Dyskusja:Samuel Beckett

message: Ludzie, przecież ten artykuł jest skrajnie nieencyklopedyczny. Miło, że ktoś się przejął twórczością Becketta, ale cała sekcja "Duchowość Becketta" w obecnej formie nie nadaje się do encyklopedii. Eumenes (dyskusja) 23:01, 17 gru 2009 (CET)
Zgadza się, artykuł jest niestety nieencyklopedyczny. Do tego sporo w nim naiwnych, ogólnikowych interpretacji (zwłaszcza część o "duchowości" Becketta.)
Trzeba by też koniecznie poprawić styl i język, np. takie kwiatki jak to zdanie:
"Tymczasem świat przedstawiany przez Becketta, zdaje się być niedookreślony, gdzie czas i miejsce w zasadzie nie odgrywają roli".
"Tworzący początkowo w języku angielskim, a od roku 1945 w języku francuskim." - choćby to nie jest prawdą. Beckett zaczynał w j. angielskim, potem pisał głównie po francusku, ale nie porzucił angielskiego (w latach 70. i 80. znowu zaczął pisać głównie po ang.). W każdym razie sam tłumaczył na ang. swoje teksty napisane pierwotnie po franc. (i odwrotnie).
I jeszcze uwaga nt. tego fragmentu:
"Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusz, George Berkeley, Henri Bergson, Arthur Schopenhauer; klasyka francuska i włoska, poezja francuska: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Marcel Proust. Był wyznawcą i pomocnikiem Jamesa Joyce'a."
- Powinno być filozofia: KartezjuszA, BerkeleyA, BergsonA itd.
- dodałbym do tej listy jeszcze Giambattistę Vico
- nie wolno zapominać o Dantem - był on chyba najważniejszym źródłem inspiracji dla Beckett
- razi sformułowanie "wyznawca" Joyce'a. Beckett nie należał do żadnej sekty, był sekretarzem Joyce'a.
Aha - duży plus za kalendarium! Trzeba w nim tylko koniecznie dodać datę śmierci Becketta (książka Błońskiego i Kędzierskiego, z której autor korzystał, ukazała się w 1982 r., więc jeszcze za życia pisarza ;)
'Radosne dni'? -- a nie raczej 'Szczęśliwe dni'?

message: * 1906 Samuel Barclay Beckett urodził się w Foxcrock na południowym krańcu Dublina. Jego przodkami byli francuscy hugenoci przybyli do Irlandii w XVII wieku.
* 1911-1919 Po niedługim okresie nauki w Akademii Mrs. Idy Elsner wstępuje do Earlsfort House School, która jest znana ze swych osiągnięć w nauczaniu języka francuskiego.
* 1920-1923 Samuel pobiera naukę w Portora Royal School w Północnej Irlandii. Uzyskuje dobre wyniki w sporcie.
* 1923-1927 W tym okresie uczęszcza do Trinity College w Dublinie. Jako student sztuk wyzwolonych wybrał języki nowożytne. Jego wychowawcą został bardzo dobry znawca Berkeleya, Kartezjusza oraz Bergsona, natomiast nauczycielem języka francuskiego poważny krytyk Racine’a, Ronsarda i Corneille’a. Beckett dużo czasu poświęcil wówczas studiowaniu Dantego.
* 1928 Przez dziewięć miesięcy uczył języka francuskiego w Belfaście. Wyjeżdża do Paryża na trwający dwa lata kontrakt z Ecole Normale Superieure. Poprzez znajomość z lektorem Thomasem Mc Greevym z Trinity dostaje się do kręgu Jamesa Joyce’a, który pracuje wówczas nad „Finnegans Wake”.
* 1929-1930 Publikuje swoje pierwsze utwory: opowiadanie „Assumption” oraz esej o Finnegans Wake. Pomaga Joyce’owi, który dyktuje mu czasami fragmenty swoich utworów, pracuje nad przekładami z poezji francuskiej. Lato spędza wraz z kuzynką Peggy Sinclair w Kassel i nad Bałtykiem. We wrześniu odwiedza Dublin.
* 1931 Ukazuje się pierwsza samodzielna publikacja Becketta, poemat „Whoroscope”. Beckett pomaga przy francuskim przekładzie „Finnegans Wake”. W Dublinie podpisuje trzyletni kontrakt z Trinity College, natomiast w grudniu otrzymuje tytuł Master of Arts. Przed Bożym Narodzeniem przez Paryż jedzie do Kessel.
