Dyskusja:Termometr Galileusza

message: (a konkretnie stąd: wątpliwości, przez: Tescobara)
*Zaglądaliście może do polskich źródeł? Termoskop nie jest przyrządem do pomiaru temperatury, tylko do wykrywania różnic temperatur albo stwierdzania, że określona temperatura została osiągnięta . Przykładem tego drugiego zastosowania są stożki Segera (termoskopy ceramiczne) stosowane w przemyśle ceramicznym i hutnictwie, po osiągnięciu żądanej temperatury ulegają odkształceniu (to na podstawie leksykonu naukowo-technicznego). Nie można więc chyba pisać, że „ze względu na brak wystarczającej dokładności – nie są wykorzystywane do pomiaru temperatury”. Nigdy nie były, dopiero po wyskalowaniu uzyskały cechy termometru. Ten termoskop ze zdjęcia, to rzeczywiście jakaś zabawka, której budowa i działanie opiera się na właściwościach cieczy, ale w ogóle nie przypomina nawet tego Galileuszowego, który opierał się na rozszerzalności cieplnej powietrza; przedstawienie go w haśle z opisem budowy sugeruje, że tak wygląda przyrząd o nazwie termoskop. W zastosowaniach nawet sugeruje się, że to jest termoskop Galileusza. W Polsce są w sprzedaży termoskopy (chyba do zastosowań edukacyjnych), które wyglądają jak termometry bez skali. Mają tylko na rurce przesuwne krążki do zaznaczania poziomu cieczy wewnątrz kapilary. np.:. Opisywanie niedoskonałości tej zabawki, jej ciężaru i innych wad oraz możliwości kalibracji, co jednak może zwiększyć koszty, jest trochę śmieszne, zważywszy na dostępność dokładnych, małych, lekkich termometrów. Mam wątpliwości, czy temat został właściwie przedstawiony. Łeba «+» 00:20, 28 sty 2009 (CET)
**Co do definicji (mierzenie temperatury a wykrywanie różnic) to też miałam spore wątpliwości, jednak jako umysł zupełnie nietechniczny nie jestem w stanie tego zweryfikować. Trzeba by poprosić jakiegoś fachowca o konsultację. Jotempe ostatnio rzadko się pojawia. Poprosiłam StoKa. Ludmiła Pilecka ⇒ dyskusja 01:31, 28 sty 2009 (CET)
----
Hej. Właściwie główny problem z tym artykułem to taki, że się nazywa termoskop - najlepsza byłaby nazwa "termometr Galileusza", mimo, iż jego niewyskalowany pierwowzór w istocie był termoskopem. Zaraz to zmienię. (zmieniłem) 
To, co jest na zdjęciu, to jak najbardziej termometr Galileusza. Nawet, jeśli to nie on go wynalazł. I nawet jeśli wygląda jak zabawka, to jest i tak lepszy niż pierwszy termoskop zbudowany przez samego Galileusza, który był wrażliwy na ciśnienie powietrza. Opisywanie niedoskonałości tej zabawki nie jest śmieszne - po pierwsze, chodzi nie tylko o teraźniejszość, po drugie, właśnie przez te opisywane niedoskonałości lepiej jest używać innych termometrów (dlatego warto je opisać). Poza tym, porównanie tego czegoś z "małym, lekkim, dokładnym termometrem" tylko z pozoru wygląda jak porównanie furmanki z odrzutowcem. Po pierwsze, dokładne termometry (służące do wzorcowania innych, tych małych i lekkich) wcale nie muszą być małe i lekkie - mogą być wielkie, nieporęczne, a często mogą być mniej precyzyjne od tego, co się nimi kalibruje (choć brzmi to paradoksalnie). Termometr wzorcowy ma bowiem mierzyć temperaturę bezwzględną. Te małe, lekkie, precyzyjne - często potrafią mierzyć z rozdzielczością nawet 0.0001 stopnia, a jednak rozdzielczości nie należy mylić z dokładnością bezwzględną, która może być znacznie mniejsza (np. 0.2 stopnia). Przeznaczeniem termometrów (tych precyzyjnych i ze skalą) jest często nie tylko pomiar samej temperatury, ale właśnie dokładny pomiar małych różnic temperatur (np. w wielu zastosowaniach chemicznych, prawie całej kalorymetrii etc). Do pomiarów temperatury bezwzględnej rozpatrywanie takich siermiężnych konstrukcji jak np. temometry gazowe wcale nie jest nonsensem. Tyle z grubsza, a teraz spróbuję zmienić tytuł hasła na właściwszy. 
P.S. A co do konsultacji z fachowcami - faktycznie, pomoc Stoka może być nieoceniona, jako dydaktyk jest też z pewnością "bliżej podstaw". Jotempe nie znam. Sam też, o ile pamiętam, jestem fizykiem. Mam stopień dr. nauk chemicznych i choć na co dzień pracuję w inst. chemii fizycznej PAN, to jednak z dydaktyką jestem na bakier, często też łapię się na tym, że nie wiem jak co się po polsku prawidłowo nazywa. Tescobar/dyskusja 02:27, 28 sty 2009 (CET)
Nie przesadzajcie co do mojej wiedzy, jam tylko skromny nauczyciel.  Postaram się nie rozpisywać. Niemal w całości zgadzam się z tym co napisał Tescobar.
