بحث:نوروز در ایران باستان

message: آیا استفاده از کلمات و عبارات توصیفی و نظری همچون «گرانقدر» و «ارزنده» به مثابه وارد کردن نظرات شخصی کاربر تلقی نمی شه؟ آیا این موضوع به اصل «مستند بودن»  و «بیطرفی»ویکی پدیا خدشه وارد نمی کنه؟ آیا اصل به کار بردن این عبارات، بیطرفی نویسنده مقاله رو نیز، زیر سئوال نمی بره؟
78.163.196.48 ‏۱۳ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۵:۴۵ (UTC)
thread_title:  بی‌طرفی 

message: درود. اگر امکان دارد در این جمله (هر چند که اشکانیان ایرانی‌نژاد و زرتشتی کیش بودند ولی …) " ایرانی نژاد " را توضیح دهید. منظور آریایی نژاد است؟ یا نژاد ایرانی هم هست؟ یا منظور ایرانی بودن است؟ قارونی گفتمان ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۱:۰۴ (UTC)
replies: text: * منظور نژاد و ژن نیست بلکه منظور زبان ایرانی است. اقوام ایرانی‌تبار (یا ایرانی‌نژاد) به اقوامی گفته می‌شود که از یکی از زبانهای فارسی استفاده می‌کنند. پارت‌ها هم از زبان پارتی استفاده می‌کردند که یکی از زبان‌های ایرانی است پس ایرانی تبار به شمار می‌آیند. Roozitaa (بحث) ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۲۷ (UTC)
thread_title:  ایرانی نژاد 

message: این مطلب چند اشکال اساسی دارد، ارتباط نوروز با سیاوش که اخیرا از طریق رسانه های اجتماعی مثل واتس آپ و تلگرام منتشر شده و اینجا بازتاب داده شده است مطلبی بی پایه و اساس است.
در استان فارس مراسم سیاووشون از دیرباز هر ساله برگزار می شود که این مراسم کاملا همان مراسمی است که اینجا به اشتباه آن را با چهارشنبه سوری مرتبط دانسته اند. سیاووشون (عزاداری برای سیاوش با تعزیه) در فصل برداشت گندم هر منطقه برگزار می شده و تاریخ مشخصی نداشته است. در پایان برداشت گندم این مراسم به جا می آمده و در حال حاضر هنوز هم در برخی مناطق استان فارس به جا می آید.
روشن است فصل برداشت گندم در پهنه وسیعی از فلات ایران از جمله خود کشور ایران به هیچ وجه در ابتدای بهار یا به قول نویسنده در پایان اسفندماه نمی باشد. به نظر می رسد ناخواسته یا هدفمند با توجه به تاثیر پذیری از شبکه های اجتماعی و نشر مطالب غیر مستند در خصوص چهارشنبه سوری که خودش یک عید زرتشتی و آیینی کاملا مذهبی است موجب این انحراف گشته است.
5.78.124.79 ‏۲۷ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۱:۰۶ (UTC)میلا
thread_title:  سیاوش ارتباطی با نوروز و چهارشنبه سوری ندارد. 

message: با توجه به بحثی که قبلا در قهوه خانه انجام شد، گروهی از دوستان علاقه دارند، که یک مقاله مرتبط در ایام نوروز به صفحه اصلی برود. اگر شما بزرگواران این مقاله را اصلاح کنید و در وپ:گمب بیاورید، ان شاء الله تا آن زمان برگزیده خواهد شد. البته برای برگزیدگی مقاله نوروز هم می شود اقدام کرد، اما بعید می دانم به عید پیش رو برسد.--سید (بحث) ‏۱۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۰:۲۴ (UTC)
replies: text: و  پینگ مجدد.--سید (بحث) ‏۱۸ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۶:۵۵ (UTC)
replies: text: :شما برای تخمین کار لازم لطفا اگر ممکن است، ذکر کنید بزرگترین کمبود این مقاله برای برگزیدگی چیست؟Roozitaa (بحث) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۲:۵۹ (UTC)
replies: text: :: فکر می کنم برخی بخش ها نیاز به توسعه دارد و ناقص است که عبارتند از پ
* واژه‌شناسی و تعریف نوروز: انتظار دارم بدانم نخستین بار این واژه به چه صورتی و در چه زبانی و چه زمانی به کار برده شده است و سیر تطور واژه از فارسی باستان به میانه و احیانا صورت های مختلفش در زبان های ایرانی باستان چه بوده است.
