Dyskusja:Jahwe

message: Proszę nie wprowadzć czytelnika w błąd, narazie są takie hasła - a nie takie same definicje, innego tematu, w haśle JHWH jest mowa o Bogu JHWH z Biblii, a tu o teorii imienia domniemanego boga ugaryckiego, poza tym nie może być tak, by kopiować definicje we wstepie z hasła z JHWH, który mówi o imieniu Stwórcy zapisanego w Biblii tetragramem. -- 31.61.128.250 (dyskusja) 17:31, 19 gru 2011 - brakujący podpis uzupełnił Wiklol (Re:)
replies: text: Nigdy by do tego nie doszło, gdybyś nie psuł hasła JHWH. -- 178.36.131.119 (dyskusja) 20:10, 24 gru 2011 - brakujący podpis uzupełnił Wiklol (Re:)
thread_title:  Nie wprowadzajcie czytelnika w błąd 

message: Aszera pewnie i była czczona w Judzie i Izraelu, być może nawet jako "żona" Jahwe. Biblia o kulcie Aszery w Izraelu wspomina wiele razy, ale zawsze jako przykład odstępstwa od Przymierza z Jahwe. --   77.255.47.148 (dyskusja) 00:44, 7 mar 2012 - brakujący podpis uzupełnił Wiklol (Re:) 21:30, 3 sie 2012 (CEST)
* Faktycznie. Wydaje się oparte w nadmiernej mierze na jednej "sensacyjnej" nowince, częściowo ze źródeł nienaukowych. Niezalogowani internauci powyżej wyrazili zgodną opinię na ten temat. Jak nie ma protestu w tej sprawie, to wstawię za kilka dni odpowiedni szablon ostrzegający o braku neutralności. --Wiklol (Re:) 21:36, 3 sie 2012 (CEST)
thread_title:  Hasło wyjątkowo nieobiektywnie opisane ! 

message: Brak wzmianki o koncepcjach pochodzenia od Madianitów np. Leksykon religioznawczy, Wydawnictwo Współczesne czy Zenon Kosidowski "Opowieści Biblijne" Sagi2007 (dyskusja) 11:34, 9 lis 2012 (CET)
replies: text: Może poszerzysz biogram Kosidowskiego, bo brak w nim informacji o tym, że był historykiem i biblistą? Tomasz Wachowski (dyskusja) 12:03, 9 lis 2012 (CET)
replies: text: : Nie mam takiego źródła, że był, być może nie był. Dodam info o Madianitach na podstawie Leksykonu chyba, że może są lepsze źródła ??Sagi2007 (dyskusja) 12:13, 9 lis 2012 (CET)
Wg "Zarys dziejów religii" ISBN 8320710693 str. 532 teksty z Ugarit mają mówić o kulcie Jaw i Jaw-Elath związanym z południem Kannanu (okolice Zatoki Akaby)  Sagi2007 (dyskusja) 12:24, 9 lis 2012 (CET)

text: z Jaw jest przekierowanie, nie wiem czy słusznie ?? Sagi2007 (dyskusja) 12:26, 9 lis 2012 (CET)
replies: text: : Wikipedysta:Lamashtu2006 zajmuje się starożytnym Bliskim Wschodem, na pewno ci pomoże przy tym haśle. Zapytaj też Wikipedysta:Farary - wielokrotnie dawała pomocną dłoń przy tej tematyce. Hoa binh (dyskusja) 12:27, 9 lis 2012 (CET)
replies: text: ::Ok, dziękuję. Sagi2007 (dyskusja) 12:35, 9 lis 2012 (CET)
thread_title:  Braki ? 

