بحث:ننه‌کران

message: روستاها و ابادی های دهستان ویلکیج شمالی در تقسیمات کشوری:--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۰ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۵۲ (UTC)
اولاغان/ ارپاتپه سی / پته خور / جگرکندی / جله گران / خانقاه سفلی /خانقاه عليا/خشحيران/دگرماندرق/دودران/سوليدرق/سولا/كريم كندي /ديمه داغل/ کله سر /كلاسر//كنازق/گللو/مهدي پستي/ننه كران/نوده/ ینگجه /طرح منابع طبيعي
thread_title: مرکزیت دهستان و پتانسیل تبدیل به مرکز بخش

message: کتاب "تاریخ تحلیلی و سوابق فرهنگی مرکزویلکیج شمالی ننه کران "تالیف اینجانب توسط انتشارات چشمه نور منتشر شد.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۴۶ (UTC)
thread_title: انتشار کتاب تاریخ تحلیلی ننه کران

message: اگر به گوگل مپ دقت کرده باشید،  در سایت های مسیر یابی و نقشه های   google map  مسیر اصلی روستا که از بازار منشعب و به شرق روستا منتهی می گردد،بدون اطلاع و آگاهی از نام اصلی به غلط قید گردیده است.
 مسیر یاد شده که به منطقه گدوک و جنگل های عبدالاحد و قره بلاغ منتهی می گردد،"آقا مسجد یولی "  در گویش محلی می باشد. بنده یک بار آنرا تغییر دادم نمی دانم کدام شیر پاک خورده ای دوباره 
آورده اصطلاح موهن بی ربط را در آنجا قید کرده است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۸ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۵۸ (UTC)
امروز با انواع پیامها سعی نمودم با گوگل مپ ارتباط برقرار و این اصطلاح سخیف را از گوگل مپ حذف و به جای آن اصطلاح آق مسجید یولی را جایگزین کنم --Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC)
thread_title: گوگل مپ  google map 

message: تاریخ تاسیس گمرک در آستارا، به صورت دقیق نمی باشد. ولی شواهد تاریخی چنان عنوان می کند که: در سال ۱۲۰۵ه.ش وقتی شاه عباس میرزا می خواست برای قشون یورت تهیه کند از فتحعلی شاه در خواست کمک مالی می کند، شاه در جواب می گوید از پول عوارض گمرکی آستارا فراهم کنید. ژان اوبن در کتاب «ایران امروز» به توصیف آستارا پرداخته و می نویسد «آستارا بندری ایست در جوار اردبیل – این شهر گمرکی دارد که از سوی متصدیان بلژیکی اداره می شود.{نقل از وبلاگ نمین اردبیل}--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۷ (UTC)
این موضوع نشان می دهد گمرک آستارا به دنبال عهدنامه های گلستان و ترکمانچای ایجاد شده است و آنهم به دنبال تغییر مرز ایران و روس از دربند به مرزفعلی.--کاربر:Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۲ (UTC)--78.38.28.3 ‏۲ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۴:۳۹ (UTC)
thread_title: گمرک آستارا:

message: مرحوم ستودی نمین در کتاب تاریخ و فرهنگ نمین در مورد حد و مرز منطقه ویلکیج قدیم آورده است ” ویلکیج از جمله املاکیست که در صلح گلستانیه متعلق به دولت قزلباش بود و در صلح سردار پاسکویچ نیز در جای خود باقیست . این ناحیه منقسم به دو حصه قدیم و جدید می باشد و مکانی عریض و طویل . طرفی از آن قریب به حد خلخال و کوه باغرو و اردبیل است و سمت دیگرش ملحق به خاک ارشق که به تخمین مسافت هشت فرسنگ ایرانی می باشد . قریه نمینش اکنون دارالاماره است و از برکت وجود ذوات و امرا و نجبای مهاجرین از شیوه دیهی خارج گشته و رونق شهری یافته است .”{تاریخ کهن نمین-محمدعلی اجاقی}--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۳ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۶ (UTC)
thread_title: محال ویلکیج

message: روستای موسی کندی در دوکیلومتری جنوب ننه کران واقع شده بودو دارای سکنه حدودا زیر پنجاه خانوار بوده است. بنا به نقل افراد مسن و مهاجران آن ، در اوائل قرن حاضر و بعد از جنگ جهانی اول دوره ای موسوم به اشکارلق پدید آمده مشابه جلولق آذربایجان غربی و آشکارا مال و اموال مردم را غارت می کرده اند در این دوران مردم بی پناه روستا مجبور به جلای وطن و مهاجرت به ننه کران می شوند.
 ننه کرانیها با آغوش باز کل روستای موسی کندی را پذیرا شده هم اکنون نیز کامل در هم ادغام شده اند.
سادات ننه کران نفوذ و کاریزمای زیادی در منطقه داشته اند بنابراین افراد شرور و دزدان آشکار جرات نمی کردند به این روستا و مال و اموال آنها تعرضی داشته باشند.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۷ (UTC)
thread_title: موسی کندی 

message: گر دنبال ایجاد انگیزه و جاذبه برای رونق روستا هستیم بسیار مناسب است اولا حمام قجری مورد بازسازی قرار گیرد.
ثانیا عنوان راه اصلی روستا در گوگل مپتغییر داده شود.
نمی دانم کدام شیرپاک خورده آن اسم را نوشته یا اشتباهی نقل کرده.
ما سالها به راهی که از روستا به جنگلهای شرقی متصل میشود را آقا مسجد می گفتیم ،بنده سعی می کنم آن اسم جعلی را در گوگل مپ تغییر دهم .
گدیک -ارزروم - آقا مسجد
اینها اسم اصلی راه هستند.از طرفی همچنان که اشاره کرده ام مهندسین آلمانی قصد داشته اند از این مسیر بین اردبیل و آستارا راه آهن بکشند.
ثالثا برای جذب گردشگر این راه حتما باید آسفالت شود--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۷ (UTC)
thread_title: بحث رونق و توسعه روستا  -راه بین مزارع ''آقا مسجد یولی''  

