Dyskusja:Mikołaj Rej

message: Co do pisowni nazwiska: istnieje w polszczyźnie zwyczaj, nawet zasada ortograficzna, że nazwiska osób żyjących przed 1800 r. pisze się według zasad pisowni współczesnej, a nazwiska osób żyjących później - według pisowni ówczesnej. Zdanie potomków danej osoby nie ma tu nic do rzeczy. Po prostu ortografia polska zbytnio została zmieniona od tamtych czasów, a nie ma żadnych wymogów pozaortograficznych, by ją utrzymywać.
Dlatego też np. sławny hetman będzie zapisywany jako Jan ZAMOJSKI, bo tego wymagają zasady ortografii polskiej, a jego XIX-wieczni czy współcześni potomkowie niech się piszą ZAMOYSKI, jeśli wola. Sam Rej pisał się MIKOŁAY REY.
--Harryangel (dyskusja) 19:47, 20 sty 2009 (CET)
thread_title:  Pisownia 

message: "otwarcie wyrażał pogardę dla humanistycznego estetyzmu" co to ma znaczyć? estetyzm to prąd intelektualny, powstały u schyłku XIX wieku. chyba chodziło o estetykę. potrzebne źródło Zgłasza: Gościu 31.11.173.124 (dyskusja) 18:37, 5 paź 2012 (CEST)
thread_title:  z [[Wikipedia:Zgłoś błąd w artykule]] 

message: Przeniosłem, na prośbę Matthiasrexa, stronę pod "Rey", ponieważ Polski Słownik Biograficzny PAN stosuje taką formę zapisu. Jest to poważne naukowe źródło, więc wydaje się to być uzasadnione, ale oczywiście jeżeli osoby lepiej obeznane z tradycją dyscyplinarną mają inne zdanie, zachęcam do dyskusji i korekt. Pundit | mówże 09:02, 8 wrz 2013 (CEST)
replies: text: Bezpośrednio do tego nazwiska odnosi się też nie mniej poważne źródło, Wielki słownik ortograficzny PWN: . Jest to zasada ortograficzna, w dodatku, jak się wydaje, przeważnie przestrzegana, więc nie wiem, dlaczego akurat niestandardowa pisownia z PSB miałaby być rozstrzygająca. --Filemon (dyskusja) 19:50, 9 wrz 2013 (CEST)
Reforma pisowni przeprowadzona przez prof. Brücknera sfalsyfikowała pierwotnie takie nazwiska jak Chopin. Obok ułatwień fonetycznych wprowadziła ogromne dewastacje w historii Polski i w dziedzictwie kultury narodowej. Pisownia i zasady ortografii zmieniają się co kilkanaście lat, a zerwanie ciągłości tradycji zawsze jest szkodą. Nie ma żadnego uzasadnienia, by ambasadorowie: Andrzej Rey (1584-1641) i jego potomek Mikołaj (Nicholas) Rey mieli inne nazwiska. By reformatorzy: Mikołaj Rey (pisarz), Andrzej Rey czy Mieczysław Rey (polityk przełomu XIX/XX w.) czy Tadeusz Rey (1897-1967, pierwowzór deweloperów) byli, nakazem falsyfikatorów - polonistów, rozdzielani w swej rodzinnej tradycji troski o sprawy publiczne. 
Falsyfikacja nazwisk była w XIX i XX wieku na usługach propagandy oczyszczającej polskość ze śladów "obcości", gdy pokrzepiając serca, a potem komunizm, nie chciano pokazywać faktycznych, często niemieckich nazwisk zasłużonych postaci. Tworzono "staroświeckie" formy, jak np. Heweliusz. Przyczyny tej sytuacji szczęśliwie należą do przeszłości. Najwyższy czas, by nieuprawnioną falsyfikację polskich nazwisk ujawniać i naprawiać, szczególnie pilnie w tych sytuacjach, gdzie zrywa ona ciągłość tradycji i historii. Tak jak ponad pół wieku temu przywrócono historyczną pisownię nazwiska Chopin. Upraszczanie pisowni, szczególnie nazwisk i nazw geograficznych, traci dziś rację bytu. Dzisiejsza młodzież ma mnóstwo kontaktów z nazwami i nazwiskami z całego świata i dobrze sobie z nimi radzi.
Jan Rey (dyskusja) 21:58, 9 wrz 2013 (CEST)
replies: text: :Słuszne czy nie — reguły ortograficzne są regułami i Wikipedia powinna je przestrzegać. Instytucją, która może zmienić tę zasadę, jest Rada Języka Polskiego; póki tego nie zrobi, forsowanie nieortograficznej pisowni uważam za nieuprawnione. Inaczej zaraz zjawią się tu inni rewizjoniści ortograficzni i zaczną np. przekonywać (nie bez racji), że zamiast pasożyt powinno się pisać pasorzyt. To ta druga pisownia jest uzasadniona historycznie, a jednak nie zmieniamy jej, bo obecne reguły ortografii są takie, a nie inne. --Filemon (dyskusja) 21:53, 10 wrz 2013 (CEST)
* Za to w nie mniej poważnych źródłach - np. podręczniku akademickim Renesans J. Ziomka (PWN), serii Biblioteki Narodowej czy Encyklopedii PWN () - widnieje zapis Rej. Nie ma znaczenia, czy jest to zapis poprawny czy nie, ponieważ to właśnie forma Rej jest w powszechnym użyciu i dlatego ta transkrypcja jest (obecnie) prawidłowa. Również ulice w wielu miastach noszą miano "Mikołaja Reja" a nie "Reya". — Awersowy <talk> 11:25, 13 sty 2014 (CET)

