بحث:پسر آبی

message: با درود، من با این انتقال شما مخالفم و معتقدم اشتباه است. مقصود از The Blue Boy همان «پسر آبی‌پوش» است. به آن The قبل از The Blue توجه بفرمایید. حال آنکه «پسر آبی» بیشتر رنگ پوستِ آبی‌رنگ را به ذهن خواننده فارسی‌زبان می‌آورد. حتی اصطلاح blue boys که امروزه برای اشاره به پلیس بکار می‌رود، به رنگ آبی یونیفرم لباس آنان اشاره می‌کند. همچنین در جنگهای داخلی آمریکا، همین اصطلاح را برای «سربازان شمال» استفاده می‌کردند؛ چراکه رنگ لباسشان آبی رنگ بود. در انتها نگاهی به دیکشنری آکسفورد بیندازید و ببنید که به آبی بودن لباس این پسرک اشاره کرده است. با احترام -- Tisfoon (بحث) ‏۱۹ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۵۴ (UTC)
replies: text: : سلام. تیسفون جان با این حساب فرق The Blue Boy با The Boy in Blue (که مقاله آن را هم خودتان ساخته‌اید) چه می‌شود؟ واضح است (و طبعا من هم قبول دارم) که آبی به رنگ لباس اشاره دارد و نه رنگ پوست، اما به‌نظر من می‌آید که در حالت اول به‌شکل استعاری به این آبی‌پوش بودن اشاره شده نه مستقیم (همان بحث قدیمی‌مان است که من می‌گفتم ظرافت نامگذاری را فدای معنی نکنیم و شما به معنی «واقعی» توجه بیشتری نشان می‌دادید). مثلا وقتی در اشاره به تیم بارسلونا می‌گوییم «آبی‌اناری‌ها» (Blaugranes) طبعا منظورمان این نیست که پوستشان به رنگ آبی-اناری است (یا Gli Azzurri برای لاجوردی‌های ایتالیا). به‌نظرم بد نیست اعتماد کنیم به فهم مخاطب، همانطور که هنرمند هم این‌کار را کرده است.
replies: text: :البته من خودم را متخصص زبان نمی‌دانم و مطمئن هم نیستم کدام‌یک در منابع هنری فارسی رایج‌تر است، اما خواستم شما بدانید چرا پسر آبی را ترجیح می‌دهم به آن‌یکی. اگر شما این نقاشی را در منابع معتبر فارسی با نام «پسر آبی‌پوش» دیده‌اید انتقالش دهید به نام پیشنهادی خودتان.  Wikimostafa (بحث) ‏۲۰ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۴۸ (UTC)
replies: text: ::  با درود مجدد، من همواره «مفهوم» را ترجمه می‌کنم و اعتقاد دارم ترجمه کلمه‌به‌کلمه (تحت‌اللفظی) غالباً اشتباه است. آن توانایی و ظرافت زبانی که در انگلیسی برای جابجایی کلمات و حفظ معنا هست، در فارسی وجود ندارد. در فارسی، پسر آبی یعنی پسری که پوستش آبی رنگ است. کما اینکه در پزشکی، مفاهیمی مشابه داریم: «نوزاد خاکستری» یعنی نوزادی که بنا‌به‌دلایلی، با مصرف کلرامفنیکل وریدی، پوستش خاکستری شده است (نه نوزادی که لباسش خاکستری است). «مرد آبی» یعنی فردی که به سبب مصرف طولانی‌مدت آمیودارون پوستش آبی است و «مرد قرمز» یعنی کسی که در اثر تزریق سریع وانکومایسین پوست گردنش قرمز شده است. (نه آنکه لباس قرمز بر تن دارد). همه اینها در کتب ترجمه شدهٔ پزشکی به فارسی وجود دارد و بدرستی هم ترجمه شده‌اند. آیا وقتی می‌گوئید «نژاد زرد»، حتی یه لحظه هم احتمال می‌دهید که خواننده به چیزی غیر از «رنگِ زردِ پوست» آن نژاد فکر کند؟ در انگلیسی اما اینطور نیست و The Blue Boy گاهی به این معنا و گاهی به معنای دیگر است. در مورد موضوعِ مورد بحث ما، تفاوت معنایی مابین The Blue Boy با The Boy in Blue وجود ندارد. مجدداً توجه بفرمائید که دیکشنری آکسفورد هم در توضیح کوتاه خود به آبی‌بودن لباس این پسر اشاره کرده است. من در حالِ حاضر، به منابع تخصصی نقاشی دسترسی ندارم، اما ترجیح می‌دهم در یک «دانشنامه»، ترجمه مفاهیم و عناوین علمی، درسی، هنری و فرهنگی دقیق و درست باشد و آن را به تخیل خواننده وانگذارم. (در مورد شعر و ادبیات که حوزه‌ای متفاوت است و در آن استعاره و کنایه و امثالهم وجود دارد، ماجرا متفاوت است). این، نظر من است و شخصاً مایل نیستم صفحه‌ای را که شما منتقل کرده‌اید، مجدداً منتقل کرده و برگردانم. اگر استدلال مرا منطقی و اقناع‌کننده یافتید، خودتان زحمتش را بکشید. با احترام -- Tisfoon (بحث) ‏۲۰ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۰۴ (UTC)
replies: text: ::: راستش استدلال شما و استدلال خودم، هردو را قانع‌کننده می‌دانم، چون صرفا دو رویکرد متفاوت هستند و به عقیده من درستی و نادرستی اینجا خیلی مطرح نیست یا خیلی نسبی و وابسته به مورد است (مثلا ممکن است در مورد The Blue Boy -به‌خاطر تداخل با اصطلاحات پزشکی- حق با شما باشد ولی درمورد One Wild Oat حق با من). پس با اجازه‌تان در دبف مطرحش می‌کنم و خودم هم تلاش می‌کنم گشتی در منابع هنری بزنم، اگر نتیجه ۵۰-۵۰ هم باشد به پسر آبی‌پوش انتقال خواهم داد. این‌که در مورد اصل موضوع.