* زمان برگزاری: این بخش بر گاه‌شماری اوستایی نو متمرکز است که مربوط به دوره متاخر ایران باستان می شود، حال آنکه در بخش قبل مقاله گفته است که قدمت جشن خیلی پیش از این است. در این صورت پیش از رواج این گاه شماری ، رواج نوروز کی بوده است؟ ظاهرا توضیحات در بخش بعدی داده شده است!
* مطالب پراکنده است و ساختار مقاله مشکل دارد. «دربارهٔ نوروز و نوروژ و نک‌روژ و نوک روژ و سنت‌های » آیا نباید این اسامی در بخش واژه شناسی معرفی می شد. 
* در مواردی مثل «خوان نوروزی» قدری نقص منبع به چشم می خورد.
* «پیوستگی‌ فرهنگی نوروز با دیگر اقوام و ملل» و «منشأ نوروز» به مرتبط هستند ولی یکی اول و یکی آخر مقاله است!
* منبع شناسی نیازمند توسعه است. مثلا منابع مربوط به دوره اشکانی و هخامنشی که در آثار دوره اسلامی نیست و منابع جداگانه ای دارد. 
کلا مقاله نیازمند اصلاحات ساختاری و توسعه محتوایی است و به گمانم برای یک نفر بین شش ماه تا نه ماه کار می برد تا برگزیده اش بکند. اما اگر دو سه نفر کمک کنند، می شود سه ماهه برگزیده اش کرد.--سید (بحث) ‏۲۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۱۸ (UTC)

text: قابل توجه شما ایضا.--سید (بحث) ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۲:۱۶ (UTC)
thread_title: برای برگزیدگی

message: نوروز، آیین نوزایش گیتی
نوروز، جشنی که با نو شدن جهان در بهار در پیوند است، از آغاز جشنی از آن یکجانشینان بوده، یکجانشینانی که حیات و مماتشان با زمین گره خورده و وابسته به کشاورزی بوده‌اند و با تکیه بر گاهشماری خورشیدی موعد کاشت و داشت و برداشت را می‌شناخته‌اند.
اما کوچندگان دامپرور رمه‌دار، نیاز چندانی بر چنین گاهشماری نداشته‌اند. آنان بیشتر بر اهلۀ قمر تکیه می‌کرده‌اند و می‌کنند و گاهشماری مَهی آنان را خوش‌تر می‌آمده است و می‌آید. پس نیاکان آریایی کوچرو چوپانِ ما این جشن را از بومیان یکجانشین و کشاورز پیش از آریایی فلات ایران به عاریت گرفته‌اند.
با دقت در دیرینگی نوروز متوجه می‌شویم، جشن نوروز به دلیل ساختار خاص خود و قرار گرفتن در لحظه‌ای از تغییر و تبدیل در وضعیت ظاهری و فیزیکی جهان، با مردمانی در پیوند است که زندگی آنها به زمین پیوند خورده‌است. به بیانی ساده‌تر نوروز جشنی از آنِ یکجانشینان و کشاورزان است. چراکه برای آنان، تمام شدن موسم سرما و آغاز فصل گرما اهمیت ویژه‌ای دارد. آغاز فصل گرما مساوی با آماده‌شدن زمین برای شخم زدن و بذر پاشی است. بنابراین روشن است که مردمانِ کوچنده با تقویم نوروزی و آغاز بهار ارتباط چندانی نداشته‌اند، چراکه به زمین وابسته نبودند.