* 1932 Z Kessel wysyła do Trinity swoją rezygnację. Wyjeżdża do Paryża, gdzie rozpoczyna współpracę z angielskojęzycznymi pismami paryskimi. Tutaj tłumaczy „Statek pijany” Rimbauda oraz pisze swą pierwszą powieść „Dream of Fair to Middling”. Wydawcy dla tej książki szuka, bez powodzenia, w Londynie. Wraca do swojego rodzinnego domu.
* 1933 W maju na gruźlicę umiera Peggy Sinclair, natomiast w czerwcu na atak serca umiera ojciec Becketta. Beckett zrzeka się udziału w rodzinnej firmie i otrzymuje niewielką roczną rentę. Wydawnictwo Chatto i Windus zgadza się opublikować zmodyfikowaną wersję „Dream”. Samuel tymczasem pisze wiersze, coraz częściej choruje. Pod koniec roku na krótko odwiedza Londyn.
* 1934-1935 Mieszka w Londynie, pisze recenzje dla lokalnej prasy. Rozpoczyna prace nad powieścią „Murphy”. Zwiedza muzea i galerie, słucha wykładu Junga oraz studiuje psychiatrię i psychologię. Poddaje się terapii w klinice psychiatrycznej. Czyta Schopenhauera oraz Nietzschego. Wiosną 1934 roku w Londynie ukazuje się More Pricks than Kicks, natomiast wiersze w tomie Echo’s Bones w Paryżu rok później. W grudniu 1935 roku wraca do Dublina.
* 1936 Bez powodzenia szuka pracy. Ukończoną powieść Murphy rozsyła do wydawców. Odrzuciło ją czterdziestu dwóch wydawców. We wrześniu wyjeżdża w podróż po Niemczech. Dociera do Berlina.
* 1937 Podczas podróży odwiedza Hamburg, Hanower, Magdeburg, Halle, Drezno oraz Norymbergę. Wielkanoc spędza w Monachium w tanim hotelu, gdzie chory i przygnębiony postanawia zakończyć podróż. W drodze powrotnej zatrzymuje się w Amsterdamie i Londynie. Ponownie bezskutecznie szuka pracy w Dublinie. Rozpoczyna pracę nad dramatem „Human Wishes”, którego głównym bohaterem jest Samuel Johnson. Po wielu konfliktach, rozterkach z matką i samym sobą postanawia opuścić Irlandię. Przyjeżdża do Paryża, gdzie odnawia przyjaźń z Joyce’em.
* 1938 W styczniu zostaje ugodzony nożem przez nieznanego człowieka. Podczas pobytu w szpitalu odwiedza go przyszła żona Suzanne Dumesnil. Na jesień wprowadza się do małego mieszkania przy rue des Favorites. W Londynie, za wstawiennictwem Herberta Reada, zostaje wydana powieść „Murphy”, pozytywnie oceniona przez Joyce’a. Beckett postanawia przełożyć powieść na język francuski.
* 1939-1941 Wybuch wojny zastaje Becketta w Irlandii. Postanawia natychmiast wrócić do Paryża. Udaje mu się skończyć tłumaczenie „Murphy’ego”. Podczas słynnego exodusu, w czerwcu 1940 roku, opuszcza miasto i ucieka na południe, lecz już w październiku powraca do okupowanego Paryża i pracuje w konspiracji.
* 1942-1944 Podczas obławy udaje mu się uciec do strefy nieokupowanej. W wiosce Roussillon, wraz z Suzanne, spędza dwa i pół roku. W tym czasie pisze ostatnią powieść po angielsku, „Watt”.
* 1945-1946 Wiosną odwiedza w Irlandii rodzinę. Po powrocie do Francji otrzymuje Złoty Krzyż Wojenny, pracuje jako tłumacz w szpitalu polowym Irlandzkiego Czerwonego Krzyża. Wraca do mieszkania w Paryżu i przystępuje tam do napisania swojej pierwszej powieści w języku francuskim: „Mercier et Camier” (Mercier i Camier). W języku francuskim pisze trzy nowele: „La Fin” (Koniec), „Le Calmant” (Narkotyk) i „L’Expulse” (Wygnany) oraz powieść „Premier Amour” (Pierwsza miłość). Swoje czterdzieste urodziny spędza z matką w Dublinie.
* 1947 „Murphy” ukazuje się w języku francuskim, w nakładzie trzech tysięcy egzemplarzy. W ciągu całego roku sprzedano tylko sześć, a do roku 1951 łącznie dziewięćdziesiąt pięć. W tym roku pisze trzyaktową sztukę „Eleutheria”, która jest zapowiedzią „Czekając na Godota”, ale ze znacznie bogatszym światem scenicznym. Suzanne zostaje agentem Becketta. Pisze „Molloya”, który jest pierwszą częścią trylogii francuskiej.
