Dyskusja:Dinozaury

message: Mam zamiar przenieść w to miejsce Dinozaury (gady), a czasopismo wstawić w szarą tabelkę jak Łódź. Myślę, że byłoby to znacznie wygodniejsze i bardziej intuicyjne rozwiązanie. Jadnak jako "beton" (vel. "twardogłowy" ;P) wolę nie wywoływać burzy. Jeśli nie będzie sprzeciwów zrobię to w najbliższym czasie Radomil 20:35, 21 lut 2005 (CET)
Mnie się tak (jak ta Łódź) podoba. Ma to większy sens, niż zwykły {{disambig}}. Sam miałem wątpliwość, jak stworzyć tego typu para-{{disambig}} w haśle Palomares, które zasadniczo było pomyślane jako to andaluzyjskie. Teraz już widzę, jak powinienem to rozegrać.--Julo 20:55, 21 lut 2005 (CET)
thread_title:  Przeniesienie 

message: Artykuł zawiera dużo nieścisłości i przeinaczeń. Starałem się poprawić choćby najważniejsze. 
Niestety wprowadzone przeze mnie poprawki zostały cofnięte! 
Dinozaury są grupą naturalną, nie sztuczną! 
Nigdy nie wymarły jako grupa całkowice - ptaki to grupa teropodów!
thread_title:  Nieścisłości 

message: W opisie wydarzeń na granicy K/Pa pominięto prawie wszystkie teorie wymierania, skupiając się jedynie na medialnie pociągającym upadku meteorytu, a przecież na zaistnienie wydarzenia MUSZĄ mieć wpływ WSZYSTKIE czynniki je poprzedzające - w naszym przypadku wymierania, są to: zmiany klimatyczne, zmiany układu kontynentów, wahania poziomu mórz, wzmożony wulkanizm, oraz inne czynniki.
Obecnie znamy na tyle dobrze zwierzęta takie jak argentynozaur, by można sobie podarować opisywanie "diplodoka i brachiozaura" jako tych największych dinozaurów.
thread_title:  Wymieranie 

message: W dziale o stałocieplności-zmiennocieplności brakuje informacji o rozdziale na homojotermię vs poikilotermię i tachymetabolizm vs bradymetabloizm.
Ogólnie, informacje w artykule wyglądają jak wzięte z książki sprzed 20 lat (sic!) i do tego napisane dla nastolatków (sic!).
Rzeczywiście przypomina mi to styl pisemka "Dinozaury"
replies: text: Myślę, że nasz stan świadomości zatrzymał się jakieś 5 lat temu,, widzę, że mogło się więcej rzeczy pozmieniać, stąd wysłałem mail do  Pana Karola Sabatha z Instytutu Paleobiologii PAN, możliwe, że tutaj zerknie i może pomoże ułożyć nam ten bałagan taksonomiczno-termiczny.

text: Argumentacja Dawida wydaje się rzeczowa.- PioM 18:23, 8 kwi 2005 (CEST)
thread_title:  Cieplność 

message: Mnie zawsze uczono w szkole, że 1 tona = 1000 kg. Czy nie wydaje sie wam dziwne, że 12000 kg to 13,5 tony? Ja uważam ,ze to jest 12 ton.
thread_title:  Tona 

message: Uzyskałem odpowiedz od Pana Karola Sabatha z Instytutu Paleobiologii PAN, szykuje sie rewolucja na Wiki, Dinosauria to obecnie nadrząd w taksonomii, to co obecnie panuje na Wiki to podział z lat 70 tych XXw.(powtarzany w Polsce jeszcze przez dziesięciolecia). Rewolucja czeka taksonomię ptaków... Wiecej szczegółów podam, jak Pan Karol Sabath pozwoli mi na cytowanie odpowiedzi, której mi udzielił.
A i niech ktoś poprawi ten przelicznik kg -> tona, bo jak przeczytałem pod tym kątem artykuł, to ewidentnie widać, że wartości te są z kosmosu (pewno wynika z tłumaczenia z angielskiej, gdzie pewno były funty.. albo ... nie wiem skąd to się wzieło?).-PioM 16:10, 16 kwi 2005 (CEST)
replies: text: :Więc tak:
replies: text: :Pytanie:> Czy dinozaury sa grupa naturalna, czy sztuczna (czy istnieje taki takson)?

text: : Odpowiedź:W tej chwli uwaza sie Dinosauria za wazny takson (nadrzad w hierarchii linneuszowskiej). Poglad, ze Saurischia i Ornithischia to dwa luzno powiazane rzedy archozaurów byl popularny w polowie XX wieku; w polskich zródlach bywal przepisywany (np. z A.S. Romera) jeszcze paredziesiat lat po jego zarzuceniu na swiecie w latach 70..

text: :Natomiast warto zaznaczyc, ze obecne Dinosauria (w odróznieniu od rozumienia z przelomu XIX/XX wieku) obejmuja takze ptaki (bez nich staja sie grupa parafiletyczna, a wiec sztuczna). Stad mówiac o dinozaurach w tradycyjnym znaczeniu czesto uzywa sie okreslenia "non-avian dinosaurs", czyli "nie-ptasie dinozaury").