# Treść artykułu w obecnej postaci - jest poprawna, choć jakichś drobiazgów mogłem nie zauważyć. A najważniejsze opisuje, że przyrząd wskazujący temperaturę skonstruowany przez Galileusza miał inną konstrukcję.
# Nazwa - encyklopedia opisuje funkcjonujące w języku słowa, a ten przyrząd jest nazywany termometrem Galileusza, choć jak to z nazwami bywa, nie można rozumieć ich dosłownie. W tym przypadku, ani to termometr, ani Galileusza. Ale taka nazwa funkcjonuje i dlatego najlepszą nazwą artykułu jest termometr Galileusza.
# Z fizycznego punktu widzenia, tak jak pisze Łeba, jest to termoskop, bo nie umożliwia mierzenie a wskazuje uzyskanie kilku temperatur. 
# Przyrząd jest wykorzystywany głównie jako ozdoba pomieszczeń, i to wypadałoby dopisać we wstępie.
# W dydaktyce fizyki używa się termoskopy, najczęściej gazowe. Stosuje się je by łatwo zademonstrować zasadę działania termometru lub rozszerzalność cieplną gazów i jej zależność od temperatury.
StoK (dyskusja) 09:14, 28 sty 2009 (CET)
* Z tego co udało mi się wygrzebać w internecie, to pierwszy przyrząd Galileusza do pomiaru temperatury (czy też: oszacowania różnicy temperatur) opracowany został przez Galileusza pod koniec XVI wieku (1593?); nazwany został termoskopem i działał na zasadzie zmian rozszerzalności gazu zamkniętego w rurce do której zassany był słupek wody Przyrząd ten przedstawiony jest i opisany m.in. tutaj, a w innej wersji tutaj. Był rozwinięciem przyrządu wymyślonego przez starożytnych Greków. Inny przyrząd, ten opisany w niniejszym artykule, powstał kilka lub kilkanaście lat później i w polskich opracowaniach także bywa nazywany termoskopem. Trzeci termoskop to przyrząd wymyślony przez Rumforda pod koniec XVIII lub w XIX wieku, wzmiankowany m.in. u Orgelbranda (tom XIV, str. 469 [485])
*:: U tegoż Orgelbranda w tym samym tomie kilka stron wcześniej czytamy o termometrze:
*:::: O Galileuszu u Orgelbranda tylko napomknięto
*:::::: (podkreślenie moje)Z kolei o przyrządzie Rumforda można przeczytać we francuskiej Wikipedii.Tenże termoskop Lesliego opisany i pokazany jest tutaj.Podsumowując: jest poważny bałagan w nazewnictwie powodowany po pierwsze tym, że różni badacze w różnym czasie tą samą nazwą ("termoskop") określali różne przyrządy związane z pomiarami ALBO temperatury ALBO różnic temperatur; do tego dokłada się fakt, że np. Galileusz opracował co najmniej dwa różne urządzenia i do obu stosowana bywa ta sama nazwa.Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze "termoskop" stosowany w hutnictwie i w przemyśle ceramicznym.Jak wyjść z tego impasu nie mam pomysłu. Julo (dyskusja) 12:23, 28 sty 2009 (CET)
replies: text: :Nic się nie przejmuj, Julo. Nie ma żadnego impasu. Brak ścisłego nazewnictwa nie stanowi problemu, o wielu rzeczach decyduje tzw. uzus. Termometr Galileusza to nazwa będąca w powszechnym użyciu a termoskop - w tym kotekscie, zdecydowanie rzadsza, chociaż logicznie rzecz biorąc powinno się to coś nazywać właśnie termoskopem. Naszym priorytetem nie jest jednak prowadząca do OR żelazna logika, tylko opisywanie w encyklopedyczny sposób istniejącej (zastanej) rzeczywistości. O samym termoskopie, z punktu widzenia bardziej słownikowego postaram się napisać osobny krótki artykuł (z przykładami różnych używanych termoskopów). Chyba, że ktoś mnie ubiegnie, to może ograniczę się do dodania trzech groszy :-) Tescobar/dyskusja 13:08, 28 sty 2009 (CET)
thread_title: Dyskusja przeniesiona z dyskusji szablonu "Czy wiesz"

message: czemu w czywieszu pokazana jest grafika z anglojęzycznej wersji hasła? D kuba dyskusja 11:52, 31 sty 2009 (CET)
*A czemu miałaby nie być?Wszystkie zdjęcia są z "obcojęzycznych" źródeł.Do maleńkiej rubryczki "czywiesz" wysoka i wąska fotografia z hasła jest za długa. Julo (dyskusja) 12:13, 31 sty 2009 (CET)
thread_title:  grafika