Dyskusja:Rzędziany

message: Rzędziany
(wcześniej Żendziany, Żędziany)
Kolejne wzmianki o miejscowości w dokumentach ziemskich i sądowych
1408 – Książe Płocki Siemowit (Ziemowit) nadał przywilej – Michaelem et Andream filiastrum ejus de Szandzino (Michaelowi i Andreasowi  jego bratankowi)  dot. osiedlenia się nad Narwią miejscu określanym jako Zdrody a później Drogwino lub Drugwino 
1437 – w Surażu – zapis „My, Światosław z braćmi i Wichna z synami, nasz majątek Zdrody, leżący po obu stronach Narwi, sprzedaliśmy na zawsze szlachetnemu  Stephano  de Szandzino” 
1440 – w Nowogrodzie – My Bolesław Książe Mazowiecki i Ziem Ruskich potwierdza – „tak teraźniejszym jak i przyszłym, którzy powinni o tym wiedzieć, a także w ogóle wszystkim, dla których było to przydatne….”  - zatwierdził nabycie na „zawsze” majątku Drogwino przez „szlachetnego” Andreae Sandziana (dokument bardzo obszerny,  wskazani zostali także obecni przy jego sporządzeniu – np. Boruty chorążego i Michała podkomorzego warszawskiego, Jana podłowczego ciechanowskiego,  Andrzeja z Goszczynaczycz i „wielu, naszych wiernych godnych wiary świadków” – dokument sporządził Stefan Mikołaj z Miszewa proboszcz warszawskiego i kanonika Kościoła Płockiego, będącego jednocześnie kanclerzem dworu Księcia Bolesława 
1445 – zapis w aktach ziemskich łomżyńskich dot. osoby – Andreas Szandzian de Złotorya
1501  w Tykocinie -  "My Albert Gasztołd, oznajmiamy w obecności wszystkim i każdemu z osobna, że my, rycerz świętego Królewskiego Majestatu, w naszych trudnych przypadkach  przyjęliśmy jako pożyczkę 100 florenów węgierskich w złocie i 10 razy po sześćdziesiąt monet srebrnych od szlachetnego Nikolaum dictum Sandzian … którą to sumę florenów i pieniędzy pozwalamy mu odebrać osobiście  z naszych podatków z miasta naszego Tykocin na najbliższe święto  św. Marcina, aż do wysokości całej należnej sumy”.
1521  publiczne potwierdzenie przez Alberta Gasztołda, Wojewodę Trockiego, dziedzicznych przywilejów Jannis et Jacobi Sandzian
1537 – zapis w aktach ziem łomżyńskich -  „Szlachetny Jacobus Sandzian de Drugwino z Wielkiego Księstwa Litewskiego (w oryginale  ex  Magmo Ducta Lithuaniae)  przekazał wyżej opisane przywileje do akt ziemskich łomżyńskich
1543 – w Krakowie – Zygmunt Król Polski – zapisy dot. rozgraniczenia dóbr Radule, Saniki, Siekierki, Złotoria od dóbr Nicolai  i dóbr  Drogwino, będących własnością Sandzianów – Król zakazuje Staroście Brańska i Suraża, aby nie mieszał się w spór o dobro zwane Grądem. 
1545 – z akt ziemskich Suraskich – Barbara, córka Stanisława z Bajki, małżonka Stanislai Zandzian de Drogwino – „kwituje” z posagu swoich braci (potwierdza otrzymanie posagu)
1549 – w aktach grodzkich brańskich – zapis o synach Jakuba i Jana z Zandzian (w oryginale de Zandziany  Drugwino)
1551 – w aktach ziemskich suraskich – Albert, syn Jana Zandzian, zapisuje sumę Łucji., córce Stanisława z Gostkowa, swojej małżonce
1556 i 1566  – w aktach grodzkich brańskich zapisy o proteście Mathiasa syna Jacobi de Zendziany dot. najazdu na dobra zwane Grąd – zamieszczony jest także ciekawy opis walki z użyciem muszkietów
1566 , 1567  i 1568– zapisy w aktach grodzkich brańskich – pismo „Świętego Królewskiego Majestatu” w obronie „Valentinus filus olim Jacobi de Zendziany w ich sporze z Grzegorzem Chodkiewiczem – Hetmanem Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz opisy sporów majątkowych
1577 – w aktach grodzkich brańskich – Maciej, syn Jakuba z Żendzian występuje przeciwko Aleksandrowi Chodkiewiczowi z racji strat spowodowanych w miejscu zwanym Grąd, przez „sługi Chodkiewicza”
1580 w aktach grodzkich brańskich – Tomasz , syn Macieja z Żendzian Drugwino i Ciwino, w imieniu swoim i braci występuje przeciwko spadkobiercom Aleksandra Chodkiewicza, a także przeciwko Łukaszowi Górnickiemu (obecnie to patron Biblioteki Wojewódzkiej w Białymstoku) o rozliczenie następstw zabicia Macieja, syna Jana Żendzian.