message: در زمان تشکیل کاروانسرای ننه کران روستا چهار منزل داشته که به روستای دورد اولر مشهور 
بوده است.طایفه ای نیز به همین نام در روستا موجود و محل استقرار انها شرق روستا می باشد. به 
دنبال تردد و رونق تجارت کالاهای روسی در این نقطه جغرافیایی مابین اردبیل -آستارا این روستا 
شاهد مهاجرت طوایف گوناگون از اطراف و روستاهای منطقه می شود.
 این مهاجرتها در دوره محمدشاه قاجار و ابتدای ناصرالدین شاه قاجار صورت می گیرد. تقریبا نه 
طایفه از این دست به روستا مهاجرت و روستای بزرگی راتشکیل می دهند . در همین اثنا سادات 
ننه کران از روستای زاویه سادات خلخال به دلیل شکوفایی و رونق آن به اینجا مهاجرت می کنند .
بر اساس نقل هاو شواهد شفاهی که بنده بدست آورده ام ،این نه طایفه هرکدام فامیلها و ریشه های
 خود راکاملا می شناسند.خلفه لو - بدل لو -امراللو -پسندلو -قزل لو - دورد اولو - حاجیللو -
صادقلو وحسینی ها(قربانزاده)----...{محمدزاده}--[[کاربر: ([[بحث کاربر:Akbarmohammadzade|بحث]]) ‏۱۵ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۴:۵۳ (UTC)
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم مهر 1391ساعت 13:29  توسط اکبرمحمدزاده  |  آرشیو نظرات
دریچه ای به تاریخ ننه کران--[[کاربر:Akbarmohammadzade ([[بحث کاربر:) ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC)
--78.38.28.3 ‏۲ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۴:۴۰ (UTC)
thread_title: روستای دورد اولر

message: روستای ننه کران فعلی در محل تلاقی سه رودخانه و در نزدیکی جنگل و دو تپه تاریخی واقع شده است .مورفولوژی طبیعی و ساختار زمینهای اطراف نشان می دهد که ساکنان قبلی روستا در محل تپه های موصوف مستقر بوده اند .هرچند گزارش مثبوتی در دست نیست اما  ایجادتپه های مذکور را می توان در اثر تخریب نقاط جمعیتی در اثر زلزله حدث زد . البته کاوشهای باستانشناسی نیز مورد نیاز خواهد بود تپه ننه کران که جزو آثارملی به ثبت رسیده در سه کیلومتر غرب روستا واقع است.
در خصوص جابه جایی احتمالی محل روستا حدث بنده دومورد زلزله مخرب منطقه مربوط به زلزله 1883 هیر و زلزله 1665ارمنستان را می توان عامل تخریب روستای قدیمی دانست.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۵ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۴:۵۱ (UTC)
thread_title: دریچه ای به تاریخ ننه کران 

message: از سه قبرستان موجود در روستا یکی که در ضلغ غربی واقع بوده متروک گشته قبرستان واقع در راه ننه کران به سولا و قبرستان تربت پیر لنگ دایر می باشد.
تربت پیر لنگ بر بالای تپه ای واقع شده که شواهد و مرفولوژی آن حکایت از وجود نقطه جمعیتی باستانی در محل دارد هرچند کاوشی در این زمینه صورت 
نگرفته است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۴ (UTC)
thread_title:  تپه تربت پیر لنگ ننه کران 

message: در نزدیک به دو دهه ای که از ثبت تپه می گذرد ،اکتشاف و حفاری از تپه توسط میراث فرهنگی صورت نگرفته است 
برای اینکه وضعیت تپه از نظر مسکونی مورد کاوش قرار گیرد لازم است اقدام به تملک و آزاد سازی اطراف آن نموده از ادامه فعالیت کشاورزی جلو گیری بعمل آورد .
  در صورت حفاری و با در نظر گرفتن شواهد و سوابق و مشابهت ها ،حدس زده می شود اسکلت افراد مسکون در تپه که در اثر یک  حادثه از بین رفته اند کامل و سالم  بیرون بیاید و همزمان از روی آن می توان به قدمت و البته نحوه اتفاقی که باعث تخریب نقطه جمعیتی شده پی برد.
برای مثال اگر در حالت نشسته یا خوابیده اسکلت هایی پیدا شود نشان دهنده وقوع زلزله و ویرانی آن می باشد.
   در صورتی که عضوی از بدن افراد قطع یا جمجمه یا قسمتی شکسته شده باشد نشان دهنده وقوع جنگ خواهد بود.
    حفاری لایه های پائین تر به تاریخ های قدیمی تر اشاره خواهد داشت. 
     سفالهایی که در منطقه و نقطه یاد شده بکار گرفته شده اند با نقش و نگار رنگی ساخته شده اند.
 یک محدوده ناب باستان شناسی که به رونق گردشگری مانند گنجنامه همدان کمک خواهد کرد.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۹ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۷ (UTC)
thread_title: لزوم حفاری تپه و اکتشافات باستان شناسی

message: درمرکز روستا یکی از یادگارهای حمام های سنتی ایران بصورت مخروبه واقع شده است که نیازمندبازسازی و تبدیل به موزه یا نمونه آثار باستانی 
بوده مورد بی مهری واقع شده است.
شایان ذکر است کل ساختمان حمام از سنگ بنا شده است.
بنابر روایت افراد مسن و سابقان حدودا در انتهای دوره قاجار حدود صد سال پیش احداث آن به اتمام رسیده است.معمار حمام از محال دیگری آمده بوده و نقل می کنند در حین اجرا از اوپرسیده اند این حمام چقدر مصالح می برد گفته است"آن کوه (سنگهایش )به این دره می آید"
برای انتقال آب بصورت ثقلی از تنبوشه های سفالی استفاده شده که مسیر آن به چشمه قدیم تامین آب روستا می رسید همچنین سیستم تخلیه فاضلاب آن زیر زمینی بصورت قنات در عمق حدودا سه متری زمین بود .--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۲ (UTC)
thread_title: حمام قجری ننه کران 

