بحث:گاه‌شماری دیلمی

message: عنوان اين نوشتار اشتباه است. اين تقويم ديلمي است نه گيلكي Mehdiamirinazari (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۱۳ (UTC)
صحیح است Raymon 79 (بحث) ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۱۶ (UTC)
thread_title: گاهشماري ديلمي

message: داشتن انصاف و قانع بودن به حق خود راز ماندگاري است. تا كي بايد داشته هاي قوم ديلمي توسط نزديكترين قوم به ما يعني قوم گيلكي مصادره گردد؟
آخرين اقدام اين عزيزان كه تعدادشان بسيار محدود بوده و برنامه ي "گيلك ناميدن كل اقوام شمال ايران" را نيز در سر مي پرورانند ، مصادره ي تقويم ديلمي است. ذخيره اي باستاني كه با نامي جعلي و جديد ارائه شده است.
اين هم سندي بر مصادره كردن نوروزبل از سال ديلمي به نام سال گيلكي توسط برخي دوستان تماميت خواه گيلك ما - خود قضاوت كنيد: تقويم سال هاي پيش ديلمي بود... امسال گيلكي شد... بايد منتظر بمانيم احتمالا سال هاي آينده تقويم ديلمي را به اسم شهري ، روستايي و ... ببينيم!!!!!
جالب اينجاست كه هر دوي اين تقويم ها توسط خودشان تهيه و چاپ شده است. 
احترام به اقوام همسايه پيش كش ، به خودتان احترام بگذاريد و دست از زياده خواهي برداريد. 
واقع بين باشيد و به حق خود قانع.
اين هم سندش:
* .   مصادره ي تقويم ديلمي توسط برخي دوستان تماميت خواه گيلك
— پیام امضانشدهٔ قبلی را Manazarib (بحث • مشارکت‌ها) نوشته‌است. 
شما معلوم است نفوذی هستید و میخواهید بین قبایل و اقوام گیلک یعنی گیل و گالش(دیلم) و کلایی ایجاد نفاق کنید از این کار کثیف دوری بفرمائید. Raymon 79 (بحث) ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۱۹ (UTC)
thread_title:  مصادره ي تقويم ديلمي توسط برخي دوستان تماميت خواه گيلك 

message: سلام هموطن دیلمی عزیز. این کار توسط باند مشخصی انجام می شود که با وجود تذکر بنده به دوستانی مانند دکتر پورهادی ایشان با سکوت معنی دار خویش از این جوانهای افراطی حمایت می کنند.
1- خودشان اذعان دارند تقویم یزدگردی است بعد چند خط بعد می گویند از نظر هویتی با نوروز جمشیدی تفاوت دارد یعنی گیلکها با باقی مردم ایران قرابت ندارند!!
2- به عمد به تقویم جمشیدی صفت آریایی داده و در مورد گیلکی تنها به نام بومیان اشاره می کنند.
3- تقویمی که در گیلان بیشتر توسط دیلمیان و گالشها و تالشها مورد حراست بوده تنها گیلکی می شمارند. نکته جالب که این روزها در باقی نقاط ایران مانند لرستان ، کردستان ، شمال خراسان و حتی منطقه فرارود که خود روزگاری بخشی از ایران بوده به اشکال دیگر اما بسیار شبیه به نوروزبل  جشن گرفته می شود. 
4- در حالی سعی می کنند صحبت از تعامل قومی و دور بودن حرکت خویش از حرکات قوم گرایانه و نژاد پرستانه کنند اما در جایی دم خروس کاملاً مشخص می گردد، برای نمونه عبارت تبریک نوروز به قوم فارس و علیرضا موید احمدی را در گوگل جستجو کنید. به مطلبی می رسید و افرادی را می بینید که تربیت یافتگان و خروجی همین جرایانات افراطی هستند، که اتفاقاً  بر خلاف ادعاهای ظاهری نوروزبل را بر برداشتی ضد دیلم، نژاد پرستانه و ایران ستیز دنبال می کنند. حق این است که مسئولین مربوطه و سایر عاشقان ایران عزیز ، این افراد را با دقت بیشتری رصد کنند تا به سرنخهای جالبی از بعضی اطاقهای فکر برسند. 
5- مسعود بارزانی در اوایل سرنگونی صدام حسین  از عراق واحد می نمود و اینکه حرکاتش تجزیه طلبی نیست اما امروز با نگاه به تزلل دولت مرکزی نیات واقعی خود را نشان داده است. زمانی که به بعضی جریانات افراطی در کشور که فعلاً با اغماض مسئولین در حوزه های فرهنگی در حال جذب نیرو هستند نگاه می کنیم و در نوع گفتار و رفتارشان تعمقی صورت می گیرد، شباهت زیادی بین حرفهای آنها و صحبتهای آن روزگاران بارزانی می افتم.  151.243.41.255 ‏۲۲ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۳۶ (UTC)
برادران دیلمی مقاله را تا حد امکان اصلاح نمودم. به جزء اسمش که متاسفانه قابل ویرایش نبود. از همین جا هم جداً به عده ای اقلیت از ما گیلکان تذکر می دهم که دست از کارهای زشت و ناپسند خود بردارند. ما هی تذکر می دهیم و بنا را بر صلح گذاشتیم خدا نکند آن روز که مجبور شوم کوی به کوی و برزن به برزن در مورد مظالم این گروه با هموطنان و هم تباران صحبت نمایم.   151.243.223.72 ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۰۴:۱۸ (UTC)
متاسفم که دار و دسته جناب امین حسن پور دست از شیطنت بر نمی دارند. این چندمین بار که غلطها را ویرایش کردم اما باز به صورت مناقشه بر انگیز قبلی بر می گردانند. من هم رفرانس ایشان را حذف کرد و  مجبورم عنوان کنم که جناب مهندس امین حسن پور و رفقای ایشان دست از بازی با افکار عمومی ، جعل و فریب دیگران بردارید. در تمامی رفرانسهایی که شما در ورگ استفاده نمودید یکبار هم به واژه گاهشماری گیلکی اشاره نشده ای است. در اینکه گیلک و دیلم با هم قرابت دارند هیچ شکی نیست اما این تقویم در درجه اول متعلق به فرهنگ و تمدن ایرانی است. در درجه دوم متعلق به گیلانی ها و در درجه سوم تقویم دیلمی است و نه گیلکی. من که می دانم شما دنبال چی هستید؟ شهردار رودسر هم می داند. نگذارید باقی را هم از کارهای خلاف عرف شماها باخبر کنم151.243.223.72 ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۰۳ (UTC). 151.243.223.72 ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۴۷ (UTC)
replies: text: عجبا که دوستان مباحث علمی را هم با دعواهای شخصی اشتباه می‌گیرند. هر کس از بیرون و بدون اطلاع از وضعیت گیلان به این پيامها نگاه کند گمان خواهد کرد که دو قوم گيلک و ديلم هستند که در حال جنگند و حالا گيلکها آمده‌اند و تقویم ديلميها را برداشته اند به نام خودشان معرفی کرده‌اند.

text: حال آنکه همه می‌دانیم زمانی به سراسر مناطقی که امروز مردمی با زبان گیلکی زندگی می‌کنند دیلم گفته می‌شده. همان طور که حالا به بخش اعظم همان منطقه گيلان گفته می‌شود. اما همان طور که نام گیلان (با اینکه بنا بر اسناد موجود حالا به کل اين منطقه اطلاف مي‌شود)  مناسب نامیدن مردم این منطقه نیست، چون در میان مردم این سرزمین و در زبانشان گیلان به جلگه گفته می‌شود. یعنی از ارتفاعات که به پایین بروی در اصطلاح گالشان و کلایی‌ها به گیلان رفته‌ای. به همین منطق هم دیلم نام مناسبی برای نامیدن مردم این منطقه نیست.

text: دقت کنید به منظور بنده. نگفتم گیلان یا دیلم برای نامیدن اين منطقه مناسب نيست. عرض کردم برای ناميدن مردم ساکن در اين منطقه. این مردم زبانشان یکی است. (رجوع کنید به: نادر جهانگیری. گونه‌های زبانی رايج در استان گيلان و حدود پراکندگی آن‌ها).

text: حال بحث اين است که:
#نام این زبان مشترک که از رضوانشهر (در هماسیگی برادران و خواهران تالش ما) تا چالوس (به گزارش خانم ایران کلباسی حتی در کلاردشت هم مردم زبان خود را گلکی می‌نامند) چيست؟
#نام این مردم که صاحب این زبان مشترک هستند چيست؟

text: پاسخ اولی این است که در موارد بسیار مردم اینسامان زبان خود را به عناوين بسيار خوانده‌اند که اغلب مربوط به محل زندگی خود بوده: محلی، گالشی، لاجؤنی، رشتی، رامسری و... ولی نامی که عامیت دارد گیلکی است. کمی بالاتر به منابع اشاره کردم.

text: در اینجا دوستانی هستند که به زبانی به نام دیلمی اشاره می‌کنند. خوب واقعیت این است که جناب اصطخری به زبان مردم دیلم اشاره کرده. من اگر بگویم زبان مردم لاهیجان، به معنی وجود زبانی به نام دیلمی نیست. دیلم نامی تاریخی و پرافتخار است که در برخیاز دوره‌هاش حتی محل زندگی من (لاهیجان) هم جزو آن بوده. یا اگر بپذیریم که زبان دیلمی وجود داشته طبیعی است که منظور همان زبانی است که امروز گیلکی خوانده می‌شود. همان طور که زمانی نام این سرزمين دیلم بوده، نام زبان مردم این سامان هم شاید دیلمی خوانده می‌شده. اما فارغ از این جدلها، در اینکه زبان الان مردم این سرزمین (اعم از گالش و کلایی و گيلمرد) گیلکی نامیده می‌شود شکی نیست.

text: پاسخ دومی اما پيچيده‌تر است. مردم این سامان هرگز خود را تحت یک نام کلی ننامیدند چون جز در چند مورد استثنا و ناکامل هرگز در اينجا واحد قدرت سياسی سراسری شکل نگرفت. اما ما اگر خود را گیلک می‌نامیم به دو دلیل است:
#در میان عناوين بسياري که بيه ما اطلاق شده و اطلاق کرده‌ايم، گيلک مورد اجماع بيشتري است. (فراموش نکنيم که ديلم عنوانی است که مورخان عرب و عراق عجم يعنی جنوب البرز به ما می‌دادند. و حتی تلفظش با تلفظ بومی ديلمان (dil6mon) فرق دارد. 
#اين عنوان از نام زبانمان آمده.
دوستان گالش و کلایی که دوست دارند خود را ديلم بخوانند گمان می‌کنند گيلک همان گیل است که در طول تاريخ نام یکی از دو گروه عمدهٔ ساکن در اين سامان بوده. ولی گیلک از گیلکی يعنی زبان مشترک ما آمده.

text: از همهٔ اينها گذشته برای اينکه نشان دهم برعکس تصور اين دوستان که با الفاظی ناپسند دربارهٔ استفاده از نام گیلکی برای اين تقويم سخن گفته‌اند و نوعی توطئه پشتش ديده‌اند اين توضيح را بدهم که بنده کسی بوده‌ام که ده سال پیش با همکاری دوستان گالشم این تقويم را چاپ و منتشر کردم.طی همهٔ این سالها برای ناميدن اين تقویم سرگردان بوديم و اين سرگردانی در تغيير پي در پي نام تقويم طي اين ده سال مشهود است. (که متاسفانه دوستان سایت ديلمستان اين سرگردانی را مدرکی برای توطئهٔ ما معرفی کردند.) بنابراین یک سال گالشی، سال دیگر گيلان باستان، سالي گالش شمار، ىک سال ديلمی و سال‌هایی گيلکی گذاشتيم. دليل انتخاب گیلکی همان طور که عرض کردم اين بود که اين تقويم به هر حال متعلق به مردم گيلکی زبان است و بايد بدانيم که اين تقويم چون توسط دربار و بوروکراسی مشخصی حماىت نمی‌شده (يا ما تاکنون سندی پيدا نکرده‌ایم) اسم رسمي هم نداشته.

text: بنده پس از گفتگو با آقای عبدالرحمن عمادی متقاعد شدم که اشتباه ميکردم و نبايد اين تقويم را تنها به گالشان نسبت بدهم. درست است که گالشان به عنوان اصيلترين بخش از گيلک‌زبانان که وارث دست‌نخورده‌ترين بخش زبان و فرهنگ ما هستند اين تقويم را تا به امروز حفظ کردند (البته به اين اعتبار من ايشان را لايق گذاشتن نامشان بر اين تقويم ميدانم) اما استدلال آقای عمادی هم درست است که تقویم خورشیدی مال مردم یکجانشین و کشاورز باید باشد و بنابراین کلایی‌ها را هم باید در نظر گرفت. پس دو قسمت از سه قسمت مردمی که زبانشان گیلکی است به اين تقويم مربوط می‌شوند. پس نام گالشی جامع نیست. نام گیلان از اساس غلط است چون قبل از نامیدن ولايت دارالمرز به استان گیلان و حتی تا همین حالا در بین معمرین، گیلان یعنی جلگه. از یلاقهای چالوس تا درهٔ سپيدرود، به جلگه می‌گویند گيلان. نام ديلمي منطقی‌تر به نظر می‌رسد اما در آن برهه دوستان آن قدر روی نام ديلمی به جای استدلال، جنگ و دعوا راه انداختند و تلاش کردند تا گیلکی‌زبانان را به دو قوم تقسيم کنند (گيل و ديلم) که در ميان گرد و غبار این داد و هوارها من و دوستانم تصمیم گرفتیم وقتی از گذشته سندی نداریم و در موضع انتخاب هستیم و نام دیلمی منجر به تجزيهٔ قوم گیلک خواهد شد، موقتا از همان نامی استفاده کنیم که از نام زبان اين مردم گرفته شده: گيلکي و گيلک.

text: اما اين دوستان توطئه‌پندار نمی‌دانند که بحث و سرگردانی روی نامیدن اين تقويم که بيشک مال همهٔ گيلکي‌زبانان است (گيلکي‌زبانان جلگه از ارتفاعات به زير آمده و زيست در جلگه سابقهٔ چندانی ندارد و در واقع همهٔ شواهد زبانی و زيستی نشان مي‌دهد که اينها بخشي از همان مردم بالا هستند که با بالا رفتن توان انسان برای خشکاندن جنگلهای باتلاقي موفق به کشت برنج در جلگه و ورود به اين منطقه شده‌اند (نگاه کنید به: دکتر ناصر عظیمی. هبوط قدرت از کوهستان به جلگه. بخش ىک. بخش دو. بخش سه.)) همچنان ادامه دارد. برای نمونه به صفحهٔ بحث تقویم گیلکی در ويکيپديای گیلکی نگاه کنید.

text: چنان که در لينک بالا هم ما در حال بحث برای ناميدن درست اين تقويم هستيم و خود بنده بيشتر به عنوان ديلمي (ولی با تلفظ محليش: dil6mi) بيشتر گرايش دارم. ولي متاسفانه تلاش بخشی از دوستان همزبان برای طرح این ادعا که ما دو قوم متفاوت هستيم و زبان مردم ما دو چيز مختلف است مرا از اين تصميم نگران می‌کند.

text: دوباره دو نکته را برای مخاطبی که از وضع منطقه بی‌خبر است تکرار می‌کنم:
#در این باره که مردم ما این تقویم را در گذشته چه می‌نامیدند هیچ سندی تاکنون کشف نشده. پس ما در موضع انتخاب هستیم و بی‌شک باید بهترین و منصفانه‌ترین انتخاب را بکنیم.
#مردم اين سرزمین با هم اشتراکات اریخی بسيار دارند و تنها شيوهٔ زيست و توليدشان آنها را به سه دستهٔ گيلمرد (يکجانشينان در جلگه که کشت آبی داشتند) و کلایی‌ها (کوهپايه‌نشینان که يکجانشين بوده و کشت ديم داشتند) و گالشان (کوچ‌نشینان دامدار) تقسيم می‌کرد. اما زبان این هر سه دسته بر اساس همهٔ شواهد علمی و حتی شواهد قابل درک توسط خود گويشوران یکی است. جالب آن که به عنوان مثال تفاوت ميان لهجهٔ شرق سپيدرود زبان گیلکی با لهجهٔ غرب سپيدرود زبان گیلکی خيلی بيشتر از تفاوت ميان لهجهٔ گالشی زبان گیلکی با لهجه" شرق سپيدرود است. طبق يافته‌های بي‌شمار جغرافيایی و تاریخی هم ثابت شده که مردم جلگه در واقع همان مردم ارتفاعات بودند که به مرور به زير آمدند و این حرکت در تطور لهجه‌های بالا به پایین در زبان گیلکی هم مشخص است.

text: ببخشید اگر پرحرفی کردم. قصدم حفظ یکپارچکی مردم گیلک (گیلکی زبان) است. آنچه که دوستان مصادره خواندند، اطلاق ناجوانمردانه‌ای است.

text: Varg (بحث) ‏۲۰ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۰۷ (UTC)
replies: text: :سلام دوباره به همه

text: :بنده بر اساس تحقیق و تحلیلی که به زودی در قالب مقاله‌ای در مجلهٔ "گیلان اؤجا" منتشر خواهد شد، نظر پیشینم رو اصلاح کردم و معتقدم که گرچه نام گیلکی می‌تونست برای این تقویم درست باشه (چون صاحبان این تقویم گیلکی‌زبان و از قوم گیلک هستند) اما نام دیلمی از بسیاری جهات نام درست‌تریه.
اون چه که ما در تاریخ با عنوان دیلم و دیلمی میشناسیم، عنوانیه که گاه:
– به مردم ساکن کوه در شرق گیلان
– به مردم ساکن کوه و جلگه در شرق گیلان
– به مردم ساکن همهٔ کوههای البرز
– به مردم ساکن کل مناطق گیلان و غرب مازندران و حتی جنوب گیلان
اطلاق میشد.
آخری زمانی بود که قدرت دیلمیان به این گستره گسترش پیدا کرده بود. پس همون طور که میبینیم بر اثر حضور و تمرکز قدرت سیاسی در کوه این نام به کل منطقه و مردمش اطلاق شد.
اما فارغ از این نام، مردم این سرزمین، در سه دستهٔ گالش و کلایی و گیلمرد، در واقع نمایانگر سه مرحلهٔ تولید و زندگی هستند: شبانی و کوچ‌نشینی، بعد یکجانشینی و کشاورزی و در نهایت آمدن به جلگه و کشت آبی.
طی این حرکت تاریخی و کم-کم به زیر آمدن گروه‌هایی و ترویج تشیع و کشاورزی مربوط به جلگه،کم-کم قدرت سیاسی هم در کوه ضعیف شد و به جلگه منتقل شد که اوجش رو در دوران خاندان کارکیا میشه دید.
این بار نامی که برای معرفی مناطق تحت نفوذ قدرت سیاسی جدید مطرح بود استفاده میشد: گیل.
طی دورهٔ انتقال، گیل و دیلم و در واقع یک قدرت کهنتر و در حال تضعیف و یک قدرت نو و در حال گسترش دائم در حال جنگ بودند. توجه کنیم که این جنگ قومی نبود بلکه جنگی سیاسی و بعدتر مذهبی بود.
اما برای ما که دل در گروی حکومت و مرکز قدرت سیاسی خاصی نداریم، هر دو این نامها مهم هستن. همون طور که مثلا فرانسوی‌ها به سرزمین باستان خود میگن گل، تاریخ باستانی ما هم با نام دیلم و دیلمی گره خورده. و تاریخ معاصر ما با نام گیلان. زبان مردم ما گیلکیه و به همین دلیل خودمون رو گیلک مینامیم تا وارد مناقشهٔ گیل و دیلم هم نشده باشیم.
بنابراین وقتی از گیلک‌ها حرف می‌زنیم یعنی از مردمی حرف می‌زنیم که زبانشون گیلکیه و از یک قوم اما در وضعیتها و مناطق مختلف هستن و بخشی که در کوه هستن هنوز درادامهٔ سنت قدرت سیاسی گذشتهٔ دیلمیان خودشون رو از دامنهٔ قدرت سیاسی گیل جدا میدونن (البته این تاکید روی گیل و دیلم رو تازه‌واردان صفوی بیشتر تبلیغ کردن تا نفوذ و حاکمیت بر گیلکان آسونتر بشه) خودشون رو گیل نمیدونن اما زبانشون گیلکیه پس گیلک هستن.
بنابراین در واقع ما هر وقت از اسامی دیلم، گیل و گیلک حرف میزنیم در واقع داریم از یک مردم مشخص حرف می‌زنیم. یک قوم و یک مردم، که ما اینها رو گیلک می‌نامیم.
اما تقویم رو دیلمی می‌نامیم چون تقویم از زمانه‌ای اومده که نام این مردم دیلم بوده.
توجه کنید که این تعاریف تنها در بستر گذر زمان معنا داره. یعنی باید دو محور مکان و زمان رو فرض کنیم. هرچقدر در محور زمان به امروز نزدیک بشیم، قدرت سیاسی و نامی که به کل این مجموعه اطلاق میشه از کوه به جلگه حرکت میکنه. و در بازه‌ای هم هر دو نام حضور دارن.
(اين تحلیل بر آخرین تزهای دکتر ناصر عظیمی دربارهٔ تاریخ گیلان استواره و همچنین مبتنیه بر بیانات افرادی چون افشین پرتو و عبدالرحمن عمادی که فعلا در اینجا ذکر شده تا بعد به صورت مفصل منتشر بشه.)

text: :Varg (بحث) ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۲ (UTC)
thread_title:  بیشتر گیلکها با شما هموطنان خوب دیلمی موافقند 

message: سلام همکاران ویرایشگر.
من به‌تازگی ۱ پیوند خارجی موجود در گاه‌شماری گیلکی را اصلاح کردم. لطفاً ویرایشم را بازبینی کنید. اگر پرسشی دارید یا می‌خواهید ربات پیوندها یا چند صفحه را نادیده بگیرد، لطفاً این راهنمای ساده را برای دریافت اطلاعات بیشتر ببینید. من تغییرات زیر را انجام دادم:
*بایگانی https://web.archive.org/web/20100628212640/http://www.varg.ir/pishxan/2008/02/post_1.html به http://www.varg.ir/pishxan/2008/02/post_1.html افزوده شد.
*برچسب  به https://blogram.me/Arma/xxq%7C%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF اضافه شد.
لطفاً برای اصلاح خطاهای ربات به راهنما مراجعه کنید.
با احترام.—InternetArchiveBot (گزارش اشکال) ‏۳ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۴:۴۶ (UTC)
thread_title:  پیوندهای خارجی اصلاح شدند (نوامبر ۲۰۱۹)