بحث:آمودریا

message: مارکوارت رود اکس را در جایی دیگر رود تجن معرفی کرده‌بود نه رود جیحون، کدامیک درست است؟ مارکوارت همچنین از توصیف هرودوت از رود اکس چنین نتیجه گرفته‌است که این رودخانه همان رود تجن و شعبهٔ آن هری رود است.اسطورهٔ زندگی زردشت، ص ۲۲Rozita (بحث) ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۹:۰۸ (UTC)
replies: text: احتمالاً اینجا منظورش این بوده که هرودوت به اشتباه هریرود را جیحون (اکسوس) نامیده.--همان (بحث) ‏۱۲ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۹:۳۰ (UTC)
replies: text: :اشکال اینجاست که نظر مارکوارت نباید در این مقاله بیاید چون نظر او این بوده که رود وخش یا اکس رود تجن است نه رود جیحون اما ویکی انگلیسی نوشته رود اکس همان رود جیحون است.  پورداوود هم در آناهیتا نوشته «آریاییانی که بعدها به ایران امروزی آمدند ابتدا در آسیای میانه در کرانهٔ رود مقدس وخشو Vaxshu که نزد یونانیان رود اکس Oxos شده و امروزه آن را آمویه یا جیحون گویند، فرود آمدند.» اما نظر مارکورات این نیست. در کتاب اسطورهٔ زرتشت نوشته‌شده: 
 نظریهٔ دیگری که اخیراً مطرح شده از آن هومباخ است. وی با تکیه بر نظر مارکوارت (مآخذ اصلی از کتاب J.Markwart,Wehrot und Arang,Leiden, 1938,pp.7-8 ) در مورد یکی انگاری رود اکس Akes و رود تجن و قبول این نظر هنینگ که زادگاه زردشت در نواحی رود تجن بوده‌است، بر آن است که درهٔ رودخانهٔ کشف رود که شعبهٔ غربی تجن است، احتمالاً ایرانویج به شمار می‌رفته‌است.اسطورهٔ زندگی زردشت، ص ۲۳ Rozita (بحث) ‏۱۳ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۳:۰۳ (UTC)

text: رود مورد بحث مارکوارت اصلاٍ oxus= وخش= جیحون نیست. رودی که مارکوارت گفته تجن است akes یا aces (آکس) است که در کتاب سوم هرودوت توصیف غریبی از آن شده. ترجمهٔ انگلیسی متنی که در کتاب سوم هرودوت آمده این است:
There is a plain in Asia which is shut in on all sides by a mountain-range, and in this mountain-range are five openings. The plain lies on the confines of the Chorasmians, Hyrcanians, Parthians, Sarangians, and Thamanaeans, and belonged formerly to the first-mentioned of those peoples. Ever since the Persians, however, obtained the mastery of Asia, it has been the property of the Great King. A mighty river, called the Aces, flows from the hills inclosing the plain; and this stream, formerly splitting into five channels, ran through the five openings in the hills, and watered the lands of the five nations which dwell around. The Persian came, however, and conquered the region, and then it went ill with the people of these lands. The Great King blocked up all the passages between the hills with dykes and flood gates, and so prevented the water from flowing out.
که این به هیچ وجه توصیف جیحون نیست. اگر اکسوس بود می‌نوشت oxus. پیرنیا در ایران باستان (ص ۱۵۰۵-۱۵۰۶) نوشته این رود باید احتمالاً مرغاب باشد که هرودوت به دلیل عدم آشنایی با شرایط جغرافیایی منطقه آن را این طور توصیف کرده. احتمال دومش هم اترک است. از این‌گونه اشتباهات در آثار مورخان آن دوره زیاد است حتی arax که به معنی ارس است را بعضی با سیحون اشتباه گرفته‌اند.--همان (بحث) ‏۱۳ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC)
replies: text: ::به نظر می‌آید که تمام بحث مارکوارت، پورداوود، هنینگ، هومباخ که همگی اوستاشناس هستند، بر سر این است که رود دایتی که به زبان سانسکریت وخشو و به یونانی رود اکس نامیده شده‌است، با کدام رود منطبق است. احتمالاً تفاوت oxus و akes یا aces اهمان تفاوتی است که در فارسی دیده می‌شود و  طرز‌های متفاوت نوشتن رود اکس (بکار رفته در کتب آناهیتاو اسطوره زندگی زرتشت) اُکسوس (بکار رفته در ویکی فارسی) یا اوکسوس (بکار رفته کتاب ایرانشهر در جغرافیای بطلمیوس) است. احتمالاً منظور همه یک رود است ولی طرز نوشتن‌ها تفاوت دارد. اگر رود تجن شعبه‌ای از رود آمودریا نباشد، نظر مارکوارت اینست که رود دایتی یا وخشو و یا اکسوس، رود جیحون نیست بلکه رود تجن است. Rozita (بحث) ‏۱۳ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۲۱:۵۹ (UTC)
replies: text: :::دایتی رود اساطیری است اما وخش و اکسوس و تجن و هریرود رودهای واقعی. حالا برای تطبیق اسطوره با واقعیت یکی میگوید دایتی آمودریاست و یکی بگوید دایتی هریرود است. ولی چیزی که من تردید ندارم این است که وخش و اکسوس هر دو آمودریا هستند اگر هم در جایی به دایتی گفته باشند وخش یا اکسوس یا هر اسم دیگری، صرفا در آن مورد اینچنین بوده. در مورد تفاوت oxus و akes یا aces هم اگر تفاوت در نوشتن باشد مترجم فارسی به آکس ترجمه نمی‌کرد می‌گفت جیحون. ضمن اینکه پیرنیا هم برای یافتن رود واقعی حتی اسمی از جیحون نمی‌برد یعنی یقین داشته که این یک رود خاص است و این دو کلمه متفاوتند.--همان (بحث) ‏۱۴ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۱:۰۶ (UTC)

message: نمیدانم چرا پافشاری بر اشتباه این همه جانکاه است - من بارها قسمتی که گفته بود امو نام جعلی است را درست کردم و چون رد میشد اینجا نوشتم و توضیح دادم  که امو جعلی نیست و ان هم نام اصیلیست و رودکی به کار برده 
ریگ امو و درشتیهای ان 
 چون بساط پرنیان اید همی 
و این رود را رود  باخ و رود وخش هم میگفتند اما امو گفتنش برای این بود که بر کنار ان رود شهری به نام امل بود و انرا رود امل میگفتند  در تاریخ طبرستان هم امده که دختری تبرستانی از شاه ایران در بلخ خواست که مهریه من در تبرستان شهری چون امل بساز تا یادگار باشد و ان شهر را چون شهر امل بلخ ساختند و امل بلخ تا قرن پنج و شش مشهور بوده -  مردم منطقه اواخر واژگان را بسیاری جاها می انداختند و  امل را امُ میگفتند  (درست باید انرا امُ خواند و واو را چون اخر واژه  که حرف میمی باشد صدا دار بوده واو را اضافه کرده اند ) مقدسی در قرن پنجم درباره رود امل  در بلخ میگوید مردم محلی اواخر واژگان را می اندازند و امل را امو میگویند -- و رود  امل یا امو نام اصلی ان نیست اما نامی اصیل است  مانند انکه به ان رود بلخ هم میگفتند اما نمیتوان رود بلخ را نامی جعلی بدانیم نام اصلی   ان نیست اما اصیل است  نام هر دو رود را گویا وخش میگفتنددر پهلوی وسغدی به ان وخ ووه روت نیز گغته اند همانگونه که سیحون و جیحون  دو گویه از یک وازه هستند و اصل ان جیهون و یا همان گیهون ( گیهان ) است 
 اری نام سیر دریا جعلی است اورال جعلی است  اما امونام پارسی و قدیم است  - امیدوارم این بار رضایت دهند و صاحب مقاله  خودش انرا درست کند 
میگویند اینجا کسی صاحب مقاله ها نیست اما به تجریه  دیده ام که صاحب دارد و درست کردن اشتباهات  تقریبا غیر ممکن است - 
 گمانم همه ما اینجا برای گرفتن و بخشیدن اطلاعات هستیم و در درست نویسی و امانت علمی بی گانیم (جز یک هده نژاد پرست تحریف گر سنباد فارسی (بحث) ‏۲۶ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۴۴ (UTC)
thread_title:  رود امو 

message: در توضیح این ویرایش: کلمهٔ رود در فارسی باستان هست. و حتی در کتیبهٔ داریوش در حفر کانالی که دریای سرخ را به رود نیل وصل می‌کرده‌است و نیای کانال سوئز محسوب می‌شود آمده‌است: . کاربرد واژهٔ دریا به جای رود کاربردی نادرست خاص لهجهٔ تاجیکی‌ و بعضاً دیگر گویشوران آن نواحی‌است و احتمالاً به سبب عدم دسترسی به دریا یا آبهای آزاد به مرور زمان دریا را به معنای رود گرفته‌اند. مرحوم فردوسی و  حتی نویسندهٔ حدودالعالم و همهٔ شاعران کلاسیک کلمهٔ رود را به کار برده‌اند . در ادب کلاسیک فارسی فقط گاه به سبیل اغراق کلمهٔ دریا برای رود بسیار بزرگ نظیر رود نیل به کار رفته‌است که واقعاً به سبب عظمت کمتر تفاوتی با دریا دارد.  به‌آفرید ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۳۴ (UTC)
thread_title:  رود در فارسی باستان