بحث:ناصر یگانه

message: سلام دوست گرامی، دربارهٔ ویرایشتان (حذف عبارت «رئیس قوهٔ قضائیه») خواستم عرض کنم که تا پیش از ۱۳۶۸ از «رئیس [کل] دیوان عالی کشور» به عنوان «رئیس قوهٔ قضائیه» یاد می‌شده‌است. برای نمونه، در مقالهٔ «نظام قضائی: زندگینامه رؤسای دیوان عالی کشور» چاپ‌شده در نشریهٔ «حقوق مردم» (زمستان ۱۳۵۴ و بهار ۱۳۵۵» شماره‌های ۴۲ و ۴۳ نوشتهٔ «علی‌اصغر شریف» (وکیل دادگستری) که زندگی‌نامهٔ مهدی‌قلی هدایت بود چنین آمده‌است: «مرحوم مهدی‌قلی مخبرالسلطنه دارای جنبه‌های سیاسی مختلف از قبیل: نمایندگی مجلس شورای ملی - کارمند دولت - وزیر و نخست‌وزیر و بالاخره رئیس دیوانعالی کشور یعنی رئیس قوه قضاییه در مختصر زمانی بود…». درست است که در گذشته اختیارات وزیر دادگستری بسیار گسترده‌تر از اکنون بوده‌است؛ ولی وزیر دادگستری به عنوان بخشی از قوهٔ مجریه انجام وظیفه می‌نموده‌است که با قوهٔ قضائیه در تعامل بوده‌است و رئیس قوهٔ قضائیه به‌شمار نمی‌آمده‌است. اگر چه رئیس دیوان عالی کشور توسط وزیر دادگستری از میان قضات دیوان عالی کشور تعیین می‌گردید؛ ولی شرایط خاصی (همچون شرط سنی و تمایل خود رئیس دیوان عالی کشور) وجود داشت و وزیر دادگستری نمی‌توانست هر موقع که بخواهد رئیس دیوان عالی کشور را تغییر دهد. اگر به فهرست وزیران دادگستری ایران و فهرست رئیسان دیوان عالی کشور نظر افکنده شود، متوجه می‌شویم که با وجود جابه‌جایی‌های گسترده در سمت وزیر دادگستری، شمار رئیسان دیوان عالی کشور چندان زیاد نبوده‌است. ارادتمند ShFarshid؛ گفت‌وگو ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۵۸ (UTC)
replies: text: سلام و درود همکار گرامی؛ سیستم قضایی ما از اوایل سده اخیر شاهد ۳ مدل ساختار متفاوت بوده‌است.
ابتدا در دوره رضا شاه، وزیر دادگستری (عدلیه) رئیس قوه قضاییه بود. پس از انقلاب و تا سال ۱۳۶۸ قوه قضاییه توسط شورای عالی قضایی اداره می‌شد و دقیقاً مطابق فرمایش شما، بالاترین مقام در قوه قضاییه، رئیس دیوان عالی کشور بود و به نوعی ریاست اداری قوه را بر عهده داشت و نهایتاً پس از اصلاح قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ و حذف شورای عالی قضایی، ریاست قوه قضاییه بر عهده رئیس آن قرار گرفت. نتیجتا در دوره ریاست آقای یگانه بر دیوان عالی کشور سیستم قضایی با ریاست رئیس دادگستری اداره می‌شود و البته پیشنهاد می‌کنم برای روشن‌تر شدن این موضوع به قانون اساسی شاهنشاهی ایران در دوره محمدرضا پهلوی مراجعه فرمایید. با احترام…Omid (بحث) ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۱۶ (UTC)
replies: text: :در تکمیل این مورد را هم عرض کنم که قانون اساسی فعلی تمام وظایف و اختیارات وزیر دادگستری پیش از انقلاب را به رئیس قوه قضاییه انتقال داده و در اجرای قوانین در رویه قضایی فعلی نیز هر جا در قوانین قدیم از وزیر دادگستری نام برده می‌شود ما رئیس قوه قضاییه فعلی را در نظر می‌گیریم. ارادتمند…Omid (بحث) ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC)

text: در نهایت نظرتان را به شرح مختصری از تاریخچه قوه قضاییه در ایران که باشگاه خبرنگاران جوان تهیه نموده جلب می کنم:
