Spjall:Skrælingjar

message: Hvað þýðir þessi setning: Því má áætla að þeir hafi skapað þetta orð og er það sennilega það eina sem hefur varðveist af þeirri grænlensku mállýsku eða máli sem þeir hljóta að hafa skapað á þeim nærri 500 árum sem þeir bjuggu í landinu.?--157.157.240.50 14. júní 2008 kl. 19:07 (UTC)
replies: text: :Engar heimildir eru fyrir notkun orðsins skrælingi á norðurlandamálum (fornnorrænu, danskri tungu eða hvernig menn vilja nefna það) á miðöldum nema yfir þær (eða þá) þjóðir sem norrænu Grænlendingarnir hittu fyrir. Hvort þeir þróuðu eigið mál eða mállýsku er hrein ágiskun. Þeir bjuggu í mikilli einangrun í nærri 500 ár og á þeim tíma varð íslenska til sem aðgreint mál frá öðrum norðurlandamálum. Það væri því mjög sérkennilegt ef ekki varð samsvarandi mállýskuþróun á Grænlandi þó fyrir því séu engar heimildir. Masae 15. júní 2008 kl. 06:28 (UTC)
replies: text: ::Það mætti sem sagt umorða þessa setningu, því hún er illskiljanleg, og að nota sögnina að skapa fer ekki vel, hvað þá heldur tvisvar í sömu setningu. --85.220.25.98 15. júní 2008 kl. 10:11 (UTC)
replies: text: :::Samvinnuverkefni? Masae 15. júní 2008 kl. 14:30 (UTC)
replies: text: ::::Jájá, en hvað með þessa grænlensku mállýsku? hvað er átt við? ínúítamál? eða mállýsku hinnar dönsku tungu sem töluð var? Mér finnst grænlensk mállýska mjög misvísandi. Og liggja fyrir einhverjar rannsóknir um hana (þeas ef átt er við afbrigði af hinni gömlu dönsku tungu)? -og að skrælingi sé eitthvert mállýskuafbrigði eða nýyrði þeirra? Ég man ekki til að hafa lesið neitt slíkt. --85.220.25.98 15. júní 2008 kl. 19:14 (UTC)

text: ::Bíddu aðeins. Eins og ég sagði ofan eru engar heimildir um málþróun danskrar tungu (eða norrænu) hjá Grænlendingum hinum fornu enda engin bókmenntaarfur eftir þá (fyrir utan Atlakviðu hugsanlega). Hins vegar hefur orðið skrælingi vafist fyrir mönnum um aldir eins og sést neðan. Ein skýring á uppruna er að orðið hafi fyrst verið notað af Grænlendingum og þar með dæmi um nýsköpun í málinu. Aðgát skal höfð hér eins og alltaf þegar rætt er um Grænlendinga í sögulegum skilningi að hér er auðvita átt við hina norrænu Grænlendinga á sama hátt og gert er í íslenskum og öðrum norrænum miðaldaritum. Spurningin um hugsanlega grænlenska mállýsku er hins vegar ekki stórmál hér og má þess vegna hverfa. Masae 16. júní 2008 kl. 00:39 (UTC)

message: Þetta kemur fram í orðsifjaorðabók Ásgeirs Blöndal Magnússonar:
replies: text: Skræla gera visinn (af þurrki), sbr. nno. skræla: vera vesall og magur...; skrælna: þorna upp, visna, sbr. nno skrælen: vesaldar- og kveifarlegur; skrælingi: frumbyggi Grænlands; vansiðaður maður, villimaður, sbr. nno. skræling (k) vesalingur, horaður og vesaldarlegur maður, jó. skræling: heilsulítill maður, sbr. einnig ísl. skrælingur: rignd og skrælnuð söl og skrælþurr og skrælaþurr: (l) skraufþurr, skráþurr. Orð þessi eru efalaust sk. skrá (þurrkað, skorpið) skinn (s.þ), sbr. og skrælingi og skinnfatnað eskimóa, og gætu verið leidd af lo. *skræll: þurr, skorpinn < *skrahlia- eða *skrehlia-, *skrehila, sbr. skrælþurr. Ath. skralt (ao) (l.h) sem gæti hafa blandast *skrælt l.h. og er to. úr d. skral: magur, þurr, vesall... < lþ. schral í svipaðri merk., líklega < *skrehla-, sbr. skrá (1). --157.157.240.50 14. júní 2008 kl. 19:34 (UTC)
Orðsifjar orðsins skrælingi hafa vafist fyrir mönum um aldaraðir og verða sennilega aldrei sannreyndar. Finnur Jónsson, sem var manna kunnastur um íslensku og íslendingasögur, skrifaði eftirfarandi athugasemd við útgáfu sína á Íslendingabók 1930 :

