بحث:گویش بختیاری

message: اریک آنونبی بر اساس مطالعه واژگان و چگونگی گفتگوی بین گویشوران مختلف در مناطق جنوب غربی ایران به این نتیجه رسیده است که آنچه که لری نامیده می شود یک زبان با تعدادی گویش نیست بلکه در اصل سه زبان مستقل است که بر روی هم یک طیف زبانی را تشکیل می دهند. وی می گوید:
Based on existing literature as well as the data presented in the previous sections, I have
proposed that Luri is best classified as a language continuum between Kurdish and Farsi
varieties, and is itself composed of three distinct languages: Lurist¯ani, Bakhti¯ari and Southern
Luri
(ص 182)
بر این اساس وی معتقد است که:
* یک. لری یک زبان نیست بلکه یک طیف زبانی (language continuum) متشکل از سه زبان مستقل است.
* دو. سه زبان مذکور عبارتند از: لرستانی، بختیاری و لری جنوبی.
* سه. طیف (سه زبان) لری حد فاصل بین کردی و فارسی است. 
دلیل وی برای مستقل بودن سه زبان یادشده در این است که گویشوران این سه زبان در صورت مکالمه با گویش های خود، زبان یکدیگر را نمی فهمند و مجبورند به فارسی با هم حرف بزنند. علاوه بر آن تاکید می کند که جدول مقایسه 240 لغت مهم بین سه زبان یادشده، نظر وی را تائید می کند. --سعید (بحث) ‏۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC)
replies: text: :البته خودش می‌گوید که این یک پیشنهاد است . به نظر شما باید مقاله را براساس این دیدگاه دگرگون کنیم یا در کنار شرایط کنونی آن را اضافه نماییم؟--M . Σ ß Ŗ Ã Ħ į M į بحث ‏۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۷:۰۸ (UTC)
replies: text: ::به نظرم فقط اشاره شود کافی است. ممکن است دیدگاه قالب این تقسیم بندی را نپذیرد. --سعید (بحث) ‏۸ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۳۰ (UTC)
replies: text: :::موافقم--M . Σ ß Ŗ Ã Ħ į M į بحث ‏۸ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۴۶ (UTC)
thread_title:  آنونبی: لری سه زبان مختلف است متمایز از یکدیگر 

message: شواهد وقرائن فراوان نشان می دهد که در قلمرو و سکونتگاه  فعلی بختیاریها  از سی هزار سال پیش بطور مستمر گروههای انسا نی سکونت داشته اند. ساکنان زاگرس میانی در پیدایش کشاورزی ، اهلی کردن حیوانات و ساخت اولین روستاها سهم موثری داشتند. بتدریج کوه نشینان به دامنه های جنوبی و دشت خوزستان سرازیر شدند و تمدن « ایلا می » را که سه هزار سال ادامه پیدا کرد ، بنیان نهادند. کهن ترین مدرک ما در باره ی زبان مردم زاگرس میانی ، کتیبه های و لوحهای ایلامی است که در مناطق بختیاری نشین شناسایی شدند. معرفترین آ نها کتیبه های « اشکفت سلمان » و « کول فره »  در حاشیه ی دشت ایذه می باشد. که به دستور « هانی»   حاکم محلی منطقه که در آن زمان « آیاپیر» نامیده می شد ، نگاشته شدند. 