text: * Awersowy nie ma racji. Rey to Rey. Nazwy ulic nie mają tu nic do rzeczy: w Bydgoszczy mieszkałem na ulicy Marii Skłodowskiej-Curie, choć na tabliczce, obok której codziennie przechodziłem widniało "Maria Curie-Skłodowska". Ja nazywam się Jahr. Czy to znaczy, że gdy wejdzie jakaś reforma, która usunie z pisowni nazwisk głoski bezdżwięczne, to będę się nazywać Jar? Na pewno nie. Ale do rzeczy. Zapewne obie formy są poprawne (co potwierdza reforma), ale oddanie szacunku zasłużonemu Polakowi i używanie pisowni oryginalnej (w tym przypadku) podniosłoby wartość projektu. Tym bardziej, że jest sporo poważanych publikacji, gdzie używa się formy Rey. Przemek Jahr @ 09:27, 14 sty 2014 (CET)

text: ** Ulice to tylko jeden z przykładów. Najistotniejsza i rozstrzygająca jest IMO zasada ortograficzna, w której Reja podaje się wprost jako przykład, cyt.: "Nazwiska osób, które pojawiły się w dziejach Polski przed rokiem 1800, piszemy zgodnie z dzisiejszą ortografią, a więc: Mikołaj Rej, Jan Zamojski" . Wikipedia nie może poprawiać rzeczywistości, nawet jeśli ta, w naszym mniemaniu, jest błędna. — Awersowy <talk> 09:33, 14 sty 2014 (CET)

text: *** Czyżby? Jan Zamoyski (tak jest IMO odealnie: Jan Sariusz Zamoyski (Jan Zamojski)). Przemek Jahr @ 09:38, 14 sty 2014 (CET)

text: **** I kolejny przykład: Tadeusz Reytan. Przemek Jahr @ 09:42, 14 sty 2014 (CET)

text: ***** No to hasła są pod błędnymi nazwami :) — Awersowy <talk> 09:50, 14 sty 2014 (CET)