text: :-PioM
Kwestia bardzo sporna. W ornitologii silnie teraz promuje się taksonomię Sibley'a-Alquista z 1990 z poprawkami z 2000 (ta którą stosują en:wiki, na pl: używamy znacznie "stabilniejszej" i nadal popularniejszej (w Polsce) taksonomii Wetmore'a z 1960 z późniejszymi korektami) opartą o badania genetyczne w której ptaki to osobna gromada pozostajaca poza nadrzędem Dinosauria, a jedynie się z niej wywodzącą. Taksonomia dopuszcza taksony parafiletyczne (choć faktycznie preferuje sie monofiletyczne) Radomil 15:20, 18 kwi 2005 (CEST)
Tyle, że systematyka Sibleya-Ahlquista powstała wyłącznie na użytek ornitologów współczesnych - dotyczy tylko Neornithes - w ogóle nie ma w niej nawet kopalnych ptaków (np. Enantiornithes, czy Archaeopterygiformes), więc przywoływanie jej na okoliczność dinozaurów jest mało relewantne (ona ma służyć klasyfikacji dzisiejszych ptaków, a nie rozstrzygać powiązań mezozoicznych).--Karol Sabath 22:22, 3 maj 2005 (CEST)

text: :Wynika stąd, że wąska grupa ornitologiczna próbuje narzucić podział ogólny, potwierdzeniem są strony z katalogami, które przesłał mi Pan Sabath m.in. , a tu początek. Po to tylko aby ptaki nie znalazły się pod nazwą DINOSAURIA!!!

text: :Pytanie:>>> Jak wyglada obecny podzial taksonomiczny?

text: :Odpowiedź:W miare aktualne podzialy w postaci rozwijalnych kladogramów mozna znalezc np. pod:

text: :http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/Unit310/100.html(tam takze zwarte i poprawne omówienia podgrup)

text: :http://dinosauricon.com/taxa/ornithodira.html (podaje strone z kladogramem, gdzie sa zakorzenione dinozaury)

text: :http://tolweb.org/tree?group=Dinosauria

text: :Obecnie nalezaloby sie posluzyc podzialem z nowego wydania The Dinosauria (2004), ale nie odbiega on dramatycznie od nieco wczesniejszych, podanych wyzej.

text: :Archaiczny jest też podział stratograficzny na epoki. Czy my musimy trwać w podziałach z podręczników z minionych epok, które są tylko przepisywane dla kolejnych roczników uczniów? Jak widać już POLSKA nauka na górze (Polska Akademia Nauk) jest już dostosowana do światowych trendów, a tymczasem tu na Wiki próbuje się kultywować archaiczne podziały z minionego wieku lub lansowac podział pasujący jednej grupie. Część linków dotyczy systematyki dinozaurów, ale wspomniane Tree of Life dotyczy wszystkich zwierząt!!!!- PioM 16:07, 18 kwi 2005 (CEST)
Nie taka znowu wąska. Ornitolodzy bronią się przed "wchłonięciem" ptaków przez dinozaury, a herpetolodzy się wręcz do tego rwą. Oficjalnie ptaki to gromada Aves z nuemrem taksonomicznym 174371 i jak dotąd specom od dinozuarów nie uało się przekonać ogółu taksonomów, że jest inaczej :) Radomil 16:12, 18 kwi 2005 (CEST)

text: :Ptaki, ptakami, co jednak nie przeczy, iż Dinosauria to rzeczywisty takson a nie UROJONY!!! Zresztą angielska Wiki tez za źródło przyjęła Tree of Life=> :en:Archosaur, wiem czytałem co pisałeś o "stabilności". -PioM 16:30, 18 kwi 2005 (CEST)
Oczywiście, że rzecywisty takson. Do tego takson parafiletyczny, nie jest to jednak klad (w znaczeniu ortodoksyjnym, bo ptaki to osobna gromada). Zapewne w "sztuczna grupa" chodziło właśnie o to, ale nie mylny kladystyki z taksonomią - to nie są tożsame systemy Radomil 17:01, 18 kwi 2005 (CEST)
Problem polega na tym, czy umawiamy się, że stosujemy systematykę linneuszowską (taką do jakiej przyzwyczaja szkoła) czy - coraz powszechniejszą wśród biologów - filogenetyczną (kladystyczną). W ujęciu kladystycznym wszyscy należymy do kladu ryb kostnych (Osteichthyes), natomiast dawno nie ma linneuszowskich ryb (Pisces zostały tylko jako gwiazdozbiór i znak zodiaku), płazów ("Amphibia" - zostały monofiletyczne Lissamphibia i parafiletyczne grupy paleozoiczne), gadów ("Reptilia") - nie dość, że są parafiletyczne, to podział na synapsydy ("gady ssakokształtne" i ssaki) i resztę sięga prawie początków owodniowców... Podoobnie specjaliści mówią o Dinosauria razem z ptakami (Avialae), a mając na myśli parafiletyczne dinozaury bez ptaków, mówią "non-avian dinosaurs". W kręgach ornitologów są wprawdzie ludzie tacy jak Feduccia czy Ruben, którzy potrafią posunąć się bardzo daleko, żeby nie dopuścić idei, że ptaki to wyspecjalizowane teropody, ale consensus jednak jest taki, że ptaki to latające dinozaury. Trzeba zatem rozstrzygnąć, czy trzymamy się ścisłego znaczenia naukowego (po czym odsyłamy do ptaków po szczegóły o tej podgrupie), czy nastawiamy się na potoczne, parafiletyczne rozumienie dinozaurów. Ale taksony parafiletyczne są dziś naprawdę bardzo niemile widziane. Karol Sabath
Moim zdaniem powinniśmy mimo wszystkich powyższych zastrzerzań trzymać się systemu "linneuszowskiego" z kilku przyczyn:
*jest znacznie powszechniejszy
*jest, zwłaszcza w przypadku niższych taksonów, znacznie stabilniejszy i panuje względem niego większy konsensus (bądź co bądź nadal w wielu przypadkach spotyka się dopiski "pokrewieństwo niepewne")

