Dyskusja:Mariusz Ratajczak

message: Witam,
Piszę w sprawie artykułu na temat bardzo małych komórek o fenotypie zarodkowych komórek macierzystych (ang. very small embryonic-like cells, VSELs). W zagadnieniu "Mariusz Ratajczak" znajduje się sekcja dotycząca tej dziedziny.
Kontaktowałem się z użytkownikiem Olaf Matyja, który jest pierwotnym autorem i otrzymałem podstawowe informacje na temat redagowania tekstu. Próbowałem także zwrócić się do administratora o nicku Masur (dokonał recenzji opracowania Olafa), lecz nie otrzymałem wiadomości zwrotnej.
Z tego powodu chciałbym przedstawić draft na forum z prośbą o ocenę merytoryczną, techniczną, a także sprawdzenie zgodności z regulacjami Wikipedii.
Dostępna jest nowa publikacja zespołu prof. Ratajczaka, gdzie autorzy odnoszą się do ostatnich doniesień naukowych 'przeciw' (Szade et al., Miyanishi et al., Danova-Alt et al.), a także dokonują przeglądu literatury. Badacze od prof. Ratajczaka odpowiada również na dyskusję medialną: 
http://www.nature.com/leu/journal/vaop/ncurrent/pdf/leu2013255a.pdf
Chciałbym zapytać, jak do tego podejść. Sprawdziłem protokoły tych prac i prac, które popierają wyniki. Wygląda, że to, co pisze Ratajczak to prawda. Chciałbym prosić o weryfikację.
Czytając publikacje  'przeciw' - przeciwnicy hipotezy zastosowali inny protokół izolacji, a wyniki odnoszą do prac bazujących na zupełnie odmiennej metodologii (stosowanej przez zespoły, którym udało się wyizolować komórki).
W jaki sposób najlepiej zaznaczyć to w opracowaniu Wikipedii? Nie chciałbym popełnić 'błędu oceny'. Nie wiem, czy jako autorowi tekstu wypada mi wpisanie konkluzji na podstawie obecnego stanu wiedzy, czy należy to pozostawić bez komentarza.

message: Proszę zwrócić uwagę, że w ostatecznej formie, która pojawiła się na stronie https://pl.wikipedia.org/wiki/Mariusz_Ratajczak zawarta jest informacja o badaniach 'kontra'. Przed dodaniem finalnej wersji tekstu kwestię wyników przeciwstawnych dyskutowałem również z użytkownikami na IRC. Wyjaśniono mi, że tekst musi zawierać informacje o badaniach 'przeciw'. Status 'wersja oczekuje przejrzenia' posiada również dopisane zdanie: Obecnie toczy się aktywna debata naukowa, która implikuje konieczność dalszych badań w tym zakresie w celu wyjaśnienia wątpliwości. W celu uporządkowania dodaję do tego draftu fragment, który jest w finalnej wersji. Zaznaczyłem go  bold w tekście. Czawo (dyskusja) 11:06, 17 paź 2013 (CEST)
W 2006 roku zespół prof. Ratajczaka ogłosił odkrycie w szpiku kostnym myszyKucia, M., R. Reca, F.R. Campbell, E. Zuba-Surma, M. Majka, J. Ratajczak and M.Z. Ratajczak (2006), "[A population of very small embryonic-like (VSEL) CXCR4(+)SSEA-1(+)Oct-4+ stem cells identified in adult bone marrow]". Leukemia,  20 (5): 857-69, a rok później we krwi pępowinowej człowiekaKucia, M., M. Halasa, M. Wysoczynski, M. Baskiewicz-Masiuk, S. Moldenhawer, E. Zuba-Surma, R. Czajka, W. Wojakowski, B. Machalinski and M.Z. Ratajczak (2007), "[Morphological and molecular characterization of novel population of CXCR4+ SSEA-4+ Oct-4+ very small embryonic-like cells purified from human cord blood: preliminary report]". Leukemia,  21 (2): 297-303. komórek o cechach embrionalnych komórek macierzystych (ang. very small embryonic-like stem cell, VSEL). Kolejne badania wykazały również obecność komórek VSEL w płucach, nerkach, mózgu, trzustce i mięśniach dorosłej myszyZuba-Surma, E.K., M. Kucia, W. Wu, I. Klich, J.W. Lillard, Jr., J. Ratajczak and M.Z. Ratajczak (2008), "[Very small embryonic-like stem cells are present in adult murine organs: ImageStream-based morphological analysis and distribution studies]". Cytometry A,  12 (27): 20667. Komórki takie wyizolowano pokazując ich unikalną morfologię oraz ekspresję genów typową dla wczesnych komórek epiblastu i migrujących wczesnych komórek zarodkowych. Obecność tych komórek w tkankach dorosłych myszy i człowieka w chwili obecnej została potwierdzona przez szereg innych niezależnych zespołówTaichman, R.S., Z. Wang, Y. Shiozawa, Y. Jung, J. Song, A. Balduino, J. Wang, L.R. Patel, A.M. Havens, M. Kucia, M.Z. Ratajczak, and P.H. Krebsbach (2010), "[Prospective identification and skeletal localization of cells capable of multilineage differentiation in vivo]". Stem Cells Dev,  19 (10): 1557-70Kassmer, S.H., H. Jin, P.X. Zhang, E.M. Bruscia, K. Heydari, J.H. Lee, C.F. Kim and D.S. Krause (2013), "[Very Small Embryonic-Like Stem Cells from the Murine Bone Marrow Differentiate into Epithelial Cells of the Lung]". Stem Cells, e-pub ahead of print 16 May 2013; doi:10.1002/stem.1413Havens, A.M., Y. Shiozawa, Y. Jung, H. Sun, J. Wang, S. McGee, A. Mishra, L.S. Taichman, T. Danciu, Y. Jiang, G. Yavanian, E. Leary, P.H. Krebsbach, D. Rodgerson, and R.S. Taichman (2013), "[Human very small embryonic-like cells generate skeletal structures, in vivo]". Stem Cells Dev,  22 (4): 622-30Parte, S., D. Bhartiya, J. Telang, V. Daithankar, V. Salvi, K. Zaveri and I. Hinduja (2011), "[Detection, characterization, and spontaneous differentiation