traktat o naturze człowieka.
Kim jest człowiek? Czymże jest natura ludzka? Od wieków filozofowie próbowali udzielić odpowiedzi na te pytania. John Lock twierdził,że człowiek jest istota pozbawioną jakichkolwiek wrodzonych zasad czy idei, w chwili urodzenia jest wyłącznie "białą kartą"-"tabula rasa". Z kolei inni wskazywali na istnienie pewnych stałych, niezmiennych cech zarówno świata jak i żyjącego w nim człowieka. Natomiast juz Rousseau zauważył, że są one zniekształacane na drodze rozwoju cywilizacyjnego, dlatego trudno nam jednoznacznie określić, czym jest natura ludzka.
Dwudziestowieczny filozof Roman Ingarden, zwrócił uwagę na złożoność i niejednolitośc istoty ludzkiej, często pełnej sprzeczności, nie poddającej się obiektywnemu i jednoznacznemu definiowaniu. Tę wielowymiarowość natury człowieka tłumaczył indywidualizmem motywacji i dążeń, różnorakim charakterem czynów (czasem bohaterskich, a czasem przecież straszliwych...), jakich dopuszcza się człowiek, a na podstawie których próbujemy określić jego naturę.
Kreacja Rodiona Raskolnikowa wydaje sie najmocniej potwierdzać zdanie Ingardena, że "do każdego rysu, który odnajdujemy w jego istocie [tj. istocie człowieka], można dobrać konkretne fakty, które zdają sie dowodzić czegoś wręcz przeciwnego". Raskolnikow to dwudziestokilkuletni młodzieniec, były student prawa, żyjący w skrajnej nędzy, mieszkający w obskórnym pokoiku, który, co najwazniejsze dla utworu, popełnia zbrodnię- morduje starą lichwiarkę Aldonę i jej siostrę Lizawietę. Co pchnęlo go do tak straszliwego czynu? Czy istnieją jakiekolwiek okoliczności, które mogą usprawiedliwiać to morderstwo?
Dostojewski nie ujmuje czynu Raskolnikowa w sposob jednoznaczny- nie potepia, ale takze nie usprawiedliwia. Natomiast poprzez dogłebną analizę psychologiczną bohatera ukazuje złożonośc natury człowieka; wskazuje, że nawet w wynaturzonym mordercy mozna dostrzec pierwiastki dobra. Mechanizmu prowadzace człowieka do zbrodni sa niezwykle skomplikowane i bez wnikniecia w ich istote nie mozemy ocenic człowieka jakko bezwzgalednie zlego.
Petersburg, w ktorym rozgrywa sie akcja utworu, zostal ukazany przez Dostojewskiego jako przestrzen o niepokojacej, chorobliwej atmosferze; jest to miasto, w ktorym przemoc, alkoholizm i prostytucja sa czyms powszechnym. Ubóstwo, czy raczej skrajna nedza, nie pozwala rozwijac sie mieszkancom Petersburga, gdyz kazdego dnia zmuszeni sa walczyc o przetrwanie. Sa to ludzie zdegradowani moralnie, w ich systemie światopogladowym nawet prawo do zycia nie stanowi wartosci absolutnej, niepodwazalnej - okazuje sie, ze to warunki społeczne determinu8ja los czlowieka.
Raskolnikow chłonie klimat tego miasta, popada ew melancholijny nastroj; stopniowo dojrezwa w nim niechęć do społeczeństwa, ktore nie buntuje sie przeciw takiemu stanowi rzecz, nie daży do wprowadzenia jakichkoliwek zmian (Raskolnikow nazywa ludzi głupcami). Rodion mial zapewne swiadomosc wartosci wlasnego intelektu, ale zdawal sobie jednoczesnie sprawe, ze nie ma szans na rozwoj, ze hjest wybitna jednostka skutą pętami ograniczeń materialnych. Czuł potrzebę zmian, ale przytłaczała go myśl, że nigdy nie bedzie mogł wykorzystać swojego talentu ani dla siebie samego ani tym bardziej dla dobra ogolu. Pograzal sie w apatii i zniecheceniu, zamkanal sie w sobie, porzucil studia, przestal nawet wychodzic z wlasnego pokoju ("psiej budy"- jak sam mowi), co poglebialo jego stan depresyjny. Nie mogł takze zniesc mysli, że utrzymuje go matka, a dodatkowo siostra wyjdzie za maz za Łużyna, ktorego nie kocha, ale jest gotowa to zrobic by zapewnic bratu prace.
Dojrzewa w nim jak zatruty owoc mysl o zbojstwie starej lichwiarki, u ktorej jest zadluzony. Skrupulatnie planuje akcje. Chce zdobyc pieniadze Alony. Jednakze nie tylko aspekty materialne sklaniaja go do tej zbrodni. Raskolnikow czuje sie upowazniony do morderstwa. W mysl stowrzonej przez niego teorii ludzie dziela sie na dwie kategorie: na klase ludzi nizszych (którzy stanowia material do wydawania na swiat sobie podobnych; nie daza do zmian i bezwzglednie podporzadkowuja sie ustanowionym, co nie znaczy wlasciwym i slusznym, prawom) oraz na klase ludzi wlasciwych( posiadajacych dar czy talent, ktory pozwala im glosic w swoim srodowisku "nowe słowo"). Raskolnikow postrzega siebie jako wybitna jednostke, zaliczajaca sie do drugiej kategorii ludzi, ktorzy sa burzycielami zastanego swiata i przekraczaja prawo w imie stworzenie, zbudowania lepszego. Zdaniem Raskolnikowa dal ziszczenia idei mozna zabic człowieka pozostajac w zgodzie ze swoim sumieniem.Stara lichwiarka stanowila przeszkode na drodze ku lepszemu porzadkowi. W świetle teori zamordowal tylko "wesz, bezuzyteczną, plugawą, szkodliwą", ktora hamowala rozwoj spoleczenstwa.
thread_title: Próba interpretacji

message: DO przyznania się namówiła Rakolnikowa Sonia a nie sędzia śledczy Porfiry
thread_title:  błąd merytoryczny