Dyskusja:Liga Państw Republikańskich

message: "Stanisław Leszczyński w roku 1748 dzielił współczesną mu Europę na dwie familie państw: monarchie i republiki. Monarchie to: Austria, Francja, Hiszpania, Portugalia, księstwa włoskie i niemieckie, Rosja; wśród republik wymieniał: Anglię, Holandię, Szwecję, Polskę, Wenecję, Genuę i kantony szwajcarskie. Podział to często wówczas stosowany, z tym, że tzw. republiki określano również mianem państw wolnych. Dziś nazwalibyśmy je państwami parlamentarnymi, w których czynnikiem suwerennym jest przedstawicielstwo stanowe. W takim ujęciu okoliczność, że w danym kraju zasiada na tronie dziedziczny król (jak w Anglii czy Szwecji) nie była wystarczającą racją, aby tego państwa nie zaliczyć w poczet republik. Pojęcie republikanizmu w dzisiejszym tego słowa znaczeniu przyniosło dopiero powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i rewolucja francuska." (E.Rostworowski "Ostatni król Rzeczypospolitej" 1966 s.12n) Leszczyński pisał to polemizując z Monteskiuszem wyróżniającym odobny typ despotyczny (sułtan). Kant tworzył projekt pół wieku później, lecz chyba miał podobne pojęcia : Pierwszy definitywny artykuł do wiecznego pokoju. Konstytucja cywilna każdego państwa powinna być republikańska. Bo tylko taka konstytucja ustanowiona, po pierwsze, na zasadach zgodnych z wolnością przysługującą członkom danego społeczeństwa (jako ludziom), i, po drugie, według zasad zależności wszystkich od jakiegoś wspólnie ustanowionego prawodawstwa (jako jego poddanych) oraz, po trzecie, ustanowiona zgodnie z prawem równości tychże (jako obywateli państwa) - a więc jedyna, która wypływa z idei pierwotnej ugody społecznej, na jakiej oparte być musi każde dobre prawodawstwo jakiegoś narodu, to konstytucja republikańska. Co się tyczy prawa samego w sobie, stanowi ono to, co tkwi u podłoża wszystkich rodzajów cywilnych konstytucji. Rodzi się tylko pytanie, czy jest ona czymś jedynym, co może poprowadzić nas do wiecznego pokoju. Jednakże republikańska konstytucja poza jasnością swego rodowodu, że mianowicie zrodziła się z czystego źródła pojęcia prawa, ma jeszcze tę perspektywę w pożądanym kierunku, czyli w kierunku wiecznego pokoju, i właśnie stąd się bierze. Jeżeli (w tej konstytucji inaczej być nie może) wymagana jest zgoda obywateli państwa na to, by zdecydować, czy ma być wojna czy nie, to nic bardziej naturalnego nad to, że wszyscy dążący do wojny sami musieliby zadecydować (jako że są po to, by osobiście brać udział w potyczkach), by pokrywać koszta wojny z własnych zasobów i pieczołowicie odbudowywać zniszczenia, jakie po sobie zostawi wojna, na domiar złego przyjąć jeszcze na siebie ciężar długów czyniących sam pokój czymś gorzkim, ciężar niemożliwy wprost do spłacenia (z powodu bliskich wciąż nowych wojen); może wówczas dobrze by się wpierw zastanowili nad tym, zanim zaczną tę złą grę, natomiast w konstytucji, gdzie poddany nie jest obywatelem państwa, a więc gdzie nie jest ona republikańska, czymś niesłychanym jest fakt, że głowa państwa nie jest obywatelem, tylko właścicielem państwa, który z powodu wojny niczego nie traci ze swych stołów, polowań, pałaców, uciech, świąt dworskich itp., przeto decyzje o niej może przekazać przygotowanemu na to cały czas korpusowi dyplomatycznemu do obojętnego usprawiedliwienia jej jako swego rodzaju pociesznej rozrywki, powstałej z nic nie znaczących przyczyn. (z rozdziału 2 tłum. Feliks Przybylak) W dalszej części przeciwstawiał ustrój republikański (podział władz) demokracji która kojarzyła mu się z "despotyzmem większości" (był to pogląd rozpowszechniony wśród ówczesnych myślicieli, także Ojców Założycieli USA).
thread_title: republikanizm