message: تحقیقات دنباله دار بنده نشان می دهددر حدود سالهای  اولیه سلسله قاجار که جنگهای  ایران و
روس در جریان بوده منطقه نمین بخصوص قلعه شیندان به عنوان مناطق نظامی شاهد درگیری ده ساله دو
 کشور و جابجایی نیرو بوده است. به دنبال فروکش نمودن جنگ و تغییر نقطه مرزی از دربند و باکو 
به استارا گمرک آستارا شروع به فعالیت نمود در این سالها کشتیهای روسی (پالاخود)کالاهایی راکه
 قبلا در بنادر دیگر خالی می نمودند با تغییر مرز به دنبال عهدنامه ترکمانچای به شهر فعلی 
آستارا میآوردند.
  برابر تحقیقات بعمل آمده و گزارشات موجودبا توجه به مشکل ساحل آستارا که کم عمق می باشد
 و برای پهلوگیری کشتیهای بزرگ مناسب نبوده از یک فاصله مشخص بوسیله قایق کالاها راجابه جا
می کردند .--[[کاربر:) ‏۱۵ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۴:۵۴ (UTC)
   کالاهای مذکور پس از بارگیری از بندر استارا از مسیر گردنه حیران عبور و در کاروانسرای مشهور
 به قوجا دیکی در روستای ننه کران تخلیه می شد.
thread_title: رونق روستای فعلی 

message: گدوک و ارتفاعات شرقی ننه کران از نظر توپوگرافی و در مقایسه با جهات شمالی و جنوبی در کمترین ارتفاع واقع شده است از طرفی خط اتصال اردبیل به آستارا در این ارتفاعات کوتاهترین مسیر و مابین دو نقطه جمعیتی می باشد.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۲۶ (UTC)
thread_title: خط القعر

message: تنها راه اميد به شكوفايي و رونق كه به صورت كور سويي خود را نشان مي دهداحداث راه ارتباطي از منتهي اليه شرق روستا به سمت جنگل هاي بوبني و ممرزه و ايجاد مراكز تفريحي و گردشگري در اين جنگل ها مي باشد. بدون اين اقدامات همچنان سير نزولي از رونق افتادن روستا ادامه مي يابد.البته تبديل شدن آن به مركز بخش يا شهر بسيار مطلوب و شايد دست يافتني است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۳۱ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۲۸ (UTC)
thread_title:  نقشه راه اميد به پويايي 

message: در خصوص وجه تسمیه روستا بحث های گوناگونی مطرح شده است .در زمانهای قدیم و تا اواسط
 قرن حاضر چهار آسیاب آبی در روستا فعال بوده همچنین از نظر مالکیت روستا در یک مقطع تاریخی 
در اختیار مالکی بنام عبدالحسین صدری بوده وخانم صدرالحاجیه و یک دانگ بنام رحیم ودادی که بعدا
 زمین های کشاورزی در اختیار صدری ها وقف شده است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC)
  با درنظر گرفتن وسعت و حاصلخیزی زمین های کشاورزی و کانالهای قدیمی که دایر بوده در کنار سه
 رودخانه پر آب دائمی خاک نباتی جنگلی و جنگل پرقدرت از لحاظ تامین سوخت و میوه مرتع عالی
 وسایر مزایای تجاری و صنعتی ومرکزیت دهستان که به مدت صدسال جاذب جمعیت و مراجعات منطقه 
بوده و حوزه نفوذ آنرا در منطقه گسترش داده بود، روستا به تعبیر نویسنده تاریخ آستارا و 
خوانین نمین ،همچنین به واسطه همجواری بلافصل با ییلاقات عشایر تالش اسم تالشی آن یعنی (لونه که اون)
به معنی محل تهیه نان یابه اصطلاح عام - محل نان و آب دار -نزدیک به واقعیت به نظر می رسد.--[[کاربر: 
(بحث) ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۲۸ (UTC)
  ننه کران نه کلمه ترکی است نه فارسی و نه تالشی ملغمه ایست که در دوران سرشماری وصدور
 سجل (احصائیه )پهلوی اول توسط ثبت نام کنندگان فارسی زبان غیر آشنا اطلاق شده است.
    پسوند کران از دوران قدیم به معنی محال و موقعیت و یا سرزمین می باشدولی هیچ مدرک و 
منبعی نشان نمی دهد که کلمه ننه در آن بصورت مفهومی و یا با مسما آمده باشد.
  تحلیل بالا به همراه گویش و اطلاق رایج محلی نشان می دهد که درمنطقه ویلکیج هیچ گویشوری
 اسم روستا را با تلفظ کتابی آن تلفظ نمی کند بنابراین تحقیقات بنده به این مسئله ختم
 پیداکرد که حتی اگر به روستا با این تفصیل بخواهیم اسم بگذاریم باید به شکل "نونه کران "
تلفیق کلمه تالشی یا فارسی دری نون با پسوند کران   نونه کران معنی محل نان و آب دار یا
 محلی که به نان و نوا می رسی و بامسماست.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC)
  از این لحاظ حداقل تلاش ما براین باشد که اسم روستا را در منابع اصلاح شود. فقط به یک دلیل :
 وقتی شنونده غیر آشنا ازشما می پرسد معنی ننه کران چیست و شاید برایش خنده دار باشد
و این حاصل بلایی است که در دوره احصائیه بر سر کلمه آورده اند هاج و واج می مانی .
   ننه کران یعنی چه؟متن پررنگ  --Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC)
thread_title:  وجه تسمیه 

