Spjall:Bandarísk stjórnmál

message: Í haust mun ég kenna námskeiðið Bandarísk stjórnmál á Bifröst. Ég hafði hugsað mér að nota tækifærið til að byggja upp umfjöllun íslensku Wikipediu um bandarísk stjórnmál og öll svið sem tengjast því efni, og nota þessa síðu sem nokkurskonar kjarna fyrir það starf. Hugmyndin var að láta nýjar færslur byggjast stöðugt við út frá þessari upphafssíðu (t.d. með nýrri síðu um hæstarétt BNA), og svo út frá þeim síðum (t.d. með síðu um hæstaréttardómara í BNA út frá síðunni um hæstarétt BNA). Síður um sögu stofnana, embætta, málefna etc, munu svo fylgja í kjölfarið.
Þar sem ég er nýr á Wikipedia geri ég ráð fyrir að gera einhver mistök, og vona að aðrir notendur og stjórnendur síðunnar sýni þolinmæði - lokaniðurstaðan ætti að geta orðið íslensku Wikipediu einhver lyftistöng.
MagnúsSveinnHelgason 2. ágúst 2010 kl. 13:30 (UTC)
replies: text: Þetta er frábært framtak og mjög þarft. Það má vel vera að ég eða aðrir notendur fikti eitthvað í greinunum til að laga þær að stílviðmiðum Wikipediu en láttu það ekki bögga það; það er líka ekkert sem er ekki hægt að taka til baka fremur auðveldlega. Ef einhverjar spurningar brenna á þér, þá er um að gera að spyrja. --Cessator 2. ágúst 2010 kl. 18:46 (UTC)
replies: text: : Ég hef helst áhyggjur, ef áhyggjur skyldi kalla, af því að tenglatréð og samhengi á milli færslna fari eitthvað úr böndunum og að það eigi eftir að þurfa að eyða miklum tíma í að "hreinsa upp" allar færslurnar sem koma úr þessu (ég mun setja nemendum fyrir að skrifa færslur sem verkefni, og sýnist að það megi gera ráð fyrir kannski 70-100 færslum/uppfærslum á færslum sem þegar eru komnar inn). En mér sýnist það vera svo lítið af efni fyrir, og það stór hluti þess í "stökum" síðum án mjög skýrra flokka að það sé kannski ekki mjög alvarlegt? Ég hef engar áhyggjur af fikti og uppfærslum - enda er það eðli wikipedíu! Mér sýnist þetta reyndar vera frekar einfalt - nema flokka og tenglakerfið sem ég er enn að átta mig á. MagnúsSveinnHelgason 2. ágúst 2010 kl. 19:43 (UTC)
replies: text: :: Ég hef oft velt því fyrir mér hvers vegna WP er ekki notað meira sem kennslutæki. Ásamt Salvöru ert þú með fyrstu kennurum á framhaldsstigi sem kemur auga á þessa möguleika og nýtir þér þá. Sjálfur er ég að útskrifast núna í október sem stjórnmálafræðingur frá HÍ og er tilbúinn að aðstoða þig frekar við þetta ef þig vantar aðstoð. (NB nýttist mér lokaritgerð þín mér við lokaritgerðarskrif mín (sjá hér)). Kv --Jabbi 2. ágúst 2010 kl. 21:48 (UTC)

text: :: Cool! Það er alltaf gaman að sjá ritsmíðar manns lifa einhverstaðar, og kærar þakkir fyrir boðna aðstoð - ég mun vafalaust þurfa að nýta mér hana! Varðandi hitt: Ég ræddi þetta einmitt við Salvöru ekki fyrir svo löngu, og mikilvægi þess að það væru skrifaðar góðar færslur um mikilvæg efni, sérstaklega þar sem þekkinga og upplýsingaöflun fólks færist stöðugt meira yfir á netið. Við Guðni Th ræddum þetta líka í fyrra þegar ég kenndi með honum námskeið í íslenskri stjórnmálasögu, en það varð ekkert úr því. Ég veit að hann er að pæla í þessu. Þannig að það eru fleiri að hugsa um þetta. Held að tæknin vefjist fyrir mönnum. Ég hef ekki lagt í þetta fyrr en nú, þó að ég sé búinn að skrifa blogg í nokkur ár, og þetta sé í sjálfu sér ekkert mikið flóknara. MagnúsSveinnHelgason 3. ágúst 2010 kl. 00:51 (UTC)
thread_title: Bandarísk stjórnmál

message: Mér sýnist það vera einhver hefð á íslensku wikipedia að kalla ríki Bandaríkjanna "fylki". Er þessari reglu framfylgt af hörku, eða má ég tala um ríki í 
þeim færslum sem ég skrifa án þess að þurfa að búast við því að því verði öllu breytt jafnóðum? Þá væri fljótlegra að ég talaði um "fylki" þó ég telji það rangt.
MagnúsSveinnHelgason 2. ágúst 2010 kl. 19:45 (UTC)
replies: text: Er það ekki nokkuð óumdeilt að þetta eru ríki en ekki fylki? --Jabbi 2. ágúst 2010 kl. 21:48 (UTC)
replies: text: : Þetta eru alla vega ekki fullvalda ríki og það er reyndar umdeilanlegt að þau séu mikið meira en „fylki“, hvað svo sem það er. E pluribus unum, úr mörgum eitt, eru jú kjörorð Bandaríkjanna. Þessi ríki gætu ekki einu sinni lýst yfir sjálfstæði og orðið fullvalda ef þau vildu; um það hafa Bandaríkjamenn háð stríð. En þar fyrir utan er tal um fylki í þessu samhengi viðurkennd málvenja, þótt tal um ríki sé það vissulega líka. Ég myndi ekki „leiðrétta“ hvort orðið sem notað yrði, nema þá til að gæta samræmis innan einnar og sömu greinarinnar. Hins vegar held ég að það sé alveg ástæðulaust að „leiðrétta“ notkun orðsins „fylki“ í þeim greinum þar sem það er nú þegar notað. --Cessator 2. ágúst 2010 kl. 22:45 (UTC)
replies: text: :: Það er löng hefð fyrir því í íslensku að nota orðið "fylki" yfir sjálfstjórnarhéruð sambandsríkja eins og Þýskalands og Bandaríkjanna. Hins vegar er eins og fólki þyki það einhverra hluta vegna óviðeigandi í seinni tíð, hvað sem því veldur. --Akigka 2. ágúst 2010 kl. 22:54 (UTC)
replies: text: ::: Ég er hlynnarti orðinu fylki, þar sem ríki væri þá frekar notað um "sjáfstætt, fullvalda ríki", oftast kallað land. (Ekki er því að leyna að orðið ríki er alloft í fjölmiðlum notað um fylki BNA.) - Mig minnir að ég hafi nokkrum sinnum séð/heyrt talað um fylkishöfuðborg, en ég man ekki eftir að hafa heyrt orðið ríkishöfuðborg um "höfðuborgir" fylkja. 2. ágúst 2010 kl. 23:46 (UTC)
replies: text: :::: Það kemur reyndar fyrir að orðið „ríkishöfuðborg“ er notað um höfuðborg fylkis, t.d. á Mbl.is  og í Mogganum . --Cessator 3. ágúst 2010 kl. 00:03 (UTC)

text: : Ég hef alla tíð staðið í þeirri meiningu að þetta séu ríki en ekki fylki - vegna þess að þau hafa öll sitt eigið framkvæmdavald, löggjafarvald og dómsvald sem dæmir eftir lögum ríkisins - og hafa umtalsverða og skýrt afmarkaða sjálfsstjórn í eigin innanríkismálum, mun meiri en t.d. ríki Þýskalands, þó þau geti vissulega ekki lýst yfir sjálfstæði.

text: : Mér sýnist utanríkisráðuneytið og rúv tala um ríki í Bandaríkjunum, ekki fylki, nema í undantekningartilfellum. Þetta var líka punktur í barnaskólalandafræði þeirri sem ég lærði. Mér finnst það líka hljóma betur. Almennt finnst mér þetta vera samræmingaratriði. En ef það er ekki samræmd stefna á Wikipediu um að nota fylki eða ríki ætla ég mér að nota ríki í færslum sem ég stofna en láta fylki óáreitt í öðrum - þar til að það næst endanleg niðurstaða í þetta mál hér á þessum vettvangi! MagnúsSveinnHelgason 3. ágúst 2010 kl. 00:40 (UTC)
replies: text: :: Held áfram bara að því að mér finnst þetta áhugaverð umræða: Ekki bara geta þau ekki lýst yfir sjálfstæði heldur hefur hvert og eitt þeirra enga eigin ríkisborgara; það eru engir alabamískir ríkisborgarar eða kalifornískir ríkisborgarar — það eru bara til bandarískir ríkisborgarar og sumir búa í Alabama eða Kaliforníu og aðrir annars staðar (berið saman við önnur ríkjasambönd eins og Evrópusambandið, þar sem það eru til franskir, þýskir o.s.frv. ríkisborgarar). Alveg eins og það eru ekki neinir sérstakir ríkisborgarar í Gullbringusýslu eða í Árnessýslu; það eru til íslenskir ríkisborgarar og sumir búa í Gullbringusýslu og aðrir í Árnessýslu. Það eru engin sérstök Árnessýsly-vegabréf ekki frekar en kalifornísk vegabréf: Það eru til bandarísk vegabréf og íslensk vegabréf (með ýmsum útgáfustöðum). Spurningin er þá, hvað kallar maður stjórnsýslueiningu sem er einu á eftir því að vera fullvalda ríki, sem gæti ekki einu sinni reynt að lýsa yfir fullveldi og sjálfstæði, sem hefur enga eigin ríkisborgara og getur ekki gefið út sín eigin vegabréf — og það sem meira er: sem skortir allt þetta af því að það er hluti af stærri heild, stærri heild sem er óumdeilanlega sjálfstætt, fullvalda ríki? Er ekki eðlilegt að kalla slíka einingu fylki? Þau hafa kannski meiri sjálfstjórn en þýsku fylkin en er það ekki stigsmunur frekar en eðlismunur? Staðreyndin er auðvitað sú að Bandaríkin eru í vissum skilningi einstök og það getur verið erfitt að lýsa þessu fyrirbæri með hugtökum sem eiga sér sögu sem er óháð bandarískri sögu. Þrettán þessara fylkja/ríkja eru til dæsmi fyrrverandi sjálfstæð, fullvalda ríki (frá uppreisn til tilkomu bandarísku stjórnarskrárinnar) en ekki öll; sum þeirra lýsa sér sem commonwealth frekar en state (sem er bein þýðing á res publica á latínu og er auðvitað söguleg skírskotun; fyrirmynd bandaríska stjórnkerfisins hefur alltaf að einhverju leyti verið rómverska stjórnkerfið). Hvorugt orðið smell-passar en það má, held ég, færa ágætisrök fyrir því að orðið „fylki“ sé ekki óviðeigandi. --Cessator 3. ágúst 2010 kl. 01:04 (UTC)
replies: text: ::: Ég held að þetta sé einhver hugmynd um það að orðið "fylki" geti ekki átt við um stjórnsýslueiningu með alla eiginleika ríkis en sem er hluti af stærri heild. Það er reyndar hefð fyrir því að nota orðið fylki yfir héruð í Noregi, en að öðru leyti er orðið aðallega notað yfir fylki Bandaríkjanna og Þýskalands. Fylki er þannig ekki notað yfir t.d. héruð Spánar eða Ítalíu. Ef við hættum að nota orðið yfir fylki sambandsríkja þá erum við sum sé komin nálægt því að hætta að nota orðið almennt. --Akigka 3. ágúst 2010 kl. 01:11 (UTC)
thread_title:  Ríki eða fylki?