Dyskusja:Północnoamerykański Układ o Wolnym Handlu

message: można będzie zdeytować i przenieść na stronę.
www.opoka.org.pl/php/komentarze/ komentarze.php?msg_id=840&action=show

message: NAFTA
Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu (North American Free Trade Agreement -
NAFTA) pomiędzy USA, Kanadą i Meksykiem wszedł w życie 1 stycznia 1994 r.
Obejmował w tym momencie 320 mln ludzi, a łączna wysokość PKB państw
członkowskich sięgała 6 bilionów USD. NAFTA różni się od konwencjonalnych
traktatów o wolnym handlu tym, że nie tylko zawiera regulacje dotyczące
znoszenia barier handlowych, ale także reguluje stosunkowo nowe zagadnienia,
jak wymiana usług, inwestycji i ochrona własności intelektualnej. Jako pierwszy
pakt o wolnym handlu porusza w ogóle takie tematy jak ochrona środowiska i
prawo pracy. NAFTA jest niewątpliwie jednym z najbardziej postępowych układów
na świecie, prowadząc do zintegrowania systemów gospodarczych dwóch państw
wysoko rozwiniętych z systemem gospodarczym kraju rozwijającego się. 
O rozszerzeniu NAFTA dyskutowano w Ameryce Łacińskiej, od czerwca 1990 r., kiedy George Bush ogłosił ENTERPRISE FOR THE AMERICAS INITIATIVE. Inicjatywa Busha przewidywała utworzenie strefy wolnego handlu od Alaski po Ziemię Ognista. Handlowo-polityczne aspekty tej inicjatywy zostały odebrane w Ameryce Łacińskiej pozytywnie, również inne kraje zgłosiły zainteresowanie układem o wolnym handlu z USA. 
Na szczycie w Miami 34 szefów państw i rządów półkuli zachodniej (WHFTA) porozumiało się co do utworzenia FREE TRADE AREA OF THE AMERICAS (FTAA) do roku 2005. Stany Zjednoczone opowiedziały się przeciw modelowi Hub-and-Spoke tzn. przeciwko zawieraniu umów o wolnym handlu z poszczególnymi krajami. Jako opcje pozostają, więc albo przystąpienie poszczególnych krajów latynoamerykańskich do NAFTA (opcja 1), albo umowa o wolnym handlu pomiędzy NAFTA a subregionalnymi, względnie bilateralnymi, wspólnotami handlowymi w Ameryce Łacińskiej, których zasięg jest podobny do zasięgu układu NAFTA. 
1. Faza założycielska układu NAFTA 
Do powołania układu NAFTA dążył przede wszystkim Meksyk. W lutym 1990 r. jego prezydent Carlos Salinas de Gortari ogłosił chęć zawarcia z USA porozumienia o wolnym handlu, mającego przyciągnąć nowy kapitał i podnieść poziom eksportu. Meksyk traktował strefę wolnego handlu jako gwarancję stałego dostępu do rynku swego najważniejszego partnera gospodarczego. Natomiast stabilizacja meksykańskiego procesu restrukturyzacji ekonomicznej miała dla USA znaczenie bardziej polityczne niż gospodarcze. Sukces reform gospodarczych dawał nadzieję na podniesienie standardu życia w Meksyku, co mogłoby prowadzić do zmniejszenia migracji Meksykanów do USA. W aspekcie ekonomicznym utworzenie NAFTA było dla USA bezpośrednia odpowiedzią na japońskie wyzwanie w sferze konkurencyjności na rynku międzynarodowym. 
Uczestnictwo Kanady w negocjacjach NAFTA miało przede wszystkim na celu ugruntowanie korzyści płynących z bilateralnej umowy o wolnym handlu z USA (weszła w życie 1 stycznia 1989 r.). Od NAFTA oczekiwano również zapewnienia lepszego dostępu do rynku meksykańskiego w kluczowych sektorach usług finansowych i branży samochodowej. 
