Dyskusja:Gardzko

message: Proszę redaktorów o przejrzenie nowych informacji na stronie.(Andrzej Drozdowski (dyskusja) 17:34, 18 paź 2013 (CEST))

message: Chodzi o grodzisko stanowiące zapewne ośrodek opola związanego z grodem santockim oraz cmentarzysko. Miejscowość ta, jest przede wszystkim wspaniałą enklawą do badań nad słowiańskim osadnictwem wczesnośredniowiecznym. Z badań prowadzonych przez autora tej publikacji wynika, że istniejący tutaj w VII - XI wieku pomorski gród słowiański, był kontynuacją tradycji osadniczych ludności epoki żelaza i następujących po niej okresów i kultur - okresu wędrówki ludów oraz okresu kultury rzymskiej. W wyniku prowadzonych dotychczas badań ustalono, że wczesnośredniowieczny gród znajdował się na wzgórzu, położonym na zachód od istniejącego kościoła (obecnie na jego miejscu znajduje się zabudowa gospodarcza oraz pola uprawne) i usytuowany był w pobliżu czynnego po dziś dzień źródła z czystą wodą oraz dużego zbiornika wodnego (dzisiaj bagnista dolina, z wijącym się po jej środku strumieniem). Podczas prowadzonych ostatnio w tym miejscu badań powierzchniowych znaleziono kilka fragmentów wczesnośredniowiecznej ceramiki naczyniowej, w tym 
z tradycyjnym zdobnictwem słowiańskim w postaci falistych linii, często o prostych pionowych wylewach, wykonanych różnymi technikami (lepione ręcznie, częściowo i całkowicie obtaczane).
Natomiast na przeciwległym wzgórzu, względem dawnego grodu, odkryto kolejną wczesnośredniowieczną osadę (być może „gród właściwy”?). Także w tym miejscu natrafiono na fragmenty ozdobnej ceramiki o rodowodzie słowiańskim. Interesującym znaleziskiem z czasów piastowskich okazał się, zachowany w całości, gliniany przęślik tkacki. Położony na wysokim, nadjeziornym cyplu gród w Gardzku odgrywał w przeszłości poważną rolę, chroniąc wraz z innymi grodami pomorskimi w Drezdenku (Driesen), Santoku (Zantoch) i Wieleniu (Filehne) południową rubież słowiańszczyzny pomorskiej. Jego znaczenie militarne upadło prawdopodobnie w XII wieku (brak wzmianki pisanej o grodzie z tego okresu), kiedy to nastąpiła druga chrystianizacja Pomorza i podbój tej części ziem pomorskich przez Wielkopolan.Cytata z książki Grzegorza Gralińskiego
 STRZELCE KRAJEŃSKIE 
 FRIEDEBERG (NEUMARK)
 HISTORIA JEDNEGO MIASTA Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1319 roku. Odnotowany jest w niej ród von Retzin (Retzen) stary ród wywodzący się z Magdeburga. Następna wzmianka o samej miejscowości pochodzi z 1337 roku. Wymieniono wówczas 12 łanów rycerskich. Po wojnie 7-letniej tutejszy majątek ziemski wydzierżawił Franz Balthasar Schönberg von Brenckenhoff, tajny radca, właściciel Pławina i Lichenia. Brenckenhoff zmarł w 1780 roku w Gardzku i został pochowany w kościele w Licheniu. W 1801 roku właścicielem dóbr była Christiane Ernestine von Langenn z domu Steinkeller. W 1816 roku Gardzko znajdowało się w posiadaniu jej syna Heinricha Augusta Zygmunta von Langenn. Następnie w 1818 roku majątek przeszedł w posiadanie asesora sądowego Johanna Karla Augusta Gottfrieda, a następnie jego syna Karla Wilhelma Juliusa. Po II Wojnie Światowej dobra ziemskie zostały znacjonalizowane. We wsi zachował się kościół, relikty zespołu folwarcznego, historyczna szkoła oraz interesująca zabudowa mieszkalna z lat 20.-30. XX wieku
w Gardzku przy kościele znajdują się dwa dzwony. Większy z 1525 roku, o średnicy dolnej 84 cm, wadze 365 kg.            Wykonał go prawdopodobnie jakiś mistrz związany z twórczością warsztatu Heinricha Starszego z Kampen ( zmarł w 1521 roku), który po 1508 roku osiadł w Lubece. Ciekawym przykładem dzwonu jest obiekt z 1525 roku w miejscowości Gardzko w powiecie strzelecko - drezdeneckim. Jeszcze średniowieczny tekst inwokacji; "O rex gloriae..." wykonany jest w tym przypadku kapitała protorenesansowa, natomiast data minuskuła późnogotycka.Elementami dekoracyjnymi tego dzwonu są przede wszystkim putta oraz fryz reliefowy przeplatany akantem później obu pól inskrypcyjnych.Na płaszczu umieszczona została plakietka z przedstawieniem Marii Apokaliptycznej . Dzwon ten był wpisany w czasie wojny do kategorii D, stąd też przetrwał rekwizycje. Inskrypcja ma w tym przypadku jak najbardziej humanistyczny charakter,choć jej kompozycja zdradza brak światła między literami i wyrazami, co przypomina ,wczesne formy stosowania nowych wzorów Poszczególne litery mają nierówny moduł w odniesieniu do szerokości i wysokości, nadto napis ma nierówny dukt.Trzony liter maja jednakowa grubość. Jako przerywniki międzywyrazowe ludwisarz zostawił niewielkie putta.Warto tu odnotować, że poniżej dwóch pól inskrypcyjnych znajduje się akantowy relief, zdradzający niejako wzorce późniejsze. Charakterystyczne w napisie są litery A, E,oraz P. Litera A posiada załamaną do dołu belkę, jest z oczkiem lub bez oczka, nadto ozdobiona została ciężkim daszkiem .Litera E ma kształt grecyzujący w formie negatywnej arabskiej cyfry 3 .Ciekawy jest trzon litery P, który został postawiony na poziomym szeryfie pod brzuszkiem. Litera I w połowie wysokości posiada owalne zgrubienie tworzące ozdobna perełkę, nadto rozszerza sie ku dolnemu i górnemu zakończeniu. Litera R ma krótszy poprzeczny trzon.Trzony wszystkich liter są ku górze.Tekst ujęty w dwu pola inskrypcyjne został wykonany w języku łacińskim i niemieckim, poszczególne wyrazy oddzielono za pomocą paragrafów. Dzwon w Gardzku jest przykładem procesu przemian od epigrafiki gotyckiej do renesansowej.Marcel Tureczek - Zabytkowe dzwony na ziemi lubuskiej, Zielona Góra 2011.                                                    Dzwon młodszy ( obecnie pęknięty ) pochodzi z roku 1714. Jego dolna średnica wynosi 70 cm, natomiast jego waga to około 210 kg. Odlany przypuszczalnie w Szczecinie przez Johana Heinricha Schmidtta. Dzwon był sklasyfikowany w kategorii D jako obiekt o szczególnych wartościach artystycznych i historycznych w związku z czym nie podlegał rekwizycji. Bardzo ciekawy przykład dzwonu znajduje się w miejscowości Gardzko został odlany w 1714 roku .Szata dekoracyjna tego dzwonu jest wyjątkowo bogata. Kabłąki korony zostały przyozdobione maszkaronami.Pole inskrypcyjne na szyi zamknięto ornamentem z  motywem kampanuli, powyżej umieszczono fryz wstęgowo - roślinny, poniżej zaś fryz labrekinowy. W polach lambrekinu widnieją pojedyncze listki akantu podpięte perełką.W przestrzeni materiałowego lambrekinu dodatkowo umieszczone zostały frędzle i podwójne rozetki - na całej długości w kolejności dwa frędzle, jedna rozetka.Herby fundatorów znajdują się na płaszczu,w owalnych tarczach z delikatnym akantowych labrem. Ponad nimi znajdują się: korona rangowa z trzema fleuronami i pięcioma perłami.Całość przyozdobiona jest rozetkami i gałązkami akantu oraz plastycznym pismem w formie majuskulowej pisanki.Marcel Tureczek - Zabytkowe dzwony na ziemi lubuskiej, Zielona Góra 2011.
thread_title:  Przypuszczalne NPA