in vitro of very small embryonic-like putative stem cells in adult mammalian ovary]". Stem Cells Dev,  20 (8): 1451-64Bhartiya, D., S. Kasiviswananthan and A. Shaikh (2012), "[Cellular origin of testis-derived pluripotent stem cells: a case for very small embryonic-like stem cells]". Stem Cells Dev,  21 (5): 670-4Sovalat, H., M. Scrofani, A. Eidenschenk, S. Pasquet, V. Rimelen and P. Henon (2011), "[Identification and isolation from either adult human bone marrow or G-CSF-mobilized peripheral blood of CD34(+)/CD133(+)/CXCR4(+)/ Lin(-)CD45(-) cells, featuring morphological, molecular, and phenotypic characteristics of very small embryonic-like (VSEL) stem cells]". Exp Hematol,  39 (4): 495-505Iwaki, R., R. Nakatsuka, Y. Matsuoka, M. Takahashi, T. Fujioka, Y. Sasaki, H. Asano, Y. Uemura, A.-H. Kwon and Y. Sonoda (2012), "[Development of a Highly Efficient Method for Isolating Very Small Embryonic-Like Stem Cells Identified in Adult Mouse Bone and Their Stem Cell Characteristics]". ASH Annual Meeting Abstracts, Blood  120 (21): 2345Halasa, M., M. Baskiewicz-Masiuk, E. Dabkowska and B. Machalinski (2008), "[An efficient two-step method to purify very small embryonic-like (VSEL) stem cells from umbilical cord blood (UCB)]". Folia Histochem Cytobiol,  46 (2): 239-43Virant-Klun, I., N. Zech, P. Rozman, A. Vogler, B. Cvjeticanin, P. Klemenc, E. Malicev and H. Meden-Vrtovec (2008), "[Putative stem cells with an embryonic character isolated from the ovarian surface epithelium of women with no naturally present follicles and oocytes]". Differentiation,  76 (8): 843-56. Trzy zespoły uzyskały jednak inne wynikiSzade, K., K. Bukowska-Strakova, W.N. Nowak, A. Szade, N. Kachamakova-Trojanowska, M. Zukowska, A. Jozkowicz and J. Dulak (2013), "[Murine bone marrow Lin(-)Sca(-)1(+)CD45(-) very small embryonic-like (VSEL) cells are heterogeneous population lacking Oct-4A expression]". PLoS One,  8 (5): e63329 Danova-Alt, R., A. Heider, D. Egger, M. Cross and R. Alt (2012), "[Very small embryonic-like stem cells purified from umbilical cord blood lack stem cell characteristics]". PLoS One,  7 (4): e34899 Miyanishi, M., Y. Mori, J. Seita, J.Y. Chen, S. Karten, C.K. Chan, H. Nakauchi and I.L. Weissman (2013), "[Do pluripotent stem cells exist in adult mice as very small embryonic stem cells?]". Stem Cell Reports,  1 (2): 198-208. Rozbieżności w uzyskanych danych wynikają najprawdopodobniej z zastosowania odmiennych protokołów badawczych w stosunku do metodyki opisanej przez zespół prof. RatajczakaRatajczak, M.Z., E. Zuba-Surma, W. Wojakowski, M. Suszynska, K. Mierzejewska, R. Liu, J. Ratajczak, D.M. Shin and M. Kucia (2013), "[Very small embryonic-like stem cells (VSELs) represent a real challenge in stem cell biology: recent pros and cons in the midst of a lively debate]". Leukemia advance online publication 4 October 2013; doi: 10.1038/leu.2013.25. (Dalej dopisałem zdanie "Obecnie toczy się aktywna debata naukowa, która implikuje konieczność dalszych badań w tym zakresie w celu wyjaśnienia wątpliwości." - wersja oczekuje przejrzenia)
Wykazano, że komórki VSEL mogą w odpowiednich modelach doświadczalnych różnicować się w komórki układu krwiotwórczegoJones, R.J., M.I. Collector, J.P. Barber, M.S. Vala, M.J. Fackler, W.S. May, C.A. Griffin, A.L. Hawkins, B.A. Zehnbauer, J. Hilton, O.M. Colvin, and S.J. Sharkis (1996), "[Characterization of mouse lymphohematopoietic stem cells lacking spleen colony-forming activity]". Blood,  88 (2): 487-91Jones, R.J., J.E. Wagner, P. Celano, M.S. Zicha and S.J. Sharkis (1990), "[Separation of pluripotent haematopoietic stem cells from spleen colony-forming cells]". Nature,  347 (6289): 188-9Krause, D.S., N.D. Theise, M.I. Collector, O. Henegariu, S. Hwang, R. Gardner, S. Neutzel and S.J. Sharkis (2001), "[Multi-organ, multi-lineage engraftment by a single bone marrow-derived stem cell]". Cell,  105 (3): 369-77, tkanki kostnej, śródbłonka naczyniowego, kardiomiocytyWu, J.H., H.J. Wang, Y.Z. Tan and Z.H. Li (2012), "[Characterization of rat very small embryonic-like stem cells and cardiac repair after cell transplantation for myocardial infarction]". Stem Cells Dev,  21 (8): 1367-79, komórki nabłonka płuc oraz komórki gamet żeńskich i męskichVirant-Klun, I., T. Skutella, M. Hren, K. Gruden, B. Cvjeticanin, A. Vogler and J. Sinkovec (2013), "[Isolation of small SSEA-4-positive putative stem cells from the ovarian surface epithelium of adult human ovaries by two different methods]". Biomed Res Int, Article ID 690415, doi:10.1155/2013/690415.
Koncepcja obecności wczesnych rozwojowo komórek macierzystych w dorosłych tkankach w sposób alternatywny wytłumaczyła postulowane zjawisko tzw. plastyczności komórek macierzystych, która zakładała że przykładowo komórki macierzyste układu krwiotwórczego mogą różnicować się w komórki macierzyste mięśnia sercowego lub układu nerwowego. Zgodnie z hipoteza zespołu prof. Ratajczaka jest to wynik różnicowania się komórek VSELs występujących m.in. w szpiku kostnym lub krwi pępowinowej.