Pomysł zawarcia umowy o wolnym handlu pomiędzy USA a Meksykiem, który poparł George Bush w swojej kampanii wyborczej w roku 1988, spotkał się z żywym oddźwiękiem u prawie wszystkich członków jego administracji. Główne obawy dotyczyły możliwego dumpingu w dziedzinie polityki socjalnej i/lub ochrony środowiska ze strony Meksyku. Największy sprzeciw wyrażała centrala związków zawodowych AFL-CIO (American Federation of Labor - Congress of Industrial Organisations), która obawiała się, że układ ten przyspieszy tendencję polegająca na przenoszeniu produkcji przez amerykańskie firmy do dysponującego tanią, siła robocza Meksyku. Plany te napotkały również opór organizacji zajmujących się ochrona środowiska w USA, a także farmerów uprawiających owoce i warzywa, którzy obawiali się redukcji ceł, mogącej dać cenowa przewagę producentom meksykańskim. 
Te grupy interesów nie były jednak w stanie uniknąć zastosowania tzw. szybkiej ścieżki (fast-track procedure) w Kongresie USA w maju 1991 r. Zgodnie z ta procedura układ handlowy wypracowany przez władzę wykonawczą, i przedłożony Kongresowi musi w ciągu 90 dni zostać albo przyjęty, albo odrzucony, bez możliwości jakichkolwiek zmian. Formalne rozmowy w sprawie układu NAFTA trwały dokładnie 14 miesięcy, od 12 czerwca 1991 r. do 12 sierpnia 1992 r. Układ został podpisany przez ministrów ds. handlu Meksyku, Kanady i USA 7 października. Podpisanie układu spotkało się w Meksyku z szerokim poparciem. W USA nasiliło się działanie grup nacisku, prowadząc do coraz większej polaryzacji opinii na temat NAFTA. Narodził się ruch sprzeciwu wobec NAFTA, do którego przyłączyły grupy religijne i konsumenckie. Jednocześnie układ uzyskał jednak zdecydowane poparcie teoretyków gospodarczych i naukowców zajmujących się Ameryką Łacińską,. 
W roku 1993 r. NAFTA i dwa układy towarzyszące, które wynegocjowali trzej partnerzy, zostały przyjęte przez Kongres. 
2. Główne elementy układu NAFTA 
Jednym z najważniejszych elementów negocjacji jest asymetryczna likwidacja ceł w okresie przejściowym, uwzględniająca różne poziomy rozwoju pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Kanada z jednej strony, a Meksykiem z drugiej. Drażliwym punktem w negocjacjach układu NAFTA była ochrona północnoamerykańskich producentów przed importem z krajów trzecich. Stany Zjednoczone obawiały się, że zagraniczni producenci mogliby wejść na rynek USA "tylnymi drzwiami" przez Meksyk, obchodząc w ten sposób cła, np. gdyby przenieśli montaż końcowy do Meksyku. Dlatego pojazdy samochodowe i części do samochodów musza być do pewnego stopnia wykonane w regionie, by mogły podlegać zniżkom celnym. 
Równie restrykcyjne zasady dotyczące miejsca pochodzenia towaru zostały uzgodnione dla przemysłu tekstylnego. Aby podlegać preferencjom handlowym w ramach strefy wolnego handlu, produkty tekstylne i odzież musza przejść przez trzykrotny sprawdzian transformacyjny. Ograniczono też najwyższa stawkę celną, USA dla importu tekstyliów z Meksyku do 20 procent (przed wejściem układu NAFTA w życie wynosiła ona 60 procent dla niektórych towarów). 
W sektorze rolnym układ wyraźnie przyznaje Meksykowi prawo do przedsięwzięć wspierających rozwój infrastruktury, usług i informacji rynkowej, programy ochrony zdrowia i roślin oraz badania i rozwój specyficznych produktów. Poza tym Meksyk uzyskał zezwolenie na wprowadzenie bezpośredniego systemu subwencji w celu zlikwidowania protekcjonizmu handlowego. W odniesieniu do wartości całego handlu artykułami rolnymi 57% wyrobów zostało wraz z wejściem w życie układu zwolnionych z cła. 