message: مهندسین آلمانی قبل از جنگ جهانی دوم با در نظر گرفتن اینکه در میان کوههاو تپه های موجود در مسیر اردبیل -آستارا خط القعر مسیر اتصال از کوهپایه های شرقی این روستا میگذرد شروع به زیر سازی خط آن در این مسیر در طول حدود سه کیلو متر کرده بودند که با شروع جنگ و بهم خوردن معادلات منطقه ای بعدا پروژه رها شده ادامه نیافته است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC)
thread_title:  مسیر راه آهن اردبیل-آستارا 

message: در خصوص وجه تسمیه روستا بحث های گوناگونی مطرح شده است .در زمانهای قدیم و تا اواسط قرن حاضر چهار آسیاب آبی در روستا فعال بوده همچنین از نظر مالکیت روستا در یک مقطع تاریخی در اختیار مالکی بنام عبدالحسین صدری بوده وخانم صدرالحاجیه و یک دانگ بنام رحیم ودادی که بعدا زمین های کشاورزی در اختیار صدری ها وقف شده است.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC) با درنظر گرفتن وسعت و حاصلخیزی زمین های کشاورزی و کانالهای قدیمی که دایر بوده در کنار سه رودخانه پر آب دائمی خاک نباتی جنگلی و جنگل پرقدرت از لحاظ تامین سوخت و میوه مرتع عالی وسایر مزایای تجاری و صنعتی ومرکزیت دهستان که به مدت صدسال جاذب جمعیت و مراجعات منطقه بوده و حوزه نفوذ آنرا در منطقه گسترش داده بود، روستا به تعبیر نویسنده تاریخ آستارا و خوانین نمین ،همچنین به واسطه همجواری بلافصل با ییلاقات عشایر تالش اسم تالشی آن یعنی (لونه که اون) به معنی محل تهیه نان یابه اصطلاح عام - محل نان و آب دار -نزدیک به واقعیت به نظر می رسد.--[[کاربر: (بحث) ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۲۸ 
(UTC) ننه کرانمتن پررنگ نه کلمه ترکی است نه فارسی و نه تالشی ملغمه ایست که در دوران سرشماری وصدور سجل (احصائیه )پهلوی اول توسط ثبت نام کنندگان فارسی زبان غیر آشنا اطلاق شده است. پسوند کران از دوران قدیم به معنی محال و موقعیت و یا سرزمین می باشدولی هیچ مدرک و منبعی نشان نمی دهد که کلمه ننه در آن بصورت مفهومی و یا با مسما آمده باشد. تحلیل بالا به همراه گویش و اطلاق رایج محلی نشان می دهد که درمنطقه ویلکیج هیچ گویشوری اسم روستا را با تلفظ کتابی آن تلفظ نمی کند بنابراین تحقیقات بنده به این مسئله ختم پیداکرد که حتی اگر به روستا با این تفصیل بخواهیم اسم بگذاریم باید به شکل "نونه کران " تلفیق کلمه تالشی یا فارسی دری نون با پسوند کران نونه کران معنی محل نان و آب دار یا محلی که به نان و نوا می رسی و بامسماست.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC) از این لحاظ حداقل تلاش ما براین باشد که اسم روستا را در منابع اصلاح شود. فقط به یک دلیل : وقتی شنونده غیر آشنا ازشما می پرسد معنی ننه کران چیست و شاید برایش خنده دار باشد و این حاصل بلایی است که در دوره احصائیه بر سر کلمه آورده اند هاج و واج می مانی . ننه کران یعنی چه؟ --Akbarmohammadzade (بحث)--[[کاربر: (بحث
thread_title:  وجه تسمیه 