Obecnie uważa się, że komórki VSELs dają początek innym wczesnym rozwojowo komórkom opisanym w przeciągu ostatnich lat w tkankach dorosłych myszy i człowieka, którym nadano różne nazwy takie jak np. komórki MASCBeltrami AP, Cesselli D, Bergamin N, Marcon P, Rigo S, Puppato E et al. (2008), “[Multipotent cells can be generated in vitro from several adult human organs (heart, liver, and bone marrow)]”, Blood 110: 3438–46, MIAMID'Ippolito, G., S. Diabira, G.A. Howard, P. Menei, B.A. Roos and P.C. Schiller (2004), "[Marrow-isolated adult multilineage inducible (MIAMI) cells, a unique population of postnatal young and old human cells with extensive expansion and differentiation potential]". J Cell Sci,  117 (Pt 14): 2971-81, USSCKogler, G., S. Sensken, J.A. Airey, T. Trapp, M. Muschen, N. Feldhahn, S. Liedtke, R.V. Sorg, J. Fischer, C. Rosenbaum, S. Greschat, A. Knipper, J. Bender, O. Degistirici, J. Gao, A.I. Caplan, E.J. Colletti, G. Almeida-Porada, H.W. Muller, E. Zanjani, and P. Wernet (2004), "[A new human somatic stem cell from placental cord blood with intrinsic pluripotent differentiation potential]". J Exp Med,  200 (2): 123-35, Muse CellsWakao, S., M. Kitada, Y. Kuroda, T. Shigemoto, D. Matsuse, H. Akashi, Y. Tanimura, K. Tsuchiyama, T. Kikuchi, M. Goda, T. Nakahata, Y. Fujiyoshi, and M. Dezawa (2011), "[Multilineage-differentiating stress-enduring (Muse) cells are a primary source of induced pluripotent stem cells in human fibroblasts]". Proc Natl Acad Sci U S A,  108 (24): 9875-80Kuroda, Y., S. Wakao, M. Kitada, T. Murakami, M. Nojima and M. Dezawa (2013), "[Isolation, culture and evaluation of multilineage-differentiating stress-enduring (Muse) cells]". Nat Protoc,  8 (7): 1391-415, MAPCJiang, Y., B.N. Jahagirdar, R.L. Reinhardt, R.E. Schwartz, C.D. Keene, X.R. Ortiz-Gonzalez, M. Reyes, T. Lenvik, T. Lund, M. Blackstad, J. Du, S. Aldrich, A. Lisberg, W.C. Low, D.A. Largaespada, and C.M. Verfaillie (2002), "[Pluripotency of mesenchymal stem cells derived from adult marrow]". Nature,  418 (6893): 41-9 czy OmnicytyMikhail, M.A., H. M'Hamdi, J. Welsh, N. Levicar, S.B. Marley, J.P. Nicholls, N.A. Habib, L.S. Louis, N.M. Fisk and M.Y. Gordon (2008), "[High frequency of fetal cells within a primitive stem cell population in maternal blood]". Hum Reprod,  23 (4): 928-33. Można przyjąć, że są więc najwcześniejszymi rozwojowo komórkami występującymi w dorosłych tkankach.
Komórki VSELs znajdują się w dorosłych tkankach w stanie uśpienia, a ich stan spoczynkowy jest regulowany zmianami epigenetycznymi niektórych genów biorących udział w sygnałowaniu czynników insulinowychRatajczak, M.Z., D.M. Shin, G. Schneider, J. Ratajczak and M. Kucia (2013), "[Parental imprinting regulates insulin-like growth factor signaling: a Rosetta Stone for understanding the biology of pluripotent stem cells, aging and cancerogenesis]". Leukemia,  27 (4): 773-9. Liczba tych komórek w dorosłych tkankach, jak wykazują badania na dlugo- i krótkożyjących myszach, koreluje z okresem przeżyciaKucia, M., M. Masternak, R. Liu, D.M. Shin, J. Ratajczak, K. Mierzejewska, A. Spong, J.J. Kopchick, A. Bartke and M.Z. Ratajczak (2013), "[The negative effect of prolonged somatotrophic/insulin signaling on an adult bone marrow-residing population of pluripotent very small embryonic-like stem cells (VSELs)]". Age,  35 (2): 315-30Ratajczak, J., D.M. Shin, W. Wan, R. Liu, M.M. Masternak, K. Piotrowska, B. Wiszniewska, M. Kucia, A. Bartke and M.Z. Ratajczak (2011), "[Higher number of stem cells in the bone marrow of circulating low Igf-1 level Laron dwarf mice--novel view on Igf-1, stem cells and aging]". Leukemia,  25 (4): 729-33.Kucia, M., D.M. Shin, R. Liu, J. Ratajczak, E. Bryndza, M.M. Masternak, A. Bartke and M.Z. Ratajczak (2011), "[Reduced number of VSELs in the bone marrow of growth hormone transgenic mice indicates that chronically elevated Igf1 level accelerates age-dependent exhaustion of pluripotent stem cell pool: a novel view on aging]". Leukemia,  25 (8): 1370-4 i może mieć związek z powstawaniem niektórych nowotworówRatajczak, M.Z., D.M. Shin and M. Kucia (2009), "[Very small embryonic/epiblast-like stem cells: a missing link to support the germ line hypothesis of cancer development?]". Am J Pathol,  174 (6): 1985-92Ratajczak, M.Z., D.M. Shin, R. Liu, W. Marlicz, M. Tarnowski, J. Ratajczak and M. Kucia (2010), "[Epiblast/germ line hypothesis of cancer development revisited: lesson from the presence of Oct-4+ cells in adult tissues]". Stem Cell Rev,  6 (2): 307-16. Wszystko to w pełni uzasadnia prowadzenie dalszych badań aby ocenić, czy te unikalne komórki znajdą w krótce zastosowanie w klinice.
Potencjał kliniczny komórek VSELs w kontekście medycyny regeneracyjnej (możliwość różnicowania w różne typy komórek dorosłego organizmu, a także, w odróżnieniu od ESCCao, F., S. Lin, X. Xie, P. Ray, M. Patel, X. Zhang, M. Drukker, S.J. Dylla, A.J. Connolly, X. Chen, I.L. Weissman, S.S. Gambhir, and J.C. Wu (2006), "[In vivo visualization of embryonic stem cell survival, proliferation, and migration after cardiac delivery]". Circulation,  113 (7): 1005-14 lub iPSCMasuda, S. (2012), "[Risk of teratoma formation after transplantation of induced pluripotent stem cells]". Chest,  141 (4): 1120-1, brak właściwości onkogennychShin, D.M., E.K. Zuba-Surma, W. Wu, J. Ratajczak, M. Wysoczynski, M.Z. Ratajczak and M. Kucia (2009), "[Novel epigenetic mechanisms that control pluripotency and quiescence of adult bone marrow-derived Oct4(+) very small embryonic-like stem cells]". Leukemia,  23 (11): 2042-51) implikuje próbę aplikacji technologii u ludzi. Komórkami tymi interesuje się obecnie szereg firm biotechnologicznych (np. Neostem Inc, Pharmacells Inc.) Podjęto pierwsze próby kliniczne ich wykorzystania sponsorowane przez Narodowy Instytut Zdrowia w USA oraz Departament Obrony USA w leczeniu schorzeń kościhttp://www.neostem.com/media/press-releases/news-item/neostem-receives-notification-of-second-year-award-for-first-clinical-study-of-vsel-technology-in-humans-2/ i ran skóryhttp://www.neostem.com/media/press-releases/news-item/neostem-awarded-147765-nih-grant-for-treatment-of-skin-wounds-in-scleroderma-patients-2/. Projekty realizowane są na Uniwersytecie Michigan, Ann Arbor oraz na Boston University.