به استناد ماده ۱۵۶ قانون اساسی قوه قضاییه به عنوان یک قوه مستقل و جدا از وزارت دادگستری شناخته شده‌است. «در حالیکه در قانون اساسی مشروطه وزارت دادگستری به عنوان عالی‌ترین تشکیلات و وزیر دادگستری به عنوان عالی‌ترین مدیر دستگاه قضایی هدایت و مدیریت قوه قضاییه را از زمان مشروطه تا انقلاب عهده دار بود و سازمان قوه قضاییه جایگاهی در سازمان حکومت نداشت.»Omid (بحث) ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۱۹ (UTC)
replies: text: :دوست گرامی، با سپاس از پاسختان، خواستم عرض کنم که در نوشتهٔ شما دو منبع یاد شده است. ۱. قانون اساسی شاهنشاهی ایران ۲. خبری از باشگاه خبرنگاران جوان. قانون اساسی مشروطه از این جا و متمم آن از این جا قابل دسترسی است. در هیچ کجای این‌ها ندیده‌ام که از وزیر دادگستری (عدلیه) به عنوان «رئیس قوهٔ قضائیه» یاد شده باشد. دربارهٔ منبع دومتان که خبری از باشگاه خبرنگاران جوان بود، باید عرض کنم که این خبر در یک خبرگزاری عمومی عنوان شده است نه در یک منبع حقوقی و حتی دربارهٔ نام نویسنده و تحصیلات حقوقی یا تاریخی او چیزی نمی‌دانیم. از آن جا که نوشتهٔ او با منبعی که پیشتر خدمتتان معرفی کردم و منبعی که در ادامه خدمتتان معرفی می‌نمایم در تضاد است، در اعتبار این خبر باشگاه خبرنگاران جوان جداً شک دارم. فکر می‌کنم برای نتیجه‌گیری لازم باشد بحث پیش‌آمده را این گونه تقسیم‌بندی نماییم:۱. پس از انقلاب به موجب قانون اساسی اختیارات وزیر دادگستری بسیار کم شده است. در این باره با شما کاملاً موافقم و کوچک‌ترین تردیدی ندارم.۲. عبارت «رئیس قوهٔ قضائیه» پیش از سال ۱۳۶۸ برای چه مقامی به کار می‌رفته است؟ بحث اصلی بنده این جاست. من با توجه به دو منبع خدمتتان عرض می‌کنم که این عبارت برای رئیس دیوان عالی کشور به کار می‌رفته است و نه برای وزیر دادگستری؛ همان طور که عبارت «رئیس قوهٔ مقننه» برای رئیس مجلس شورای اسلامی (و پیشتر رئیس مجلس شورای ملی) به کار می‌رفته است و همچنان به کار می‌رود. برای سخنم هم یک منبع ذکر کردم که در توضیحاتتان مطلبی بر ضد آن منبع نیافتم. اکنون نیز منبع دیگری ذکر می‌کنم. در مجلهٔ «کانون وکلا» زمستان ۱۳۵۶ شمارهٔ ۱۴۱ صفحهٔ ۹ از غلامرضا کیانپور به عنوان «وزیر دادگستری» و از ناصر یگانه به عنوان «رئیس دیوان عالی کشور» یاد شده است که در جشن پنجاه‌سالگی کانون وکلا حضور یافته اند. در صفحهٔ ۱۲ این منبع از قول رئیس وقت کانون وکلا (محمدرضا جلالی نائینی) آمده است که: «اینک برای این که حضار محترم خصوصاً وزیر دادگستری و وزیر کشور و آقای دکتر یگانه رئیس قوه قضائیه را زیاد سر پا نگاه ندارم…». توجه بفرمایید که در جمعی که وزیر دادگستری و رئیس دیوان عالی کشور حضور داشته اند، رئیس وقت کانون وکلا، ناصر یگانه رئیس دیوان عالی کشور را به عنوان «رئیس قوهٔ قضائیه» خطاب می‌کند. مطلب از زبان یک حقوق‌دان نقل شده و در مجلهٔ کانون وکلا که یک کانون شناخته‌شدهٔ حقوقی است درج شده است. به همین دلیل، بنده باور دارم که مطلب معتبری است که در منبعی معتبر ذکر شده است. خوشحال می‌شوم نظرتان را بدانم. با سپاس ShFarshid؛گفت‌وگو ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۹ (UTC)
thread_title:  رئیس قوهٔ قضائیه