text: Reasumując, jak długo dominować będzie "klasyczna" systematyka tak długo to ona powinna być "podstawową" taksonomią na  Wikipedii. Naszym zadaniem nie jest przeprowadzanie rewolucji naukowych. Nie stoi to oczywiście w sprzeczności ze wspomnieniem o systematyce "kladystycznej", w końcu mamy zasadę NPOV - czyli nie preferujemy rzadnego z punktów widzenia, zarówno tego skrajnie "rewolucjonistycznego" jak i do bólu "konserwatywnego", ale musimy zdecydować się na  system wiodący, zarówno w opisie form wymarłych jak i współcześnie żyjących. Radomil 17:38, 18 kwi 2005 (CEST)
Moim zdaniem, gdyby nie to, że pierwsi XIX-wieczni odkrywcy dinozaurów widzieli w nich "przedpotopowe jaszczury", nie byłoby tego problemu. Dwunożny pierzasty zwierzak znoszący jajka w skorupce o ornitoidowej ultrastrukturze itp. o wiele lepiej się grupuje np. ze strusiem niż np. z żółwiem czy wężem, nawet jeśli jego nazwa kończy się na "zaur"... :-) Gdyby wszystkie ssaki poza nietoperzami wymarły, to potem chiropterolodzy też by się boczyli, gdyby ich grupę włączyć do taksonu obejmującego też kopalne wieloryby czy kangury...
Ale - jak wspominałem - pytanie podstawowe to to, komu ma służyć encyklopedia (czego ludzie w niej szukają i jaką mają wiedzę wyjściową). Można iść w kierunku hermetycznej wiedzy dla specjalistów (ale oni nie muszą szukać w polskiej Wikipedii), ale praktyczniej jest nastawić się na szarego odbiorcę, który średnio ma wiedzę biologiczną w najlepszym razie wyniesioną z liceum. Z tego powodu uważam, że bazowa jednak powinna być dość tradycyjna systematyka (jednak z dinozaurami jako ważnym taksonem, a nie sztuczną zbitką Saurischia i Ornithischia) ze wskazaniem na rozstrzygnięcia stosowane przez dinozaurologów na użytek naukowy.--Karol Sabath 17:52, 18 kwi 2005 (CEST)
Oczywiście, o ile dobrze zrozumiałem ->Dinozaury jako ważny takson, tylko w jakiej randze? Chyba mimo wszystko nadrzędu z gromady Reptilia, i ptakami jako osobną gromadą Aves.
replies: text: :P.S. Gdzieś spotkałem się z dość ciekawą propozycją by dinozaury przenieść do gromady Aves :) Radomil 18:04, 18 kwi 2005 (CEST)
Włączenie dinozaurów do tej samej gromady co Aves potwierdziłoby ich pokrewieństwo. Tyle, że Aves zostały już dawno zdefiniowane na podstawie cech, które spełnia tylko podzbiór dinozaurów. W tym sensie trafniej jest awansować szerzej rozumiane dinozaury do rangi gromady (ale właściwie dlaczego nie całe archozaury - w końcu pterozaurom też daleko do węży czy jaszczurek...).
Ale pomijając eksperymenty, możemy pozostać przy nadrzędzie dinozaurów w obrębie archozaurów należących do diapsydów. Skoro w Wikipedii są jeszcze np. "kotylozaury", to są pilniejsze sprawy do uporządkowania niż pozbycie się Reptilia (wysoce niejednolitej grupy, i silnie parafiletycznej, jeśli nie na dodatek difiletycznej (synapsydy i zauropsydy). A byłoby o czym dyskutować (np. http://wiki.cotch.net/index.php/Cladistics) --Karol Sabath 18:35, 18 kwi 2005 (CEST)