Możliwość pozyskania komórek o cechach zbliżonych do ESC od dorosłego człowieka bez konieczności niszczenia embrionów ludzkich rozwiązuje istotną kwestię etyczną związaną 
z embrionalnymi komórkami macierzystymi. Profil komórek VSEL wpisuje się ponadto w doktrynę Kościoła katolickiego, który popiera prowadzone badania przez firmę NeoStemhttp://www.stemforlife.org/vatican-initiative. W ostatniej pracy opublikowanej w wiodącym piśmie hematologicznym prof. Ratajczak dyskutuje ten problem Ratajczak, M.Z., E. Zuba-Surma, W. Wojakowski, M. Suszynska, K. Mierzejewska, R. Liu, J. Ratajczak, D.M. Shin and M. Kucia (2013), "[Very small embryonic-like stem cells (VSELs) represent a real challenge in stem cell biology: recent pros and cons in the midst of a lively debate]". Leukemia advance online publication 4 October 2013; doi: 10.1038/leu.2013.25. 
(x)
thread_title:  Draft tekstu 

message: (x) W tym miejscu chciałbym napisać na temat badań nie potwierdzających istnienia VSEL aby pokazać odmienny punkt widzenia. Jak to ogarnąć? Czy powinienem dokładnie opisać różnice w protokołach eksperymentów? Czy lepiej konkluzję zbiorczą? Zdaję sobie sprawę, że to szczególnie ważne w obiektywizacji stanu rzeczy. Proszę o pomoc osoby, które zajmują się tematem.
Zebrałem publikacje 'za' i 'przeciw': http://www.sendspace.com/file/nj5ia7
Pozdrawiam i czekam na Wasze opnie. To mój pierwszy artykuł w Wikipedii, więc proszę o wyrozumiałość.
Czawo (czawo@o2.pl)
Zmiany wprowadzone w tej wersji nie są zgodne z neutralnym punktem widzenia - sugerują, że ogół naukowców popiera koncepcję pluripotencjalnych komórek VSEL, podczas gdy jeśli już, to jest zgoła inaczej, większość uważa, że nie jest to wystarczająco potwierdzone (zob. choćby ten sondaż). Tak czy inaczej, nie powinniśmy tego oceniać, tylko relacjonować dyskusję. Usunięto także informacje o paskudnym stylu w jakim prof. Ratajczak rozmawia ze swoimi oponentami, pełnym pomówień o niejasne powiązania finansowe i złą wolę. Stwierdzenia "Wykazano", "Obecnie uważa się" naruszają zasadę WP:WEASEL, zwłaszcza że interpretacja prac na temat rozmaitych innych komórek jako prac na temat VSEL jest wyłącznie autorstwa zespołu prof. Ratajczaka i nie jest bynajmniej pewne, czy autorzy tych prac kiedykolwiek się z taką interpretacją zgodzili. Usunięto informacje o niewłaściwych primerach, które tłumaczą dlaczego prof. Ratajczak osiąga rezultaty, których nikt nie umie powtórzyć. Osobiście uważam, że poprzednia wersja była bardziej wyważona. Markotek (dyskusja) 12:12, 16 paź 2013 (CEST)
replies: text: Jeszcze drobiazg techniczny - nawiasy kwadratowe tworzą link, nie należy ich dodawać do tytułu, jeśli nie linkujesz do jakiegoś artykułu naukowego. Markotek (dyskusja) 12:35, 16 paź 2013 (CEST)
Dzięki za zapoznanie się z tekstem i cenne uwagi. Wątpliwości, o których piszesz były podstawą umieszczenia draftu w domenie publicznej przed jej faktycznym dodaniem na Wikipedię. Zwróć proszę uwagę, że w wersji na stronie „Mariusz Ratajczak” (https://pl.wikipedia.org/wiki/Mariusz_Ratajczak), w sekcji VSEL jest informacja o pracach ‘kontra’. Kwestię NPOV (badania ‘kontra’) konsultowałem również na IRCu. Rekomendowano mi dodanie informacji  w tekście, a nie tworzenie oddzielnego podrozdziału nazwanego ‘Kontrowersje/Dyskusja’. Zdaję sobie sprawę, że przedstawienie 'za' i 'przeciw' jest podstawową regulacją Wikipedii.
W prasie pojawiła się burzliwa dyskusja na temat istnienia komórek VSEL, jednak czytając wytyczne redagowania prac zauważyłem, że nie poleca się bazowania na doniesieniach prasowych (https://pl.wikipedia.org/wiki/Dyskusja_Wikipedii:%C5%B9r%C3%B3d%C5%82a). Dlatego zdecydowałem stworzyć tekst w formie review opierając się o artykuły recenzowane. Pojawiają się jednak 3 odnośniki do stron www. Zastanawiam się, czy nie należy znaleźć bardziej 'pewnych' linków dotyczących badań klinicznych prowadzonych przez NeoStem, a finansowanych przez rząd USA. Podałem informację bazując na stronie NeoStem.
Zapoznałem się z protokołami badawczymi prac 'za' oraz 'przeciw' i moim zdaniem argumenty przedstawione w ostatniej pracy zespołu prof. Ratajczaka (http://www.nature.com/leu/journal/vaop/ncurrent/pdf/leu2013255a.pdf) są zgodne ze stanem faktycznym. Poprosiłem również o zweryfikowanie tego przez osoby, które zajmują się tematem. Sprawa jest oczywiście otwarta i jeśli się mylę trzeba to koniecznie sprostować.
Dzięki za ten blog. Nie trafiłem na niego wcześniej. Relacjonuje kontrowersje wokół VSEL. Bardzo trafne jest podsumowanie „In the end, science will prevail and tell us if VSEL are real or not, but there is no place for politics, religion, or retaliation here.”. Tak, jak pisałem wcześniej – na tej zasadzie zbudowałem tekst. Stąd zawarłem również informację o pracach, gdzie autorzy nie potwierdzili wyników. Pozwoliłem sobie również napisać, że „Rozbieżności w uzyskanych danych wynikają najprawdopodobniej z zastosowania odmiennych protokołów badawczych w stosunku do metodyki opisanej przez zespół prof. Ratajczaka”. Chciałem zaznaczyć, że nadal jest pole do dyskusji. Może lepiej byłoby napisać/dopisać, że toczy się bardzo aktywna debata naukowa i konieczne są dalsze badania - aby podkreślić istnienie wątpliwości.
Co do sondażu i tego, jak widzą sprawę poszczególne osoby, to znalazłem tylko 3 komentarze na blogu. Zwróćmy jednak uwagę, że każdy może założyć blog, stronę internetową, napisać co myśli. Z naszego punktu widzenia (administrator, redaktor i czytelnik) nie da się zweryfikować jakie kto miał intencje, dlaczego dana strona pisze przychylnie, a inna krytykuje. Dlatego postanowiłem wyłączyć doniesienia medialne, wywiady, a oprzeć się na tym, co zostało opublikowane w recenzowanych czasopismach. Proces edytorski, jaki przechodzą  nadsyłane prace wydaje mi się bardziej wiarygodny. 