1582 – w aktach grodzkich brańskich – wyrok w sprawie o wycięcie lasu  z powództwa Anny Chodkiewiczówny, małżonki Pawła Sapiehy kasztelana Kijowskiego i innym (między innymi małżonką Janusza Księcia Zasławskiego, córkami Romana Sanguszko)  „przeciwko …. Konradowi, synowi Jakuba z Żendzian”
1582 – w aktach  ziemskich suraskich  - podział ziemi i budynków pomiędzy Hieronimem, Janem i Piotrem z Żendzian 
1593 – Szymon Żędzian (w dokumentach występujący także jako Żendzian) wykonał w Lublinie krzyż ołtarzowy fundacji Mikołaja Kiszki – obecnie jest ten zabytek przechowywany w kościele parafialnym p.w. Wniebowzięcie NMP w Węgrowie
- początek XIX wieku   dwaj bracia Żendzian (w części dokumentów, głównie późniejszych, figurujący jako Rzędzian) – absolwenci  Petersburskiej Akademii Sztuk pięknych projektowali i budowali liczne obiekty sakralne na Podlasiu (między innymi ikonostas w kościele prawosławnym w Mielniku w 1823 r . 
-15 sierpnia 1763 r w Żendzianach (Żędzianach) urodził  się Ignacy Wawrzyniec Hyacynt Kapica Milewski znany  archiwista i heraldyk  - dzięki jego staraniom zachowały się nadal liczne dokumenty dotyczące miejscowości
- 11 lutego 1782 r w Żendzianach urodził się Jan Żendzian s. Jacentego i Ewy z d. Pogorzelskiej, szwoleżer 6 komp. z pułku walczącego pod Somosierrą,  zginął bohatersko 2 kwietnia 1808 roku w Mirandzie w Hiszpanii – jego śmierć  opisał Marian Brandys w „Kozietulski i inni” wcześniej Józef Załuski we „Wspomnieniach”
-  1781 – urodził się  w Żendzianach Józef Żendzian, syn Marcina i Magdaleny  z d. Kamińska – szwoleżer 5 komp. – zginął 4 sierpnia 1808 także w Hiszpanii
-22 maja 1944rok  oddział batalionu uderzeniowego AK  Tadeusza Westwala zaatakował  kolumnę niemiecką
Miejscowość, oprócz Trylogii, opisana została także przez Muszyńską Hofmanową w „Kwiatach floksy”  
Metryka nr 1 miejscowości Żendziany (obecnie Rzędziany) z XVIII w. 
Metryka nr 2 miejscowości Żendziany (obecnie Rzędziany) z XVIII w. 
Dane z Herbarza Kapicy-Milewskiego
Z poważaniem 
Marek Żendzian

message: Chyba, a może nawet trzeba, ten tekst, "po obróbce" dodać do artykułu, mogę spróbować to zrobić ale za czas jakiś...
A niezależnie od tego prośba do Marka Ż o kontakt
--kij (dyskusja) 00:56, 14 lip 2009 (CEST)
Prosze zatem o kontakt pod adresem
mzendzian@wp.pl
14 lipca 2009 r  godzina 10,10
Marek Żendzian
thread_title:  Rzędziany 

message: Gdy 2 września 1944 roku  powstańcy poddali  warszawskie  Stare Miasto ,  żołnierze  Oskara  Dirlewangera  i  renegata Bronisława  Kamińskiego ( z ojca  Polaka  i matki  Niemki - uważający się za Rosjanina – zginął krótko przed tą datą)  , przystąpili do  podpalania  ocalałych jeszcze  budynków.  W ten sposób  spłonął także  gmach Archiwum Głównego Akt Dawnych zawierający bezcenną  dokumentację dotyczącą , między innymi ,  formacji  polskich czasów wojen  napoleońskich . Wydawać się mogło , że  straty także w tej części są nieodwracalne. Ale nie wszystkie  archiwa spotkał taki sam los. Nienaruszony pozostał  Stary Fort w Vincennes pod  Paryżem w którym nadal  przechowywane są  księgi rodowodowe najsłynniejszej  polskiej jednostki tego okresu  tj pułku  szwoleżerów gwardii wsławionego z szarży pod Samosierrą.
