بحث:آشوریان و آذربایجان غربی در جنگ جهانی اول/بایگانی ۱

message: با درود؛ این مقاله از بیخ با ایراد و سوگرایانه نوشته شده‌است: «جیلو در ترکی آذربایجانی به مهاجرانی آسوری و ارمنی گفته می‌شد که در سالهای ۱۹۱۵ میلادی توسط کردها قتل عام شده به شهرهای استان آذربایجان غربی پناهنده شدند. »منبعش نیز کتابی چاپ تبریز است با نویسنده‌ای گمنام! خواننده از این خط این برداشت‌های غلط را می‌کند:
* نخست: کُردان سر خود و از سر توحش آشوریان را سلاخی کردند!
* دودیگر: آشوریان هیچگاه در غرب آذربایجان نبودند و تنها پس از کشتار توسط کُردان (= ترکان جوان؟) به ارومیه پناهنده شدند در صورتی که در این منبع می‌خوانیم:«در ژانویهٔ سال ۱۹۱۵ و پس از عقب‌نشینی نیروهای ارتش روسیه تزاری از ارومیه، سربازان ترک عثمانی به همراه دستجات مسلح کُرد، دست به کشتار آشوریان ایران زدند. به عنوان نمونه، در یک مورد نیروهای متجاوز، اقدام به محاصره، غارت و نابودی «روستای گلپشن» —بزرگترین و ثروتمندترین روستای آشوری‌نشین ارومیه— نمودند. این روستای آشوری‌نشین، دو هزار و پانصد نفر جمعیت داشت که در این حمله، همهٔ آشوریان روستا بجز دویست نفر کشته شدند. در «روستای هفتوان» —دیگر روستای آشوری‌نشین ایران نزدیک ارومیه— ۷۵۰ نفر گردن زده شدند و پس از آن ۵ هزار زن و کودک آشوری به اسارت کُردهای متجاوز درآمدند. در پی کشتارهای آشوریان، تنها ۲۵ هزار نفر از آشوریان ایران موفق به فرار از مرگ شده و در قفقاز جنوبی پناه گرفتند. » البته این ترجمهٔ ناقص را از پیش آماده داشتم. همانطور که می‎‌بینیم ترکان جوان به همراهی دسته‌های مسلح کُرد، روستاییان آشوری [و نه پنهاندگان آشوری] را سلاخی کردند. به حال این مقاله باید اساسی اندیشید. --آرش ツ‏ ۷ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۰۹ (UTC)
replies: text: :نمای کلی این واقعه دردآور برای ایرانیان این بوده است که عثمانی از اسماعیل آقا سمیتقو کرد شکاک حمایت می کرده و روسها از آشوریها. ارمنی‌ها آنچنان درگیر نبودند و در بسیاری از اوقات از ایرانیها هم دفاع کرده بودند (بعضی وقتها هم نه!)؛ به موازات جنگ در اروپا، و درگیری عثمانی با روس (و انگلیس)، نیروهای طرفدار آنها در ایران هم با هم نبرد می کرده‌اند و علاوه بر خود نیروها که در ایران با هم درگیر بودند، هم آشوریها و هم کردها به قتل عام ایرانیان می پرداخته‌اند. این مقاله متاسفانه سعی در تطهیر ترکهای جوان کرده است: اسماعیل آقا نه تنها مرتکب نسل کشی آشوریها شد، بلکه قتل عام فجیعی از ایرانیان شیعه هم انجام داد و آشوریها هم قتل عام و غارت فجیعی در آذربایجان نمودند. سرانجام هم این شد که با انقراض روسیه سلطنتی، سمیتقو با نسل کشی آشوریها را از آذربایجان شرقی ریشه کن نمود و خودش هم بعد از جنگ دیگر مورد حمایت عثمانی شکست خورده در جنگ قرار نگرفت: ارتش ایران هم اسماعیل آقا را به قتل رساند. --Alborz Fallah (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۲۸ (UTC)
replies: text: ::کاملاً درست می‌فرمایید. در بحثم نیز چیزی شبیه به همین را به کاربر متذکر شدم. --آرش ツ‏ ۷ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۰۲ (UTC)
جناب آرش دوست عزیز این قسمت‌ها که آوردید ۱ - تناقض با اسناد رسمی دولت ایران را دارد ۲- اگر چنین اتفاقی هم افتاده باشد بعد از قتل عام خود ارامنه و آسوری‌ها بوده
۲- اصل ماجرا ارتباطی به ترکیه جوان ندارد پتروس افندی که بعد از قتل مارشیمون رئس قوای مسلحه مسیحی را بر عهده داشته در سال ۱۹۰۹ میلادی در اورمیه رئیس شهبندری عثمانی بوده یعنی همزمان با حمله کردها به روستاهای آسوری اورمیه چه طور ترکیه جوانی که شما می گویید چنین فرد آشوری را رئیس شهبندری عثمانی نموده در مورد عکس هم عکس‌ها را لطف کنید پاک نکنید اسناد می‌خواستید آورده‌ام در مورد مقاله هم چند تا منبع دیگر هم هست اضافه می‌کنم در ضمن بنده کاری نخواهم داشت که که در ویکی شهید استفاده می‌شود یا نه بنده اسنادی دارم که نام شهید را را استفاده شده
در مورد ترکیه
نویسنده کتاب زیر آرشیو دار ارشد عثمانی است و از روی منابع عثمانی کار شده.
آذربایجان در جنگ جهانی اول یا فجایع جیلولوق – دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی – انتشارات هاشمی سودمند و اختر – ۱۳۸۵ – صفحه ۸۲
در مورد اتحاد و حمایت عثمانی از کردها مربوط به شروع جنگ جهانی اول است همین منبع می‌نویسد:- سیمیتقو نه متمایل به عثمانی بود و نه متمایل به روس عثمانی‌ها قبلا همکاری سیمیتقو با روسها را پیش بینی کرده بودند چرا که در ۲۸ کانون ثانی ۱۳۳۹ فرمانده مرزی گروهان ۱۹ عثمانی، یوزباشی  عبداله افندی، یحیی چاووش و نفر دیگر هنگام بازگشت از وظیفه مورد تعرض ۱۵ تن از سواره‌های سیمیتقو قرار گرفته دستگیر و به نزد وی آورده می‌شوند سیمیتقو به عبداله افندی می گویید: شما خانه سید طه را با توپ خراب و اموالش را غصب نمودید و به ما توهین کردید شما کافر و بی دین هستید. ببینید روسها چگونه به ما احترام گذاشته ما را تعزیز و اکرام می‌کنند.
دوست عزیز از شما در خواست دارم به منابع درج شده درست دقت کنیدمنابعی چون کرد و کردستان که نویسنده آن کنسول روس در ایران است... و اسناد رسمی دولت ایرانAmir a57 (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۱۴ (UTC)

text: در کل مقاله بجز یک مورد تمامی منابع از نویسندگان بعضا گمنام ترک که یک طرف قضیه بوده‌اند و در مقام اتهام هستند نوشته شده است و برای همین مقاله کاملا یک طرفه و جانبدارانه نوشته شده است. این مثل این می‌ماند که همین مقاله را تنها از منابع نویسندگان آشوری بنویسیم و حدس اینکه در چنین وضعیتی مقاله به چه سو برود سخت نیست. لحن مقاله نیز که واقعا دانشنامه‌ای نیست. یک دانشنامه باید به تمام جوانب امر با استفاده از بی طرفترین منابع با لحنی منطقی بپردازد. این مقاله از آغازش خط مشی خود را مشخص کرده است و روی همان خط مشی با منابعی که امکان ندارد خلاف خواسته‌های مقاله را بگویند پیش رفته است. در ضمن اینکه کاربر امیر میگویند در مورد واژه شهید کاری به ویکی‌پدیا ندارند. جناب امیر شما دارید در ویکی‌پدیا می‌نویسد پس نمی‌توانید به قوانینش بی اهمیت باشید. در ویکی‌پدیا عناوینی مثل دکتر، مهندس، شهید، آیت الله و... نداریم.IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC)
جناب ایرونی شما که دوست نداشتید با هم بحث کنیم چرا می‌خواهید با هم بحث کنیم من نمی‌گویم شهید اسناد می گویند شهید آن عکسی که در مربوط به مسجد حاج خان است نوشته شده شهدای افشار و هم چنین سید محمد پیشناز - خانواده اش نام شهیدی برای خود برگزیده‌اند همچنین منبع دیگر که خواهم آورد نوشته شده شهید Amir a57 (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۲۷ (UTC)

text: در صفحه شخصی من با من بحث بی سر و ته نکنید. در تصویر هر چه می‌گوید بگوید در خود ویکی آن را نمی‌نویسیم.IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۴۳ (UTC)
thread_title:  ایرادهای بنیادین مقاله 

