Dyskusja:Bóg w buddyzmie

message: Sytuacja wygląda inaczej w mahajanie i buddyzmie tantrycznym. Spotykamy tu pojęcie wielu buddów będących swego rodzaju "czarownikami", stwórcami i władcami "przestrzeni Buddy" zwanymi buddyjskimi "radżami". Chociaż istnieją niezliczeni buddowie, maja oni tę samą naturę - Tathate ("takość") - i to właśnie w tym sensie Budda określa się mianem "Tathagaty" i nadaje sobie boskie atrybuty, które wynoszą go ponad innych "bogów". Tak można interpretować jego słowa:
replies: text: "Ja jestem bogiem ponad innymi bogami i wszystkich bogow przewyższam. Żaden bóg nie jest taki jak ja. Jakże mógłby być ponad mną?" ("Lalitavistara Sutta") 
W licznych ustępach Kanonu Palijskiego Budda dowodzi swojej wyższości nad bóstwami bramińskimi. Wg. tych tekstów Królestwo Buddy ("dhatu"), w którym jest on "Świętym Królem" ("Nirvana Sutta"), zawiera się w każdej istocie. “Mahaparinirvana Sutta” i “Anunatva-Apurnatva-Nirdesa” nazywają te niezniszczalną, niepojętą, boską sferę czy też esencję zawartą w każdej istocie Bhudda-dhatu ("sfera Buddy", "natura Buddy" lub "królestwo Buddy"). 
Teksty te mówią też o pojęciu wszechobecnej, zawierającej wszelką wiedzę, niestworzonej i nieśmiertelnej Podstawie Wszechrzeczy (dharmadhatsu), która jest połączona z królestwem bytów, czyli sattvadhatu i którą jest bodhicitta ("Przebudzony Umysł") lub Dharmakaya ("Prawda") samego Buddy. W "Mahavairocana Sutta" ta natura Buddy jest zwana "Vairocana" i jest symbolizowana przez literę "A". Znajduje się ona w sercu wszelkich stworzeń, a sam Budda mówi o niej:

text: "[Mistyczna litera 'A'] ma swe miejsce w sercu: jest Panem wszechrzeczy. Wypełnia ona całkowicie to, co ożywione i to, co nieożywione. 'A' jest najwyższą energią życiową." ("Maha-Vairocana-Abhisambodhi Tantra", str. 331) 
Wielki Budda Vairocana jest nazywany "Bhagavat (tj. 'Błogosławiony'), Mistrz Dharmy, Mędrzec, który osiągnął doskonałość, obejmuje wszystko, zawiera w sobie wszystkie światy, jest Wszechwiedzącym, Panem Vairocana". (str. 355) 
Tekst tantryczny pt. "Sarva-Tathagata-Tattva-Samgraha" kreśli obraz boskiego Buddy Vairocana w następujący sposób:

text: "On jest wszechobejmującą Dobrocią, dobroczyńcą, niszczycielem [cierpienia], Wielkim Panem Szczęśliwości, łonem niebios, Wielką Światłością... Wszechwidzącym Władcą... Nie ma początku ani końca... [On jest bogiem] Wisznu... Obrońcą świata, niebios, ziemi... [On jest] żywiołami, niesie dobroć wszelkim istotom, wszystkim rzeczom... [On jest] Błogosławionym Wytchnieniem, Wiecznym... [On jest] jaźnią wszelkich Buddów... [On jest] wszechwiecznym, Panem świata". 
Podobne opisy znaleźć można w "Stwarzającym Wszystko Królu Tantry", w którym Przebudzony Umysł (uosobiony jako “Samantabhadra Buddha", czyli "Wszechogarniające Dobro") mówi o sobie w ten sposób:

