Dyskusja:Dzień Kowieński

message: To chyba nie powinno należeć do samego hasła  , ale może się przydać -  dlatego przeniosłem to na stronę dyskusji.Filipfkn92 (dyskusja) 16:58, 11 mar 2008 (CET) 
===Tekst===
Z HISTORJI KOWIENSKIEJ POLSKIEJ PRASY. (Włodzimierz Chomański.)
Zaczynamy dziś próbę, choć i bardzo nikłą, odtworzenia w możliwej nam mierze prasy polskiej w Kownie. Nazwa naszego wydania komputerowego powtarza nazwę pierwszego polskiego dziennika na Kowieńszczyznie, wychodzi na światło równie 81 lat po tamtym pierwszym numerze ‘’Głosu Kowieński-ego’’ z roku 1919-tego i mamy nadzieję, że będzie hołdem naszej pamięci sławnym jego założycielom. Podajemy tu w skrócie wypowiedź o naszym temacie dawnego kowieńskiego polskiego działacza Borróna. Pseudonim ten chował od represji władz wydawcę i pierwszego redaktora ‘’Głosu Kowieńskiego ’’Czesława Stefanowicza. Oddajemy słowo jemu.
 „Ciężkie czasy były dla słowa polskiego, a w  szczególności  drukowanego, pod batogiem rosyjskim, w Litwie całej. Nie tylko, że nie można było pomyśleć o drukowaniu jakiego bądź pisma polskiego, lecz nawet zakazywano sprzedaży gazet polskich, wychodzących poza granicami Litwy. Zamykano księgarnie i biblioteki polskie. Pozwolenia na handel książkami mogły otrzymywać wyłącznie osoby wyznania niekatolickiego. Drugi cyrkularz Murawjewa nakazywał zniszczenie czcionek polskich w drukarniach i odlewniach.
Klęski Rosji w Mandżurii sprowadziły i dla nas pewne ulgi. W roku 1905 język polski na ziemiach Litwy zaczął częściowo odzyskiwać pewne prawa obywatelskie. Kultura polska zaczęła odzyskiwać swe pewne placówki, a najważniejsza z nich była prasa. Po przeszło czterdziestoletniej przerwie powstaje w Wilnie dziennik polski ’’Kurier Litewski’’. Powstają nowe, pisma polskie. kilka lat przed pierwszą wojną światową prasa polska w Wilnie rozporządzała już czternastu wydawnictwami; wśród nich dwoma dziennikami, -‘’Kurierem Litewskim’’  i młodszą od niego ‘’Gazetą Codzienną’’. Prasa ta obsługiwała czytającą publiczność polską w znaczeniu prawie granic dawnego Wielkiego Księstwa. Gdy nadeszła wojna i okupacja niemiecka, zamarło życie wszelkie, w tym i prasy. Po długim czasie udało się dopiero od Niemców uzyskać pozwolenie na wydawanie w Wilnie niewielkiej gazetki, podającej w języku polskim trochę mocno ocenzurowanych wiadomości.
Gdy Wilno wpadło w ręce bolszewików, społeczeństwo nasze w Kownie i na prowincji ujrzało się zupełnie pozbawione nawet odrobiny duchowej strawy codziennej. Potrzeba stworzenia pisma polskiego u nas stała się wprost piekącą. ’Pierwszy numer ‘’Głosu Kowieńskiego’’ ukazał się 9 lute-go1919r.
 Redakcja pisma była taką: - redaktor naczelny - Czesław Stefanowicz, admini-strator pisma - Kazimierz Błażewicz, sekretarz redakcji - Wiktor Piotrowicz, korektor - Lucjan Martusewicz i członek redakcji - Bohdan Paszkiewicz. Sprawami finansowymi gazety zajmował się Michał Chmielewski, lekarz, znany kowieński polski społecznik, syn powstańca 1863r. Aleksandra Chmielewskiego i ojciec przez wszystkich nas dobrze znanej w Kownie i lubianej byłej kierowniczki muzycznej ’’Kotwicy’’ i solistki Kowieńskiego Teatru Muzycznego Teresy Chmielewskiej.
   Czesław Stefanowicz, ur. w 1876 r., - syn lekarza kowieńskiego i ziemianki z miasteczka Łopie, z rodziny tamecznych Chrystowskich. Studiował w Petersburgu, Warszawie, Heidelbergu, Zurychu, dobrze znał język niemiecki i potrafił pertraktować z Niemcami, od których i zdobył pozwolenie na gazetę.