* 1948 Publikuje swoje wiersze w „transition 1948”. Podczas wakacji w Irlandii przepisuje na maszynie drugą część trylogii „Malone meurt” (Malone umiera). Udziela również lekcji języka angielskiego.
* 1949 W styczniu kończy „Czekając na Godota”, współpracuje z UNESCO.
* 1950 W połowie czerwca jedzie do Irlandii, wezwany przez umierającą matkę. Przepisuje na maszynie „Nienazywalne” oraz próbuje tłumaczyć na angielski „Molloya” i „Malone umiera”. W sierpniu umiera matka. Pisze „Teksty na nic”. W listopadzie „Molloya” przyjmuje wydawnictwo Editions de Minuit.
* 1951 „Molloy” ukazuje się w marcu. Powieść spotyka się z dobrymi recenzjami, które przyspieszają wydanie „Malone umiera” – ukazuje się pod koniec roku.
* 1952 Radio francuskie przedstawia fragmenty „Czekając na Godota”. W listopadzie Roger Blin podpisuje z Beckettem umowę na wystawienie Godota. Beckett uczestniczy we wszystkich próbach, i jednocześnie sztuka ukazuje się drukiem.
* 1953 5 stycznia przełomowa data w karierze Becketta, jak również w historii nowoczesnego teatru – w teatrze Babylone odbywa się premiera „Czekając na Godota”. Następna inscenizacja Godota w Paryżu ma miejsce w połowie września, później tournée po Francji, Szwajcarii, Włoszech i Niemczech. Ponieważ Beckett był nieobecny na styczniowej premierze, ogląda Godota w Berlinie, tłumaczy ją również na język angielski. Drukiem ukazują się „Watt” i „Nienazywalne”.
* 1954 W kwietniu jedzie do Irlandii, gdzie brat Frank umiera na raka płuc. Kończy tłumaczenie „Molloya” i zaczyna „Malone umiera”. Latem ukazuje się w Nowym Jorku angielska wersja Godota. Beckett zaczyna pisać sztukę „Fin de parite” (Końcówka).
* 1955 W języku angielskim ukazuję się „Molloy”, we francuskim „Teksty na nic”. W Londynie i Dublinie odbywa się premiera Godota. Beckett nadal pracuje nad „Końcówką”.
* 1956 Premiera „Czekając na Godota” w Nowym Jorku okazuje się sukcesem. Beckett kończy dwuaktową wersję „Końcówki”. „Malone umiera” ukazuje się po angielsku. Beckett pracuje nad „Aktami bez słów” oraz bez powodzenia poszukuje wystawcy dla „Końcówki”.
* 1957 W BBC ma miejsce premiera „Którzy umierają”, natomiast w marcu utwór ukazuje się po francusku. Na język angielski Beckett tłumaczy „Końcówkę”. Polska premiera Godota w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
* 1958 Wakacje Beckett spędza w Jugosławii, odwiedza również Anglię i Szwajcarię. Zostają opublikowane angielskie przekłady „Końcówki” i „Nienazywalnego”, ukazuje się również sztuka „Ostatnia taśma Krappa”. Jej premiera odbywa się październiku w Londynie.
* 1959 Pisze słuchowisko „Popioły” oraz pantomimę „Akt bez słów II”. W języku francuskim ukazują się przekłady „Krappa” i „Popiołów”. Angielska inscenizacja „Popiołów” została laureatką Grand Prix Italia.
* 1960 Bierze udział w próbach do francuskiej premiery „Krappa”, która ma miejsce w marcu. W sierpniu kończy utwór pisany prozą „Jak jest”. Rozpoczyna pisanie sztuki „Radosne dni”. Pod koniec roku, w grudniu, przeprowadza się z rue des Favorites na Montparnasse.
* 1961-1962 Drukiem ukazują się „Wiersze po angielsku”, „Radosne dni” i „Jak jest”. W Bielefels odbywa się premiera opery według „Krappa”. Wielki sukces odnoszą „Radosne dni”, które mają swoją premierę w Schiller Theater w Berlinie. Beckett otrzymuje Międzynarodową Nagrodę Wydawców, pisze „Komedię” i „Cascando”.
* 1963 Tłumaczy „Komedię” na język francuski oraz bierze udział w próbach do światowej prapremiery tej sztuki w Ulm. Po francusku ukazują się „Radosne dni”, które zostają wystawione jesienią. Odbywa się irlandzka premiera tej sztuki.