text: "Ja jestem podstawą wszystkiego, co istnieje. Ja jestem nasieniem wszystkiego, co istnieje. Ja jestem przyczyną wszystkiego, co istnieje. Ja jestem pniem wszystkiego, co istnieje. Ja jestem fundamentem wszystkiego, co istnieje. Ja jestem korzeniem istnienia. Jestem "podstawą" wszystkiego, gdyż we mnie zawierają się wszelkie zjawiska. Jestem "nasieniem", gdyż ze mnie rodzi się wszystko. Jestem "przyczyną", gdyż wszystko wychodzi ode mnie. Jestem "pniem", gdyż gałęzie wszystkich zdarzeń wyrastają ze mnie. Jestem "fundamentem", gdyż wszystko opiera się na mnie. Jestem zwany "korzeniem", gdyż jestem wszystkim". ("Najwyższe źródło", str. 157)
Witam!
Tekst "Bog w buddyzmie" jest tlumaczeniem tekstu "God in Buddhism" z angielskiej wersji Wikipedii. Jestem autorem tego tlumaczenia, ktore wykonalem na prosbe uzytkownika forum Metta i opublikowalem na tymze. (http://e-go.pl/marcinmw/forum/viewtopic.php?t=187) Uzytkownik, ktory poprosil mnie o przetlumaczenie tego artykulu probowal opublikowac go w polskiej Wikipedii (ze znanym skutkiem :))
Czy jest mozliwe, by, za moja zgoda, opublikowac ten tekst z notka, ze jest to tlumaczenie z jezyka angielskiego (juz z poprawionymi literami poskimi)?
Moj adres do korespondencji to: apofenista@yahoo.co.uk

text: Dziękuję za oświadczenie o prawach autorskich, sprawa wyjaśniona. Proszę, uzupełnij artykuł o linki wewnętrzne i popraw polskie litery! Shaqspeare 11:58, 30 gru 2005 (CET)
===== 07.11.2006
Chciałbym zauważyć, że angielski tekst o mistycznych ideach w mahajanie, który posłużył jako źródło do powstania niniejszego wpisu, to merytoryczny bełkot. Dlatego uważam, że zanim zostanie opublikowany na łamach Wikipedii należy go przedyskutować. Tymczasem w dziale z linkami umieściłem odnośniki do fragmentów tekstów i analiz mahajanistycznych, dotyczących kwestii Boga-Stwórcy.
Dziwię się, że w angielskojęzycznej wersji Wikipedii, która raczej trzyma niezły poziom buddyjskich haseł, uchowało się takie kuriozum... Ponadto niechlujnie przetłumaczone na angielski i wyjęte z szerszego kontekstu urywki z pism tantrycznych posłużyły w tym artykule podparciu dość dziwacznej tezy, jakoby w buddyzmie szkół mahajanistycznych utożsamiano różne stany i manifestacje oświecenia z osobowymi bogami (czy to w liczbie mnogiej, czy też pojedynczej). To trochę tak, jakby powyciąganymi z kontekstu cytatami z Biblii dowodzić, że powstała ona z inspiracji kosmitów. Należy też podkreślić, że teksty buddyjskich tantr stają się zrozumiałe dopiero po otrzymaniu ustnych wskazówek od nauczyciela, który daną tantrę urzeczywistnił. Wartość tekstu tantrycznego pozbawionego bezpośrednich komentarzy od mistrza jest niewielka.
Jedną z fundamentalnych w buddyzmie doktryn (dotyczy to wszystkich szkół buddyjskich, w tym szkół mahajanistycznych i tantrycznych) jest doktryna braku jakiejkolwiek trwałej, ostatecznie istniejącej jaźni/osoby - dotyczy ona również jaźni/osoby Boga. Dodam, że utożsamianie Naury Buddy (Tathagatagarbha) z Bogiem osobowym jest albo bardzo poważnym nadużyciem albo wyrazem nieznajomości tej buddyjskiej doktryny. Natura Buddy nie jest jaźnią/osobą, lecz najbardziej fundamentalną NATURĄ wszystkich istot i doświadczeniem, które w CAŁEJ PEŁNI może stać się ich udziałem.
Doszukiwanie się podobieństw między systemami teistycznymi, a buddyjskim wydaje się dość pociągające, ale diabeł tkwi w szczegółach. Dlatego bez bardzo dobrej znajomości niuansów i subtelności filozoficznych wszelkie tego typu porównania są narażone do poważne uproszczenia i powierzchowne wnioski. Więcej na temat doktryny Natury Buddy w książkach "Pustka Innego", Jolanta Gablankowska-Kukucz oraz w "Buddyjska nauka o całości istnienia" Garma C.C. Chang - obie wydane przez http://www.awyd.com.pl
Adres do korespondencji: info(maupa)buddyzm.edu.pl
jw
thread_title:  Mahajana - tantryczne doktryny mistyczne 

