Dyskusja:Kosmonauta

message: "termin astronauta jest jednak bardziej spójny z większością terminów z przedrostkiem astro-".
Tak, ale to nie znaczy że jest lepszy. To raczej własna opinia autora (POV), a nie rzecz obiektywna. Mówiąc o lotach ludzi i maszyn wykonanych przez człowieka, nie używamy słów z przedrostkiem astro-, tylko kosmo-, np. "statek" czy "sonda kosmiczna".
A termin "astronauta" sugeruje związek z gwiazdami (loty do gwiazd), co w mojej opinii jest co najmniej trochę "na wyrost". - Szczureq (dyskusja) 17:47, 1 cze 2008 (CEST)

message: Uważam, że powinno istnieć odwrotne przekierowanie: Astronauta na Kosmonauta.
Wcześniej juz zostało napisane dlaczego, ale pokrótce: loty na wysokość 100 km (czyli jeszcze przecież w atmosferze Ziemi!) nijak mają sie do podrózy do gwiazd. Można - skoro tak przyjęto - mówić o lotach w przestrzeń kosmiczną, więc logicznym terminem w POLSKIEJ wikipedii powinien być Kosmonauta.
Tak z resztą jak i w wielu innych, chocby w czeskim, estońskim, rosyjskim i jeszcze paru innych.
Radek68 (dyskusja) 08:08, 20 maj 2009 (CEST)
No tak, ale "loty do gwiazd" to tylko przenośnia. Gwiazdy znajdują się w kosmosie, a więc loty w kosmos to tak jak "do gwiazd".
176.101.83.10 (dyskusja) 09:20, 10 cze 2012 (CEST)
PS Więc powiem jeszcze raz: nie ma znaczenia czy astro-, czy kosmonauta
# "termin astronauta jest jednak bardziej spójny z większością terminów z przedrostkiem astro-". Tak, ale to nie znaczy że jest lepszy. To raczej własna opinia autora (POV), a nie rzecz obiektywna" Termin astronauta jest chyba tak samo (a może nawet bardziej) rozpowszechniony jak kosmonauta.
# "Mówiąc o lotach ludzi i maszyn wykonanych przez człowieka, nie używamy słów z przedrostkiem astro-, tylko kosmo-, np. "statek" czy "sonda kosmiczna"" A jak powiemy? Sonda "astriczna", "astraczna"?
# "loty na wysokość 100 km (czyli jeszcze przecież w atmosferze Ziemi!) nijak mają sie do podrózy do gwiazd" Gwiazdy są utożsamiane z kosmosem, tak samo jak astronomia, która nie jest nauką tylko o gwiazdach, ale nie mówimy o kosmologii, która jest zupełnie czymś innym.
# "Można - skoro tak przyjęto - mówić o lotach w przestrzeń kosmiczną, więc logicznym terminem w POLSKIEJ wikipedii powinien być Kosmonauta" A w jakiej Wikipedii odpowiedni będzie termin astronauta?
176.101.83.10 (dyskusja) 01:47, 4 lis 2012 (CET)
PSS Więc najlepiej będzie zostawić ten artykuł tak jak jest i już się nie kłócić, bo w końcu ktoś przeniesie ten artykuł na stronę "tajkonauta" i tyle będzie.
176.101.138.10 (dyskusja) 15:28, 28 gru 2012 (CET)
=== Przeniosłem ===
Mnie jednak uwagi przekonują: nie jestem bardzo stary, ale zauważam, że forma kosmonauta była dla polszczyzny podstawowa, a od niedawna obserwuję zalew astronautów - barbaryzmów z języka angielskiego.
Poza tym pierwszy człowiek poza Ziemią był nazywany kosmonautą, a i Polska była w obrębie bloku wschodniego (i Hermaszewski był polskim kosmonautą). No i ci kosmonauci jeszcze do żadnych obcych gwiazd nie polecieli - astronauta był ładnym pomysłem PRowym, przyjął się w języku angielskim jako forma domyślna (choć Rosjan nazywają oni kosmonautami), niemniej nie widzę po temu powodów na pl.wikipedii. aegis maelstrom δ 15:20, 3 sty 2014 (CET)
replies: text: Astronauta to jednak nie do końca tylko współczesny anglicyzm. Stanisław Lem napisał powieść Astronauci jeszcze przecież przed Gagarinem. Ausir (dyskusja) 10:21, 9 sty 2019 (CET)
thread_title:  Kosmonauta a nie Astronauta 

message: Mnie jednak uwagi przekonują: nie jestem bardzo stary, ale zauważam, że forma kosmonauta była dla polszczyzny podstawowa, a od niedawna obserwuję zalew astronautów - barbaryzmów z języka angielskiego.
Poza tym pierwszy człowiek poza Ziemią był nazywany kosmonautą, a i Polska była w obrębie bloku wschodniego (i Hermaszewski był polskim kosmonautą). No i ci kosmonauci jeszcze do żadnych obcych gwiazd nie polecieli - astronauta był ładnym pomysłem PRowym, przyjął się w języku angielskim jako forma domyślna (choć Rosjan nazywają oni kosmonautami), niemniej nie widzę po temu powodów na pl.wikipedii. aegis maelstrom δ 15:20, 3 sty 2014 (CET)
replies: text: Astronauta to jednak nie do końca tylko współczesny anglicyzm. Stanisław Lem napisał powieść Astronauci jeszcze przecież przed Gagarinem. Ausir (dyskusja) 10:21, 9 sty 2019 (CET)
thread_title:  Przeniosłem 