* 1964 Okres intensywnej pracy w teatrze. W styczniu ma miejsce amerykańska premiera „Komedii”, w lutym francuska inscenizacja „Końcówki”, w marcu londyńska premiera „Komedii” – w próbach do tych przedstawień uczestniczy Beckett. W lipcu odbywa swą jedyną podróż do Ameryki, gdzie bierze udział w realizacji „Filmu”, według własnego scenariusza. Na jesień BBC przedstawia „Cascando”, natomiast w grudniu realizacja pierwszej pełnej wersji Godota w Royal Court. W języku angielskim ukazuje się „Jak jest”
* 1965 Beckett pisze skecz dramatyczny po angielsku „Tam i z powrotem” (Come and Go), sztukę telewizyjną „Słuchaj, Joe” (Ech, Joe) oraz prozę francuską „Wyobraźnia martwa, wyobraźcie sobie” (Imagination morte, imaginez).
* 1966 Pisze po francusku utwory prozą: „Dzyń” (Bing) oraz „Dosyć” (Assez). Zaczyna pisać „Wyludniacza” (Le depeupleur). Podejmuje pierwsze prace reżyserskie: „Słuchaj, Joe” dla telewizji niemieckiej i „Tam i z powrotem” we Francji.
* 1967 Przez drobny wypadek wiosną choruje przez większą część roku. Udaje mu się jednak wydać po francusku zbiór w tomie „Tetes mortes” oraz wiersze „Peomes”, natomiast po angielsku wydaje „Tam i z powrotem” oraz scenariusz „Filmu”. Reżyseruje „Końcówkę” w Berlinie Zachodnim.
* 1968 „Watt” ukazuje się we Francji, a w Anglii tom prozy „No’s Knife”. Beckett sprzeciwia się realizacji scenicznej wersji słuchowiska „Którzy upadają”. Odbywa jedną z ostatnich podróży do Irlandii, gdzie umiera jego ciotka.
* 1969 Choroba zmusza Becketta do wyjazdu na Maderę, natomiast jesienią do Tunezji, gdzie zastaje go wiadomość o otrzymaniu Nagrody Nobla. Nie uczestniczy w ceremonii, aby uniknąć reporterów ukrywa się gdzieś w Portugalii. Reżyseruje niemiecką wersję „Ostatniej taśmy Krappa” oraz publikuje „Bez” (Sans).
* 1970 Wydawnictwo Editions de Minuit publikuje „Wyludniacza”. Ukazują się również, napisane dwadzieścia lat wcześniej, „Mercier i Camier” oraz „Pierwsza miłość”.
* 1971 Po angielsku publikuje „Oddech” oraz „Wyludniacza”. Reżyseruje „Radosne dni” w wersji niemieckiej w Schiller Theater.
* 1972 Kilka tygodni spędza w Maroko. Pisze nową sztukę „Nie ja” (Not I), której amerykańska premiera okazuje się wielkim sukcesem.
* 1973 W Londynie ma miejsce premiera „Nie ja”. Sztuka ukazuje się w języku angielskim.
* 1974 Dla aktora Patricka Magee pisze „Wówczas w tamtym czasie” (That Time). W grudniu rozpoczyna próby do własnej inscenizacji Godota w teatrze Schillera.
* 1975 Dla aktorki Billie Whitelaw pisze „Kroki” (Footfalls). W marcu odbywa się berlińska premiera „Czekając na Godota”, z wieloma zmianami w stosunku do wersji oryginalnej.
* 1976 Dla telewizji pisze: „Trio duchów” (Ghost Trio) oraz”...tylko chmury...” (...but the clouds...). Reżyseruje w Berlinie w wersji niemieckiej „Wówczas” oraz „Kroki”. W maju w Londynie odbywa się festiwal sztuk Becketta z okazji jego siedemdziesiątych urodzin. Ukazuje się pierwszy numer „Journal of Beckett Studies”. Wydaje tom prozy „Pour finir encore”.
* 1977 W telewizji BBC odbywają się pierwsze inscenizacje „Trio duchów” oraz”...tylko chmury...”. Beckett publikuje „Ends and Odds” – zbiór krótkich sztuk i skeczów dla telewizji i radia oraz „Collected Poems in English” – tom, który zawiera wiersze od „Whoroscope” do roku 1974. Reżyseruje „Ostatnią taśmę Krappa” w Berlinie. Ukończył cykl miniatur poetyckich „Mirliton-nades”.
* 1980 Ukazuje się, napisany po angielsku, a następnie przetłumaczony na francuski, najdłuższy w okresie kilkunastu lat utwór prozą „Towarzystwo”. Trwają przygotowania do obchodów siedemdziesiątych piątych urodzin Becketta. Beckett nie chce w nich uczestniczyć. Pracuje nad kilkoma krótkimi utworami.
* 2006 Rok twórczości Becketta
thread_title:  Kalendarium