Dyskusja:Psychoterapia

message: Psychoterapia, jak każda terapia, to usuwanie zaburzeń zdrowia. Polega na prowokowaniu przez psychoterapeutów i środowisko terapeutyczne korektywnych zmian w procesach psychicznych, powodujących zarówno przeżycia takie jak lęk, smutek bez przyczyny, myśli natrętne itp. jak i zakłócenia funkcjonowania narządów ciała. 
Wiele chorób jest spowodowanych zakłóceniami w życiu psychicznym, ustąpienie takich zaburzeń wymaga zmiany sposobu przeżywania (treści przeżyć, cech osobowości itp. ) i właśnie wtedy wskazana jest psychoterapia. 
„Psychoterapia” to nazwa ogólna, podobnie jak określenie „farmakoterapia” obejmująca rozmaite sposoby leczenia. Zastosowanie któregoś z nich zależy od rodzaju zaburzeń i od powodów ich powstawania. W odróżnieniu od farmakoterapii, wykorzystującej lecznicze działanie substancji chemicznych (niektóre z nich także korygują zaburzenia funkcji psychicznych – stąd jednym z działów farmakoterapii jest „psychofarmakoterapia”), psychoterapia to posługiwanie się oddziaływaniami psychospołecznymi . 
Podobnie jak leki, oddziaływania te muszą być adekwatne do specyfiki zaburzenia. Jednak w odróżnieniu od lekarstw, które pomagają w określonej „chorobie” – infekcji czy niewydolności krążenia, skuteczność psychoterapii zależy przede wszystkim od tego, czy jest ona adekwatna do indywidualnych, u każdego pacjenta nieco innych zakłóceń przeżywania i powodów chorowania, niż od rodzaju zaburzeń.
Teorie psychoterapii nie są zbyt pomocne w odnajdowaniu rzeczywistych przyczyn choroby. Są to ogólne opisy procesów psychicznych i mechanizmów powstawania zaburzeń oraz propozycje sposobów działania, prowadzących do ich korygowania. Teorie mogą  jedynie dostarczać wskazówek, pomocnych w poszukiwaniu indywidualnych przyczyn zaburzenia. Dlatego wydaje się, że określanie rodzaju psychoterapii nazwami „psychodynamiczna”, „poznawcza”, „systemowa”, „humanistyczna” itp. , w gruncie rzeczy wprowadza w błąd. Podobnie: techniki, jakimi się posługuje psychoterapeuta („dialog terapeutyczny” czy psychodrama, hipnoza, „analiza genogramu” „analiza transakcji” itp.), a także to, czy psychoterapia przebiega „indywidualnie” czy w grupie, samo jeszcze nie decyduje o skuteczności leczenia. Przede wszystkim treść i kierunek oddziaływań decydują o tym, czy będą one tak skuteczne, jak np. antybiotyk dobrze dostosowany do rodzaju choroby zakaźnej. 
	Oddziaływania psychospołeczne mogą tylko pobudzać procesy psychiczne, toczące się w umyśle pacjenta i nadawać im jakiś określony kierunek. Dlatego w gruncie rzeczy leczenie dokonuje się „w chorym”, w wyniku jego własnej, nieraz bardzo bolesnej i wyczerpującej aktywności. W tym zakresie psychoterapia chyba najbardziej różni się od innych rodzajów leczenia. W przeciwieństwie do np. chirurga, psychoterapeuta nie ma bezpośredniego dostępu do obszaru, w którym toczą się zaburzenia. Nie może wypełnić swoich zadań sam, bez aktywnej współpracy pacjenta, znacznie większego zaangażowania niż w innych rodzajach leczenia, w których wystarcza pilne wypełnianie zaleceń (np. zażywania leków w określonej porze). Pacjent musi sam dokonać na sobie operacji, psychoterapeuta może tylko wskazać co trzeba zrobić, pokazać jak to można zrobić i „podawać narzędzia”.  