W swoim komentarzu piszesz, że powinniśmy relacjonować dyskusję. Taki był też mój zamysł. W mojej pracy chciałem pokazać aspekt naukowy opierając się na faktach. Dyskusję, o której piszesz zawarłem, jak mi się wydaje, przedstawiając prace ‘za’ i ‘przeciw’. Akcent stanowczo położony jest na stanowisku ‘za’, ale wynika to z niewielkiej liczby prac ‘kontra’. Taki jest obecny stan wiedzy. Czy Twoim zdaniem należy rozszerzyć część opisującą wyniki przeciwstawne? Przeprowadzić analizę poszczególnych protokołów? Czy wyjaśnić kwestię primerów? Widzę, że również podniosłeś ten temat w swoim komentarzu. Generalnie chodzi o obecność dwóch izoform Oct-4 (Oct-4A i Oct-4B). Oct-4A lokuje się w jądrze komórkowym, a Oct-4B w cytoplazmie. Ten pierwszy jest odpowiedzialny za pluripotencję. Autorzy stosują primery na Oct-4A, który został uznany za właściwy marker (np. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3728228/pdf/1757-2215-6-52.pdf). Jeśli trzeba szerzej opisać tą kwestię daj znać.
Wspomniałeś też, że zmiany nie są zgodne z neutralnym punktem widzenia. Zwróć proszę uwagę, że w tekście uwzględniłem zasadniczo dwie strony – wyniki, które przemawiają za, i te, które twierdzą przeciwnie. Próbowałem wyjaśnić te rozbieżności w oparciu o analizę metodologii cytowanych badań. W komentarzu piszesz „zmiany […] sugerują, że ogół naukowców popiera koncepcję pluripotencjalnych komórek VSEL, podczas gdy jeśli już, to jest zgoła inaczej, większość uważa, że nie jest to wystarczająco potwierdzone”. Argumenty ‘za’ zestawiasz ze stanowiskiem ‘trzeba więcej badań’. W kontekście tego, co napisałem wyżej oczekiwałbym odniesienia się do prac ‘za’ i ‘przeciw’. Poparcia jednego bądź drugiego stanowiska konkretnymi danymi. To, że większość uważa, że wyniki wymagają dalszych badań, to inna sprawa. W moim tekście zebrałem wyniki potwierdzające i zaprzeczające. Nie dysponuję źródłami, które w wiarygodny sposób weryfikują co uważają w danym momencie naukowcy zajmujący się komórkami macierzystymi/biologią molekularną/biochemią…, a może także osoby niezwiązane z tematem. Informacje takie pochodzą z blogów, forów itp. Osobiście również uważam, że należy prowadzić dalsze badania podstawowe aby rozwiać wątpliwości. 
Uwagi techniczne oczywiście już wprowadzam.
Jak najlepiej sformułować informację o MASC, MIAMI…? Zmienić brzmienie na „VSEL najprawdopodobniej odpowiadają…”? Tymczasowo dałem „...którym mogą odpowiadać takie komórki jak np. komórki MASC...”.
Czawo (dyskusja) 21:13, 16 paź 2013 (CEST)
Redagując artykuł o VSEL natknąłem się również na inne zagadnienie, którym zajmuje się prof. Ratajczak - alternatywne wytłumaczenie zjawiska plastyczności komórek macierzystych. W części o VSEL zawarłem podstawowe informacje.
Zjawisko plastyczności komórek hematopoetycznych zakładało, że np. krwiotwórcze komórki macierzyste obecne w szpiku kostnym mogą się transróżnicować w komórki innych narządów np. mięśnia sercowego, czy komórki nerwoweMezey, E., K.J. Chandross, G. Harta, R.A. Maki and S.R. McKercher (2000), "Turning blood into brain: cells bearing neuronal antigens generated in vivo from bone marrow". Science,  290 (5497): 1779-82 Orlic, D., J. Kajstura, S. Chimenti, I. Jakoniuk, S.M. Anderson, B. Li, J. Pickel, R. McKay, B. Nadal-Ginard, D.M. Bodine, A. Leri, and P. Anversa (2001), "Bone marrow cells regenerate infarcted myocardium". Nature,  410 (6829): 701-5 Hess, D.C., T. Abe, W.D. Hill, A.M. Studdard, J. Carothers, M. Masuya, P.A. Fleming, C.J. Drake and M. Ogawa (2004), "Hematopoietic origin of microglial and perivascular cells in brain". Exp Neurol,  186 (2): 134-44.
W 2001 roku w opublikowanej pracyMajka, M., A. Janowska-Wieczorek, J. Ratajczak, K. Ehrenman, Z. Pietrzkowski, M.A. Kowalska, A.M. Gewirtz, S.G. Emerson and M.Z. Ratajczak (2001), "Numerous growth factors, cytokines, and chemokines are secreted by human CD34(+) cells, myeloblasts, erythroblasts, and megakaryoblasts and regulate normal hematopoiesis in an autocrine/paracrine manner". Blood,  97 (10): 3075-85 Ratajczak po raz pierwszy wykazał na poziomie białka, że klasyczne komórki macierzyste/ukierunkowane komórki układu krwiotwórczego (posiadające marker CD34+) są źródłem szeregu czynników wzrostowych, chemokin i cytokin, które mogą brać udział w hamowaniu apoptozy i stymulowaniu neoangiogenezy w uszkodzonych narządach. Badanie po raz pierwszy pokazuje, w jaki sposób komórki macierzyste np. układu krwiotwórczego mogą w sposób pośredni brać udział w regeneracji narządów miąższowych w oparciu o mechanizm parakrynny. [Publikacja ta, patrząc na ilość cytacji pracy wydaje się bardzo istotna – 278 cytacji w Web of Knowledge na dzień 17.10.2013]
W końcu lat 90-tych prof. Ratajczak zaczął pracować nad innym ciekawym zjawiskiem jakim jest nowy rodzaj interakcji komórkowych za pomocą mikrofragmentów błonowych, eksosomów. W 2006 roku ukazała się pracaRatajczak, J., K. Miekus, M. Kucia, J. Zhang, R. Reca, P. Dvorak and M.Z. Ratajczak (2006), "Embryonic stem cell-derived microvesicles reprogram hematopoietic progenitors: evidence for horizontal transfer of mRNA and protein delivery". Leukemia,  20 (5): 847-56. , która pokazała po raz pierwszy w literaturze, że komórki macierzyste mogą horyzontalnie przenosić białka i mRNA na inne komórki i w ten sposób zmieniać ich fenotyp. [Praca cytowana 231 razy w Web of Knowledge na dzień 17.10.2013].