W dziedzinie usług obowiązują klauzule największego uprzywilejowania jak również zasadniczo traktowanie inwestorów zagranicznych na równi z przedsiębiorcami danego kraju. Meksykański system bankowy podlegać będzie w najbliższym czasie regulacjom państwowym. Stad dopuszczalna granica udziału banków USA i Kanady w rynku meksykańskim została stopniowo podwyższona z 8% w momencie wejścia w życie układu NAFTA do 15% od stycznia 1999 r. Do 2004 r. Meksyk będzie miał prawo do interwencji, jeśli udział banków USA lub Kanady w rynku przekroczy 25 procent. Od stycznia 2000 r. górna granica udziału jednego banku USA lub Kanady może wynieść 4% (wcześniej 1,5%). W przypadku inwestycji czynionych przez przedsiębiorstwa krajów partnerskich NAFTA obowiązuje zasada największego uprzywilejowania. Po dokonanej inwestycji inwestor zagraniczny jest traktowany w zasadzie jak inwestor krajowy. Wyjątkiem od tej zasady są, towarzystwa lotnicze i radio w USA, kanadyjska branża kulturalna, jak również meksykański sektor naftowy. 
W celu lepszej ochrony własności intelektualnej zabroniono używania mylących nazw pochodzenia. Programy komputerowe chronione są teraz na tych samych zasadach, co dzieła pisane. 
Wreszcie do tekstu układu włączono klauzulę ochronną, która jest prawnie wiążąca w USA od 1951 r. Gdy dzięki układowi NAFTA import jakiegoś produktu wzrośnie do tego stopnia, że jakaś rodzima gałąź przemysłu mogłaby ponieść dużą, szkodę, dany kraj może podczas okresu ochronnego (ale tylko jeden raz i maksymalnie na 3 lata) zawiesić redukcję ceł na ten produkt lub przywrócić cła obowiązujące przed układem. Jednocześnie kraj korzystający z tej klauzuli ochronnej musi - poprzez koncesje handlowe - wynagrodzić partnerowi powstałe straty. 
Dla wstąpienia kolejnych krajów i rozszerzenia układu NAFTA nie zostały ustalone żadne kryteria ani procedury czy ograniczenia geograficzne. Teoretycznie każdy kraj, względnie grupa krajów ma prawo do członkostwa. Jedyne warunki, które musi spełnić kraj kandydujący, to zgoda państw członkowskich NAFTA, dotrzymanie przez nie ustalonych terminów i warunków oraz pomyślne zakończenie procedur wewnętrznych związanych z przystąpieniem do układu. W przypadku konfliktu pomiędzy dwiema stronami układu, przewidywany jest trójstopniowy mechanizm rozwiązywania sporów. Najsurowsza kara, jaką, może nałożyć sad rozjemczy, powołany przez radę ministrów większością dwóch trzecich głosów i składający się z pięciu niezależnych i bezstronnych fachowców, to 20 mln USD lub sankcje w tej samej wysokości. W razie rozbieżności dotyczących przestrzegania przepisów pracy przez jeden z krajów członkowskich możliwe jest nałożenie grzywny lub sankcji handlowych tylko w takich dziedzinach jak zdrowie i bezpieczeństwo w miejscu pracy,
płace minimalne i praca dzieci. 
3. Wpływ NAFTA na gospodarkę Stanów Zjednoczonych 
Według wyników najnowszych badań, wpływ NAFTA na gospodarkę amerykańska okazał się stosunkowo niewielki. Jednym z tego powodów jest fakt, iż rozmiary gospodarki USA są, znacznie większe niż gospodarki kanadyjskiej czy meksykańskiej. PKB Meksyku w 1998 r. wyniósł 429 mld USD, co stanowi jedynie 5% PKB Stanów Zjednoczonych (rys. 1 ). Z pewnym uproszczeniem rozmiary gospodarki meksykańskiej można porównać do gospodarki stanu New Jersey czy takiej metropolii, jaka jest Los Angeles. 