message: Usunalem edycje uzytkownika Sielim z kilku powodow:
#Sa to zagadnienia niezwiazane z tematem, ktorym jest to jak buddyzm odnosi sie do koncepcji boga; natomiast tematem nie sa ewentualne, bardziej lub mniej wydumane podobienstwa pomiedzy niektorymi wyrwanymi z kontekstu elementami nauk czy praktyk buddyjskich, a wybranymi losowo elementami doktryn z innych filozofii czy tez religii
#OR, brak uzrodlowienia dla calej koncepcji owego rzekomego podobienstwa, sa to w calosci autorskie spekulacje, nie potwierdza ich zadne autorytatywne zrodlo buddyjskie czy tez chrzescijanskie
#owe rzekome podobienstwa sa albo dosc ogolnej i przypadkowej natury (jesli wezmiemy dwie jakiekolwiek bardziej rozwiniete koncepcje okaze sie, ze istnieja elementy wspolne, np w heglizmie rowniez mamy triade teza-antyteza-synteza prosze bardzo, rowniez mozna wyszukac podobienstwa), albo zupelnie drugorzedne (wiec nie nadajace sie na ten artykul, nalezaloby to dac raczej do kategorii ciekawostek), albo mogace miec przyczyny historyczne (ale to tez wysoce spekulatywne), np praktyki hezychastow mogly miec buddyjska inspiracje via grekobuddyzm, mogly, ale dopoki sie tego nie udowodni, to rowniez nie nadaje sie do tego artykulu
#bledy formalne, np. "'przekształcenia w bóstwo' będącej filarem buddyjskich praktyk tantrycznych", zadne przeksztalcenie w bostwo nie jest filarem - jakkolwiek by rozumiec to slowo - praktyk tantrycznych
Podsumowujac, tekst dobry na bloga, ale nie powinien sie znalezc na wikipedii --Tadeusz Dudkowski (dyskusja) 03:21, 19 paź 2008 (CEST)
thread_title: Usuniecie spekulacji "Idea Trójcy Świętej..." oraz "Nauki hezychazmu..."