message: درباره حوادثی که در اوایل قرن بیستم میلادی در آذربایجان ایران رخ داد و به " جیلولوق " موسوم است، نقش ارمنیان به عمد از سوی پان ترکیست‌ها به صورت تحریف شده‌ای ارائه شده است و این تحریف عمدتا ناشی از کمبود منابع و اطلاعات صحیح تاریخی بوده است.
پان ترکیست‌ها عمدا (برای مقابله با شناسایی جهانی نژادکشی ارمنیان توسط ترکیه عثمانی در سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۳ میلادی و نیز به منظور ایجاد تنفر و تفرقه قومی در میان اقوام ایرانی) ارمنیان را مقصر حوادثی می دانند که توسط " جیلو "‌های مسیحی آشوری به رهبری " مارشیمون " و گروهی از کردها به رهبری " سیمیتقو " در ارومیه، خوی و سلماس رخ دادند. این در حالی است که ارمنیان، همانند آذربایجانی‌های ترک زبان، در این حوادث دچار خسارات و تلفات شدند.
در اینجا برای روشن نمودن جوانب مختلف این حوادث، نمونه‌هایی از انعکاس آن در نشریه " آیگ " - چاپ تبریز - آورده شده است:
- نشریه " آیگ "-چاپ تبریز – ۱۱ فوریه ۱۹۱۸ میلادی (۱۲۹۶ شمسی) – شماره ۷:
" خوی – بیستم ژانویه – مردم در تاریخ شانزدهم ژانویه به قصد خلع سلاح، به گروه مسلح آشوری‌ها که کمی دورتر از شهر (خوی) خیمه زده بودند، یورش بردند. " جیلو "‌های آشوری (که در اصل ساکن ایالت " حکاری " در عثمانی بودند و قسمتی از آن‌ها در دوران جنگ جهانی اول، به رهبری " مارشیمون " به ایران مهاجرت کردند) ابتدا سعی در دفاع داشتند که چندان طول نکشید و با به جا گذاشتن شش کشته و هفت مجروح، مجبور به فرار شدند.
در این میان به ارمنیان هیچ خسارتی وارد نشد و حتی قاضی شهر ارمنیان را گرد آورد و به آنان گفت: " ما با شما کاری نداریم. شما تبعه ما هستید و برای ما آذربایجانی و ارمنی یکسان است. اگر احدی به شما توهینی بکند، فورا به من اطلاع دهید ".
رابطه ما (ارمنیان) با آذربایجانی‌ها حسنه است..."
- ۱۸ فوریه ۱۹۱۸(۱۲۹۶ شمسی) – شماره ۸:
" سرمقاله - دولت ما (ایران) بر تصمیم خود مبنی بر خلع سلاح کلیه گروه‌های مسلح غیر دولتی مصرانه تاکید می‌ورزد.
طبیعتا اولین حربه باید بر آشوری‌های کوهستانی (" جیلو "‌ها) وارد آید که اگرچه از اقوام ایران نبوده و به صورت موقت مهمان کشورمان هستند ولی تنها نیروی سازمان یافته در منطقه محسوب می‌شوند."
- ۱۸ مارس ۱۹۱۸ (۱۲۹۷ شمسی) – شماره ۱۲:
" سرمقاله – در زنجان حادثه دلخراشی رخ داده است. چهار خانواده ارمنی در یک شهر بزرگ و بدون امکان ارتباط با جهان پیرامون، به غیر انسانی ترین وجه ممکن کشته شده‌اند.
قتل " مارشیمون " – بر اساس اخبار به دست آمده " مارشیمون " که به تازگی با هفتصد نفر و دو توپخانه به سلماس رفته و در قریه " خسروا " سکنی گزیده بود، به دعوت " سیمیتقو " به ضیافت ناهار رفته و به دست او در دوم مارس کشته شده است. هم اینک درگیری میان کردها و "جیلو "‌ها برقرار است. اهالی منطقه متحمل خسارات شدیدی شده‌اند.
آخرین اخبار – دومین هیات نمایندگان آذربایجانی اطلاع می‌دهد که به بهانه قتل " مارشیمون "، " جیلو "‌ها حملات شدیدی علیه ارومیه و اطراف آن شروع کرده‌اند. درگیری‌های شدیدی در شهر و اطراف آن درحال روی دادن است. "
- ۲۵ مارس – شماره ۱۳:
" سرمقاله – افراد مسلح نامسؤول به جان هم افتاده‌اند و اموال و جان مردم بی دفاع را به خطر انداخته‌اند...
معلوم نیست چرا و برای چه دهقانان آذربایجانی ارومیه تاکنون دوبار به دست " جیلو "‌های مسلح از دم تیغ گذشته و تاراج شده‌اند؟
چنین جنگ بی معنایی هم اکنون در سلماس درحال روی دادن است. راهزنان کرد این بار با قتل " مارشیمون " فرصت مناسبی فراهم کردند..."
- اول آوریل – شماره ۱۴:
" مراغه – حوادث اخیر ارومیه تاثیر زیادی بر شهر داشته است... به علت نبودن اخبار صحیح، حوادث با هر رنگی تفسیر می‌شوند. عوامل توطئه گر و ناشناس فعال شده‌اند و هیچ تفاوتی بین مرتکبان و مسؤولان حوادث ارومیه و اهالی بی گناه بومی قایل نیستند. از دیدگاه آنان چون " جیلو "‌ها مسیحی هستند، دیگر مهم نیست که چه کسانی هستند و از کجا آمده‌اند (!!) بنابر این با فرستادن طومارهای بی امضاء به عدلیه و دادگاه اعلام می‌کنند که: " تا دیر نشده باید حسابمان را با ارمنیان پاک کنیم " (!!)
در چنین شرایطی باید افرادی که نام " مجاهد " دارند، به میدان بیایند و انقلابی گری واقعی خود را ثابت کنند و نگذارند تا زندگی آرام دو خلق همسایه به هم بخورد و به سوی حوادث تلخ جدید سوق داده شود.
سلماس – ۲۴ مارس – درگیری خونین میان " سیمیتقو " و آشوری‌ها دو روز ادامه داشت.
۲۶ مارس – وضعیت در سلماس کماکان تغییری نکرده است. تقریبا تمام نیروهای آشوری از سلماس به ارومیه عقب نشینی کرده‌اند. در ارومیه باز هم جنگ در گرفته است. آشوری‌ها در تلاش هستند تا نیروهای خود را از منطقه جمع آوری کنند و در ارومیه متمرکز سازند.
۲۷ مارس – تقریبا تمام نیروهای آشوری از سلماس عقب نشینی کرده‌اند. گروهی ناچیز، حدود چهل – پنجاه نفر از آنان ٬مردم منطقه را به تنگ آورده‌اند. آشوری‌ها از مردم سلماس خواسته‌اند تا طی پنج روز سلاح‌های خود را تحویل دهند."
- ۸ آوریل – شماره ۱۵:
" اخبار (به نقل از نشریه " تجدد ") – اهالی قریه‌های ارمنی نشین اطراف خوی به شهر خوی منتقل شده‌اند. با ترتیباتی که قاضی خوی اتخاذ کرده است آنان از امنیت کامل برخوردار خواهند بود.
کردهای " سیمیتقو " در اطراف خوی به چپاول و تاراج قریه‌های ارمنی نشین و ترک نشین مشغول هستند. خبری دال بر حمله این افراد به قریه ارمنی " سیداوار " در دست است."
- ۱۵ آوریل – شماره ۱۶:
" اخبار (به نقل از نشریه " تجدد ") – از دهم آوریل، به مدت دو روز و دو شب درگیری آشوری‌ها و قوای " امیر ارشدی " در " موغانجوق " ادامه داشت... بالاخره آشوری‌ها با دادن تعداد زیادی کشته و زخمی، مجبور به ترک مواضع خود و عقب نشینی شدند.
اعلامیه حزب " دموکرات " – در اعلامیه مورخ یازدهم آوریل ٬حزب " دموکرات "... بر دو عامل مهم و اصلی، یعنی بحران نان و شورش آشوری‌ها تاکید کرده است... امید داریم که آشوری‌ها آگاه شوند و با مشاهده این اقدامات صریح و قاطع، به شورش خاتمه دهند و برای منافع راستین خود سریعا دست از اعمال خونین بردارند."
- ۶ مه – شماره ۱۹:
" خوی – ۲۸ آوریل - تمامی ارمنیان اطراف خوی مورد تارج قرار گرفته و با ترک خانه و کاشانه خود، هم اکنون در شهر مستقر شده‌اند... همسایگان آذربایجانی نسبت به ارمنیان کمال مساعدت را نشان داده‌اند و به آنان پناه می‌دهند. این حسن رفتار از قاضی شهر، " کمال پاشا خان " ٬نیز مشهود است.
درحال حاضر در شهر و اطراف خوی چند هزار کرد مسلح دیده می‌شوند. دیروز نیز تعداد زیادی از عثمانی‌ها وارد شهر شده‌اند. (بر اساس یک منبع دیگر، تعداد آن‌ها به هزار و دویست نفر می‌رسد) اعلامیه شورای ملی ارمنیان تهران – "از تمام ارمنیان ایران می‌خواهیم که همچون گذشته، دنباله روی سیاست‌های دولت (ایران) باشند و به مواضع بی طرفانه وفادار بمانند." "
- ۲۱ مه – شماره ۲۱:
"صلح با آشوری‌ها – هیات صلحی متشکل از نمایندگان آذربایجانی و ارمنی از راه " شرفخانه " به ارومیه رسیده است.
از تاریخ ششم ماه "مه " هیات فعالیت خود را آغاز کرده و طی چند نشست، به نتایج مطلوب رسیده است. بدین ترتیب صلح با آشوری‌ها برقرار شده است. " جیلو "‌ها (ی آشوری) متعهد شدند که جنگ علیه ایرانیان را خاتمه دهند. "
به این ترتیب، آشکارا دیده می‌شود که در این حوادث، عملا ارمنیان آذربایجان ایران نیز همانند ترک زبانان، مورد حمله و آسیب از سوی کردهای " سیمیتقو" و آشوری‌های مسیحی (و نه ارمنی) از فرقه " جیلو " (از اهالی عثمانی که به ایران مهاجرات نموده بودند و تحت رهبری " مار شیمون " بودند) واقع شدند و ارمنیان در بروز این کشتارها نقشی نداشتند. اما پان ترکیست‌ها صرفا به خاطر ایجاد تفرقه میان اقوام مختلف ایرانی و ایجاد روحیه ارمنی ستیزی، جنایات گروه خاصی از کردها و آشوری‌های عثمانی را به ارمنیان نسبت می‌دهند!!!
منبع: آرشیو نشریه " آیگ " - چاپ تبریز -آرشیو سال‌های ۱۲۹۶ و ۱۲۹۷ هجری شمسی در نزد روزنامه "آلیک " - تهران - گرد آوری و ترجمه: دکتر " کارن خانلری " - نشریه " پیمان " - چاپ تهران - شماره۳۳ Hoosk (بحث) ‏۴ آوریل ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۳۷ (UTC)
چند نکته تکمیلی درباره این حوادث:
- همانگونه که از نام این حوادث پیدا است (" جیلولوق ") عامل اصلی این حوادث " جیلو "‌ها (طایفه‌ای از آشوری‌ها) (و گروهی از کردها) بوده‌اند.
- در جریان این حوادث حملاتی از سوی گروهی از عشایر کرد به رهبری " سیمیتقو " به خوی، سلماس و ارومیه رخ داد و وی با نقشه‌ای زیرکانه توانست " مار شیمون " (رهبر " جیلو "‌ها) را به قتل برساند.
حال معلوم نیست دراین گیر و دار چرا پان ترکیست‌ها ارمنیان را مقصر حوادثی می دانند که گروهی از کردها و "جیلو "‌ها عامل اصلی آن بوده‌اند؟
- وقوع چنین حوادثی در اقوام همسایه بسیاری دیده شده است. اگر قرار باشد پان ترکیست‌ها تاکید بیش از حدی روی " جیلولوق " داشته باشند، در این صورت آن‌ها همچنین نباید قتل عام شمار زیادی از غیر نظامیان (از جمله زنان و کودکان) گرجی و ارمنی (از جمله در شهر تفلیس) توسط آغا محمد خان قاجار ترک زبان و سپاهیانش را (که در کتاب‌های درسی تاریخ در خود ایران نیز به آن اشاره شده است) فراموش کنند.
- درپی نژادکشی یک و نیم میلیون نفر از ارمنیان توسط ترکیه از سال ۱۹۱۵ میلادی و به دنبال وقوع انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ در روسیه و عقب نشینی نیروهای روس از مرزهای ایران و ترکیه عثمانی، ارتش ترکیه با استفاده از فرصت پیش آمده تصمیم به حمله به قفقاز گرفت و از سوی دیگر نیروهای ترکیه عثمانی به رهبری " علی احسان پاشا " وارد منطقه شمال غربی ایران، یعنی آذربایجان ایران شدند. به این ترتیب ترکیه درتلاش بود تا به نقشه پان ترکیستی خود برای الحاق مناطق ترک زبان به خاک کشورش جامه عمل بپوشاند و اقدام به تجزیه ایران نماید.
دراین میان عده‌ای از ارمنیان ساکن خوی و منطقه " زمار " قره داغ قتل عام شدند و ارتش ترکیه عثمانی که وارد تبریز نیز شد، جمعی از ارمنیان و سایر ایرانیان (از جمله شیخ محمد خیابانی، آزادیخواه ایرانی) را به اسارت خود درآورد.
گروه عظیمی از ارمنیان روستاهای مناطق تحت اشغال عثمانی در ایران (از جمله سلماس و ارومیه)، از بیم قتل عام (یعنی همان بلایی که مدتی قبل بر سر هم زبانانشان در ارمنستان غربی (شرق ترکیه) رخ داده بود) ناگزیر به مهاجرت به سایر مناطق شدند.
سرانجام ترکیه عثمانی با شکست در جنگ جهانی اول و تجزیه امپراتوری عثمانی، نتوانست به رویای پان ترکیستی خود جامه عمل بپوشاند و ناگزیر به عقب نشینی نیروهایش از ایران و نیز قفقاز شد.
- علت اینکه پان ترکیست‌ها در سال‌های اخیر در طرح مسئله " جیلولوق " فعال تر شده‌اند، آن است که به دستور دولت‌های باکو و آنکارا سعی کنند معادلی برای نسل کشی ارامنه توسط ترکیه عثمانی بیابند و مطرح شدن قتل عام ارامنه در مجامع جهانی و کشورهای مختلف دنیا را خنثی کنند اما آن‌ها این موضوع را اقرار نمی‌کنند که بعد از وقوع حوادث موسوم به " جیلولوق " مردم ارومیه و سلماس دوباره این امکان را یافتند که در موطن اجدادی خود به زندگی ادامه دهند و آثار حوادث فوق الذکر را ترمیم کنند اما با نسل کشی ارامنه توسط ترکیه اکثریت قریب به اتفاق ارامنه از موطن اجدادی خود، یعنی ارمنستان غربی (شرق ترکیه کنونی) رانده شدند و هرگز نتوانستند به خانه و کاشانه خود برگردند. از سوی دیگر، اگر نسبت تعداد قربانیان حادثه " جیلولوق " را با کل جمعیت قوم مورد کشتار قرار گرفته در نظر بگیریم، می‌بینیم که این رقم بسیار کمتر از نسبت تعداد ارامنه قربانی شده در نسل کشی ارامنه توسط ترکیه در مقایسه با کل جمعیت ارامنه در زمان این نسل کشی می‌باشد. (به عبارت دیگر در نسل کشی ارامنه توسط ترکیه یک و نیم میلیون ارمنی از دو میلیون ارمنی ترکیه عثمانی (و حدود چهار میلیون ارمنی کل دنیا در آن زمان) در بخش عمده‌ای از موطن اجدادی ارامنه (ارمنستان) قتل عام شدند اما در جریان حادثه " جیلولوق " فقط درصد کمی از جمعیت قوم قربانی مورد کشتار قرار گرفت و آن‌ها در منطقه‌ای محدود از موطن قوم خود (عمدتا در ارومیه و سلماس) آسیب دیدند.)
- برای مطالعه بیشتر درباره این حوادث به کتاب " آروسیاک ; بازمانده خوی " – نوشته: خانم " رزماری هارطونیان" – ترجمه: زهره باوندی – انتشارات: " نشر افکار " – ۱۳۸۸ شمسی – تهران مراجعه کنید.
از مشاهدات یکی از شاهدان قتل عام صورت گرفته علیه ارامنه ایران (در آذربایجان ایران) (برگرفته از صفحات ۷۴ و ۷۵ کتاب فوق الذکر):
" یکی از روزها که در اتاق بودم، صدای داد و فریاد از بیرون شنیدم. پنهانی از پشت پرده سرک کشیدم و نتوانستم آن چه را که می‌دیدم، باور کنم. یک زن جوان حامله (ارمنی) را دیدم که موهای مشکی بسیار زیبا و بلندی داشت و نیمه برهنه وسط کوچه افتاده بود و به عساکر (سربازان) (ترکیه) عثمانی که احاطه اش کرده بودند، التماس می‌کرد که به بچه اش صدمه نزنند. عساکر دور او می‌رقصیدند و می خندیدند و فریاد می‌زدند. هر بار که دور او می‌چرخیدند، تکه‌ای از لباسش را پاره می‌کردند. زن جوان در ماه آخر بارداری بود و احتمالا از مخفیگاه خود خارج شده بود تا از حکیم " افتخار " برای زایمان کمک بخواهد، اما عساکر قبل از این که به خانه حکیم برسد، او را یافته بودند.... سربازان (ارتش ترکیه عثمانی) به او لگد می‌زدند و یکی از آن‌ها شروع به بالا و پایین کردن روی شکم برجستهٔ او (زن ارمنی حامله) کرد. آخرین کلمات زن جوان را شنیدم که می‌گفت به کودکش صدمه نزنند. در این موقع، یکی از عساکر شمشیر خود را بیرون آورد و شکم زن باردار را از بالا به پایین درید. زن فقط فریاد کوتاهی کشید و ساکت شد.... یکی دیگر از عساکر دست خود را به درون شکم زن جوان برد و بچهٔ کاملی را بیرون آورد و با شمشیر خود آن را به دو نیم کرد و با پوزخندی آن را به سمت مادرش پرتاب کرد. "Hoosk (بحث) ‏۴ آوریل ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۳۹ (UTC)
Hoosk (بحث) ‏۸ مهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC)
replies: text: ::در مورد کشتار تفلیس اشتباه نکنید، از این نمد کلاه کشتار قومی ساخته نمی‌شود، چه ملک مجنون چله‌بردی ارمنی و سپاهیانش در کنار آقامحمدخان به کشتار مردم تفلیس پرداختند. در مقابل زمانی که روس‌ها و گرجی‌ها به گنجه یورش بردند ملک مجنون و یارانش را نیز به همراه دیگر مردم گنجه کشتار کردند. Farvartish (بحث) ‏۸ مهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۵۸ (UTC)
replies: text: :::به اختلافهای همیشه موجود همسایگان تاکید نشود به نفع امروزیان است ؛ وگرنه هم گرجیان در کوچاندن زوری ارمنیها در زمان صفویه کاملا دخیل بودند ( قسمت عمده‌ای از سپاه صفوی در قفقاز گرجی بود و عین گفته حاضران در صحنه موجود است که قزلباش ترکزبان رفتار بهتری با ارمنیان به زور کوچ داده شده داشتند تا گرجیها ) و باز عین گفته کسروی هم در ذهنم هست که گرجیها هنگام حمله به آنی و کمتر از سلجوقی هایی که بعدا آمدند خشونت نکردند . تمام مردم این ناحیه اگر در کیسه تاریخی خود جستجو کنند ، چنین چیزهایی را پیدا خواهند کرد . منتقل کردن مشکل دیروز به امروز چه فایده‌ای دارد ؟ همیشه گفته‌ شده که هیچ دو قومی مانند فرانسویها و آلمانیها خون یکدیگر را بر زمین نریخته‌اند ؛ چگونه است که امروز آلمان و فرانسه دو قلوی بهم چسبیده شده‌اند ؟!--Alborz Fallah (بحث) ‏۸ مهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۶:۴۱ (UTC)

text: :با تشکر از اینکه نسبت به این مبحث علاقمند هستید و نظرات خود را بیان نموده‌اید . راستش این است که بنظر میرسد محکوم کردن یک قوم و یا ملت و مظلوم قمداد کردن یک قوم یا ملت دیگر ، هیچ فایده‌ای ندارد . نه جیلوها ( آشوریان عثمانی ) را میتوان محکوم کرد و نه حتی عثمانی را . جنگ کثیفی راه افتاده بوده که چهره زشتی پیدا کرده بوده است . جیلوها همه چیز خود را از دست داده بودند و گرسنه و بیچاره به جایی آمده بودند که هیچ چیزی نداشتند ، آنوقت اگر ایشان را دولتهای غربی و میسونرها مسلح کنند ، آیا اصلا میتوان انتظار داشت که مثل یک نفر آدم سیر و بی‌دغدغه ، متمدنانه عمل کنند ؟ عثمانیها هم شاهد تکه تکه شدن کشورشان و از دست دادن هرچه که داشتند بودند : همین آتاتورکی که بعنوان پانترک بدی‌اش را میگویم ، اگر نبود ، اصلا چیزی بنام ترکیه وجود نداشت و حتی یونانی ها تا قلب ترکیه هم ادعا مالکیت داشتند. در مورد ارامنه ، هیچ شکی در مورد کشتار ایشان نیست ، اما مشابه همین حکایتها در طرف مقابل هم هست ؛ اما غربی ها وزن بیشتری به این سمت داستان داده اند . البته تلفات طرف ارمنی بنظرم بالاتر بوده است . در مورد داستان آذربایجان در جنگ جهانی اول ، باز هم بله ؛ نه تنها به ایرانیان ترکزبان آسیب شدید خورده است ، بلکه به ارمنیان ایرانی هم ضربه خورد ، اما باز نمایشنامه شر مطلق و معصومیت مطلق را نباید پیاده کرد . بعضی از ایرانیان ترکزبان با عثمانیها در کشتار همدست بودند و بر عکس در قضایایی مثل لشگرکشی آندره به خوی نمیتوان برای ارمنیها نقش معصومیت مطلق قائل شد . تخمین زده شده است که طی جنگ جهانی اول حدود سی درصد از مردم کشور ایران به علل مختلف تلف شده‌اند (از ۲۵ تا ۴۰ درصد ، ادعاها متفاوت است ) . --Alborz Fallah (بحث) ‏۴ آوریل ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۵۵ (UTC)
thread_title:  درباره حوادثی که در اوایل قرن بیستم میلادی 

message: به شما هشدار می‌دهم اگر این روند ادامه پیدا کند شکایت خواهم کردAmir a57 (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC)
replies: text: برید شکایت کنید هر چه زودتر.IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۴۷ (UTC)

text: راست میگه برو شکایت کن ببین چی میشه. قطع‌دسترسی نشی تهدید شاید بشی. موفق باشید.*** (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC)

text: سعید من که نفهمیدم تو چی نوشتی! اصلا معنی و مفهوم نداشت!!برید شکایت کنید تا بفهمید حساب زاپاس است یا نه.IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۰۳ (UTC)
thread_title:  کاربران زاپاس  و هم زاد 

message: سلام. می‌شود لطفاً اعتبار «توحید ملک‌زاده‌دیلمقانی. آذربایجان در جنگ جهانی اول یا فجایع جیلولوق. تبریز، ۲۰۱۲» را نشان دهید؟ دقیقاً آقای توحید ملک‌زاده‌دیلمقانی در چه زمینه تحصیلات داشته‌اند؟ کتاب در کدامین مرجع آکادمیک مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌است؟ آیا پژوهنده‌ای هم از کتاب ایشان منبع گرفته؟ درضمن تمامی بخش‌هایی که به نقل از اسناد وزرات امور خارجه نوشته شده را بزدایید زیرا اسناد وزرات امور خارجه منبع اولیه محسوب می‌شوند. این مانند این است که با استفاده از اسناد ویکی‌لیکس در ویکی‌پدیا مقاله بنویسیم!--آرش ツ‏ ۷ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC)
replies: text: و مجله بلژیکی و ستوک (خاور نزدیک) منتشره ۱۹۳۰ نیز ارجاع غیر مستقیم باید داشته باشد یا ارجاع برخط یا حداقل ارجاع دقیق. یک مجله بلژیکی در حدود ۸۰ سال پیش!IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۱۶ (UTC)
دوست عزیز جناب آرش کل سند وزارت امورخارجه گذاشته شده اگر منظورتان این است که کل کتاب را بگذارم قطعا چنین چیزی امکان ندارد در ضمن کل مسائل کتاب هم مربوط به جیلوها نمی‌شود بخش دیگر دوره حاکمیت سیمیتقو است - نامه‌های اورمیه هم سند معتبر دیگر چاپ شده‌ای است که در بازار موجود است اولین سند آن مربوط به نامه خلیفه گری کل ارامنه آذربایجان است که خود اشاره به قتل عام کردها دارد نه ترکهاAmir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۱:۴۳ (UTC)

text: وپ:تحقیق دست اول را بخوانید. منظور جناب آرش این است که شما از این نوع منابع نمی‌توانید استفاده کنید یعنی نمی‌توانید ازشان نتیجه بگیرید و آنها را به میل خود تفسیر کنید فقط می‌توانید اصل مطلب را بیاورید ولی نمی‌توانید بگویید این یعنی که اینطور یا آنطور بوده است. اینکه ترکهای عثمانی ارامنه و آشوریان را در ترکیه قتل عام کردند مثل روز روشن است و امر پنهان شدنی نیست اگر منظورتان از این مقاله این است که کردهایی که یک حکومت هم نداشته‌اند اقدام به پاکسازی نژادی شرق ترکیه با چند گروه مسلح نامنسجم کرده‌اند اشتباه است. ولی اگر منظور مقاله کشتار مردم مسلمان شمال غربی ایران به دست کردها یا مسیحیان است مسئله فرق دارد. کلا مقاله حالت گنگی دارد و در کل مقاله دائم یک عده کسی دیگر را می‌کشد.IR00NY ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۵:۰۶ (UTC)
thread_title:  اعتبارسنجی منابع 