از آنجایی که نیاکان ایرانیان در روزگاران دیرین پیش از تاریخ مردمانی یکجانشین نبودند، تناقضی بزرگ صورت می‌گیرد. آنچنان که می‌دانیم یکی از مهمترین اتفاقات در تاریخ آسیای صغیر، کوچ آریاییان بوده‌است. در میانه هزاره دوم [پیش از میلاد] کوچندگان آریایی وارد فلاتی در آسیای غربی شدند که البته خالی از سکنه نیز نبود. خوشبختانه از روی متون برجای مانده از این سکنۀ پیش از آریایی، ما این مردمان را در روشنای تاریخ می‌شناسیم. سپس آریایی‌ها این فلات را به نام خود نامگذاری کردند. اما ساکنان بومی فلات ایران، فرهنگ یکجانشینی بسیار کهن و غنی‌ای داشتند. پژوهش‌های نوجویانه نشان می‌دهد که نوروز، جشن، آیین یا گاهشماری است که متعلق به مردم بومی فلات ایران پیش از کوچ آریایی‌ها بوده‌است. ولی آریایی‌های نورسیده جشن نوروز را به عاریه گرفتند (ارجاع به مقاله دکتر بهاء). البته جشن نوروز اکنون جشنی ایرانی با پیشینه‌ای چند هزار ساله است، اما ریشه در فرهنگ مردم پیش از ورود آریایی‌ها به فلات ایران دارد.
در متون برجای مانده از ایلام باستان، سومر و پس آن در تمدن اکدی به تواتر از جشن آغاز سال نو یاد شده‌است. «آکیتو» واژه‌ای اکدی که در متون نیز وجود دارد و محلی که جشن سال نو در آن برپا می‌شده نیز «بیت‌آکیتو» نام داشته‌است. یکی از وظایف شاهان میانرودانی [بین‌النهرینی] این بوده که مسافتی طولانی را از کاخ خود تا بیت‌آکیتو به صورت پیاده طی کند و با مجسمه‌ای که در آنجا قرار داشته، تجدیدپیمان کند نمونۀ چنین آیینی در تمدن ایلامی نیز وجود دارد. تپه «قریه» در نزدیکی چغازنبیل نیز بیت‌آکیتویی بوده که شاه ایلامی ابتدا به زیارت چغازنبیل رفته و سپس آن مسیر را پیاده تا تپه قریه پیاده می‌پیموده‌است و اینگونه رسمی‌شدن شاهنشاهی را جشن می‌گرفتند. این شیوۀ نو شدن سال و جشن سال نو در سنتِ آسیای غربی است.
اینکه ایرانیان در چه زمان و در کجا این رسم را وام ستاندند، [بطور دقیق] مشخص نیست و متاسفانه دربارۀ پیشینگی نوروز نزد آریایی‌ها تا دورۀ پیش از ساسانیان نیز هیچگونه اشاره روشن و یا شواهدی مکتوب که بتوان به آن استناد کرد، وجود ندارد.
از سویی دیگر نوروز و فهم آن منوط به دانستن پیچیدگی‌های ریاضیات، اختر‌شناسی وگاهشماری است. از این روی هیچ عجیب نیست که مردمان باستان آسیای‌غربی در این زمینه ید طولایی داشتند. [نکته مهم و حائز توجه] از دوره هخامنشی و در سال ۵۳۹ قبل از میلاد، زمانی که کورش دوم پارسی بابل را تصرف می‌کند متن‌ها به گونه‌ای شگفت‌انگیز رو به تزاید می‌رود. چنانچه متن‌های عبری نیز به کسانی اشاره دارند که در سرزمین میانرودان تحت سلطه هخامنشی‌ها به کار رصد ستارگان و نجوم می‌پردازند. تنجیم به معنای اخترشناسی و فال‌بینی بر مبنای حرکت افلاک و کواکب بوده و یکی از موارد استفاده آن در دوران باستان تعبیر خواب و پیش‌گویی بوده‌است. در کتاب دانیال نبی از مجموعه تورات به روشنی به اخترشناسان و خوابگزاران دربارهای شاهان کلدانی، مادی و هخامنشی اشاره شده و آنها را با نام «مغ» معرفی می‌کند. این مغان از طایفه‌ای خاص بودند و وظایف خاصی نیز داشتند. آنها سعد و نحس [بودن] لشگرکشی‌ها و حتی پیوندهای زناشویی را به شاه و مردم توصیه می‌کردند. بر اساس گفته هرودوت، مغان یکی از شش قبیله مادی بودند. [جالب اینکه] با بررسی‌های انجام شده روی واژه مغ می‌توان دریافت «مغ» واژه‌ای است که ریشه در زبان‌های ایرانی ندارد. در نتیجه مغان از طبقه نخبه و فرهیخته ساکنان پیشا ایرانی فلات ایران بودند که از قرار، دانش اخترشناسی دیرینه میانرودان را از ساکنان باستانی آن به عاریه ستاندند و در این کار چنان پیش رفتند که بعدها در همه دربارهای آسیای‌غربی خوابگزارها، فالگیران و مسئولین امور تنجیم، یکسره «مغ» خوانده می‌شدند.