text: :Oczywiście nie chodziło mi o usuwanie ptaków, tylko właśnie, o akceptację dinozaurów jako nadrzędu a nie jakiejś urojonej * (gwiazdki).-PioM 20:00, 18 kwi 2005 (CEST)
replies: text: ::Tak na marginesie to można by wytłumaczyć terminy parafiletyczny i difiletyczny oraz monofiletyczny, można się tylko domyślać znaczenia tych stwierdzeń, a tak na marginesie to ja zakładam umieszczanie w jednym miejscu całej wiedzy (także z całą otoczką słownictwa specjalistycznego), dlatego nad dżojstikiem (mimo iż obecnie nic się nie dzieje na wiki), pracuję zbierając materiały techniczne (łacznie ze specyfikacjami układów elektronicznych). Przecież można stopniowo w danym artykule pogłębiać szczegółowość opisów, aż do silnie naukowych (początek (1 akapit) prosto i przystępnie dalej, jeżeli ktoś by chciał się wgłębić, może czytać bardziej skomplikowany tekst).-PioM 20:25, 18 kwi 2005 (CEST)
replies: text: :::Zobacz kategoria systematyczna Radomil 20:48, 18 kwi 2005 (CEST)
Tzn. jaką kategorią są archozaury (szczep), bo spotkałem się jeszcze z następującymi określeniami pochodnych kategorii: super-/nad-/kategoria_główna/pod-/infra- ? -PioM
Niestety, brakuje rang linneuszowskich, żeby ponazywać szczepy rozwidlające się między dinozaurami a gadami (czy zauropsydami, jak w angielskiej wikipedi - http://en.wikipedia.org/wiki/Archosauria). Gady (czy też zauropsydy - tj. bez synapsydów) dzielą się na anapsydy i diapsydy (i zwykle one miały rangę podgromad), a diapsydy głównie na lepidozauromorfy i archozauromorfy (nie bardzo wiadomo jakiej rangi), a z nich - po oddzieleniu się paru drobnych odgałęzień - powstają archozaury. Te ostatnie też się dzielą na różne podgrupy zanim dojdziemy do dinozaurów (pod drodze w różnych szkołach systematycznych mogą być jeszcze Crurotarsi albo Ornithodira). W angielskiej wersji grupy te są po prostu "unranked". W wersji niemieckiej (http://de.wikipedia.org/wiki/Archosauria) nie ma sztywnej ramki systematycznej, a archozaury są "grupą", do której należą ze współczesnych zwierząt krokodyle i ptaki. W holenderskiej (http://nl.wikipedia.org/wiki/Archosauria) też są grupą, ale ptaki nie są do niej włączone wprost (mówi się, że większość paleontologów wypowadza ptaki z dinozaurów, a niektórzy paleoornitolodzy - z wcześniejszych archozaruów; natomiast w haśle http://nl.wikipedia.org/wiki/Dinosauria ptaki są włączane do Saurischia).
W wersji francuskiej jest tylko kadłubek hasła (http://fr.wikipedia.org/wiki/Archosauriens), ale w schemacie filogenetycznym też ptaki są podgrupą archozaurów.
W hiszpańskiej do "grupy taksonomicznej" (bez rangi) archozaurów (http://es.wikipedia.org/wiki/Arcosaurio) zalicza się "dinozaury wymarłe i żyjące" (=ptaki) oraz krokodyle i pterozaury. Jet też wzmianka o propozycji podniesienia ich do rangi gromady, żeby pozbyć się Aves. W haśle http://es.wikipedia.org/wiki/Dinosaurio Hiszpanie bez żenady włączają Aves w listę podgrup teropodów.
Włosi (http://it.wikipedia.org/wiki/Dinosauro) mają niedokończone tłumaczenie artykułu z wersji angielskiej o dinozaurach (a archozaurów nie mają wcale jako samodzielnego hasła, natomiast w haśle o dinozaurach określają archozaury jako podgromadę gadów).
Portugalczycy (http://pt.wikipedia.org/wiki/Dinossauro) traktują dinozaury jako nadrząd, którego wszystkie linie rodowe wymarły, z wyjątkiej jednej, czyli ptaków, które są jedynymi żyjącymi przedstawicielami dinozaurów. Za to nie ma archozaurów jako hasła ani jako podgrupy w haśle gady (http://pt.wikipedia.org/wiki/Reptilia), gdzie nadrząd dinozaurów tkwi luzem obok przemieszanych żółwi, krokodyli, jaszczurek itp. Gady są zresztą przedstawione jako tradycyjna parafiletyczna grupa owodniowców bez ptaków i ssaków. Zatrzeżenia do ważności takiego taksonu zajmują więcej miejsca niż jego opis.
Z dużych wikipedii narodowych tylko rosyjska jest konserwatywna i w krótkim haśle traktuje dinozaury jako nadrząd w obrębie podgromady archozaurów (brak hasła) w gromadzie gadów, w której nie ma w ogóle grupy diapsydów (są rozbite na podgromady archozaurów, lepidozaurów, a także synaptozaurów i ichtiopterygii (które zapewne wywodzą się z diapsydów)), za to gadami są synapsydy. Czyli stan z lat 60.--Karol Sabath 17:42, 19 kwi 2005 (CEST)
thread_title: Systematyka