message: :اینطور که در مقاله آمده‌است و من متوجه گشته‌ام مقاله درباره اتفاقاتی است که در میانه رقابت گروهای مسلح ارمنی و آشوری و کرد و در طی نبردهای روسیه و عثمانی اتفاق می‌افتد که به نسل کشی ارامنه و آشوریها توسط دولت ترکیه با کمک برخی گروههای مسلح کرد صورت گرفته‌است انجامیده‌است. در مقاله آمده‌است که جیلولوق یعنی حکومت آشوریان در حالی که بیشترش در باره کشتارهای گروههای مسلح کردها به سرکردگی سیمتقو است. ولی در این مقاله هیچ اشاره‌ای به نسل کشی ترکان عثمانی نشده‌است در حالی که این قضیه امری مسلم است. به نظرم بهتر است این مقاله در مقالات نسل کشی ارامنه و آشوریها ادغام شود زیرا این کار هم باعث می‌شود آن مقالات نیز بی طرفی بیشتری پیدا کنند هم این مقاله از حالت جانبدارانه به در آید. منابع مقاله به جز یکی دو مورد منابع بدی به نظر نمی‌رسند. به طور خلاصه این مقاله بخشی از حقایق (نمیدانم چقدر زیاده روی شده‌است مثل تعداد کشته شدگان که منابع واقعا معتبری نیاز دارد نه این منبعی که دارد) از اتفاقاتی است که میانه آن سالها اتفاق افتاده‌است و رقابت گروهای قومی و حکومتهای مختلف برای تسلط بر منطقه بوده‌است که به کشته شدن مردم غیرنظامی از همه طرفین شده‌است.IR00NY ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC)
replies: text: اینکه ایرانیان در آن دوران پُرآشوب توسط مسیحیان کشتار شدند شکی نیست و من نیز جسته گریخته چندجایی این را خوانده‌ام؛ ولیکن شکل مقاله خواننده را گمراه می‌کند. مقاله باید طوری نوشته شود که خواننده نیک دریابد که این کشتارها بخشی از جریان رقابت‌های بین‌المللی روسیه و عثمانی و یارکشی‌های منطقه‌ایشان بوده که ایرانیان نگونبخت را نیز بی‌نصیب نگذاشت. به بیانی بهتر باید بخش پیشزمینه بطور مبسوط نوشته شود تا خواننده با فضای سیاسی منطقه در آن دوران آشنا شود و دریابد که چرا کشتار صورت گرفته‌است. --آرش ツ‏ ۷ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC)
۱- جناب ایرونی مطلب و مقاله ربطی به قتل عام و کشتار ارامنه ندارد این مقاله نامش جیلولوق است یعنی دوره جیلوها البته این نام برای مسلمانان یادآور دوره فجایع و قتل عام‌های صورت گرفته برای آنها بوده‌است قتل عام ارامنه موضوعی دیگر است. در مورد رقابت گروه‌های قومی در منطقه آذربایجان هیچ رقابت قومی میان ارامنه و آذری‌ها صورت نگرفته اگر می‌گفتید با عثمانی شاید می‌شد آن را قبول کرد به الخص در دوره زمانی که ایران در جنگ جهان اول اعلام بی طرفی نمود روس‌ها آذربایجان را اشغال و مردمان ارمنی و مسیحی را به جان ملت ایران انداختند نمونه این مسائل هم در انقلاب مشرطیت ما هم دیده می‌شود یپرم خان ارمنی عامل اصلی انحراف انقلاب مشروطیت ایران بود و حرکات عثمانی‌ها علیه روس‌ها هم از این نقطه شروع شده که روس‌ها با حمایت ارمنی‌ها در عثمانی خواستند به این دولت ضربه بزنند و تا حدی هم توانستند موفقیتهایی به دست آورند و دولت عثمانی که مخالف و ضد روس‌ها در جنگ جهانی اول بود این مسائل را بی پاسخ نگذاشت اسناد رسمی آن قتل عامی را که دوستانمان به آن ربط می‌دهند قبل از وقایع ۱۹۱۵ در اورمیه و عثمانی را متوجه کردها می داند و بعد از اینکه آقایان مسائل قتل عام‌های خوی و وان و اورمیه را هنگام شکست مطرح می‌کنند چیزی غیر منطقی است چرا که خود ارامنه خود مسلح به این شهرها حمله کرده بوده و مردمان زیادی را مظلومانه قتل عام کرده بودند که می‌بایست قصاص می‌شدند و به نتیجه اعمالشان می‌رسیدند. وگرنه به خودی خود چیزی با این وضعیت که جلوی چشمانان عثمانی را خون بگیرد و یک باره هرچه مسیحی بوده قتل عام کند وجود ندارد البته مردم مسلمان آذربایجان خیلی قبل از این رویدادها شاهد فعالیت‌ها مسیحی‌ها در آذربایجان علیه خود بوده‌اند که هیچ گاه این مسائل به عنوان تحریک علیه مسلمانان مطرح نشده نمونه این مسائل در کتاب سیاحتنامه ابراهیم بیگ - حاجی زین العابدین مراغه‌ای - قسمت اورمیه وجود دارد در این زمان نه عثمانی مسیحیان را قتل عام نموده بود و نه ایرانیان با مسیحیان مشکلی داشتند آنچه باعث این کارها می‌شد تحریکات میسیونرهای مذهبی آمریکا - انگلیس - فرانسه - روس در آذربایجان بوده
دوست عزیز جناب آرش هیچ شکی نیست در این که مردم امروز آذربایجان غربی زنده بودن خود را مدیون عثمانی است یعنی این کار عثمانی در بیرون راندن ارامنه مهاجر از ایران نبود شاید امروز شرایط قسمت بزرگی از آذربایجان اینکه مشاهده می‌شود به کلی وجود خارجی نداشت و شاید هم این قسمت جزو ایران نبود و از این لحاظ عثمانی شاید بزرگترین خدمت را به دوست همسایه و مسلمان خود ایران نموده فارغ از اینکه امروز سیاست دولت ترکیه چه هست. اسناد مربوط به زمان اشغال آذربایجان توسط عثمانی باقی است که در آن عثمانی به هنگام ورود به شهر تبریز از طرف اولیای دولت ایران نامه‌ای مبنی بر بی طرف بودن دولت ایران دریافت می‌کند و از این لحاظ خواستار خروج عثمانی‌ها از آذربایجان می‌شود و نیروهای عثمانی به دلیل اینکه دولت ایران نیروی لازم برای مقابله با روسیه و نیز تحریکات مسیحیان آذربایجان را نداشت از تخلیه آذربایجان خوداری کرد دوست عزیز جناب آرش شما به متن صفحه نگاه کنید عکس اعدام مجاهدین و مشروطه خواهان اورمیه‌ای که توسط روسها و ارامنه در آذربایجان به دار آویخته شده‌اند اینها با ترکهای سنی مذهب اورمیه چه کرده‌اند و این زمان مشروطیت است نه زمان جنگ جهانی حال شما فرض کنید دولت عثمانی که سنی مذهب است زمانی که ارامنه به همراهی روسها شهر وان را اشغال نموده چه جنایاتی در آنجا مرتکب شده‌است. حال مسلمانان ترک شایسته جواب گویی برای این مسائل بودند یا نه؟ و یا باید این طور می‌بود که منطقه آذربایجان پاک سازی قومی شده و دولت به نام ارمنستان در این منطقه تشکیل می‌شد شاید برخی از افراد و شاید هم تمام دنیا بخواهد قبول کند که اقدام ارمنی‌ها و روس‌ها در آذربایجان درست بوده و کارهای عثمانی نادرست ولی به لحاظ عقلایی منافع اسلام ایجاب می کرده که تمام مسلمانان در این رابطه متحد شوند و حکم اجتهاد علمای آذربایجان علیه روسها هم نشانگر این مسئله‌است در مورد حاکمیت سیمیتقو و حمایت عثمانی از وی برای بدست گرفتن منطقه آذربایجان غربی تا به حال هیچ وقت چنین چیزی در هیچ یک از کتب مربط به تاریخ آذربایجان نگارش نیافته روسها پس از ترک آذربایجان و پایان پذیرفتن غائله مسیحیان توسط عثمانی، عثمانی‌ها اورمیه را ترک کرده و به کشور خود بازگشتند یعنی هیچ جا چنین نبوده که شما بگوید عثمانی‌ها در اورمیه سیمیتقو را حاکم کردند و برگشتند مسئله حاکمیت سیمیتقو بعد از عثمانی‌ها مربوط به ضعف حاکی از ۱- دولت ایران ۲- ضعف مردم اورمیه - سلماس - و مهاباد و نقده که به تازگی از قتل عام بزرگی چون جیلولوق راهی یافته بودند می‌باشد و زمینه تسلط سیمیتقو بر آذربایجان به راحتی فراهم شد در مورد حمایت عثمانی از سیمیتقو هم این سخن تا جایی اشتباه‌است که آرمان ترکیه جوان اجازه تشکیل دولتی که سیمیتقو خود را شاه کردستان می دانید نمی داده‌استAmir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۱:۳۴ (UTC)
replies: text: :آقای امیر، مطالعه بیشتری کنید و با نیت قبلی کتاب نخوانید: اینگونه - با پیشداوری - خیلی از نکته‌های کتابها را نمی‌بینید و بعضی از کتابها را هم مطالعه نمی‌کنید. نوشته‌اید: "مردم امروز آذربایجان غربی زنده بودن خود را مدیون عثمانی است یعنی این کار عثمانی در بیرون راندن ارامنه مهاجر از ایران": اصلا درست نیست و تحت تبلیغ قرار گرفته‌اید! بیشتر ارامنه (بعلاوه بسیاری از گرجی‌ها) در واقع بدنبال پیمان ننگین ترکمنچای، تابع دولت روسیه محسوب شدند و آن موقع از ایران رفتند. بیشتر آنها را هم روسها به تدریج در قره باغ و ایروان سکونت دادند که کشمکش فعلی در آن ناحیه دنباله آن داستان است. عثمانی هم در کشت و کشتار مردم آذربایجان از هیچ اقدامی رویگردان نبوده‌است و بسیار جنگها که نموده‌است: بسیار! و باز هم بسیار.... در مورد آن برهه زمانی هم شستشوی مغزی شده‌اید: اینکه تقابل بین عثمانی و اکراد اهل سنت وجود داشته باشد، مسئله متاخر است و بر عکس از پابر جا ترین همپیمانان سلطان عثمانی، اکراد اهل سنت بوده‌اند: چه در کشتار ارامنه، چه در جنگ با ایرانیان رافضی (از دید ایشان!). درست پس از ترکان جوان و کنار رفتن خلافت اسلامی، ملی گرایی کرد تازه شروع به بوجود آمدن کرد و این حرفها افسانه‌است که سمکو، ملی گرای کرد بوده‌است: اصلا در این باغها نبوده: در فضای شورش و غارت و ناامنی سیر میکرده و از این چیزها سر در نمی آورده. عثمانی هم ایشان را مسلح می کرده و پس از شکست در جنگ و روی کار آمدن لائیکها (آتاتورک) دیگر از سمکو حمایت نکرده و او هم قربانی شده --Alborz Fallah (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۱ (UTC)
جناب Alborz Fallah دوست عزیز شما بنده را به این متهم می‌کنید که شستشوی مغزی شده‌ام دوست عزیز تمام مطالب مقاله حقیقت تام است چه آن را قبول کنید چه نکنید درمورد اینکه کردها با عثمانی‌ها همپیانان درجه یک بوده‌است ناشی از بی اطلاعی شما است همین همپیمانان درجه یک بودند در زمان شیخ عبیداله (ناصرالدین شاه قاجار) بر ضد دولت ایران و عثمانی قیام کردند آخر هم شکست خوردند برای اطلاع بیشتر هم در این زمینه مراجعه کنید به کتاب فتنه شیخ عبیداله کرد حمله اکراد به صفحات آذربایجان که توسط اسناد مجلس شورای اسلامی چاپ شده دانشگاه آنکارا هم در رابطه با ناسیونالیسم کرد پایانامه‌ای دارد این مطالب را من به جناب ایرونی گفته‌ام ایشان هم خود دقیقا آن را می دانند خود سیمیتقو هم علل طغیان خود را سرکوب قیام شیخ عبیداله و شیخ طه ذکر می‌کند در ضمن دوست عزیز لازم نیست به من درس تاریخ یاد بدهید بروید دنبال اسناد مجلس اگر نخواهید قانع شود ناچارا بنده باز هم به زحمت افتاده و مطالب را باید با مصیبت بسیار تایپ و در اینجا قرار دهم ولی مطمئن باشید اسناد خلاف صحب شما است. ناسیونالیسم کرد اولین جنبش ملی کرد در عثمانی بود حتی پیش از جدایی اعراب از عثمانی در مورد نوشته‌اید: "مردم امروز آذربایجان غربی زنده بودن خود را مدیون عثمانی است یعنی این کار عثمانی در بیرون راندن ارامنه مهاجر از ایران": اصلا درست نیست و تحت تبلیغ قرار گرفته‌اید! هم دوست عزیز درست می گویی ولی پاک سازی قومی مسلمانان توسط ارامنه در اورمیه کاری درستی بوده دیگر هان! این بی انصاف‌ها چنان در اورمیه قتل عام کردند که ۴۰ هزار نفر جمعیت شهر اورمیه تا پایان غائله فقط ۴۵۰۰ نفر باقی مانده بود قطعا اگر عثمانی‌ها نبودند اینجا آذربایجان نبود و هم اینکه جزوی از ایران نبود... و این روال هم می‌رفت که این منطقه از وجود مسلمانان عاری شود شاید سخنان من را قبول نکنید برایم مهم نیست ماها همان کسانی هستیم که در دوره صفویه و ۲۰۰ سال بعد آن هم نظر به اختلاف مذهبی که با عثمانی داشتیم مقابل آنها ایستادیم ولی در این مورد شرمنده‌ام این سخن شما واقعا در مورد ترکهای مسلمان عثمانی ناعادلانه‌است. Amir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC)
جناب Alborz Fallah بنده این اسناد را در کامپیوتر خود ذخیره داشتم وگرنه اصلا حوصله آپلود عکس بحث کردن را ندارم بنده بعد از تمام شدن موضوع این مقاله برای بازگشایی این فتنه هم صفحه‌ای ایجاد خواهم کرد و به آقای ایرونی هم گفتم عامل این کارها در ویکی خود آقایان کرد هاست رفتن در صفحه اورمیه هر چه دلشان خواستند نوشتند و صد البته صفحه‌های دیگر در مورد ترک‌ها دوست عزیز توصیه دارم با من بحث نکنی خود آقای ایرونی هم در جریان هستند و می دانند قبلا اعتقاد بر این داشتند که قبل از دوره صفویه هیچ ترکی در شهر اورمیه زندگی نمی‌کردند یا سکنه آن آذری بوده برایشان اثبات کردم با توجه به مدارک و اسناد ترکها در اورمیه حداقل ۱۰۰۰ سال است تاریخ مستدل دارند قبل از آن هم به کنار....
مجلس شورای اسلامی ایران به تازگی کتابی با عنوان فتنه شیخ عبیداله کرد چاپ کرده
این هم ناسیونالیسم کرد که بریتانیا از آن حمایت کرد تنها این نیست در اورمیه اتفاقی افتاده این‌ها را زمانی می‌آورم که صفحه را باز کنم
البته اسناد دیگری از جمله کتاب کرد و کردستان هم وجود دارد

text: اینطور که من متوجه شدم مقاله در واقع نوعی دلیل یابی برای اقدامات دولت ترکیه در پاکسازی نژادی ارامنه و آشوریهاست. در واقع هدف از ایجاد آن این است که گفته شود اقدامات تحریک آمیز ارامنه و آشوریها باعث شد که دولت عثمانی دست به آن فجایع و کشتار زن و بچه و راه پیماییهای مرگ آور ارامنه و آشوریها در کل ترکیه بزند. خوب اگر این هدف مقاله‌است بهتر است این مطالب در خود مقاله نسل کشی ارامنه و آشوریها ادغام شود. به نظر من البته دلیلش بسیار روشن است. رقابتهای سیاسی و همان دلیلی که پس از آن تا اکنون ترکیه سعی در حذف هویتی مردم کرد دارد.
جناب امیر برای من اثبات نشد که ترکها از ۱۰۰۰ سال پیش در آذربایجان بوده‌اند. من معتقدم در ۱۰۰۰ سال پیش اقوام ایرانی تبار و قفقازی تبار ساکنین اصلی آن مناطق بودند اگرچه به صورت ناچیز و اقلیت خیلی کم ترکها نیز به جای جای ایران وارد شده بودند.IR00NY ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۵:۲۲ (UTC)
خزرها که برایتان اثبات شد؟ Amir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۱۳ (UTC)
در مورد این که دلایل‌ها گفتم مقاله هیچ ربطی به قتل عام ارامنه ندارد ۲- هدف از آوردن این بحث‌ها این بود که خود آقایان این شبهات را مطرح کردند در ضمن تکلیف فتوای مراجع تقلید در آذربایجان باید حل می‌شد چرا مراجع تقلید به قول شما حکم جهاد بر له ترکیه جوان داده؟ در مورد پاکسازی نژادی هم جناب ایرونی انگار باز هم شما متوجه نشدید تمام اسناد بی طرف دولت ایران این قتل عام را متوجه کردها می داند همچنین نامه خلیفه گری کل ارامنه آذربایجان در متن مقاله موجود است کردها را عامل کشتار می داند. در مورد کوچ اجباری ارامنه هم اسناد عثمانی این حرف شما را تایید نمی‌کند نمی‌گویم کوچ صورت نگرفته ولی با آن شرایطی که شما می‌گوید انجام نگرفته. همچنین سفرنامه نکیتین کنسول روس در ایران از متحدین ارامنه و آشوری‌ها کردها را عامل قتل عام مسیحی‌ها می دانند. دیگر منبع مستدلی نماند که برایتان نیاورده باشم شما هی می گویید دولت ترکیه پاکسازی نژادی کرد راهپیمای کوچ و قتل عام کودکان کرده اینها کلا توهماتی است که ارامنه ایجاد کرده‌اند کل جمعیت آسوری‌ها را نکتین ۳۰ الی ۵۰ هزار نفر دانسته رفته‌اید در صفحه پانترک نوشته‌اید جمعیت قتل عام شده آسوری‌ها ۷۵۰ هزار نفربوده آماری که بالا برده شده تا بتوانند بگویند ترکیه بیشتر قتل عام کرده اینها سندهایی است که خود اسوریان و ارامنه ساخته‌اند. دولت بی طرفی مثل ایران هم که نه طرفدار روس بود و نه انگلیس و نه عثمانی اسنادش هم تمام این شبهات را بر طرف کرده به جای اینکه اسناد را نادید گرفته و از خودتان استدلال بیاورید منبع بیاورید که استدلال منطقی باشد منابع روسی و دوباره می‌گویم  منابع رسمی کشورمان حاکی از قتل عام صورت گرفته توسط کردها دارد. برای این مسئله اسناد رسمی از کشورمان بیاورید که عثمانی عامل قتل عام ارامنه و آسوری‌ها بوده ندارید بحث را منحرف نکنید Amir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۳۵ (UTC)
در مورد وضعیت ارامنه در عثمانی هم مراجعه کنید به گزارش‌های از انقلاب مشروطیت ایران: در منابه پتروس افندی که بعد از مرگ مارشیمون رئیس قوای مسلحه مسیحیان را عهده دار می‌شود در اورمیه در سال ۱۹۰۹ میلادی رئیس شهبندر عثمانی بود این نشان دهنده وضع خوب ارامنه در دولت عثمانی را داشت  در عثمانی حتی یکی از ارامنه صدراعظم عثمانی شده بودAmir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۵۳ (UTC)

