Dyskusja:Grupa diedralna

message: A ja zawsze myślałem, że to jest grupa dihedralna...  Zrobiłem odpowiedni redir.
thread_title:  Nazwa 

message: Znajdująca się w przypisie etymologia słowa diedralny (w wersji łacińskiej : dihegralny) tłumaczy je jako złożenie "dwa+siedlisko". 
I taka etymologia spowodowała u kogoś skojarzenie z dwuścianem (co jest dość mocno naciągane).
Nieśmiało podejrzewam, że di- jest łacińskim przedrostkiem  (od przyimka de) oznaczającym tu "od"
Dopatruję się analogii ze słowami:
*dystans (łac. di-stans od  imiesłowu stans  czasownika sto,stare "stać")
*defekt (łac. de-ficio od facio "czynić coś"')
*demencja (łac. de-mentia "szaleństwo, głupota" od mens "myślenie rozum")
*destrukcja (łac. de-struo od struo "budować" )
*dygresja (łac. di-gressio "rozejść się, rozdzielić"'  od gradior "kroczyć, iść")
*dymisja (łac. di-missio "odesłanie odprawienie"  od mitto "posłać")
Podobne dla całej serii rzeczowników: dyspozycja, dywersja, deodorant, destabilizacja, demontaż
Podsumowując, diedralny (łac. dihedralny) oznaczałoby w wolnym tłumaczeniu  "poruszający z miejsca, nie trzymający miejsca, oddalający się z miejsca"
Proszę kogoś kompetentnego o wykładnię na ten temat.
79.188.145.21 (dyskusja) 09:29, 29 sty 2016 (CET)
replies: text: nieśmiało muszę się nie zgodzić; w świetle całej swojej wiedzy w tym wypadku mamy cały łańcuch „ścianów” numerowanych liczbami: por. tetraedr, heksaedr, oktaedr, dodekaedr, ikosaedr, mniej znany pentaedr; mamy też inne: romboedr (rombościan), trapezoedr, skalenoedr — wolne tłumaczenie jest zupełnie niepotrzebne, więcej: wręcz niepożądane. 89.67.90.250 (dyskusja) 14:05, 2 lip 2016 (CEST)
replies: text: :No! No! Tacy „specjaliści” jak my dwaj, to szybko dojdziemy do prawdy.  :) Ten IPek, który zainicjował ten wątek, to dawny ja.

text: :*Ty mi napiszesz heksaedr, ja Tobie diureza

text: :*Ty ikosaedr, ja diopter

text: :*Ty pentaedr, ja diagnoza

text: :*Ty trapezoedr, ja dielektryk

text: :*Ty tetraedr, ja diapazon,

text: :*Ty skalenoedr, ja diagonala,

text: :*Ty romboedr , ja diatermia

text: :Tobie te Twoje „–edry” szybko się skończą, a ja mogę jeszcze długo. Wystarczy otworzyć słownik wyrazów obcych. Zauważ, że dobierałem słowa, zaczynające się od „dia-” („di-” przed samogł.) oznaczającego w złożeniach: (ruch) przez, poprzez; roz-; w poprzek; podczas.  Przyznaję ze skruchą, że popełniłem w swojej poprzedniej tezie błąd, upatrując w członie „di-” łacińskiego „dis-” oznaczającego przeciwieństwo; odwrotność, pozbawienie; wyłączenie; nieobecność.

text: :Stawiam teraz (jak tzw. „specjalista”) tezę, że greckie „hedra” ukryte w tych Twoich tetraedrah, heksaedrach tłumaczymy dzisiaj nakładając całą warstwę pojęciową powstałą w ciągu 2,5 tys. od ich pierwszego użycia w nazwach brył. A więc dzisiaj tłumaczymy to jako ściana. Tymczasem „hedra” oznaczało (i pewnie dalej oznacza). siedzisko, podparcie, położenie (por. katedra, sanhedryn). Oznaczałoby to, że taki tetraedr Grecy rozumieli jako
replies: text: :::„ten, który ma cztery podparcia”, „ten, który ma cztery położenia”

text: :Natomiast słowo „diedralny” ( di(a)+(h)edralny) należałoby rozumieć jako przymiotnik urobiony od
replies: text: :::„ten, który się porusza/zmienia przez swoje własne położenie”, „ten, który się porusza/zmienia/przenika przez siebie samego”