	Wspólne wszystkim rodzajom psychoterapii oddziaływania – takie jak urealnianie samooceny, wgląd – w znaczeniu poszerzania wiedzy o sobie i dostrzegania swoich potencjalnych możliwości, doświadczenie ponownego przeżycia procesów socjalizacji w wyniku ekspozycji na dynamikę grupy itp. mają, jak się wydaje, mniejsze znaczenie dla uzyskania zdrowia, niż te działania, które umożliwiają zmianę specyficznych obszarów zakłóceń przeżywania. U jednego chorego przyczyną jego objawów (dolegliwości psychicznych i somatycznych) są błędne schematy poznawcze, uniemożliwiające trafne spostrzeganie i ocenę sytuacji, u drugiego – powodujące napięcie konflikty między sprzecznymi przeżyciami, u jeszcze innego – brak umiejętności radzenia sobie z zwyczajnymi okolicznościami życiowymi itp. W każdym z takich przypadków są niezbędne nieco inne oddziaływania lecznicze. 
Psychoterapia może być stosowana zarówno przez lekarzy, psychologów, pielęgniarki itp., jednak pod warunkiem dodatkowego, specjalistycznego wykształcenia w zakresie sposobów poznawania istoty zaburzeń i zasad korektywnego oddziaływania (nawet specjalizacja w psychiatrii nie jest równoznaczna z kompetencjami w zakresie psychoterapii). Przede wszystkim jednak wymaga gruntownej wiedzy o chorobach, które się leczy.
Poza psychoterapią, istnieje bardzo wiele innych rodzajów oddziaływań psychospołecznych. Dochodzi do nich w toku wszystkich relacji międzyludzkich. Mają one podstawowe znaczenie w powstawaniu psychiki, co więcej, najprawdopodobniej konstytuują naturę człowieka. Oddziaływania te wpływają – podobnie jak inne czynniki środowiskowe – na przebieg procesów neurotransmisji, kształtują funkcjonowanie mózgu. Nazywanie ich psychoterapią jest jednak nieporozumieniem i przyczyną wielu pomyłek, między innymi w ocenach skuteczności psychoterapii. 
Wiele z tych oddziaływań ma patogenny charakter – np. odrzucenie powodowane ksenofobią, kryzysy społeczne powodujące przejściowy „upadek morale” jednostek, kształtowanie przez środowisko rodzinne trwałych patogennych schematów poznawczych i systemów wartości, modelowanie antyspołecznych postaw i zachowań itp. Inne – np. propaganda czy reklama – nie mają bezpośredniego związku z zdrowiem ani chorobą. Niektóre z nich mają charakter „pomocy psychospołecznej” (np. poradnictwo, zarówno prawne jak np. psychologiczne). 
Pomaganie zdrowym ludziom w uzyskiwaniu zadowolenia z siebie, pomoc w sytuacjach kryzysowych, w sytuacjach zmęczenia i zagubienia się w życiu wypełnionym pogonią za sukcesem, poradnictwo w biznesie i zarządzaniu czy w jakiejkolwiek innej sytuacji, w której potrzebna jest rada eksperta, sprowadza się do doraźnego usunięcia powodów chwilowej bezradności, podtrzymania, wskazania sposobu działania i umożliwienia dalszego samodzielnego radzenia sobie w przyszłości. Podobny charakter mają „treningi”, zwiększające sprawność pracowników itp.  
Niekiedy celem takiej pomocy jest uzyskanie trwałych zmian. Dotyczy to zwłaszcza np. psychoedukacji umożliwiającej uzyskanie nowych umiejętności takich, jak komunikacja interpersonalna, wspomagającej rozmaicie rozumiany „rozwój osobowy”, zdobywanie nowych umiejętności itp. Taką formą pomocy jest też psychoanaliza, stwarzająca warunki uzyskania wglądu w własne procesy psychiczne i motywacje itp. 
Mimo pozornych podobieństw, pomoc psychospołeczna bardzo różni się od psychoterapii – miedzy innymi rodzajem relacji między partnerami i sposobem ich aktywności (np. ten, kto pomaga, może i powinien wziąć na swoje barki główny ciężar zadania, beneficjent pomocy psychospołecznej może być całkowicie bierny). Przede wszystkim jednak pomoc psychospołeczna odwołuje się do rozmaitych teorii, głównie psychologicznych i antropologicznych, do systemów wartości i ideologii określających, co jest „prawdziwą naturą” człowieka i co jest dla niego dobre, teorii nie mających większego związku z wiedzą o zaburzeniach zdrowia. Natomiast psychoterapia opiera się głównie na wiedzy o tych zaburzeniach, które są przedmiotem leczenia.
