Dyskusja:Wieża książęca w Siedlęcinie

message: W tytule jest zawarty niewybaczalny błąd, gdyż siedlęcińska wieża nie jest wieżą rycerską, a książęcą, gdyż została ufundowana przez księcia Henryka I Jaworskiego (Chorowska 2003, s. 111)
To najwyżej popoełniła pani Chorowska błąd nieznając chyba niemieckiego i lub nazewnictwa. Architektonika ta jest zwana jako Ritterturm lub Wohnturm i jest lub raczej była powszechną zabudową tego typu w tym czasie. Zgodnie z epoką powstania każdy książe (polski język jest w tej części za mało dokładny, bo nie rozróżnia językowo pomiędzy Fürst und Herzog) a właściewie dux = Herzog był oczywiście i to w pierwszej kolejności, rycerzem. 
Nota bene: Znam objekt jak najlepiej, bo wywałczyłem przygotowanie wieży do przetargu, ale fundacja, którą reprezentuję odstąpiłą od brania udziału w przetargu. sailor2010 MEZ 11. 3. 2013

message: Na podstawie datowania, tj. objęcia księstwa jaworskiego przez Henryka, wydzielonego mu przez starszego brata Bernarda, badań dendrologicznych belek stropów oraz znanego ze źródeł zamiłowania Henryka do kultu amor courtuis (niemieckie: Minne, polskie miłość rycerska lub dworska) jest niemal bezsporne, że budowla była ufundowana przez Henryka jaworskiego. Nie można natomiast zgodzić się z autorem wpisu, że wyższe kondygnacje wieży zamieszkiwali "właściciele". Być może było tak po 1369 r, od  kiedy to budowla stała się własnością kolejnych rodów rycerskich. Henryk książę jaworski rezydował na zamku w Jaworze, a także na zamku w Lwówku Śląskim - jeszcze większej warowni wzniesionej przez Henryka Brodatego. Tam też książę ufundował kościół i klasztor dla konwentu franciszkanów i w tym kościele został pochowany w prezbiterialnej krypcie, nad którą umieszczono tumbowy nagrobek z wizerunkiem księcia i jego małżonki (płyta nagrobna z tumby obecnie w sieni ratusza w Lwówku Śląskim). Żródła: K. Grunhagen "Schlesiche Regesten" t. III, Gunter Grundmann "Geschichte vom Lowenberg". Henryk jaworski przypuszczalnie traktował więżę w S. jako letnią rezydencję, stąd tam właśnie zlecił wykonanie malowideł ściennych metodą "al fresco secco" czyli - nie jak twierdzi autor wpisu - na suchym tynku, tylko na tynku na bieżąco skrapianym wodą wapienną. Wieża nie chroniła wyimaginowanego brodu na Bobrze, ale miała być osłoną dla dużego książęcego folwarku. Ponadto stała się dodatkowym punktem obronnym księstwa jaworskiego, które wówczas sięgało do Jeleniej Góry w sytuacji konfliktu  księcia z królem Czech Janem Luksemburskim o Górne Łużyce. Nie można także jednoznacznie zgodzić się z Jackiem Witkowskim, że malowidła prezentują historię rycerza arturiańskiego Lancelota. Fakt, iż freski nie zostały ukończone daje pole do spekulacji, ale także do uzasadnionych wątpliwości. Zarówno niemieccy, jak też polscy badacze (Grundmann, Dobrowolski i in.) stawiali odmienne tezy. Zwłaszcza znacząca jest praca Rity Probst, która interpretuje malowidła jako opowieść o rycerzu Iweinie. J. Witkowski przyjął taki układ malowideł, jaki odpowiadał jego tezie. Raz więc stosuje układ poziomy od strony lewej do prawej, a w innej części pionowy, od góry do dołu. Nie polega na prawdzie twierdzenie autora wpisu, że po rodzie von Jentsch do 1945 r. właścicielami był ród von Schaffgotsch. Przeczą temu freski w ościeżach północnego okna reprezentacyjnej sali wieży, na których widnieją herby rodów von Redern i von Zedlitz (oczywiście freski te są znacznie młodsze niż te na ścianach północnej i zachodniej i wykonane były przez innego twórcę najprawdpopodobniej w XV w.) Drzwi ościeżowe na parterze absolutnie nie są średniowieczne, ale - oceniając po metalowych fabrycznych detalach -  pochodzą z końca XIX lub początków XX w. Pierwsze prace przy freskach, odsłaniające ich rzeczywisty wygląd po wcześniejszych przemalowaniach, zostały wykonane nie w 2006 r. z inicjatywy fundacji, ale w latach 90-tych XX w. przez studentów i pracowników naukowych krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wieża przez lata była całkowicie zaniedbana przez władze gminy Jeżów Sudecki. W 1986 r, z inicjatywy pracownika naukowego Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego Jacka Witkowskiego oraz przewodniczącego Studenckiego Interdyscyplinarnego Koła Naukowego U W Bogusława Gomzara doszło do założenia na wieży instalacji odgromowej, której do tej pory nie było (!) i wstawienia w ościeża okien płd i płn sali z freskami dwóch topornych okien, ponieważ z powodu wybitych od lat szyb freski były poddawane działaniu wilgoci atmosferycznej. W 1987 r, dzięki pomocy Jerzego Zarawskiego, ówczesnego kierownika muzeum Arsenał we Wrocławiu zostały wstawione, w oryginalne dziewiętnastowieczne metalowe ramy dwa okna z witrażami wykonanymi z ręcznie lanego szkła ołowiowego w ołowianych gomółkach. Na koniec: teza o istnieniu już w XIV w. budynku bramnego przy wieży jest dyskusyjna w świetle zachowanej dokumentacji archeologicznej. Najniższa odkopana warstwa murów nie przekracza 50 cm grubości, podczas gdy przyziemie wieży ma prawie 3 m. grubości. Ponadto wątek murów rzekomej wieży bramnej jest odmienny od wątku murów wieży i nie przypomina średniowiecznego układu. Wymagane byłyby dalsze badania, w tym rozwarstwienie chronologiczne przeprowadzone przez historyka architektury.  87.105.40.92 (dyskusja) 17:26, 27 mar 2023 (CEST)
thread_title:  wieża w Siedlęcinie - architektura, wystrój i historia.