Istotne znaczenie ma również czynnik, iż taryfy celne były niskie lub wręcz nie istniały jeszcze zanim postanowienia porozumienia weszły w życie. Zawarcie porozumienia oznaczało więc jedynie kontynuację rozpoczętego wcześniej procesu liberalizacji taryf celnych. Niektóre taryfy zostały wyeliminowane już 1 stycznia 1989 r. mocą bilateralnego kanadyjsko - amerykańskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, którego postanowienia zostały później rozwinięte przez NAFTĘ. Proces eliminowania pozostałych taryf trwał w ciągu kolejnych lat. Przed 1 stycznia 1999 r. praktycznie wszystkie taryfy celne 
miedzy Kanada i USA zostały zniesione. PKB Kanady w 1998 r. wynoszący 599 mld USD stanowił tylko 7% PKB USA. 
Z punktu widzenia wymiany handlowej Stanów Zjednoczonych z Meksykiem i Kanadą (mimo że Meksyk jest drugim co do wielkości amerykańskim rynkiem eksportowym), wartość amerykańskiego eksportu do Meksyku stanowi tylko 1% PKB USA w 1998 r. Eksport Stanów Zjednoczonych do Kanady (największego partnera handlowego) stanowi tylko 1,8% PKB USA. 
Wejście układu w życie oznaczało zniesienie ograniczeń celnych dla połowy amerykańskiego eksportu do Meksyku. Dla pozostałej połowy zaplanowano stopniowe znoszenie tych obciążeń w ciągu kolejnych 5, 10, czy 15 lat. Przed 1 stycznia 1999 r. przeciętna wysokość meksykańskiej taryfy celnej na produkty amerykańskie obniżyła się z 10% do 1,68%, zaś amerykańskiej na produkty meksykańskie z 4% do 0,46%. 
4. Dotychczasowe wyniki obowiązywania porozumienia 
a) Wymiana handlowa. 
Handel USA z Kanadą i Meksykiem od 1994 wykazuje stałą tendencję wzrostową. W latach 1994 - 1998 eksport Stanów Zjednoczonych do Meksyku i Kanady wzrósł o ok. 42%. Import USA w tym samym czasie z obu krajów wzrósł o 51%. Deficyt Stanów Zjednoczonych w wymianie handlowej z Meksykiem i Kanadą zmieniał wartość z 33 mld USD w 1995 r., przez 39 mld w 1996., 31 mld USD w 1997 do 34 mld USD w 1998. Wartość ta stanowi 15% wysokości całkowitego deficytu w wymianie handlowej stanów Zjednoczonych za 1998 r. 
Handel między trzema państwami miał widoczna tendencję wzrostowa jeszcze przed 1994 r., co może oznaczać, że niektóre dane dotyczące pozytywnych wyników obowiązywania NAFTA są tylko kontynuacja niektórych trendów, które miały początek jeszcze przed wejściem w życie porozumienia. Co więcej, deficyty eksportowy, importowy i handlowy są silnie uzależnione od zmian kursów walut oraz poziomu aktywności ekonomicznej każdego o państwa. 
Paragraf 512 ustawy wprowadzającej w życie porozumienie NAFTA (NAFTA Implementation Act) zobowiązywał Prezydenta USA do dostarczenia Kongresowi przed 1 lipca 1997 r. oceny porównawczej efektów obowiązywania porozumienia. Raport Białego Domu wskazał kilka najważniejszych trendów, które wystąpiły w ciągu trzech lat obowiązywania NAFTA: 
I. NAFTA miała niewielki wpływ na eksport USA, a także dochody, inwestycje i miejsca pracy; 
II. Amerykańscy dostawcy odnotowali wzrost swojego udziału w meksykańskim rynku importowym z 69% do 75 %. Meksykańscy dostawcy zwiększyli swój udział w amerykańskim imporcie z 7% do 9%; 
III. Udział Stanów Zjednoczonych w meksykańskim imporcie wzrósł w następujących dziedzinach: tekstylia, wyposażenie środków transportu, elektronika wraz z oprzyrządowaniem. W czasie obowiązywania NAFTA taryfy celne obowiązujące w Meksyku zostały istotnie obniżone dla tych trzech sektorów, stymulując wzrost eksportu ze Stanów Zjednoczonych; 
IV. W dziedzinie przemysłu stoczniowego udział Meksyku w imporcie Stanów Zjednoczonych wzrósł z 4,4% do 9,6%, podczas gdy udział Chin, Hongkongu, Tajwanu czy Korei Południowej nie zwiększył się. Meksyk w widoczny sposób wyparł na tym polu Daleki Wschód. 
