Dyskusja:Średniowiecze

message: Niedawno Birke przetłumaczył go z enwiki, gdzie ma status Featured Article. Taką kobyłę trzeba teraz przejrzeć, uzupełnić, ew. spolszczyć przypisy. Tomasz Raburski (dyskusja) 11:57, 5 lut 2014 (CET)
replies: text: Lawrence, Heather, Collins i Davies są po polsku. --D'Arnise (dyskusja) 12:02, 5 lut 2014 (CET)
replies: text: : Artykuł w oryginale został napisany na podstawie angielskojęzycznych źródeł. Dodałem kilka pozycji w języku polskim (w tym z dotychczasowej wersji artykułu). Oczywiście przy części informacji możnaby zastąpić angielskie źródła polskimi. Jednak osobiście uważam, że nie byłoby to całkiem w porządku wobec autorów hasła z enwiki. Oczywiście jeśli ktoś dysponuje takimi źródłami i ma chęć sprawdzenia i poprawienia - nic nie stoi na przeszkodzie. Choć moim zdaniem nie jest to konieczne. Birke (dyskusja) 23:38, 5 lut 2014 (CET)
replies: text: :: Pewnym problemem tego hasła wynikającym bezpośrednio z jego proweniencji jest to, że zasadniczo kończy się na Łabie. --D'Arnise (dyskusja) 23:52, 5 lut 2014 (CET)
Poza koncentracją na cywilizacji łacińskiej i marginalizacją środkowej Europy, pisze się w literaturze o średniowieczu arabskim, a nawet odnosi się ten termin do różnych okresów w historii Indii, Chin. Może warto byłoby zrobić krótki art o "średniowieczu" opisującym szeroki zakres znaczenia tego terminu i wsadzić w nim jako 'main' Średniowiecze w Europie przenosząc ten tekst pod taki tytuł? Kenraiz (dyskusja) 00:52, 6 lut 2014 (CET)
Tam gdzie są osobne artykuły na dany temat, zrobiłem odwołania w mainie - Chrzest Rusi, Historia Bułgarii (681-1018), Serbowie od VII do IX wieku, Historia Polski (do 1138), Polska w okresie rozbicia dzielnicowego, Historia Polski (1320–1386). Byłoby ich więcej gdyby były osobne artykułu na temat innych państw w średniowieczu. Jeżeli chodzi o świat arabski w sekcji Ekspansja islamu umieściłem mainy do najważniejszych artykułów obejmujących dany okres: Podboje arabskie, Mahomet, Kalifowie prawowierni i Umajjadzi. O Bizancjum jest dość sporo napisane.
Zacytuję chyba najnowsze polskie kompendium dotyczące średniowiecza, czyli Historia powszechna. Średniowiecze Romana Michałowskiego (kierownik Kierownik Zakładu Historii Średniowiecznej Instytutu Historii UW): „Wątpliwości budzą nie tylko ramy chronologiczne, ale także geograficzne średniowiecza. Pojęcie to w swoim pierwotnym rozumieniu odnosiło się do Europy Zachodniej. .... Odkąd jednak omawiany temat nabrał bogatszej treści i zaczął oznaczać określony typ społeczeństwa, powstało pytanie, czy można mówić o średniowieczu bizantyńskim, arabskim, chińskim czy japońskim. A może wieki średnie obejmują dzieje całego świata między, powiedzmy, wiekiem V a XV? Dylematy te historycy rozwiązują na różne sposoby. Spotyka się opracowania historii średniowiecznej, w których jest mowa nie tylko o Europie, lecz także o Indiach, Chinach, Ameryce przedkolumbijskiej w określonych, tych samych dla całego świata ramach chronologicznych. Nie wszyscy badacze ze zrozumieniem odnoszą się do takiego doboru materiału. Zwracają mianowicie uwagę, że odizolowane od siebie kręgi cywilizacyjne rozwijają się w różnym tempie. Nie jest nawet pewne, czy ich ewolucja przebiega w identycznym kierunku. Skoro tak to pojęcie średniowiecza, ukute na potrzeby europejskie, w odniesieniu do Chin, czy Azteków być może w ogóle nie ma sensu. Z tego punktu widzenia bardziej jest uzasadnione uwzględnianie społeczeństw, które były dziedzicami Rzymu. Chodzi mianowicie o Europę łacińską, świat bizantyński i świat islamu. Jednak i tu powstają wątpliwości, czy na pewno społeczeństwo chrześcijańskie jest porownywalne ze społeczeństwem muzułmańskim.” ... ”„Będzie nas interesować Europa łacińska, przy czym najwięcej uwagi poświęcimy Europie Zachodniej, a ściślej rzecz biorąc trójkątowi wyznaczonemu przez trzy kraje: Francję, Niemcy i Włochy. W tym właśnie trókącie kształtowały się instytucje i wzorce kulturowe, które promieniowały na resztę kontynentu, dzięki czemu jego peryferie upodabniały się w mniejszym lub większym stopniu do jądra. Analogiczną rolę odegrały te kraje w gospodarce. Tam w pełnym średniowieczu powstały główne centra handlowe i produkcyjne, które wywierały wpływ na rozwój ekonomiczny obrzeży. Tam wreszcie znajdował się główny rezerwuar demograficzny Europy, od XII wieku zasilający kraje bardziej pod tym względem upośledzone. Na marginesie rozważań pozostanie Bizancjum i świat islamu.” s.13.
Średniowiecze jest zjawiskiem europejskim. Historię Ameryki dzieli się na przed (prekolumbijską) i po Kolumbie. Historię Chin na Prehistorię i Starożytność (do 221 p.n.e.), Cesarstwo (221 p.n.e. - 1911), w którym dzieli się je na okresy panowania poszczególnych dynastii oraz Współczesność (od proklamowania Republiki Chińskiej). Jeżeli chodzi o Indie to nie wiem jaki jest podział. Birke (dyskusja) 02:00, 6 lut 2014 (CET)
thread_title:  Z [[Wikipedia:Warsztat PANDA]] 