thread_title:  Z Żendzian (obecnie Rzędzian) za Pireneje 

message: Miłośnikom historii fort ten bardziej jest znany jako miejsce  egzekucji przeprowadzonej 15.10.1917 roku na 41-letniej  "femme fatale" przełomu stuleci Margaret Gertrude Zelle - później Mcleod (Mata Hari). Także w jego murach Generał Morice Gamelin, podczas narady sztabowej francuskiego naczelnego dowództwa, we wrzesniu 1939 r, przeforsował plan zaniechania pomocy walczącej Polsce, a następnie zarządził, aby nie dopuszczano do niego polskiego attache wojskowego płk W. Frydy i generała S. Burhard - Bukackiego. Do archiwum w Forcie Vincennes dotarł ponad 100 lat temu Aleksander Rembowski ("Źródła  do historii pułku lekkokonnego Napoleona I”) a w ostatnim  okresie nieżyjący już Robert  Bielecki  ("Szwoleżerowie  Gwardii”). Nigdy natomiast nie korzystał  z tych zasobów najbardziej  znany nasz pisarz, zajmujący się  okresem  napoleońskim-  Marian  Brandys. Często nie przytacza on  imion żołnierzy a  podawane  nazwiska zawierają błędy – głównie fonetyczne  co potwierdza, iż  autor nie korzystał z materiałów źródłowych – uwaga ta dotyczy np. nazwiska „Rzędzian”, z taką pisownią, podczas gdy w  dokumentach Fortu Vincennes, oraz w metrykach z tego okresu, wbrew wersji M. Brandysa, wyraźnie figuruje „Żendzian”.
thread_title:   

message: Na pomysł utworzenia  pułku  wpadł oczywiście sam  Cesarz co znalazło odzwierciedlenie w rozkazie dziennym z dnia  28.01.1807 roku , przekazanym do  wykonania  szefowi sztabu  Berthierowi. Francuzom zależało  na  uzupełnieniu  ubytków we własnych  szeregach  bo wojny napoleońskie były niezwykle krwawe.  Wspomnę chociażby bitwę pod  Iławą, która poprzedzała  utworzenie Księstwa Warszawskiego,  gdy  straty francuskie  sięgnęły  40.000  (40 tysięcy) zabitych i rannych .  Dzienne  straty  sięgające  50% stanu  oddziałów  biorących bezpośredni  udział w walce nie były  rzadkością.  W tej  sytuacji  szarża  pod  Samosierrą, jest przykładem  dużej skuteczności i stosunkowo  małych strat, gdyż  ze 125 (lub 180 wg innych źródeł) kawalerzystów biorących  w niej udział zginęło 18 a  rannych zostało 28.
thread_title:   

message: Prace nad formowaniem pułku  prowadzono bardzo sprawnie a sam książe  Józef Poniatowski  w proklamacji  opublikowanej  w prasie  w dniu 24 lutego  1807 roku zachęcał młodzież  do wstępowania . Dwie zasady dekretu określające  organizację i skład formacji   z perspektywy stuleci  wydają się tak  charakterystyczne , że  nie mogę ich pominąć.
Zgodnie  z art.  5 szwoleżerem mógł zostać  „właściciel lub syn właściciela” mający od 18 do 40 lat i mogący  na własny koszt  zaopatrzyć się  w konia , mundur i kompletny rynsztunek. Przesądzało to szlacheckim  rodowodzie formacji.  W art. 9 przewidziano prowadzenie szczegółowej  ewidencji każdego kawalerzysty – imię i nazwisko,  datę i miejsce urodzenia, opis osoby, nazwisko matki i ważniejsze wydarzenia związane ze służbą  jak np. odniesione rany,  dezercja czy data i miejsce śmierci.