b) Inwestycje. 
Podczas dyskusji na temat NAFTA podkreślano problem potencjalnych możliwości, jakie dawało porozumienie: amerykańskie firmy mogły lokować swoje fabryki na terytorium Meksyku ze względu na niski poziom płac. 
Przeciwstawiano temu pogląd, że płace to tylko jeden z czynników, które skłaniać mogą do inwestowania za granica. Produkcja w większości gałęzi przemysłu Meksyku jest niższa niż w USA, zaś komunikacja i infrastruktura nie są, tak dobrze rozwinięte jak w Stanach Zjednoczonych. 
Dostępne dane sugerują, że amerykańskie inwestycje bezpośrednie w Meksyku są  obecnie niskie w porównaniu do całkowitej wielkości amerykańskich inwestycji bezpośrednich za granica. W 1997 r. (ostatnie dostępne dane) bezpośrednie inwestycje SA w Meksyku osiągnęły wartość 25,4 mld USD, co stanowi 3,0% całkowitej wartości inwestycji bezpośrednich we wszystkich krajach (tj. 860,7 mld USD). Nawet w Kanadzie amerykańskie inwestycje bezpośrednie stanowią, jedynie 11,6% tej sumy. 
Wielkość nowych inwestycji w Meksyku jest relatywnie niska. Patrząc na przepływ inwestycji, amerykańskie inwestycje bezpośrednie w Meksyku wyniosły 3.0 mld USD w 1995 r., 2,7 mld USD w 1996 r. oraz 5,9 mld USD w 1997 r. Dla porównania: inwestycje krajowe USA wyniosły w 1997 r. 864,9 mld USD. Oznacza to, iż inwestycje USA w Meksyku nie osiągnęły nawet wartości 1 % inwestycji krajowych. 
c) Zatrudnienie. 
Podczas debat kongresowych nad ratyfikacja NAFTA wyrażano obawy, iż Porozumienie może wywołać istotną realokację zasobów pracy. Legislacja wprowadzająca NAFTA zawierała Transitional Adjustment Assistance Program TAA przewidujący usługi związane z zatrudnieniem, kształcenie, wsparcie finansowe oraz udogodnienia w poszukiwaniu i przenoszeniu stanowisk pracy dla pożądanych pracowników. By korzystać z tych możliwości, pracownik musiał uzyskać zaświadczenie, iż utrata pracy bądź nastąpiła w wyniku konkurencyjnego importu z Meksyku czy Kanady, bądź też w wyniku przeniesienia produkcji do tych państw. 
Jedną, z ubocznych korzyści TAA jest to, że dzięki programowi uzyskano dane pozwalające oszacować ilość pracowników chronionych wspomnianym certyfikatem. Należy podkreślić, że liczba wydanych certyfikatów nie jest tożsama z liczba zlikwidowanych w wyniku obowiązywania NAFTA miejsc pracy. Liczby te są jednak jedynymi wiarygodnymi danymi umożliwiającymi oszacowanie tej części kosztów wprowadzenia Porozumienia. 
