Dyskusja:Rokosz Lubomirskiego

message: wstawil --Adamt rzeknij słowo 23:52, 8 mar 2009 (CET)
W 1660 Lubomirski doprowadził do rozbicia Kozaków oraz kapitulacji wielkiej armii rosyjskiej, po pięciotygodniowych walkach (epizodzie wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667), gdy nastąpiła kapitulacja armii rosyjskiej Wasyla Szeremietiewa, otoczonej w obozie przez wojska polskie pod dowództwem Jerzego Sebastiana Lubomirskiego i Stanisława Rewery Potockiego.
Niebawem znalazł się w tym samym stronnictwie, co żołnierze jego zwycięskiej armii, którzy w 1661 roku utworzyli konfederację. Wysunęli oni żądania płacowe i zgłosili sprzeciw wobec pomysłów elekcyjnych dworu. Partia dworska przekonana, że Lubomirski podburza wojsko przeciw jej polityce uknuła zamach na jego życie. Zamach się nie udał, bo Lubomirski i jego towarzysze w ostatniej chwili wyjechali do Lwowa. Lubomirskiemu w 1663 r. Odebrano niektóre opozycyjnie nastawione wobec dworu chorągwie. Nie wziął udziału w wielkiej kampanii przeciwko Moskwie. Dwór uznał jego udział w wyprawie za niepożądany więc Lubomirski rozsiewał pisemka w których przedstawiał siebie jako ofiarę intryg dworu i rozpowszechnił fałszywe informację o przebiegu królewskiej wyprawy, informował o grożącym najeździe tatarsko-tureckim a przecież chan tatarski wspierał Jana Kazimierza. 
Po kampanii moskiewskiej w 1663-1664 zaczęto zabiegać o elekcję vivente-rege. Lubomirskiego uznano za największego przeciwnika który przyczynił się do upadku tego planu na sejmach 1661 i 1662. Marszałek był bowiem przeciwnikiem reform ustrojowych które wzmacniałyby władzę królewską, zwłaszcza sprzeciwiał się elekcji „vivente rege”, bronił natomiast „złotej wolności”. Jako jeden z najpopularniejszych mężów miał pełne poparcie zarówno znacznej części szlachty jak i wojska. Król nie mógł pozbawić Lubomirskiego urzędów by osłabić jego pozycje bo były one dożywotnie. Postanowił wiec doprowadzić do procesu przed sądem sejmowym, który rozstrzygał najważniejsze sprawy kryminalne i cywilne, w szczególności zbrodnie publiczne jak zdrada kraju. Początek obrad sejmu wyznaczono na 26.11.1664. sejmiki  przedsejmowe zwołano na 15.10.1664. Lubomirski chciał przeprosić króla, ten się jednak nie zgodził. Obie strony więc podjęły starania o pozyskanie przychylności sejmików. Przed zebraniem się sejmików czyli 9.10 z kancelarii królewskiej wyszedł, podpisany przez marszałka nadwornego koronnego Jana K. Branickiego oraz insygatora koronnego Jana Tańskiego, mandat pozywający Lubomirskiego przed sąd sejmowy. Postawiono mu zarzut obrazy majestatu i zdrady kraju, czyli najcięższe przestępstwo publiczne. Większość sejmików opowiedziała się po stronie króla. Po rozpoczęciu obrad sejmowych, Lubomirski napisał list do izby poselskiej z prośbą o wstawiennictwo u króla. Ten jednak dążył zdecydowanie do procesu. Rozprawa rozpoczęła się 5.12.1664. Lubomirski się nie stawił na rozprawę sądową. Dlatego też rozprawę odroczono  do 9.12. Po wznowieniu rozpraw stawił się syn Lubomirskiego i zażądał dla ojca obrońców. Sąd wyznaczył mu dwóch obrońców  a następnie insygator wygłosił mowę w której zawarł podstawę skargi oraz żądanie ukarania oskarżonego. Zażądał kary pozbawienia życia i czci, konfiskaty całego majątku i utraty wszystkich urzędów i tytułów. 12.12. obrońcy podważyli zarzuty oskarżenia uznając  je za bezpodstawne i żądając przeprowadzenia śledztwa. Jednak 17.12 na sądzie warszawskim stawiła się tylko strona powodowa, strona oskarżona się nie stawiła.