text: شما یک نقشه نشان دادید که در آن نوشته بود دروازه خزارن! بعد خود از آن نام دروازه همه مدل نتیجه گیری دلخواه خود را گرفتید و کل تاریخ ارومیه آنطور که دوست داشتید از یک نام برداشت کردید! این تنها چیزی بود که من در بحث با شما دیدم. ارومیه و آذربایجان تا پیش از چند سده پیش تاریخ ترکی ندارد این اظهر من الشمس است.
درباره کشتار ارامنه بهتر است با حقایق کنار بیایید. ترکها عثمانی نه کردها ارامنه رو قتل عام کردند زن و بچه اشان را کشتند و تجاوز کردند و آنها را منتقل کردند همه منابعش موجود است و همه دنیا قبولش دارد بجز کشور ترکیه که خود مسبب این فاجعه بوده و البته کسانی مثل شما تنها به دلیل ترک بودن. کردها نه بلکه  سیمیتقو که کرد بوده در آذربایجان ایران دست به جنایاتی زده این به هیچ وجه اقدامات جنایتکارانه دولت عثمانی و ترکان جوان را تطهیر نمی‌کند. بلکه نشان می‌دهد در این میان برخی دیگر نیز جنایت کردند. حرف کنسول روس وحی نیست بلکه یک نفر است و آن هم درباره وقایع ایران گفته‌است نه عثمانی. در ضمن نسل کشی ارامنه را بخوانید منابعش همگی موجود است لازم نیست من آنها را اینجا بیاورم. خود آشوریها نیز ادعا دارند توسط ترکهای عثمانی کشتار شده‌اند. شما فکر می‌کنید فقط منابع شما حقیقت دارد بقیه مشتی دروغ است! خیر امیر آقا منابع شما نیز در کنار سایر منابع است. اینطور که من متوجه شدم شما فقط قصد دارید ترکیه را از همه نوع اتهام مبرا کنید و بگویید بندگان خدا احتمالا از سر اشتباه به کردها هم می‌گفتند ترک کوهی! و از سر خیرخواهی ارامنه را به بیابانهای سوریه منتقل کردند و هدفی جز خدمت به مسلمین نداشتند! خیر اینطور نبوده‌است این عثمانی در جنگ جهانی اول هم دست نژادپرست ترین حکومت تاریخ یعنی آلمان نازی بوده‌است و بارها به خاک همیساگانش تجاوز کرده‌است.یئنی چری را بخوانید. به هر حال اگر قصد تطهیر ترکهای عثمانی را به خاطر ترک بودنشان دارید بهتر است مطالب را در خود مقاله نسل کشی ارامنه بنویسید به نظر می‌رسد این جیلولوق در واقع بخشی از حوادث حاشیه ایه همان اتفاقات است.IR00NY ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC)
جناب ایرونی لطفا توهمات خود را این جا نیاورید شما تعصب ارامنه را می‌کشید به دنیا چه. خیر هیچ هم این طوری نیست کل دنیا قتل عام ارامنه رو قبول نداره چند کشور از جمله روسیه و فرانسه و انگلیس و.. و دوستانشون قبول دارند که اونها هم خودشون در این جریان نقش مستقیم داشتند (رجوع کنید به متن صفحه) دست داشته در ضمن به جای دنیا  دنیا بازی نمی دانم دنیا فلان شد. برای اسناد رسمی ایران جواب بدهید شما وقتی نمی‌توانید جواب بیاورید می گویید فلان شده بهمان شده سخن خلیفه گری کل ارامنه آذربایجان را نقض می‌کنید سندش موجود.. اسناد وزارت امورخارجه را نقض می‌کنید.. اسنادش موجود است.. از خلیفه کل ارامنه آذربایجان و خود مسیحیان بزرگتر که نمی‌شوید در این مورد هم علم نیست که بگویم با گذشت زمان پیشرفته کرده دیروز اعتقاد بر این بود که کردها آنها را قتل عام کردند امروز به شود ترکهای جوان. هر چه منابع قدیمی تر آن قدر هم مستند تر آن قدر در مورد ترکهای جوان مطالب بدون سند و مطلب بیهوده نوشته‌اید وقتی یک نفر نگاه می‌کنم فکر می‌کند از ترکهای جوان و از دولت ترکیه نژاد پرست ترین دولت در دنیا نبوده عامل تمام کارهایی که موجب شد ترکهای جوان ظهور کنند تحریکات انگلیس و دولت‌های استعماری برای جدای و استقلال اعراب و قومیت‌های عثمانی از دولت خودشان بود و در این برهه بود که علمای عثمانی حکم جهاد دادند به نظر من حرف کنسول روس وحی است می دانی چرا چون این شخص همان فردی بود که با مارشیمون قرداد همکاری بست قطعا این سخنان هم سخنان مارشیمون رهبر مسیحی‌ها است نه کنسول روس این هم عکسشان
سخنان شما وحی منزل نیست که آن را قبول کنند وقتی دنیا برود خاطرات این فرد را بخواند ویس کنسول روس در ایران خیلی واقع بینانه به این مسائل نگاه خواهد کرد منهم در دوران بی سوادی فکر می‌کردم عثمانی‌ها، ارامنه را قتل عام کرده ولی وقتی در این مورد هیچ سندی در ایرانی که یک کشور بی طرف بود به دست نیاوردم در عوض نام کرد بود کرد فهمیدم که ارامنه خود عمدا این قتل عام‌ها را به ترکها نسبت می‌دهند که عمال وحشیانه خود را در به قتل رساندن ترک‌های عثمانی - آذربایجان ایران و قفقاز توجیه کنند.
شما کنسول روس را یک نفر می‌خوانید؟ اسناد رسمی ایران را چه می‌خوانید؟
جناب ایرونی من از شما انتظار ندارم که شما این مطالب را قبول کنید، شما هیچ چیز را قبول نمی‌کنید حتی حقیقت.. اگر جایی هم ببینید حقیقت دارد انکار می‌شود کاری به کار آن ندارید. درضمن البته شما اسنادی تا حال نیاورده‌اید ولی اسناد شما به قدری در مقابل اسناد رسمی ایران غیر معتبر است که فقط آنها را خود ارامنه و آسوریان قبول دارند. و آنها نوشته‌اند هر وقت این آقایان توانستند سخن دوست رهبرشان نکتیین را را پنهان کنند آن وقت بروید در هر کجا می‌توانید در مورد ترکها بنویسید.
جناب ایرونی لازم نیست توهمات بازی در بیارید ترکیه نژاد پرست ترین کشور دنیا است این‌ها سخنی بیش نیست متن جهادی که علمای عثمانی برای تمام مسلمان‌ها اعلام کردند شامل تمام حکومت‌های مسیحی که مسلمان‌ها را به آزار و اذیت می‌پرداختند می‌شد حتی خود المان.. چنان ترکیه را به آلمان ربط می‌دهید که انگار جنگ جهانی دوم بوده که ترکیه هم پیمان هیتلر بوده باشد حتی اگر سخن شما درست هم باشد ترکیه متحد آلمان هم باشد شما نمی‌توانید حکم جهاد مسلمانان را نادیده بگیرد نمی دانم اگر ضعف دولت ایران آن زمان هم نبود در مقابل اشغالگری‌ها روس و انگلیس فتوا صادر می‌کردند فردا آقایان می‌رفتند می‌گفتند ایران هم ما را قتل عام کرد... انگلیسی‌ها هم قتل عام شدند
در ضمن جناب ایرونی این من نخواهم بود که در باره حقیقت کنار بیایم بلکه شما باید با حقیقت کنار بیاید
در ضمن این قدر بیهود بحث نکنید هر وقت سخنی داشتید یا سندی داشتید که همین سندهای معتبر رسمی یک کشور را نقض کند بیاید بحث کنید وگرنه با این سخنان شما آب از اب تکان نخواهد خورد و اسناد رسمی ایران هم غیر معتبر نخواهد شد دوستان شما وقتی دیدند این طور سندها کردها محکوم می داند خیلی تلاش کردند بگوید عثمانی از کردها در این قتل عام حمایت کرده ولی باز هم نتوانستند آن را اثبات کنند Amir a57 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۱۷ (UTC)
جناب ایرونی در مورد هویت مردم کرد و یا نمی دانم ترک کوهی عامل اینکه ترکیه این کارها را کند خود کردها بودند به سند دوباره نگاه کنید می‌فهمید ناسیونالیسم ای که خیلی قبل تر از ترکیه جوان روی داد در ضمن شما فکر می‌کنید فقط ترکیه‌است که این کارها را می کندد شما فارس‌ها هم کاری کرده‌اید که ترک‌ها در ایران با سیاست آسمیلاسیون هویت ترک بودن خود را از دست می‌دهندAmir a57 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۲۶ (UTC)
بحث خیلی خیلی به حاشیه رفته‌است؛ جناب Amir a57 چند نکته را خوب بیاد بسپارید تا دیگر به مشکلی در ویکی برنخوریم زیرا گمان مکنم کسی باز برایتان تکرارش کند. اگر شما می‌پندارید که ترکان عثمانی ارامنه را نسل‌کشی نکرده‌اند نظرتان محترم و به خودتان مربوط است لیک . دودیگر اینکه در ویکی‌پدیا دقیقاً سنجهٔ اعتبار یک رویداد تاریخی، میزان پژواکش در منابع و کتب دانشگاه‌های معتبر جهانی‌ست. اگر گمان می‌برید معتبر دانستن منابع دانشگاه‌های کشورهایی که در نسل‌کشی ترکان عثمانی (!!!) نقش داشته‌اند ناعادلانه‌است به ما دخلی نداشته و نمی‌دارد بروید به جیمبو ولز شکایت برید و وقت کاربران را اینجا تلف نکنید. سه‌دیگر اینکه هر آنچه به استناد از تلگراف‌های چه می‌دانم خلیفهٔ ارامنه و یا قنسولگری روسیه و یا حکام ارومیه به دولت مرکزی نوشته‌اید را باید زدود و اگر نزدودی خودم خواهم زدود بنظرتان ناعادلانه‌است؟ با جیمبو مطرح کنید تا سازوکار سامانه‌اش را عوض کند. من شما در جایگاهی نیستم که بخواهیم از روی استناد وزارت خارجه یک حادثهٔ تاریخی را بازسازی کنیم. --آرش ツ‏ ۹ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۵۳ (UTC)
جناب آرش خان اولا اینجا متن مقاله نیست که تحلیل بدهم این جا صفحه بحث است در ضمن من چه سند دست اولی آورده و تحلیل می‌دهم خواستید تحلیل ندهم بروید مقدمه کتاب‌های زیر را بخوانید که تحیل نشود من از خودم تحلیل نمی‌دهم شما مشکلتان این است که کتابی که  مجلس شوراری اسلامی و کتابی را که متعلق به وزارت امورخارجه است را را منکر می‌شوید آقای جیمبو ولز استاد دانشگاه کدام کشورخارجی استعماری است؟ فرانسه - روسیه - انگلیس - آمریکا؟
در مورد اسناد اولیه هم من سند اولیه اینجا نیاورده‌ام من کتاب چاپ شده‌ای اورده‌ام که تاریخ پژوهانی مثل کاوه بیات بر روی آن کار کرده‌اند اینها جزو وپ قرمز نیست وپ اولیه نیست چندذ سند منظور شما از چند سند چیست این همه سند می گویند یک چیز را می گویند شما پا در یک کفش کرده می‌گوید فلان استAmir a57 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۱۴ (UTC)

text: عین متن نامه‌های آن زمانی را در مقاله کپی-پیست کردن، بکاربستن اسناد اولیه برای پیشبرد دیدگاهی مشخص است؛ خواه از روی کتاب کاوه بیات نگاشته باشید خواه خود سند را در دست بدارید. شما می‌توانید تحلیل‌ها و نظرات امثال کاوه بیات را در ویکی‌پدیا درج کنید نه فقط اسناد اولیه را به نقل از کتاب وی!--آرش ツ‏ ۹ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۳۵ (UTC)
"سیاست ما: منابع اولیه که توسط انتشارات معتبری (مانند انتشارات دانشگاهی یا یک روزنامه وزین) چاپ شده‌اند ممکن است در ویکی‌پدیا استفاده شوند، ولی ضروری است که این کار باید با احتیاط انجام شود، زیرا سو استفاده از منابع اولیه بسیار آسان است. هر گونه تفسیری از یک منبع اولیه نیازمند یک منبع دست دوم است که آن تفسیر را بیان کند. بدون یک منبع دست دوم، یک منبع اولیه فقط و فقط می‌تواند جهت بیان دعاوی توصیفی‌ای به کار رود، دعاوی‌ای که هر فرد معقول و تحصیل کرده، ولی غیر متخصصی بتواند بگونه‌ای که دقت آن را تأیید کند. به عنوان مثال، مقاله‌ای که درباره یک رمان است می‌تواند بخش‌هایی از رمان را نقل کند که طرح کلی آن را نشان دهد، ولی هرگونه تفسیر این قطعه‌ها نیازمند منبع دست دوم است."
یعنی منعی در استفاده از منابع اولیه به عنوان توصیف نیست و فقط تفاسیر باید براساس منابع ثانویه باشد. --Ebrahimi-amir (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC)
یعنی نیازی به زدودن منابع نیست نهایت اینست که نحوه بیان مطالب عوض می‌شود. --Ebrahimi-amir (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۴۱ (UTC)

text: جناب امیر بهتر است من با شما بحث نکنم چون یک حرف من دو کیلومتر جواب بی سر و ته و بی ربط شما را به دنبال دارد با تکرار مکررات! فقط اگر میگویید کردها ارامنه را قتل عام کردند و ترکهای جوان فقط از مسلمین دفاع کردند و بی گناهند این مربوط به مقاله نسل کشی ارامنه است. اگر موضوع یک بحث جداست در مورد قتل عامی دیگر در شمال غرب ایران پس چرا مدام از اقدامات ترکهای ترکیه در موضوع نسل کشیهایشان در کشور خودشان دفاع می‌کنید؟ این دو حادثه اگر به هم مربوط هستند (نسل کشی ارامنه و آشوریان در ترکیه و موضوعی به نام جیلولق یا حکومت آشوریان در ایران) پس باید در یک مقاله ادغام شوند. در ضمن جیمبو ولز سازنده ویکی‌پدیاست نمی‌دانستید بدانید. منابع خود را بیاورید از بحثهای بی منطق و طولانی و اینکه فکر کنید با این نوع رفتار منابعتان اعتباری میابد پرهیز کنید. منابع شما یکی از چندین منبع در این مورد هستند وزن بیشتری هم نسبت به بقیه ندارند و حداکثر می‌توانند در کنار بقیه منابع استفاده شوند نه اینکه فکر کنید منابع شما درست ترین به حق ترین و اصلیترینها هستند و نمی‌توانید بقیه منابع را درغگو بدانید مگر عدم اعتبارشان را بر پایه قوانین ویکی‌پدیا اثبات کنید. شما منابعتان را ارائه دهید دوستتان جناب ابراهیمی (که البته در ویکی آذری به هیچ قانونی جز قانون خودشان پایبند نیستند) بلدند چطور از آنها دفاع کنند (اگر قابل دفاع باشند).IR00NY ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۴۷ (UTC)
دوست عزیز جناب آرش اولا کتاب را کاوه بیات ننوشته رحمت اله خان معتمدالوزاره نوشته دوم هم متن کتاب اورمیه در محاربه عالم سوز متن است نوشته شده نه سند دست اول رحمت اله خان معتمدالوزاره کارگزار وزارت امورخارجه در اورمیه بوده و این کتاب را نوشته ربطی به سند دست اولی ندارد کاوه بیات فقط در اول کتاب مقدمه دارد این کتاب هم برای وزارت امورخارجه توسط خود کارمندانش نوشته شده مستند بودن هم تا این قدر که مسئله شبیه این است که یک باستان شناس نتایج باستاشناسی خود را برای اداره اش می‌نویسد. یعنی حرفه و کار این افراد است سند دوم نامه‌های اورمیه را بازهم کاوه بیات ننوشته کتاب با نام نامه‌های اورمیه چاپ شده که اولین سند مربوط به نامه خلیفه گری ارامنه است. کاوه بیات مقدمه آن را نگارش کرده که در این مقدمه نویسی‌ها صدتا منابع آورده... منابع دیگر هم آن را خودتان می دانید لازم به توضیح نیست. در ضمن من اگر بخواهم اسناد دست اول را بیاورم این طور منبع می‌آورم: وزارت امور خارجه، استخراج. نمره ۱۸۳۴، ۲۹ رمضان ۱۳۳۳، اسناد خارجه، کارتن ۴۱ پرونده ۵۰
این همان تحقیق و یا سند دست اول یا منابع اولیه است.
ولی این منبع به این صورت
 6. ↑ ارومیه در محاربه عالم سوز – اسناد وزرات امورخارجه ایران - رحمت اله خان معتمدالوزاره – به کوشش کاوه بیات – انتشارات شیرازه کتاب – ۱۳۸۹ – صفحه ۱۲۵
منابع ثانویه است. نه منابع اولیه
اگر خود این کتاب را بانوشته اولیه می‌یافتید می‌شد منابع اولیه تنها این نیست جناب آقای آرش خان تمام منابعی که برای شما آوردم جزو منابع ثانویه بودند یعنی این طور نبوده که فردی بیایید یک جمله ذکر کند و برود سفرنامه نکیتین نیز جزو همین‌ها بوده در پایین توجه کنید چه نوشته‌ام سال ۱۳۲۶ در ایران چاپ شده دکتر بهرام فره فروشی استاد دانشگاه تهران و استاد ملک الشعرا بهار بر آن مقدمه نوشته‌اند و آن را تحلیل کرده‌اند اصل منبع هم  قبل از آن روسی است که در پائین گذاشته‌ام منابع را چند نفر باسواد روی آن‌ها کار کرده‌اند همان طور نیاورده‌ام بگذارم اینجا
در ضمن قوانین ویکی باز هم این را می‌گوید: سیاست ما: منابع اولیه که توسط انتشارات معتبری (مانند انتشارات دانشگاهی یا یک روزنامه وزین) چاپ شده‌اند ممکن است در ویکی‌پدیا استفاده شوند، ولی ضروری است که این کار باید با احتیاط انجام شود، زیرا سو استفاده از منابع اولیه بسیار آسان است. هر گونه تفسیری از یک منبع اولیه نیازمند یک منبع دست دوم است که آن تفسیر را بیان کند. بدون یک منبع دست دوم، یک منبع اولیه فقط و فقط می‌تواند جهت بیان دعاوی توصیفی‌ای به کار رود، دعاوی‌ای که هر فرد معقول و تحصیل کرده، ولی غیر متخصصی بتواند بگونه‌ای که دقت آن را تأیید کند. به عنوان مثال، مقاله‌ای که درباره یک رمان است می‌تواند بخش‌هایی از رمان را نقل کند که طرح کلی آن را نشان دهد، ولی هرگونه تفسیر این قطعه‌ها نیازمند منبع دست دوم است.
دوست عزیز Ebrahimi-amir جان جناب آرش خان قبول نمی‌کند می‌گوید منابع را پاک خواهم کرد نمی دانم... جناب آرش خان اگر می‌خواهی منابع را پاک کنی بهتر است کل مقاله را حذف کنی شما که حقیقت را قبول نمی‌کنی ماندن این مقاله با همان سندهای که معتبرترینشان همان سندها وزارت امورخارجه و کتاب اورمیه در محاربه عالم سوز هستند چه فایده‌ای دارد در ویکی فارسی نوشتن از این بیشتر نمی‌شود یعنی انتظار هم نداریم بشود جناب Ebrahimi-amir  راست می گویی ارزش نوشتن ندارد جناب آرش من چه کار نکرده‌ام که باید می‌کردم تا عکس نکتین و مارشیمون را هم گذاشتم شما اگر می‌خواستید حقیقت را قبول کنید می‌کردیدAmir a57 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۲۷ (UTC)
thread_title:  متن مقاله 