31 grudnia 1998 r., pięć lat po wejściu układu w życie, liczba pracowników chronionych certyfikatem wynosiła 350 011 - z tego 34% pochodziło z przemysłu stoczniowego oraz elektronicznego. Podana liczba jest stosunkowo mała - stanowi około 0,3% całkowitego zatrudnienia w USA, które w tym samym czasie wynosiło 132,5 mln. Z drugiej strony przeciętna liczba nowo tworzonych miejsc pracy w okresie od marca 1991 r. do grudnia 1998 r. wynosiła około 165 tys. miesięcznie. Co więcej, od połowy 1994 r. gospodarkę USA charakteryzuje stan tzw. pełnego zatrudnienia, co może oznaczać, że zwolnieni pracownicy mogli łatwo znaleźć inna pracę, bądź też przekroczyli wiek emerytalny. 
Argument podstawowy przeciwko UE, a zarazem za NAFTA jako alternatywą, to stosunki gospodarcze - ustrój ekonomiczny, czyli ilość regulacji w gospodarce. Nie po to wydostaliśmy spod skrzydeł jednego ośrodka centralnego planowania (politbiuro w Moskwie), aby wpaść pod "ochronę" innego biura centralnego planowania, tu: w Brukseli (obecnie już oficjalnie wiadomo, że UE będzie dążyć do przekształcenia się w państwo federalne). Ze stopnia zbiurokratyzowania organizacji i interwencjonizmu wynika korupcja, ograniczenie wolności człowieka, szczególnie w sferze ekonomicznej (nadmierny fiskalizm konieczny dla utrzymania sztucznego tworu). UE mówi, że jest za wolnym handlem i wolnym rynkiem (konkurencją) i tylko zapomina dodawać, że w ramach granic ustalonych na 80000 stronach dyrektyw.
2. Z pkt.1 wynika, że Polska po wejściu do UE de facto straci niepodległość, nie tą ekonomiczną, bo o tą trudno w dzisiejszym świecie, ale ustrojową i administracyjną (po to stworzono odpowiednie artykuły w Konstytucji, aby uznać nadrzędność przyszłego prawa federacyjnego nad krajowym). Organizacją, która nie wymusza na nas takiego działania jest NAFTA, gdyż jest to układ przede wszystkim handlowy i dotyczy współpracy gospodarczej, a nie politycznej (np. wspólnej polityki zagranicznej). Dodatkowym atutem jest tu najsilniejsze państwo - USA i w układzie handlowym jakim jest NAFTA i w układzie wojskowym, do którego już przystąpiliśmy - NATO.
3. Dziedziną najbardziej drażliwą w obu przypadkach jest rolnictwo. UE - wiemy coraz więcej. Unia nie da nam 100% dopłat (i słusznie, bo w rzeczywistości dotyczą wyrównania strat z powodu CAP, chyba że i nasi rolnicy dostaną nakaz ugorowania ziemi, ograniczania produkcji itp.). Zresztą dopłaty w rzeczywistości niszczą każdą dziedzinę gospodarki. Sposobem na uratowanie rolnictwa UE jest odejście od rolnictwa intensywnego (o czym mówi się coraz głośniej w UE), na rzecz modelu polskiego! Trzeba jednakże zauważyć, że rolnictwo w USA wygląda podobnie jak w UE: tam też jest interwencjonizm państwa, USA też dopłaca do produktów rolniczych, a więc i tu mogą pojawić się problemy z konkurencyjnością cenową naszych produktów (bo jakość - wszyscy wiemy co jest lepsze).
4. Koronnym i właściwie jedynym argumentem używanym przeciwko NAFTA jest położenie geograficzne. Dziwne jest, że tak argumentujący nie zauważają, że właśnie to położenie jest naszym atutem dla NAFTA (umożliwienie firmom z układu zakładanie ich przedstawicielstw, filii i fabryk na takich warunkach jakie mają "u siebie", czyli jest to zapewnienie stabilności prawnej dla działalności gospodarczej, co jest jednym z najważniejszych elementów dla przedsiębiorców. Ramy prawne czynią rzeczywistość ekonomiczną bardziej przewidywalną!). Eksport firm z NAFTA może stać się naszym eksportem, korzyści są wielostronne.