text: ****** No i...? Czy opiekun projektu nie powinien podjąć w związku z tym konkretnych działań, zmierzających do usunięcia błędów? Przemek Jahr @ 13:13, 17 sty 2014 (CET)
replies: text: : Orzeczenia PWN-jednego z tysięcy prywatnych wydawnictw nie są wiążące, nie wypowiedziała się na ten temat Rada Języka Polskiego, a Polski Słownik Biograficzny wydawany jest przez Polską Akademię Nauk, więc nazwy haseł recenzowanych i zatwierdzanych przez PAN stanowią na razie ostatnie słowo w tej sprawie. Mathiasrex (dyskusja) 10:37, 14 sty 2014 (CET)
replies: text: :: Nie, nie wydaje mi się, aby mieli oni "ostatnie słowo" w polskiej humanistyce. Zaskakuje mnie tego typu autorytatywna ocena źródła. Ciekawi mnie za to ta presja, aby z Reja nagle zrobić Reya, ponieważ jacyś żyjący potomkowie tego twórcy sobie tego życzą (bo oni noszą nazwisko Rey i stąd nie wszyscy ich kojarzą z renesansowym pisarzem?). Nawet tak doświadczeni wikipedyści się tej presji poddają, co mnie smuci, bo źle to świadczy o znajomości np. WP:WER i WP:OR. Nota bene ciekawe, że żądacie Mikołaja Reja, ale nie Mikołaya Reya (tak również zapisywano jego imię i nazwisko ). Może będziemy konsekwentni? Nota bene w haśle czytamy "na początku XX wieku wprowadzono pisownię "Rej", a tymczasem wydanie Żywotów z 1828 roku wygląda tak: . Zob. też . — Awersowy <talk> 10:59, 14 sty 2014 (CET)
Typowa dla naszej Wikipedii młócka - dyskusja bez końca. Człowiek urodził się jako Rey. Nie mam więcej pytań. Przemek Jahr @ 11:07, 14 sty 2014 (CET)

text: Chodzi tylko o nazwę hasła, napisanego przez całą redakcję Komitetu Polskiego Słownika Biograficznego w 1988 roku. Tak więc wszyscy członkowie PAN, będący jednocześnie autorami tego hasła opowiedzieli się za pisownią Mikołaj Rey. Od tego czasu o ile wiem żadna instytucja państwowa  nie dała oficjalnej wykładni pisowni (PWN od 1991 roku jest już tylko wydawnictwem prywatnym i jego orzecznictwo nie ma mocy wiążącej). Mathiasrex (dyskusja) 11:13, 14 sty 2014 (CET)
replies: text: :Prywatność nie ma wpływu na siłę orzecznictwa - to słaby argument, czemu struktura własnościowa miałaby mieć znaczenie? Kluczowe jest natomiast, jak decydują naukowcy. Jeżeli PSB jest w tej dziedzinie kluczowy, to argument Awersowego o potocznym użyciu jest błędny, bo obowiązuje zasada WER i hierarchii źródeł. Inaczej mówiąc, jeżeli astronomowie decydują, że Pluton nie jest planetą, to nie ma znaczenia, co uważają szerokie rzesze. Pundit | mówże 13:37, 14 sty 2014 (CET)
replies: text: :: Nigdzie nie pisałem o potocznym użyciu! Wręcz przeciwnie, przywoływałem co następuje: 1) Encyklopedię powszechną PWN, 2) zasadę ortograficzną, która jako przykład wprost wymienia Reja, 3) Publikacje naukowe z dziedziny literaturoznawstwa, np. monografię Renesans Jerzego Ziomka czy serię Biblioteki Narodowej, w której publikowano dzieła Reja wraz z naukowym komentarzem, 4) dawne wydawnictwa, które już w pierwszej połowie XIX wieku zapisywały nazwisko Reja przez J, 5) wskazywałem, że skoro nazwisko chcemy zapisać jako Rey, to i imię powinniśmy w formie Mikołay, na co podałem źródło z XIX wieku. — Awersowy <talk> 22:51, 14 sty 2014 (CET)
replies: text: :::Nazwy ulic to właśnie potoczne użycie, jak sobie radni przegłosowali. ja sam w tej sprawie nie mam zdania, ale uważam, że powoływać się należy jedynie na autorytet nauki. Pundit | mówże 13:27, 15 sty 2014 (CET)
thread_title: Rej czy Rey