message: Te dwa pojęcia są tożsame: Jahwe i Bóg judaizmu, dlatego postuluję integrację. Warto opracować temat czerpiąc z rzetelnych żydowskich źródeł: jaka jest wizja i historia pojmowania Boga jedynego w judaizmie. Ważna będzie informacja o Tradycji jahwistycznej w Biblii. Na pewno ważne będzie też opracowanie pojmowania Boga przez patriarchę Żydów Abrahama, któremu na początku Narodu Wybranego objawił się Bóg jako jedyny i zawarł przymierze, dając obietnicę, którą potem spełnił w postaci licznego potomstwa i ziemi, czyli narodu. A potem także Mojżesz, któremu objawił się Bóg, przekazując nie tylko jak się nazywa (Jahwe) ale też że jest Bogiem jego przodków: Idź, a gdy zbierzesz starszych Izraela, powiesz im: Objawił mi się Pan, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba (por. Księga Wyjścia 3,13-17). Spróbuję w wolnym czasie to zrobić, zapraszam do współpracy. Mogę podesłać materiały po angielsku z Encyclopedia Judaica oraz The Jewish Encyclopedia--Quodvultdeus (dyskusja) 11:26, 6 maj 2013 (CEST)
Dla orientacji, jakie treści mogą wejść do artykułu: hasło Bóg w Encyclopedia Judaica ma następujący plan, podaję po angielsku ze wzgl. na brak czasu. Nagłówki ogólne są pogrubione:
GOD. This entry is arranged according to the following outline:
In the Bible
The One, Incomparable God
The Divine Creator
God in History
God and Israel
The Divine Lawgiver
The Biblical Theodicy |
The Limitation of the Infinite God
The Divine Personality
Between Man and God 
In Hellenistic Literature
Philo
In Talmudic Literature
In Medieval Jewish Philosophy
The Existence of God
Teleological Argument
Cosmological Argument
The Nature of God
Divine Attributes
Relation of God to Man and the World
Divine Providence 
In Kabbalah
In Modern Jewish Philosophy 
Moses Mendelssohn 
Solomon Formstecher 
Samuel Hirsch 
Solomon Ludwig Steinheim
Nachman Krochmal
Hermann Cohen
Franz Rosenzweig
Martin Buber
Mordecai Kaplan 
Atributes of God
Philo 
Kalām
Neoplatonism 
Aristotelianism
   Maimonides 
Post-Maimonidean Philosophy
   Levi b. Gershom
   Hasdai Crescas
Modern Philosophy
Justice and Mercy of God
   In Post-Biblical Judaism
Conceptions of God
Monotheism 
Atheism
Polytheism and Dualism
Trinity
Pantheism
Jest też osobne hasło o imionach Boga, używanych w Judaizmie – więc jest co robić--Quodvultdeus (dyskusja) 11:55, 6 maj 2013 (CEST)
*Jahwe jako jedno z kananejskich bóstw które stało się z czasem narodowym bóstwem Izraelitów, a koncepcje Boga w filozofii rabinackiej to dwa zupełne różne pojęcia. Na podobnej zasadzie można się domagać zintegrowania tego hasła z Bóg Ojciec, bo to w zasadzie też są "pojęcia tożsame". Hasła wymagają rozszerzenia, nie integracji. O samym imieniu mamy już medalowe hasło. Hoa binh (dyskusja) 12:12, 6 maj 2013 (CEST)
** "Jahwe jako bóstwo kananejskie" może być wstępem do hasła Jahwe, a także do hasła JHWH. Nie może jednak zajmować głównego miejsca w artykule – tak samo jako Państwo Polan nie mogłoby być główną treścią hasła Polska. Trzeba będzie pokazać, jak bóstwo kananejskie stało się bóstwem Izraela, tzn. podstawowe przejście znaczeniowe od pojęcia politeistycznego bóstwa do pojęcia Boga monoteistycznego. Czy zgodzisz się ze mną, że gdy szuka się w Wiki hasła Jahwe, to nie po to, by dowiedzieć się o politeistycznym bóstwie kananejskim, lecz o monoteistycznym Bogu judaizmu? Jak powiedziałeś, o samym tetragramie (imieniu) jest już osobne hasło. Teraz trzeba opracować pojmowanie Boga Jahwe w judaizmie, tzn. przez samych Żydów. To jak widzą religioznawcy teologię Izraela też może znaleźć się w haśle. Ale znów nie może być główną jego treścią. Bo opisujemy wiarę