Spjall:Stigbreyting

message: Af hverju eru tvö ?-merki í textanum? --Stefán Örvarr Sigmundsson 11. desember 2007 kl. 01:18 (UTC)
replies: text: Vegna þess að ég fann ekki betri leið til að úskýra þetta og ég vonaðist til að einhver myndi laga það --Baldur Blöndal 11. desember 2007 kl. 01:27 (UTC)
replies: text: :Við skulum ekki búast við því að aðrir hreinsi upp eftir okkur. Ef einhver les þetta og finnst það ábótavant þá mun sá hinn sami laga þetta, hvort sem að (??) sé þarna eða ekki. Ég held að það sé slæmur siður að segja svona merkingar í greinar. --Stefán Örvarr Sigmundsson 11. desember 2007 kl. 20:38 (UTC)
replies: text: ::Alveg sammála, ekki var ég að fatta hvað þessi (??) voru að gera þarna. Ef greinin er ábótavön þá á að setja inn þar til gerð snið eins og  eða slíkt. --Steinninn 11. desember 2007 kl. 20:41 (UTC)
replies: text: ::: Þetta var samt aðalega notað til þess að enginn færi að nota það sem ég skrifaði. Hefði líklega verið betra að hafa engann inngang. --Baldur Blöndal 12. desember 2007 kl. 21:08 (UTC)

message: Eru einhver önnur orð en lýsingarorð og atviksorð sem stigbreytast? Og í setningunni „sýna má stig þeirra með því að skeyta framan við orðunum meir og mest“, á þetta ekki að vera "meira" eða má bæði? --Baldur Blöndal 13. desember 2007 kl. 03:17 (UTC)
replies: text: Jú þetta ætti að vera meira, ég lagaði það, og fjarlægði úr listanum orðin dauður (sem stigbreytist) og miður (sem ég er ekki viss um að sé lýsingarorð). Ég fjarlægði líka orðið nógur, en nú er ég farinn að sjá eftir því, best að setja það inn aftur. Áðan bætti ég við stuttri klausu um fornafnið ýmis, sem er til í hinum ýmsustu myndum, þar á meðal efsta stigi fleirtölu. Stefán 13. desember 2007 kl. 03:49 (UTC)
replies: text: :„Meira“ er miðstig af „mikið“ en „meir“ er miðstig af „mjög“; eða er það ekki? Samt ekki notað í þessu samhengi. --Cessator 13. desember 2007 kl. 03:51 (UTC)
replies: text: :: miður er lýsingarorð, en það stigbeygist ekki, er ekki einusinni til í sterkri beygingu. Svo held ég að þótt orðið dauður stigbreytist (sjá hér) þá geti það "merkingarfræðilega séð" ekki gert það; þ.e.a.s. enginn getur verið "dauðari" en einhver annar eða "dauðastur". Nógur stigbreytist ekki. Ég skoðaði "íslenskt mál" sem er notað sem heild fyrir "ýmisustu", en þar stendur að "[fornafnið] ýmis á ekki að taka á sig form lýsingarorða og stigbreytast"- ég gáði líka í hingað og ekkert fannst með orðmyndinni ýmisustu, ætti ekki að fjarlægja þetta? Ég hef aldrei heyrt um það að fornöfn stigbreytist, og greinin sem er notuð sem heimild fyrir þetta segir að þetta sé rangt. Í sambandi við það sem Cessator sagði, segir maður þá "þetta er mest skemmtilegast"? Segir maður þá ekki "þetta er meira skemmtilegt en ég" eða "þetta er meir skemmtilegt en ég"? --Baldur Blöndal 13. desember 2007 kl. 04:08 (UTC)
replies: text: ::: Segir maður ekki „skemmtilegra“ og „skemmtilegast“ án hjálparorðs? En eins og ég segi, jafnvel þegar maður gefur til kynna mun með orðinu meira/mest („mest lesna síðan“ o.s.frv.) þá notar maður orðið „mikið“ en ekki „mjög“, sem þó stigbreytist. --Cessator 13. desember 2007 kl. 04:23 (UTC)
replies: text: ::::Jú ég var bara að þvinga þessum dæmum inn. Þetta er ekki alveg eins algengt og "more" or "most" í ensku. --Baldur Blöndal 13. desember 2007 kl. 04:29 (UTC)

text: :: Breytingaárekstur! Ég er ekki alveg viss um að það sé rétt að taka út orðið dauður á þeirri forsendu að það stigbreytist ekki. Það má svo sem segja að orðið geti ekki stigbreyst merkingar sinnar vegna en orðið er bara alls ekki alltaf notað í bókstaflegri merkingu. Í yfirfærðri merkingu er t.d. talað um (áfengis)dauðan einstakling, dauða stund, dauðan stað, að „málið sé dautt“ o.s.frv. Látum liggja milli hluta hvort þetta er gott mál eða ekki, svona tala nú samt sem áður margir Íslendingar. Og þegar orðið er notað svona er e.t.v. hægt að stigbreyta það í einhverjum tilfellum: t.d. „Bærinn var dauðari en Sauðárkrókur“, „ég hef aldrei verið í dauðari veiði“, „Þessi siða er dauðari en allt“, „Þessi síða er nú ekki dauðari en svo að ég er hér. Í geypilegu stuði. Miklu meira stuði en þegar ég er í Mosó.“, „en hér er þögnin dauðari en íslenskur ostur“, „Þetta er nú í dauðari kantinum“ (fann dæmin á netinu). Mér er ekki ljóst að þegar orðið er notað svona í yfirfærðri merkingu geti það ekki merkingar sinnar vegna stigbreyst. Svo má líka velta upp spurningunni hvort það geti ekki jafnvel verið rökrétt að segja t.d. að heiladauður maður sé dauðari en t.d. hjartadauður maður, enda uppfyllir hann fleiri skilyrði þess að teljast dauður þótt orðið sé líka notað í ákveðnum tilvikum um fólk í hjartastoppi. Því hvenær er maður dauður og hvenær er maður ekki dauður? Sú spurning varð áleitin á síðari hluta 20. aldar þótt hún hafi sjaldan vaknað áður. En ef það er hægt að gera svona greinarmun á dauðu fólki, þá er ekkert að því í sjálfu sér að stigbreyta orðið. --Cessator 13. desember 2007 kl. 04:19 (UTC)
replies: text: :::Svo mætti líka segja að 20 ára maður sé 'dauðari' en 2 ára barn. Pabbi segir að við byrjum að deyja við fæðingu, sem er reyndar ekki beint mjög uppörvandi en það væri hægt að nota það í þeim skilningi. --Baldur Blöndal 13. desember 2007 kl. 04:26 (UTC)
replies: text: ::::Mér dettur líka í hug hliðstæða sem er orðið „fjörugur“. Það stigbreytist („fjörugari“, „fjörugastur“). En eins og við vitum merkir orðið „fjör“ upphaflega líf og „fjörugur“ lifandi. Með sömu rökum og haldið er fram gegn stigbreytingu orðsins „dauður“ mætti segja að merkingar sinnar vegna sé maður annaðhvort lifandi eða ekki. En þau rök myndu ekki sannfæra neinn. Það verður að játast að orðið „fjörugur“ er miklu algengara og viðteknara í yfirfærðri merkingu en orðið „dauður“. En samt... áhugaverð hliðstæða. --Cessator 13. desember 2007 kl. 04:39 (UTC)
replies: text: :::::Já ég sagði líka að dauður í sinni upprunalegu merkingu (eins og reyndar fjörugur) gæti ekki merkingarfræðilega séð stigbreyst (þótt jafnvel megi nota bókstaflega merkingu þess í miðstigi eða efsta stigi eins og sést að ofan), en það stigbreytist samt eins og á þessum lista. En ennþá hefur því ekki almennilega verið svarað hvort eitthvað annað en lýsingar- og atviksorð stigbreytist? --Baldur Blöndal 13. desember 2007 kl. 04:58 (UTC)

text: Ég bætti miður aftur inn, ég var að hugsa um atviksorðið miður ("Því er nú verr og miður") þegar ég tók það út. Auðvitað er lýsingarorð í frasanum "um miðjan daginn".

text: Varðandi efsta stigið af ýmis, í heimildinni sem ég hlekkjaði við segir Gísli "Umsjónarmaður hefur nokkrum sinnum séð svo farið með hið óákveðna fornafn ýmis." Sem sagt, hann kannast við orðmyndina ýmsustu. Síðan gagnrýnir hann þessa notkun. Er þá ekki sjálfsagt að segja frá því að þessi orðmynd sé til en að hún sé oft litin hornauga?

text: Cessator: Það hlýtur eitthvað að hafa skolast til þegar þú skrifaðir "Ég er ekki alveg viss um að það sé rétt að taka út orðið dauður á þeirri forsendu að það stigbreytist ekki." Ég tók dauður út af listanum yfir lýsingarorð sem stigbreytast ekki, af svipuðum ástæðum og þeim sem þú tíundar. Stefán 13. desember 2007 kl. 20:46 (UTC)
replies: text: :Úps, ys og þys út af engu :) --Cessator 14. desember 2007 kl. 00:05 (UTC)
thread_title: Orð sem stigbreytast

message: Ég var að endurbeina síðurnar fyrir frumstig, miðstig og efsta stig þar sem þær voru ekki með nóg efni til að réttlæta sínar eigin síður, með þessu ætti það að vera auðveldara að lesa um stigbreytingu. WanderingMorpheme 16. september 2023 kl. 23:05 (UTC)
thread_title:  Sameining stigbreytinga síða