Dyskusja:Chorągiew (wojsko)

message: Hasło wymaga dopracowania, moim zdaniem nie zawiera konkretnej informacji o organizacji.
Znalazłem takie coś, ale brak źródeł :
Organizacja wojskowa
Piechota
Drużyna - 10  żołnierzy + sierżant = 11
Pikiet - 5 drużyn + porucznik = 56
Kompania - 2 pikiety + kapitan = 113
Batalion - 6 kompanii + pułkownik = 679
Regiment - parę batalionów + generał major
Brygada - wiele batalionów i chorągwi + generał
Kawaleria
Drużyna - 10 żołnierzy + wachmistrz = 11
Szwadron - 5 drużyn +  porucznik = 56
Kompania - 2 szwadrony + kapitan = 113
Rota - 3 kompanie + rotmistrz = 340
Chorągiew - 2 roty + pułkownik = 681
Liczebność batalionu piechoty:
600 żołnierzy
60 sierżantów
12 poruczników
6 kapitanów
pułkownik
= 679 ludzi
Liczebność chorągwi jazdy:
600 konnych
60 wachmistrzów
12 poruczników
6 kapitanów
2 rotmistrzów
pułkownik
= 681 ludzi
Stopnie wojskowe:
Kapral - podoficer, stopień nominalny w ramach drużyny, zastępca sierżanta
Sierżant - Wachmistrz
Porucznik
Kapitan
Rotmistrz
Pułkownik
Generał major
Generał
--Hiuppo (zagadaj) 08:10, 21 kwi 2007 (CEST)
thread_title:  Braki 

message: Tu przytoczę inny fragment, żeby pokazać jak istotna to informacja :
Takie
przesadzone liczby wynikają z błędnej interpretacji. Otóż jeśli chodzi o jazdę,
to po stronie krzyżackiej było 51 chorągwi, po stronie polskiej także 51, a po
stronie litewskiej 39. Chorągiew, podstawowa jednostka organizacyjna jazdy w
tamtych czasach, składała się z 40 – 300 mniejszych jednostek zwanych kopiami.
Każda kopia to 1 rycerz (kopijnik) + od 1 do 4 giermków (strzelców). Autorzy
tych mocno wyolbrzymionych danych dotyczących liczebności obu armii, w swoich
wyliczeniach, jak nietrudno się zresztą domyślić, założyli, że każda chorągiew
miała maksymalną możliwą liczebność, a więc 5 x 300 = 1500. Wystarczy pomnożyć
1500 przez liczbę chorągwi i otrzymamy 135 tysięczną armię Unii Jagiellońskiej i
76,5 tysięczną armię Krzyżaków, razem 211,5 tysięcy samej tylko jazdy, jest to
jednak na pewno liczba mocno zawyżona, tym bardziej, że chorągwie Wielkiego
Księstwa, były zazwyczaj słabsze liczebnie od polskich i krzyżackich.
Natomiast liczba 81 tysięcy jest nawet prawdopodobna, gdyż należy
pamiętać, że wraz z armią rycerzy i piechoty, wyruszała w pole wielka rzesza
służby, ochrony taborów, straży obozowej i rozmaitych pachołków pomocniczych,
lepiej lub gorzej uzbrojonych.
Najprawdopodobniej siły Krzyżaków i sojuszników, pod wodzą wielkiego
mistrza – Ulryka von Jungingen, liczyły razem 29 tysięcy wojska, w tym 21
tysięcy jazdy w 51 chorągwiach i 8 tysięcy piechoty oraz nawet do 100 armat –
gładkolufowych, prymitywnych bombard, strzelających litymi, kamiennymi lub
żelaznymi pociskami. Być może do tego 28 tysięcy można by jeszcze doliczyć
służbę, czeladź obozową, ochronę taborów i straż obozową, i wtedy najwyższa
podawana liczba – 38 tysięcy, będzie całkiem prawdopodobna. Należy jednak
pamiętać, że służba i ochrona taborów obu stron, nie brała raczej większego
udziału w bitwie, natomiast krzyżacka straż i czeladź obozowa wzięła udział
jedynie w ostatniej fazie walk – desperackiej obronie krzyżackiego obozu. Jazda
Krzyżaków była podzielona na 51 chorągwi. Elitarną grupę rycerstwa krzyżackiego
stanowiło ok. 300 braci-rycerzy, którzy pełnili rolę dowódców i z pewnością byli
najlepiej uzbrojeni. Liczba ta była bardzo duża, biorąc pod uwagę, że ogólnie
wszystkich braci-rycerzy w zakonie na początku XV wieku nie było nawet 700, a w
Prusach było ich ok. 570. Trzeba przy tym pamiętać, że część braci-rycerzy była
w wieku podeszłym i ta część zapewne nie wzięła udziału w bitwie. Liczbę 38
tysięcy ludzi w armii Zakonu Krzyżackiego, stanowili rodowici rycerze zakonni -
bracia-rycerze, półbracia i bracia-służebni, a także „Goście” z Europy
Zachodniej przybywający do Prus w charakterze „krzyżowców”, zaciężni rekrutowani
za pieniądze z Niemiec, Burgundii, Czech, Szwajcarii i innych krajów, a także
oddziały tzw. zaciężnych krajowych, które Krzyżacy szkolili i zaopatrywali w
broń. Najliczniejszą grupę kombatantów tworzyli jednak zwykli poddani krzyżaccy,
czyli rycerze, chłopi i mieszczanie, powoływani pod broń na zasadach podobnych
jak w Polsce. Byli wśród nich głównie Niemcy, a także miejscowa ludność z Prus,
oraz Polacy z zajętej Ziemi Chełmińskiej i Pomorza Gdańskiego. Rodowici
Krzyżacy, czyli bracia-rycerze, półbracia i bracia-służebni walczyli wyłącznie
konno i wszyscy należeli do grupy kopijników, czyli najlepiej uzbrojonych
rycerzy. Niektórzy z nich byli dowódcami piechoty. Należy wspomnieć, że
kopijnicy, czyli ciężka jazda, stanowili w przeciętnej europejskiej armii, a
więc także w armii polskiej i krzyżackiej, ok. 1/3 wszystkich konnych.