Izraela, a nie jedynie wiedzę religioznawców. Gdy mówię o Judaizmie, nie chodzi mi o samą filozofię rabinistyczną – jak widzisz w zestawie tematów w Encyclopedia Judaica, jest to kwestia całej bogatej historii myśli teologicznej Izraela. pozdr. --Quodvultdeus (dyskusja) 12:47, 6 maj 2013 (CEST)
*** Równie dobrze można z hasła Bóg Ojciec robić wywód od plemiennego bóstwa kananejskiego do relacji osób w Trójcy (bo jedno jakoś wynika z drugiego w procesie historycznym). Pytanie - po co? Jeżeli wchodzę na hasło "Bóg w chrześcijaństwie", to bardziej interesują mnie spory trynitarne, dzieła mistyków etc., a nie jak wyglądał jego pierwowzór w judaizmie okresu Drugiej Świątyni. Podobnie hasło "Bóg w judaizmie" powinno dotyczyć żydowskiej teologii Boga jedynego, a nie historycznego rysu kształtowania się tegoż Boga, bo to temat na oddzielne hasło. Chcę w haśle "Bóg w judaizmie" czytać o teologii rabinackiej. Inaczej zeżre nam to hasło opowieść o Jahwie i Aszerze, Jahwie i Baalu, Jahwe i ewentualnym wpływie reformy Echnatona na jego wyodrębnianie się jako bóstwa najwyższego (na to wszystko jest miejsce w artykule Jahwe). Hoa binh (dyskusja) 13:01, 6 maj 2013 (CEST)
****Jak najbardziej zgadzam się z tobą: to byłoby zbędne obciążenie hasła, które jest dostatecznie bogate. Dlatego proponowałbym dla tych tematów utworzyć nowe hasło w rodzaju: "Jahwe (religie kananejskie)", pozostawiając właściwe hasło "Jahwe" dla Boga judaizmu. Oczywiście powinna się w nim też znaleźć sekcja o pojmowaniu jedyności Boga Jahwe przez Izraela, od czego zaczyna się hasło w Encyclopedia Judaica: "Jeden, Niezrównany Bóg" ("The One, Incomparable God").--Quodvultdeus (dyskusja) 13:30, 6 maj 2013 (CEST)
*****W ten sposób wrócimy do punktu wyjścia, czyli śmietnika który dopiero niedawno udało się uprzątnąć: JHWH (tetragram), JHWH (w sztuce), JHWH (imię bóstwa)... Nazwa hasłowa winna brzmieć bezwzględnie Jahwe, rozbijanie tego na sto haseł-córek z cyklu "Jahwe (bóg)", "Jahwe (pojęcie)", "Jahwe (kółko graniaste)", "Jahwe (w pojęciu ontologii staro-górno-niemieckiej)" to po raz kolejny tworzenie okazji do zawłaszczania tematu w imię tej czy innej ideologii. Hoa binh (dyskusja) 13:37, 6 maj 2013 (CEST)
****** Proszę o spokojną, merytoryczną dyskusję, bez oskarżeń. Mpn (dyskusja) 13:38, 6 maj 2013 (CEST)
******* Hoa binh, nie upieram się przy wyrzucaniu teorii ewolucji bóstwa z tego hasła. Ale też należy zachować proporcje. Hipotezy o ewolucyjnym rozwoju teologii (pojmowania) Jahwe jako bóstwa, które tak cię interesują, są dość nowe. Kilka dekad? Podczas, gdy sama nazwa i pojęcie Jahwe jako Boga monoteistycznego należy do dziedzictwa Izraela od kilku tysięcy lat i ma ściśle monoteistyczne znaczenie. Dziesięć do tysiąca – takie są proporcje miejsca, które w haśle powinno zająć przedstawienie pojęcia boga Jahwe jako produktu ewolucyjnego do pojęcia Jahwe jako Boga monoteistycznego, transcendentnego, jakiego strzeże judaizm i chrześcijaństwo, a także Islam. Wyrzucenie Boga judaizmu z hasła Jahwe jest zawłaszczeniem tej nazwy przez młode teorie ewolucyjne. Rozumiem, że pisząc o zawłaszczaniu hasła przez ideologie miałeś na myśli to właśnie, i że doszliśmy do porozumienia.--Quodvultdeus (dyskusja) 17:20, 6 maj 2013 (CEST)
I jeszcze zastrzeżenie do ujęcia Hoa binh w tej wypowiedzi co do charakteru dwóch haseł: że trzeba odzielić od hasła Jahwe teoretyczną spekulację, a pozostawić historię rozwoju ewolucyjnego. Rozdzielanie historii od spekulacji jest typowym chrześcijańskim podejściem epoki scholastycznej. W Izraelu nie było jako takiej spekulacji na temat Boga. Ich pojęcie Boga jest typowo historyczne. Mówią o tym m.in. hasło teologia w Encyclopedia Iudaica, zreferowane w sekcji na ten temat w haśle Wiki Teologia  tutaj. Jest to argument za mówieniem o Bogu Judaizmu w połączeniu z jego historyczną nazwą Jahwe. Choć sama Encyclopedia Judaica ze względu na szacunek dla Imienia, nie ma hasła Jahwe.--Quodvultdeus (dyskusja) 17:46, 6 maj 2013 (CEST)