message: OK, zgodzę, się, że zmiany brzmią bardzo mało 'naukowo', widziałem to bardziej jako pewien zalążek, który być może ktoś będzie na siłach pociągnąć dalej, otworzyłem pewne tematy związane z tym, że generalnie mało jest tu na Wikipedii (i w ogóle) elementów komparatystyki religijnej.
Jako źródło wiedzy (także) popularnonaukowej w kraju katolickim, powinna wg mnie Wikipedia bardziej odzwierciedlać potrzeby takiej właśnie, ukształtowanej w kraju katolickim, grupy odbiorców.
Buddyzm 'rozprawiający ciągle o tym, że pustka nie jest pustką' to nie jest ten buddyzm, który byłby 'buddyzmem praktycznym'.
A na gruncie praktycznym buddyzm to przede wszystkim wielostopniowa ścieżka operująca najrozmaitszymi formami.
Bardzo pragnąłbym np. ujrzeć na Wikipedii na początek wyraziste wskazanie, jak się ma idea 'pustki' do idei 'trzech ciał buddy'.
Idea trzech ciał buddy jest najbardziej naturalną, a jednak zdecydowanie niełatwą w wyjaśnieniu, ilustracją idei nierozdzielności pustki i formy. I nie chodzi tu tylko o 'ideę' ale o to, jak to się przekłada na grunt 'praktyczny'. Czasami mam wręcz wrażenie,
że ciągle zby dużo mówi się o śunjacie jako o pustce, zamiast jako o świetle. Każde z tych określeń jest 'obciążone', jednakowoż, przekładając buddyzm na grunt praktyczny, nie widzę zaawansowanych praktyk, które w swoim centrum stawiałyby 'pustkę', jako to, co najlepiej dociera do człowieka. Medytacje nad pustką, nietrwałością itp to pewien etap praktyk wstępnych. Natomiast im 'dalej w las', tym więcej jest opisów w kategoriach typu Przejrzyste Światło. Bardzo bym był wdzięczny, gdyby znakomite umysły pracujące nad buddyjskim artykułami w wikipedii, podjęły trud zrozumienia, o czym mówię a potem podjęły trud wyważenia, przeniesienia ciężkości.
Nie ma potrzeby, by przez ekspozycję terminu 'pustka' buddyzm budował getto własnej odmienności od innych religii świata,
w tym własny, rozbudowany, ale słabo powiązany z innymi, portal w wikipdii.
Rozumiem, że artykuł Bóg w buddyzmie jest zbyt mało pojemny i niewłaściwy, by np. rozwijać temat szczegółów technicznych praktyk i ew. ich podobieństwa do praktyk w innych religiach. Ale na przykładzie hezychastów i podobieństwa ich praktyk do praktyk dzogczen(medytacja z podporą i bez podpory, skupienie na sercu, praktyka oddechu, pojęcia energii i światła, powstała na tej bazie 'adnotacja' w widzeniu/definicji Boga przez prawosławie) - podobieństwa są tak uderzające, że nie widzę powodu, by takiej "wiedzy o podobieństwach" nie umieszczać w wikipedii. To podobieństwo wykracza poza różnie definiowane 'cele' - oświecenia/zbawienia, a jest jak najbardziej widoczne na gruncie praktycznym, opisowym.
Zgadzam się oczywiście, że to temat bardzo śliski i w pewnym sensie 'odkrywczy' - może nie być dobrych oficjalnych źródeł naukowych.
Tak więc, w miarę możliwości - bardzo proszę o pomoc.
Być może pomocna będzie książka:
Joanna Tokarska-Bakir, Wyzwolenie przez zmysły. Tybetańskie koncepcje soteriologiczne, Wrocław, 1997
Jest też szansa na wsparcie z innej strony: ks. Leonard Fic "Buddyzm a chrześcijaństwo Problem “Boga” i Jezusa Chrystusa w buddyzmie"
--Filip Sielimowicz (dyskusja) 12:30, 20 paź 2008 (CEST)
No i proszę, szukając czegoś innego, trafiłem na coś ciekawego w temacie dyskusji.
Żeby lepiej zilustrować, gdzie widzę 'brak', niekompletność w przedstawianiu buddyzmu na wikipedii, zacytuję:
"Tradycja Jodo Shinshu stoi na stanowisku Shinrana, uważając jednoznacznie, że żaden adept nie jest w stanie przeistoczyć się w Buddę o własnych siłach. Żadne "ego" nie popełnia samobójstwa. Transformacja w Buddę jest jedynie możliwa wskutek oddziaływania Buddy na gotowego do przyjęcia takiego oddziaływania człowieka.
Imię, które samo w sobie jest Energią Buddy czyli Sambhogakayą, "dostraja" nasze umysły do "częstotliwości" Buddy (dokonuje transferu zasług) i sprawia, że my się zmieniamy. Jeśli chcemy kontrolować ten proces, przyjmujemy pozycję Jiriki i ograniczamy pracę Imienia swą własną ograniczonością, a tym samym i ograniczamy swą metamorfozę w Buddę. Wszystkie praktyki określane jako Jiriki, czyli wykonywane tak zwaną Własną Mocą, mają ten sam mankament. Człowiek chce kontrolować, rozumieć najpierw jakoby wszystko, co ma się z nim stać. Człowiek uważa, że w ten sposób rozwinie się bezpiecznie. Nie bierze jednak pod uwagę, jak bardzo jest ograniczony. Jest przylgnięty uczuciowo i intelektualnie do swych wyobrażeń i boi się z nimi rozstać. Umysł istoty ludzkiej w zestawieniu z Umysłem Buddy jest jak kropla wody spotykająca się z bezbrzeżnym i bezdennym oceanem."
Energia Szczęścia - Budda
Innymi słowy - są tradycje buddyjskie, które bardzo konkretnie pracują z osobową postacią Buddy, a wręcz odrzucają koncepcję soteriologii 'samodzielnej', bez udziału 'zewnętrznego' wsparcia. I - jak widać wyżej - ma to silny związek z manifestacjami Sambhogakaji.
A idąc jeszcze konkretnie w kierunku hezychastów:"Podstawową praktyką Szkół Czystej Krainy jest praktyka Imienia Buddy (Amitabhy) - Nembutsu, przekazana przez Buddę Siakjamuniego. Według Sutr, Nembutsu pozwala skorzystać z zasług Buddy Amidy (zebranych przez niego i ślubowanych samsarze) i odrodzić się w Jego krainie, gdzie w idealnych warunkach można już bez przeszkód osiągnąć stan Buddy." Jodoshinsu
--Filip Sielimowicz (dyskusja) 23:50, 24 paź 2008 (CEST)
thread_title: To poproszę o pomoc ;)

message: Artykul jest niezwykle powierzchowny, az dziwne, ze jest w angielskiej Wiki. Oprocz wielu rzeczy brak tu podkreslenia, ze buddowie nie sa wplatani w historie. Jest to jedna  z podstawowoych rzeczy. Jest to pole dzialanie np. karmy. Koniecznie trzeba art zrobic na nowo.--Dohaeng (dyskusja) 04:39, 1 mar 2009 (CET)
thread_title:  O artykule