Dyskusja:Tektyty

message: Poglądy na pochodzenie wymagają dopracowania. Tektyty mogą być produktami działalności człowieka To znaczy? Kto, kiedy, jak i czemu miałby je wytwarzać?
Ludwik Zajdler pisze : tajemnicze kamienie, przypominające stopione szkło, których powstania nauka nie potrafi dotąd wyjaśnić. Do niedawna przyjmowano, że są one pochodzenia kosmicznego, ale okazało się, że różnią się budową wewnętrzną od materiału meteorytów. [...] Jak twierdzi Urey, tektyty są pochodzenia ziemskiego i powstały przez stopienie skał przy zderzeniu z meteorytem, w nieosiągalnej w innym przypadku na Ziemi temperaturze. (Atlantyda, rozdział A może kometa?). 
Hoimar von Ditfurth zaś: Od kilku lat uczeni są zgodni co do tego, że owe dziwaczne szkliste kamyki są produktem kolizji Ziemi z kosmicznymi okruchami, a więc meteorami o bardzo znacznych rozmiarach. Długo trwało, zanim odkryto takie powiązanie. Zresztą dopiero w ostatnich latach uzyskano definitywne dowody. Do tej pory "zagadka tektytów" była przedmiotem zainteresowania mineralogów przez prawie dwieście lat. Najsłynniejsze były występujące w Europie mołdawity, nazwane tak według miejsca, w którym je odnajdywano, w dolinie Wełtawy (po niemiecku: Moldau) w Czechach. Dzięki swej szklistości były one od lat używane w tamtejszej okolicy jako kamienie ozdobne. Ale właśnie owa szklistość stanowiła największą łamigłówkę dla mineralogów, gdyż wynikało stąd niezbicie, że mołdawity musiały być produktem stopienia. Z tego zaś należałoby wnioskować o ich pochodzeniu wulkanicznym. Tymczasem wszyscy geologowie byli zgodni co do tego, że na terenach czeskich rejonów znaleziskowych nigdy od zamierzchłych czasów nie było żadnych wulkanów. W tej kłopotliwej sytuacji powstał nawet pomysł, że kiedyś w dawnych wiekach stała tu może wielka huta szkła i że mołdawity mogłyby być szlifowanymi odpadkami butelek potłuczonych w toku produkcji. Na początku ubiegłego stulecia zadomowiła się nawet stąd dla mołdawitów przejściowo nazwa "kamyków butelkowych". Jednakże niepokojące było, że taka huta szkła nie była wymieniona w żadnym dokumencie historycznym, a musiałaby przecież mieć potężne rozmiary, skoro dziwne zielonkawe kamienie były rozsypane po terenie znaleziskowym na obszarze bądź co bądź wieluset metrów kwadratowych. Od połowy XIX wieku znajdowano je w różnych miejscach na świecie, stąd nosiły nazwy indochinitów, filipinitów, australitów itd. Ze względu na jednakowy skład nazwano je tektytami. W 1959 kierownik Instytutu Fizyki Jądrowej im. Maksa Plancka w Heidelbergu  Wolfgang Gentner zbadał metodą radioizotopową wiek tektytów z różnych miejsc. Bez względu na to, ile zagadkowych kamieni zbadano – zawsze w wyniku otrzymywano tylko te same cztery liczby, w zależności od tego, z jakiego właśnie rejonu Ziemi pochodził badany kamień. Wszystkie tektyty z Australii i z Azji Południowej – obojętne czy pochodziły z Indochin, z Filipin, Borneo czy też z Jawy – liczyły sobie 700 000 lat. Tektyty zachodnioafrykańskie wykazywały wiek około miliona lat. Wszystkie mołdawity miały 14,6 miliona lat. Najstarsze były kamienie z Teksasu, których wiek obliczono na nieco ponad 34 miliony lat. Żadne inne liczby lat nie występowały. Wiek każdego badanego kamienia odpowiadał jednej z tych czterech grup. Nie ulegało tym samym wątpliwości, że wszystkie tektyty odnalezione do tej pory na Ziemi należały do czterech zamkniętych w sobie zespołów. Jednakowy wiek w obrębie tych zespołów pozwala na jedną tylko interpretację, a mianowicie, że wszystkie tektyty jednej grupy musiały powstać jednocześnie w czasie poprzedzającym ich wiek, i to wskutek jakichś wydarzeń, które w dotychczasowej historii Ziemi musiały widocznie zajść co najmniej cztery razy. Cóż to były za "wydarzenia"? Musiały to być bardzo potężne procesy, skoro podczas ostatniego z nich cała ogromna przestrzeń od południowego krańca Australii aż po chiński ląd została obsypana niezliczoną ilością obtopionych szklistych kamyków. [...] Wobec rozmiaru procesów koniecznych do jednoczesnego wytworzenia tak ogromnej liczby tektytów, wielu badaczy wysunęło przypuszczenie, że mamy tu do czynienia z obtopionymi odpryskami olbrzymich meteorów, z którymi Ziemia zderzyła się w owych określonych terminach. W 1962 odkryto, iż odłamki z Nördlinger Ries mają wiek 14,6 miliona lat, tyle samo co tektyty odkryte w Czechach w odległości 300 kilometrów. Gdy skalny okruch grubości jednego kilometra pędzi poprzez atmosferę skośnie na powierzchnią ziemską z kosmiczną prędkością, to znaczy 20 czy 30 kilometrów na sekundę, wówczas w jego "kilwaterze" przejściowo z przyczyn aerodynamicznych powstaje bezpowietrzny kanał. Kanał ów musiał przy tym procesie zadziałać jak potężny odkurzacz, który wciągnął w siebie rozgrzany do stanu ciekłego materiał z miejsca uderzenia. Innymi słowy, duża część stopionych minerałów wytrysnęła podówczas ukośnie w niebo, niczym do białości rozżarzona fontanna, aby ogromnym łukiem uderzyć z powrotem na powierzchnię ziemską dopiero w odległości 300 kilometrów na wschód. (Dzieci Wszechświata, rozdział Kosmiczny „strzał w dziesiątkę”) Pilot Pirx (dyskusja) 14:45, 24 lut 2019 (CET)

message: "Tektyt beskidzki" jest  zielony, od jasnej do bardzo ciemnej zieleni,bryłki spłaszczone o zmiennej grubości "placka". Gęstość 2,31 g/cm3.
thread_title:  Tektyt z Beskidów