*To właśnie miałem na myśli co chcesz zrobić, pisząc o chęci zawłaszczania hasła. Rozumiem, że chcesz usunąć lub zminimalizować i ośmieszyć paradygmat naukowy, w zamian za to chcąc udowadniać istnienia Boga - czy raczej obwieszczać jego niepodważalne istnienie (i jakoś specjalnie mnie to nie dziwi...). Hasło na Wikipedii ma się opierać na publikacjach naukowych, a nie bawić się w strzeżenie transcendentnego Boga. Hoa binh (dyskusja) 19:12, 6 maj 2013 (CEST)
**Hoa binh, co zatem proponujesz, aby dojść do wspólnej, neutralnej, zgodnej wizji zawartości hasła?--Quodvultdeus (dyskusja) 11:07, 7 maj 2013 (CEST)
***Rozwijać obydwa hasła: Jahwe i Bóg w judaizmie. Wziąć przykład z en wiki, gdzie hasło :en:Yahweh poświęcone jest ewolucji wizerunku tegoż bóstwa od kananejskiego politeizmu po ścisły monoteizm judaizmu Drugiej Świątyni, zaś :en:God in Judaism poświęcony jest koncepcji Boga w judaizmie. Integracja grozi nam przede wszystkim stworzeniem niemerytorycznej sytuacji - temat "Bóg w teologii i mistyce judaistycznej" nie może być opisany pod hasłem "Jahwe" przede wszystkim z tego względu, że od jakichś 2500 lat żydzi nie posługują się w ogóle tym imieniem w odniesieniu do swojego Boga. Hoa binh (dyskusja) 11:26, 7 maj 2013 (CEST)
****Co proponujesz, żeby uwzględnić także ten, tzn. judaistyczny, naukowy (Encyclopedia Judaica została napisana przez profesorów uniwersyteckich) punkt widzenia w haśle o Jahwe? Zapytałem się o kompromis, a Twoja odpowiedź to trwanie przy swojej wersji, ani odrobinę nie uwzględniając mojego punktu widzenia, co więcej, napisałeś sporo nie-merytorycznych stwierdzeń na temat mojej postawy. --Quodvultdeus (dyskusja) 11:35, 7 maj 2013 (CEST)
*****Zachęcam zatem do rozbudowania hasła Bóg w judaizmie nt. judaistycznego pojmowania Boga. Jak widzę z przytoczonego spisu treści, Encyclopedia Judaica nada się doskonale do tego ;) Do hasła Jahwe poglądy Majmonidesa i kabały na temat Boga nie bardzo pasują (a przynajmniej nie bardziej niż Mistrza Eckharta i Spinozy). Hoa binh (dyskusja) 12:09, 7 maj 2013 (CEST)
******Dziękuję za zachętę. Po naszej dyskusji doszedłem do wniosku, że rzeczywiście połączenie haseł nie jest konieczne. Jednak, gdy rozmawiamy o haśle Jahwe, w obecnym stanie jest przedstawieniem wiedzy, do której doszli "niektórzy uczeni". Dla obiektywizacji trzeba przedstawić na ten temat pełny stan wiedzy, nie tylko wybranej grupy autorów. Do czego Ciebie z kolei też zachęcam.--Quodvultdeus (dyskusja) 07:44, 10 maj 2013 (CEST)
*******Hasło w obecnej formie jest nieobiektywne i już jakiś czas temu zostało to zauważone. Liczę na owocną współpracę ;) Hoa binh (dyskusja) 07:47, 10 maj 2013 (CEST)
thread_title:  Integracja z Jahwe 

message: Proponuję dodanie w tytule obok słowa ,,Jahwe", jednej z najczęściej używanych form wymowy w j. polskim ,,Jehowa"
Dlaczego?
Dla poprawnego przekazu wiedzy co do wymowy imienia Boga Biblii w języku polskim. W naszej literaturze od wielu wieków, ponad setka pisarzy, w tym najwyżej odznaczanych poetów, dziennikarzy a także duchownych łącznie z Karolem Wojtyłą używała niejednokrotnie i bardzo często wymowy imienia z hebrajskiego tetragramu JHWH w formie ,,Jehowa".
Sprawia to, że forma ta jest równie a nawet bardziej znana i potwierdzona przez polskich literatów niż wymowa ,,Jahwe".