message: کسانی که هنوز باور ندارند در غرب آذربایجان جنایاتی توسط جیلوها انجام گرفته لطف کرده و به این منطقه آمده و از شاهدین عینی که ۸۰-۹۰ ساله هستند دیدار نمایند.
آخرین کتابی که در این زمینه توسط مجلس چاپ شده تحولات غرب آذربایجان نام دارد. اگر مایل هستید آن کتاب را هم مطالعه فرمایید.
در صفحاتی که درباره آذربایجانیها و آذربایجان و ترکها نوشته می‌شود متاسفانه هرگاه چیز منفی نباشد عده‌ای با سو قصد وارد بحث می‌شوند و اهدافشان فقط به هم زدن بحث و صفحه می‌باشد. Elvin (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۷:۳۴ (UTC)
replies: text: کسی نمی‌گوید چنینی اتفاق اصلا نیافتاده است! بحث سر شدت، دلایل و عواقبش است. دوستان میگویند ارمنیها و آشوریها قصد کشتار مردم مسلمان را داشتند ترکیه هم با آنها مقابله کرد! دقیقا همان حرفی که خود ترکیه سالها می‌زند و بجز خودش کسی قبولش نکرده! در این مقاله مثلا کشته شدن چند نفر ارمنی توسط چند نفر کرد را جزو قتل عامهای ارامنه توسط کردها آورده‌اند! این خود یعنی مشکل دار بودن قضیه! این مقاله فقط برای تطهیر اقدامات جنایات کارانه ترکان جوان است. وگرنه باید به صورت جداگانه به جنایات بقیه گروهها مثل سیمتقو یا ارامنه یا آشوریها اگر به هر میزان انجام شده رسیدگی شود نه اینکه آن را دلیل قتل عام هزاران نفر دیگر در آن سوی مرز بدانیم! این می‌شود حکایت گنه کرد در شام مسگری در شوشتر زدند گردن آهنگری است!IR00NY ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC)
چرا البته اسناد رسمی ایران آن را قبول دارد که ارامنه در ترکیه ترکها را قتل عام کرده در مورد قتل عام‌های کردها هم جناب ایرونی صد بار نمی‌گویم اسناد کشوری بی طرف مثل ایران است که می گویید کردها ارامنه را قتل عام کرده ارامنه ایران است که می گویند کردها قتل عام کردند نه ترکها..
thread_title:  جیلولوق یک واقعیت تاریخیست 

message: بعضی آقایان مثل اینکه نمی‌فهمند  معنی زاپاس بازی و کاربر هم زادی چیست کاربری به نام Gigabite که هنوز در صفحه کاربری خود یک بحث نکرده در صفحه بحث مقاله بحثی از وی وجود ندارد خیلی هم پررو پررو خلاصه نویسی هم می‌کند فکر کرده ما نمی‌فهمیم کاربر تازه وارد این‌ها را نمی‌فهمد دوباره اخطار می‌دهم کاربر هم زاد و زاپاس موجب قطع دسترسی است. Amir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۳۵ (UTC)
replies: text: کاربر:Ebrahimi-amir و کاربر:Amir a57 همزاد و زاپاس اند. من زاپاس و همزاد هیچکسی نیستم. Gigabite (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۳۵ (UTC)
بی خود مسخره بازی در نیار عالم و آدم می دونند من این شخصی که می گویی نیستم به کاربر محترم هم گفته‌ام بیاید از خود دفاع کند Amir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۴۶ (UTC)

text: پس چطور هم ویرایشها و هم نامتون (amir) شبیه هم هستن؟ Gigabite (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۵۷ (UTC)

text: هیچ کس زاپاس دیگری نیست. ادامه این بحث اتلاف وقت است.IR00NY ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۵:۲۲ (UTC)
thread_title:  کاربر هم زاد و زاپاس 

message: منابع اضافه شدخه در مورد قتل عام ترکهای عثمانی بی اعتبار است منبع زیر
Кто знал, что мои путешествия и воспоминания Василия Nyktyn бывший русский консул в Урмии, Иран и Париже в сентябре 1941 года Страница 199 نوشته میسیو بازل نیکتین کنسول روس در ایران و اورمیه کتابی با نام ایرانی که من شناختم نوشته در بالا منبع روسی آن را گذاشته‌ام این کتاب در سال ۱۳۲۶ در ایران چاپ شده  دکتر بهرام فره فروشی استاد دانشگاه تهران و استاد ملک الشعرا بهرا بر آن مقدمه نوشته‌اند این هم متن آن:
رئیس روحانی طوایف آشوری به نام مارشیمون نیز در این موقع به ملاقات ژنرال امده بود تا به او همدست شده در جنگ علیه ترکها شرکت نماید، مارشیمون ریاست روحانی و عرفی قبایل نستری را داشت که در قسمت سنجاق و گیاور و ولایت وان سکنی دارند در نقشه اجتماعی این نستوری‌ها کوهستانی با کردها ی همسایه خود اختلاف زیادی ندارند فقط تفاوت در این است که هر قبیله در راس خود کشیشی دارد و تشکیلات حکومتی آنها تقریبا روحانی است و زندگانی عشایری دارند و هر قبیله رئیسی دارند موسوم میلک این قبایل که هیچ وقت تحت احصائیه در نیامده و همیشه از مامورین مقتدر ترکیه پرهیز کرده و در کوهستانهای صعب الوصول فراری هستند شاید تعداد افراد آنها به ۳۰ الی ۵۰ هزار نفر برسد. مارشیمون چند هزار مردان جنگی این قبایل را تحت فرمان در آورده و می‌خواست با ترکها بجنگد جهادی که ترکها عامه مسلمانان جهان را علیه استعمارگران مسیحی دعوت کرده بودند موجب آن شده بود که قبایل کرد آزادانه به قتل و غارت مسیحیان بپردازند اگر چه ترکها مارشیمون را به استانبول دعوت کرده بودند که به او اطمینان بدهند اما او توجه‌ای به این  اطمینان نکرده و علیه دولت عثمانی اعلام استقلال می‌نماید و تنها یک راه خروج پیدا کرده و آن سازش با روسها بود.
امیدوارم معلوم شده باشد که ترکها در این ماجرا نقشی نداشتند منبع هم بی طرف است کنسول روس در اورمیه آن را نوشته یعنی متحدشانAmir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC)
کجای اینحا اشاره شده به قتل عام ترکهای جوان اجتهاد علمای دین را کرده‌اید  قتل عام‌های که ترکهای جوان ان هم نه قتل عامی که ترکهای جوان آن را کرده باشند بلکه کردها آن را کرده‌اند و متن اجتهاد نیز علیه ارامنه نبوده بلکه در مورد استعمارگران دول مسیحی انگلیس و روس و... بودهAmir a57 (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۳:۰۳ (UTC)
به نظر من بسیار از مطالب قسمت ابتدایی مقاله نامربوط است. اگر به شروع مقاله توجه کنیم "جیلولوق رویداد تاریخی قتل عام مسلمانان شیعه شهرستان‌های ارومیه – سلماس – نقده – خوی و روستاهای شهرستان ماکو در استان آذربایجان غربی است. در این قتل عام‌ها در حدود ۲۰۰ الی ۵۰۰ هزار نفر از مسلمانان شیعه آذربایجانی به کشته شدند.[۱]" مشخص می‌شود که بحث پیرامون فجایعی است که جیلوها خلق کرده‌اند. اینکه "آرشیمون" به دست "اسماعیل آقا سمیتقو" کشته می‌شود یک مساله است و کشتار عظیم مردم اورمو مساله‌ای دیگر است. بعد از رسیدن جیلوها به "خوی" ارتش عثمانی به فریاد مردم می‌رسد و مانع از گسترش قتل و عام مسلمانان توسط جیلوها می‌شود. به نظر من بهتر است مطالب غیرمرتبط با اصل موضوع به بحث‌های داخلی مقاله منتقل شود و مطالب حول محور اصلی مقاله نوشته شود. --Ebrahimi-amir (بحث) ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۳۰ (UTC)
منابعی چون کتاب کسروی و کتابهایی چاپ ۱۹۳۰ منبع اولیه‌اند و نباید مورد استفاده قرار گیرند. 123 (بحث) ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۵۴ (UTC)
replies: text: :کسروی منبع اولیه نیست، چونکه بعد از وقایع و با تفسیر وقایع را آورده است. این که چرا در مقاله فجایع جیلوها چرا کشته شدن مارشیمون را آورده‌ام، علت اش این است که پیشزمینه قتل عام دوم ارومیه، قتل مارشیمون بوده که انتقام او را از مردم ارومیه گرفتند (گنه کرد به بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری!). در مورد خوی هم دید پانترکیستی شما (مطابق همیشه) به واقعیت متکی نیست در خوی، ابتدا لشگر عثمانی از ارمنیها شکست خورد و فرار کرد. مردم خوی خودشان (البته با هفت نفر زخمی عثمانی) از شهر دفاع کردند تا عثمانیها بعدا رسیدند و برای به داد مردم رسیدن هم نیامده بودند: آمده بودند راه قشون روسیه را از دالان زنگه زور تا قارص قیچی کنند و برای مردم ایران وقعی قایل نبودند: چه بدهکاری ای داریم به عثمانی؟! --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۸ (UTC)
thread_title:  منابع غیر معتبر 

message: چرا دروغ بافی می‌کنید خجالت نمی‌کشید کجای دفن مردگان در آن قبرستان متعلق به مسیحیان است این قبرستان متعلق به مسلمانان است از شکل قبرهای مشخص است معلوم است که برای رسیدن به اهدافتان قبرستان مسلمانان را هم مال مسیحیان می دانید تا آن را برای قتل عام مسیحیان جلوه خوب نشان دهید من کاری به منبع این عکس ندارم هرکس یک زره شعور داشته باشد می‌فهمد این قبرستان مسلمانان است نه مسیحیان قبرستان مسیحیان سنگ قبرهای به ارتفاع نیم متر و و به طول حداقل یک متر دارند در حالی که مسلمانان در بالای مردگان خود فقط یک نوشته به صورت سنگ مربع و یا یا سه گوش کوچک می گذاردند جناب  Alborz Fallah ویرایشهایتان را دیدم عالی بود از همان منبعی که قبرستان مسلمانان را مسیحی کرده مشخص است که بقیه مطالب چه وضعیتی دارند نیاز به گفتن نیست Amir a57 (بحث) ‏۱ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۵ (UTC)
replies: text: جناب امیر هر سخنی دارید بدون توهین و سخنان بیهوده آن را با منابع اثبات کنید. این روش شما هیچ نتیجه‌ای بجز قطع دسترسی ندارد. همین الان در مقاله جیلولوق بسیاری از منابع شما پایدار ماندند.IR00NY ‏۱ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۷:۴۲ (UTC)
thread_title:  دروغ بافی 

message: نمیدونم هدف عده‌ای از کاربران همیشه آنلاین!!! ویکی فارسی از این دو رویی‌ها و تحریف مقالات مربوط به آذربایجان چیست؟؟؟ در بسیاری از صفحات بی صاحب!! هر دروغی که می‌شد نوشته شده (اعم از قتل عام و گذاشتن نقشه‌های تخیلی) ولی این آقایان به اصطلاح مدیر ویکی فارسی بدون هیچ توجهی به سادگی از کنار این صفحات می‌گذرند. ولی واااااااااااای به حال صفحه‌ای که از ترک‌ها و آذربایجانیها نوشته شده باشه (با دید مثبت) انوقت منابع دروغ بوده و نویسنده ان مقاله هم پان تشریف دارد!!! واقعا کار کردن با این کاربران صبر و حوصله زیادی را می‌طلبید. برداشت نام قتل عام آذربایجانیها و گذاشتن کلماتی که به ذائقه ایشان خوش باشد شده مثلا ویرایش!!!عالی جنابان محترم، هر چیزی که به نفع شما و خوشایند شماهاست حقیقت و واقعیت نیست!! جبهه گیری بر علیه ترکان و آذربایجان نتیجه‌ای جز ایجاد نفاق و تفرقه و کینه توزی حاصل دیگری ندارد. آدم وقتی به ویکی فارسی پا می‌گذارد انگاری وارد میدانم جنگ شده است. میدانی که فقط یک چیز در آن رسمیت دارد. تحقیر و کوچک شمردن ترکان (با استفاده از ابزارهایی چون پان و...) آقایان دانشمند و عالیقدر، آیا شده فقط در یک سطر از حقوق ترکان هم بنویسید؟؟؟ برای آنها مقاله‌هایی با دید مثبت بنویسید؟ اتحاد و یکپارچگی با این کارها هیچ وقت به دست نخواهد امد. هیچ مقاله‌ای از دست شماها در امان نیست. با استفاده از ابزارهای گوناگون برای تخریب کاربران دیگر و اقوام ایرانی سعی نکنید. مینوسم قتل عام... (در کادر جستجو) قتل عام باکو میاد، فقط چند خط نوشته و.... /همچنین در صفحاتی که من خود در آنها حضور داشتم، صفحات یا بسته شده‌اند و یا چزهایی که ما ساکنین آذربایجانی گذاشته بودیم برداشته شدند... دوستی و برادی و ایرانی بودن و هموطن بودن با این کارها فقط زیر سوال خواهد ماند!!!
هدف من از نگارش این سطور نه اینکه بگویم ترکان خوبند و دیگران بد و.. نه! همه اقوام و ملت‌ها هم خوب دارند هم بد. ولی چرا همیشه در مقابل ترکان نیمه خالی رو مد نظر قرار داده‌اید نمیدانم؟!!!
replies: text: شما هر کجا تحقیر دیدی پاکش کنید. مشکل شما این است که اگر بجای اینهمه نصیحت و سخنرانی یک دقیقه سیاستهای ویکی را می‌خواندید و سپس سعی می‌کردید در بهبود و تعادل ویکی‌پدیا قدم بردارید بسیار موفقتر می‌شدید. این حرفهای شما نه اثری در کسی دارد نه هیچ فایده برای شما پس دو صد گفته را نیم کردارد نیست! از تعریف کم و کن و به مبلغ افزا! از حاشیه کم کن و به اصل افزا! دیگر چطور بگویم! متاسفانه کاربران ترک زبان ویکی همیشه با همین کارها خود باعث قطع دسترسی خود می‌شوند و گاهی مطالب ویکی یکطرفه و به ضررشان توسط مردم دیگر نوشته می‌شود. میگویند مالت را سفت بچسب همسایه ات را دزد نکن! شما هم بیایید در مقالات شرکت کنید کمتر توهین کنید کمتر به حاشیه بروید کمتر زهتابی و هیُت و سایر نویسندگان آذربایجانی را منابع مطق بدانید همه چیز بر وقف مرادتان می‌شود! ما در اینجا مدیر ترک هم داریم اگر ضد ترکها بودیم به وی رای می‌دادیم؟ بهترین خبر برای ویکی‌پدیا این است که مقالات معتبر و بی طرف است. اگر یک استقلالی کل مقاله دربی بین دو تیم را بنویسد به نظرتان کاملا منصفانه خواهد نوشت؟ پس بجای سخنرانی قلمفرسایی کنید آن هم در مقالات آن هم با منابع درست و معتبر که بی پاس باشد. یا حق.IR00NY ‏۲ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۱۸ (UTC)
replies: text: :کسانی که درباره کردها و ارمنیها و فارسها بشکل کینه توزانه و نفرت ورزانه و ناسزاگویانه حرف می‌زنند چگونه می‌توانند حرف از دوستی و برادری و ایرانی بودن بزنند و تازه ادعای مظلوم بودن هم بکنند؟ مگر یک پان-ترک باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا او را پان-ترک خطاب کنند؟ Gigabite (بحث) ‏۲ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۲۱ (UTC)
replies: text: ::چرا گلایه بدون منطق می‌کنید؟ یکپارچگی ملی را چرا نابجا وسط می‌کشید؟ من خودم اصلالتا تبریزی (از سوی مادری) و خلخالی الاصل از طرف پدری هستم، Iroony هم که ترکزبان است (ترکزبان اراک فکر کنم)؛ آنوقت چه جبهه گیری ای؟ چه ادعای نادرستی؟ در ضمن من حداقل چهل ساعت را پشت کامپیوتر گذراندم و مقاله مستندی نوشتم که بیشتر حقوق آذربایجانیهای ایران را محافظت می‌کند و آنوقت به شما برخورده است که جنایت عثمانی را هم آورده‌ایم؟! مگر شما وکیل وصی عثمانی‌ها هستید؟ --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۰ (UTC)
thread_title:  گلایه!! 

message: در این ویرایش کاربر سیکاسپی، الگوی بهبود منابع نا به جا بکار رفته است زیرا بنا به دستور العمل کاربرد این الگو ، از این الگو زمانی که تعداد دفعه‌های کاربرد الگوی  در مقاله سر به فلک می‌کشد یا وقتی مقاله به‌درستی منبع‌دهی نشده‌است استفاده نمایید.  
حال پرسش این است که در حال حاضر حتی یک عدد درخواست مدرک در مقاله وجود ندارد و از نظر تکنیک منبع دهی این مقاله از مقاله‌های خوب است. چرا الگوی درخواست منابع آورده شده است؟!  --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC)
replies: text: :منبع کسروی اولیه است جای آن منبع ثانویه متاخر بیاورید. مقاله به درستی منبع معتبر داده نشده است. --123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۵۸ (UTC)
replies: text: ::جنگ ویرایشی غیر مفید است: لطفا واگردانی نکنید وگرنه گزارش می‌کنم. --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۰۵ (UTC)
replies: text: :::شما نمی‌توانید بروید از کتاب ۸۰ سال پیش بردارید و در مقاله استفاده کنید این منبع اولیه است و طبق وپ:تاریخ اکیداً ممنوع است. یا منبع معتبر بیاورید یا آن مطالب باید زدوده شوند. برچسب را هم تا زمانی که این مطالب وجود دارد بر ندارید. --123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۳۴ (UTC)
replies: text: ::::ادعای اینکه کتاب کسروی منبع اولیه است کارشکنی و سواستفاده از الگو برای بی اعتبار کردن یک مقاله است. منبع اولیه یعنی اینکه گزارش باشد، مثلا صورت مجلس یا هر چیز دیگری که تحلیل، تعمیم، واکاوی، ترکیب، تفسیر یا ارزیابی روی آن انجام شود که اصلا هیچوقت اینطور نبوده و با ذکر صفحه هر تحلیل، واکاوی، تفسیر یا ارزیابی ای آمده است: شما از الگو استفاده ابزاری بدون پایه کرده‌اید و نصب بدون علت الگو قابل گزارش است و واگردانی دوباره آن هم جنگ ویرایشی است. منبع معتبر است حذف هم نمی‌شود، الگو هم نخواهد آمد. --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC)
replies: text: :::::علت را مفصلاً اینجا شرح داده‌ام. کتاب ۸۰ سال پیش منبع دانشورانه اخیر نیست و نمی‌باید مورد استفاده قرار گیرد. پس از آن پژوهشهای گسترده و زیادی انجام شده و این اثر قدیمی باید از دید مورخ معاصر روایت شود نمی‌توان مستقیماً مورد استناد قرار اش داد.  123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۰۰ (UTC)
این کتاب قطعاً یکی از مهمترین منابع این حوزه است ولی ما سر خود نمی‌توانیم برویم از آن استفاده کنیم. برای نمونه یک نقد معاصر را می‌آورم:
منبع: تاریخ هیجده ساله آذربایجان، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، احمدی، حسین، اطلاع رسانی و کتابداری» کتاب ماه تاریخ و جغرافیا» مرداد و شهریور ۱۳۸۰ - شماره ۴۶ و ۴۷
* می‌بینیم که این منبع یک منبع اولیه بوده باید مورد بررسی محققین قرار گیرد. --123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۰۸ (UTC)
مورخ معتبری تخصصاً پژوهشی در این باب ننگاشته که بخواهیم کسروی را منبع اولیهٔ این واقعه قلمداد کنیم؛ در اعتبار و مرجع بودن کسروی در زمینهٔ حوادث سال‌های مشروطیت نیز که شکی نیست. هرگاه مورخی این موضوع را محل پژوهش خود گذاشت، آنگاه برچسب خواهیم زد تا خیری منابع را جایگزیند لیک مادامی که منبع دیگری در دست نیست، گفته‌های کسروی محل استناد است. --آرش ツ‏ ۱۳ مرداد ۱۳۹۱/ ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۱۰ (UTC)

text: :کی گفته ننوشته؟ شما همه تحقیقات این باب را گشتید و نیافتید؟ ۸۰ سال از آن زمان می‌گذرد و تحقیقات انبوهی در زمینه مشروطیت منتشر شده و هنوز هم در حال انتشار است. اینها دلیل نمی‌شود که خلاف وپ:تاریخ عمل کنیم و از منابعی که دانشورانه نیستند و اخیر نیستند استفاده کنیم. 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC)

text: اول می گویید منبع اولیه است و ثانویه نیست. بعدش می گویید دانشورانه اخیر نیست و جنگ ویرایشی هم راه انداخته‌اید: بجای اینکه اول در بررسی منابع معتبر بحث کنید که آیا کتاب کسروی قابل استناد هست یا خیر، تنها به برگردان‌های مکرر می‌پردازید. منبع دانشورانه اخیر برای تکنیکهایی است که زمان روی تکنیک انجام آن تاثیر داشته باشد مثلا تکنیکهای پزشکی:  تکنیک تفسیر گزارشهای تاریخی تغییر نکرده است! تاریخ هیجده ساله آذربایجان هم احتمالا معتبرترین منبع در مورد وقایع زمان خودش است. --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۱۲ (UTC)
replies: text: :واقعاً جالب است! نظریات تان در گذر زمان ۱۸۰ درجه تغییر می‌کند! این از متن وپ: تاریخ بود که برای تان نقل کردم که می‌گوید باید کار دانشورانه جدید باشد. در تاریخ هم منابع، اسناد و پژوهشهای مختلفی هر روز منتشر می‌شوند و از صد سال تا به امروز انتشارات زیادی وجود دارد! با استدلال شما باید با وجود کتاب کسروی در تحقیقات مشروطه شناسی را تخته کرد! برچسب بیانگر وجود شک است. حذف شان که نکردم. شما هم می‌خواهید بروید آنجا ثانویه و متاخر بودن اش را اثبات کنید (نبودنش اظهر من الشمس است). 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC)

text: : متنی که آورده‌اید نشان می‌دهد که هنوز ایده تفاوت منبع اولیه و ثانویه را درست متوجه نشده‌اید. منبع اولیه، مستقیما به همزمان بودن و نبودن نگارنده با اتفاقها مربوط نیست، بلکه به این معنی است که منبع اولیه یک گزارش خام است؛ به مجردی که تفسیر وارد شود، منبع تبدیل به منبع ثانویه می‌شود. پاراگرافی هم که در بالا آوردید، ممکن است برای تعیین ارزش روایی کسروی بکار رود یا نرود، اما نه ربطی به اولیه و ثانویه بودن دارد، نه ایراد دانشورانه اخیر را ثابت می‌کند و نه به شما اجازه جنگ ویرایشی می‌دهد. --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۱۸ (UTC)
replies: text: :::اسناد و مدارک عینی مورد استفاده مصداق اولیه بودن اش است. کتاب کسروی حتی اگر ثانویه هم باشد، قدیمی است و با آن چه بالا آورده شد در اعتبار اش برای استفاده مستقیم و بدون ارجاع به منبع ثانویه اخیر شک وجود دارد و کاربرد برچسب هم همین است. 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC)
replies: text: ::::::اسناد و مدارک عینی دیگر کجا است؟ اصلا کتاب تاریخ هیجده ساله را تا بحال دیده‌اید؟! مدرک عینی ندارد که... قدیمی است را هم برای بار دوم تکرار می‌کنم (خواهش می‌کنم بخوانید) قدیمی بودن برای مواردی است که تکنیک جدید آمده باشد وگرنه اگر متدولوژی تغییر نکرده باشد قابل استناد است. کاربرد برچسب را هم بالا نوشتم:(خواهش می‌کنم بخوانید): وقتی است که در خواستهای متعدد مدرک در مقاله سر به آسمان یم کشد: نه اینکه یک درخواست مدرک هم نباشد! --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۱۱ (UTC)
replies: text: :::::::::اسناد و مدارک  عینی را از قول آن پژوهشگر عرض کردم. من همه نوشته‌های شما را می‌خوانم. شما هم قسمت یا وقتی مقاله به‌درستی منبع‌دهی نشده‌است را رویش دقت کنید چون منابع مناسبی ذکر نشده. 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۱۳ (UTC)

text: ::زبان مادری من است که فارسی نیست: مقاله به درستی منبع دهی نشده است یعنی اینکه مثلا به کل یک کتاب حواله داده‌اند، یا مثلا صفحه اش را ننوشته‌اند؛ نه اینکه به یک کتابی ارجاع داده‌اند که مخالفش فکر می‌کند گزارش است!!! --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۲۲ (UTC)
replies: text: :::اشتباه برداشت نشود من با محتوا مخالفتی ندارم، عین همین مطالب را اگر از قول منبع متاخر ثانویه نقل کنید (ایرادی که خود تان بارها گرفته‌اید) مشکلی ندارد. کاربرد این الگو توسط من بدلیل بخش اول اش در خصوص فقدان اثبات پذیری بود و این عرف ویکیفا بوده است. درست می گویید. من باید الگوی دیگری که در ویکی فارسی وجو ندارد و برای درخواست منبع معتبر به کار می‌رود را می‌زدم. بگذارید نظر شما را مرور کنم، منبع تاریخی که توسط نویسنده تفسیر شده باشد می‌تواند استفاده شود ولو این که صد سال هم از گذشته باشد دیگر، درست است؟ 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۳۷ (UTC)
replies: text: :::::پانصد سال هم گذشته باشد، اما متدولوژی جدید نیامده باشد قابل استفاده است! مثلا در مورد روش بافتن فرش دستباف - که عوض نشده - کتاب پانصد سال پیش هم قابل استناد است. الگو را هم باز در خواندن متن اشتباه کردید  با   --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۴۸ (UTC)
replies: text: ::::::::یعنی با آن همه مطلب که بالا آمد باز می گویید بعد از کسروی دیگر متدلوژی جدیدی نیامده و هیچ تحقیق جدیدتری منتشر نشده است؟ الگو اسمش اولیه است ولی اگر دقت کنید الگوی منبع معتبر هم به آن تغییر مسیر است. 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۱:۵۱ (UTC)
replies: text: :::::::::روش جدید تفسیر تاریخ نیامده است. فقط اسمش نیست: در ویکی انگلیسی دقیق تر نوشته است: این دو با هم فرق می‌کنند!--Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۰۰ (UTC)
replies: text: ::::::::::همین باید گذاشته شود ولی وجود ندارد اینجا. 123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۰۴ (UTC)
شما مدام به گونه‌ای وانمود می‌کنید که دیگر با کسروی که ۹۰ سال پیش در ۱۳۰۲ این کتاب را نوشته و خودش هم اذعان کرده که مورخ نیست در این زمینه هیچ تحقیقی صورت نگرفته. همین صحبت تان درباره متدلوژی او نیاز به اثبات دارد. در تاریخ مداوماً پژوهش منتشر می‌شود و برخی از منابع قدیمی تر استفاده شده برخی دیگر رد می‌شوند. شما بدون هیچ دلیل آوردنی می گویید باید بپذیریم که تک تک نوشتجات کسروی از ۹۰ سال پیش و همه تفاسیر او بی شک امروزه هم مورد اجماع جامعه علمی ست. این که بدیهی نیست. برای همین است که طبق مقررات ملزم هستیم از منابع جدید استفاده کنیم تا خیال مان از ین بابت جمع باشد. --123 (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۰۲ (UTC)

text: کتاب تاریخ هجده ساله آذربایجان از منابع سوپر معتبر در زمینه خودش است. بینه الی مدعی: شما باید اثبات کنی که متدولوژی جدید تفسیر تاریخ آمده است نه اینکه عکس اش! پژوهش ضد اش را که تازه باشد بیاورید که رد کننده باشد، چشم؛  روی چشممان می‌گذاریم. شما از یک طرف میگویی که شما بدون هیچ دلیل آوردنی می گویید باید بپذیریم که تک تک نوشتجات کسروی از ۹۰ سال پیش و همه تفاسیر او بی شک امروزه هم مورد اجماع جامعه علمی ست... برعکس! شما هیچ دلیلی نمی‌آوری، یک نوشته هم نشان نمی‌دهید که نقطه نظر کسروی را در زمینه وقایع ارومیه و جیلوها رد کند: کو کجاست؟! لطفا نشان بدهید... --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۲۷ (UTC)
replies: text: :عجبا! جناب، سیاست این است که منبع باید دانشورانه اخیر باشد، شمایی که منبع ۹۰ سال پیش را می‌آورید باید اعتبارش را ثابت کنید. من که نمی‌خواهم مقاله بنویسم که چیزی را بخواهم ثابت کنم. من که تحقیق دست اول نمی‌کنم که بخواهم در خصوص محتوا با شما بحث کنم. این وظیفه ما نیست وظیفه پژوهشگران است. منابع قدیمی غیرقابل استفاده است و این نص صریح مقررات اینجا ست.  --123 (بحث) ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۳:۰۸ (UTC)

text: :روش درستی نیست که اول مخالفت کنید، برچسب بگذارید، طرف مقابل را خسته کنید، سر هر یک کلمه چانه بزنید و آخر سر هم بگویید اشتباه کردید، یا بگویید می‌روم منبع پیدا کنم (و پیدا هم نکنید!)، قوانین را وارونه تفسیر کنید و هر گفتگویی را آنقدر کش بدهید که هیچ ادمینی توانایی رسیدگی نداشته باشد... --Alborz Fallah (بحث) ‏۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۲۲:۳۳ (UTC)
replies: text: ::خوب بله من اگر اشتباهی کنم می‌گویم. دگم که نیستم. اشتباه‌ام (زدن آن برچسب) هم چیزی بوده که مدام اینجا داشته تکرار می شده. بخش اصلی حرف ام را هنوز سرش هستم و طبق سیاستهای ویکی‌پدیای فارسی به شما می‌گویم که منبع ۹۰ ساله نمی‌تواند مستقیماً استفاده شود. باید از قول منبع متاخر نقل قول شود. می‌گویم که شمایی که می‌خواهید مقاله بنویسید باید ثابت کنید. من قصد نگارش چیزی را ندارم. 123 (بحث) ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۳:۰۸ (UTC)
replies: text: :::آن مقاله‌ای که تازه آمده و متدولوژی کسروی را در مورد وقایع ارومیه رد کرده است کو؟ کجاست؟ تازه اشکال این است که شما اول باید مقاله را نشان بدهید و بعد از آن ادعای کهنه بودن روش منبع قدیمیتر را بدهید... چه برسد به اینکه اصولا چنین مقاله‌ای اصلا وجود نداشته باشد! من که مقاله را نوشته‌ام، منبع اش را آورده‌ام، بر عکس شما که ادعای رد کردن منبع را دارید باید منبع ارائه کنید! حتی شما یک پله بالاتر هم رفته‌اید یعنی مثلا اگر منبع همزمان کسروی هم پیدا بشود (معارض همزمان) باز ادعای شما را اثبات نمی‌کند شما دم از منبع مدرنی می‌زنی که روش منبع قدیمی را رد می‌کند، اما آفتابه لگن هفت دست، شام و نهار هیچی!  --Alborz Fallah (بحث) ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۰۴ (UTC)
replies: text: ::::::من که بالا برایتان آوردم. چرا نمی‌خوانید اش؟! به طور مفصل در بالا آمده که چرا به دلیل قدیمی بودن باید هنگام استفاده احتیاط کرد (و باید یک از مجرای یک منبع جدید نقل شود که تفاسیرش از نظر علمی بررسی شود) نمی دانم چرا از خواندن طفره می‌روید. ثانیاً اعتبار است که باید ثابت شود نه عدم اعتبار! چیزی که ما با آن مواجهیم، این است که شما خلاف سیاست، یک منبع قدیمی آوردید، و وقتی بهتان می‌گویم چرا اعتبار دارد، می گویید تو باید عدم اعتبارش را ثابت کنی! کاربر Alborz Fallah جان منبع قدیمی به دلیل قدیمی بودن اش طبق وپ: تاریخ نمی‌تواند استفاده شود. من هم دارم همین را بهتان گوشزد می‌کنم. بنده خودم هم از کسروی نقل می‌کنم اما وقتی که منبعی معتبر مانند ایرانیکا بدان اشاره کرده باشد. 123 (بحث) ‏۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۵۸ (UTC)
replies: text: :::::::این هم یکی دیگر از روشهای فرسایشی: فن مار و پله، الگوریتمش این است که وقتی بحث طولانی شد و در پاسخ درماندی (و طرف مقابل به اندازه کافی خسته شد) رجوع کن به چند مرحله پیش (طرف مقابل خودش را دار می‌زند و خلاص می‌شوی!!)... کلی بحث کردیم که مثلا یک روش جدید آمده است مثل آزمایش کربن ۱۴، روشهای قدیمیتر تخمین قدمت اشیا تاریخی را باطل می‌کند، از آنجا یک پله پیشرفت کردیم به اینکه اگر روش (متدلوژی) جدیدی برای تفسیر وقایع تاریخی پس از کسروی آمده است، بگویید که به جای کسروی بکار ببریم. کل این چند روز گفتگو را انداختید دور و برگشتید سر خانه اول. جمع بندی و نتیجه گیری شما هم جالب است: از بین جمله‌های گاید لاین، به جمع آوری لغات می‌پردازید: بله اعتبار منبع باید ثابت شود، اما بحث شما این است که اعتبار کسروی (منبع قدیمی) در زمینه وقایع ارومیه باطل است چون منبع جدیدی، روش جدیدی آورده که روش قدیمی کسروی را باطل نموده است، اما از آوردن منبع جدید با متدلوژی نو عاجز هستید. از وپ: تاریخ هم یکی دو لغت را گرفته‌اید و گایدلاین جدید از بین آنها استنباط کرده‌اید: تحقیقات دانشورانه اخیر، کارهایی است که به شیوه‌های تاریخ‌نگاری مورد قبول کنونی انجام گرفته‌باشد، که خود این تحقیقات نیز از تحقیقات اخیر استفاده می‌کنند، شما به صورت واضحی به این توجه نمی‌کنید که بحث ما بر سر شیوه‌ها است و نه تاریخ نگارش یک اثر.
replies: text: :::::::نقد نسبی ای هم که از مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نسبت به کسروی ذکر کردید که از یکطرف تمایلات ناسیونالیستی‌ کسروی را مشکل نگارشی او میداند و از طرف دیگر فلسفه خاص نداشتن او را مایه مشکل دار بودن می داند (!!!)؛ در حکم یک مرور همتا در بهترین حالت است (یعنی اگر نویسنده مقاله را همتای کسروی محسوب کنیم) و اصولا کتاب تاریخ هجده ساله را نقد نکرده، بلکه خود کسروی را نقد کرده و هیچ روش جدیدی هم ارائه نکرده که با آن روش آلترناتیو (جایگزین) مدرن، روش قدیمی کسروی در تفسیر تاریخ را جایگزین کنیم. --Alborz Fallah (بحث) ‏۵ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۷:۲۳ (UTC)
replies: text: ::::::::::شما هستید که گاه و بیگاه بحث را به حاشیه‌های مختلف کشاندید. من استدلال ام از اول مشخص بوده و هست. منبع قدیمی ست و نمی‌تواند استفاده شود. (طبق حرف خود شما و کاربر: نپاهشگر در آن بحث یکسان سازی که یک کتاب ۳۰ ساله را صرفاً به خاطر قدیمی بودن اش حتی اجازه مطرح شدن نمی‌دادید). از ۸۰ سال پیش تا حالا کلی سند و آرشیو و یافته و پژوهش جدید منتشر شده که چه بسا جریان رایج علمی را تحت الشعاع قرار داده باشد. لذا باید منبع نو استفاده شود. من قرار نیست مقاله را بنویسم که منبع نو بخواهم بیاورم؛ اصلاً جستجویی برای آن نمی‌کنم. شما اگر می‌خواهید بنویسید باید بگردید و پیدا می‌شود انشا الله. شما به خود تان زحمت دیدن منبع را نداده‌اید. منبع کتاب ماه تاریخ و جغرافیا ست، یک مجله معتبر در زمینه کتب تاریخی.  مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی صرفاً یک دیتابیس است که مجلات را در سایتش بارگذاری می‌کند. نقد مشخصاً اشکالات تاریخ نگاری کسروی با استانداردهای تاریخنگاری امروزی را گوشزد کرده است. مستقیماً خود ما نمی‌توانیم از آن نقل کنیم چون باید مورد بررسی کارشناسان قرار بگیرد. .  در نقد کتاب و روش استنتاج تاریخی آن است که می‌گوید: کتاب تاریخ هجده ساله آذربایجان همانند دیگر کتب تاریخی، عاری از عیب و کاستی نیست. بخشی از این کاستی‌ها ریشه در باورها و اعتقادات فکری کسروی دارد و بخشی نیز ناشی از نقص روش او در رسیدن به یک استنتاج منطقی و تاریخی است.  اگر منبع صرفاً به صرف قدیمی بودنش نامعتبر نیست پس چرا ما را در آنجا خسته کردید؟ ما وقت مان بی ارزش است؟ فکر می‌کنید من کم وقت صرف تهیه و نگارش آن مطالب کرده بودم؟ یک بام و چند هوا؟ شما در هر بحثی یک منطق متفاوت را پی می‌گیرید. وقتی منبع تان قدیمی ست، قدیمی بودن مجاز می‌شود، وقتی نویسنده تحصیل تاریخی ندارد، فول پروفسور نبودن و «لکترور» بودن بی اشکال است، حالا یک نفر دیگر همین منابع را بیاورد فوراً به همین دلایل با چنین منابعی مخالفت می‌کنید. تمایلات ناسیونالیستی بی اشکال است و جانبدارانه محسوب نمی‌شود، ولی خود تان (بی دلیل) به خیلی‌ها برچسبهای مختلف چپی و پان ترک و... می‌زنید و صرفاً به این دلیل نمی‌گذارید حرف آن دانشوران مطرح شود. این که نشد. 123 (بحث) ‏۵ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۱۱ (UTC)
replies: text: :::::::::::این هم شلوغ کردن است. نپاهشگر (که حرفش را من هم قبول دارم)، ایراد به این می‌گرفت که آمار کسروی پس از هشتاد سال قابل استناد نبود (در مورد شماره گویشوران زبانهای محلی). هر مبحثی هم که از کسروی باطل شود، دقیقا آلترناتیو اش قابل ارائه است: اگر منبع جدید چیز جدیدی پیدا کرده باشد، معلوم است که قدیمی را باطل می‌کند. در جای دیگر هم دقیقا اشاره می‌کرد که مثلا سیگال که مترجم آثار کسروی است، در فلانجا ضد حرف آبراهامیان را زده است. شما هم اگر به همین روش هر گزاره کسروی را رد کنید، متشکر که سهل است، دستبوسم. نوشته‌اید: "از ۸۰ سال پیش تا حالا کلی سند و آرشیو و یافته و پژوهش جدید منتشر شده"؛ خوب بله: اگر در مورد وقایع ارومیه، آرشیو جدید منتشر شده که خلاف کسروی را اثبات می‌کند، این گوی و این میدان: شما نمی‌خواهید مقاله بنویسید، مشکلی نیست، اما اگر می‌خواهید ابطال یک مطلب را ثابت کنید، به صرف قدیمی بودن امکان پذیر نیست؛ اما با ارائه منبع آلترناتیو (جایگزین)، خیلی هم عالی و پسندیده است. --Alborz Fallah (بحث) ‏۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۵۰ (UTC)
replies: text: :::::::::::::گویا حافظه تان آن بحثهای بیهوده را به فراموشی سپرده است، چرا که ایشان می‌گفتند کتاب پیرنیا (همعصر کسروی) ایران بین دو انقلاب ابراهامیان مال ۲۷ سال پیش است و قدیمی شده است! (چون اسناد جدید در باره آذربایجان یافت شده است).  نمی دانم چطور کتاب ۲۷ سال پیش قدیمی شده ولی کتاب ۹۰ سال پیش بلا اشکال است. من به این شیوه رد نمی‌کنم چیزی را چون من قرار نیست تحقیق کنم خودم به طور دست اول. حرف من این است که ما نمی دانیم کسروی هنوز معتبر هست یا نه، طبیعی هم هست که در اعتبار اش شک کنیم چون نود سال گذشته از آن. بله آرشیو اسناد ترکیه عثمانی و باکو اسناد جدید منتشر کرده‌اند. شما ثابت کنید که حرفهای کسروی هنوز معتبر است. این دغدغه کاملاً به جا ست.  123 (بحث) ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۳۶ (UTC)
replies: text: ::::::::::::::خودتان که دارید می گویید: پس از فروپاشی شوروی، رفتند آرشیو پولیت بورو را کاوش کردند و یک ملیگرای جمهوری آذربایجان خودش اسناد دستور استالین را برای ساخت حرکت تجزیه طلب در شمال ایران منتشر کرد (جمیل حسنلی که شما هم میشناسیداش) خوب معلوم است که چنین سندی کاملا نظر کسی را که ضداش نظر داده باطل می‌کند. پیرنیا هم همینطور است: کل کتاب ایران باستانش که رد نشده و هنوز مرجع است، اما در هر موردی ممکن است یک نقیض آمده باشد که موردی عمل می‌کنیم، نه اینکه کل مرجع را دور بندازیم. آرشیو عثمانی خیلی بدرد بخور است، اما هنوز آنرا بررسی نکرده‌اند، اتفاقا یک گزارشی در سایت آشوریها بود که از آرشیو عثمانی استخراج کرده بودند، مال ۲۰۱۱ هم هست که شما باید بپسندید (!)، اما در واقع تناقضی هم با کسروی ندارد. در مورد اسناد باکو خبر ندارم، اما ایشان فکر نکنم که در آن موقع خیلی قوام گرفته بودند (در کوران استقلال بودند)، اما به هرحال اگر منبعی باشد که بدرد بخورد قابل استفاده خواهد بود. --Alborz Fallah (بحث) ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC)
thread_title:  الگوی بهبود منابع در جای درست بکار نرفته است. 

message: اولین منبعش یک منبع غیرتخصصی و داخلی است (و احتمالا قومگرا است).  من در کتابخانه گوگل انگلیسی جستجو کردم و چیزی در این مورد ندیدم.  تنها ویکیپیدا دیگری که چنین نوشتاری دارد همان ویکیپیدا آذری هست که از مادها تا سکاها و سومریها و غیره را ترک معرفی می‌کند (یعنی چیزی که در هیچ ویکیپیدای دیگر دیده نمی‌شود).  بنابراین این مقاله باید حذف شود.
یعنی اولین دو جمله:
"جلولوق رویداد تاریخی قتل عام ایرانیان در شهرستان‌ها و روستاهای استان آذربایجان غربی طی سالهای جنگ جهانی اول و مدتی پس از آن است. در این قتل عام‌ها در حدود ۲۰۰ الی ۵۰۰ هزار نفر از مردمان آن نواحی کشته شدند.[۱] این جمعیت نزدیک به ۱۵ درصد جمعیت آذربایجان تخمین زده می‌شود.[۲]"
جمله اول یک منبع قومگرا است.  جمله دوم هم هیچ نام و نشانی و نقل قول و عبارت ندارد.   برخی از منابع هم که اورده شده است در رابطه با کشتار مسیحیان است.  برای نمونه منبع دهم در مورد کشتار آسوریان به دست عوامل عثمانی (سیمکو) هست.  سپس در منبع دهم تازه به نابودی حدود هفتصدهزار کرد به دست ترکان عثمانی اشاره می‌کند:
http://books.google.com/books?id=gRipR7Ncc-UC&pg=PA89&lpg=PA89&dq=young+turk+support+simko+to+assyrian+massacre&source=bl&ots=mGqjqHeSC0&sig=2NM3M-CHYLXYlcdXK1X1f6CrJUw&hl=en&sa=X&ei=_z4VUI3FKojLhAe7rICADQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=young%20turk%20support%20simko%20to%20assyrian%20massacre&f=false
. بنابراین به نظر من بهتر است که این مقاله تغییر نام کند به چیزی مانند "درگیری مسیحیان و مسلمانان در آذربایجان غربی در دوران جنگ جهانی اول"
اگر چنین مقاله-ایموردی داشت، صد در صد در ویکیپیداهای دیگر مانند روسی و انگلیسی نیز موجود بود، ولی اینطور نیست.  بنابراین مقاله را برای هدف مسیحی-ستیزی از طرف یک مشت پانترک نوشته شده است. --Khodabandeh14 (بحث) ‏۱۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC)
thread_title:  تظر 

message: خیلی جالبه!!!مقاله برای قتل عام ترکان آذربایجان باز شده، اونوقت نماینده‌های سینه چاک آشوری‌ها و ضد عثمانی‌ها مقاله رو استادانه!!! عوضش کردن و فقط نام مقاله صحیح مونده! شما دنبال چی هستید؟؟؟؟؟؟؟ بعدش میگید ما خودمون هم ترکیم!!! نه هیچ وقت شما ترک نبوده و نیسیتید شما ضد آذربایجان و ضد ترک و دوست و یاور آشور و.... هستید. در اکثر فعالیت‌های شما و بحث هایتان فقط دنبال تحریف مسائل آذربایجان بوده‌اید. بعدش هم هر کی ازتون انتقاد کرد با روش سفسطایی‌ها سعی در اخراج یا قبولاندن حرفهای خود هستید.
لااقل یک کتاب در مورد جیلولوق میخوندید!!!
این چه جور تکر بودنه که حتی از نوشتن کلمه قتل عام آذربایجانیها باک دارید؟؟ این چه جور ترک بودنه که مارکهای جور با جور رو قبل از همه شماها به فعالین مدنی آذربایجان میچسبانید. آخه سایت آشوریها هم شد منبع معتبر؟!!!!!!!
من به عنوان یک کاربر ویکی کار شماها رو اصلا نمی‌پسندم. شما بهتره نام مقاله رو به آشوری تبدیل کنید!Elvin (بحث) ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۵۵ (UTC)
replies: text: همین که شما نپسندید مایه دلگرمی است چونکه واضح است که تمایلات شما در خط اعتدال نیست. فکر می‌کنم که طرف دیگر هم نپسندد چونکه صریحا دلیل و مدرک آورده‌ام که دست قهرمانان ایشان هم به خون آلوده است. کتاب زیاد خوانده‌ام: ملاحظه بفرمایید که همان یک کتاب بقول شما تخصصی که کل مطالب اولیه از آن دست چین شده بود، هم نام منابع را اشتباه آورده بود و هم متن آنرا (مثلا توفان بر فراز قفقاز را نوشته بود توفان در قفقاز): جهت اطلاع و تنویر افکار دوستان مالوف، در همان کتاب و همان صفحه‌ای که در مورد قتل عام آندرانیک در نخجوان مطلب نوشته، مطلبی هم در مورد قتل عام پاشای عثمانی دارد که به انتقام آن قتل عام انجام شده و جالب است که نوشته ایرانیها کلی زور زدند که جلوگیری کنند و نشد: در اولین فرصت آنرا هم خواهم افزود!!

text: این که نوشته‌اید چرا قتل عام ترکها ننوشته‌ام، به این خاطر است که بیگانه، اعم از عثمانی و جیلو، آمده‌اند در ایران، آذربایجانی و آشوری و ارمنی و کرد و سنی و شیعه و یهودی را قتل و غارت کرده‌اند رفته‌اند: خودشان را هم کشته‌اند، یعنی جنگ و خرابی اش را کشیده‌اند به سرزمین ما، آنوقت شما می‌خواهی که من بیافتم دنبال یک طرف درگیری سنگ عثمانی را به سینه بزنم؟ این است آذربایجانی بودن؟ شما همان فعالیت مدنی ات را بکنی، سنگینتر است! --Alborz Fallah (بحث) ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۵۹ (UTC)
همین که شما نپسندید مایه دلگرمی است: بیگ لایک یا البرزا --188.165.174.196 ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۰۵ (UTC)

text: میگویند روزی به بزرگی می‌گوند فلان شخص از تو بسیار خوشش می‌آید وی عمیقا در اندیشه فرو می‌رود می‌پرسند چه شد؟ می‌گوید در اندیشه‌ام که چه کاره خطایی کردم که آن شخص را خوش آمده؟IR00NY ‏۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۴۰ (UTC)
آره دیگه باید هم خوشحال باشید دست در دست هم به مهر پیش به سوی آشوریها!
خط شما هم کاملا روشنه!!
من نگفتم از قتل عام عثمانی‌ها بنویسید! شما از نوشتن قتل عام ترکان آذربایجان پرهیز می‌کنید نه فلانی‌ها. شما ادعا دارید که آذربایجانی هستید ولی به جای دفاع از حق آذربایجان رفتید چسبیدید به اقوا مدیگه. گفتن حق کار خوبیست. خدمت به سرزمین مادری هم عالیست ولی در ترکی مثل جالبی در این رابطه هست که میگه: اول ائوین ایچی، سونرا مسجد (اول خانه خودت بعد مسجد). اصلا لازم نیست کاری کنید من خوشم بیاد یا نه، فقط اگه بلدید حق رو بگید. اگه دلشو دارید...
لطفا به این فایل نگاه کنید اینجا Elvin (بحث) ‏۸ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۵ (UTC)

text: هرکجایش به نظرتان ناحق است منبع بیاورید بگویید طبق این منبع فلان منبع شما رد است و منبع ما به این دلایل موثقتر است. وگرنه دو صد گفته را نیم کردار نیست!IR00NY ‏۸ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC)
ممنون. حتما. ولی من میگم چرا باید در صفحه‌ایکه مربوط به قتل عام آذربایجانیهاست، مقاله به قتل عام دیگران سوق داده شده؟!  Elvin (بحث) ‏۸ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۳۸ (UTC)

text: صفحه مخصوص قتل عام آذربایجانیها نیست، بلکه مربوط به دوران حاکمیت جیلوها در ارومیه و اطراف اش است؛ اما اگر هم به فرض مخصوص قتل عام آذربایجانها هم بود، باز به ضرورت دانشنامه بودن، لازم بود که کنش و واکنش‌هایی که زمینه ساز وقایع شد و دنباله‌های آن هم بیاید: فلسفه وجود بخش زمینه و پیامد همین است. به آن ویدیویی هم که گفتید نگاه کردم، نیمه اولش دکلمه نامفهوم یک خانم با لهجه باکویی بود که بی سر و ته بنظر می‌رسید و عکسهایی را هم که گذاشته بودند عنوانهای نامناسبی داشت، مثلا یک نفر کودک سو تغذیه را نشان می‌داد که مثلا ایرانی است، اما در واقع جیلو بود و در خاک عثمانی. نیمه دومش با سه نفر مصاحبه کرد که دو نفر اول که پیرزن بودند صدا برداری خوبی نداشت و تنها کسمه - کسمه و اوشاق و... کلمه به کلمه مفهوم بود، اما پیرمرد آخری خوب صحبت کرد و خیلی هم دقیق. خودش گفت که مارشیمون با سمکو قرار می‌خواست بگذارد که سرباز ایران را به آن نواحی راه ندهند که در کهنه شهر سمکو مارشیمون را کشت. نمیدانم که منظور شما از حواله دادن به آن ویدیو چه بود؟ مگر چیزی بغیر از آنچه که در مقاله با سند نوشتیم داشت؟! --Alborz Fallah (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۳۰ (UTC)
از کجا فهمیدی جیلوست بر پیشانی اش نوشته شده بود؟Amir a57 (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۵۸ (UTC)

text: قسمت زیادی از مقاله به اصل موضوع مربوط نیست ونیازبه بررسی بیشتری دارد اگر موضوعی خیلی اهمیت دارد می‌توان مقاله مجزایی براش ترتیب داد. مقاله از چهار چوب خود خارج شده به غیر از چند خط اول مقاله بقیه حاشیه وآنقدر مربوط به اصل موضوع نیستند. مثلا
شکست عثمانی‌ها و پاسخ جیلوها یا نقش ایرانیان در دفاع از آشوریان در برابر کشتار عثمانی.*** (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۵۴ (UTC)
replies: text: :پس از شورش عربها در امپراطوری عثمانی و ورود آمریکا به جنگ، نیروهای عثمانی برای جبران شکستها در عراق و نواحی دیگر، سعی در تصرف مناطق ترکزبان (آذری) در شمال و جنوب رود ارس نمودند که در این راه با ارمنیان و گرجیان و آسوریان درگیر شدند.
جنبش ترکان جوان که دارای گرایش‌های پان ترکیستی می‌بودند، تمایل به گسترش مرزهای سرزمینی خود داشتند. از آن جا که بیشتر سرزمین‌های اروپایی تحت سیطرهٔ خود را در خلال جنگ جهانی اول از دست داده‌بودند، در اندیشهٔ شکست دادن امپراتوری روسیه و گسترش مرزهای خود در شرق و ضمیمه ساختن مناطق ترک‌زبان قفقاز و آسیای مرکزی به امپراتوری عثمانی افتادند. بر همین اساس، ترکان عثمانی شروع به پاکسازی مناطق غیرترک‌نشین امپراتوری کردند. در این راستا، ارمنیان که بزرگترین اقلیت غیرترک ساکن در عثمانی و همچنین جداکنندهٔ مناطق ترک‌زبان قفقاز و ترکان عثمانی از منظر جغرافیایی بودند، قربانی نخستین نسل‌کشی قرن بیستم شدند. همزمان اقوام دیگر نظیر آشوریان مسیحی نیز در همین راستا نسل‌کشی شدند''

text: این موارد هم بی ربط است به مقاله. *** (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۰۸ (UTC)
جناب Alborz Fallah از قدیم ترکها یک ضرب المثل دارند بیر دسته قارغایا بیر داش بسته (برای یک دسته کلاغ یک سنگ) کافیه متاسفانه شما پایتان را کرده‌اید در یک کفش نمی‌خواهید حقیقت را قبول کنید بعدا هم می گویید عقاید شما از اعتدال خارج است عقاید شما نه اینکه معتدل است از همان ناشی می‌شود
جناب Alborz Fallah در مورد این نوشته ات:
آنوقت شما می‌خواهی که من بیافتم دنبال یک طرف درگیری سنگ عثمانی را به سینه بزنم؟ این است آذربایجانی بودن؟ لازم نیست این قدر بپری هوا بیافتی بگی آی نمی دون پان ترک بودند و یا نمی دونم تعصب عثمانی رو کشیدند و آی نمی دونم بهمان شد ما همان افرادی هستیم (ایل افشار) که جلوی امپراطوری عثمانی بر سر عقایدمان ۴۰۰ سال جنگ و جدل کردیم و جلویشان ایستادیم الان لازم نکرده به من درس تعصب عثمانی داشتن یاد بدی  این مسئله که شما می‌فرمایید نه تنها ربطی به تعصب ندارد بلکه حق با امپراطوری عثمانی هم بود در ضمن من برای دوستانتان هم نوشتم آقایان در صفحهپان ترکیسم نوشتند عثمانی پان ترک بودند چون ارامنه را قتل عام کرده‌اند خوب با این حساب مراجع تقلید و علمای بزرگ آذربایجان هم پان ترک تشریف داشته‌اند ما نمی دانسته‌ایم می‌توانید به فتوای مراجع تقلید مراجعه کنید شما نه تنها در خط اعتدال حرکت نمی‌کنید بلکه دین خود را هم انکار می‌کنید بنده برای شما سندهای محکمی هم آوردم ولی چون شماها دوست ندارید آن را قبول کنید این طور می گویید.
شما متاسفانه از استفاده کردن نام ترک آذربایجانی وحشت عمیق دارید هر کجا خواستید هر چه می‌نویسید هویت مردم آذربایجان را مورد سوال می‌برید هیچ کس کاری به کارتان ندارد شما که خیلی دم از ترک بودن می‌زنید می‌رفتید می دید در صفحه اورمیه چه‌ها که نوشته نشده بود در جلوی چشم بنده به خون اجدادم توهین کرده نام سیمیقو - قاسملو - و نام جعلی ورمی آورده و جای داده‌اند اگر ما شکایتی نمی‌کردیم اینها همان طور باقی می‌ماندند عدالت شما این بود آذربایجانی بودن شما این بود؟
جناب ایرونی شما که خودتان خوب می دانید قبل از اینکه بنده در اینجا عضو بشوم با آی پی ویرایش می‌کردم به شما گفتم در صفحه بحث اورمیه هم باقی است برای حسام الدین چلبی عارف کردستانی نوشته شده بود ولی شما عوض اینکه آن را تصحیح کنید بهانه آوردید آخر برای تعصب کشی از کردها گفتید این فرد چند ملیتی است کلمه بی خود که اصلا درست نمی‌باشد.
بله راست می‌گویم بنده از اعتدال خارج شده‌ام ولی آنچه که از راه خود خارج نشده جامعه ویکی فا است؟
هدف از بازشدن این مقاله جوابگویی به این مسائل بود وگرنه آقایان خود هم می دانند من به انها گفته بودم اینجا را جای نژادی پرستی نکنید وقتی صفحه‌ای با نام قتل عام ارامنه باز شده بنده و آقایان حق داشتیم از حقوق خود دفاع کنیم وگرنه ماها اصلا دوست نداریم چنین صفحه‌هایی بازکنیم از نظر شما آذربایجانی بودن آن است که بشینیم هرکس  دلش چه طور می‌خواهد به ما ناسزا بگویید بعد هم ما به خاطر این کارش آن را تشویق کنیم این اعتدال ترین راه بود که نرفته‌ایم.
ماها را به نژاد پرستی متهم می‌کنید ولی برای رسیدن به اهدافتان از نظرهای خودتان خبر ندارید. مقاله جیلولوق را هم کسروی بازی درآورده‌اید نیمی از منبع مقاله شده تاریخ هیجده ساله آذربایجان بهتر بود خود کتاب تاریخ هیجده سال آذربایجان را می‌نوشتید و آن را سند می‌کردید در مورد مقاله جیلولوق هیچ کس نگفته این مقاله جیلولوق دوره حکومت جیلوهاست باید در مورد آن بنویسد جیلولوق این کلمه را یادآور توحش ارامنه و جیلوهاست در ترکی هم وقتی این کلمه خوانده می‌شود برداشتی از حکومت نمی‌شود بلکه قتل عام مسلمانان یادرآور می‌شود اگر می‌خواهید چنین مقاله‌ای ایجاد کنید نام مقاله را دوره حکومت جیلوها کنید. نه جیلولوق
بنده دیگر در ویکی فا مقاله ایجاد نخواهم کرد و از این جهت هم هیچ مشکلی ندارم و اصلا هم برایم مهم نیست فقط در بعضی موارد ویرایش خواهم کرد برای ائلوین جان عزیز هم توصیه می‌کنم با شماها سر و کله نزند. بیشتر از این حرف زدن با شما بیهوده استAmir a57 (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۱۰ (UTC)

text: مقاله خیلی خوب و کامل است فقط در مورد قتل‌عام ایرانیها نوشته نشده در حد نیاز، در غیر در مورد اختلافات عثمانی با روس وارمنی و... هرچیزی نوشته شده. خسته نباشید. *** (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۲۳ (UTC)
replies: text: :در مجموع، ایرادهای وارد شده را اینگونه جمع بندی می‌کنم که چرا در مورد عثمانی هم مطلب دارد و فقط در مورد جلوها نیست؟ پاسخ این است که مقاله دانشنامه‌ای لازم است که از جوانب مختلف و نظرگاههای متفاوت به یک مسئله بپردازند و مثلا پیشزمینه، علتها و پیامدهای یک واقعه تاریخی را بگویند. در واژه انسیکلوپدیا، جز سیکلو وجود دارد که در عربی بصورت دائره المعارف ترجمه شده که نشان می‌دهد دور تا دور مسئله را باید اکتشاف کرد و در این مورد، صد در صد رفتار عثمانی با اقوام درون مرزهایش ارتباط داشته است، یعنی اینکه اقوام مسیحی درون عثمانی به هر انگیزه‌ای با دشمنان عثمانی هم پیمان شده بودند که باعث واکنش شدید عثمانی شده و یک جمعیت گرسنه و شدیدا تحت تهدید وارد ایران شده بودند که رفتار خشنی نسبت به ایرانیان نشان داده‌اند، که در زمان بزرگترین قحطی تاریخ ایران هم بوده است. لذا حتما لازم است که در مورد کشتار عثمانی‌ها هم اشاره بشود.  Alborz Fallah (بحث) ‏۱۱ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۵۳ (UTC)
متشکریمجناب البرز، خوب شد گفتید و الا ما تا حالا فکر می‌کردیمقتل عام آذربایجانیها عمدی بود، نگو همش تقصیر اون عثمانی‌ها بود و ما خبر نداشتیم. پس با این اوصاف الان ما به کشورهای عربی حمله بکنیم و بگیم به خاطر حمله شما در ۱۴۰۰ سال پیش ما داریم تلافی می‌کنیم. خیلی جالبه...Elvin (بحث) ‏۱۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۱۰ (UTC)

text: جناب البرز این را بنده نمی گوییم این را آن همه اسنادی می گویند که در مورد این وقایع مطلب نوشته‌اند جیلوها و ارامنه کوهستانی تفاوت عمده‌ای با ارامنه و آسوریان ایران داشتند شما حتی به فرض بر اینکه عثمانی با این آقایان رفتار خوبی نداشته هم نمی‌توانید عثمانی را متهم کنید به دلیل اینکه محیط و شرایط زندگی این آقایان در کوهستانهای ترکیه و همسایگی کردها بوده نه ترک‌ها بسیاری از کسانی که این وقایع را ضبط کرده‌اند از توحش و جنایات ارامنه و جیلوها گفته‌اند آنهم در زمانی که کردها و جیلوها هم دیگر را مورد توحش خود قرار می‌دادند در چنین زمانی که  مسلمانان آناتولی مشمول جنایات ارامنه و جیلوها به علت مسلمان بودن خود قرار گرفتند شما در مقابل این توحش چه کار می‌کنی؟ نگاه می‌کردی؟Amir a57 (بحث) ‏۱۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۵۳ (UTC)

text: @Elvin: راستش دقیقا متوجه نشدم منظور شما چیست. مقاله بیطرف را که می‌نویسیم، نباید دنبال مقصر بگردیم،  کما اینکه عثمانیهای صرف هم انگیزه این قتل عامها معرفی نشده‌اند: بنظر من روسها، میسیونرهای مذهبی و تا حدی سمیتقو بیشتر مورد تاکید قرار گرفته‌اند. در جنگ بین اروپایی‌ها، که علتش بخودشان مربوط است و مقصرش هم به من ربطی ندارد،  یک سوم مردم ایران تلف شدند که بسیاری از ایشان ایرانیان آذربایجانی بودند. --Alborz Fallah (بحث) ‏۱۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۲۱ (UTC)
replies: text: :@Amir a57: چون حجم نوشته شما هم زیاد بود، نفهمیدم که اسناد چه می‌گفتند که من منکر آن قرار است باشم. ارامنه کوهستانی و جلوها را هم قبول دارم که با ارامنه ایرانی خوی متفاوتی داشته‌اند: جلوها اصولا کوه نشین و به نسبت خشن بوده‌اند و ارامنه قفقاز هم در ۱۹۰۵ با مسلمانان شدیدا درگیر شده بودند که میدانم در موردش مطالعه دارید (ارمنی - مسلمان دعواسی) (مثلا کتاب آقای اردوبادی). اما اینکه عثمانی را متهم بکنم یا نکنم ربطی به ما (آذربایجانی‌ها) ندارد، چونکه ایشان با ما یکی نیستند. من چرا برای رفتار عثمانی توجیه بیاورم؟ کل اروپایی‌ها در ارومیه و شرق عثمانی پنجاه سال پول خرج کردند که آسوریها را از نسطوری تبدیل به ارتودکس کنند و امثال دکتر شد، از زمان پدرش در ارومیه مشغول فرهنگ سازی بوده است که ایشان را بجان بقیه بیاندازد (کتاب آقای فیروز منصوری خوب نوشته است) و عثمانی هم که ملیت نداشته است میخواسته حدود قومی - ملی اش را تثبیت کند: تاوان ایشان را ایرانی داده است. شما هم ول کن این عثمانی را! مراد نمی‌دهد که! کل مراجع شیعه آذربایجان را شریک جرم عثمانی می‌کنی که جرم امثال مصطفی کمال تسالونیکی را سبک کنی؟! کجا علمای آذربایجان حکم نسل کشی داده‌اند؟! در نهایت حکم دفاع دادند که باید هم می‌دادند: همین! --Alborz Fallah (بحث) ‏۱۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۹:۰۱ (UTC)
جناب البرز الحمداله داری کم کم توجیه می‌شوی همین که سالهای خونین محمد سعید اردوبادی را آوردی سند خوبی بر قتل عام آذربایجانیها توسط ارامنه قبل از تاریخ ۱۹۱۵ میلادی است و اما در مورد آقای فیروز منصوری بنده دقیقا این فرد را می‌شناسم و وی را هم از نزدیک دیده‌ام با وی هم صحب کرده‌ام ایشا اصلا وجه خوبی در نزد مردم آذربایجان ندارند تا همین جا بس است متاسفانه برخورد کاربران محترم را در اینجا را دیدم وگرنه در مورد همین گفتار‌های شما و مصطفی کمال آتا تورک و یا نمی دانم افراد دیگری چون طلعت پاشا خیلی سندها است. در مورد ارامنه هم ارمنه‌ای که همایسه گی کردها و جیلوها زندگی می‌کردند هیچ تفاوتی با آنها نداشتند. بله شما عثمانی را متهم نکنید بگذارید ارامنه و دیگر مسیحی‌ها بیایند متهم کنند این چه طور مسلمانی است همین مسلمان‌ها که شما می گویید و آنها را پان ترک می‌خوانید بر حسب مسلمان بودن خود ارومیه. خوی. و چند شهر دیگر در آذربایجان را نجات دادند ما با عثمانی‌ها هیچ گونه ارتباطی نداریم می‌شود شما بگویی کردها ایران - عراق - ترکیه و یا نمی دانم زازاها چی ارتباطی به هم دیگر دارند؟ بنده گفتم خود اورمیه‌ها قریب به ۴۰۰ سال در مقابل عثمانی ایستادند بر سر عقایدشان قتل عام ارامنه ویا تمی دانم... مربوط به تمام مسلمانان می‌شد چه شعیه - چه سنی ارمنی‌ها بر خلاف پان ارمنی بودن خودشن پان ترک بودن را به مردم ترک نسبت دادند در مورد اینکه در اورمیه چه رجاله خوشنام مسیحی کشته شده هم دوست عزیز اوایل بنده هم بر این تفکر بودم که عثمانی ارامنه را قتل عام کرده و بعدها با مطالعه منابع به اشتباه بودن تفکر خود پی بردم میسیو سونتاق بر خلاف ظاهرش یک از تحریک کنندگان مسیحی در مورد قتل عام مسلمانان بود درست است اینجایش را راست می گویی حتی تا این حد بگوییم که مسیحیان اورمیه اصلا آسوری هم نبوده‌اند همین مبلغین مسیحی ضمن اینکه مذهب آنها را عوض کرده‌اند زبان آن‌ها را به آرامی تغییر دادند. جناب البرز فلاح شما درست تحقیق نکرده‌اید فقط حکم علمای خوی را خوانده‌اید بروید حکم میرزا فضل اله مجتهد را بخوانید متوجه می‌شوید متاسفانه من برای نگارش مقاله جیلولوق زحمات زیادی صرف کرده بودم از کتابهای مشاهیر گرفته از کتابهای جدید و قدیم گرفته اسناد رسمی ایران و عثمانی و روسیه گرفته استفاده کردم متاسفانه برخی نخواستند که آن را قبول کنند
در مورد اینکه تاوان این مورد‌ها را چه کسی داده‌اند فقط آذربایجانیها تاوان آن را داده‌اند وگرنه همان کردی که ارامنه و آسوریها و یا نمی دانم حمله به صفحات آذربایجان هم ایرانی است.Amir a57 (بحث) ‏۱۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۱۱ (UTC)

text: من می‌گویم قربان چشمهای بادامی ات بروم، شما میگویی من بادام می‌خواهم! انگار شما در این صفحه تنها دنبال اثبات بزه ارامنه و تطهیر ترکیه هستید. هیچ عالم شیعه‌ای حکم قتل عام نداده است: البته روسها جنایت بسیار در آذربایجان میکرده‌اند و زشتکاریهایی مثل شهید نمودن ثقه السلام و علی موسیو و امثال آن باعث حالت تدافعی علما بود؛ اما هیچگاه حکم قتل عام اهل ذمه نبوده است. آسوری بودند، اما نسطوری، و نه ارتودکس. زحمت شما برای نوشته هم از بین نرفت و در حال حاضر مقاله‌ای دارید که هم مستدل است و هم شکیل؛ بعلاوه اعتدلال هم دارد و یکسویه نیست. کدام قسمت نوشته شما را فکر می‌کنید که ضایع کرده‌ام؟ --Alborz Fallah (بحث) ‏۱۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۱۸ (UTC)
جناب البرز دوست عزیز من می گوییم در عثمانی قتل عامی صورت نگرفته و  هم در آذربایجان قتل عام صورت نداده‌اند و اگر قتلی صورت گرفته مبارزه با افراد مسلح این قوم بوده که قیام نموده و مسلمان‌ها را کشته‌اند شما می گویید نه خیر گرفته عثمانی فلان است عثمانی بهمان است دوست عزیز بله هیچ عالم شیعه‌ای حکم قتل عام نداده است یعنی اگر هم می‌دانستند در این جنگ عثمانی قتل عام علیه اهل ذمه صادر خواهد کرد هم قتوای جهاد بر علیه روسیه و در حمایت عثمانی نمی‌دادند اصلا چیزی به نام ترکیه جوان در این موقع نبوده فقط کلمه به نام اتحاد اسلام بوده خوب لطف کنید بروید در مورد این کلمه تحقیق کنید در مورد آن هم میرزا فضل اله مجتهد در حمایت از عثمانی فتوا داده و همچنین میرزا علی عسگرآبادی میرزا علی عسگرآبادی ویکی آزدر استانبول مردم را به اتحاد اسلام دعوت کرد وهمین نطق‌های آتشین وی باعث شد جنبش اتحاد اسلام شکل بگیرد. در مورد آسوری‌ها هم استدلال‌های زیاد بر این اینکه آسوری نبودند دارم منتها چون  در ویکی فارسی آقایان به جای قبول منطق سعی در انکار آن و زور گویی دارند بهتر است نگویم کلمه آسوری‌ها اگر بیشتر تاریخ میسیونرهای آذربایجان را خوانده باشید و یا همین نوشته‌های دیگر از میسیونر‌های خارجی نوشته شده که اینها هیچ تمایلی برای آسوری نامیدن خود ندارند و ترجیح می‌دهند نام نستوری داشته باشندAmir a57 (بحث) ‏۱۵ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۳:۵۷ (UTC)
این مقاله هیچ مورد جدی ندارد و اولین منبعش یک منبع غیرتخصصی و داخلی است (و احتمالا قومگرا است).  من در کتابخانه گوگل انگلیسی جستجو کردم و چیزی در این مورد ندیدم.  تنها ویکیپیدا دیگری که چنین نوشتاری دارد همان ویکیپیدا آذری هست که از مادها تا سکاها و سومریها و غیره را ترک معرفی می‌کند (یعنی چیزی که در هیچ ویکیپیدای دیگر دیده نمی‌شود).  بنابراین این مقاله باید حذف شود.
یعنی اولین دو جمله:
"جلولوق رویداد تاریخی قتل عام ایرانیان در شهرستان‌ها و روستاهای استان آذربایجان غربی طی سالهای جنگ جهانی اول و مدتی پس از آن است. در این قتل عام‌ها در حدود ۲۰۰ الی ۵۰۰ هزار نفر از مردمان آن نواحی کشته شدند.[۱] این جمعیت نزدیک به ۱۵ درصد جمعیت آذربایجان تخمین زده می‌شود.[۲]"
جمله اول یک منبع قومگرا است.  جمله دوم هم هیچ نام و نشانی و نقل قول و عبارت ندارد.   برخی از منابع هم که اورده شده است در رابطه با کشتار مسیحیان است.  برای نمونه منبع دهم در مورد کشتار آسوریان به دست عوامل عثمانی (سیمکو) هست.  سپس در منبع دهم تازه به نابودی حدود هفتصدهزار کرد به دست ترکان عثمانی اشاره می‌کند:
http://books.google.com/books?id=gRipR7Ncc-UC&pg=PA89&lpg=PA89&dq=young+turk+support+simko+to+assyrian+massacre&source=bl&ots=mGqjqHeSC0&sig=2NM3M-CHYLXYlcdXK1X1f6CrJUw&hl=en&sa=X&ei=_z4VUI3FKojLhAe7rICADQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=young%20turk%20support%20simko%20to%20assyrian%20massacre&f=false
. بنابراین به نظر من بهتر است که این مقاله تغییر نام کند به چیزی مانند "درگیری مسیحیان و مسلمانان در آذربایجان غربی در دوران جنگ جهانی اول"
اگر چنین مقاله-ایموردی داشت، صد در صد در ویکیپیداهای دیگر مانند روسی و انگلیسی نیز موجود بود، ولی اینطور نیست.  بنابراین مقاله را برای هدف مسیحی-ستیزی از طرف یک مشت پانترک نوشته شده است. --Khodabandeh14 (بحث) ‏۱۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC)

text: این چه حرفی است جناب خدابنده. مقاله موردی داشت صد در صد در ویکی‌های دیگر بود یعنی چه؟ این نتیجه گیری‌هاتان هم نادرست است و هم نیت یابی. کشتار ایرانیان آذربایجان توسط جیلوهای رانده شده از عثمانی امر روشنی است. حالا روس‌ها و انگلیسی‌ها دوست ندارند راجع به آن بحث کنند. چیز دیگری است. سال ۹۱ پس از شکست انتفاضه شعبانیه نیروهای بعثی به شهرهای کربلا و نجف یورش بردند. حداقل ۵۵ موشک اسکاد به شهر نجف که شهر چندان بزرگی نیست پرتاب شده، کربلا و نجف با خاک یکسان شدند نزدیک به سی صد هزار نفر قتل عام شدند. باز تاکید می‌کنم سال ۹۱. حالا یورش به نجف و کربلا مقاله انگلیسی و روسی دارد؟ حالا که ندارد نتیجه بگیریم که موردی نداشته؟ Farvartish (بحث) ‏۲۷ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۳:۰۷ (UTC)
thread_title:  تحریف مقاله