Po zamknięciu jawnej rozprawy odbyła się narada nad wyrokiem w której wziął udział też król, wbrew zakazowi wynikającemu z ustawy z 1588r. Na 55 sędziów 36 w tym król głosowało jawnie za karami kryminalnymi. Wyrok mógł nabrać mocy po złożeniu przez delatora i 6 współprzysiężników szlacheckich przysięgi oskarżającej. H. Dunin się wahał, ale 29.12 złożył przysięgę za co otrzymał od króla 12 tys. Zł gotówką i roczną pensję 4 tys. zł. Sąd sejmowy 29.12. wydał ostateczny wyrok który ogłosił Branicki. Wyrok o obrazę majestatu, zdradę oraz niedbalstwo w pełnieniu urzędów , opiewał na karę utraty czci i życia, konfiskatę majątku ruchomego i nieruchomego oraz pozbawienie wszelkich godności i urzędów.
Skład sądu sejmowego został specjalnie przez dwór dobrany, udział w rozprawie wbrew prawu wziął król, wyrok oparto wyłącznie na dowodach oskarżenia i przysiędze przekupionego delatora.
thread_title: informacje przeniesione z artykułu do poprawy

message: Lubomirski uciekł z chwilą rozpoczęcia rozprawy szukać pomocy. Uzyskał ją od cesarza Leopolda I Habsburga i książąt Rzeszy pieniądze za które werbował wojsko zaciężne. Jego celem był powrót do kraju, skasowanie wyroku o odzyskanie utraconych urzędów, godności i majestatu. Rozpoczął też wielką agitację w kraju, chodziło o rozpowszechnianie jego listu w którym wzywał szlachtę do obrony przed krzywdą i niesprawiedliwością jakie zostały mu wyrządzone. Stronnicy go nie opuścili. Bronili go na sejmikach. Dzięki nim udało się Lubomirskiemu zerwać wiosenny sejm 1665. potem związali oni konfederację, która przybrała postać rokoszu.
Dwór ostro atakował skazanego. 3.01.1665 wydał uniwersał do urzędników Rzeczypospolitej nakazujący im wprowadzić w życie wyrok na Lubomirskiego i zwalczać jego popleczników. Następnie zakazano udzielania Lubomirskiemu jakiejkolwiek pomocy a zwłaszcza zbrojnej.
Lubomirski wkroczył 23.05.1665 r na Ruś rozpoczynając tym samym wojnę domową. Pod koniec maja Lubomirski miał już koło Łańcuta 13 tys. Zwolenników szlacheckich tym bardziej, że król wezwał do broni plebejuszy co dla szlachcica stwarzało niebezpieczeństwo.10.06 wydano uniwersał który uzasadniał podjecie działań wojennych przeciwko Lubomirskiemu(m.in.że po wyroku sądu zrywał sejmy).Biskup krakowski apelował do króla by wybaczył Lubomirskiemu i zaprzestał wojny domowej. Trybunał Koronny jako jeden z centralnych sądów Polski wezwał króla by zgasił płomień tej wojny. W międzyczasie wojsko koronne związało ponownie konfederację i opuściło odzyskaną Ukrainę. Król zwrócił uwagę posłom związkowym, że tworząc konfederację godziło w podstawy porządku prawnego. Związkowcy przekonywali, że nie uknuli spisku lecz utworzyli konfederację w celu dochodzenia Lubomirskiemu należnych mu zasług. Formalnie wojsko koronne zawiązało konfederacje w obozie pod Lwowem 6.07.1665. Sprzeciwiali się elekcji vivente rege i nie uznali wyroku wydanego na Lubomirskiego. 