5. Z położeniem geograficznym wiąże się rywalizacja ekonomiczna. UE jest tworzona, aby sprostać takim rynkom jak NAFTA, Chiny, Japonia i Tygrysy. Zaostrza się walka ekonomiczna. Wątpliwości raczej nie ma, która organizacja jest silniejsza i sprawniejsza., dlaczego więc pchamy się tam gdzie możemy przegrać? Polska już ma trudności z przedłużeniem uprzywilejowanego statusu handlowego z USA, a to oznacza wciągnięcie nas w potyczki celne między UE a USA. A jednocześnie ważnym zastrzeżeniem UE do Polski jest podejrzewanie nas o sprzyjanie interesom USA! I to trzeba wykorzystać, czyli stać się wyspą ekonomiczną NAFTA w Europie, stać się przyczółkiem ekspansji dużych gospodarek amerykańskich i uzyskać status jak Izrael na Bliskim Wschodzie.
6. Jakie mogłyby być pierwsze kroki w kierunku NAFTA? Po pierwsze odpowiedź na zaproszenie Busha Seniora (ciągle oczekiwana we władzach Republikanów!). Po drugie spójrzmy na Meksyk. Z wiadomości z Ameryki z 27-11: Meksyk podpisał umowę o wolnym handlu z 4 krajami EFTA: Liechtenstein, Szwajcaria, Norwegia i Islandia. Kraje te zniosą wzajemne taryfy do 2007 r. Meksyk ma już 10 takich umów, obejmują one 31 państw, co sprawia, ze 90% eksportu tego kraju jest wolne od ceł (dziś to się nazywa "preferencyjne warunki", jeszcze wiek temu było to normalne). Idźmy więc drogą Meksyku!
7. Na koniec dwie uwagi. W raporcie banku inwestycyjnego JP Morgan pt. "Unia walutowa w Amerykach" napisano, że optymalne warunki dla wspólnej waluty istnieją tam, gdzie ma miejsce stosunkowo wolny przepływ kapitału i siły roboczej oraz zaawansowana integracja. Pytanie brzmi: czy chcemy być w strefie euro czy dolara USA, czyli pośrednio jest to odpowiedź na pytanie: gdzie jest większa wolność ekonomiczna? Odpowiedź: NAFTA. Uwaga druga to właściwie fragment rozmowy jaką przeprowadził Elliott Abrams (były asystent sekretarza stanu w USA) z sekretarzem stanu Georgem Prattem Shultzem (pełnił tę funkcję w latach 1982-1989 u prez. R. Reagana). GPS był również członkiem Exploratory Committee kampanii prezydenckiej Georga Busha Jr. Cytat o Meksyku - wątek jest o tym, czy Meksyk nie wszedł do NAFTA przedwcześnie - "W późnych latach osiemdziesiątych w Meksyku przeprowadzano wiele reform. (...) Zmienił idee (prez Meksyku Salinas), z których wynika meksykańskie zachowanie. Poprowadził Meksyk do GATT tak, że byli gotowi
otworzyć swoją gospodarkę, a po drodze wzniecił potężną falę prywatyzacji. Im dalej odchodzisz od państwowej kontroli, tym bardziej prywatna jest gospodarka, i tym więcej mają z tego ludzie, nie tylko wzrost wydajności, jaki idzie z prywatyzacją, ale i spełnienie obietnic."
–----
raz - czy ktos mogl by wrzucic logo nafty z angielskiej wersji wikipedi (sam bym to zrobil ale nie wiem jak)
dwa - co to za dziwaczny wywod u gory ktory nie dosc, ze w polowie mija sie z faktami to jeszcze jest paskudnie stronniczy?!

message: Jak funkcjonuje NAFTA po wprowadzeniu amerykańskich ceł na metale z Kanady i Meksyku? BasileusAutokratorPL (dyskusja) 00:17, 12 cze 2018 (CEST)
thread_title:  Cła Trumpa