Dyskusja:Metr katolicki

message: Angielska wikipedia, podaje ze roznica jest okolo .5cm, podajac nastepujace zrodlo:
Agnoli, Paolo; D'Agostini, Giulio (2005-01-25). "Why does the meter beat the second?". arXiv:physics/0412078
http://en.wikipedia.org/wiki/Tito_Livio_Burattini
Czy ktos ma mozliwosc zweryfikowania, ktora strona podaje poprawna dlugosc?
thread_title:  Dlugosc katolickiego metra w porownaniu do metra SI 

message: Zdanie "Długo nikt nie zastanawiał się nad negatywnymi skutkami braku jednolitości między jednostkami miar i nad sensem wspólnej miary powszechnej." na "Przez długi czas tylko nieliczni zastanawiali się nad negatywnymi skutkami braku jednolitości" itd. Mało precyzyjne jest "długo" (a w następnym zdaniu, że "Dopiero w 1875 r. przedstawiciele rządów siedemnastu państw podpisali w Paryżu traktat" itd) można by to opacznie zrozumieć jakby Pudłowski czy Boratyni (oraz sto kilkadziesiąt lat później francuscy twórcy metra i kilograma "po wsze czasy, dla wszystkich narodów") też się "nie zastanawiali" nad tym problemem.
"Podwielokrotność jego uzyskał przy zastosowaniu wahadła i przyjęciu za oczywiste, że przyspieszenie ziemskie (stała grawitacji) jest wielkością niezmienną." usunięcie "stałej grawitacji". W tych czasach nie znano jeszcze tego pojęcia (dzieło Newtona wydrukowano w 1687, sześć lat po śmierci Burattiniego, pierwszy w miarę dokładny pomiar zrobił Henry Cavendish w 1798), po za tym stała grawitacji jest z definicji stała zaś przyspieszenie ziemskie ani nie jest z nią tożsame ani nie jest stałe (co zaobserwował Jean Richer w 1672), jedynie dla uproszczenia przyjmuje się że lokalna wartość na 45 równoleżniku jest stała.
"Mylił się jednak twierdząc, że przedtem nikt o mierze powszechnej nie myślał. Prekursorami tej myśli byli Krzysztof Wren, Robert Hooke i Gabriel Mouton, którzy już w 1666 r. publicznie rozważali możliwość wykorzystania wahadła jako wzorca długości. Do grona tego można zaliczyć również Stanisława Pudłowskiego, który pomysł miary powszechnej wywiódł od wahadła matematycznego Galileusza." zmienione na "Pudłowski (który pomysł miary powszechnej wywiódł od wahadła matematycznego Galileusza) a w raz z nim Boratyni wyprzedzili myśl Krzysztofa Wrena, Roberta Hooke'a i Gabriela Moutona, którzy w 1666 r. publicznie rozważali możliwość wykorzystania wahadła jako wzorca długości." Ponieważ Pudłowski zmarł w 1645, a dalej że Boratyni "w swym dziele przyznaje, że teorię, opartą na długości wahadła sekundowego, rozwinął na podstawie idei Pudłowskiego" jak tych trzech w 1666 miało by wyprzedzić Pudłowskiego? Po pierwsze na pomysł ten wpadł Pudłowski (pod wpływem Galileusza), po drugie wiemy o tym od Boratyniego który nie przywłaszczył sobie pierwszeństwa. 
Cytuję książkę Fryderyka Zawielskiego "Masa w fizycznym obrazie świata" W-wa 1979 ISBN 83-214-0041-8 Tytuł oryginału : "Масса и ее измерение" ("Massa i jejo izmierienije") Moskwa 1974, przełożył Zbigniew Płochocki, podrozdział "Polscy prekursorzy metra" Dodatku do polskiego wydania, str. 272 :
"Profesor prawa Akademii Krakowskiej Stanisław Pudłowski (1597 - 1645), który zasłynął amatorskimi pracami w dziedzinie matematyki, zajął też poczesne miejsce w historii metrologii. Prowadząc badania nad łokciem krakowskim w celu ustalenia jego stosunku do stopy rzymskiej i do wzorców długości innych miast polskich, Pudłowski wpadł na pomysł oparcia miary długości na zjawisku fizycznym, powtarzalnym i odtwarzalnym, a zatem możliwym do przyjęcia przez wszystkie narody. Wykorzystał on wahadło matematyczne, którego prawo ruchu odkrył Galileusz, podówczas jeszcze żyjący.
Pomysł Pudłowskiego opublikował fizyk włoskiego pochodzenia Titus Livius Burattini (1617 - 1681) w traktacie zatytułowanym Miara powszechna, wydanym w Wilnie w 1675 r.
Burattini podaje, że pomysł Pudłowskiego powstał około roku 1641. Wynika z tego, że nasz uczony wyprzedził podobne poczynania o przeszło 30 lat, szczególnie jeśli chodzi o prace Jeana Picarda z 1671 r. i Christiana Huygensa z 1673 r.
Burattini opatruje swoją pracę takim oto wstępem:
Traktat, w którym się wykazuje jako na każdym miejscu Ziemi daje się znaleźć jedna miara i jeden ciężar powszechny, nie wymagające odnoszenia sie do żadnej innej miary lub ciężaru, które wszędzie będą te same, nie polegające zmianom i wiekuiste tak długo, jak świat istnieć będzie.
Na zakończenie wstępu do swej pracy Burattini pisze:
Było moim zamiarem umieścić na końcu tego dziełka odległość dwóch lub trzech stopni, zdjętą na powierzchni Ziemi i mierzoną M e t r e m  P o w s z e c h n y m od południa ku północy na wielkich i płaskich równinach Polski.
Burattini proponowaną przez Pudłowskiego jednostkę długości nazwał m e t r e m. Jest to oficjalnie przyjęta nazwa podstawowej  jednostki długości w Systemie Metrycznym. Jednostka masy, zwanej przez Burattiniego 'ciężarem powszechnym', określona została przez niego poprzez jednostkę objętości, określoną z kolei przez jednostkę długości. Było to już naukowe potraktowanie zagadnienia pomiarów masy."
Tu następuje opis wagi wielkiej w Warszawie, pomijam gdyż nie związany bezpośrednio z tematem, i
"Tyle o Burattinim, który wniósł niewątpliwie duży wkład w dzieło kształtowania się nie tylko polskiej, ale i światowej metrologii - pisany przez niego traktat był drukowany w języku włoskim, co ułatwiało jego rozpowszechnienie poza granicami kraju." (opracował Andrzej Janiszek)
Polski akcent prehistorii systemu metrycznego : "W tym miejscu warto nadmienić, że autorem najdawniejszej znanej udokumentowanej takiej propozycji był Polak Stanisław Pudłowski (1597-1645). Był on synem krakowskiego kuśnierza, kształcił się w zakresie prawa, matematyki, fizyki i astronomii w kraju i we Włoszech, gdzie długo przebywał i zetknął się m.in. z Galileuszem i Torricellim. Pudłowski był wykładowcą i rektorem Akademii Krakowskiej, a także proboszczem parafii św. Mikołaja na ulicy Wesołej w Krakowie. Urządził tam sobie pracownię fizyczną i obserwatorium astronomiczne. Około 1644 r. wpadł na pomysł przyjęcia za miarę powszechną długości wahadła sekundowego. Wkrótce potem zmarł, ale zdążył z nim zapoznać swego przyjaciela, Włocha Tytusa Liwiusza Boratyniego (Burattiniego, 1617-81), osiadłego w Polsce od 1641 r.
Boratyni rozwinął tę koncepcję do postaci całego systemu powiązanych ze sobą jednostek długości, objętości i ciężaru. Warto może wspomnieć, że podstawową jednostkę ciężaru określił za pośrednictwem wody, tak samo, jak ustalono później związek między gramem a centymetrem. Zdając sobie przy tym sprawę, że ciężar określonej objętości wody bywa różny, zależnie od jej składu i temperatury, zalecał by do ustaleń posługiwać się wodą deszczową 'w dniu niezbyt zimnym'. Wszystko to wyłożył w traktacie łacińskim [? włoskim] Misura universale (Miara powszechna), wydanym w Wilnie w 1675 r., proponując nazwanie podstawowej jednostki – odpowiadającej długości wahadła sekundowego – „metrem katolickim, czyli powszechnym”.
Chociaż Boratyni oddał w tej publikacji sprawiedliwość Pudłowskiemu, wyraźnie stwierdzając, że był on autorem tej koncepcji miary powszechnej, nie przysłużył mu się dobrze zwlekając z jej ogłoszeniem aż trzydzieści lat. Na skutek tego priorytet Pudłowskiego w tej dziedzinie nie jest szerzej znany."
thread_title:  Zmiany 

message: Czy można by zmienić nazwę hasła na "Metr powszechny" (dalej tekście odpowiednio "ciężar powszechny") z zaznaczeniem że międzynarodowa nazwa "uniwersalny" (z łaciny) lub "katolicki" z greckiego. Żadna z tych nazw w odniesieniu do metra czy ciężaru się nie przyjęła skoro sam pomysł w XVII wieku był przedwczesny, "metr katolicki" ma znaczenie tylko historyczne i stricte naukowe, ale w tytule hasła zwłaszcza może błędnie wywoływać konotacje religijne, raczej bez potrzeby. Pilot Pirx (dyskusja) 19:16, 1 wrz 2012 (CEST)
* Jak sam piszesz: „"metr katolicki" ma znaczenie tylko historyczne i stricte naukowe”, a skojarzenia są sprawą niekwestionowanej inteligencji czytelnika. Wikipedia nie kreuje bytów więc propozycja zmiany jest pozbawiona racjonalnych przesłanek. Tomasz Wachowski (dyskusja) 17:51, 26 lis 2012 (CET)
thread_title:  Sugestia