Oczywiście nie znaczy to wcale, że wspomniani wcześniej rodowici krzyżacy,
którzy wszyscy byli kopijnikami, stanowili 1/3 konnicy krzyżackiej, bowiem było
ich znacznie mniej, najwyżej 1500 – 2000, z czego 300 to bracia-rycerze, a
pozostali to półbracia i bracia służebni. Kolejne 2/3 jazdy krzyżackiej i
polskiej stanowili lżej zbrojni, tzw. „strzelcy” (Ich uzbrojenie stanowiły
miecze lub kordy, czasem lekkie włócznie, tarcze, a często także kusze lub łuki.
Zasadniczą różnicę między strzelcami i kopijnikami było to, że strzelcy nie
posiadali kopii, ani innej przełamującej broni drzewcowej, i zazwyczaj mieli
gorsze uzbrojenie ochronne).
Siły polskie są bagatela, jeszcze trudniejsze do oszacowania niż krzyżackie.
Wynika to z jeszcze większej różnorodności wojsk Unii Jagiellońskiej. Co źródło
to podaje inne informacje na temat liczebności wojsk Jagiełły i Witolda.
Najbardziej prawdopodobna wydaje się liczba 37 tysięcy. W tym 20 tysięcy jazdy
polskiej i czesko-morawskiej (3 chorągwie) w 51 chorągwiach (w tym 2
królewskie, 3 złożone z zaciężnych, 16 chorągwi ziemskich, 3 z lennego Mazowsza,
22 wystawione przez możnowładców i rody rycerskie i 5 innych chorągwi) oraz 3
tysiące polskiej i zaciężnej - czeskiej piechoty (zaciężna piechota czeska
liczyła pod Grunwaldem 300 ludzi) . Natomiast siły Wielkiego Księstwa
Litewskiego liczyły 12 tysięcy jazdy litewskiej, ruskiej (3 chorągwie) i
tatarskiej, a także 2 tysiące piechoty litewskiej i ruskiej (głównie Żmudzini i
Smoleńszczanie). Po doliczeniu służby, czeladzi obozowej, ochrony taborów i
straży obozowej, liczba 43 tysiące staje się równie prawdopodobna, co liczba 38
tysięcy w przypadku wykonania podobnego rachunku dla armii krzyżackiej. Armia
Unii Jagiellońskiej składała się z wielu bardzo różnorodnych formacji
wojskowych. Obok siebie występowały formacje podobne do tych, jakie posiadali
Krzyżacy, ale jednocześnie były także formacje typu wschodniego, którymi
Krzyżacy nie dysponowali, a które miały także swoje zalety i wady. Nasza armia
była więc bardziej elastyczna i wszechstronna od armii krzyżackiej, ale
jednocześnie z tego powodu trudniejsza w kontrolowaniu, dowodzeniu i w
koordynacji działań. Bez sprawnego dowódcy, wojska Unii Jagiellońskiej mogłyby
się łatwo zmienić w bezładny motłoch. Na szczęście mieliśmy świetnych dowódców.