message: واژه ننه کران  اصیل نیست به این دلیل که در زمان احصائیه و اوایل قرن جاری افرادی که سواد اندک داشته و به زبانها و گویش های محلی وارد نبوده اند برای ثبت احوال و صدور شناسنامه یا ثبت پلاکها و اسناد این کلمه را اختراع کرده اند کما اینکه در سایر بلاد هم به وفور این اتفاق افتاده است .
    اصل تلفظ محلی کلمه غیر از این بوده به طوری که اگر با اصطلاح من دراوردی ننه کران بخواهیم ریشه یابی کنیم به جایی نمی رسیم. اما مردم روستا و اهالی منطقه به شکل نونه کران تلفظ می کنند . در کتاب های متاخر ریشه آنرا (در تاریخ آستارا و خوانین نمین)تالشی می دانند یا حداقل باد در نظر گرفتن پسوند کران به هیچ وجه کلمه نمی تواند ترکی باشد.
    مشابه پسوند یادشده در جمکران ،لنکران ،جله کران ،علی کران و... بکار رفته است . کران برای کرانه دریا یا رودخانه یا منطقه کشاورزی اطلاق می شده است و بیشتر مناطق در قرون معاصر نام گذاری شده است .
    اینکه در برخی منابع سعی می شود تاریخ این روستا را به دوهزار سال و بیشتر برسانند برای بنده مورد قبول نیست به این دلیل که با اینکه قبول داریم حتی ازدورانهای بسیار قدیم  نقطه جغرافیایی دارای سکنه بوده اما اطلاق شاکله ویا نام نقطه جغرافیایی به این بحث درست نیست ،به دلایل زیر :
  دلیل اول را در بالا آوردیم و پسوند کران از دوران بعد از افشاریه و زندیه به مناطق ،انهم به گویش فارسی اطلاق گردیده است.
    دلیل دوم نبود آثار و بناهاست،شاید در تپه ننه کران اثر دوهزار ساله یافت شده ولی آیا عین همین ساکنان و افراد در آن ساکن بوده یا نامش همین بوده ؟مطمئنا نه
    در شهرهای باستانی آثاری حداقل از دوره های سلجوقی و ایلخانی و صفوی یافت می شود ،مثال نزدیک آن اردبیل است مسجد جمعه دارد و بقعه شیخ صفی ،خانه های تاریخی و آثاری  مستند از سفرنامه ها و تواریخ .
   حتی نام اردبیل  در شاهنامه و بوستان سعدی آمده و مثبوت است.البته منظور ما آوردن مثال بوده مقایسه بین دو نقطه جمعیتی نمی باشد. برای اثبات قدمت به هرحال این شواهد و نشانه ها لازم است.
 در برخی مستندات تاریخی حتی به سنگ نوشته ها برروی قبور و نسخ های مالکیت ،فرامین شاهی و یا متون موقوفات اشاره می کردد . استدلال مانیز همین است.
 پس یا در متن های تاریخی یا در سنگ قبرها یا در متون فرامین شاهی یا موقوفات و یا در یک نوشته یا نسخ متعلق به دوره مورد ادعا در شعر شاعران  باید نام مکان اورده شده باشدیا یک فرد مشهور یا قبر او را درمکان بتوانیم مورد اشاره قرار دهیم. این موضوع برای استدلال ما مثلا برای اطلاق این نام در دوره صفوی می توانست به کمک ما بیاید .
   در صفوه الصفا و عالم ارای عباسی محلات اطراف اردبیل ذکر نام شده است . ولی به احتمال فقط محال (دهستان )ویلکیج بوده و دوره تشکیل این محل بعد از آن باید باشد.
  مواجه شدن با تاریخ درست و دور از حدس و گمان و مسائل احساسی به غنای مطلب خواهد افزود.
 از آثار مشابه سنگ برافراشته یا دلمن ها و یا قبور قبل از اسلام هم که نیاز به کاوش دارد یا قلعه های مشابه اباذر و بوینی یوغون نیز تاکنون دلایل مستندی دردست نیست . مسلما اگر در دوره هایی منطقه دارای سکنه بوده اسم آنها غیر از این کلمه بوده است.
   اما اصلی ترین دلیل ما به استناد آنچه از افرا مسن و نقل قولها در دست داریم کلمه دورد اولر می باشد.
 بنا به اظهار برخی افراد مسن در حدود دویست سال یا کمتر قبل از این نام محل دورد اولر بوده است. روستای ننه کران که در محل تلاقی سه رودخانه دائمی و بر کرانه غربی جنگل های شهرستان نمین ساخته شده است ،ابتدا چهار خانه داشته است. این خدای نکرده تحقیر نیست بلکه نیاز ما به تحلیل درست برای دست یابی به سیر دقیق تحولات آن را می رساند.
    در اوائل تشکیل سلسله قاجار به دلیل دست اندازی و تجاوزات دولت روس به منطقه قفقاز و تصرف مناطق شمال غرب ایران ،عهد نامه های گلستان و ترکمتنچای باعث تغییر مرز ایران گردید .
    نقل از آستارا ویکی پدیا
آستارا به موجب عهدنامه ترکمانچای که در سال ۱۸۲۸ میلادی میان دولت ایران و روسیه منعقد گردید، به دو قسمت تقسیم شد؛ قسمتی از شهر که در شمال آستاراچای واقع است، به دولت روسیه واگذار گردید و این رودخانه به عنوان مرز میان دو کشور شناخته شد.[۴۷]
  که دربند و باکو و تفلیس و ایروان جزو خاک ایران (ممالک محروسه پارس )بوده مبادلات تجاری بین مناطق در مرزهای شمالی صورت و آستارا در مجموعه روادید و تردد ها داری اهمیت یا جایگاه نبوده است.
  با تغییر مرز ایران از دربند و تفلیس به رود ارس و مرز آستارا در عهد نامه ترکمانچای و حضور  کشتی های تجاری و تردد آن در دریای خزر ،کشتی های روسی (پالاخود)کالای خود را برای فروش به ساحل آستارا آورده در آنجا بدلیل کم عمق بودن ساحل در چند کیلومتری ساحل لنگر انداخته باقایق های کوچک به ساحل می اوردند.
