Dyskusja:Lida

message: W materiałach białoruskich, zamieszczanych w internecie, znalazłem wiele nowych informacji, których wcześniej nie znałem. Chialbym zabrać glos w 
dyskusji na temat historii Lidy - trochę ze wzgłędów sentymentalnych, trochę osobistych.
	Zacznę od tego, że jestem Polakiem, urodzonym w Lidzie w 1926 r. Opuściłem Lidę w 1941r. i ostatecznie Białoruś w 1945 r. Dzisiejszej Lidy 
właściwie nie znam. Interesują mnie jej losy.
	Mam bardzo ciepły stosunek do Białorusinów i narodu białoruskiego. Żałuję, że Białorusini tak późno wykształcili swą świadomość narodową i wreszcie 
uzyskali państwowość. Wyrobiłem sobie zdanie, chyba fałszywe, że to taki cichy, spokojny naród, który o to nie bardzo dbał lub nie miał możliwości zadbać. 
Oczywiście przeszkadzali im w tym, ze zrozumiałych względów, Polacy i Rosjanie. Ale może i ich wina w tym, nie jest tak wielkim grzechem. Białorusini za długo nie 
mieli tego, co Polacy (w ich rozumieniu) określają wolnością. Wcześniej bowiem panowały inne porządki, inne rządy i formy władzy oraz inne struktury społeczne. 
Nie te warstwy społeczeństwa, co dzisiaj miały, największe przywileje i wpływy i ich łatwo nie oddawały. To tłumaczy polityka stara jak świat.  
	Lida to moje miasto rodzinne. Zainteresowały mnie strony internetowe, dotyczące tego miasta. Strony robią chyba Białorusini. Zaciekawiła mnie tam 
podana historia Lidy, bodajże pod adresem: http://www.lida.info, wedle mojej oceny lepiej napisana w języku rosyjskim (znam język białoruski w mowie i piśmie, 
jednak historia ta w języku białoruskim jest gorzej zredagowana). Czegoś podobnego dawniej nie było, nie widziałem i nie słyszałem. Oczywiście brak było wtedy 
internetu i przede wszystkim zainteresowania lidzian trochę trudną i kosztowną sprawą publikacji takich materiałów . Moim zdaniem, historia Lidy jest widziana przez 
białoruskie okulary i tym trochę jest zniekształcona (użyję tu mojego terminu: - "odpolszczena"). Znajdują się tam jednak interesujące informacje i szczegóły.
	Zaskakuje mnie rozwój ludnościowy Lidy (1938 r. - ok. 21 tys., dzisiaj - powyżej 100 tys.) Na przykład pisze się o dużej liczbie Polaków 
zamieszkujących teraz Lidę – ok. 40% (to dziwne, jeśli się uwzględni wielką ich emigrację 1945 i 1956 r., - widocznie zaszła tam jakaś rewolucja w kwestiach 
ludnościowych w relacji wieś – miasto, skąd dzisiejsze ok. 40 tys. Polaków w Lidzie?). Mało mi jest znana historia proletariatu Lidy. Domyślam się, że jest to 
prawda i sprawa istotna, przez dawną Polskę przemilczana. Mówi się o Żydach w mieście ( w XVIII w. - 50%, w dwudziestoleciu - 30%, dzisiaj prawdopodobnie 
– 0%) ). Znajduje się uwaga, że w Lidzie rezydował rabin wysokiego szczebla na Europę wschodnią? (nic o tym nie wiedziałem!). 
	Jest tam historia zamku lidzkiego.  To kolos w oczach dziecka, jakim byłem w latach 1933-1941. Podaje się wzmianki o jego zniszczeniu i odbudowaniu 
(1998 r.!). Mówi się o założycielach Litwinach i wymienia się Szwedów, którzy ostatecznie zamek zniszczyli. Ciekawe są opinie na temat rozwoju Lidy w okresie 
dwudziestolecia pod polskimi rządami (piszą na stronie znacznym rozwoju miasta w tym okresie - to kuriozalne!). 
	Wspomina się o sejmie w Grodnie, o chanie tatarskim mieszkającym w Lidzie, o kościele ks.Pijarów, który najpierw wybudowano jako kościół, 
następnie zamieniono na cerkiew, później znów na kościół, dalej na .... planetarium, a teraz jeszcze raz na cerkiew (1995r.?). Chyba trochę  przeinacza się tam sens 
powstania listopadowego na ziemi lidzkiej. Oczywiście są przy tym niedopowiedzenia w kwestii narodowości jego przywódcy, Lidzianina Polaka Ludwika 
Narrbuta..
         
	Są informacje o przemyśle lidzkim przed wojną i po wojnie. Tam: - o wielkiej fabryce wyrobów gumowych, - o fabryce maszyn rolniczych, - o 
browarach dawniej żydowskich, obecnie znanych na całą Rosję (!?). Nie ma tam - o dawnej fabryce gwoździ i wyrobów metalowych, - o wielu tartakach i cegielni, - 
o dużym znaczeniu węźle kolejowym na tych ziemiach. Jest rzecz bardzo interesująca: - o fabryce chemicznej ( której nie znam!), eksportującej teraz  jakieś 
ekstra-rzadkie wyroby na cały świat, - o wysoko zaawansowanych technologicznie montowniach a może i wytwórniach pojazdów, urządzeń technicznych. Doceniam 
to, jestem inżynierem. To inne miasto!
	Nic tam nie piszą o lotnisku i lotnictwie w Lidzie (tylko mała wzmianka o pomniku pilotów), nic nie ma o lidzkich garnizonach wojskowych  różnych 
orientacji i ich roli. Bardzo są skąpe i lakonicznie szczegóły o "wyzwoleniu" w 1939r., za mało - o wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. 
	Dlaczego Polacy wymienionych informacji na temat historii Lidy nie dostrzegają i nie weryfikują (bo na zaczętej stronie encyklopedycznej ich nie ma)? 
Czy są one nieprawdziwe? Ja ich nie jestem w stanie zweryfikować.
    							J.S.G.
Na rosyjskiej stronie Wiki w dyskusji zgłoszono, że podany tam (zarówno jak i tutaj) herb Lidy nie jest aktualny. Od 30 maja 2002 r. używany jest oficjalnie herb, zawierający lewa i klucze, zobaczyć go można na stronie w języku białoruskim. - Valeriy Tikhonov.
Pola Raksa urodziła się w Lidzie

message: W przypisie 6 widnieje liczba 30 a nie 39 "During this period of pillage 30 Jews were killed.". Przypis 7 nie zawiera liczb specyficznych dla Lidy.
thread_title:  Treść przypisów 6 i 7