دولت ایلام که بصورت فدرالی اداره می شد از چند ایالت تشکیل شده بود. ایالت شرقی « آنزان» بود که بخش وسیعی از سرزمین بختیاری امروزی را نیز در بر می گرفت. زبان و خط رایج در این ایالت ، ایلامی- آنزانی بود که « از سومریها گرفته بودند و دارای سیصد علامت بود»( راوندی ، ۱۳۵۶: ۱۳۸) با پیوستن تمدن ایلامی به هخامنشیان زبان این قوم آریایی نیز در خوزستان و زاگرس میانی رایج شد. در برخورد فرهنگی و زبانی ، زبان زبرین ( زبان قوم غالب ) بر زبان زیرین ( زبان قوم مغلوب) پیروزی و غلبه یافت. اما به معنی محو و نابودی فرهنگ و تمدن ایلامی نبود. این برخورد زبانی به اثر گذاری متقابل منجر شد در نتیجه عناصر فرهنگی و زبانی هر دو گروه در زبان و فرهنگشان اشاعه پیدا کرد تا جائیکه پادشاهان هخامنشی از زبان وخط ایلامی در نوشتن کتیبه ها ، اسناد ونامه ها  و از نخبگان و معماران ایلامی در ساختن بناها و کشورداری ، سود سوجستند. ایلامیها  با پیوشتن به هخامنشی ها ، هویت فرهنگی و زبانی خود را حفظ کردند. این هویت فرهنگی و نژادی تا   دوره ی اشکانی با نام « الیمائی »  درشمال شرق خوزستان در محدوده ی ایذه و مسجدسلیمان استمرار می یابد. اگرچه از فرهنگ و زبان پارسیان متاثر شدند. بنا بر این باید بپذیریم که علیرغم گذشت دو هزار سال ، واژگان زبان ایلامی هنوز در گویش بختیاری مورد استفاده دارد. شناخت و تشخیص آنها مستلزم انجام پژوهشی از سوی افراد ذیصلاح و متخصص می باشد.
شاید بتوان گفت فرهنگ و زبان یونانی – هلنی نیز بر فرهنگ و زبان ساکنان منطقه تاثیر گذاشت .با مرگ اسکندر مقدونی بازماندگان سپاه وی در گوشه و کنار متصرفات پراکنده شدند و دولت های کوچکی تشکیل دادند. در منطقه ی ایذه نیز کلنی های یونانی شکل گرفت . حضور یونانیان ساختار اجتماعی و فرهنگی بومیان را تحت تاثیر قرار داد. مجسمه ها ی مکشوفه و آثار و بقایای بر جای مانده در دره « شمی» (shemi ) بر این موضوع صحه می گذارد. تمدن وحکومت محلی « الیمائی» نیز تلفیقی از عناصر فرهنگی ایلامی در درجه ی اول و درجه ی بعد عناصر پارسی و یونانی بود. در برخی منابع ، بختیاریها را  بازماندگان سپاه اسکندر می نامند و دلیل آن را شباهت رقص دستجمعی بختیاریها با رقص یونانیان و عدم استفاده از حرف « ش»در زبان دو گروه ، می دانند.  (کیانی ، ۱۳۷۰: ۷ )
از دوره ی هخامنشی به بعد زبان و گویش غالب ، پارسی است اگرچه گروههای مختلفی از فرهنگها و زبانهای دیگر به این منطقه مهاجرت کردند و بر گویش بومیان اثر گذاشتند ، لیکن خود محو جامعه ی زبانی ساکنان شدند. شواهد زیادی وجود دارد که گویش فعلی بختیاریها ، استمرار و   ادامه ی زبان رایج در دوره ی اشکانی و ساسانی است که زبان« پهلوی » نامیده می شود. امروزه کلمات و واژه های فراوانی از زبان پهلوی ( فارسی میانه )  در گویش بختیاری وجود دارد که دلا لت دارد گویش بختیاری اساسا”  یک گویش ایرانی و ریشه در زبان پهلوی دارد. گو اینکه ساکنان کوهستان ، در پناه کوههای سربه فلک کشیده بخوبی از زبان پهلوی پاسداری کردند. البته گذشت زمان ، گسیختگی زبانی ، فرهنگی و اجتماعی ناشی از فراز و نشیبها ، مهاجرت اقوام مختلف به منطقه ،  تسلط  فرهنگها و زبانها ی غیر ایرانی در مقاطعی از تاریخ ، پذیرش اسلام ، همجواری و تماس با گروههای زبانی دیگر ، کوهستانی بودن منطقه ومهجور ماندن گویش ، نظام ملوک طوایفی و … سبب گردید تا برخی از واژه های زبان پهلوی حذف  یا ساختار و شکل آنها دگرگون شود و وازه ها و عبارات فراوانی از زبانهای عربی ، مغولی ، ترکی ، کردی و حتی از زبانهای اروپایی وارد این گویش شود.