Siły królewskie liczyły ok 12 tys. Żołnierzy, Lubomirskiego 3,5 tys konfederatów wojskowych, 3 tys. Zawodowych żołnierzy eksmarszałka i popierająca go szlachta. Rozpoczęły się walki podjazdowe, które bardzo wyniszczały kraj. Lubomirski zyskiwał co raz więcej zwolenników. W Wielkopolsce konfederację organizowali Jan Leszczyński oraz Krzysztof Grzymułtowski. Połączenie ich i Lubomirskiego pozwoliło powstrzymać marsz Jana Kazimierza na Toruń. Do większej bitwy doszło 4.09.1665 r. Pod murami Częstochowy, zakonnicy bowiem nie wpuścili cofających sie przed konfederatami oddziałów monarszych.
6.11 do szło pod Palczynem Wielkopolskim do układu pojednawczego. Król obiecał rokoszanom bezpieczeństwo, amnestię o której miał zdecydować sejm, konfederaci wojskowi mieli otrzymać zaległy żołd i rozwiązać związek. Lubomirski miał rozpuścić wojsko i wyjechać z kraju. I tak też uczynił. Było to tylko chwilowe zawieszenie broni. Zarzewie wojny podsycała Brandenburgia, która przedstawiała kandydaturę Filipa Wilhelma Neuburga, w zamian za osadzenie go na tronie polskim obiecywał ustąpić elektorowi brandenburskiemu niektóre sporne terytoria w Nadrenii. Kandydaturę tę popierał Grzymułtowki i Lubomirski. 
W czasie sejmu wiosennego 1666 król chciał przywrócić Lubomirskiego do czci i do majestatu, ale sejm został zerwany więc król ponownie uznał jego i konfederatów za buntowników.
Lubomirski jeszcze raz prosił króla o łaskę ale nie czekając na jego odpowiedź wyruszył do Wielkopolski z zamiarem zbrojnego rozstrzygnięcia konfliktu z królem . Do bitwy doszło 13.07.1666 r, pod Mątwami. Wojsko królewskie ścigając przeciwnika , przeprawiało się o świcie przez Noteć. Kiedy zaczęto rozkładać obóz królewski na drugim brzegu uderzyła nagle kawaleria lubomirczyków ugrupowana w trzy rzuty, a rozwinięta szykiem tatarskim w szeroki półksiężyc. Wojsko monarsze zostało zaskoczone i niemal w pień wycięte.
thread_title: Działania wojenne

message: Do ostatecznej ugody doszło 31.07.1666 r. W Łęgonicach nad Pilicą. Jan Kazimierz na piśmie wyrzekał się pomysłu „vivente rege”, ogłosił powszechną amnestię, przyrzekał zaspokojenie pretensji finansowych zbuntowanego wojska i wynagrodzenie wyrządzonych podczas działań wojennych szkód. Lubomirskiego przywrócił do czci ale nie urzędów, przeprosiwszy króla miał iść na wygnanie. Zaprzysiężenie traktatu nastąpiło 8.08.1666 w obozie na polach Jaroszyńskich.
Lubomirski wyjechał na Śląsk. Niebawem stał się gorącym zwolennikiem zapewnienia tronu polskiego księciu Filipowi Wilhelmowi Dusseldorfu, elektorowi neuburskiemu, którego popierał w tym czasie Ludwik XIV. To poparcie sprzedał dyplomatom francuskim za pewne zaszczyty i pod warunkiem że Jan Kazimierz złoży koronę. Tak wiec pod koniec życia znalazł się po stronie tych  których tak zwalczał. 
Sejm elekcyjny z 1669 r. Po abdykacji Jana Kazimierza, zrehabilitował pośmiertnie Jerzego Lubomirskiego.
thread_title: Ugoda

message: Powtarzają się prawie całe akapity, z tego samego źródła wklejane, np. "zdobył popularność tańcem gonionym". Uporządkujcie! KKE --31.179.121.4 (dyskusja) 02:55, 26 lis 2020 (CET)
thread_title:  powtórki akapitów