Dyskusja:Psychologia ekonomiczna

message: Wycięty fragment wymaga poprawy stylu, dodania linków, formatowania, usunięcia fragmentów esejowych. Polimerek 12:24, 6 sty 2007 (CET)

message: Zasadniczym przedmiotem psychologii jest człowiek i jego szeroko rozumiane zachowanie się. Podstawowa teza psychologii dotycząca wyznaczników ludzkiej aktywności-zgodnie, z którą o zachowaniu człowieka decydują czynniki sytuacyjne, podmiotowe i interakcje pomiędzy nimi. Nie można poznać człowieka ani zrozumieć jego zachowania w oderwaniu od kontekstu sytuacyjnego. 
Człowiek, który żyje i działa w określonej rzeczywistości ekonomicznej może być rozpatrywany zarówno jako przedmiot oddziaływania różnych czynników tej rzeczywistości, jak i podmiot świadomie odbierający i przekształcający ją zgodnie ze swoimi potrzebami, celami i wyobrażeniami. Aby jako członek społeczeństwa jak najlepiej zaspokoić swoje potrzeby i realizować dążenia musi aktywnie dopasowywać się do działania systemu gospodarczego nierozerwalnie związanego ze strukturą społeczną. Podejście transakcyjne, zwane też interakcyjnym, ujmuje zachowanie człowieka przez pryzmat jego złożonych interakcji z cechami jego środowiska ekonomicznego. Interakcje mają charakter zachowań adaptacyjnych, a wiec takich, które odzwierciedlają sposób, w jaki każda osoba nauczyła się w trakcie działania radzić sobie z wymaganiami zewnętrznymi. Człowiek nie dostrzega wszystkich swoich powiązań z systemem gospodarczym, nie wszystkie reguły określające sposób jego ekonomicznego funkcjonowania są dla niego przejrzyste i zrozumiałe, ale nawet wtedy, gdy nie są zrozumiałe i dostrzegane determinują losy indywidualne, gdyż określają życiowe szanse jednostki, strukturę czynności przez nią wykonywanych i charakter więzi kooperacyjnych z innymi ludźmi. Takie zjawiska, jak: wzrost lub spadek cen, inflacja, poziom bezrobocia, rozwarstwienie dochodów nie mogą nie oddziaływać na wszystkich członków społeczeństwa, bez względu na ich wiedzę ekonomiczną i orientację w procesach zachodzących w gospodarce. 
Analiza stosunku jednostki do systemu społecznego w jego aspekcie ekonomicznym powinna uwzględniać cztery elementy orientacji:
Wartości, czyli pewne obrazy, czy wizje rzeczy, stanów lub procesów pożądanych uznanych za właściwe, słuszne moralnie, czy też takich, jakich by się chciało. Dotyczą one subiektywnych ideałów własnej sytuacji życiowej, potrzeb materialnych i psychicznych. Obok wartości-ideałów kryterium oceny rzeczywistości mogą stać się również wartości negatywne, a więc wizje rzeczy czy procesów uznanych za niewłaściwe, niesłuszne, niechciane.
Potoczna wiedza o rzeczywistości gospodarczej, zawierająca: opis i diagnozę obecnego stanu i równolegle swojej własnej sytuacji życiowej, wyjaśnianie obecnego stanu rzeczywistości, postrzeganie przyczyn swojej sytuacji i poziomu zaspokajania potrzeb, prognozę na najbliższą i dalszą przyszłość w zakresie tendencji rozwojowych systemu, a na tym tle własnej przyszłości.
Ocena (ewaluacja) postrzeganego stanu rzeczy. Wynika ona bądź z porównań tego, jak jest z uznawanymi wartościami-ideałami bądź z innymi kryteriami porównawczymi: jak było kiedyś, lub jak jest gdzie indziej.
Dyspozycje do zachowań w stosunku do określonych obiektów oraz umiejętność ich programowania (np. zachowania przedsiębiorcze, strategie zaradcze w sytuacji pogorszenia się położenia materialnego czy w przypadku utraty pracy).
Człowiek w obliczu zjawisk ekonomicznych występuje w podwójnej roli:
1.	przedmiotu poddanego ich oddziaływaniom
2.	podmiotu, który aktywnie w nich uczestniczy.
Stosownie do tego założenia psychologia ekonomiczna zajmuje się z jednej strony zespołem tzw. Zachowań ekonomicznych człowieka, a z drugiej przejawami wpływu ekonomii na jednostkę. Analizowane są takie zachowania ekonomiczne jak:
•	kupowanie,
•	oszczędzanie,
•	inwestowanie,
•	płacenie podatków,
•	dawanie,
•	praca,
•	przedsiębiorczość.
Analizując przejawy oddziaływania ekonomii na funkcjonowanie człowieka, badacze omawiają wpływ na jednostkę:
•	różnych strategii marketingowych,
•	reklamy,
•	pieniądza,
•	systemu podatkowego,
•	rozwoju gospodarczego.
Zagadnienia metodologiczne:
Zmienne psychologiczne mogą być traktowane jako czynniki pośredniczące pomiędzy zagregowanym poziomem bodźcowym a zagregowanym poziomem reakcji. Znajomość owych procesów pośredniczących umożliwia zrozumienia związku między danymi zagregowanymi, np. konsumpcja na poziomie makro zalezy od ogólnych zmiennych systemowych, ale zależy też od takich zmiennych psychologicznych jak motywacja, percepcja, doświadczenia, itd.
W psychologii ekonomicznej często dokonuje się pomiaru zachowania jednostkowego, aby sprawdzić hipotezy dotyczące ogólnych zjawisk. Jednostki są, więc wybierane z populacji w celu wyciagnięcia wniosków jej dotyczących. Wyróżnia się trzy rodzaje właściwości zbiorowości:
1.	analityczne, opierające się na jednostkowych właściwościach elementów,
2.	strukturalne, które nie maja odpowiednika znaczeniowego na poziomie jednostkowym, opierają się na zależnościach między elementami.
3.	całościowe, które nie opierają się na jednostkowych elementach ani na zależnościach miedzy nimi, lecz są właściwościami absolutnymi zbiorowości jako całości.
Do zależności miedzy jednostkami a zbiorowościami dodaje się też wymiar czasu-wówczas wyróżnia się badania poprzeczne i podłużne. W badaniach poprzecznych gromadzi się dane na temat jednostkowych bądź zbiorowych właściwości w jednym punkcie w czasie, w badaniach podłużnych dane zbiera się w wielu punktach w czasie na poziomie jednostkowym bądź zbiorowym. 
Ważne dla sytuacji człowieka zjawiska ekonomiczne mogą być traktowane przez psychologów dwojako:
1.	jako bezpośrednie przyczyny zachowań jednostkowych, to znaczy czynniki wywierające bezpośredni wpływ na zachowanie się,
2.	jako pośrednie przyczyny zachowań, to znaczy czynniki tworzące społeczny kontekst zachowań jednostkowych.
Metody badawcze:
•	obserwacja
•	eksperyment
•	test
•	skale szacunkowe
•	wywiad
•	badania kwestionariuszowe i sondaże opinii
thread_title:  Wycięty fragment