بحث:نخست‌وزیر ایران

message: سلام، وقت بخیر. به نظرم، میرزا علی‌اصغر اتابک اولین نخست‌وزیر رسمی دولت مشروطه ایران بوده. نظر شما چیست؟ برای ترتیب اثر در سایر مقالات نظیر فهرست نخست‌وزیران ایران می‌پرسم. Benyamin-ln (بحث)   ۲۲ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۲ (ایران) ‏۱۳ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۶:۰۲ (UTC)
replies: text: سلام بنیامین جان، همواره آغاز یک دوران تاریخی با چنین ابهام‌هایی روبه‌رو ست و دادن پاسخ صددرصدی میسر نمی‌باشد. بهتر است اول به عنوان این مقاله بپردازیم؛ یعنی «نخست‌وزیر دولت ایران». به نظر من واژهٔ دولت اضافه است و اگر بخواهیم ترم‌های علوم سیاسی را در نظر بگیریم مسأله‌ساز هم می‌باشد. واژهٔ دولت برای قوهٔ مجریه به فراوانی به کار می‌رود. برای قوهٔ مجریه (executive power) در زبان انگلیسی government به کار می‌رود که وظیفه‌اش to govern است. ما govern را حکومت کردن ترجمه می‌کنیم (و اصلاً فعلی به شکل «دولت کردن» نداریم!). دولت در علوم سیاسی برابر state است و با government تفاوت دارد. به عنوان مثال، ما در ترجمهٔ state flag مشکل داریم چون وقتی آن را پرچم دولتی ترجمه می‌کنیم این شائبه پیش می‌آید که متعلق به قوهٔ مجریه است که به هیچ وجه چنین نیست.

text: مورد دوم این است که آیا در این مقاله باید به دوران پس از مشروطه پرداخت؟ آیا باید به واژهٔ «نخست‌وزیر» توجه کرد یا هر چه معنایی نزدیک بدین واژه داشته باشد را نیز در نظر آورد؟ واژهٔ نخست‌وزیر از اواخر پادشاهی رضا شاه معمول شده است و پیش‌تر به رئیسان کابینه «رئیس‌الوزرا» می‌گفتند. بنا به نوشتهٔ «مرآت الوقایع مظفری» پیش از انقلاب مشروطه «علی امین‌الدوله» و «محسن مشیرالدوله» عنوان رئیس‌الوزرا داشتند (علی امین‌الدوله سپس‌تر «وزیر اعظم» و سر آخر هم «صدراعظم» لقب گرفت). همچنین همین منبع آورده است که میرزا نصرالله خان مشیرالدوله از ۸ تا ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۳۲۴ ه‍.ق عنوان رئیس‌الوزرا داشت و سپس صدراعظم خطاب شد و در ۱۴ جمادی‌الثانی ۱۳۲۴ ه‍.ق فرمان مشروطه صادر گردید. همچنین در ۱۶ ذیحجهٔ ۱۳۲۴ ه‍.ق نصرالله مشیرالدوله ناچار شد وزیرانش را به مجلس بفرستد و آنها را معرفی نماید (البته خود در مجلس حضور نیافت). شاید این استنکاف از حضور در مجلس سبب شود که او را نخست‌وزیر قانونی در نظر نگیریم.

text: نفر بعدی؛ یعنی «وزیر افخم» هم رسماً عنوان رئیس‌الوزرا نداشت؛ ولی در ۶ صفر ۱۳۲۵ ه‍.ق به عنوان وزیر داخله و رئیس کابینه، وزیران را به مجلس معرفی کرد. در عمل به معنای این بود که نخست‌وزیر بود. علی‌اصغر اتابک هم که رسماً رئیس‌الوزرا لقب داشت و کابینه‌اش را معرفی کرد. به نظر من بهتر است علی‌رغم تمام این ابهامات، نصرالله مشیرالدوله را نخستین نخست‌وزیر پس از مشروطه به شمار آوریم و در بخش توضیحات، به ابهامات اشاره نماییم. ShFarshid؛گفت‌وگو ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۴:۳۲ (UTC)
replies: text: : سلام آقا فرشید گرامی، بله من نیز با شما موافق هستم که واژه دولت در عنوان اضافی است و باعث ایجاد ابهام و کژتابی می‌شود. خواستم عنوان مقاله را انتقال دهم، نمی‌دانم چرا نشد. باید از مدیران کمک بگیرم.

text: :کاملا موافقم. لفظِ «نخست‌وزیر» از ابتدا رایج نبوده.

text: :پس شاید بهتر است بگوییم علی‌اصغر اتابک نخستین رئیس‌الوزرای منصوبِ عصر مشروطه بوده. نظرتان به این یکی چیست؟ برای ذکر کردن در مقاله نمی‌پرسم، بلکه می‌خواهم تصویر شفافی برای خودم شکل بگیرد.

text: :قطعا نظر به حذف هیچکدام از اسامی ندارم. گاهی در فهرست‌ها، سرپرست‌های یک منصب را ذکر نمی‌کنند اما من مقید هستم که هر کسی را که در آن جایگاه قرار می‌گیرد، ثبت و ضبط کنیم. شبیه این مسئله را در فهرست شهرداران تهران تجربه کرده بودم. قانون مربوط به بلدیه‌ها در ۱۲ خرداد ۱۲۸۶ تصویب شده‌است اما پیش از آن نیز سال‌ها افرادی در تهران با عناوینی نظیر «مصدر امور احتسابیه» وجود داشتند که همان کار شهرداریِ امروز را انجام می‌دادند. با تصویب قانون مذکور، کاشف‌السلطنه کفیل بلدیه می‌شود. پس از او نیز عباس‌خان مهندس‌باشی می‌شود و سپس خلیل ثقفی. با این که خلیل ثقفی در سال ۱۲۸۸ منصوب شده بود اما از سال ۱۲۸۹ است که رسما سازمان بلدیه تهران شکل می‌گیرد. با توجه به این که قانونی شدن جایگاه بلدیه‌چی/شهردار از ۱۲۸۶ بوده، لذا قبل از آن را در فهرست اصلی ذکر نکرده‌ام و در بخشی مجزا به عنوان «پیشینه» توضیحی خواهم نوشت. بنابراین فهرست را آن‌طوری که می‌بینید شماره‌گذاری کرده‌ام. آیا موافق هستید که برای فهرست نخست‌وزیران نیز با چنین ترتیباتی، شماره ۱ را از اتابک محسوب کنیم و مشیرالدوله و وزیرافخم شماره نخورد؟ Benyamin-ln (بحث)   ۲۴ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۴۲ (ایران) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۱۲ (UTC)

text: : مخالفت خاصی ندارم. سپاس ShFarshid؛گفت‌وگو ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۲۱ (UTC)
thread_title:  اولین نخست‌وزیر 

message: سلام، روز بخیر. مطابق با بحث بالا، من می‌خواستم عنوان مقاله را از «نخست‌وزیر دولت ایران» به «نخست‌وزیر ایران» منتقل کنم اما پیغام خطای زیر مشاهده شد:
 شما اجازهٔ انتقال این صفحه را به این دلیل ندارید:
 صفحه‌ای با این نام از قبل وجود دارد، یا نامی که انتخاب کرده‌اید معتبر نیست. لطفاً نام دیگری انتخاب کنید.
لطفا این مشکل را بررسی کنید. مچکرم Benyamin-ln (بحث)   ۲۴ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۵۸ (ایران) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۲۸ (UTC)
replies: text: درود؛  معمولا درخواست‌های انتقال در وپ:دا مطرح میشود.--SunfyreT ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۳۲ (UTC)
thread_title:  مشکل در انتقال