    این کالاها برای ارسال زمینی به اردبیل و تبریز از راه گردنه حیران حمل میشد چاروادار یا چهارپادار بارها را بااسب وقاطر از راههای مذکور عبور داده وارد اولین نقطه در غرب گدیک  یعنی نونه کران میشد.
برای نمونه دیگر که در مطالعات بنده به انها استناد می کنم به متن زیر توجه فرمائید:
 جهانگردی به نام «ابت» (Abbott) که در سال ۱۸۴۳ از آستارا دیدن کرده، دربارهٔ آن چنین می‌نویسد:[۲][۵۱]
    دهکدهٔ دهنه‌کنار در مصب رودخانهٔ آستاراست. پنجاه تا شصت خانوار جمعیت داشته و دکان‌هایی دارد که اجناس آن‌ها به خارج از ایران حمل می‌شود. در طرف دیگر رودخانهٔ آستارا، سیصد تا چهارصد خانوار پراکنده‌است که محل ایشان به نام «گیلِ کران» مشهور است. اما از خاک ایران چیزی از این خانه‌ها دیده نمی‌شود. در اینجا پنجاه تن قزاق روسی به مرزداری مشغول‌اند. دیگر از روسیان در اینجا نشانی نیست. رئیس گمرک آنجا به اجناسی که وارد خاک روسیه می‌شود، مهری می‌زند و آن‌ها را به لنکران می‌فرستد تا به کار گمرک آن‌ها رسیدگی شود. قرنطینهٔ روس‌ها نیز در لنکران است. دهانهٔ رودخانه آستارا پنجاه تا شصت یارد است که فعلاً آب در آن جاری است؛ اما بستر اصلی این رودخانه بیشتر از این مقدار است. آستارا بندرگاهی ندارد و کشتی‌ها بارهای خود را تحویل قایق‌ها می‌دهند و به ساحل می‌آورند. حدود ناحیهٔ آستارا به ساحل شمالی رودخانه نیز کشیده می‌شده‌است و حد جنوبی آن در خاک ایران به رودخانهٔ چیلوندمی‌رسد. ظاهراً این ناحیه کم‌جمعیت است. در کوهستان جمعیت ثابتی نیست و در دشت و زمین‌های هموار، غیر از دهکدهٔ دهنه‌کنار، چهار دهکدهٔ دیگر نیز وجود دارد
    اولین فعالیت های گمرک آستارا را در دوره فتحعلی شاه نوشته اند ودر سند مورد اشاره در تاریخ استارا نامه حکومتی وعکس پرسنل امده است.
    رشد وتوسعه نونه کران وابسته به آستارا بوده وارتباط عمیقی بین آن وآستارا در طول تاریخ برقرار بوده است.
       درحال حاضر نونه کرانی ها در آستارا صاحب موقعیت وجایگاه بوده گرایش تاریخی 9آنها  به استارا بی دلیل نیست.  بیش از نصف فامیل های نونه کرانی ها ساکن آستارا  هستند.
      متاسفانه یک ادم جاهل شبر پاک خورده خبط بزرگی مرتکب شده وکلمه زیبنده  آق مسجد یولی را در گوگل مپ  به کلمه سخیفی تغییردادهاست.
    بنده بسیار سعی کردم آنرا اصلاح کنم که از دوستان همت می طلبم
راه ارتباطی مورد نظر از روستای حیران و حاجی امیر منشعب شده از مسیر آق مسجد یولی به داخل روستا ختم می شد.از مسیر یاد شده که به نظر یک مسیر ایجاد شده در شاه عباس می آید کاروانهای چاروادار از دامنه شمالی و نزدیک خط الرس و مشابه سایر جاده های ایران در دوران قدیم ، کاروانیان عبور می کردندو
   در این مسیر آق مسجد و دگرمان کشی و چملر و گیلده واقع شده اند ، از نزدیکی سیج عبور می کند 
  آبگرم علی داشی نیز در فاصله بسیار نزدیک به محور قدیمی اردبیل آستارا که از ننه کران عبور و باعث رونق آن شده بود واقع است. --Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۱۶ (UTC)
کلمه آق مسجد یولی را در گوگل مپ به اشتباه نوشته اند .
راه اصلی روستا که به گدوک و ییلاقات تالش منتهی می گردد آق مسجد یولی می باشد.که بنا به نقل قولها قرار بوده راه آهن اردبیل به شمال از آن بگذردو تا سه کیلومتر آماده سازی شده بود.
    این اتفاق در سالهای حدود 1200باید افتاده باشد. در کجا ،در دورد اولر .
   به موازات حضور کاروانهای تجاری در کاروانسرا خدمات و صنایع و امکانات وابسته به تدریج به آن جذب شده مقدمات جمعیت پذیری آن فراهم می گردد،از طرفی جنگلهای دست نخورده منطقه با انگیزه هایی ازجمله استحصال چوب و نجاری ،تحصیل زمین کشاورزی و سوخت به تدریج تخریب و جایگزین مناطق کشت وزرع شد.
    استحصال زغال مورد نیاز مصرف اردبیل و درختان چند صد ساله ای که برای ساخت درب و پنجره و پوشش بام خانه ها شده حکایت از تخریب گسترده جنگل طی دویست سال گذشته شده است . البته نکته تاریخی آن استناد به احاطه جنگل و عدم امکان وجود شهر یا روستای بزرگ در محل مثلا برای بازه زمانی پانصد سال یا بیشتر می باشد.
  تا همین اواخر هم این روند ادامه داشته خاک مرغوب جنگلی مزارع کشاورزی نیز گواه این مطلب است.
   پس مشابه روستاهای کوچکی که امروزه نیز در میان جنگل های حوزه جغرافیایی آستارا داریم مثل درمان کش و مشند وحاجی امیر و حیران و ... روستای دورد اولر با چهار خانه در احاطه جنگل در محل دایر بوده است.
    با رونق یافتن و مبادلات تجاری که دردوره های محمد شاه و ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه و تا اوایل پهلوی اول صورت گرفته ،بازار ننه کران و نقاط جمعیتی آن شاهد مهاجرت و حضور طوایف نه گانه به شرح زیر گردیده است و اگر به ریشه هرکدام و نقل قولها و روایات شفاهی مراجعه کنیم هرکدام از یک محل آمده و در اینجا ساکن شده اند تا هم صاحب زمین کشاورزی گردیده هم از اشتغال و تجارت آن بهره مند گردند:
    طایفه ها شامل :  امراللی   بدللی   خلفه لی    پسنلی(بسین لی -در اصل بوسجین لو)    شوشانلی    صادقلی  (در محاوره  سادللو)     موسی کندلی   قزللی    دورد اولی    حاجللی   و سیدلر
   سادات ننه کران با مشاهده رونق و آوازه روستا و مرکزیت تجاری آن حدود صدو پنجاه سال قبل از خلخال به این روستا کوچ کرده اند.  از زاویه سادات یا به نقلی -خمس خلحال 
 حضور  عشایر سیاه چادر
  این عشایر برای کارهای ساخت الک وغربال و ابزار کشاورزی در کنار روستا اتراق می کردند و اکثرا اوایل تابستان می آمدند
  در سالهای بسیار دور - در دوران سلطان علی سیاه پوش ،کسانی که در اردبیل بعنوان مهاجر ترک شناخته می شدند ،قره چی می گفتند ،در آستارا نیز همین طور تا حدود 50 سال پیش آستارا دو بخش بوده است.
بخش ترک نشینو بخش تالش نشین --Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۱۶ (UTC)--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۱۶ (UTC)
کوچ و اسکان موقت کردها
در دوره پهلوی اول و کوچ اجباری طوایف کرد ،چند خانوار از کردها برای مدت کوتاه به این روستا مهاجرت و در بالای تپه مشهور به محل اسکان کردها اسکان یافته به دلایل نامعلوم دوباره کوچ کرده اند .
   اکراد در روستای کریق - کردعلیلو ماندگار شده اند اما به دلیلی نامعلوم در ننه کران نتوانسته یا نخواسته اند ماندگار شوند. این اتفاق در حدود سالهای 1308و 1309 روی داره است.
    بدلیل گسترش زمین های کشاورزی و در نظام ارباب رعیتی دوره قاجار ،مرکزیت محال ویلکیج شمالی را به ننه کران می دهند. این امر باعث شده سرانه مراتع و زمینهای در اختیار روستا بالاتر از سایر مناطق گردد.
   صنایع و خدمات و تجارت به شیوه سنتی و جمعیت روستا و تاسیس مراکز آموزشی ،آنرا از زوالی که علت آنرا در پائین ذکر می نمایم تاحدود برای مدت نیم قرن یا بیشتر نجات داده است
 در شرایطی که ساحل آستارا عمق مناسب و مرکزیت لازم برای تبدیل شدن به بندر را نداشته بندر انزلی از آن پیشی می گیرد همزمان روسها در تبریز تا مرز نخجوان راه آهن احداث و مبادلات مرزی به کلی از آستارا حذف می گردد این امر سیستم سنتی و دوره قاجاری مبادله کالا را محدود به نموده به مبادلات کم رونق و ساده محصولات دامی و کشاورزی و باغی بین اردبیل و آستارا تنزل می دهد.
   راه ارتباطی نقش مهمی را در توسعه مناطق ایفا می نماید. از همین روی تغییرات و تحولات منطقه ای و حتی جهانی تاثیر عمیقی بر آینده و رونق و پیشرفت یا تنزل منطقه می گذارد کما اینکه با احداث راه اصلی اردبیل - آستارا که از شهر نمین عبور کرده کل معادلات به نحو نمین چرخیده و مرکزیت و رونق آنرا به دنبال داشته است.
رشدو توسعه مرتبط با آستارا
اگر ارتفاعات صعب العبور گدوک و شیب تند مسیر نبود و دلائلی که در اثر تغییر مسیر اردبیل آستارا می توان برشمرد دست به دست هم نمی دادند.کوتاه ترین مسیر مابین دو شهر همچنین با شیب ملایم از ننه کران می گذرد
یکی از شواهد و دلایل زنده تشکیل روستا با فعالیت گمرک آستارا بعد از عهد نامه ترکمان چای ارتباط تجاری و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی روستا با شهر آستارا می باشد.
درصد بالایی از مهاجرت اهالی به آستارا بوده در آستارا طایفه بزرگی تشکیل داده اند . همچنین اشتغال و تجارت اهالی نیز با این شهر می باشد.
    تشکیل گمرک سهلان و تکمیل راه آهن تبریز به نخجوان ،همچنین اهمیت یافتن بندر انزلی بدلیل مرکزیت و به دنبال آن نقش راه آهن سراسری ایران در دست یابی به دریاهای ازاد برای یک دوره مشخص 50 ساله تازمان فروپاشی شوروی و باز شدن مرزها،آستارا را به انزوا برده بود بطوریکه حتی در حال حاضر باوجود تاکیدات و تلاش ها هنوز آستارا بعنوان بندر فعال شناخته نمی شود . از دلایل آن علاوه بر عدم مرکزیت و عدم اتصال راه آهن سراسری ،کم عمق بودن ساحل آستارا و مشکل پهلو گیری کشتی های غول پیکر باری در آن می باشد.
با احداث راه آهن ترانزیتی کریدور شمال -جنوب که به آستارا ختم می گردد این پتانسیل را می شود فراهم آورد از سوی دیگر تقویت محور حیران باعث خواهد شد بخشی از مبالدلات به مقصد تبریزو ارومیه و اردبیل و ترانزیت زمینی کشور ترکیه از همین مسیر صورت گیرد.
 اما نقطه جمعیتی که با پتانسیل و بنیه یکصد ساله شکل گرفته با مرکزیت و جذب صنایع و اشتغالی که برای خود صورت داده موقعیت خودرا علی رغم این مشکل حفظ می کند ،تاسیس مدرسه به این مهم کمک کرده باعث می شود روستا به حیات خود و رونق نسبی ادامه دهد.
   در دوره پهلوی اول مطالعات و اقداماتی برای احداث راه آهن مابین اردبیل ،آستارا که از این محل عبور می کرده صورت گرفته با وقوع جنگ جهانی دوم و بازگشت آلمانیها به بوته فراموشی سپرده می شود.
شیخ ابراهیم مشهور به پیر لنگ در اواخر عمر خود به روستا آمده و پس از فوت در محل مرتفعی که امروزه قبرستا تربت نامیده می شود دفن می گردد.
