Dyskusja:Przyczynowość

message: Czy mógłby ktoś podać wykładnię zdania "Filozof nie może kwestionować faktu istnienia nauki, bo nie zgadza się z jego rozważaniami". Wg mnie jest to jakaś "gimbusowa" nowomowa, jakiś bełkot, slang dresiarski. Czy autorzy haseł nie mogliby przykładać więcej staranności do warstwy językowej redagowanych haseł? Przecież Wikipedia to encyklopedia - internetowa, ale encyklopedia - tu zaglądają dzieci, szukając materiałów do pracy domowej.
replies: text: Zdanie można było istotnie zrozumieć opacznie lub nie zrozumieć, co na jedno wychodzi. Myślę, że trochę rozjaśniłem. Ale proszę wikipedystę I. Kanta o korektę, jak by coś nie tak--Mpfiz (dyskusja) 21:40, 27 lis 2014 (CET)

message: Główna definicja jest jednak chyba kantowsko-scholastyczna (kategoria, konieczność, powszechność), anglojęzyczna Wikipedia ma podobną definicję ale w innym artykule, :en:Axiom of causality (zasada/aksjomat przyczynowości) zaś anglojęzyczne słowniki podają ją na 2. miejscu, na miejscu 1. podając (tak jak i polski http://sjp.pl/przyczynowo%B6%E6) po prostu "związek/relację między dwoma zdarzeniami przyczyną i skutkiem" co jest bliższe chyba sceptycyzmowi Hume'a. Więc obecne linkowanie jest mylące... propozycja uzupełnić główną definicję lub linkowanie lub angielską wersję ;)
--37.31.48.170 (dyskusja) 20:40, 1 gru 2014 (CET)
Np. M. Bunge (lewicowy liberał ;) )  (1968, w "O przyczynowości. Miejsce zasady przyczynowości we współczesnej nauce." Warszawa. PWN) przyczynowość widzi na trzy sposoby: 
# uwarunkowanie przyczynowe, zarówno więź przyczynową, jak też każdy konkretny związek przyczynowy; 
# zasada przyczynowości czyli prawo uwarunkowania przyczynowego: "te same przyczyny więc te same skutki"
# uniwersalna doktryna - determinizm przyczynowy, kauzalizm pogląd, że zasada przyczynowości obowiązuje powszechnie.
według obecnej definicji na Wiki mamy zdaje się tylko tę trzecią z powyższych
--213.158.221.59 (dyskusja) 14:36, 2 gru 2014 (CET)
Nie ma też chyba za wiele o tych filozofach, którzy chcieli całkowicie pojęcie przyczynowości, jako zbyt antropomorficzne, zastąpić pojęciem funkcji/relacji (np. Ernst Mach XX wiek) ; lub inaczej zmatematyzować je bezczasowo czysto i logicznie...
Konieczność ma wynikać z siły ta jest również antropomorfizmem (dla Kanta nie jest to pewnie wadą bo to rozum ma czynić sobie świat poddanym).
Wnioskowanie powszechności z kategorii która konstytuuje ludzki rozum, jest też kontrowersyjne, to jak dowód ze zdrowego rozsądku lub z ewolucji (czy to ewolucja wytworzyła rozum ergo kategorie, czy też może "rozumy" sterują ewolucją i generują powstawanie kategorii na wzór Czego na przestrzeni tysięcy lat: :en:Behind the Mirror: A Search for a Natural History of Human Knowledge), przecież nie każdy rozum/subkultura właściwie zbadał pojęcie przyczynowości (np. dajmy wierzący w magię). 
I czym się różni pojęcie kategorii od pojęcia doktryny.
--188.147.50.222 (dyskusja) 15:08, 3 gru 2014 (CET)
Definicja neokantowska jest tutaj::en:Causal thinking na ang. Wikipedii, ale jest ona tam poddana dość ostrej krytyce, na świecie widać znacznie więcej neohumowskich poglądów niż w PL.--46.205.120.69 (dyskusja) 14:35, 5 gru 2014 (CET)
A neohumowska koncepcja jest chyba w polskim prawie np. tu: związek przyczynowy--213.158.219.193 (dyskusja) 15:28, 5 gru 2014 (CET)
thread_title:  Kwestia powszechności - główna wersja, a link do angielskiej wersji