message: Czy w opisie pod ilustracją „Żyda i chrześcijanina” żyd nie powinien być pisany małą literą(jako wyznawca religii)?
Poprawione. Jednak w innych kontekstach sprawa jest delikatna. Judaizm jest religią narodu żydowskiego, czyli wyznawca judaizmu czuł się też częścią narodu wybranego, czyli Żydem. A pisanie np. o Polaku jako o polaku jest obraźliwe. Birke (dyskusja) 01:11, 22 sty 2017 (CET)
thread_title:  Podpis pod ilustracją 

message: Dlaczego w liście wydarzeń kończących średniowiecze są śmierci dwu władców, a nie ma druku? Nie mam teraz przy sobie źródła, ale gros podręczników szkolnych podaje cztery wydarzenia:
* upadek Konstantynopola,
* wynalezienie druku/wydrkuowanie Biblii Gutneberga,
* odkrycie Ameryki,
* wystąpienie Lutra.
Osobny artykuł podlinkowany na początku tej sekcji(Ramy czasowe %C5%9Bredniowiecza) też uwzględnia wynalezienie druku pomijając bitwę pod Bosworth oraz śmierć Izabeli I Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego, które warto zostawić jako ciekawostki.
replies: text: Wszystkie daty są pojęciami umownymi, mają nam porządkować rzeczywistość. Lubimy jak coś jest czarne, albo białe, nie lubimy szarości (zobacz dyskusje polityków w TV). Przecież nie było tak, że ktoś wstał obudził się i pomyślał "no dzisiaj już mamy czasy nowożytne, a wczoraj jeszcze było średniowiecze". :-)
Daty polityczne mają tą zaletę, że są w miarę pewne, zdobycie Konstantynopola nastąpiło tego dnia, Kolumb dotarł do Ameryki tego dnia, bitwa pod Bosworth tego dnia i to, że dane wydarzenie miało miejsce w danym roku nie budzi wątpliwości. 
Wynalezienie druku, a właściwie jego rozpowszechnienie i tym samym potanienie książek i innych pism, upowszechnienie znajomości czytania i pisania, jest uważane za jedno z najważniejszych zjawisk różniących średniowiecze od czasów nowożytnych, problem jest z datą. Np. "Historia Powszechna. Średniowiecze" Michałowskiego, jako rok wynalezienia druku 1454, a "Historia Powszechna. Średniowiecze" Manteuffla ok. 1450. Dodałem. Birke (dyskusja) 22:09, 2 lip 2017 (CEST)
thread_title:  Ramy czasowe średniowiecza