message: No cóż - widzę, że moja krytyka obecnego hasła "Dinozaury" wywołała ciekawą dyskusję. Jeżeli mogę wyrazić swoje zdanie - próbując stworzyć tu jakiś ogólniejszy podział organizmów stajemy przed dwoma głównymi problemami: 1. szybką dezaktualizacją drzewek po dokonaniu odkryć nowych gatunków oraz 2. niedostatecznej ilości przedrostków (namożenie super-hiper-pod-nad-gromad). Natomiast zakucie dinozaurów i innych grup w okowy starych podziałów może jest klarowniejsze, ale całkowicie traci sens merytoryczny. 
replies: text: :Według mnie najlepiej byłoby pomijać w systematyce podział na rangi typu gromada, rząd itp. - po prostu w haśle ptaki piszemy: grupa "teropodów", w haśle "dinozaury": grupa archozaurów itd. Dawid Mazurek 22:50, 19 kwi 2005 (CEST)
replies: text: :Cóż chyba nie wszyscy są jeszcze gotowi na taką rewolucje na Wiki... :( -PioM 22:59, 19 kwi 2005 (CEST)
replies: text: ::Powtórzę jescze raz - rewolucja w taksonomi dokonuje się, nie jest jednak ona dokonana. Nie wiadomo czy zostanie powszechnie zaakceptowana jako podstawa taksonomii. Ta "nowa" taksonomia kladystyczna ma jedną bardzo poważną wadę - nie ma zgodności co do stopnia pokrewieństwa w takich poziomach jak "stare" rzędy. O ile nie będzie jednego, dominującego systemu kladystycznego o dostatecznie dużej szczegółowości to możemy o tej systematyce zapomnieć jako o narzędziu do pogrupowania organizmów. Ktoś porównał "system linneuszowski" do fizyki newtonowskiej. Wiadomo, że nie odzwierciedla on rzeczywistości, jednak prosto i skutecznie dla interesującej nas zazwyczaj skali oddaje sedno sprawy. Jeśli chcemy spojrzeć na wszechświat lub atom bierzemy się dopiero za fizykę relatywistyczną. Podejżewam, że taksonomia kladrystyczna skońzy podobnie. Ze względu na duze luki w materiale nie stanie się dominującym system tak długo, jak długo nie zostaną one zapełnione bądź to nowym materiałem kopalnym, bądź badaniami genetycznymi (osobiście uważam, że paleogenetycy mają większe szanse, gdy udoskonalą modele opisujące tempo mutacji, na zdominowanie tego systemu niż paleontolodzy). Jakdotąd jednak nikt oficjalnie nie zdegradował Aves, nie rozwiązał Reptilia, a Pisces po prostu podniesiono do rangi nadgromady. Kończąc ten przydługi wywód powtórzę jeszcze raz - naszym zadaniem nie jest dokonywanie rewolucji w nauce. Radomil 23:58, 19 kwi 2005 (CEST)

text: ::P.S. To pragmatyka narzuca zasadę KISS Radomil 00:04, 20 kwi 2005 (CEST)

text: ::P.S. 2 Jeśli bawić się już we wróżkę to widzę jeszcze jedno możliwe rozwiazanie dla nauki w przyszłości - taksonomia makroorganizmów zrobi to samo co taksonomia wirusów - ze względów praktycznych "weźmie rozwód" z kladystyką i przestanie utrzymywać, że oddaje pokrewieństwo
replies: text: :::Drogi Radomilu, ta "rewolucja" dawno się już dokonała - zajrzyj do artykułów naukowych, albo do zagranicznych podręczników. To, że w polskich szkołach stosuje się stare schematy to żadna nowość. Ponadto uważam że klasyfikacja kladystyczna operująca grupami monofiletycznymi JEST powszechniejsza i powinniśmy się starać, żeby jeszcze powszechniejszą była!Dawid Mazurek 17:57, 22 mar 2006 (CET)
replies: text: ::::Tyle, że co naukowiec to ta kladystyka wygląda inaczej. Tak niestabilny system jest po prostu niepraktyczny... a nie naszym zdaniem jest promować którąkolwiek z tych wersji. Rewolucja dokona się dopiero wówczas, gdy naukowcy dojdą do względnego konsensusu... Radomil dyskusja 20:49, 22 mar 2006 (CET)
replies: text: :::::Dzisiejsza klasyfikacja kladystyczna dinozaurów (i w ogóle organizmów) nie jest aż tak niestabilna. Ptaki zawsze będę dinozaurami, ludzie ssakami itd. W czasie postępu badań konieczne będą jedynie poprawki kosmetyczne i wstawianie gatunków nowych. Na pewno jest to wielokroć lepsze od wypisywania klasyfikacji, która w wielu miejsach ma się nijak do rzeczywistości! I wciąż nie rozumiem o jakiej rewolucji mówisz? O tej z lat 70'?Dawid Mazurek 00:52, 23 mar 2006 (CET)