text: þess conar þióþ osv.) det er klart af Ares fremstilling, at man endnu ikke i hans dage kendte noget til 'Skrælinger' i selve Grönland; det er kun fra 'Vinland', at man har kendt dem; de 'Skrælinger', man forefandt i 'Vinland', har man - ved en vel forståelig og rimelig slutning - identificeret med de mænd, hvis efterladenskaber man fandt i de grönlandske bygder. Først langt senere - i det 13. årh. - gjorde Grönlænderne bekendtskab med eskimoer i det höje nord på Grönlands vestkyst. Navnet skrælingar har været genstand for forskellige tolkninger. Nu til dags betyder ordet på Island en 'udannet, ubehövlet person', en 'barbar'. Intet er til hinder for, at denne betydning er nedarvet fra oldtiden, hvad så end ordets etymologiske betydning er. Når W. Thalbitzer har ment,(66) at til grund derfor la et eskimo-ord, så er dertil at sige, at man ved år 1100 ikke kan forudsætte et sådant samkvem med eskimoerne, at ordet kunde opstå på den måde. Snarest må man tænke sig, at ordet fra først af benyttedes af Grönlænderne, at ordet, m. a. o., har allerede tidligere eksisteret i sproget; jfr. Falk-Torps Etymol. ordbog: skral. I Hist. Norw. omtales Skrælinger på følgende måde(67) »Trans Viridenses ad aquilonem quidam homunciones á venatoribus reperiuntur, quos Scrælinga appellant [så kommer en fabel om deres blod]. Sed ferri metallo penitus carent, dentibus cetinis pro missilibus, saxis acutis pro cultris utuntur«.  
Hvað varðar orðsifjatengsl skrælingja við dansk-norsk-sænska skral er eftirfarandi að finna í orðabókum á þessum málum:

text: Ordbog over det danske sprog III. skral, adj. [sgrAl']  (sv., no. skral (dial. ogs. skrall); i bet. 2 fra holl. schraal; vist sammenhørende m. Skrælling og I. Skrade (jf. ogs. II. Skraa), og egl.: raslende, tør (sml. Feilb.); i da. vel til dels sammenfaldet m. en afl. af III. skralde, jf.: Det klinger skralt (dvs.: ilde, uharmonisk). MDL., sml. ogs. jy. skraddel, knap (Feilb.); jf. I. Skral, IV. skralle) 2)  om vind: som ikke har saa gunstig en retning, at sejlene kan fyldes; som knap nok ell. lige netop tillader at styre den rette kurs (mods. rum); undertiden i videre anv.: som nærmest er imod; daarlig. skral Vind, eller slap Kuling. SøkrigsA.(1752).

text: Nynorskordboka skral a1 (lty schral 'knapp, dårleg') dårleg, klein, låk, ring; veik gammal og s- / s- kost / det er s-t med poteter i år / adv: sjå s-t

text: Svenska Akademiens ordbok skra⁴l, adj. -are adv. -T. [sv. dial. skral ( IHRE DialLex. 154 (1766)); liksom dan. o. nor. skral sannol. av lt. schral l. (i bet. 1 b holl. schraal, till stam­ men i nor. dial. skrål slitet o. dåligt redskap o.
Því miður hef ég ekki bók Hans Christian Gulløv, Grønlands forhistorie, við hendina þar sem hann leiðir rök að því að skrælingi sé komið af skrá (þ.e. skinn) á sama hátt og Ásgeir Blöndal. Masae 15. júní 2008 kl. 06:52 (UTC)
Frábært að hafa þetta allt á sama stað til að vísa í ef menn vilja bæta greinina. Set þetta hérna líka, en þetta er grein Gísla Jónssonar um orðið skrælingi: --85.220.25.98 15. júní 2008 kl. 10:09 (UTC)
thread_title:  Orðsifjafræði