Dyskusja:Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

message: Bitwy pod Tomaszowem - 17-20 IX 1939 i 22-27 IX 1939
Autor: Krzysztof "Stilgar" Tulidowicz
1. Pierwsza bitwa pod Tomaszowem
Druga wojna światowa rozpoczęła się nad ranem pierwszego września 1939.atakiem wojsk hitlerowskich na Polskę. Doskonale uzbrojone armie niemieckie w ciągu zaledwie kilku dni przełamały naszą obronę i wdarły się w głąb Polski i już trzynastego września opanowały Tomaszów Lubelski.
Ale był to dopiero początek wojny. Wkrótce w rejon Tomaszowa i Biłgoraja zaczęły napływać wycofujące się z linii frontu różnego rodzaju rozbite jednostki wojska polskiego. Niewielkie resztki Armii "Kraków" z generał Antonim Szylingiem wkroczyły na Lubelszczyznę i zostały wcielone do Armii "Lublin" dowodzonej przez generał Ludwika Piskora. W skład nowego zgrupowania weszły 6-ta DP,23-cia DP, 55-ta DP i część 21-szej DP (dywizji piechoty) oraz Krakowska Brygada Kawalerii i Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa płk Stefana Roweckiego. generał Ludwik Piskor dowodzący tym ugrupowaniem otrzymał od Naczelnego Wodza rozkaz przełamania się przez Tomaszów w kierunku na Bełżec, Rawę Ruską, Lwów a stąd do granicy z Rumunią. Wykonanie tego zadania buło niezmiernie trudne. W pierwszym rzędzie należało skoncentrować wszystkie oddziały rozproszone w lasach i wsiach w północno-zachodnie części powiatu Tomaszowskiego.
Każda grupa wojskowa przy próbie połączenia się z inną musiała na drodze swojego przemarszu staczać ciężkie boje z Niemcami. Do takich walk doszło między innymi pod Krasnobrodem, Majdanem Wielkim, Ulowem, Szarowolą, Zielonem, Pasiekami, Łosinem, Rogóźnem, po których pole bitewne przedstawiały przerażający widok. Wszędzie pełno poległych żołnierzy i porozrzucanego sprzętu wojskowego i broni. Wszystkie próby wyrwania się z okrążenia prowadzone w dniach od 17 do 20 września, nazwane przez historyków pierwszą bitwą pod Tomaszowem zakończyły się klęską i zmusiły dowódcę armii Lublin do podpisania aktu kapitulacji. Do niemieckiej niewoli dostało się około 20 tys. żołnierzy w tym również generał L. Piskor
2. Druga bitwa pod Tomaszowem
Jeszcze nie ucichły strzały pierwszych walk pod Tomaszowem, a już na tereny naszego powiatu wkroczyły wojska Frontu Północnego utworzonego z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego. Dowódcą tej formacji został generał Stefan Dąb-Biernacki.
Podobnie jak Armia "Lublin", także wojska Frontu Północnego otrzymały rozkaz wymarszu na południe w kierunku granicy Rumuńskiej. Po dotarciu do Chełma sztab otrzymał informację o wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej. W związku z tym plany uległy zmianie i generał Stefan Dąb-Biernacki postanowił zmienić trzasę przemarszu na Hrubieszów, a następnie Tomaszów. 21 września oddziały polskie wkroczyły do północno-wschodniego rejonu powiatu tomaszowskiego. Po licznych walkach zdobyto Tyszowce, Komarów, Łaszczów, Rachanie i Wożuczyn gdzie został ulokowany sztab generała Dąb-Biernackiego. Pomimo chwilowych sukcesów nie zdołano utrzymać zdobytych pozycji. Natarcie na wieś Antoniówkę wyparło na krótko Niemców, ale atak załamał się pod ogniem artylerii i karabinów maszynowych, a oddziały polskie poniosły ciężkie straty.
Nie powiodły się również plany opanowania Tomaszowa przez 13 brygadę piechoty płk Szalewicza. Największy sukces w walkach odniosła Nowogrodzka Brygada Kawalerii, która 22 września uderzyła na Krasnobród. Po walce rozbito niemiecką obronę i wzięto do niewoli 100 jeńców a także uwolniono 40 polskich żołnierzy przetrzymywanych w Kościele. Po tym zwycięstwie generał Władysław Anders, wraz z brygadą opuścił zdobyte miasto i dotarł do Majdanu Sopockiego skąd po krótkim odpoczynku udali się w kierunku Lwowa.
Niestety innym oddziałom nie dopisywałoszczęście i dywizje generałów Kowalskeigo i Wołkowickiego zostały rozbite i rozproszone. Beznadziejna sytuacja wojskowa zmusiła generała Dęba-Biernackiego do podjęcia decyzji o kapitulacji, do przeprowadzenia której upoważnił generała Przedrzymirskiego. W nocy 23 września rozwiązał sztab i opuścił miejsce postoju.
Pomimo tego pozostałe oddiały polskie przeszły w okolice Krasnobrodu gdzie stoczono jeszcze jedną bitwę, która nie przyniosła wymiernego sukcesu. Wobec całkowitej utraty zdolności bojowej swoich podwładnych generał Przedrzymirski podpisał 26 września akt kapitulacji a 500 oficerów i 6 tysięcy żołnierzy czekała niemiecka niewola. W taki tragiczny sposób zakończyła się druga bitwa pod Tomaszowem. Zły los sprawił, że ostatni akord tej wojny zakończył się w miejscu z którego 17 września generał Piskor wyruszył do pierwszej bitwy Tomaszowskiej.
Za:
thread_title: 2 bitwy

