Dyskusja:Filip III Habsburg

message: Nie ma ani slowa o jego zonach i dzieciach. Cos sie pospieszyliscue z tym medalem
Żona Filipa III - Małgorzata - była siostrą Ferdynanda II, a nie jego córką. (Andrew Wheatcroft Habsburgowie)
thread_title:  A rodzina 

message: 1) brak daty koronacji
2) rozdział "Imperium pokojowe", poświęcony tak naprawę roli diuka Francisco'a G. de Sandoval-Rojas w hiszpańskiej polityce zagranicznej, przedstawia interpretację wydarzeń biegunowo odległą od oceny dokładnie tych samych zdarzeń opisanych w biogramie de Sandoval-Rojas:
* [biogram Filipa] "Panowanie Filipa III upłynęło pod znakiem wygaszania konfliktów zbrojnych z wrogimi Hiszpanii państwami. Należy to zawdzięczać polityce zagranicznej Lermy, który wytrwale zabiegał o zakończenie wojen toczonych przez koronę. (...) Szczęśliwym trafem była śmierć angielskiej królowej Elżbiety I (1603), dzięki czemu rok później podpisano traktat z Jakubem I Stuartem."
* [biogram diuka] "Z drugiej strony Lerma popierał konflikt z Anglią do roku 1604, kiedy to Hiszpania wykończona wojną została zmuszona do zawarcia pokoju." 
* [biogram Filipa] "Panowanie Filipa III upłynęło pod znakiem wygaszania konfliktów zbrojnych z wrogimi Hiszpanii państwami. Należy to zawdzięczać polityce zagranicznej Lermy, który wytrwale zabiegał o zakończenie wojen toczonych przez koronę. Jeszcze przed wstąpieniem Filipa na tron we francuskim Vervins podpisano traktat pokojowy kończący wojnę z Francją."
* [biogram diuka] "To jego [de Sandoval-Rojas] wysiłkom należy przypisać Pokój z Vervins (2 maja 1598) między Francją a Hiszpanią." 
3) w rozdziale "Przyjaciel literatów i kat morysków", skutki wypędzenia Morysków z Hiszpanii, odczuwalne w sferze gospodarczej, ze szkodą dla wyjaśnienia problemu zostały przedstawione w sposób niejasny, np. w porównaniu do wspomnianego biogramu de Sandoval-Rojas:
* [biogram Filipa] "Krok ten nie pozostał bez wpływu na gospodarkę królestwa, szczególnie Walencji, gdzie mieszkała blisko połowa hiszpańskich Morysków. Gwałtowny spadek populacji państwa (do którego przyczyniły się również zaraza dżumy oraz emigracja do Nowego Świata) oznaczał wszak mniejszą liczbę rąk do pracy, mniejszy popyt na rynku i rozwarstwienie społeczeństwa"
* [biogram diuka] "Pogłębiło to tylko kryzys gospodarczy, gdyż Moryskowie byli znaczącymi wytwórcami produktów eksportowych, zwłaszcza jedwabiu. Wypędzani osiedlali się głównie w Maroku otwierając tam swoje warsztaty i zwiększając konkurencję dla wytwórców hiszpańskich. Moryskowie, którzy osiedlili się w Sale na północy Maroka zajęli się również korsarstwem" 
zaś przyczyny wypędzenia Morysków, znów są diametralnie różne:
* [biogram Filipa] "Temu kulturalnemu rozkwitowi towarzyszył jednak nieustannie triumf kontrreformacji. Szczególnym jej owocem było w Hiszpanii wygnanie morysków, tj. muzułmańskiej ludności półwyspu zmuszonej po rekonkwiście do przyjęcia chrześcijaństwa. Morysków dyskryminował już Filip II, ale dopiero jego syn, pod naciskiem kleru oraz kół wojskowych, zdecydował się na ostateczne rozwiązanie problemu"
* [biogram diuka] "Aby odwrócić uwagę od kłopotów finansowych imperium i ogłoszonego w 1607 r. nie płacenia przez króla odsetek od kredytów (de facto bankructwa) Lerma doprowadził do wypędzenia Morysków, ochrzczonych Maurów, których obwiniano o wszystkie kłopoty monarchii arcykatolickiej" 
zresztą, już samo mieszanie kontrreformacji z dyskryminacją Morysków może wzbudzać spore zdziwienie;
4) początek rozdziału "Kres wszechwładnego diuka i słabego monarchy" stoi w całkowitej sprzeczności z biogramem Rodrigo Calderón, od którego historia ta ma się jakoby zaczynać:
* [biogram Filipa] "Samowola i wszechwładza Lermy coraz częściej i coraz bardziej drażniła pozostałych arystokratów. Pierwszym sygnałem, że książę traci swoją pozycję, był upadek jego protegowanego Rodriga de Calderón, markiza de Siete Iglesias, który na przekupstwie zgromadził prawdziwą fortunę. Calderón został oskarżony o zabójstwo i malwersację, skazany i doprowadzony na szafot. Prawdziwym ciosem w plecy był jednak dla Lermy spisek jego syna, diuka de Uceda. Z inspiracji późniejszego valido Filipa IV, hrabiego Olivaresa i we współpracy ze spowiednikiem królewskim ojcem Aliagą doprowadzili do wydalenia Lermy z dworu w październiku 1618."
* [biogram Calderón'a] "Gdy w 1618 książę Lerma wypadł z łask królewskich na skutek intryg własnego syna księcia Uceda, brata Aliagi oraz Olivaresa, uzyskując oficjalne pozwolenie na opuszczenie dworu, Don Rodrigo stał się ofiarą polityki swego protektora poświęconą dla ukontentowania żądnego sprawiedliwości ludu (Lerma zdołał się zabezpieczyć uzyskując biret kardynała San Sisto). Został aresztowany (20 lutego 1619) i uwięziony w zamku Montánchez, a następnie torturowany (7 stycznia 1620), by wydobyć z niego przyznanie się do winy w zakresie szeregu postawionych mu zarzutów o morderstwa i czary." 
Ponadto zachodzi rozbieżność faktograficzna pomiędzy danymi z biogramu Filipa III a propozycją artykułu o żonie Filipa III, Małgorzatą Austriaczką (1584-1611):
* "Swoją wybrankę Filip III poślubił w Walencji 18 kwietnia 1599 roku"
* "18 kwietnia 1599 roku wyszła za mąż Filipa III Habsburga, przyszłego króla Hiszpanii i Portugalii, ślub odbył się w Valladolid" 
co oczywiście może być podyktowane błędami w propozycji (szkicu) artykułu o Małgorzacie Austriaczce, o czym ewentualnie może świadczyć stwierdzenie, że Filip III w chwili ślubu jeszcze nie był królem, chyba, że odnosi się to do koronacji, której jeszcze nie dokonano, ale tego biogram Filipa III nie wyjaśni, bo jak na wstępie napisałem, nie podano daty koronacji.
WNIOSKI: 
[pierwszy ogólny] po lekturze kilkudziesięciu artykułów na Wikipedia z dziedziny hist., kultury, sztuki i nauki, zauważam jeden z najpoważniejszych, najczęstszych i niezwykle groźnych dla zachowania wiarygodności problemów encyklopedycznych - wewnętrzną sprzeczność w bardzo wielu artykułach zazębiających się tematycznie, np. taką, jak te, które powyżej wskazałem, w 4 artykułach dotyczących 4 osób ze wszech miar ściśle ze sobą powiązanych, a wszystko to wynika z braku 'zespołu redakcyjnego', czyli kilku osób (administratorów lub zwykłych użytkowników), które specjalizując się np. w tematyce 'Płw. Iberyjskiego', mogły by 'czuwać' nad wszystkimi powstającymi w tym zakresie artykułami, by wyłapać widoczne gołym okiem, tak drobne rozbieżności faktograficzne (jak to w/w miejsce ślubu Filipa III), a przede wszystkim poważne sprzeczności faktograficzne, powodujące że jeden artykuł zaprzecza drugiemu, i na odwrót, przez co, na wiarygodności tracą oba, a co dopiero, gdy zaprzeczenia można znaleźć w obrębie 4 artykułów ściśle ze sobą powiązanych, jak te, nad którymi właśnie się pastwię; problem ten, a więc brak redakcji, jest niezwykle ważnym, nie tylko dlatego, że 'co komu po źródle wiedzy, w którym jest tyle zdań na dany temat, co autorów', czyli 'patrz nie na ilość, tylko na jakość', ale ważnym jest przede wszystkim dlatego, że po II Woj. Światowej, brak redakcji stał się normą, tak dla nauk humanistycznych, jak i dla wydawania źródeł encyklopedycznych, czego 'najlepszym' przykładem może być tzw. 'Wielka encyklopedia PWN', w obrębie której doszło do takich paradoksów, że np. w obrębie fizyki jądrowej, którą także się interesuję, znalazłem jakieś 20-30 wykluczających się informacji, i to często w kwestiach podstawowych (!), a już szczęka mi opadła, gdy w którymś momencie doszukałem się trzeciej, różnej od poprzednich, daty odkrycia przez Panią Skłodowską-Curie radu (!!!)
[drugi szczególny] biogram Filipa III na oko sprawia dobre wrażenie, szkoda tylko, że traci po głębszym wgryzieniu się w poszczególne wątki, więc od strony literackiej dałbym 'Nobla' za styl i walory pisarskie, a za fabułę 'złote maliny', co wcale nie oznacza, że nie można go przeredagować, np. przy ujednolicaniu w/w 4 artykułów, no chyba że były 4 Hiszpanie... i trzykrotnie odkryto rad.
thread_title:  '''UWAGI KRYTYCZNE'''