text: Piszesz opoziomie"dawnych" gromad... zejdź pięterko niżej... rzędy- już jest bałagan, rodziny - nawet nie wspomnę... a co dopiero gatunki! A ptaki są uznawane w większości opacowań na ich temat za osobną gromadę! Radomil dyskusja 10:51, 23 mar 2006 (CET)
Spory o systematykę można toczyć bardzo długo. Proponuję, aby przyjąć jako obowiązujący, schemat systematyki zawarty w jakiejś bardzo obszernej i w miarę nowej książce, na temat dinozaurów wydanej w Polsce. Czy któryś z szanownych kolegów jest w stanie zaproponować taką pozycję książkową? Superborsuk Ω 14:42, 23 mar 2006 (CET)
thread_title: Systematyka c.d.

message: Z tego co wiem pióra nie powstały, jak to napisano w artykule, z wydłużonych łusek, lecz są strukturami powstałymi de novo. Zachęcam do przejrzenia artykułu na ten temat w ŚN sprzed jakichś dwóch lat i do zmiany w haśle. Dawid Mazurek
Skorygowałem trochę ortografię, interpunkcję i styl hasła, plus skorygowałem nieścisłości merytoryczne.--Karol Sabath 22:22, 3 maj 2005 (CEST)
thread_title: Pióra

message: Dinozaury to gady! Wyróżnienie tej grupy gadów jako Dinozaury oznacza tylko tyle, że są to te gady które kiedyś wygineły z jakiś tam przyczyn. Są na to dowody, że zwykłe jaszczurki czy krokodyle które obecnie żyją, żyły kiedyś równolegle z innymi gadami które wymarły (dinozaurami). Tej sprzeczności, nauka która operuje "milionowymi latami" i "ewolucjom gatunków" jakoś do dziś nie potrafi sensownie wyjaśnić- dlaczego niektóre gatunki gadów przetrwały i żyją do dziś a dlaczego niektóre wymarły.
Krzyk kogoś kto nie rozumie? Radomil dyskusja 17:49, 24 sty 2006 (CET)
thread_title:  Nauka jest zbyt zideologizowana 

message: Do doprawcowania jest styl artykułu. Należy usunąć zwroty potoczne (paliwo jako określenie energii), pytania retoryczne z seksji o stałocieplności. Należy wspomnieć, że wszelkie informacje dotyczące stałocieplności, szybkim rozwoju dinozaurów to tylko teorie. Wraz z nimi należałoby przytoczyć źródła tych teorii (czyli analogię do zwierząt współcześnie obserwowanych, analiza kształtu i śladów skamieniałości itd...). Należy rozwinąć i zmienić tytuł części o przyczynach wymarcia dinozaurów. Obecnie jest przytoczona tylko jedna teoria (a jest ich kilka) i nie zostało wspomniane o tym, że dinozaury nie są jedyną grupą zwirząt, które nagle wymarły. koobak 23:34, 11 sie 2006 (CEST)
replies: text: Przedstawione powyżej zarzuty są bezzasadne.

text: #Artykuł w maju 2005 korygował znany polski paleontolog pan Karol Sabath. Zostawił słowo paliwo przy stałocieplności, które  nie jest tutaj potoczne. Paliwo to nazwa substancji będącej źródłem energii cieplnej i jest tutaj porównaniem ułatwiającym zrozumienie treści przeciętnemu czytelnikowi. Zresztą pomysł na paliwo został zaczerpnięty z wypowiedzi innego polskiego paleontologa prof. dr hab. Halszki Osmólskiej. Można jedynie dać cudzysłów i dodać krótkie wyjaśnienie.

text: #Nie ma pytań retorycznych w części o stałocieplności. Jest tylko jedno zwykłe pytanie i w miarę wyczerpująca odpowiedź. Oczywiście taka forma może nie wszystkim się podobać więc ją zmienimy.

text: #Nigdzie w artykule nie pisze, że tak na pewno było lub musiało być. W stałocieplności są wymienione przesłanki, które mogą świadczyć, że tak było.

text: #Jest podane źródło i są porównania z budową zwierząt współczesnych np. kości, serce, pióra i to przede wszystkim na podstawie skamieniałości.

text: #Tytuł o wymieraniu można zmienić na inny jeśli ktoś wymyśli lepszy, a rozwinąć oczywiście trzeba. Jest przytoczona jedna najbardziej popularna teoria przyczyny wymarcia, a o pozostałych można przeczytać klikając w link do masowego wymierania. Pisze też wyraźnie, że z dinozaurami wymarło ponad trzy czwarte innych mieszkańców Ziemi.