جشن «آکیتو» احتمالا در طول دوره شاهنشاهی ماد و هخامنشی جایی در ایران غربی شاید در خاک ماد باستان و به دست طبقه نخبه و فرهیختگان مادی همچون رسمی بسیار مهم و تأثیرگذار در پیوند میان اقوام مختلف وام گرفته‌شد. چنانچه در سده هفت پیش از میلاد، از مردمان پیشا ایرانی و نو رسیدگان ایرانی یک اتحادیه تشکیل می‌شود که پژوهشگران نام آن را «اتحادیه قبایل ماد» می‌نامند. این اتحادیه [بعدها] منجر به پیدایش پادشاهی ماد می‌شود و سپس [فرمانروایی] ماد آنچنان قدرتمند می‌شود که به شاهنشاهی آشور لشگرکشی می‌کند و آن را محو می‌کند. کارستان مادها همین اتحاد قبایل متعدد ایرانی و پیشا ایرانی بود.
اتحادیه‌ای که دولت ماد از اقوام ایرانی و پیشا ایرانی تشکیل داد، در واقع ترکیبی از قومیت‌ها، اندیشه‌ها، زبان‌ها و آیین‌های مختلف بود و نیاز به یک ماده چسباننده [عنصر متحد کننده] داشت. به نظر می‌رسد که شاهان مادی در دوره‌ای از مزدیسنای زردشتی برای ایجاد این پیوند استفاده کرده‌اند. یکی از شاهان مادی به صورتی معنادار «فرورتیش» نام دارد که نامی کاملا روشن و گویای زردشتی است. چرا که فَروَهَرها [در حقیقت] ارواح نیاکان در اندیشۀ [دینی] زردشتی هستند. این اندیشه [باور] پیش از زردشت وجود نداشته و پس از زردشت نیز در اندیشه‌های دیگر  [گرایشهای دینی] ایرانی یافت نمی‌شود. باور به فَروَشی‌ها یک برچسب کاملا زردشتی است. [بدین ترتیب می‌توان دریافت] کسانی نام فرزندان خود را فرورتیش می‌نامیدند که زردشتی بودند. می‌توان پنداشت شاهان مادی از عناصر مختلفی برای ایجاد پیوند استفاده کرده‌اند. عناصری نظیر دین زردشتی، زبان مشترک و همین طور [آیین] نوروز باستانی.
در این میان از قرار مهندسینی وجود داشتند که این رخداد را مهندسی می‌کردند. چنانکه در طول فرمانروایی هخامنشیان نیز شاهد [حضور] این مهندسین فرهنگی زیر نگین شاهنشاهی هخامنشی هستیم که قلمرو وسیع امپراتوری را در طول ۲۲۰ سال مهندسی فرهنگی کردند. از قرار این مهندسین فرهنگی چنان توانا بودند که افزون بر دو سده این عناصر قومی را درکنار یکدیگر نگه داشتند. با استفاده از متن‌های موجود یونانی، میان‌رودانی و دیگر منابع باستانی شرق می‌دانیم نام این مهندسین فرهنگی «مُغ» بوده‌است. «مغان» باستانی سرزمین ایران که دانش‌های باستانی میان رودانی را داشتند، دین‌یاران و دین‌پیشگان عصر ماد شدند و توانستند این اتفاق جدید را مهندسی کنند.
که فایل ویذیویی این سخنرانی را می‌توانید در چهارراه ببینید
Abadpours (بحث) ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۰۱ (UTC)
thread_title:  معرفی چند منبع