Rodzaj i sposób udzielania pomocy zależy od indywidualnych systemów wartości, wiedzy i doświadczenia, przekonań i wiary w trafność rozmaitych teorii lub ideologii określających, co jest użyteczne ludziom. Dlatego też efekty tych oddziaływań są największe wówczas, jeśli pomagający i ich klienci kierują się tymi samymi zasadami i przekonaniami, niezależnie od trafności tych poglądów. 
Oczywiście, w wyniku psychoterapii może też nastąpić rozwój i dojrzewanie osobowości czy nowa „organizacja doświadczeń”, poprawa ekspresji emocjonalnej lub stylu interakcji itp. – wszystko to, co bywa podstawowym celem pomocy psychospołecznej, zwłaszcza tej, z której korzystają osoby uznające się i uznawane za zdrowe. Są to jednak wówczas – wprawdzie pozytywne, ale tylko uboczne skutki leczenia. Podobnie, ubocznymi efektami pomocy udzielanej osobom chorym (często pod pozorem leczenia ich) może być poprawa stanu zdrowia, a przynajmniej samopoczucia. Nie oznacza to jednak automatycznie uzyskiwania zdrowia. 
Niektóre rodzaje pomocy psychospołecznej są niezmiernie użyteczne w medycynie. Celem takiej pomocy jest na ogół zmniejszenie cierpienia, wyrażanego w skardze chorego. Często pomagający podąża za świadomie wyrażanymi życzeniami pacjenta (lub czytelną, chociaż nieuświadomioną treścią jego skargi) nawet wtedy, jeśli takie działanie może podtrzymywać zaburzenie i utrudniać uzyskanie zdrowia. 
Do tych form pomocy psychospołecznej należy przede wszystkim uruchamianie niespecyficznych czynników terapeutycznych (uważane dawniej za istotę psychoterapii) –takich jak powstanie relacji terapeutycznej i związku między leczonym a leczącym, podtrzymanie, pobudzenie nadziei, życzliwość, oparcie stwarzane przez autorytet uzdrowiciela, mobilizowanie i wzmacniania „morale” itp. Czynniki te mają wpływ na procesy somatyczne (neurobiologiczne i immunologiczne), mogą skutecznie przyczyniać się do chwilowego ustępowania objawów i wzrostu jakości życia, często mają wpływ na efekty specjalistycznego leczenia i są źródłem przekonania o skuteczności działania bioenergoterapeutów.
Pomoc psychospołeczna potrzebna pacjentom często sprowadza się do zmniejszania lęku, związanego z zagrożeniem chorobą i zabiegami leczniczymi. Ma to ogromną wartość nawet wówczas, gdy nie można usunąć zagrożenia. Czasem polega na zmniejszaniu samotności, partnerskim towarzyszeniu choremu (np. w stanie terminalnym). Niekiedy jest bezpośrednim oddziaływaniem, w indywidualnej relacji np. z osobą w kryzysie emocjonalnym, niekiedy tworzeniem szczególnych sytuacji, wywierających oczekiwane oddziaływanie przez ich kontekst społeczny, tak jak np. w przypadku Anonimowych Alkoholików i innych grup wsparcia. 
Pomocą psychospołeczną użyteczną w medycynie jest także np. psychorehabilitacja, pomagająca radzić sobie z chorobą lub kalectwem. „Rehabilitacja” nie oznacza jednak możliwości odzyskania zdrowia, a jedynie dążenie do uzyskania możliwie jak najlepszej jakości życia mimo stwarzanych przez zaburzenie trudności i ograniczeń i – chociaż jest jednym z działań medycznych – jest czymś innym, niż leczenie. 
Pomoc psychospołeczna jest niezmiernie wartościowym sposobem zmniejszania cierpienia, niezależnie od charakteru i przyczyn choroby. Chociaż sama poprawa samopoczucia nie oznacza automatycznie uzyskiwania zdrowia, użyteczność takich oddziaływań w procesie leczenia wymaga, by każdy lekarz i każda pielęgniarka (a zwłaszcza współpracujący z nimi psycholog) potrafili udzielać pacjentowi takiej pomocy. Tak więc –pomoc psychospołeczna ma znacznie szersze zastosowanie w medycynie niż psychoterapia, która jest wskazana jedynie w niektórych rodzajach zaburzeń zdrowia.</br> 
Jerzy W. Aleksandrowicz</br>
Katedra Psychoterapii</br>
Collegium Medicum U J w Krakowie</br>
mzaleksa@cyf-kr.edu.pl</br/>
Problematykę tą szerzej omówiono w publikacjach:
# What psychotherapy is and is not. Arch. of Psychiatr and Psychother. 2003, 1, 59-68.
# „Psychoterapia” czy „psychoterapie”?  Psychoterapia 2004, 2, 17-30
# Psychotherapy and counselling. Int. J. of Psychotherapy 2005, 1, 15- 20.
# Psychoterapia leczenie czy pomaganie? Wiadomości Psychiatryczne 2005, 3, 175-181.
thread_title: PSYCHOTERAPIA

message: Ciężko zgodzic sie z wiekszością propozycji ("pojscie na kompromis") gdyż po prostu opisuja co innego niz psychoterapie. Opisują częściowo poglady stereotypowe dotyczace byc moze "wsparcia pscyhologicznego". Ale nie psychoterapii. Psychoterapia jest normalna metoda lecznicza znajdujaca sie w programie nauczanie medycyny i psychologii z ktorej zdaje sie egzamin i ktora ma konkretne dzialania i mierzalne efekty.
Komentarz do propozycji nr 1 i nr 2 - ppipp@pr.onet.pl
Obecne rozumienie psychoterapii, odbiega od przedstawionych w propozycji 1 i 2.
Polecam stronę European Association for Psychotherapy.
Na pewno nie jest to "metoda", ani zbiór technik.
Psychoterapia jest odrębną dziedziną wiedzy opartą na naukowych podstawach kilku dziedzin:psychologii, medycyny, socjologii, antropologii, pedagogiki, biologii i innych.
Dlatego nie jest obecnie dziedziną psychologii czy psychiatrii i egzaminy na studiach nie wystarczą.
Psychoterapeuta przechodzi długie szkolenie podyplomowe i własną psychoterapię lub inny rodzaj doswiadczeń, które mu zapewniają wgląd we własne funkcjonowanie.
Psychoterapia, zależnie od podejścia, przyjmuje różne założenia co do określenia co jest leczące np. zmiana myślenia czy zmiana przeżywania czy jedno i drugie,co jest najpierw,  czy celem jest usuniecie objawów czy głębsza zmiana itd. Poniewaz podejścia w psychoterapii stanowia na ogół zintegrowana teorię dotyczącą także odpowiedzi na pytanie co uwazamy za dobrostan, zdrowie itd, i kto okresla cel psychoterapii(pacjent czy terapeuta), co to jest adaptacja i inne. Psychoterapia w swoich różnych postaciach wywodzi się z różnych koncepcji filozoficznych i róznie formułuje takie odpowiedzi.
Wspónym obszarem jest obszar umożliwiający psychoterapeutom różnych podejść porozumiewanie się, a więc koniczna jest podstawowa wiedza z psychiatri i psychologii.
Długo można by porównywac kierunki np.psychodynamiczne i humanistyczne czy kognitywne. Ważne jest to , że w badaniach skuteczności psychoterapii wszystkie one wypadają tak samo. Wyodrębniono zatem ich część współną, tzw czynniki leczące. Wśród nich lwia część zależy od osobowości psychoterapeuty.
Ale to nie powoduje, że psychoterapia to technika. Raczej odwrotnie.
Psychoterapeuta powinien działac w okreslonym podejściu z trzech powodów: </br>
1. superwizja, strategia i diagnoza w psychoterapii jest funkcją przyjętej koncepcji człowieka i jego funkcjonowania </br>
2. Metody i techniki w kazdej modalności psychoterapeutycznej równiez wywodzą sie z podstawowej koncepcji. </br>
3. całosć musi być spójna i dawać terapeucie pełne rozumienie procesu.</br>
Większość psychoterapeutów rozwijając swoje umiejętnosci łączy potem skuteczne techniki i metody z wielu podejść , wypracowując swój styl i warsztat. Na ogół jednak podejście pozostaje podstawą rozumienia procesu zachodzącego między psychoterapeuta a pacjentem.
Takie rozumienie psychoterapii które sytuuje ją w obrebie medycyny lub psychologii jako metodę lub zbiór technik jest obecnie archaiczne.
Ewa Canert-Łąka
Prezes
Polskiego Towarzystwa
Psychoterapii Gestalt
thread_title:  Komentarz do propozycji nr 2 

message: W artykule pisze "Istnieje pięć głównych nurtów teoretycznych związanych z psychoterapią:", a poniżej są tylko cztery podpunkty.