Myślę, że to istotne osiągnięcie. Może warto uwzględnić na stronie „Mariusz Ratajczak”?
Jak ew. prawidłowo przedstawić temat, aby nie było kłopotu z NPOV. Czawo (dyskusja) 13:25, 17 paź 2013 (CEST)
thread_title:  Dyskusja 

message: Wypowiem się, gdyż zostałem poproszony mailowo o tę wypowiedź, choć nie jestem w żadnym wypadku biologiem czy lekarzem. Jestem jednak w stanie cytować fachowców, którzy się na tym znają. Odnoszę się do wersji  artykułu.
Jeśli dobrze rozumiem całą tę dyskusję, istnienie pluripotentnych komórek VSEL nie jest powszechnie przyjmowanym faktem naukowym. Istnieją prace które to potwierdzają (choć być może używają złych primerów), istnieją prace które temu zaprzeczają (choć być może używają złej procedury) i istnieją prace które zdaniem odkrywcy VSEL to potwierdzają, tylko nazywają to w inny sposób i nie wiadomo czy ich autorzy też tak uważają. Może jedna strona ma rację, może druga, naprawdę nie potrafię tego ocenić i nie powinienem tego robić.
Jeśli są wokół jakiejś sprawy kontrowersje, a jak się wydaje w sprawie VSEL są, to Wikipedia nie powinna zajmować jednoznacznego stanowiska, tylko co najwyżej przedstawiać argumenty stron. W obecnej wersji argumenty przeciwników nie mają jednak prawie wcale odzwierciedlenia. W moim przekonaniu obecnie artykuł jednoznacznie staje po stronie uznania odkrycia:
* "Kolejne badania wykazały"
* "Komórki takie wyizolowano pokazując ich unikalną morfologię oraz ekspresję genów"
* "Potencjał kliniczny komórek VSEL (...) implikuje próbę aplikacji technologii u ludzi."
* "Wszystko to w pełni uzasadnia prowadzenie dalszych badań aby ocenić, czy te unikalne komórki znajdą w krótce zastosowanie w klinice"
* "Obecność tych komórek w tkankach dorosłych myszy i człowieka w chwili obecnej została potwierdzona przez szereg innych niezależnych zespołów" i dalej prace [16]-[24] - tylko że:
** [16] to zespół prof. Ratajczaka, [18] zawiera również część zespołu [16], nie są więc niezależni
** [23] to także konsorcjum badawcze prof. Ratajczaka
** [19] i [20] to jeden zespół
** [21], [22], [23], [24] nie dotyczy chyba pluripotencji. Sama obecność komórek nie oznacza pluripotencji. Zespoły przedstawione w zdaniu "Trzy zespoły uzyskały jednak inne wyniki" też coś tam znalazły, tyle że nie miało to cech komórek macierzystych. Które zatem z "zespołów potwierdzających" faktycznie badały czy znalazły komórki o cechach komórek macierzystych?
** W efekcie zostają dwa niezależne zespoły: Bhartyia ([19], [20]) oraz Krause ([17]). Jeśli chodzi o Bhartyia, to jeśli dobrze rozumiem, jego wyniki są podważane tutaj: 
** Krause jako jedyna faktycznie zdaje się potwierdzać pluripotencję VSEL, choć podobno musiała wysłać pracownika do prof. Ratajczaka, żeby nauczyć się te komórki uzyskiwać i nawet teraz nie zawsze jej się to udaje. Tak czy inaczej to faktycznie jest niezależne potwierdzenie, ale nie przez 9 zespołów tylko przez 1 lub być może 2.
* Z kolei z 4 zespołów które nie znalazły pluripotentnych VSEL w nowej wersji artykułu są tylko trzy, zabrakło tego: Alvarez-Gonzalez C, Duggleby R, Vagaska B, Querol S, Gomez SG, et al. (2013) Cord Blood Lin−CD45− Embryonic-Like Stem Cells Are a Heterogeneous Population That Lack Self-Renewal Capacity. PLoS ONE 8(6): e67968. doi:10.1371/journal.pone.0067968
* Pominięto fakt, że "brak właściwości onkogennych" wskazuje raczej na brak właściwości pluripotencji, bo normalne komórki pluripotentne są znane z potencjalnego tworzenia potworniaków. I nawet prof. Ratajczak to przyznaje w swojej replice, w usuniętej wersji był cytat.
* Pominięto zupełnie zastrzeżenia Dulaka odnośnie użycia niewłaściwych primerów. W tej pracy dowodzi się, że zespół prof. Ratajczaka używał primerów dających fałszywie dodatnie wyniki w detekcji Oct-4: . Bardziej dla ludzi jest to streszczone tutaj, ze wzmianką, że nie ma na ten temat mowy w odpowiedzi prof. Ratajczaka: . Przy czym ten ostatni link to jest blog naukowy, więc się nie nadaje na cytowane źródło w artykule, trzeba cytować raczej oryginalną pracę, jednak pozwala sobie wyrobić pogląd.
* Kolejny akapit "Komórki VSELs dają początek innym wczesnym rozwojowo komórkom opisanym w przeciągu ostatnich lat w tkankach dorosłych myszy i człowieka," jest wspierany pracami [34]-[40] które nie wspominają wprost o VSEL, a niektóre z tych prac powstały lata przed pierwszym doniesieniem na temat VSEL przez prof. Ratajczaka. Skąd więc informacja, że one to potwierdzają? 
* Kolejny akapit "Komórki VSELs znajdują się w dorosłych tkankach w stanie uśpienia" jest uzasadniany wyłącznie przez prace prof. Ratajczaka. W porządku, ale może dobrze byłoby dodać "zdaniem odkrywców", bo to chyba nie jest w ogóle niezależnie potwierdzone.
* Pominięto dwukrotnie powtarzane oskarżenia prof. Weismana przez prof. Ratajczaka o finansowe motywy jego krytyki. Te oskarżenia może i nie mają związku z właściwościami VSEL, ale są raczej nieprofesjonalnym sposobem uzasadniania swojego twierdzenia naukowego, w jakiś tam sposób rzutują więc na ocenę jeśli nie VSEL, to na pewno samego profesora, a to o nim artykuł. Poza tym nie widzę powodu, żeby cenzorować oficjalną odpowiedź pana profesora, nie jesteśmy jego rzecznikami prasowymi.
Wydaje mi się, że powyższe rzeczy również powinny znaleźć swoje odniesienie w artykule, w przeciwnym wypadku dość selektywnie przedstawia on jeden punkt widzenia. 