message: w mojej ksiazce od historii pisze ,ze wojna pod tomaszowem lubelskim była w czasie 18-23 wrzesienZgłoszone: 10:14, 21 maja 2006 (CEST)
replies: text: Co to za książka? Polimerek 09:51, 24 maja 2006 (CEST)
thread_title:  Ze zgłoś błąd 

message: W istocie w czasie kampanii wrześniowej miały miejsce dwie bitwy pod Tomaszowem Lubelskim. O pierwszej mówi WIKIPEDIA. 
23 września 1939 roku na północny wschód od tego miasta do drugiej bitwy wyruszyło zgrupowanie Frontu Północnego (tzw. Grupy Armii), dowodzone przez gen. Dęba Biernackiego. Celem natarcia było wywalczenie drogi do granicy z Węgrami. Niestety, bez powodzenia. Jedyny oddział, który przerwał się przez pierścień okrążenia była to Nowogródzka BK gen. Andersa. Reszta została rozbita i wzięta do niewoli (w tym także przez Rosjan, uderzających od wschodu). Ilość wojsk biorących udział w walce była wyższa tylko podczas bitwy nad Bzurą. Proponuję poszukać więcej danych w pozycjach Ludwika Głowackiego (Kampania wrześniowa na Lubelszyźnie w 1939 roku). 
Pozdrawiam
thread_title:  Dwie bitwy pod Tomaszowem Lubelskim 

message: Autorem tego artykułu cytowanego w całości na górze w tej dyskusji i podawanego w linku jestem ja. I naprawdę byłoby mi miło, gdyby się ktoś chociaż zapytał czy może to wykorzystać... Od razu odpowiem: może, ale pod warunkiem, że będzie podane przy tym moje imię i nazwisko...--Stilgar the Fremen
thread_title:  Artykuł 

message: Postanowiłem wykorzystać mój artykuł (sam go napisałem, mam do niego prawa autorskie, więc proszę się nie czepiać, że go znaleźliście gdzieś w necie i że to jest skopiowane. swego czasu wrzuciłem go na różne strony)
Przede wszystkim opisałem obie bitwy - poprzednia wersja artykułu w mylny sposób łączyła obie bitwy w jedną całość, chociaż naprawdę każda z nich była zupełnie niezależna, walczyły inne armie, inni dowódcy.
Oryginalny artykuł został napisany po rozmowach z osobami które w bitwach uczestniczyły, bądź były świadkami (mieszkańcy Tomaszowa Lubelskiego), więc informacje w nim zawarte są prawdziwe na tyle, na ile moi rozmówcy mieli dobrą pamięć. 
--Stilgar the Fremen 13:18, 12 wrz 2007 (CEST)
thread_title:  Całkowicie przebudowałem artykuł 

message: Ja osobiście nie znam ŻADNEGO opracowania w którym takowe straty byłyby podane. Rad byłbym poznać źródła tak dokładnego oszacowania strat wojsk polskich i niemieckich w obu bitwach tomaszowskich.
thread_title:  Skąd autor artykułu wziął tak dokłądne straty obu stron??