Dyskusja:Mem/Mem

message: # Kliknij w niebieską zakładkę u góry Edytuj.
# Wklej nowy tekst poniżej.
# Przewiń na dół strony i kliknij w przycisk Pokaż podgląd.
# Nanieś odpowiednie poprawki. Tekst prawdopodobnie będzie wyglądał inaczej od obecnego właściwego artykułu. Prosimy się tym nie przejmować.
# Jeśli wyświetlona zawartość jest w porządku to można przewinąć na dół strony i kliknąć przycisk Zapisz.
# Jeśli zajdzie potrzeba późniejszej poprawy, dodania lub usunięcia tekstu wróć do pkt. 1.
thread_title:  Prosimy najpierw przeczytać poniższą króciutką instrukcję obsługi 

message: Mem jest jednostką informacji zapisanej w mózgu lub na innym nieożywionym nośniku – w książce, na płycie CD, na ulotce reklamowej itd. W tym przypadku pojęcie memu i socjotypu się zlewają.
SPIS TREŚCI [dodane rozdziały]
	6  Transmisja memów	7  Ewolucja w memach
	8  Zastrzeżenia krytyczne	
Dawkins wymienił trzy cechy charakterystyczne jakiegokolwiek replikatora:
•	copying-fidelity: wierność w kopiowaniu/odtwarzaniu - im wierniejsza jest kopia, tym bardziej po kilku aktach kopiowania przypomina pierwotny wzorzec; jeśli obraz jest reprodukowany poprzez robienie kopii, oryginał wkrótce stanie się nierozpoznawalny; 
Transmisja memów
Memy rozprzestrzeniają się przez naśladownictwo – przez kopiowanie memów głoszonych przez gospodarza memu; mogą także przenosić się za pomocą kopii zapisu w nośniku nieożywionym. Zdolność do kopiowania mimetycznego – upodobniania się zaobserwowano w kilku gatunkach na Ziemi, włączając w to ssaki naczelne, delfiny i ptaki, które uczą się śpiewu przez naśladowanie rodziców lub sąsiadów. Transmisja memów odbywa się również drogą podobną do zakażeń, przy czym obserwator rozróżnia zaraźliwe imitacje społeczne – takie jak mody, od instynktownych zachowań – takich jak ziewanie, śmiech, które uważa się za wrodzone a nie społecznie nabyte [Susan J. Blackmore, 1998].
Aaron Lynch [1996] opisał kilka ogólnych cech w trybach przekazywania zaraźliwych memów w społeczeństwie:
Wielokrotne rodzicielstwo – Quantity of parenthood. Dzieci szczególnie przejmują idee swoich rodziców. Stąd chęć posiadania większej ilości potomstwa, aby memy-idee dotarły do większej ilości odbiorców.
Wychowanie dzieci – Efficiency of parenthood. Przekaz swoim dzieciom szczególnie atrakcyjnych idei. Często towarzyszy temu kulturowy separatyzm. Jest to przykład praktyki, która prowadzi do zwiększonej częstości replikacji memu, ponieważ mem separacji tworzy barierę w uleganiu ideom współzawodniczącym.
Prozelityzm – Proselytic. Idee sprzyjające prozelityzmowi – nawracaniu, jak to się dzieje w wielu ruchach religijnych lub społecznych, rozprzestrzeniają się horyzontalnie w danym pokoleniu, a następnie przenoszą się szybciej z rodziców na dzieci. 
Konserwatyzm – Preservational. Idee wpływają na swoich głosicieli, którzy zachowują je przez dłuższy czas. Idee, które wzmagają długowieczność swoich głosicieli lub czynią swoich gospodarzy szczególnie opornych na porzucenie lub zastąpienie tych idei – wzmacniają przechowanie memów i służą ochronie przed  współzawodnictwem lub prozelityzmem innych memów.