Przepraszam, bardziej się w to nie zaangażuje, przez najbliższy miesiąc nie bardzo mogę wchodzić w kolejny projekt, zwłaszcza z dość odległej od moich zainteresowań dziedziny. Olaf @ 17:25, 17 paź 2013 (CEST)
W kwestii prac:
* [16] praca profesora Ratajczaka
* [17] Uniwersytet Yale - tak, to jest niezależne potwierdzenie
* [18] trudno powiedzieć, czy to jest niezależna praca, bo część autorów jest też w pracy [16] wraz z zespołem prof. Ratajczaka, ale z drugiej strony to jednak inny uniwersytet.
* [19] i [20]: Weissman w artykule [27] twierdził, powołując się na pracę Ivanovica, że Bhartyia nie sprawdza tego, co twierdzi że sprawdza: "However, all of these other groups evaluated only the existence of VSEL by the analysis of the cell size and immunophenotype without evaluating the pluripotency criteria, as criticized by the others in the field (Ivanovic, 2012)." jednak dotyczyło to innej jego pracy na temat pluripotencji VSEL. Z drugiej strony te dwie prace są chyba wcześniejsze, trudno przypuszczać, że Bhartyia zmienił metodologię z poprawnej na błędną.
* [21] wspomina pluripotencję, jednak Weissman w [27] także twierdzi, że w rzeczywistości nie sprawdzali tego.
* [22] nie wiem, sądząc po tytule tylko izolowali te komórki, nie mam dostępu do pracy
* [23] jedynie powołuje się w kwestii pluripotencji na wcześniejszą pracę zespołu prof. Ratajczaka
* [24] chyba jednak badał pluripotencję i ją potwierdza - to by było drugie lub trzecie niezależne potwierdzenie.
* Prace które mają potwierdzać VSEL nie nazywając go po imieniu chyba można sobie darować jako niezależne potwierdzenie odkrycia, bo ich uznanie za takie polega całkowicie na opinii odkrywcy z pracy [28], więc nie jest niezależne.
Tylko czy my to wszystko potrafimy ocenić i czy powinniśmy? Jedno co z tego wynika, to że dyskusja między naukowcami ciągle trwa i są dalecy od zgody, a siły są rozłożone prawie pół na pół. Moim zdaniem wygląda to mimo wszystko dość dobrze. Z drugiej strony Weissman ma rację, że ciężar dowodu spoczywa na odkrywcy, nie wolno się oburzać, że ktoś chce zweryfikować odkrycie i realizując krok po kroku tę samą procedurę dochodzi do zupełnie innych wyników - to jest bardzo dziwna sprawa, świadcząca albo o jakiejś pomyłce (te całe primery?) albo po prostu o słabym opisaniu procesu izolowania VSEL przez zespół prof. Ratajczaka.
Może po prostu napisać, że to jest kontrowersyjne, opisać z grubsza na czym polega problem (niepewne primery, kiepska powtarzalność badań), podać za źródła te prace, które są najmniej kontrowersyjne, a przy wszelkich późniejszych rewelacjach na temat VSEL, potwierdzonych wyłącznie pracami zespołu prof. Ratajczaka dodawać coś w rodzaju "mają być" zamiast "są", "mają się znajdować" zamiast "znajdują się", albo "zdaniem zespołu prof. Ratajczaka", czy "zdaniem zwolenników". Tak, żeby nie pisać znowu całego tekstu od początku, ale żeby było wiadomo, że to jednak jest ciągle kontrowersyjna sprawa. Już ten styl obrony prof. Ratajczaka bym sobie darował, i tak przypuszczalnie sporo wiarygodności na tym stracił, może puściły mu nerwy, może ma rację, tak czy siak nie ma to dużo wspólnego z VSEL, ani nie wnosi wiele do biogramu. Łasice typu "unikalne" "w pełni uzasadnia" itp. do natychmiastowej kasacji, to nie jest wniosek o grant, ani reklama firmy biotechnologicznej. Puchacz japoński (dyskusja) 03:18, 18 paź 2013 (CEST)
Dzięki za praktyczne uwagi i krytyczne podejście do tekstu. Z punktu widzenia nowicjusza to istotna lekcja. Poczekajmy jeszcze 2-3 dni. Może ktoś będzie chciał się włączyć się do dyskusji. Jeśli pozwolicie spróbuję przygotować poprawki zgodnie z Waszymi uwagami. Wrzucę tutaj propozycję. Pozdrawiam Czawo (dyskusja) 16:22, 19 paź 2013 (CEST)
Spróbowałem trochę to przeredagować, łącząc wersje po i przed Twoimi poprawkami, i oddać argumenty obydwu stron. Przeniosłem też przypisy na koniec, bo kod z przypisami w środku zdań był bardzo trudny do edycji. Może jednak zmieniajmy sam artykuł, a w dyskusji rozstrzygajmy tylko ewentualne sprawy sporne. Puchacz japoński (dyskusja) 13:16, 23 paź 2013 (CEST)
replies: text: Swoją drogą, z jednej strony zespół prof. Ratajczaka twierdzi, że VSEL nie tworzą potworniaków i nie mają właściwości onkogennych, z drugiej strony według artykułu ten sam zespół twierdzi, że "Liczba tych komórek w dorosłych tkankach, jak wykazują badania na dlugo- i krótkożyjących myszach (...) może mieć związek z powstawaniem niektórych nowotworów". Wydaje mi się, że widzę w tych stwierdzeniach pewną sprzeczność, ale nie czytałem oryginalnej pracy. Puchacz japoński (dyskusja) 13:50, 23 paź 2013 (CEST)
Puchacz japoński: Już zapoznaję się z tekstem. Sorry, że nie odpisywałem przez ostatnie dni. Miałem urwanie głowy w szpitalu. Próbowałem również zorientować się, o co dokładnie chodzi z tymi priemrami. Fajnie, że włączyłeś się aktywnie do pracy nad zagadnieniem. Myślę również, że Twoja propozycja dyskusji nad kwestiami spornymi w dyskusji jest bardzo dobra. Oszczędzi to zamieszania, a praca pójdzie sprawniej. Pozdrawiam Czawo (dyskusja) 19:56, 23 paź 2013 (CEST)
Primery i Oct4
Oryginalna praca pokazująca istnienie komórek VSEL ukazała się w 2006 roku ratajczak2006, gdzie przedstawiono ekspresję genów Oct4 oraz Nanog w komórkach VSEL izolowanych z dorosłego mysiego szpiku kostnego, zarówno na poziomie mRNA oraz jądrową lokalizację odpowiednich białek za pomocą immunofluorescencji. 
Krytycy uważają jednak, iż w komórkach VSEL nie dochodzi do ekspresji genu Oct4A, a ponadto, że grupa prof. Ratajczaka używała w swoich pracach złych sekwencji primerów, co skutkowało detekcją pseudogenów Oct4 i uzyskaniem fałszywie dodatnich wyników dulak2013.
Kontrargumentem w debacie naukowej jest fakt odkrycia różnych izoform genu Oct4 u myszy (Oct4A, Oct4B) mizuno2008 2 lata po opublikowaniu pierwszego doniesienia o VSEL ratajczak2006, co tłumaczy brak uwzględnienia tego faktu w przeprowadzonym badaniu. Niemniej jednak zespół prof. Ratajczaka w swoich pracach zaznaczał, że ze względu na istnienie szeregu pseudogenów Oct4 (izoformy Oct4 były wcześniej stwierdzone u ludzi) oraz niespecyficzne barwienia immunohistochemiczne istnieje konieczność epigenetycznej oceny stanu metylacji sekwencji promotora Oct4. W 2008 grupa ta opublikowała dane ratajczak2009b pokazujące, iż w komórkach VSEL izolowanych z mysiego szpiku kostnego, podobnie jak w mysich komórkach embrionalnych, sekwencja ta nie ulega metylacji, co skutkuje ekspresją mRNA Oct4, a dodatkowo promotor genu Oct4 związany jest ze wzorem białek histonowych typowych dla aktywnie transkrypcyjnej chromatyny.
Pokazano również, podobnie jak w pracach z 2006 jądrową lokalizację białka Oct4 ratajczak2006 ratajczak2009b typową dla izoformy Oct4A. Argumentów „za” dostarczają doniesienia innych zespołów, które także wykazały ekspresję genu Oct4A w populacji VSEL hinduja2011 shin2012.
W 2011 grupa prof. Ratajczaka opublikowała dane dotyczące globalnej ekspresji genów w komórkach VSEL shin2012 przy wykorzystaniu platformy GeneChipR 3’ Mouse Genome 430 2.0 array (Affymetrix). Wykazano, iż za utrzymanie charakteru pluripotencjalnego tych komórek odpowiedzialne są trzy geny Oct4, Nanog oraz Sox2 przy udziale białek Polycomb shin2012. 
Przeciwnicy hipotezy zarzucają również, iż komórki VSEL nie spełniają kryterium samo-odnowy oraz proliferacji, które stawiane są komórkom macierzystym. Odpowiedzią prezentowaną przez zespół prof. Ratajczaka jest mechanizm molekularny polegający na modyfikacji epigenetycznej genów. Według autorów polega on na charakterystycznym naznaczeniu genomowym, co implikuje stan spoczynkowy VSEL w dorosłych tkankach ratajczak2009b.
Kolejnym argumentem podnoszonym przez zwolenników hipotezy jest fakt, że pod względem molekularnym komórki VSEL przypominają najwcześniejsze rozwojowo migrujące pierwotne komórki płciowe, u których również wykazano epigenetyczne zmiany genów podlegających piętnowaniu genomowemu. W tym kontekście badacze prezentują wyniki przemawiające za tym, iż komórki te również nie proliferują in vitro, ich jądra komórkowe nie mogą być wykorzystane do utworzenia klonoty oraz nie mają zdolności komplementowania rozwoju blastocysty shin2010.  W pracy pokazano również, że pierwotne komórki płciowe po przywróceniu somatycznego wzoru piętna genomowego przypominają komórki embrionalne tzn. proliferują in vitro, różnicują się we wszystkie listki zarodkowe, komplementują rozwój blastocysty. 
Kluczowym, z punktu widzenia debaty naukowej, wydaje się potwierdzenie lub zaprzeczenie możliwości odwrócenia zmian epigenetycznych dotyczących genów wykazujących piętno genomowe w komórkach VSEL - podobnie, jak dla pierwotnych komórkach płciowych.
mizuno2008- Mizuno, N. and M. Kosaka (2008), "Novel variants of Oct-3/4 gene expressed in mouse somatic cells". J Biol Chem,  283 (45): 30997-1004
shin2012 - Shin, D.M., R. Liu, W. Wu, S.J. Waigel, W. Zacharias, M.Z. Ratajczak and M. Kucia (2012), "Global gene expression analysis of very small embryonic-like stem cells reveals that the Ezh2-dependent bivalent domain mechanism contributes to their pluripotent state". Stem Cells Dev,  21 (10): 1639-52
shin2010 - Shin, D.M., R. Liu, I. Klich, W. Wu, J. Ratajczak, M. Kucia and M.Z. Ratajczak (2010), "Molecular signature of adult bone marrow-purified very small embryonic-like stem cells supports their developmental epiblast/germ line origin". Leukemia,  24 (8): 1450-61
* Sprawa primerów na Oct4 prawdopodobnie będzie w najbliższym czasie definitywnie rozwiązana. Pokazała się praca - Wu, G., D. Han, Y. Gong, V. Sebastiano, L. Gentile, N. Singhal, K. Adachi, G. Fischedick, C. Ortmeier, M. Sinn, M. Radstaak, A. Tomilin, and H.R. Scholer (2013), "Establishment of totipotency does not depend on Oct4A". Nat Cell Biol,  15 (9): 1089-97 (http://www.nature.com/ncb/journal/v15/n9/full/ncb2816.html). W tym świetle spór o Oct4 przestaje mieć znaczenie. Nanog i Sox2, które są obecne w VSEL, nadal pozostają markerem pluripotencjalności.

text: Jeśli chodzi o kwestię definicji "pluripotencji" - pochodzi ona z badań nad embrionalnymi komórkami macierzystymi (ESC). Przy charakterystyce tych komórek badacze określili kryteria in vivo i in vitro. Do kryteriów in vivo należy m.in. tworzenie potworniaków. VSEL są "embyonic-like", ale nie spełniają sensu stricto definicji komórek pluripotentnych w rozumieniu kryteriów dla ESC - nie tworzą potworniaków. Czawo (dyskusja) 16:59, 29 paź 2013 (CEST)

text: Wikipedia nie jest polem do debaty naukowej (ad vocem problemu z primerami w dulak2013). Potrzeba pracy przekrojowej niezależnej od zespołu Ratajczaka. InternetowyGołąb (dyskusja) 19:32, 18 mar 2024 (CET)
thread_title:  NPOV 

message: Bardzo wiele publikacji Ratajczaka zostało oznaczonych, jako zawierających potencjalne manipulacje/data reuse itd. Co więcej, koncepcja VSEL (nie tylko z tego powodu) zdaje się być już naukowo odrzucona. Więcej na:
* https://scienceintegritydigest.com/2020/11/18/troubles-with-vsels/
* https://ipscell.com/2020/12/stap-cell-deja-vu-28-vsel-papers-flagged-by-bik/ Masur juhu? 09:57, 5 wrz 2023 (CEST)
thread_title:  Kontrowersje dotyczące VSEL i manipulacje w publikacjach