-> Poprawiono, brakowało podpunktu "inne szkoły" Briegers (dyskusja) 13:04, 20 sty 2010 (CET)
thread_title:  Błąd w artykule 

message: Umieszczanie "Bioenergetyki" pod hasłem "inne szkoły psychoterapii" bez wyjaśnienia dlaczego to chyba trzeba rozumieć jako dowcip?
--Jacpr (dyskusja) 23:41, 2 sty 2011 (CET)
== Sugeruje utworzenie oddzielnego artykulu "Terapia poznawczo-behawioralna" ==
"Terapia poznawczo-behawioralna" (CBT) powinna byc osobnym artykulem moze bazujacym na moim rozszerzeniu rozdzialu "Terapia poznawczo-behawioralna" tutaj, skoro Terapia dialektyczno-behawioralna jest, a to tylko czesc CBT.--Logicalgenius3 (dyskusja) 00:36, 7 sty 2017 (CET)
== Terapia behawioralna ==
* Usuwam wpis o Bandurze, którego trudno wymieniać jednym tchem obok Skinnera czy Wolpe. Może gdyby wpis był dłuższy i wchodził w niuanse rozwoju psychologii.. Teoria społecznego uczenia się jest czymś pomiędzy klasycznym behawioryzmem, a psychologią poznawczą. Pewnie można by podyskutować gdzie jest jej bliżej, ale to raczej przy okazji dłuższego wpisu?
* Usuwam fragment: "Przykładem takich narzędzi są też treningi oparte na mnemonikach behawioralnych, takich jak zasada HALT z grup samopomocy Anonimowych Alkoholików, ACCEPT i IMPROVE z terapii dialektyczno-behawioralnej, lub ACT z terapii akceptacji i zaangażowania. Ułatwiają one uporządkowanie zachowania w sytuacji stresowej." Z podobnego powodu: ani ACT czy DBT (a tym bardziej program AA) nie są terapiami behawioralnymi (choć ACT i DBT w sporej mierze opierają się na behawioryzmie). Przez lakoniczność wpisu, niezorientowany czytelnik może pomyśleć, że AA, ACT czy DBT są przedstawicielkami terapii behawioralnych. W dalszej części artykułu ACT i DBT są wymieniane w grupie terapii CBT, więc tym bardziej nie ma chyba powodu do powtórzeń.
M1llx (dyskusja) 14:04, 12 lip 2018 (CEST)
thread_title:  Chyba dowcip ? 

message: "Terapia poznawczo-behawioralna" (CBT) powinna byc osobnym artykulem moze bazujacym na moim rozszerzeniu rozdzialu "Terapia poznawczo-behawioralna" tutaj, skoro Terapia dialektyczno-behawioralna jest, a to tylko czesc CBT.--Logicalgenius3 (dyskusja) 00:36, 7 sty 2017 (CET)
thread_title:  Sugeruje utworzenie oddzielnego artykulu "Terapia poznawczo-behawioralna" 

message: * Usuwam wpis o Bandurze, którego trudno wymieniać jednym tchem obok Skinnera czy Wolpe. Może gdyby wpis był dłuższy i wchodził w niuanse rozwoju psychologii.. Teoria społecznego uczenia się jest czymś pomiędzy klasycznym behawioryzmem, a psychologią poznawczą. Pewnie można by podyskutować gdzie jest jej bliżej, ale to raczej przy okazji dłuższego wpisu?
* Usuwam fragment: "Przykładem takich narzędzi są też treningi oparte na mnemonikach behawioralnych, takich jak zasada HALT z grup samopomocy Anonimowych Alkoholików, ACCEPT i IMPROVE z terapii dialektyczno-behawioralnej, lub ACT z terapii akceptacji i zaangażowania. Ułatwiają one uporządkowanie zachowania w sytuacji stresowej." Z podobnego powodu: ani ACT czy DBT (a tym bardziej program AA) nie są terapiami behawioralnymi (choć ACT i DBT w sporej mierze opierają się na behawioryzmie). Przez lakoniczność wpisu, niezorientowany czytelnik może pomyśleć, że AA, ACT czy DBT są przedstawicielkami terapii behawioralnych. W dalszej części artykułu ACT i DBT są wymieniane w grupie terapii CBT, więc tym bardziej nie ma chyba powodu do powtórzeń.
M1llx (dyskusja) 14:04, 12 lip 2018 (CEST)
thread_title:  Terapia behawioralna