Wojskami z Korony i posiłkami czeskimi kierował król Władysław II Jagiełło,
który był także naczelnym dowódcą całości wojsk. Wielki książę litewski - Witold
kierował wojskami Wielkiego Księstwa Litewskiego, i oddziałami posiłkowymi z
Rusi i Złotej Ordy Tatarskiej. Dowódcą oddziałów tatarskich wchodzących w skład
wojsk Unii Jagiellońskiej był cieszący się opinią okrutnego i bezlitosnego dla
przeciwników wodza, Dżelal ed-Din, syn Tochtamysza, a oddziałami ze Smoleńska
dowodził niezwykle odważny w boju, charyzmatyczny kniaź Semen-Lingwen
Olgierdowicz. Głównodowodzącym chorągwi czeskich wchodzących w skład wojsk
koronnych, był Jan Żiżka, który w bitwie stracił oko. Wojsko Unii
Jagiellońskiej, podobnie jak armia zakonna, posiadało liczną artylerię, były to
podobnie jak w przypadku Krzyżaków, prymitywne bombardy, strzelające litymi
kulami. Polacy jednak nie zabrali własnych armat pod Grunwald, przeczuwając,
zresztą całkowicie słusznie, że nie wyrządzą one większych strat wrogowi.
Natomiast koszt operacji logistycznej – transportu tych armat, do którego
potrzeba by było całej masy koni i służby, oraz koszt wystrzelonych pocisków, a
nawet zużytego prochu, byłby nieporównywalnie wielki w stosunku do ich
przydatności w bitwie. Bombardy były przydatne przy oblężeniach zamków,
wykorzystano je np. w czasie oblężenia Malborka, ale na polu bitwy nie czyniły
wielkiego spustoszenia.
IV. Uzbrojenie walczących stron:
Upowszechniony jest mit, jakoby uzbrojenie którym posługiwali się wojacy
Jagiełły, było gorszej jakości niż to, które zabrali ze sobą na wojnę rycerze
von Jungingena, czy też „Goście” z Europy Zachodniej. Jest to czysta fantazja.
Otóż uzbrojenie wojowników polskich i krzyżackich było niemal identyczne. Jeśli
wybrano by losowo 100 wojowników z armii koronnej, 100 z armii np. szwajcarskiej
czy francuskiej, i 100 z armii zakonnej, i usunięto by białe orły, herby, barwy
rodowe,--Hiuppo (zagadaj) 08:14, 21 kwi 2007 (CEST)
thread_title:  Chorągiew w XV wieku 

message: Za:  Pancerni byli zaliczani do tzw. „autoramentu narodowego” w związku z czym chorągwie organizowano w oparciu o zaciąg towarzyski. Rotmistrz otrzymywał list przypowiedni od króla w którym szczegółowo opisane były warunki zaciągu: liczebność, żołd, wyekwipowanie, miejsce i czas formowania oraz data stawienia się do obozu na popis. Następnie indywidualnie werbował odpowiednią liczbę towarzyszy (30-50) zwykle spośród szlachty, którzy zaciągali się wraz z pocztami. Od lat czterdziestych (artykuły wojskowe hetmana Stanisława Koniecpolskiego 1643) liczebność pocztu określano na 3 konie czyli towarzysz z dwoma pocztowymi (szeregowi, pacholiki, czeladź). Rotmistrzami zostawali najczęściej bogaci szlachcice lub magnaci, którzy przy chorągwiach „stawali” osobiście bardzo rzadko lub wcale. W polu dowodzili mianowani przez nich porucznicy lub w przypadku ich absencji - namiestnicy. Było to związane z dodatkowymi (poza żołdem) kosztami utrzymania chorągwi. Zwykle chorągiew kozacka/pancerna liczyła 100-120 koni, przy czym faktyczny stan był niższy o 10-12% ze względu na tzw. ,,ślepe poczty” (wynagrodzenie dla rotmistrza, porucznika, namiestnika, chorążego). Służbę w tych chorągwiach odbywała średnio i mało zamożna szlachta (towarzysze) przy czym już w latach sześćdziesiątych występuje spory odsetek towarzyszy pochodzenia nieszlacheckiego. Pocztowymi prawie bez wyjątku byli plebejusze (zwykle chłopi pańszczyźniani z majątku danego szlachcica). Żołd płacono kwartalnie (tzw. ćwierć), a wymiar służby określano w listach przypowiednich (ilość ćwierci) w zależności od potrzeb wydłużając go. Po zakończeniu działań wojennych chorągwie zwykle rozwiązywano (zwijano) bądź redukowano (kadrowano). Na etacie pokojowym komputowe (pozostające na stałej służbie) chorągwie liczyły zwykle 25-50 koni. Pozwalało to na stosunkowo szybkie ich uzupełnienie w razie zagrożenia. Ze względu na niemal uniwersalny charakter i znacznie mniejszy od husarii koszt wystawienia liczba chorągwi kozackich/pancernych od lat trzydziestych stale rosła.
--Hiuppo (zagadaj) 08:16, 21 kwi 2007 (CEST)
thread_title:  Chorągiew pancerna XVII wiek