Dyskusja:Przedawnienie (prawo karne)

message: O ile wiem, niedawno zostały zmienione reguły przedawnienia dotyczące przestępstw seksualnych, których ofiarami są osoby nieletnie. Warto odpowiednio uzupełnić artykuł. --D.M. from Ukraine (dyskusja) 21:26, 28 wrz 2014 (CEST)

message: Autor: Waldemar Superson
Przedawnianie karalności po 10 latach. W praktyce ugruntowane jest błędne przekonanie o przedłużaniu terminów przedawnień karalności.
Wynika to z pozostania, w obiegu prawniczym, interpretacji tekstu art. 102 Kk, w wersji sprzed zmiany z 2005r., oraz naukowych komplikacji spraw prostych. Lex specialis art.101Kk jest art.102Kk, który określa po jakim czasie ustaje karalność, gdy w w/w okresach wszczęto postępowanie przeciwko osobie tj. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów. I, tak:
Językowa interpretacja jest jednoznaczna semantycznie i syntaktycznie (znaczeniowo i składniowo): przedłużenie okresu przedawnienia ponad okresy z art.101Kk, następuje jedynie:  o 5 lat w przypadkach innych niż w §1 pkt 1-3 artykułu 101Kk. W pozostałych przypadkach (czyli tych z art.101§1 pkt 1-3)  przedawnienie karalności wobec konkretnej osoby następuje w 10 lat po wydaniu postanowienia o  przedstawieniu zarzutów tej osobie i nie ma tu mowy o przedłużaniu.
Język „prawniczy” zaczyna się dopiero gdy polski jest niejasny. 
A, tutaj właśnie znaczenie tekstu jest jasne i jednoznaczne: „pauza(myślnik) jest użyta w miejsce domyślnego członu zdania” – patrz S.Jodłowski i W.Taszycki, „Zasady Pisowni Polskiej i interpunkcji …” Wydanie siedemnaste, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1972r., str. 198.
Mamy więc w tym art. 102 Kk dwa zdania:
* pierwsze: „Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w § 1 pkt 1-3 ustaje z upływem 10 lat, ….”
* drugie: „….w pozostałych wypadkach - jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa - ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.”
Rzadko się zdarza tak precyzyjny, klarowny zapis ustawowy – tu jest on faktem. Nie ma potrzeby, ewentualnie, doszukiwać się innej wykładni, ponieważ „interpretation cesant in claris” (łac. wykładnia kończy się wtedy, gdy osiągamy jasność) – rzymska paremia w myśl której jasne przepisy prawa nie wymagają interpretacji.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r., K 25/99, OTK 2000, Nr 5, poz. 141. . s. 35 Cytat: „W państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas – zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda – nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej …. Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych.” 
Gdyby ustawodawca chciał przedłużać terminy przedawnień ustanowione w art.101 Kk to zrobiłby to wprost w tym artykule (tak zresztą zrobił np. zamieniając 20 lat na 30) – czyli to nie przedłużanie tych okresów przyświecało ustawodawcy. Odpowiedź popiera (druga w kolejności stosowania) wykładnia logiczna: jednoznacznie widać dlaczego racjonalny ustawodawca tak a nie inaczej ustalił treść art.102Kk – zapewnił tym czas na procedowanie w sytuacjach gdyby wykrycie ewentualnego sprawcy nastąpiło pod koniec któregokolwiek okresu z art.101Kk. 
Przez wspomożenie wykładni gramatycznej w/w wykładnią logiczną definitywnie i bezdyskusyjnie uzyskujemy jasność wykładni czyli: interpretation cesant in claris: od momentu wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów (z objętych art. 101§1 pkt 1-3Kk) konkretnej osobie, jest tylko (lub „aż”) 10 lat na jej osądzenie.
Ma to silne uzasadnienie aksjologiczne w Konstytucji – art. 42 ust.3 oraz art.45 ust.1; a tego jeszcze TK nie badał, gdyż dotychczas rozpatrywał zgodność z Konstytucją jedynie co do jej art.42 ust.1 i ust.2.
Pomimo w/w jednoznaczności interpretacji i wyroku TK z dnia 28 czerwca 2000r. można by toczyć spory ze zwolennikami stanowisko (omnia sunt interpretanda - łac. wszystko podlega interpretacji) - zwolennicy koncepcji derywacyjnej twierdzą, że każde odczytanie przepisów prawa nieuchronnie pociąga za sobą jednoczesną ich interpretację, nawet pozornie proste przepisy wymagają bowiem dokonywania pewnych założeń i przyjmowania pewnych definicji oraz konkretnego rozumienia słów i kontekstów – ale czy wolno wykładnią poprawiać ustawodawcę? Nie wolno -  jak też zakazana jest wykładnia rozszerzająca na niekorzyść sprawcy (nullum crimen sine lege stricta).
Silne uzasadnienie aksjologiczne odwołujące się do wartości konstytucyjnych mogłoby stanowić podstawę ewentualnej polemiki gdyby nie to, że wykładnia językowa i logiczna daje jednoznaczną odpowiedź; a z w/w zdaniem TK wypada liczyć się – i to  szczególnie w dziedzinie prawa dysponującego ludzką wolnością.
Źródłem prawa (powszechnie obowiązującego) nie są teorie naukowe ani wyroki sądów, dlatego doktrynalne: „przedawnienie ścigania i przedawnienie wyrokowania” nie ma mocy prawnej więc w praktyce ugruntowane jest błędne, rozszerzające, sprzeczne z ustawą przekonanie o przedłużaniu w/w terminów przedawnień karalności.
Lublin, dn. 7 grudnia 2014 r.	Waldemar Superson  email: superwaldi@vp.pl
thread_title:  Błąd merytoryczny w treści artykułu Wikipedii.