text: Tomski 22:31, 13 sie 2006 (CEST)
replies: text: :Najwyraźniej pomyliło mi się bo czytałem wersję z 4 czerwca, a że ta aktualna była otwarta w drugim okienku to o pomyłkę nie było trudno. Wywalilem odpowiedni szablon. Niemnije jednak nie ma tego co by na dobre nie wyszło. Doszlo kilka hipotez. Zmienilem tytul o wymieraniu. koobak 22:56, 14 sie 2006 (CEST)
thread_title:  Co DoPracowania: 

message: Została utworzona strona specjalna: "Zmiany tematyczne - dinozaury". Wikipek 21:22, 14 cze 2007 (CEST)
thread_title: Zmiany tematyczne

message: Na tej stronie niemieckiej wyczytałem, że Gallimim może osiągać prędkość do 80\h, więc osiągał tyle, co Dromicejomim
thread_title:  Gallimim 

message: Mamenchizaura brak, wśród najwyższych spisanych dinozaurów (a był to jeden z najwyższych osobników). Wiem, że nie wiadomo jego wysokości, ale mógł by być nawet ze znakiem zapytania! Damianek Baron.
replies: text: Ale jak trzymał szyję poziomo, tak jak np. diplodok raczej a nie brachiozaur, to nie musiał wcale być wysoki – mógł mieć jakieś góra 7 metrów. Kwestia leży w źródłach – jeśli znajdziesz jakieś dobre źródło, że miał ileś tam metrów wysokości, to ok, można wtedy dodać. Ja takiego źródła nie znalazłem. Wszędzie jest tylko podana długość szyi, ale oszacowanie na jej podstawie wysokości to już samodzielne wnioskowanie, a to na Wikipedii zabronione. Ag.Ent podyskutujmy 21:44, 20 cze 2009 (CEST)
replies: text: : No dobra, znalazłem źródło, więc przywróciłem mamenchizaura. Ale źródło mówi tylko o ok. 13,5 m wysokości! Ag.Ent podyskutujmy 21:57, 20 cze 2009 (CEST)
Rozumiem, mogło by być z nim tak jak z amficeliasem, który mógł mieć nawet szesnastometrową szyję, a miał niecałe 10 m wysokości!Lecz szkielet i rekonstrukcje mamenchizaura nie wskazują, że także on trzymał szyję prawie poziomo. Przecież jeżeli miałby dwadzieścia metrów wysokości (co jest możliwe, gdyby trzymał szyję tak, jak brachiozaur czy zauroposejdon), to byłby najwyższym dinozaurem! 13,5 m -  to też niemało. Czyli się myliłem, wiadomo ile miał metrów wysokości.Damianek Baron
thread_title:  Co z Mamenchizaurem? 

message: A oni:
1) Nienazwany zauropod (tytanozaur?) z zachodniej Australii, którego rozmiary są zbliżone do tych jakie osiągał Amphicoelias. Pierwsze szacowania mówią o długości od 40 do 50 metrów. Jego szczątki pochodzą z kredy i odkryto je w 1994 roku.
 
2) Tytanozaur z Argentyny, którego odkryto w 2000 roku. Jego długość wynosi 48-51 m 
3) Diplodokoid, którego ogormne ślady odkryto w Zachodniej Australii. jego długość wynosiła ok. 45 m, choć tak naprawdę mogą one należeć do pierwszowspomnianego zauropoda.
MOŻNA NAWET TE ZAUROPODY DODAĆ! Zamiast nazwy napisać rodzinę i że go nie nazwano.Damianek Baron
replies: text: I znowu to co wyżej – problem tkwi w źródłach. Jeśli znajdziesz wiarygodne źródła mówiące o wymiarach tych zauropodów i dodasz je w formie przypisów, to oczywiście możesz je dopisać do hasła. Ag.Ent podyskutujmy 18:46, 25 cze 2009 (CEST)
Zgadzam się np. Ruyangosaurus, mógł być w wielości równy z argentynozaurem, ale wiadomo tylko to, że był ogromny. To samo z Huanghetitanem, który osiągał podobne rozmiary. Lecz gdyby zrobiło się artykół Rozmiary dinozaurów - to by można było napisać te gatunki, oraz wiele danych rozmiarowych np. Amphicoelias - DŁUGOŚĆ - 40-48 m (45 m)/ 56-62 m (58 m), WAGA - 80-110 t (100 t)/ 120-125 t (122,5 t), WYSOKOŚĆ - ok. 10 m, SZYJA -  13-17 M (15 m), OGON - 22 do 32 m (25 m).Damianek Baron
thread_title:  A nienazwane zauropody? 