text: :::اما در مورد توضیحاتتان: ببینید من با شما صددرصد موافقم که باید رویکرد دانشنامه‌ای داشت، اما در مورد اینکه کدام شکل نامگذاری دانشنامه‌ای است چندان با شما موافق نیستم. در مورد مثال دیکشنری آکسفورد چون روی آن تأکید هم داشتید، به‌نظر من نه‌تنها آکسفورد که هر مرجع دیگری هم بخواهد به این نقاشی اشاره کند همین را می‌گوید که نقاشیِ پسری است که لباس آبی به تن دارد؛ این توصیف کمکی به حل اختلاف نظر ما نمی‌کند چون من هم آن را قبول دارم! بگذارید  مثال دیگر و خیلی نزدیکتری بزنم تا روشن‌تر شود اختلاف‌نظرمان دقیقا کجاست. نقاشی خودکشی (مرد ارغوانی در حال پرش) را با نام اصلی Suicide (Purple Jumping Man) ببینید. آیا در اینجا مرد پوست ارغوانی دارد؟ خیر. آیا حتا لباسش ارغوانی است؟ خیر. اما نام نقاشی خودکشی (مرد ارغوانی درحال پرش) است (مگر اینکه بگویید صفت ارغوانی به پریدن برمی‌گردد نه به مرد که آن‌هم از خود نقاشی برنمی‌آید). من فکر می‌کنم رویکرد دانشنامه‌ای در این نامگذاری‌ها یعنی وفادار بودن به اصل نامی که هنرمند برگزیده و حتی‌الامکان راه ندادن «تفسیر» به آن. اگر می‌خواستیم هنگام ترجمه به خود نقاشی نگاه کنیم شاید باید می‌گفتیم: «مرد پرش‌کننده در زمینهٔ ارغوانی» (یا مرد پرش‌کننده در فضای ارغوانی)، که شاید به قول شما «مفهوم» را دقیق‌تر برساند اما به‌وضوح از نامی که وارهول انتخاب کرده دور است. حرفم این است که استعاره‌ها و تعابیر غیرمستقیم منحصر به شعر (چنانکه گفتید) نمی‌شود، بسیاری از آثار هنری، ادبی، سینمایی و... نام‌گذاری اینچنینی دارند و به‌نظرم صرفِ اشاره به مفهوم، فروکاستن مقولهٔ ترجمهٔ ادبی به «معنی کردن» است.

text: :::ممنونم از اینکه پیش از انتقال گفتگو کردید و با اینکه به‌نظرم موضع هردویمان برای یکدیگر کاملا روشن است اما اگر توضیحات بیشتری هم داشته باشید خوشحال می‌شوم بشنوم.  Wikimostafa (بحث) ‏۲۱ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۰۳ (UTC)
replies: text: :::: از پاسخ روشن و متین‌تان سپاسگزارم. در مثالی که شما زدید، به وضوح بی‌دقتی در ترجمه دیده می‌شود و «مرد ارغوانی درحال پرش» به‌کلی نادرست و عجولانه است. Purple نه به مرد بر می‌گردد و نه به پریدن؛ بلکه همان‌طور که خودتان هم بدرستی اشاره کردید به زمینه بر می‌گردد. علتش هم واضح است: در فرهنگ انگلیسی‌زبان (بویژه آمریکایی)؛ رنگ‌های سیاه/خاکستری، زرد، ارغوانی و آبیِ تیره از گذشته، با افسردگی و فضای غم‌بار مرتبط بوده‌اند (مثلاً بیاد بیاورید اصطلاح Feeling Blue را). اندی وارهول (که هنرمندی آوانگارد و از پیشگامان هنر مردمی است) با تکیه بر این باور فرهنگی-اجتماعی؛ رنگ زمینه را ارغوانی کرده تا حس افسردگی و یأسی را که منجر به خودکشی آن مرد شده است، به بیننده منتقل کند. اتفاقاً ترجمه‌های درست همانهاست که خودتان اشاره کردید. یا شاید خودکشی (مردِ در حالِ سقوط در زمینه ارغوانی)... من همواره در ترجمه‌های مترجمان بزرگ دیده‌ام که اینها، «مفهوم» را ترجمه می‌کنند و درستش هم همین است. فی‌الواقع ترجمه خوب، برگرداندن ساده واژگان از این زبان به آن دیگری نیست؛ بلکه برگرداندن «مفهوم» است با در نظر گرفتن زمینه‌های فرهنگی-تاریخی -اجتماعیِ زبانِ مبدأ. من نام این کار را بهیچ وجه «تفسیر» نمی‌گذارم. در مورد نام این تابلو (پسر آبی‌پوش) بنده اصرار و تعصبی ندارم و فکر نمی‌کنم وپ:دبف (بنا به دلایلی) چندان راهگشا باشد. وانگهی اختلاف نظر ما چندان عمیق و وسیع نیست. بنده تنها از ترجمه تحت‌اللفظی بیزارم و آنرا تقریباً همیشه اشتباه می‌دانم. نمونه دیگرش همین مثال اخیر (Suicide (Purple Jumping Man)) بود که من از وجودش بی‌خبر بودم و باید در ترجمه عنوانش بازنگری شود. با تقدیم احترام -- Tisfoon (بحث) ‏۲۱ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۱۴ (UTC)
thread_title:  دربارهٔ انتقال عنوان