Za hasło ‘’Głos Kowieński’’ obrał sobie słowa: – ‘’ Rachujmy na wszystko, co wypaść może, ale się na nic nie spuszczajmy i nie wierzymy w nic, - tylko w samych siebie’’. Przeszkód było wiele. Młode władze litewskie patrzyli z wielką niechęcią na wszystkie poczynania polskie". 
     ‘’Głos Kowieński’’ ukazywał się niecałe dwa miesiące. Był zamknięty przez władze litewskie, kiedy one w marcu 1919 r. stopniowo zaczęli przejmować od Niemców zarząd. Już w kwietniu 1919 r. ukazała się ‘’Ziemia Kowieńska’’, która wytrzymała do próby przewrotu państwowego, dokonanego 29 sierpnia 1919 r. przez POW (polską organizację wojsko-wą).Całą redakcję ziemi Kowieński wtedy uwięziono. Cz. Stefanowicza wypuszczono tylko po miesiącu. Wtedy wznowił wydanie ’’Ziemi Kowieńskiej’’, którą zamknięto już przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego Litwy. Zaszkodziło to w kampanii wyborczej Polaków. W 1920 r. wznowiono wydanie polskiej gazety pod nowym tytułem –‘’Dziennik Kowieński’’. Ten wytrzymał pół roku. Potem z kolei wydawano, a władza zamykała cały poczet polskich gazet: ‘’Gazetę Kowieńską" "Gońca Kowieńskiego’’ i tylko na na koniec -‘’Dzień Kowieński’’. On wytrzymał do1935r., a po nim był ‘’Dzień Polski’’. Jego zamknęli już władze sowieckie 26 lipca 1940 roku. Postarano się, żeby więcej gazet polskich w Kownie wydawać nie było by, komu.
Jak wynika z poniższego,  pierwszy kowieński polski dziennik był pod tytułem "Głos Kowieński", a nie "Dzień Kowieński". Litewski dziennik "Kauno Diena" (po polsku "Dzień Kowieński") zaczęto wydawać tylko po odrodzeniu niepodległości Litwy w 1991 roku. "Kauno diena" był parafrazą sovieckiego "Kauno Tiesa" - "Prawda Kowieńska".
thread_title: Przepraszam bardzo

message: Z HISTORJI KOWIENSKIEJ POLSKIEJ PRASY. (Włodzimierz Chomański.)
Zaczynamy dziś próbę, choć i bardzo nikłą, odtworzenia w możliwej nam mierze prasy polskiej w Kownie. Nazwa naszego wydania komputerowego powtarza nazwę pierwszego polskiego dziennika na Kowieńszczyznie, wychodzi na światło równie 81 lat po tamtym pierwszym numerze ‘’Głosu Kowieński-ego’’ z roku 1919-tego i mamy nadzieję, że będzie hołdem naszej pamięci sławnym jego założycielom. Podajemy tu w skrócie wypowiedź o naszym temacie dawnego kowieńskiego polskiego działacza Borróna. Pseudonim ten chował od represji władz wydawcę i pierwszego redaktora ‘’Głosu Kowieńskiego ’’Czesława Stefanowicza. Oddajemy słowo jemu.
 „Ciężkie czasy były dla słowa polskiego, a w  szczególności  drukowanego, pod batogiem rosyjskim, w Litwie całej. Nie tylko, że nie można było pomyśleć o drukowaniu jakiego bądź pisma polskiego, lecz nawet zakazywano sprzedaży gazet polskich, wychodzących poza granicami Litwy. Zamykano księgarnie i biblioteki polskie. Pozwolenia na handel książkami mogły otrzymywać wyłącznie osoby wyznania niekatolickiego. Drugi cyrkularz Murawjewa nakazywał zniszczenie czcionek polskich w drukarniach i odlewniach.