thread_title:   

message: Dużo aktualnie mówi się o szlacheckich tradycjach naszego regionu i poniżej przytoczona lista w pełni to potwierdza. Zawiera  ona   podstawowe dane osobowe  szwoleżerów którzy pozytywnie  odpowiedzieli na  proklamację  Józefa Poniatowskiego  a pochodzili  z Żendzian (obecnie Rzędzian) lub okolicznych miejscowości  – zgodnie z adnotacjami zachowanymi w Vincennes i kolejnością wstąpienia do pułku – podaną w nawiasach.
thread_title:   

message: 1/ Żendzian Józef  urodzony  w 1781roku w Żendzianach, syn Marcina  i Magdaleny  z d. Kamińskiej, zginął w  Hiszpanii w Mirandzie 4 sierpnia  1808 roku (20).
2/Żendzian  Jan , ur. 11 lutego 1782 roku w Żendzianach, syn  Jacentego i Ewy z d. Pogorzelskiej, zginął w  Hiszpanii  2 kwietnia 1808 roku – jego dramatyczną  śmierć opisał   Marian Brandys  -„Kozietulski i inni” a wcześniej  Józef Załuski we „Wspomnieniach „(366)
3/Włostowski Szymon ur.14 października 1786 roku w Ploskach  (lub Płoskach – zapis mało czytelny), syn  Stanisława i Franciszki  z d. Komarzewskiej, odbył wszystkie kampanie i w 1814 roku powrócił z pułkiem do Polski (366).
4/ Gierałtowski Baltazar  ur. 15.01.1785 roku w Dąbrowie k. Tykocina, s. Jerzego i Barbary z d. Płońskiej, od 2.09.1807 roku szwoleżer 1 kompanii, odbył kampanie 1808-12, walczył pod Wagram, Witebskiem i Możajskiem , zaginął 16 listopada 1812 roku pod Krasnem (567).
5/ Woronkiewicz Antoni ur. 20 stycznia 1784 roku w Wasilkowie, s. Teodora i Katarzyny z d. Żuchowska   lub Żukowska, od 5.10.1807 roku szwoleżer 3 kompanii, walczył pod  Samosierrą  i Wagram,  zwolniony  25.06.1811 roku z jednorazową gratyfikacją  150 fr. (654)
6/ Tarasiewicz Jan ur. 4 kwietnia 1783 roku w Białymstoku , s. Aleksandra i Katarzyny z d. Burczyńskiej, od 20.10.1807 roku szwoleżer 32 kompanii, od 11.09.1809 roku wachmistrz  a od 24.09.1810 roku ppor. 4 pułku Legii Nadwiślańskiej , walczył pod Wagram , poległ 27.09.1811 roku pod Aldea del Ponte  w Portugalii (688).
7/Wyrzykowski Kazimierz ur. 4 lutego 1781 roku w Wiśniewie k/ Łomży ,s. Jana i Urszuli z d. Grochowskiej, od 20.10.1807 roku szwoleżer 3 kompanii, walczył pod Samosierrą i Wagram,  zwolniony  11.07.1810 roku za jednorazową gratyfikacją 150 fr., odjechał do Polski (693).
8/ Lesinkiewicz Michał ur. 29 października 1788 w Bielsku Podlaskim, s. Hilarego i Marianny z d.  Billewicz, służył w gwardii rosyjskiej o do. 1.11.1807 roku  szwoleżer  2 kompanii, walczył  pod Wagram, zmarł od ran postrzałowych  6 maja 1811 roku w Ciudad Rodrigo (724).
9/Tymiński Józef ur. 18 lutego 1771roku w Białymstoku, s. Mateusza i Agnieszki z d. Zielińskiej , od 1.11.1807 szwoleżer  7 kompanii, był walczył  Samosierrą , Wagram, Witebskiem, Lipskiem ,  Chateauu-Thierry,  1 maja 1814 roku udał się z pułkiem do Polski (763).
10/ Waleszewski Michał ur.  10 listopada 1784 roku w Tykówce, s. Kacpra i Józefiny z d. Gutkowskiej, od 15 marca 1807 roku w 2 pułku Księstwa Warszawskiego a od 15 listopada 1807 roku  szwoleżer 7 kompanii, walczył pod  Samosierrą, Wagram, Witebskiem,  Berezyną, Budziszynem,  Hannau i Chateau-Thierry, 1 maja 1814 roku udał się z pułkiem do Polski(850).
11/ Faszczewski Jan ur. 17 czerwca 1781 roku w Niziołkach, syn Bazylego i Anastazji z d. Kulesza, odbył  kampanie  1807-1815, walczył  pod  Waterloo  a następnie  powrócił do Polski, zwolniony z armii Królestwa Polskiego  13 lutego 1816 roku (898)
12/Popławski Wojciech  ur. 12 stycznia  1787 roku w Turośni, syn Michała i Małgorzaty  z d. Augustowskiej, poległ 25 października 1812 roku pod  Borowskiem  w Rosji (993)
13/ Massalski Michał  ur. 7 września 1785 r w Dzięciołowie, syn  Izajasza i Karoliny  z d. Karpiowej, odbył kampanie  1808-1813 roku, pozostał we Fryburgu po bitwie pod Lipskiem (1068)
14/Włostowski Walenty u. 6 kwietnia 1776 roku we Włostach, s. Antoniego i Marceli z d. Kiersnowskiej, od 21 lutego 1808 roku szwoleżer 4 kompanii, walczył pod Wagram, Witebskiem, Możajskiem i Berezyną , 4 marca 1813 roku dostał się do niewoli pod Charlotenburgiem (1109).
15/Kondratowicz Antoni Paweł ur. 15 października  1789 roku w Drohiczynie, s. Jakuba i Barbary z d. Orlińskiej, od 1 lutego 1809 roku szwoleżer  1 kompanii, walczył  pod Wagram, Witebskiem, Możajskiem, Berezyną , Budziszynem, Dreznem, Lipskiem, 14 maja  1813 roku odznaczony Legią Honorową, 1 maja 1814 roku udał sie z pułkiem do Polski (1161).
16/Waśniewski Jan Antoni ur. 10  czerwca  1778 roku w Waśniewie k/ Brańska, s. Michała i Reginy z d. Zielińskiej, od 1 lutego 1809 roku szwoleżer 8 kompanii, walczył  pod Wagram, Witebskiem, Możajskiem i  Lipskiem  a  1 maja 1814 roku udał sie z pułkiem do Polski (1241).  
17/Kamiński Franciszek u. 12 października 1783 roku  w Rogówku, syn Piotra i Katarzyny z d. Łanowiecka,  w 1809 roku wstąpił  do służby austriackiej, od 16 kwietnia 1810 roku szwoleżer  3 kompanii (1323).
18/Olechnicki Paweł ur. 8 października 1770 roku w Pajewie, syn Jerzego i Katarzyny  z d. Ryszkowska, wstąpił w 1807 roku do służby rosyjskiej, następnie służył w 6 pułku  Księstwa Warszawskiego, od 30 kwietnia  1810 roku szwoleżer  7 kompanii, wyjechał  z Napoleonem na Elbę , wcześniej walczył pod  Berezyną i Dreznem, a po powrocie z Elby pod Waterloo,  następnie 1 października  1815 roku  udał się  do Polski – zmarł 30.04.1816 roku (1334).
19/ Hryniewiecki Franciszek ur. 20 sierpnia 1790 roku w Hryniewiczach, s. Stefana i  Angeliki  (brak nazwiska panieńskiego), służył w 8 pułku Księstwa Warszawskiego, od 14 sierpnia 1811 szwoleżer, walczył  pod Witebskiem a 15 sierpnia 1812 roku dostał się do niewoli rosyjskiej (1622)
20/Ciechanowski  Bazyli ur. 12 listopada 1785 w Narwi, s. Jakuba i  Teodory z d . Dębskiej, od 14 sierpnia 1811  szwoleżer 8 kompanii , walczył  pod Witebskiem i  Możajskiem , zaginął 30 .10.1812 r w  Wiaźmie (1659).
21/Lenczewski Roch  ur. 15 sierpnia 1792 roku w Leńcach, syn Antoniego i Marii  z d. Pomian, służył w 3 pułku szwoleżerów gwardii od 11 kwietnia 1813 roku, walczył pod  Budziszynem i Lipskiem a 1 maja 1814 roku udał się z pułkiem do Polski (2365)
22/Andrzej  Możejewski ur. 6.12.1774 r w Zawadach, s. Jana i Marii z d. Zygmik , służył w 3 p. szwoleżerów gwardii a od 11.04.1813 roku  w 7 kompanii we Friedbergu, walczył pod Lutzen i  Budziszynem, poległ 17 października  1813 roku pod Lipskiem (2398) 
23/Paweł Ołdakowski ur. 15 lutego 1786 roku w Szorcach, s. Ignacego i Marii z d. Zalewska, służył  w 3 p. szwoleżerów gwardii, od 11.04.1813 roku wachmistrz 8 kompanii we Friedbergu, walczył pod Lutzen, Budziszynem, Dreznem i Lipskiem  a w dniu  29.10 1813 roku  dostał się do niewoli pod Hanau (2521)
24/Antonowicz Wincenty ur. 19 lipca 1792 roku w Tykocinie, syn  Ignacego i Marii z d.  Sokołowskiej, od 11 kwietnia 1813 roku służył  w 3 pułku szwoleżerów, walczył pod Budziszynem, Lipskiem i Dreznem a w dniu  22.10.1813 roku dostał sie do niewoli (2538)
25/ Morozewicz  Antoni ur. 2 kwietnia 1792 roku w Tykocinie, syn Jana i Róży z d. Bystrowskiej ,  walczył pod  Budziszynem i Dreznem, poległ  29 września  1813 roku (2539).
26/ Pawłowski Tadeusz ur. 28 marca 1790 roku w Bielsku Podlaskim, s. Szymona i  Marii z d. Piątkowskiej,  służył w 7 pułku, od 11.04.1813 roku szwoleżer 8 kompanii we Friedbergu, walczył pod Lutzen, Budziszynem,  Dreznem i Lipskiem a w dniu 29.10. 1813 roku dostał się do niewoli pod Hanau  (2604)
27. Kaczyński Piotr u. 15 sierpnia  1793 roku w Korninie, s. Jakuba i Zofii z d. Olszańskiej,  służył w 3 pułku szwoleżerów gwardii, początkowo w 9 a później w  7 kompanii, walczył pod Lutzen, Budziszynem,  Dreznem,  Lipskiem, Hanau, Brienne, Montmirial i Chateau-Thierry, 1 maja 1814 roku udał się z pułkiem do Polski (2653)
28/ Ostrowski Józef ur w 1792 r  (brak daty) w Soroczym  Mostku, s. Jana i Anny  z d. Żurakowicz, od 11.04 1813 roku szwoleżer 11 kompanii we Friedbergu, 1 stycznia 1814 roku przeniesiony 3 pułku eklererów  gwardii, walczył pod Lutzen, Budziszynem, Dreznem, Lipskiem,  Hanau , Brienne, Montmirial, Laon i Chateau-Thierry a  1 maja 1814 roku udał się z pułkiem do Polski (2987)
thread_title:   

message: Aktualnie w Polsce  nie zachowała się pierwotna wersja nazwiska wynikająca z przywileju Księcia Ziemowita z 1408 roku ale mamy  131 osób o nazwisku Żendzian, 143 osoby noszące nazwisko Rzędzian i 163 osoby o nazwisku Żędzian.
Wbrew obiegowym opiniom nazwisko z pisownią "Rzędzian"  oraz nazwa miejscowości w wersji "Rzędziany" są całkowicie współczesne i pojawiły się w dokumentach pod wpływem Trylogii H. Sienkiewicza. Zapanowała nawet swoista moda na taką pisownię i wielu dotychczasowych Żendzianów zmieniło  nazwisko na Rzędzian.
thread_title:   

message: Marek Żendzian 16.07.2009 ……….14:30
Ps.
Celowo zacytowałem  dokumenty, w dużej części opublikowane przez Z. Glogera w Herbarzu Kapicy Milewskiego, aby wykazać, że Żendzianowie (lub Rzędzianowie jak chcą inni) przez setki lat prowadzili liczne procesy z najbardziej znanymi rodzinami ówczesnej Rzeczypospolitej. Aby prowadzić tak liczne procesy musieli dysponować ogromnymi zasobami pieniężnymi, co było faktem. Świadczy o tym np. przywołany wyżej zapis z 1501 r dot. pożyczki udzielonej magnatowi Albertowi Gasztołdowi. A o procesie dot. "gruszy", tak barwnie opisanym przez Sienkiewicza,  żaden dokument nie wspomina.
Marek Żendzian 28.07.2009 (8:51)
thread_title: