بحث:نشانگان

message: مقالاتی با هر سه واژهٔ بالا داریم؛ :رده:سندروم‌ها را ببینید. فکر کنم -جز در مواردی که احتمالاً یک ترکیبِ خاص کاملاً جاافتاده است- بهتر است یکدست شوند.Wikimostafa (بحث) ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۵۰ (UTC)
replies: text: "نشانگان" کوچکترین رواجی ندارد. من با این واژه مخالفم. یکی از دو مورد دیگر "سندرم" یا "سندروم" باید به کار رود. دیاکو  « پیام » ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۲۳ (UTC)
replies: text: :«نشانگان» مصوب کارگروه‌ها/ کمیته‌های علمیِ تخصصیِ فرهنگستان‌های علوم پزشکی و زبان و ادب فارسی است. «نشانگان» در اصل یادگار فرهنگستان زبان ایران (فرهنگستان دوم) است. در کتاب‌های ترجمه‌شده یا تألیف‌شدهٔ پزشکی هم کاربردِ فراوان دارد. «نشانگان» «سندروم» و «سندرم» را در گوگل جست‌وجو کردم. نتیجه‌ای که داد این است: نشانگان: ۳٬۶۷۰٬۰۰۰ بار، سندروم: ۴۵۷٬۰۰۰ بار، سندرم: ۴۰۴٬۰۰۰ بار (درصدها نسبت به جمع کلِّ ۴٬۵۳۱٬۰۰۰ بار: نشانگان ۸۱٪، سندروم ۱۰٫۱٪، سندرم ۸٫۹٪). Hamid Hassani (بحث) ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۳۵ (UTC)
replies: text: ::  با درود، بنده ضمن احترام فراوان به نظر جناب حسنی، نشانگان را مناسب نمی‌دانم و با جناب دیاکو موافقم. این هم یکی دیگر از آن واژه‌هایی است که فرهنگستان ساخته و می‌خواهند زورچپانش کنند. علت اینکه در کتب ترجمه‌شدهٔ پزشکی هم زیاد بکار برده شده است، آن است که ویراستاران، بالاجبار می‌خواهند مطابق آموزه‌ها و بخش‌نامه‌ها، از آن استفاده کنند. علی‌رغم تمام این فشارها، در میان کادر پزشکی و درمانی، هرگز این واژه (نشانگان) بجای syndrome بکار نمی‌رود و همه می‌گویند «سندرم». لزومی هم ندارد هر چیزی را ترجمه و معادل‌سازی کرد. بنده خودم، بر خلاف میل باطنی و تنها برای رعایت شیوه‌نامه در ساخت چند مقاله، «نشانگان» را به‌کار برده‌ام، اما قلباً از بکارگیری این واژهٔ نامأنوس، ناخرسندم. در بسیاری از زبان‌های زنده دنیا هم آنرا به همان صورت (گاهی با اندکی تغییر در املا) بکار می‌برند. باز هم تأکید می‌کنم همهٔ پزشکان، پرستاران، بیولوژیست‌ها و امثالهم، در گفتگوهای آکادمیک و غیرآکادمیک و همچنین در موارد بالینی و عملی، syndrome را می‌گویند «سندرم» و نه «نشانگان». Tisfoon (بحث) ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۳۳ (UTC)
replies: text: :::اینجا کسی نماینده یا مدافع فرهنگستان‌های قبلی و فعلی نیست. فرهنگستان‌ها هم هیچ واژه‌ای را به شکلی که جناب تیسفون می‌فرمایند به جامعه تحمیل نمی‌کنند. هیچ بخشنامه‌ای هم در کار نیست. آنچه هست، همکاری جامعهٔ دانشگاهی و متخصصان با اصطلاح‌شناسان است. بدبینی به فرهنگستان‌ها هیچ تغییری نکرده، درست مانند زمانی که «اونیورسیته» و «فاکولته» می‌گفتند و «دانشگاه» و «دانشکده» را مسخره می‌کردند. با احترام، Hamid Hassani (بحث) ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC)
replies: text: ::::به عنوان یک غیرمتخصص فکر می‌کنم میزان قبول عام (و خاص!) یک برگردان با میزان تخصصی بودن واژهٔ اصلی نسبت عکس دارد؛ اصطلاحات تخصصی (به‌خصوص آنهایی که در تمام زبان‌ها فراگیر می‌شوند) معمولاً معنای دقیقی با خود حمل می‌کنند و یک حوزهٔ معرفتی را در دل خود جاداده‌اند که برگردان فارسی (چون معمولاً از خاستگاه اصلی گسسته است) از انتقال تمام آن ناتوان است. احتمالاً برای همین هم سخت جا می‌افتد و تلاش برای رواج دادنش با بخشنامه و آیین‌نامه ممکن است تلاشی عبث باشد. از این نظر اصطلاحات تخصصی یک علم با واژه‌های ساده‌تر و عام‌تر مانند دانشگاه و دانشکده کمی تفاوت دارند. هرجا واژگانی که همگی به یک حوزهٔ خاص از دانش مربوطند بر اساس نظامی علمی و فکرشده باهم برگردان شده باشد (جوری که ارتباط بین مفاهیم از دست نرفته باشد) حدس می‌زنم درصد توفیق بالاتر است (البته به عوامل دیگری هم بستگی دارد مثل اینکه اصطلاح اصلی فراگیر شده یا هنوز تازه است؟ و تازه باز هم جای حرف و حدیث دارد؛ مثلاً دوری از واژه‌هایی که در تمام دنیا به یک نام رواج دارد ممکن است جامعهٔ علمی را کمابیش ایزوله کند چون دانش روز حول همان واژگان اصلی در حال بسط یافتن است و تضمینی وجود ندارد فرایند برگردان‌سازی پابه‌پای آن پیش رود).

text: ::::این‌ها برداشت کلی و عوامانه‌ام از ماجراست -که کمابیش در تأیید تیسفون نوشتم- و متکی به داده‌های آماری دقیقی نیست؛ احتمالاً مثال نقض هم زیاد دارد ولی نوشتم ببینم نظر اساتید چیست. Wikimostafa (بحث) ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۳:۵۶ (UTC)
replies: text: :::::هرچند به طور کلی با منطق Diako۱۹۷۱ و Tisfoon موافقم، اما در این موردِ خاص... در مورد نشانگان تقریباً واژه جا افتاده است و جدای از آن و مهم‌تر از آن اینکه، نشانگان انتخاب خوبی بوده‌است برای معادل سازی (برعکس اکثریت دیگر واژه‌سازی‌های بد)، چراکه در واژهٔ «نشانگان» معنای ذاتی نیز بسیار رسا است. سندرم چیست، سندرم همبافتی از تعدادی نشانه‌توأم با هم است، ببینید که نشانگان چقدر خوب و رسا می‌تواند معنا را در اینجا برساند... من نیز مخالف شدید زورچپانی‌های واژه‌های عجیب و غریب هستم، اما در این مورد خاص واژهٔ ایجاد شده رسا و مناسب است پس چراکه نه... شاید تا ۷۰–۸۰ درصد واژه‌های مشابه دیگر را اگر بپرسید با واژه‌سازی‌های انجام شده مخالفت می‌کردم اما این یکی واقعاً جایگزین بهتر و مناسبی هست. KhabarNegar خبرنگار ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۲۴ (UTC)
replies: text: :::::: در اینکه اصطلاحات عمومی را با اصطلاحات تخصصیِ علوم نمی‌توان مقایسه کرد کاملاً با جناب‌عالی موافقم. – Hamid Hassani (بحث) ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۲۸ (UTC)
با درود مجدد، راستش من یکی دومرتبه پاسخی را که خطاب به حضرت ویکی‌مصطفی نوشتم، مرور کردم و متوجه نشدم چرا جناب حسنی از این گفتگو دلخور شدند و آنرا به‌خود گرفتند و آن پاسخِ تند را نوشتند. بنده هیچ‌جای آن نوشته، کسی را "مدافع فرهنگستان قبلی و فعلی" معرفی نکردم و یا اینکه تلاش آنان را "مسخره" نکردم. این را به‌حساب ماهیت گفتگوهای اینترنتی می‌گذارم که در آن، نیت، لحن، تُنِ صدا و زبان بدن (Body Langauge) مستور می‌ماند و سوءتفاهم ایجاد می‌شود. به‌همین سبب و قبل از هرچیز، اگر پاسخم، موجب تکدر خاطر ایشان شده است، پوزش می‌طلبم. واقعیت آن است که ۲ تن از اعضای خانواده، در دوره‌های پیشین فرهنگستان، عضو آن بودند و بنده این شانش را داشتم که بطور مستقیم با برخی از این بزرگواران دربارهٔ دغدغه‌های موجود، گفتگو کنم. برخی از اعضایِ «گروه واژه‌گزینی»، دیدی تخصصی، منطقی و روشن به ماجرا دارند و برخی دیگر، متعصب‌تر و سخت‌گیرتر هستند، چنان‌که اگر قدرت و پشتوانهٔ قوی‌تری داشتند، چه بسا، همچون استان کبک در کانادا، «پلیس زبان» هم درست می‌کردند. همان‌طور که جناب ویکی‌مصطفی فرمودند، کلمات عام همچون دانشگاه و دانشکده و امثالم، قابل مقایسه با واژگان فنی و تخصصی نیست و نمی‌توان علتِ فراگیرشدن آنان را با واژگان علمی مقایسه کرد. وانگهی همهٔ ما بخوبی می‌دانیم که علت فراگیرشدن واژه، فقط گذشت زمان و عادت‌کردن گوش به آنان نیست و علاوه بر این عاملِ بسیار مهم، چندین دلیلِ دیگر (از جمله دلایلِ روانشناختی-اجتماعی) هم دارد و بنده بعید می‌دانم ۱۰۰ سال دیگر هم که بگذرد، کسی «هیپوتالاموس» را زیرنهنج بگوید. بنده معتقدم که افزوده‌شدن واژگان تخصصی (و در مواردی، حتی واژگان غیرتخصصی) به یک زبان، نه تنها لطمه‌ای به آن نمی‌زند، بلکه به غنا و قدرت ساختاری آن می‌افزاید. امروزه برخی جامعه‌شناسان اعتقاد دارند که میزان پویایی و رشد اجتماعی-فرهنگی یک جامعه را می‌توان با میزان تحول و رشد زبانش سنجید. بنده گاه‌به‌گاه، اینجا و آنجا می‌شنوم که کسانی با افتخار می‌گویند ما هنوز داریم به زبان سعدی و حافظ سخن می‌گوییم! این موضوع نه تنها افتخار ندارد، بلکه موجب ناراحتی و نگرانی است و نشان می‌دهد که جامعهٔ ما چقدر بسته و کم‌تحول بوده است. امروزه، دانش‌آموزان آلمانی و انگلیسی دیگر نمی‌توانند زبانِ شعریِ گوته و شیلر و شکسپیر را به‌راحتی بفهمند؛ چرا که کشورشان همچون سایر کشورهای متمدن، پیشرفت چشمگیر و تحول قابل ملاحظه‌ای، در همهٔ حوزه‌ها، از جمله زبان، در تعامل با دنیای خارج داشته است. آیا آلمانی یا انگلیسی (که مملو از کلمات خارجی و فنی است) نابود شده‌اند؟ یا آنکه پُربارتر و قوی‌تر شده‌اند؟ نگرانی‌ای که در برخی اعضای تندروی فرهنگستان و همچنین برخی از فرهیختگان حوزهٔ زبان و ادب وجود دارد، از نظر بنده بی‌مورد است. بنده رشته‌ام «زبان‌شناسی» نیست، اما بزرگانی چون دکتر باطنی و غیره هم همواره این موضوع را گوشزد کرده‌اند و اشاره کرده‌اند در نهایت، زبان به راه خود می‌رود و نمی‌توان آنرا محدود کرد. (منظورم از محدودکردن، تلاش برای بومی‌سازی هر واژه‌ای و بستن درب بر روی واژه‌های بیگانه است). اینکه می‌فرمایند هیچ واژه‌ای "به جامعه تحمیل نمی‌شود" هم، در عمل درست نیست. اگر کتابی تخصصی را ترجمه کنید و برای چاپ به ناشر بسپارید، با لیست بلندبالایی از تغییراتِ ویراستاران مواجه می‌شوید که اغلب هم واژگان مصوب فرهنگستان است و از شما می‌خواهند، آنها را جایگزین کنید. ممکن است بخشنامه‌ای در کار نباشد، اما آنچه در عمل اتفاق می‌افتد، همان است که عرض کردم. امروز، یک اطلس MRI مغزی بدستم رسید که باور بفرمائید فقط افعال و حروفِ اضافه و ربط آن برایم مفهوم بود و آنقدر از این معادل‌های عجیب و ناآشنای فرهنگستانی در آن بکار برده‌اند که بیشتر مفاهیم علمی و جملات کتاب را نارسا کرده بود. بنده احساس می‌کنم، دست‌کم در حوزه علوم تخصصی، اینگونه تغییرات رادیکالی نه تنها لزومی ندارد، بلکه موجب پسرفت و عقب‌ماندگی آن حوزه و عدم ارتباطش با پیشرفت‌های دنیای خارج خواهد شد. در مورد رشتهٔ پزشکی، این اتفاق در کشور چین افتاده است. اگر با یک پزشک چینی صحبت کنید، خواهید دید که یکی از مهمترین دشواری‌ها و چالش‌هایشان، آن هنگامی است که می‌خواهند برای گرفتن تخصص و فوق‌تخصص، به خارج از چین بروند. از آنجایی که همهٔ کلمات تخصصی پزشکی، در زبانِ چینی ترجمه و معادل‌سازی شده است، پزشکان این سرزمین، وقتی می‌خواهند برای کار و ادامهٔ تحصیل، یک امتحان پزشکیِ معمولی در خارج بدهند، با مشکل جدی مواجه‌اند و می‌باید تمامی ترمینولوژی پزشکی را مجدداً از بای بسم‌الله تا تای تمت فرا بگیرند و خودشان هم از این موضوع بسیار ناراضی‌اند. از اینکه کلامم به اطناب انجامید، پوزش می‌طلبم. قصدم آن بود که منظورم را، روشن‌تر بیان کنم و امیدوارم این‌بار، موجب دلخوری نشده باشد. با احترام. Tisfoon (بحث) ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC)
من شخصا بار اول است که واژهٔ "نشانگان" را می‌شنوم. من نوعی اگر از فلان واژهٔ سرهٔ فارسی در ویکیپدیا دفاع می‌کنم باید ببینم آیا حاضر هستم خارج از فضای مجازی و در دنیای واقعی این واژه را به کار ببرم. اگر من با یک پزشک در این زمینه گفتگو می‌کنم آیا واژهٔ "سندرم" را به کار می‌برم یا "نشانگان" را، فارغ از این که اگر من واژهٔ "نشانگان" را به کار ببرم آیا آن پزشک خواهد فهمید من دارم دربارهٔ چه چیز صحبت می‌کنم. هر کالا، عنصر فرهنگی و یا اصطلاح علمی بیگانه را پیش از این که در میان مردم همه گیر شود باید برایش معادل ساخت. واژگان "دانشگاه" و "دانشکده" نیز تقریبا همزمان با ورود این نهادهای فرهنگی به ایران معادل سازی شده‌اند، برای همین جا افتاده‌اند. آن زمان که این معادل‌ها ساخته شد ۷۵ درصد مردم ایران بیسواد و کم سواد بودند و اصلا سر و کاری با دانشگاه نداشتند. اگر ۵۰ سال پس از ورود این نهادها معادل سازی می‌شدند معادل سرهٔ آنها به احتمال بسیار به این خوبی در میان مردم جا نمی‌افتاد. دیاکو  « پیام » ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۰ (UTC)

text: بنده از فرمایش جناب‌عالی دلخور نشدم جناب تیسفون. افزون بر این، خیلی هم دوستتان دارم و همیشه از شما یاد گرفته‌ام. شاد باشید. – Hamid Hassani (بحث) ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۲۲:۱۹ (UTC)
جناب تیسفون گرانمایه تحول در یک زبان به معنایی که شما فرمودید تغییر پارادایم اندیشه ای (زیستمان) است. رویدادی که برای همه زبانهای بی پیشینه در نوشتارهای اصیل و کهن دارد رقم میخورد و همه رفته رفته به اقماری برای هژمونی زیستمانی چیره که زبان انگلیسی زبان رسمی مستقیم آن است بدل میشوند. اگر سخن گوته برای یک آلمانی زبان دریافتی نمی انگیزد به خاطر بیگانگی با آن زیستمان یا فضای فکری است. اکنون باید دید که فضای فکری دیوان حافظ ارزشی برای اندیشه و دانایی دارد یا اگر نه، با تحول اقماری فارسی به نفع هژمونی مدرنیستی کنونی, اتفاقی که حتی با ترجمه سندرم به نشانگان نیز بازداشته نمیشود اگرچه با سندرم بسیار سریع تر رخ میدهد، یکسره تصمیم به بیگانگی با هرآنچه داشته ایم بگیریم. گفتنی ست اندیشه یک روند تاریخی ست. اگر از این بیت «گوهری کز صدف کون و مکان بیرون است طلب از گمشدگان لب دریا میکرد» تنها برداشت آرایه شعری بشود آنگاه باید گفت واقعا متحول شده ایم و دیگر صاحب اندیشه تاریخی نیستیم. تبدیل شده ایم به اقماری در طول اندیشه ای دیگر که آن نیز از آبشخوری دیگر طرف بسته است. مازیار کیوان (بحث) ‏۶ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۲۷ (UTC)
thread_title:  سندرم، سندروم یا نشانگان؟