Spjall:Köngulær

message: Er það ekki misskilningur að kóngulær skipti um ham?  --213.190.107.34 12:23, 17. júní 2005 (UTC)
replies: text: Ég held að þetta sé alveg örugglega rétt, ég er alveg handviss um nokkrar tegundir allavega.--Friðrik Bragi Dýrfjörð 15:00, 17. júní 2005 (UTC)
replies: text: : Væri ekki rétt að láta skribenta á erlendum Wikipedium vita af þessu, þetta er mjög merkilegt og þeir hafa enga hugmynd um það? --Moi 00:47, 18. júní 2005 (UTC)
replies: text: :: Á þessari síðu  er ferlinu lýst. Ég minnist þess líka greinilega að hafa séð á köngulóasýningu einhverja köngulóarhami. --Akigka 01:00, 18. júní 2005 (UTC)
replies: text: ::: Takk fyrir þetta Áki, þetta er skiljanlegra núna. Þetta er greinilega tengt myndbreytingunni frægu, egg>lirfa>púpa>dýr (skordýr), sem virðist þó ganga fyrir sig í fleiri þrepum hjá köngulónum. En ég sá fyrir mér í orðinu hamskipti eitthvað í líkingu við kuðungakrabbann, sem verður að finna sér nýjan og stærri kuðung til að geta vaxið áfram. Það gerist ekki þannig hjá köngulónum, heldur harðnar ný skel utan um skrokkinn smám saman að nýju, skilst mér. Ætli þær haldi þá ekki kyrru fyrir heima á meðan?  --Moi 01:27, 18. júní 2005 (UTC)
replies: text: ::::Sjá einnig http://www.scar.utoronto.ca/~mandrade/moult.html — 01:32, 18. júní 2005 (UTC)

text: ::: Kóngulærnar sem ég veit að gera þetta hengja sjálfan sig upp og skríða svo út úr gamla hamnum.  Þetta eru hamskipti, hinsvegar er ekki hægt að tala um kuðungakrabban sem hamskipta þar sem að hann er eiginlega bara að stækka húsnæðið sitt en ekki fötin, ef ég reyni að koma þessu í myndlíkingu. (http://en.wikipedia.org/wiki/Hermit_crab | http://en.wikipedia.org/wiki/Moulting) --Friðrik Bragi Dýrfjörð 14:37, 18. júní 2005 (UTC)

message: Sæl, ég minnist þess að í skólanum hafi ég lært að rétt væri að skrifa kónguló, köngurló en ekki könguló. Ég fletti þessu upp á netinu og mér sýnist köngulló einnig vera rétt. Hafið þið eitthvað um þetta að segja? Jóhannesbjarki 21. maí 2011 kl. 08:39 (UTC)
replies: text: Hérna er smágrein um þetta af vísindavefnum. --Akigka 21. maí 2011 kl. 09:37 (UTC)
replies: text: :Ég fann greinina en er samt einhvern veginn ekki seldur, kannski vegna þess að ég lærði að kónguló væri vitlaust en samt notað. Ég velti því fyrir mér hvort þetta væri eins og orðið talva (í staðinn fyrir tölva) sem er víst orðið rétt mál. Jóhannesbjarki 21. maí 2011 kl. 10:28 (UTC)
replies: text: :: Vísindavefssvarið vísar í orðabækur en þó ekki stafsetningarorðabækur. Ég fletti í Stafsetningarorðabók Halldórs Halldórssonar (1988) og þar segir: „kónguló, svo er borið fram og eðlilegt að rita, í fornu máli kǫngurváfa og kǫngulváfa. Talið er, að kǫngurr (eða kǫngull) hafi merkt „vefur“, síðari hlutinn er vofa. Margs konar alþýðuskýr. eru til af orðinu (HH Örl. orð 124-127). Framburðurinn og rithátturinn könguló tíðkaðist einnig og er nær uppruna en kónguló.“ Og: „Könguló, svo má rita, sjá kónguló.“ Ég er svolítið hissa á þessu af því að rithátturinn „kónguló“ er í andstöðu við réttritunarreglu (ng- og nk-regluna) og býr því til nýja undantekningu þar. Hjá Dóru Hafsteinsdóttur í Stafsetningarorðabókinni (JPV, 2006) segir hins vegar: „kónguló -in -lóar; -lær[.] kóngulóarvefur“ og svo eru færslur fyrir afleidd orð eins og „kóngulóarapi“, „kóngulóarlaukur“, „kóngulóarlilja“ og „kóngulóarvespa“. Einnig er færslan „könguló -in -lóar; -lær[.] köngulóarvefur“. Aðra rithætti er þar ekki að finna. Orðmyndin talva er röng. Við vitum of mikið um uppruna orðsins og hvernig það er hugsað til að fallast á annað. Enda hefur Stafsetningarorðabókin ekki þá orðmynd, þótt hún hafi að sjálfsögðu orðmyndina „tölva“ en Stafsetningarorðabók Halldórs Halldórssonar segir beinlínis: „talva, röng orðmynd. Sjá tölva.“ Og „tölva, aukaf. tölvu; flt. tölvur; myndað af tala með hliðsjón af völva.“ Sigurður Nordal smíðaði orðið beinlínis þannig að seinni hluti sambræðingsins væri orðið „völva“ og „valva“ er ekki til. --Cessator 21. maí 2011 kl. 12:45 (UTC)
thread_title:  Réttritun