قدیمی ترین متنی که به برخی ویژگیهای زبان ساکنان منطقه بختیاری اشاره دارد « تاریخ گزیده » مربوط به قرن هشتم قمری است ، که آمده است:  « در زبان لری الفاظ عربی بسیار است اما این ده حرف در زبان لری نمی آید ح ، خ ، ش، ص ، ض ، ط، ظ ، ع ، غ ، ق » (مستوفی ، ۱۳۳۶: ۵۳۸)
در باره ی ریشه و منشاء گویش بختیاری نظرات و دیدگاهها ی گوناگونی نقل شده است که به برخی از آنها اشاره می شود. در « نامه ی علوم اجتماعی» به نقل از افسر سلطنتی انگلیس « لوریمر» ( D.L.R.lorimer ) که بررسی و تک نگاری در باره ی گویش بختیاری با عنوان « لهجه شناسی بختیاری» انجام داده است ، آمده است:  « لهجه بختیاری در واقع مشخصاً لهجه ای ایرانی است که بسیاری از لغات پهلوی از آن حذف شده و برخی واژه های عربی ، ترکی وکردی در آن وارد شده است.» (ویلسون ، ۱۳۶۹: ۵۱ )
پژمان بختیاری نیز در مقاله ای با عنوان « بختیاریها در گذشته ای دور»  در« مجله ی وحید» در این باره می نویسد: « هنگامی که سرگرم تهیه فرهنگ و ترتیب دستور برای گویش بختیاری بودم دریافتم که پیوستگی آن لهجه با زبان پهلوی و آن هم با لسان پارسی باستان خیلی عمیقتر از گویشهای دیگر ایران زمین است از اینرو مطمئن شدم که بختیاریها در پناه جبال سربفلک کشیده و پوشیده از جنگلهای انبوه استقلال گونه ای داشته باشند و خود را از تعرض جهانگیران بویژه بیگانگان حفظ کنند بهمین علت زبانشان تا حدی خالص و نژادشان تقریبا” سالم.» (پژمان بختیاری ، ۱۳۴۴: ۱۴۵ )
در کتاب «فرهنگ بختیاری » به نقل از « لیدو» انگلیسی نیز آمده است: « بختیاریها به یک لهجه ی محلی که معمولا” به زبان لری معروف است تکلم می کنند این لهجه بدون اینکه لغات ترکی و عربی وارد آن شده باشند گونه ای از لهجه تعریف شده فارسی قدیم است که بختیاریها آنرا حفظ کرده اند این لهجه که واقعا” همان زبان مردم ایران باستان است بیشتربه ادبیات معاصر و زبان شاهنامه شباهت دارد.» (خسروی ، ۱۳۶۸: ۲۹۲ )
در کتاب « تاریخ بختیاری» نیز آمده است: « درحقیقت زبانشان ( بختیاریها) همان زبان پهلوی قدیم است که کیان و ساسانیان بدان سخن می گفتند.»(سردار اسعد ، ۱۳۸۳ :  ۴۹ ) در کتاب « مقدمه ای بر شناخت ایل ها ، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران » نیز در باره ی گویش بختیاری آمده است:  « نزدیکی لهجه شیرین بختیاری با زبان پهلوی به قدری است که زبانشناسان آن دو را از هم جدا نمیدانند و می توان گفت که گویش بختیاری از زبان پهلوی به یادگار مانده است» (افشار سیستانی ، ۱۳۶۶: ۴۸۹ )
بنابراین گویش بختیاری ریشه در زبان پهلوی دارد و از زبان های دیگر فارسی مشتق نشده است « لهجه های لری ، سمنانی و بلوچی از فارسی دری مشتق نشده اند بلکه همه آنها در عرض یکدیگرند و اصل واحدی دارند که به حکم تحول زبان از آن منشعب نشده وهریک به طریقی تغییر یافته اند.» (نا تل خانلری ، ۱۳۳۸: ۴۵۲)   « احسان یارشاطر» در مقدمه ی « لغت نامه دهخدا » ، ضمن تقسیم بندی زبانها و گویشهای ایرانی ، لری و بختیاری را جزء لهجه های جنوبی ایران به شمار می آورد و می نویسد: « سایر لهجه های جنوبی عبارتند از لری ، بختیاری و لکی و فروع آنها که همه را می توان عنوان لری ذکر کرد»(یارشاطر، ۱۳۳۷: ۲۲ ) در کتاب « تاریخ زبان فارسی » نیز آمده است: «در کوهستان بختیاری و قسمتی از مغرب استان فارس قبیله های بختیاری، ممسنی  و بویر احمدی به گویشهایی سخن می گویند که با کردی خویشاوندی دارد اما با هیچیک از شعبه های آن درست یکسان نیست و میان خود آنها نیز ویژگیها و دگرگونیهایی وجود داردکه هنوز با دقت حدود و فوافصل آنها مشخص نشده است اما معمول چنین است که همه گویشهای لری و بختیاری را جزء یک گروه بشمارند.» ( ناتل خانلری ، ۱۳۱۹:  ۲۹۶ )
بطور کلی گویش بختیاری  یکی از گویشهای زبان لری است  و زبان لری در دسته ی زبانهای جنوبی ایران قرار می گیرد. این گویش پیوستگی زیادی با سایر گویشهای لری ازجمله لری لرستان ، لکی و به ویژه با گویشهای مردم کهکیلویه و بویراحمد و ممسنی دارد بطوریکه یک بختیاری می تواند به راحتی با آنان صحبت کند. گویش بختیاری با لهجه های دزفولی و شوشتری که احتمالا” بازمانده ی زبان خوزی می باشند و « مقدسی » در کتاب « احسن التقاسیم »  از آن یاد می کند .(مقدسی ، ۱۳۶۱) و همچنین لهجه ساکنان بهبهان شباهتهای فراوانی دارد.
«خسروی » در کتاب « فرهنگ بختیاری» گویش بختیاری را به سه لهجه شمالی و شمال غربی ، مرکزی و چهارلنگ جنوبی تقسیم می کند ، که با تقسیم بندی رایج در گویش شناسی و لهجه شناسی مطابقت ندارد.  امروزه گویش بختیاری به لهجه های فراوانی تقسیم می شود.  کوهستانی بودن منطقه و صعب العبور بودن آن و در نتیجه دشواری ارتباط با مناطق دیگر، همجواری و تماس با گروههای زبانی مختلف ، تاثیر ونفوذ روزافزون زبان فارسی ، گسترش سواد وهمگانی شدن آموزش و پرورش ، وسعت و گستردگی قلمرو بختیاریها ، موجب شده است که دهها لهجه در این گویش رواج داشته باشد. بختیاریها از جنوب با جامعه عرب زبان و ترک زبان و ساکنان شهرهای دزفول و شوشتر  از شمال غرب و غرب با ساکنان لرستان از شمال با فارسها ، ترکها ، گرجیها  از مشرق با ترکهای قشقائی و ساکنان کهکیلویه وبویراحمد در تماس و هجوار هستند. در میان بختیاریها گروهها ی عرب ، ترک و فارس نیز زندگی می کنند. که خود دلیلی بر تنوع و گوناگونی لهجه های گویش بختیاری می باشد . گاهی طوایف و ساکنان مناطق و روستاها نیز لهجه های خاص خود را دارند که با آن لهجه شناسائی می شوند. در برخی طوایف نیز می توان چند لهجه را به وضوح تشخیص داد. گاهی دو روستای همجوار دو لهجه ی مختلف دارند.
۱- اسعد بختیاری ، علیقلی (۱۳۸۳) «تاریخ بختیاری »  تهران ، اساطیر.
۲- افشار. ایرج: «مقدمه ای بر شناخت ایل ها و چادرنشینان و طوایف عشایری ایران»، تهران، ۱۳۶۶
۳- پژمان بختیاری حسین(۱۳۴۴) «بختیاری در گذشته دور»، مجله وحید، شماره۲٫
۴- خسروی، عبدالعلی (۱۳۶۸) « فرهنگ بختیاری»، جلد اول، تهران ، فرهنگسرا.
۵- راوندی، مرتضی(۱۳۵۶) « تاریخ اجتماعی ایران و کهنترین ملل باستان از آغاز تا اسلام» ، تهران ،
امیر کبیر، ،
۶- کیانی ، کیانوش (۱۳۷۰) « ضرب المثلهای بختیاری» ، تهران ، مولف.
۷- مستوفی قزوینی، حمداله،(۱۳۳۶)«تاریخ گزیده»، تهران ، کتابخانه طهوری.
۸- مقدسی. شمس الدین ابوعبدالله(۱۳۶۱) « احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم»، ترجمه علی نقی
منزوی، تهران ، شرکت مولفان و مترجمان ایران.
۹- نا تل خانلری ، پرویز ( ۱۳۳۸) زبان و لهجه ، مجله سخن ، دوره دهم ، شماره ۵ .
۱۰- ناتل خانلری ، پرویز ( ۱۳۱۹) « تاریخ زبان فارسی » ، تهران ، نشر نو.
۱۱- ویلسون، آرنولد(۱۳۶۹) «بختیاری ها»، ترجمه محمد میرزایی، نامه علوم اجتماعی، دوره جدید،
شماره ۵۱٫
۱۲- یارشاطر، احسان ( ۱۳۳۷) « لهجه ها و زبانهای ایرانی » ، مقدمه لغت نامه دهخدا ، تهران ،
سیروس
2.145.140.88 ‏۶ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۵:۲۲ (UTC)
thread_title:  ریشه و منشاء گویش بختیاری از دیدگاه برخی نویسندگان 

message: بیشتر منابع معتبر به جدایی گویش یا زبان بختیاری از فارسی تاکید کرده اند و حتی طوریست که لرها و بختیاری ها خیلی کم زبان هم را متوجه می شوند و آن مقدار کم اشتراکات هم به دلیل اشتراکات لغات فارسی و کردی و شمالی و...در آنها است ،حتی دانشنامه ایرانیکا در بررسی زبان بختیاری در مقاله مردم بختیاری در پاراگراف اول از بخش دوم که مربوط به زبان هستآنرا از لری جدا دانسته و در منابع دیگر هم مانند (راهنمای زبان‌های ایرانی، جلد اول: زبان‌های ایرانی باستان و ایرانی میانه، زیرنظر رودیگر اشمیت، ترجمهٔ آرمان بختیاری و دیگران، انتشارات ققنوس، چاپ اول، زمستان ۱۳۸۲) باز بختیاری را یک زبان مستقل در گروه جنوبغربی زبانهای ایرانی و جدا از لری آورده و یا اینجا باز جدایی لر از بختیاری را می توانید ببینید در بخش language به این مهم اشاره شده است.فرداد علیدوست قهفرخی (بحث) ‏۳ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۳:۱۶ (UTC)
بجای زبان شناسان نظر ندید. اتنولوگ و لنگویییت بختیاری را لری می‌دانند.شما اول فارسی نوشتن را یاد بگیر ،طبق گفته فلامرز شهسواری و آنونبی به طور تقریبی، انواعی که بین ۸۰–۹۰ درصد تشابه واژگانی دارند ممکن است به یک زبان واحد تعلق داشته باشند یا نه. زبانهای با بیش از ۹۰ درصد تشابه واژگانی معمولاً گویشهای یک زبان هستند و این خود لری نبودن گویش بختیاری و خرم آبادی را اثبات می کند ،بیشتر زبان شناسان همانطور دوستان اشاره کردند گویش بختیاری را از لری جدا می دانند. 185.82.65.211 ‏۱۴ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۱۹ (UTC)
زبان لری بختیاری از سایر لرها جدا نیست. من یک لر بختیاری هستم و به آسانی با همین زبان با یک لر جنوبی یا لک یا مینجایی( لرستانی ها) ارتباط برقرار کنم. چگونه است که اذعان ۱۰ میلیون لر به عنوان شاهد زنده ملاک نیست اما نوشته یک کتاب که معلوم نیست نویسنده اش اصلا لری بختیاری میداند یا خیر ملاک است؟ Miladmrz99 (بحث) ‏۶ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۱۴ (UTC)
thread_title:  زبان بختیاری از لری جداست و ترکیبی از گیلکی و فارسی است 

message: Baḵtīārī, the dialect and subdialects of the Baḵtīārs in southwestern Iran (between 31° and 34° north latitudes and 48° and 52° east longitudes), is very closely related to the dialects of the Boir-Aḥmadī, Kohgīlūya, and the Mamasanī to the south (population: Baḵtīārī 570,000, B.-A. 120,000, K. 110,000, M. 90,000). These, together with Lorī to the west and north, constitute the “Perside” southern Zagros group, as opposed to Kurdish dialects in the northern Zagros, with which Baḵtīārī shares a number of lexical and morphological items and phonological features, e.g., piā “man,” korr “boy,” bard “stone,” mul “neck”; the topicalizer and vocative marker ak(ū); the “Zagros-d,” i.e., the intervocalic lenisation, or loss, of d (see below). Other typical items, most shared with Fārs dialects, include: tē “eye,” seil “watching,” (h)ars “tear,” nift “nose,” hauš “courtyard,” tū “room, house,” g(y)er “cliff, rock,” van/vand “throw,” uft/wast “fall,” kip/kipist “fall down.”
این مطالبی است که در ایرانیکا پیرامون گویش بختیاری آمده است. Mahdi Mousavi ؛ کاربرِ نگهبان؛   (بحث) ‏۱۸ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۳:۳۰ (UTC)
thread_title:  حرابکاران ایرانیکا را تحریف نکنند! 

message: امیررستمی بابادی واژه نامه بختیاریکا و
ظهر اب مددی
 Fatemehparvizibabadi (بحث) ‏۱۶ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۴۸ (UTC)
thread_title:  نویسندگان واژه نامه گویش بختیاری 

message: اقوام ایرانی اصیل می توان به ایل لر ( لر بزرگ ؛ ایل بختیاری و لر کوچک اهالی لرستان) کرد ، بلوچ و نام برد که همگی از زیر شاخه ها یا تیره های پارت هستند.
ایل بختیاری با جمعیتی بالغ بر ۴ میلیون نفر به تنهایی بزرگ ترین ایل جهان و ایران است ( البته کرد ها آن قدر زیاد هستند که یک قوم شناخته می شوند) که لر ها تنها در استان های چهار محال و بختیاری ، خوزستان ، کهکیلویه و بویر احمد ، پارس ( ممسنی پارس) شاهین شهر اصفهان لرستان ، بوشهر(سپید پوستان) و … زندگی می کنند .
این ایل یکی از زیر شاخه های تیره پارت نژاد آریا و از نزدیکان آن میتوان به پارت هاي گلستاني و شمال خراسان اشاره کرد. که روزگاری را در کنار دریای کاسپین ( خزر ) به گذرانده اندو نام خود را بدان دریا دادند ، این ایل به همراه لر های کوچک ( اهالی لرستان ) و کرد ها بعد از مهاجرت از جنوب سیبری ( کوچ معروف و بزرگ هندواروپایی) در استان کونونی پارتيانا ( خراسان ) نشین شدند .
…
تا اینجا تیره آنان بسیار کوچک بود و رفته رفته بر جمعین آنان افزوده شد . آنان حکومت اشكاني را قبل از اسلام به راه انداختند البته پدران آنان از بزرگان فرمانروایی هخامنشیان بودند ( لباس و پوشاک آنان ) و هم چنین بعد از اسلام ، حکومت زندیه به دست آنان تشکیل یافت . لر ها ( بختیاری ها ) تا پيش از زمان حمله اشكانيان به سلوكيان بيگانه و يوناني در آستر آباد ( گرگان ) بودند و براي پاسداري از مرز ها و پيروزي بر جنگ ها به كوه هاي بختياري كنوني آورده شدند.پس از حمله اعراب مسلمان به همراه کرد ها و لر های کوچک و دربار ساسانی ( البته در آن زمان هنوز تقسیم بندی لر ها وجود نداشت) به کوه های زاگرس ( استان کنونی چهار محال و بختیاری و کهکیلویه ) گریختند و به جنگ چریکی با اعراب پرداختند . آنان در کوه ها به جنگ با اعراب می پرداختند تا جایی که پارس ها به آنان لقب بختیاری ؛ دارای شانس و بخت همیار دادند . آنان که زرتشتی بودند بعد از شناخته شدن اسلام ؛ مسلمان شدند و مذهب شیعه را برگزیدند .
ایل بختیاری به ۲ شاخه هفت لنگ و چهار لنگ تقسیم شده است این تقسیم ناشی از مالیات های زمان خود بوده است ( حدود ۱۰۰۰ سال پیش ) ۱۱ برادر و پسر عمو بودند که بر سر زمین های اجدادی به جنگ و ستیز پرداختند که در نهایت ۴ لنگ ها توانستند زمین های بیشتری را تصاحب کنند که خود باعث میشد مالیات افزور تری بپردازند و هفت لنگ ها کمتر. Tabari.fact (بحث) ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۹ (UTC)
thread_title:  بزرگترین ایل جهان