message: Terminy astro- i kosmonauta wiążą się z pewną oczywistą konwencją historyczną, mającą więcej wspólnego z krajem pochodzenia/afiliacją zainteresowanego niż z językiem wypowiedzi. Na przykład nawet w angielskich tekstach Gagarin to "cosmonaut". Tak samo jest w języku polskim: Armstrong był "astronautą", ale Gagarin to – ponownie – "kosmonauta". Pytanie więc o formę neutralną, nie wskazującą na afiliację. O ile w języku angielskim możemy się doszukać – niezbyt popularnego zresztą – "spaceman", o tyle w języku polskim odpowiednika, niestety, nie ma.
 "forma kosmonauta była dla polszczyzny podstawowa, a od niedawna obserwuję zalew astronautów - barbaryzmów z języka angielskiego"
Forma "kosmonauta" była dla polszczyzny podstawowa, bo Polska jako kraj Bloku Wschodniego była powiązana z ZSRR. "Astronauta" jest w równym stopniu barbaryzmem z języka angielskiego, co "kosmonauta" – z rosyjskiego. Oba słowa pochodzą z greki. Zresztą według en.wiki pierwsze użycie "astronauty" w obecnym znaczeniu pochodzi z 1930 roku, jest więc przypuszczalnie starsze niż "kosmonauta".
 "Poza tym pierwszy człowiek poza Ziemią był nazywany kosmonautą"
Ponownie – dlatego, że był związany z radziecką agencją kosmiczną. Pierwszy człowiek na innym ciele niebieskim był za to nazywany "astronautą". Idąc tym tropem dojdziemy tylko do rosnących niespójności.
 "a i Polska była w obrębie bloku wschodniego (i Hermaszewski był polskim kosmonautą)"
Owszem – Polska była w obrębie Bloku Wschodniego, a Hermaszewski wyruszył w kosmos w ramach radzieckiego programu Interkosmos, dlatego był nazywany "kosmonautą". Obecnie Polska nie współpracuje z Roskosmosem tylko z ESA, dla której domyślnym terminem jest "astronauta", dlatego śmiem przypuszczać, że gdyby kolejny Polak poleciał w kosmos, używalibyśmy tej drugiej formy.
Jeśli chodzi o popularność w języku polskim, korpus PWN odnotowuje 130 "kosmonautów" (http://sjp.pwn.pl/korpus/szukaj/kosmonauta) i 125 "astronautów" (http://sjp.pwn.pl/korpus/szukaj/astronauta). W Googlu (po zawężeniu wyłącznie do polskich stron) "astronauta" wygrywa w stosunku około 2:1 (511 tys. vs 263 tys.). W moim odczuciu sugeruje to, że termin "astronauta" jest obecnie w języku polskim zdecydowanie popularniejszy, choć w "poważniejszych" tekstach, wliczanych do korpusu językowego, układ sił jest wyrównany (z czteroprocentową przewagą "kosmonauty").
Co do sensowności nazw – uważam, że nie jest rolą Wikipedii ją oceniać i nie powinna ona być brana pod uwagę przy wyborze tytułu hasła. Święte Cesarstwo Rzymskie nie było wszak ani święte, ani rzymskie, ale taka nazwa została rozpowszechniona i taką stosujemy na Wikipedii. Skoro jednak temat sensowności został już poruszony, to chciałbym zauważyć, że zarówno "astronauta" ("gwiezdny marynarz") jak i "kosmonauta" ("kosmiczny marynarz") są terminami metaforycznymi – ani pierwszy, ani drugi nie są przecież marynarzami. Przedrostek astro- jest za to częściej stosowany w powiązanych tematach niż przedrostek kosmo-. Ktoś wyżej zauważył, że mówimy o statkach i sondach kosmicznych. Owszem, ale jest to inna konstrukcja wyrazowa. Nie mówimy przecież o kosmostatkach ani o kosmosondach, tak jak mówimy o astrobiologii czy astronomii. Gdybyśmy chcieli użyć analogicznego "człowieka kosmicznego" – proszę bardzo, jednak nie jest to aktualnie popularne określenie.
Podsumowując, idealnie byłoby użyć terminu neutralnego, nie sugerującego żadnej afiliacji. Niestety, w języku polskim takiego nie ma (o ile mi wiadomo). A skoro nie ma, powinniśmy używać terminu popularniejszego. Na podstawie znikomych danych jakie posiadam skłaniam się do stwierdzenia, że takim terminem jest "astronauta", choć bez dokładniejszej analizy językowej mam świadomość, że jest to stwierdzenie dyskusyjne.
Piotr Zaborski (dyskusja) 16:38, 12 maj 2016 (CEST)
thread_title:  Astro- i kosmo- ciąg dalszy