message: Nie wiem jak do obecnego poziomu wiedzy odnosi się fragment dotyczący wymarcia nieptasich dinozaurów. Pisze w nim, że jego czas jest nieznany i ogólnie takie gradualistyczne teorie (późnokredowe zmiany klimaty zaszkodziły). Ogólnie z mastrychtu znamy mało skamielin dinozaurów, co prowadzi do wniosku, że liczebność dinozaurów zmniejszało się jeszcze przed granicą K-T 65,5 milionów lat temu. Jednak tu właśnie jest pułapka!  Jeśli z jakiegoś okresu pod którego koniec doszło do masowego wymieranie, a znamy mało skamielin z niego (chodzi o ten okres) to można łatwo pomylić nagłe wymarcie z trwającym przez miliony lat, powolnym procesem. Jest to tzw. efekt Signora-Lippsa. Jego nazwa pochodzi od Phila Signora i Jere'a Lippsa z Uniwersytetu Kalifornii w Davis, którzy opublikowali w 1982 r. na łamach Geological Society of America Special Papers opublikowali pracę pt. "Sampling bias, gradual ektinction patterns and catastrophes in the fossil record". Udowodnili w niej po dokładnych analizach to co wyżej napisałem.
Tak więc można równie dobrze założyć, że dinozaury jako stałocieplne (co jest kontrowersyjną) w ostatnim dniu mastrychtu rozkwitały, a następnego dnia wszędzie zgliszcza, czyli, że wymieranie było naprawdę nagłe. Wiek trapów dekańskich nie jest pewny - pochodzą one z przedziału 68-60 milionów lat temu (patrz ang. wiki), a więc do ich erupcji mogło dojść już w paleocenie. Tak więc nie koniecznie muszą mieć one związek z wymieraniem kredowym. Jeśli nawet pochodzao ne z końca mastrychtu. W jurze  też doszło do wzmożonej aktywności wulkanicznej, a nawet gradualiści twierdza, że wtedy idnozaury rozkwitały. Spowodowało to spadek wartości energetycznej roślin, a więc gigantyzm zauropodów, które przystosowując się do gorszej jakości paszy wykształciły gigantyczne układy trawienne, co pociągnęło ze sobą wzrost rozmiarów.
Pozdrawiam,
Dawid Mika
thread_title:  wymarcie nieptasich dinozaurów 

message: A czy warto może utworzyć osobną stronę o rekordach dinozaurów? Ludzie się takimi rzeczami interesują!
thread_title:  Rekordy mogą być na osobnej stronie, tak jak ewolucja 

message: Witam!
Sądzę, że poniższy link jest wartościowy (chyba największy serwis internetowy o dinozaurach w Polsce): 
Dinozaury.com!
thread_title:  Linki zewnętrzne 

message: Dlaczego w szablonie, na obrazku widnieje wróbel zwyczajny jako przykład dinozaura?
*NA górze tej strony na czerwono jest podana odpowiedź p. Sabatha: Natomiast warto zaznaczyc, ze obecne Dinosauria (w odróznieniu od rozumienia z przelomu XIX/XX wieku) obejmuja takze ptaki (bez nich staja sie grupa parafiletyczna, a wiec sztuczna). Ciacho5 (dyskusja) 10:34, 29 kwi 2014 (CEST)
*: a co więcej, jest gatunkiem używanym w definjicji dinozaurów Mpn (dyskusja) 06:27, 30 kwi 2014 (CEST)
thread_title:  Wróbel zwyczajny 

message: ??? widział ktoś ptaka z 4 nogami?
replies: text: a zapoznananie się z definicjami boli? Mpn (dyskusja) 18:39, 25 cze 2015 (CEST)
a umiejętność liczenia boli?

text: zapoznaj się proszę z definicjami. Tak, ptaki są czworonogami. I nie jest napisane, że mają 4 nogi. Mpn (dyskusja) 17:31, 26 cze 2015 (CEST)

text: Są czworonogami w sensie - są przedstawicielami grupy Tetrapoda, na co wskazuje podanie tej nazwy łacińskiej tuż po przytoczonym przez Ciebie cytacie. Węże też są czworonogami w tym znaczeniu. Ewentualnie żeby uniknąć pomyłek takich jak Twoja można ten fragment zmienić na "ptaki to bogata w gatunki grupa czworonogów (tj. przedstawicieli grupy Tetrapoda)".--Macroclemmys (dyskusja) 20:07, 26 cze 2015 (CEST)
replies: text: :podlinkować wystarczy. Temat jest zbyt obszerny, żeby znaczenie każdego terminu (których jest w arcie kilkaset) wyjaśniać Mpn (dyskusja) 21:50, 26 cze 2015 (CEST)
thread_title:  ptaki to bogata w gatunki grupa CZWORONOGÓW 

message: Artykuł jest bardzo duży, że nie zmieściły się argumenty szablonów. 85.221.158.44 (dyskusja) 14:54, 12 cze 2019 (CEST)
replies: text: W pierwszej kolejności czy umieszczenie tych szablonów ma jakieś uzasadnienie, skoro powyżej taksonomia jest rozpisana o wiele czytelniej? Przez te szablony nic nie da się edytować. W angielskiej wersji językowej już się ich pozbyli.KoprX (dyskusja) 16:26, 27 cze 2019 (CEST)Koprx
replies: text: : Tak, ma uzasadnienie. Jak zauważyłeś, powyżej zaprezentowana jest taksonomia, a poniżej kladogram Mpn (dyskusja) 13:39, 28 cze 2019 (CEST)
replies: text: :: Uważasz, że rozciągnięty na pół artykułu kladogram wygląda dobrze?KoprX (dyskusja) 12:02, 30 cze 2019 (CEST)KoprX
replies: text: ::: Lepiej nie będzie wyglądał Mpn (dyskusja) 13:56, 17 gru 2019 (CET)
thread_title:  Duży artykuł