Sprzeciw – Adversative. Idee wpływające na swoich głosicieli służą do ataku lub sabotażu idei współzawodniczących oraz/lub tych co je wyznają. Replikacja sprzeciwu jest korzystna w transmisji memów, gdy mem w swej istocie zachęca do agresji przeciw innym memom.
Poznanie – Cognitive. Idee postrzegane jako poznawcze przez większość populacji, która je napotkała. Przekazywanie memów poznawczych znacznie zależy od zespołu innych idei, a także od cech idei poznawczych już wcześniej funkcjonujących w danej populacji; dlatego przenoszą się one raczej w sposób bierny w porównaniu z innymi trybami transmisji. Memy przenoszone w transmisji poznawczej nie podlegają samo-replikacji.                                                         W paryskim Ogrodzie Botanicznym, przed Muzeum Paleontologii, napis na pomniku Jana Baptysty Lamarcka głosi: ‘Ojcu teorii ewolucji’. Natomiast w świadomości każdego Brytyjczyka czy Amerykanina ojcem teorii ewolucji pozostaje Karol Darwin.  Jest to przykład memu poznawczego uwarunkowany historycznie i kulturowo. 
Motywacja – Motivational. Idee, które się przyjmują, gdyż ludzie widzą w nich własna korzyść. Memy przekazywane motywacyjnie nie ulegają samo-rozprzestrzenianiu się, często przenoszą się w łączności z memami samo-replikującymi się, wzmacniając wyżej wymienione tryby rodzicielskie, prozelityczne i konserwatyzm.
Ewolucja w memach Poprzednikiem pojęcia ‘memu’ mogą być ‘tropy’ wprowadzone do obiegu przez antropologa społecznego Clauda Lévi-Straussa w latach 1960-ych. W książce „Geny, umysł i kultura: Proces współ-ewolucyjny” [1981] Charles J. Lumsden i E. O. Wilson wysunęli teorię, że geny biologiczne i kultura rozwijają się równolegle. Richard Dawkins [2004] podał trzy warunki niezbędne w ewolucji memów: 
– Zmiany albo wprowadzenie nowych zmian do elementów już istniejących; 
– Replikacja albo zdolność do tworzenia kopii elementów, pełniąca funkcję dziedziczenia;
– Zróżnicowane „dopasowanie” lub zdolność dostosowania się do środowiska jednego z elementów lepiej niż innego.
Dawkins podkreślał, że proces naturalnej ewolucji zachodzi w warunkach współdziałania powyższych trzech warunków, gdy ewolucji podlegają zarówno geny i memy. Gdy różne idee przenoszą się z jednej generacji na drugą, to mogą one albo zwiększyć albo zmniejszyć przeżycie ludzi uznających te idee albo wpłynąć na przeżycie samych idei. 
Dawkins rozpatrywał ludzi jako „gospodarzy” powielających memy. Na przykład pewne kultury mogą wykształcić unikalne wzory metod wykonywania narzędzi, co dawałoby im przewagę nad innymi kulturami. Każde narzędzie-wzór działałoby podobnie do biologicznego genu, który występowałby w pewnych populacjach a w innych nie. Działanie memów wpływałoby bezpośrednio na obecność tego wzoru w przyszłych pokoleniach. 
Pojęcie ewolucji memów zawiera w sobie zarówno elementy z teorii Lamarcka [1744-1829] ––> adaptacja w ciągu życia osobniczego, jak i z teorii Darwina [1809-1882] ––> genetyczna selekcja. Obydwie teorie uznają, że procesy te zachodzą pod presją zmian w środowisku. Memy kultury będą się cechowały dziedziczeniem według Lamarcka, gdy gospodarz będzie replikował dany mem raczej przez rozumowanie i wnioskowanie niż przez dokładne kopiowanie. 
Memetycy od dawna poszukiwali nośnika biologicznego, biorącego udział w powstawaniu i utrwalaniu memów. Jedna z teorii głosi, że podstawowe jednostki biologiczne kultury – takie jak język – odpowiadają sieci neuronowej, która funkcjonuje jako węzły pamięci semantycznej [Lumsden &Wilson,1981].
O ile podłoże selekcji genetycznej stanowią procesy zachodzące w DNA, o tyle w procesie powstawania i utrwalania memów prawdopodobnie wiodącą rolę pełni RNA, które w procesie transkrypcji – pod wpływem presji środowiska lub adaptacji do środowiska – uaktywniają te a nie inne geny z łańcuchów DNA do odczytu. RNA może ulegać różnym modyfikacjom i w ten sposób kształtować pamięć neuronalną, charakterystyczną tylko dla danego osobnika. Cząsteczki RNA oraz towarzyszące im białka i enzymy pełnią główną rolę w adaptacji. Wiele z tych molekuł odznacza się małą trwałością i krótkim czasem istnienia w przeciwieństwie do DNA – stąd trudności w ich badaniu. 
Zastrzeżenia krytyczne Krytycy memetyki uważają, że ignoruje ona ustalone już osiągnięcia z dziedziny socjologii, antropologii kultury, psychologii poznawczej oraz psychologii społeczeństw.  Memetyka pozostaje w początkowym stadium rozwoju, a dla osób ją zniesławiających jest wręcz pseudonauką. 
Wielu memetyków zajmowało się wyjaśnieniem roli memów w funkcjonowaniu religii. Prób tych dokonywano z pozycji ludzi nie religijnych i podnosili oni przede wszystkim szkodliwe cechy kultu, pomijając trwałe znaczenie religii w ludzkiej kulturze. 
Jack Balkin  w “In Cultural Software: A Theory of Ideology” [Oprogramowanie w kulturze: teoria ideologii, 1998] postulował, że te same struktury, które generują idee o wolności wypowiedzi albo o wolnym rynku służą również powstawaniu wierzeń rasistowskich oraz anty-semickich. Według niego, czy  memy stają się szkodliwe lub źle zaadaptowane, bardziej zależy od kontekstu w środowisku niż od źródła lub sposobu ich powstawania. Opisuje on wierzenia rasistowskie czy anty-semickie jako „fantazje” memów, które stają się szkodliwe lub niepoprawne „ideologicznie”, gdy ludzie z różnych kultur stykają się w handlu lub współzawodniczą ze sobą. 
Podobnie jak koncept samolubnego genu pozwala na lepsze zrozumienie zjawisk zachodzących w biologicznej ewolucji gatunków, koncept memu może pomóc w lepszym zrozumieniu skądinąd zadziwiających aspektów ludzkiej kultury. 
W rozdziale „Prawda” w Encyklopedii Fenomenologii [1997] Dieter Lohmar podważa memetyczny redukcjonizm w stosunku do tak skomplikowanych idei jak religia, polityka, wojna, sprawiedliwość, a także sama nauka – uważa memy za jednowymiarowe, redukujące i upraszczające tak skomplikowane zjawiska do form atomowych czy molekularnych. Lohmar argumentuje, że „nie można zobaczyć memów przez mikroskop tak jak można wykryć geny.” 	
Geny wykrywano stopniowo za pomocą skomplikowanych metod stosowanych w biochemii, genetyce i biologii molekularnej.  Jednak o istnieniu wielu genów biolodzy czy genetycy wiedzieli wyprzedzająco, zanim je wykryto – na podstawie ich funkcji w różnych przejawach życia, również na podstawie chorób genetycznych. 
Termin "meme" – jako pierwszy wprowadził do obiegu ‘The American Heritage Dictionary of the English Language’: Fourth Edition, 2000; Słowniki Webstera lub Encarta College Dictionary jeszcze wtedy tego terminu nie uwzględniały.
Literatura
•	Dawkins Richard, Samolubny gen, Warszawa 1996. •	Brodie Richard, Wirus umysłu, Łódź 1997. 
•	Blackmore Susan, Maszyna memowa, Poznań 2002. 
•	Biedrzycki Mariusz, Genetyka kultury, Warszawa 1998
thread_title:  Wklej zawartość poniżej: