Plé:Glaonna ainmhithe feirme

message: http://www.irishlanguageforum.com/viewtopic.php?f=28&t=1580
(Eomurchadha a chuir an seoladh idirlín ar an leathanach seo—agus GRMA, a Eo! Chóirigh mé é chun a bheith soiléir nach mbaineann sé leis an méid mór eile seo thíos.) SeoMac (plé) 02:05, 3 Feabhra 2020 (UTC) 
Cad atá cearr leis an leathanach seo? Níl a leithéid ar fáil aon áit ar Vhicipéid, mar sin cén fáth a bhfuil sibh ag moladh go scriosfar é? Bíodh ciall agaibh. Má tá sibh ag iarraidh ailt a scriosadh, ar a laghad bí réidh chun alt eile a chur ina ionad.
 cu-cú » Cuckoo!
gu-gúg » Cuckoo! 
bó = búraighil
capall = seitriughadh.
mada = slabhairt.
cat = crónán.
cearc = grágaighíl.
tarbh = búraighíl.
muic = grúsacht.
coileach = glaodhadh.
cú = slabhairt.
gabhar = meigíl.
caora = méighlíghe.
uan = meighlíghe.
gé = béiciughadh.
lacha = grúsacht.
cróin [.i. cráin] = grúsacht.
laogh = béiciughadh
mineán = meigíl.
éanacha = ceileabhar.
gandal = béiciughadh.
liomhan = glamuidheacht.
[Duine eile a scríobh an méid a leanas]
sicín ag sgreadadh?
asal ag beiciú
caitín ag sgreadadh
coileán ag giúinghíl.
géibhín ag sgreadach
lachaín ag sgreadach[/dh]
1.	Capall	ag	seitreach
2.	Bó	ag	búrigheal
3.	Caora	ag	meidhligh
4.	Mada	ag	slabhairt
5.	Cú	ag	″
6.	Cat	ag	crónán.
7.	Éanacha	ag	ceileabhar.
8.	Gabhar	ag	meigireacht
9.	Asal	ag	sgreadach
10.	Mucha	ag	cnúsacht
11.	Cearca	ag	gráigil.
12.	Coileach	ag	glaoidheach
13.	Tarbh	ag	búrigeal
14.	Duine	ag	cainnt.
15.	Leomhan	ag	glamuidheacht
16.	Cearc-uisge	ag	plubarníl.
17.	Muile	ag	seitreach.
18.	Mionán	ag	meigireacht.
19.	Lacha	ag	quaicireacht
20.	Cróin	=	cnúsacht.
Vác says the duck 
Mú Mú says the cow 
Bhuf bhuf says the dog 
tSíp tSíp says the chick 
Caitín Mí-abha
A chaitín mí-abha,
a chaitín mí-abha!
Dá mbeadh agam cíor bheag
do chíorfainn do cheann!
A chaitín mí-abha,
a chaitín mí-abha!
An bhfacaís an luichín,
istigh ins an bpoll?
A chaitín mí-abha,
a chaitín mí-abha!
Seachain an chonairt
nó caillfir do cheann!
An tSeancuach
Bhí sean (a)chuach ina cónaí,
Cu-cú!
Cu-cú!
I lár na coille moire,
Cu-cú!
Cu-cú!
Nuair d'fhéach sín ina timpeall,
Ó las a croí le haoibhneas,
Is chan sí a dícheall:
Cu-cú!
Cu-cú!
Ó, nuair a thit an bháisteach,
Cu-cú!
Cu-cú!
Do bhí an chuach go gruama,
Cu-cú!
Cu-cú!
Ach nuair a bhí an ghrian ann,
Ó gheal a croí arís,
Is chan sí ar a dícheall:
Cu-cú!
Cu-cú!
For sheep "Mé mé" For turkeys "Gugail gugail" for a dog "Abha babha" For the sound of a horses hooves "Trip trop"
mise an traen puf puf puf 
mise an madra bhuf bhuf bhuf 
mise an bus bíp bíp, beep 
mise an sicín tsíp tsíp , cheep 
"Grág grág" for caw caw.There are a lot more words for calling animals in irish.ie bac bac or hurais hurais for calling pigs.
suc suc we used, to call the calves.
Bia bia to call turkeys.Beaidí beaidí to call geese,padic padic for ducks.
Mac na hÓighe slán
héing, int. 1. Gee-up! lch 683
doirse 1, int. (Addressed to cow) Keep quiet! Stay where you are! lch 431
seabhainín, int. Call to sheep. lch 1069
saighdéar, s. & int. Call used in driving cattle. lch 1021
staití, int. Call to pig. lch 1161
puis 2, int. (Call to cat) Puis! Puis! Puss! Puss! lch 975
tseo, int. Call to dog. tseo! Get away! Out! lch 1279
cu-cú, int. Cuckoo! lch 335
gu-gúg, int. Cuckoo! lch 678
cuit, int. cuit (a chait)! Scat! Fad a bheifeá ag rá &'cuit as sin!&' Before you could say &'Jack Robinson&'. lch 349
gog, m. 1. Chuck, cluck. [ Int. ] Gog! Gog! Cluck! cluck! lch 656
hurais, int. hurais! hurais! A call to pigs. lch 686
huit, int. Tut! huít, int. huít! huít! A call to ducks. lch 685
hula int. hula! hula hairc! (Call to dogs) Hark (away)! lch 685
hoirde, int. (In urging cattle) Go on! lch 685
mé 2, int. mé! mé! Call to sheep. lch 838
siliúir, int. Shoo! lch 1093
hois, int. Shoo! lch 685
cois 1, int. Shoo. Cois ! Cois amach! Shoo! Is fearr é ná cois, (of untrained dog, etc.) it is better than nothing. lch 273
scuit, int. (To cat) Scat! lch 1068
gheois, int. (To animal) Keep still! lch 629
sturr, int. (To dog) At him! lch 1176
toch, int. toch! toch! Call to pigs. lch 1244
huit, int. Tut! huít, int. huít! huít! A call to ducks. lch 685
vrác, int. vrác! Caw! lch 1309
fuisc, (b) (As int.) Shoo! lch 593
3. (As int.) teith! teith! Call to cow or calf. teith as sin! Come back from there. lch 1229
Léim, ó am go ham, ceisteanna ar an idirlíon faoi ghlaochanna traidisiúnta na n-ainmhithe i nGaeilge. Is léir go bhfuil fuaimeanna na n-ainmhithe Béarla (e.g. coc-a-dúdal-dú) coitianta anois, ach cuirtear an cheist an raibh Gaeilge ar leith ag na hainmhithe anallód, sula ndearnadh cainteoirí Béarla díobh, más ea!
Tá mé ag ceapadh gur chuir na Gaeil níos mó spéis sna bealaí le hainmhithe a mhealladh (tioc! tioc!; suc, suc; srl.) ná sna glaochanna a dhéanadh na hainmhithe féin.
Mar sin féin, d’insíodh Bab Feiritéar scéal faoi ghlaoch an choiligh. Seo thíos an achoimre:
    Nuair a céasadh agus a cuireadh an Slánaitheoir, cuireadh garda os cionn a thuama, agus bhíodh buíonta saighdiúirí ag déanamh uainíochta ar a chéile. Ar an dara hoíche, tar éis do bhuíon nua ag teacht go dtí an tuama, chuaigh na saighdiúirí a raibh scíth acu isteach i dteach a bhí ag bun an chnoic. Bhí éan sicín coiligh á bheiriú ag seanduine istigh ann.
    D’fhiafraigh an seanduine de na saighdiúirí, “Aon seans go n-éireoidh Sé?”
    D’fhreagair na saighdiúirí: “Tá níos mó seans ar éirí ag an gcoileach sin atá á bheiriú, ná mar atá ag Íosa.” Ar an bpointe sin, d’éirigh an coileach aníos ón bpota agus scairt sé: “Mac na hÓighe Slán, Mac na hÓighe Slán!” D’fhill na saighdiúirí ar an tuama, Bhí an tuama ar oscailt agus na saighdiúirí eile ina gcodladh.
    Ón uair sin, tá an-mheas ar an gcoileach, agus díbríonn a ghlaoch–‘Mac na hÓighe Slán’–na hainsprideanna agus an t-aos án.
Is léir mar sin gurb é ‘Mac na hÓighe Slán’ glaoch traidisiúnta an choiligh–i nDún Chaoin ar aon chaoi.
 	Fuaim 	 Briathar
1. Asal an t-asal 	Uí a hó, hí há há 	 ag búireach
2. Beach 	 dárd dárd (siosma) 	 ag crónán / ag giúnaíl
3. Bó an bhó 	 mó mó 	 ag géimneach
4. Tarbh 		 ag búitrigh. búiríl búirthidh
5. Gabhar 	 meig meig 	 ag meigeallach
6. Caora 	 mé mé 	 ag méileach
7. Frog/loscán 	 grág grág 	 ag grágaíl
8. Cat 	 mí aú 	 ag meamhlach
9. Capall 	 uí á há 	 ag siotraigh seitrigh
10. Coileach 	 gogal, gogal, gogal, gog, gog, 	 ag glaoch scairtigh
11.  Madra 	 aú aú 	 ag tafann
12.  Luch 	 géc géc 	 ag gíoglaigh /gíogarnaigh /bígearnaigh.
13. Muc 	 grús grús 	 ag gnúsacht
 14. Cú 		ag glamaíl uallfartaigh
0  Éan 		ag giolcaireacht gocarsaigh
1. Préachán 	 brác brác 	ag grágaíl
2. Fiach dubh 	 grág grág 	
3. Cearc an chearc 	 gugalaí gog 	 ag sclugaíl
4. Ulchabhán 	 siar han 	 ag scréachaíl
5. Gé an ghé 	 rac rac 	 ag beadaoil
6. Iolar 		 ag feadaíl
7. Lacha 	 úac úac 	 ag úacarnach
8. Cuach 	 gug gug 	
9. Eala 	 gileog gileog 	
10. Rúcán 	 piachán, piachán 	
San Uisce 		
1. Míol Mór 	 och í och í an mhé 	
2. 		
Ainmhithe 	Conas Caint Leo (←) 	Conas Caint Leo (→)
  	Buíochas le @AnDuinnineach 	 
Bó 	Tséith (Tar anseo) 	Huis/ Hó bhó, hó bhó (Ar aghaidh leat)
Cat 	Pís, pís (Tar anseo) 	Cuit/Scuit (Amach as sin)
Capall 	Seit (Tóg go bog é) 	 
Cearc 	Tiuc (Tar anseo) 	 
Gé 	Badaí, badaí (Tar anseo)­­­ 	 
Lacha 	Huít, huít (Tar anseo) 	 
Lao 	Progaidh (Leasainm) 	 
Madra 	Sas, sas ( Tar anseo)                              Hulla, hulla (moladh), Dorr (Is féidir) 	Diú, diú (Mo náire thú)
Muc 	Staití (Tar) 	Stait (Imigh)
Tarbh 	Bhuaró, bhuaró (Tar anseo) 	
	Gaeilge na hAlban 	Buíochas le Akerbeltz
Asal 	hi hoh homh 	[hi hɔ̃ hɔ̃]
Beach 	faruman fearuman 	[farəman fɛrəman]
Bó 	mó mó 	[moː moː]
Broigheall 	gorrac gorrac 	[gɔRag gɔRag]
Cearc 	gog gog gàg gàg 	[gog gog gaːg gaːg]
Caora 	mè mè 	[mɛː mɛː]
Ulchabhán 	siu-hù siu-hù 	ʃu’huː ʃu’huː]
Cat 	miamh miamh 	[mjãũ mjãũ]
Capall 	u i o hòmh 	[uiɔ hɔ̃]
Coileach 	gog-a-bhitheal-ao 	[gog ə vi.əL ɯː]
	gog-a-ghuidhe-ghaoidhe 	[gog ə ɣɯjə ɣɤjə]
Coileach dubh 	dùrd dùrd 	[duːRd duːRd]
	gurra-gùg 	[guRə ‘guːg]
Cuach 	gug gùg 	[gug guːg]
Eala 	guileag guileag 	[gulag gulag]
Faoileán 	gliag gliag 	[gliəg gliəg]
Fiach dubh 	gròc gròc 	[grɔːxg grɔːxg]
Frog 	cnàg cnàg 	[krãːg krãːg]
Gabhar 	meig meig 	[megʲ megʲ]
Gé 	bir bir 	[birʲ birʲ]
	ràc ràc 	[Raːxg Raːxg]
Iolar 	glig glig 	[gligʲ gligʲ]
Lacha 	mhàg mhàg 	[vaːg vaːg]
Madra 	af af 	[af af]
Míol Mór 	chu-sil-ì chu-sil-ò 	[xuʃɪl’iː xuʃɪl’ɔː]
	chuisil-ì chuisil-ò 	
Muc 	gnosd gnosd 	[grõsdgrõsd]
Préachán 	gòrag gòrag 	[gɔːrag gɔːrag]
https://ancroiait.wordpress.com/2014/02/09/195-gaeilge-na-nainmhithe/
-------
Rónan Beo
 Glórtha na nAinmhithe?
Fuaimfhoclaíocht
Caint na nAinmhithe
Madadh: Amh! Amh!
Cat: Meamh! Meamh! (Míáú! Míáú!)
Bó: Mú! Mú!
Capall: Seit! Seit!
Asal: Grág! Grág!
Caora: Mé! Mé!
Gabhar: Meig! Meig! (Meig! Geig!)
Muc: Sceamh! Sceamh!
Caint na nÉan
Cearc: Gíog! Gíog! (Míog! Míog!) (Míog! Gíog!)
Coileach: Cuc a dúdal dú! (Coc a dúdal dú!) (Gog a bhitheal ú!)
Lachan: Mhág! Mhág! (Vác! Vác!)
Ulchabhán: Scréach! Scréach!
thread_title: Nasc seachtrach

message: Gabhar a bhíonn ag meigeallach go hiondúil ar ndóigh. Chuir sin ag cuimhneamh mé ar an nglór a bhíonn ag ainmhithe eile agus ag éanacha:
Gadhar–ag tafann, ag sceamhaíl, ag drannaíl, ag amhastrach.
Caora – ag méileach.
Cat – ag meamhaíl, ag meabhlach, ag crónán, ag cnúdán.
Lao – ag mionghéimneach.
Éan – ag bícearnach, ag gíogadh.
Capall – ag seitreach, ag cuachach.
Leon – ag búireach, ag búiríl.
Cearc – ag grágaíl, ag glaoch.
Coileach – ag glaoch, ag scairteadh.
Turcaí – ag gogallach.
Lacha – ag grágarsaíl, ag vácarnach.
Ulchabhán – ligeann sé scréach as, bíonn sé ag glaoch.
Caróg – ag grágaíl, ag cágáil, ag agallach.
Colúr – ag durdáil, ag corracú, ag ceiliúr.
Cuach – ag goiriúint, ag goirm. 2A01:B340:81:723A:9017:9C1D:9B30:1A15 14:31, 21 Meán Fómhair 2022 (UTC)
thread_title:  Alt tuairisc ó cuaig