Klęski Rosji w Mandżurii sprowadziły i dla nas pewne ulgi. W roku 1905 język polski na ziemiach Litwy zaczął częściowo odzyskiwać pewne prawa obywatelskie. Kultura polska zaczęła odzyskiwać swe pewne placówki, a najważniejsza z nich była prasa. Po przeszło czterdziestoletniej przerwie powstaje w Wilnie dziennik polski ’’Kurier Litewski’’. Powstają nowe, pisma polskie. kilka lat przed pierwszą wojną światową prasa polska w Wilnie rozporządzała już czternastu wydawnictwami; wśród nich dwoma dziennikami, -‘’Kurierem Litewskim’’  i młodszą od niego ‘’Gazetą Codzienną’’. Prasa ta obsługiwała czytającą publiczność polską w znaczeniu prawie granic dawnego Wielkiego Księstwa. Gdy nadeszła wojna i okupacja niemiecka, zamarło życie wszelkie, w tym i prasy. Po długim czasie udało się dopiero od Niemców uzyskać pozwolenie na wydawanie w Wilnie niewielkiej gazetki, podającej w języku polskim trochę mocno ocenzurowanych wiadomości.
Gdy Wilno wpadło w ręce bolszewików, społeczeństwo nasze w Kownie i na prowincji ujrzało się zupełnie pozbawione nawet odrobiny duchowej strawy codziennej. Potrzeba stworzenia pisma polskiego u nas stała się wprost piekącą. ’Pierwszy numer ‘’Głosu Kowieńskiego’’ ukazał się 9 lute-go1919r.
 Redakcja pisma była taką: - redaktor naczelny - Czesław Stefanowicz, admini-strator pisma - Kazimierz Błażewicz, sekretarz redakcji - Wiktor Piotrowicz, korektor - Lucjan Martusewicz i członek redakcji - Bohdan Paszkiewicz. Sprawami finansowymi gazety zajmował się Michał Chmielewski, lekarz, znany kowieński polski społecznik, syn powstańca 1863r. Aleksandra Chmielewskiego i ojciec przez wszystkich nas dobrze znanej w Kownie i lubianej byłej kierowniczki muzycznej ’’Kotwicy’’ i solistki Kowieńskiego Teatru Muzycznego Teresy Chmielewskiej.
   Czesław Stefanowicz, ur. w 1876 r., - syn lekarza kowieńskiego i ziemianki z miasteczka Łopie, z rodziny tamecznych Chrystowskich. Studiował w Petersburgu, Warszawie, Heidelbergu, Zurychu, dobrze znał język niemiecki i potrafił pertraktować z Niemcami, od których i zdobył pozwolenie na gazetę.
Za hasło ‘’Głos Kowieński’’ obrał sobie słowa: – ‘’ Rachujmy na wszystko, co wypaść może, ale się na nic nie spuszczajmy i nie wierzymy w nic, - tylko w samych siebie’’. Przeszkód było wiele. Młode władze litewskie patrzyli z wielką niechęcią na wszystkie poczynania polskie". 
     ‘’Głos Kowieński’’ ukazywał się niecałe dwa miesiące. Był zamknięty przez władze litewskie, kiedy one w marcu 1919 r. stopniowo zaczęli przejmować od Niemców zarząd. Już w kwietniu 1919 r. ukazała się ‘’Ziemia Kowieńska’’, która wytrzymała do próby przewrotu państwowego, dokonanego 29 sierpnia 1919 r. przez POW (polską organizację wojsko-wą).Całą redakcję ziemi Kowieński wtedy uwięziono. Cz. Stefanowicza wypuszczono tylko po miesiącu. Wtedy wznowił wydanie ’’Ziemi Kowieńskiej’’, którą zamknięto już przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego Litwy. Zaszkodziło to w kampanii wyborczej Polaków. W 1920 r. wznowiono wydanie polskiej gazety pod nowym tytułem –‘’Dziennik Kowieński’’. Ten wytrzymał pół roku. Potem z kolei wydawano, a władza zamykała cały poczet polskich gazet: ‘’Gazetę Kowieńską" "Gońca Kowieńskiego’’ i tylko na na koniec -‘’Dzień Kowieński’’. On wytrzymał do1935r., a po nim był ‘’Dzień Polski’’. Jego zamknęli już władze sowieckie 26 lipca 1940 roku. Postarano się, żeby więcej gazet polskich w Kownie wydawać nie było by, komu.
Jak wynika z poniższego,  pierwszy kowieński polski dziennik był pod tytułem "Głos Kowieński", a nie "Dzień Kowieński". Litewski dziennik "Kauno Diena" (po polsku "Dzień Kowieński") zaczęto wydawać tylko po odrodzeniu niepodległości Litwy w 1991 roku. "Kauno diena" był parafrazą sovieckiego "Kauno Tiesa" - "Prawda Kowieńska".
thread_title: Tekst