Uważam, że powinna się znaleźć dla klarownego i uczciwego intelektualnie wyłożenia tematu w tytule artykułu obok formy już istniejącej. -- TogTramwaj (dyskusja) 22:46, 21 gru 2015 (CET)
* Nie widzę powodu, by tego nie zrobić (inną opcją byłoby napisanie osobnego hasła Jehowa, które zawierałoby więcej informacji o używaniu właśnie tej formy, jednak chyba to za duże rozdrabnianie tematów). Edycję oznaczam jako przejrzaną. --Wiklol (Re:) 23:12, 21 gru 2015 (CET)
* Temat pisowni imienia (jak również występowanie różnych form np. w przekładach Biblii) jest opisany w artykule Tetragram (właśnie ze względu na liczne spory wokół niego powstał osobny artykuł) i nie ma sensu go duplikować. rdrozd (dysk.) 01:08, 22 gru 2015 (CET)
**  W żaden sposób nie uzasadniłeś wycofania tej edycji. Jeżeli jeden zapis i drugi nie mają być w tym jednym artykule, to chyba jednak warto napisać osobne hasło. Odbieram to jako zachętę, by to uczynić. --Wiklol (Re:) 20:51, 22 gru 2015 (CET)
** Błagam, nie wracajmy do tych absurdalnych dyskusji sprzed kilku lat i propagandowych biedaargumentów w stylu "forma Jehowa jest równorzędna, bo 150 lat temu pisali literaci polscy". To, że forma Jehowa pojawia się w Faraonie Prusa czy u wspomnianego wyżej Wojtyły, to nie jest żadne uzasadnienie - ani jedno, ani drugie nie jest źródłem z zakresu biblistyki i filologii hebrajskiej, tym bardziej źródłem współczesnym. Równie dobrze możemy się domagać, żeby np. w hasłach Tukidydes czy Szanghaj stosować jako równorzędne formy Tucydydes i Szanhaj "bo tak pisano w języku polskim 100 lat temu". Tylko co to za argument? Nie jesteśmy skansenem nazewniczym. Hoa binh (dyskusja) 09:27, 23 gru 2015 (CET)
*** Argumenty za encyklopedycznością tejże formy są zupełnie inne. Kilka lat temu dyskusje toczyły się faktycznie często nie na wysokim poziomie. Nie myślę do nich wracać ani do pisania w stylu, który mam nadzieję jest już dawno za nami. Czekam nadal na odpowiedź Rdrozda. --Wiklol (Re:) 15:22, 23 gru 2015 (CET)
**** Ja na razie od tego się znowu zaczęło. Argumentacją w stylu "poprawna w języku polskim" forma, "używana przez polskich literatów od setek lat" (jak tutaj) to żaden punkt wyjścia, abstrahując od spraw merytorycznych i pozamerytorycznych. Hoa binh (dyskusja) 16:01, 23 gru 2015 (CET)
*** Uważam, że nie ma tu za bardzo o czym dyskutować, mamy dwie opcje, które od dawien dawna są używane i po dziś dzień żadna nie straciła na wartości ani nie odeszła do lamusa. Dlaczego więc nie powinny występować równorzędnie? Gdyby forma wypowiedzi imienia ,,Jehowa" była przestarzałą lub zapomnianą, nie ma sprawy - choć i tak literaturze się zasłużyła i to nie sprzed 150 lat a zaledwie drugiej połowy minionego wieku - ale nadal jest to żywa forma. Ponieważ nie widzę problemu w równoległym występowaniu dwóch form obok siebie w jednym haśle postanowiłem podnieść ten temat do dyskusji. Nie ma potrzeby, myślę zakładać osobnego tematu z inną formą, ponieważ cały czas mówimy o jednej i tej samej postaci. Natomiast spory o wymowę ,,Imienia" mające wpływa na rzeczywiste używanie jednej z nich a zaprzestanie drugiej są dla mnie tyle samo warte co różnica między brzmieniem każdego innego imienia w każdym innym języku kolejno. Tak naprawdę każdy mówi jak się nauczył albo jak mu leży na sercu. Mój ojciec woli formę Jahwe bo wychował się na niej, ja czuję lepiej drugą formę, sprawa osobista. Tutaj chodzi o zwykłą uczciwość intelektualną i nie robienie różnic. Tym bardziej, że nie rozdrabniamy się, są tylko dwie formy w naszym nowożytnym języku polskim. Zachęcam więc ponownie, do umieszczenia formy imienia ,,Jehowa" obok formy ,,Jahwe" w nieistotnej kolejności i nie wracania do sporów nie mających - przynajmniej w moim przekonaniu - większej wartości, chodzi o intelektualną uczciwość.--TogTramwaj (dyskusja) 00:17, 24 gru 2015 (CET)
**** Co to za argument "mój ojciec woli"? Nie ustalamy terminologii na podstawie ankiety przeprowadzonej we własnej rodzinie, tylko na podstawie rzetelnych źródeł zewnętrznych. Hasło Jahwe jest poświęcone bóstwu lewantyńskiemu, które w żadnej nowoczesnej publikacji z zakresu religioznawstwa nie jest opisywane inaczej jak pod imieniem Jahwe. Natomiast kwestii odczytu tetragramu poświęcone jest hasło Tetragram, i tam jest zarówno Jehowa, Jahwe, jak i inne ciekawe rozwiązania odczytu. Ponieważ widzę, że przyszedłeś tutaj głosić i zaczynasz już wprowadzać wyznaniową terminologię także w innych miejscach (zamiast Nowego Testamentu Chrześcijańskie Pisma Greckie - co poza tym jest wybitnie niemerytoryczną nazwą, listy Ignacego Antiocheńskiego czy Tacjana Syryjczyka to też są "chrześcijańskie pisma greckie"), radzę zaprzestać. Po ciężkich bojach i latach chaosu oraz udowadniania wyższości jednej "prawdy" nad drugą "prawdą" mamy pewien porządek. Hasło Jahwe jest hasłem stricte religioznawczym, opisującym jedno z bóstw kananejskich, przejęte potem przez Żydów jako bóstwo naczelne i w końcu jedyne, które potem zagościło do chrześcijaństwa - zgodnie z nowoczesnym religioznawstwem i neutralnie bez rozstrzygania czy czyjeś wierzenia są słuszne czy nie. Kwestii Imienia i jego odczytu poświęcone jest hasło Tetragram. Kwestii poglądów religijnych na te kwestie poświęcone są hasła Bóg w judaizmie i Bóg Ojciec. Zaś poglądy wyznania, które akurat taki a nie inny odczyt tetragramu uważa za szczególnie istotny i nadrzędny, omawia już szczegółowy artykuł Doktryna Świadków Jehowy. W ten sposób mamy pewien ład, bez zaburzania porządków. Zrobiony m.in. przy współudziale (a hasło Tetragram właściwie samodzielnie) przez członków rzeczonego wyznania. Wszelkie próby zmieniania i mieszania robione na zasadzie "rejestruję się i pierwsze co robię, to hurtowo zmieniam" podpadają pod wandalizm. Hoa binh (dyskusja) 07:39, 24 gru 2015 (CET)
***** Kwestia wymowy nie została jednoznacznie wyjaśniona w haśle tetragram, ponieważ mamy aktualnie tylko dwie formy wymowy i żadna nie może wziąć góry nad drugą. Jak już wskazywałem, i jak wykazuje choćby hasło Tetragram ,,forma ,,Jehowa" jest równie popularną i ściśle naukowo formą, używaną przez biblistów znających temat z każdej strony i z różnych wyznań, nie tylko pod konkretnym hasłem. Liczyłem, że sprawa będzie oczywista dla osób równie dobrze znających temat. Nie mam zamiaru niczego tu forsować, ani o nic się sprzeczać, chciałem tylko zadbać o uczciwość intelektualną pod tym hasłem. Natomiast to jakie działania podejmuję pod konkretnym nickiem na Wikipedii nie podlega dla mnie dyskusji, nie analizuję postępowania innych, nie jest to argument merytoryczny. Sprawdzam uczciwość przekazywania pewnych haseł, cały czas się ucząc. Nie wiem też co ma ,,nowoczesny" sposób ujmowania tematów do rzetelności, historia się nie zmienia, nowe terminy nie powinny czynić jej innej, podobnie jak w przypadku określeń typu ,,polskie obozy koncentracyjne". Chcemy rzetelnie oddawać to co liczyło się dla ludzi przez setki lat i liczy się do dzisiaj. Jeżeli już chodzi o ankietę, to nie jest to ankieta rodzinna, tylko osobiste doświadczenie po wielu rozmowach ze zwykłymi czytelnikami tej księgi, nie musi posłużyć za argument dla nikogo, tym bardziej dla kogoś kto nie zna tematu od tej strony, jednak to takie osoby korzystają z tej encyklopedii. Nadal nie dostrzegam woli rzetelnego oddawania hasła przez tworzące je osoby. W kwestii wandalizmu, moje działania zupełnie nie pokrywają się z próbą wysunięcia mi zarzutu bez pokrycia, Wikipedia bardzo jasno wyjaśnia, że moje działania nigdy nie podlegały tutaj pod ten mylnie użyty termin Wandalizm. --TogTramwaj (dyskusja) 13:10, 24 gru 2015 (CET)
****** Niestety, jak na razie mamy tylko Twój własny WP:OR ("osobiste doświadczenia", "sprawa osobista") i uprawianie kabareciarskiej pseudo-biblistyki (linkowanie do prowadzonej anonimowo przez jakiegoś świadka strony internetowej zajmującej się gromadzeniem wszelkich możliwych cytatów w których pojawia się słowo Jehowa, z opisem że to "rzetelne" i "naukowe" źródło). Wszystko jest rzetelnie opisane w haśle tetragram, naprawdę nie ma potrzeby onanizowania się jednym słówkiem i wtykania je w każde możliwe miejsce. Hoa binh (dyskusja) 16:20, 24 gru 2015 (CET)
*  jak najbardziej można napisać artykuł o formie Jehowa - jest to forma obecna zarówno w literaturze jak i w sztuce jak i poza tymi dziedzinami. w artykule :Jahwe jak pisał Hoa nie ma potrzeby podawania innej formy bo przyjętą formą w opracowaniach naukowych dotyczących Boga Izraelitów jest Jahwe. inna sprawa, że ten artykuł dalej miesza dwie sprawy - Boga w judaizmie oraz czas odstępstwa i powszechnego synkretyzmu religijnego Izraelitów, który doprowadził do mieszania pojęć religijnych. a że nikt do tej pory nie napisał na pl.wiki artykułu :Jehowa świadczy, że nie było na pl.wiki jakiejś usilnej presji czy propagandy religijnej jakby to mogło wynikać z powyższej dyskusji. temat ten ma 32 interwiki. artykuł na en.wiki ma 72 kb treści, na es.wiki 83 kb. tak więc nie ma podstaw by podważać encyklopedyczność tematu. - John Belushi -- komentarz 13:14, 25 gru 2015 (CET)
* Dyskusja schodzi na ojców i dawnych literatów... Mamy w tej chwili propozycję bez żadnego źródła. Dopóki się nie pojawią, nie ma co o tym dyskutować. Mpn (dyskusja) 13:20, 25 gru 2015 (CET)
replies: text: * dyskusje tu mamy dwie, dodania historycznej formy wymowy, oraz utworzenia nowego hasła - dwie zupełnie inne sprawy - John Belushi -- komentarz 13:23, 25 gru 2015 (CET)
replies: text: :* każda z nich wymaga oparcia się na źródłach Mpn (dyskusja) 14:14, 25 gru 2015 (CET)
replies: text: ::*  a który to nowy artykuł nie wymaga źródeł? zajrzyj na wersję angielską czy hiszpańską jak masz wątpliwości co do encyklopedyczności - John Belushi -- komentarz 14:16, 25 gru 2015 (CET)
replies: text: :::* to mamy jakiś konkret. Można by więc pomyśleć o osobnym arcie Mpn (dyskusja) 16:38, 25 gru 2015 (CET)
replies: text: ::::* Od samego początku to miałem na myśli. --Wiklol (Re:) 18:08, 25 gru 2015 (CET)
thread_title:  Dodanie w tytule obok słowa ,,Jahwe", jednej z najczęściej używanych form wymowy w j. polskim ,,Jehowa" 

message: Francesca Stavrakopoulou wbrew temu co twierdzi nie dokonała żadnego sensacyjnego odkrycia. Dla nikogo, kto choć raz w życiu czytał Stary Testament nie jest tajemnicą, że Żydzi po osiedleniu się w Kanaanie co jakiś czas oddawali cześć bóstwom pogańskim, autorzy biblijni zawsze jednak to ostro potępiali. Dotyczy to także kultu Aszery, "królowej nieba", której kult jest potępiony w księdze proroka Jeremiasza. To, że dwa wieki po Salomonie znaleziono stelę mówiącą o kulcie Aszery przez Izraelitów nie jest niczym sensacyjnym, bo każdy kto czytał Stary Testament wie o tym doskonale. Moim zdaniem, Żydzi w swoim bałwochwalstwie posunęli się aż do tego, że "zaślubili" pogańską boginię z Jahwe. Jeżeli ktoś będzie chciał się upierać, przy tezie przeciwnej, czyli tezie pani Stavrakopoulou, to i tak nie ma na nią żadnych dowodów. Zacytuję tutaj profesora Adama Ziółkowskiego z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego: "Otóż w tej materii ideał proroków rozmijał się całkowicie z praktyką. Świadczą o tym oskarżenia o przyjmowanie obcych bóstw oraz kult boskiej towarzyszki Jahwe, Aszery (sporadycznie wspominanej w Biblii, gdzie normalnie Aszera oznacza święte drzewo lub wizerunek bóstwa wykonany z drewna). Nie wiadomo, czy kult jej był zapożyczeniem kanaanejskim czy pozostałością "przedmojżeszowej" religii Izraelitów, utrzymującą się wbrew wierze proroków." (A. Ziółkowski, Historia Starożytna, Warszawa 2009, s.323). Na koniec chciałbym się odnieść do  teorii, jakoby kult jednego "męskiego" Boga  miał doprowadzić do pozbawienia kobiet praw w życiu społecznym. W starożytnym Rzymie, aż do przyjęcia chrześcijaństwa, czczono zarówno bóstwa męskie, jak i żeńskie. Pomimo to, prawo rzymskie oddawało kobiety pod władzę ich ojców i mężów. Kobieta mogła się rozwieść, ale po rozwodzie, przechodziła spod władzy byłego męża z powrotem pod władzę ojca...