text: :Piszę to wszystko teraz i pisałem pół roku temu, bo nijak nie mogę zrozumieć całego dziwnego skojarzenia artykułu z jakimś dwuścianem (swoją drogą jako „specjalista” nie podejmuję się stworzenia złożenia dwu+ścian po grecku ). Waliszewski w Encyklopedii Szkolnej nazywa dwuścianem dwie półpłaszczyzny o wspólnej krawędzi. Inni dwuścianem nazywają bryłę w 3-sferze ograniczoną dwiema pół-2-sferami wielkimi o wspólny kole wielkim. No i co? Co one  mają wspólnego z izometriami wielokąta foremnego? Całe te wywody o dwuścianach są tak naciągane, że aż zęby bolą. Brzytwa Okhama połamałaby się na tysiąc kawałków.

text: :Równie dobrze można było te grupy zdefiniować jako grupy (izometrii) koła/okręgu z dodatkowym warunkiem, aby punkty (w skończonej ilości) równo rozmieszczone na obwodzie przechodziły na siebie. Mamy dokładnie to samo a jest o wiele prościej i wszystko odbywa się w płaszczyźnie. Można by tę grupę nazwać grupa jednościanu. Nieźle! W każdym razie brzmi to o wiele mniej głupio niż grupa dwuścianu!

text: :Etymologia ludowa „rozszyfrowuje” słowo „wielbłąd” jako „wielki błąd”,  „Częstochowa” jako „miasto, które się często chowa”. Tu ktoś po swojemu odczytał znaczenie słowa „diedralny” i dorobił do tego teorię z dwuścianami.

text: :pozdrawiam  Sinousty (dyskusja) 12:28, 18 sie 2016 (CEST)
replies: text: :: nie żebym się uważał za specjalistę. do rzeczy: co do „ściany” wydaje się, że żaden z nas nie ma zanadto obiekcji — geom. „ściana”, ale zasadniczo „siedzisko, siedzenie”, a nawet „kuper” (co odnotowano w artykule); pozostaje cząstka „di”… uwaga, że może pochodzić nie od „di-”, „dis–” (podwójny), a od „di-”, „dia-” ([po]przez) wydaje się mi ciekawa, ale jednak naciągana. nie mogę jednak jej wykluczyć z całą pewnością i być może po prostu pojęcie dwukąta zlało się z innym, być może wskazywanym wyżej znaczeniem. z ciekawości obejrzałem słowniki i istotnie: σύνεδρος, czy też σῠ́νεδρος sunedros „siedzący w radzie, siedzący razem” (tudzież odpowiednie znaczenie rzeczownikowe w liczbie mnogiej) oraz antonim δίεδρος diedros „siedzący osobno”; wydaje się jednak, że dziś to dość rzadkie połączenie… ogólnie zawsze w kontekście matematycznym pojawia się jako „dwuścienny”.

text: :: postanowiłem odwołać się więc do historii: wydaje się, że „theory of groups of finite order” burnside’a (1897) jest jednym z najwcześniejszych dzieł, w których używa się angielskiego „diherdral”. mówi się tam o typie dwuściennym i intuicjach geometrycznych, są tam też ryciny będące rzutami na płaszczyznę różnych brył ze krawędziami w postaci (łuków) okręgów: jest tam też rycina typu dwuściennego w postaci koła rowerowego z nieskończenie długimi szprychami; oczywiście w tym kontekście postulowane „przenikanie przez samego siebie” może wydawać się być zupełnie na miejscu, ale nie w otoczeniu pozostałych brył (grupa czworościanu to np. A4 itp.). w świetle intuicji geometrycznych z zeszłego wieku pozostaje mi zostawić te obserwacje pod rozwagę. 89.67.254.198 (dyskusja) 02:51, 22 sie 2016 (CEST) (niegdysiejszy 89.67.90.250)

text: :: p.s. nadmienię, że nie udało mi się znaleźć źródeł francuskich ani niemieckich, ale wynika to pewnie w znacznej mierze z gorszej ich znajomości.
thread_title:  wątpliwości co do etymologii słowa ''diedralny''