thread_title:  Kwestia kultu Aszery 

message: Chciałbym się jeszcze odnieść do teorii, jakoby odkrycia z Ugarit dowiodły, że Jahwe był czczony przez Kananejczyków, a później przejęty przez Żydów. Ustalmy fakty: w Ugarit znaleziono zapisy, w których pojawia się bóstwo o imieniu "JW". Owe "JW" niektórzy uważają za identyczne z "JHWH " Podkreślam zdecydowanie: niektórzy. W żadnym wypadku nie jest to powszechnie przyjęta teoria. Jest to dla mnie błędna hipoteza skoro bóstwo z Ugarit jest określane tylko za pomocą dwóch liter z całego izraelskiego tetragramu... Co do tezy, że Jahwe miał być bogiem madianickiego szczepu Kenitów, to ona także od momentu swojego pojawienia się w dyskursie naukowym (stało się to w 1950 roku) zyskała tylko nielicznych zwolenników.
thread_title:  Hipoteza rzekomego kultu Jahwe w Ugarit. 

message: Inne zaś inskrypcje nic do tej kwestii nie wnoszą, pochodzą bowiem z czasów po królu Salomonie np. stela Meszy z VIII wieku przed Chrystusem, w której mowa jest o tym, że w królestwie Izraela czci się Jahwe, czy korespondencja z Lakisz, autorstwa żydowskiego oficera z VI wieku przed Chrystusem.
thread_title:  Jeszcze jedno 

message: Z tego co wiem, twierdzenie o tym jakoby Jahwe miał być opiekuńczym bóstwem starożytnego miasta Elat/Eljat również oparta jest na hipotetycznej interpretacji jednego z tekstów z Ugarit: tekst ten mówi o wspomnianym już bogu "JW". Mówiąc ściśle określa go jako "JW-Elath". Jest to zatem również błędna moim zdaniem hipoteza. Jednak jeśli ktoś ma w tej kwestii jakieś dodatkowe, nieznane mi informację to niech o tym napisze.
thread_title:  Kwestia kultu Jahwe w Elat. 

message: W porównaniu z wersją angielską artykułu odnoszę wrażenie jakby ten artykuł był pisany przez jakiegoś fanatyka religijnego. Co chwile wtrącana jest ta tradycja elohistyczna albo bazująca na kreacjoniźmie młodej ziemi - jahwistyczna. 
Czytając początek artykułu można się dowiedzieć, że "Żydzi oddawali mu cześć jedynie na sposób monolatrii – czcząc jedno bóstwo, lecz nie przecząc istnieniu innych bóstw.", ale 2 sekcje niżej mamy: "w okresie gdy system wierzeń Izraelitów był jeszcze politeizmem". To jak to w końcu było? 
Proponuje dodanie "dopracować" i info i neutralnym punkcie widzenia. --ColossalE (dyskusja) 13:01, 28 kwi 2021 (CEST)
thread_title:  Neutralny punkt widzenia? 

message: "Przynajmniej do czasów Mojżesza (ok. XIII w. p.n.e.), któremu według Biblii imię to miało zostać objawione,"
Tymczasem wystarczy wziąć do ręki księgę Rodzaju by przeczytać, że w Rdz 14:21 już Abraham przysięgał na imię Jahwe "Przysięgam na Jahwe El Eljon (Boga Najwyższego), posiadającego niebo i ziemię" po czym modlił się słowami: O Panie mój, Jahwe! (Rdz 15:2). Podobnie jego żona Sara rzekła: Niechaj Jahwe będzie sędzią między mną a tobą! (Rdz 16:5). Poza tym już w Rdz 9:26 Noe wzywa imienia Jahwe: "Niech będzie błogosławiony Jahwe Elohim (Bóg) Sema!
thread_title:  Objawienie imienia Jahwe