 وقف اراضی زراعی
  آقای عبدالحسین صدری که صاحب منسبی در استانداری آذربایجان بوده در نظام ارباب رعیتی اراضی روستا را از دولت اجاره نموده یا به نحوی مالک و خراج پرداز ده یک بوده است دو دانگ روستاهای ارپاتپه موسی کندی و و ننه کران متعلق به وی و سه دانگ آن متعلق به خانم صدرالحاجیه و یک دانگ آن متعلق به رحیم ودادی بوده است. 
    پنج دانگ متعلق به صدری ها توسط ایشان وقف و یک دانگ آن به نام رحیم ودادی به روستائیان فروخته شده است. البته در سابق سازمان تعاون روستایی به نمایندگی وزارت کشاورزی هر شش دانگ را به زارعین فروخته و نسخ صادر کرده بود.
آثار تاریخی
هردو تپه تربت و تپه ننه کران با ملاحظه مورفولوژی اطراف آن نشان می دهد که قاعدتا تپه طبیعی نبوده دست بشر در تشکیل آن دخیل می باشدو از سوی دیگر در ادوار و سنوات گذشته می توانسته این دو تپه آتشکده یا نقطه تخریب شده جمعیتی باشد.
زمین های مجاورتپه ننه کران پراز پاره استخوان و پاره سفال هست بطوریکه زمین را که شخم می زنند این پاره ها در خاک سطحی نمایان می گردد. و در شعاع حدود دویست متری پراکنده شده برخی سفالها پاره کوزه و ظروف بصورت نقاشی و رنگ شده بوده حیف است در زیر گاو اهن خراب شوند . به نظر می رسد بهترین کار حصار کشی و خرید زمین های اطراف وحفظ این نقطه باستانی توسط میراث فرهنگی می اشد.
وجود و همزمانی پیداشدن استخوان با سفال شکسته و ظروف نشان میدهد نقطه جمعیتی به یکبار و احتمالادراثر زلزله ویران شده یا در اثر هجوم یک قوم دیگر .
کاوش باستان شناسی می تواند دقیق مردمی را که در شهر مرده اند و تارخشان را معین کند. احتمالا کسانی را با جسد درسته و استخوان های کامل کنار ظروف پیدا کنند آثار زخم ادوات جنگی پیداشد فرض دوم درست در می اید
اگر آثار خوابیده در بستر یا نشسته در منزل بود زلزله باعث ویرانی آن شده است.
نقل از دکتر نادر گلزاد:
"در مورد تپه باستانی روستای ما مطالبی نوشته شده است.اما با کنار هم گذاشتن این اطلاعات که در روستای حور،هیر و هیران، آتشکده های قدیمی وجود داشته است و روشنایی این آتشکده ها از آتشکده های مجاور مشاهده می شده است. وجود یک آتشکده در بالای این تپه محتمل به نظر می رسد. البته نوشتار اقامت گاه های قبلی با”ه” به صورت”هیران”،”هیر”،و “هور” صحیح است. این کلمات به معنای آتش می باشند."
 "نقل از مهدی محمدزاده":
درکتاب تاریخ تبریز جلد دومش در باره ننه کران مطالبی نوشته شده که تاریخ ننه کران بر می گرده به۳۰۰۰قبل از میلاد مسیح در منطقه شنقار عبادت گاهی بوده که مردمش در کنار رودخانه چسبیده به جنگل زندگی می کردند آنجا ت روایت شده حداقل دوتا پادشاه از اینجا رد شده پادشاه یزدگرد سوم و محمود غزنوی . از لحاظ جغرافیای چون محل کوچ عشایر یا ییلاق منطقه تالش بوده ، در کتاب تاریخ استارا و حکام نمین نیز مشابها آورده است.
  شایان ذکر است تپه شنقار در شمال شرقی روستا در نزدیک جنگل ممرزه قرار گرفته است.
    حمام ننه کران نیز یادگار دوران در حد قاجاریه می باشد. این حمام درست در نقشه حمام های باارزش تاریخی ساخته شده و مرمت آن می تواند باعث رونق گردشگری شود.سیستم آب آور و فاضلاب آن هم مثال زدنی بوده که در جای خود نیازمند کاوش و تحلیل و بحث هست.
    راه ارتباطی شوسه اردبیل -آستارا از روستای همجوار ارپا تپه عبور داده شده سپس راه اصلی را از نمین عبور می دهند . این دو مورد و دلایل بالا موجب افول و عقب ماندن روستا از سایر نقاط گردیده است.
  در تاریخ تهیه لغت نامه دهخدا جمعیت انرا 900نفر یاد کرده اند در دهه 60 به حدود 1600نفر رسیده در حال حاضر 930نفر جمعیت ساکن دارد.
    مسجد ننه کران که با پوشش چوبی و نقش و نگارهای نجاری قدیم ساخته شده بود در سال 55 یا 56در اثر آتش سوزی ازبین رفته دوباره مسجد فعلی توسط سید عبدالغنی موسوی احداث می گردد.
   زیارتگاه یا امامزاده در روستا وجود نداشته دلیل آنهم همانطور که ذکر گردید در دوره مهاجرت سادات علوی در سالهای حدود قرن سوم هجری  به ایران احتمالا یک منطقه صعب العبور جنگلی بوده است.
   در جنگل های ممرز موسوم به اولاس لیق  محلی هست به نام نجاران که درختان تنومند نیل داشته برای کارهای درب و پنجره سازی حتی سرستون مسجد قدیمی از آن استفاده کرده اند.
   در جنگل های ممرز موسوم به اولاس لیق  محلی هست به نام نجاران که درختان تنومند نیل داشته برای کارهای درب و پنجره سازی حتی سرستون مسجد قدیمی از آن استفاده کرده اند.Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۳:۴۰ (UTC)
اشعاری از اهالی  (--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۳:۴۴ (UTC)به نقل از مرحوم پدر ) 
از دیگر اشعار 
    مرنی اربه کندی دی   دواری دوارا بندی دی    نونه کران شوغول کندی دی   اببا علی ....  دواری دوارا بندی دی 
کوشکی بالابان  ارازا باخان   ارازون سویی گیلانا آخان   -
حاجیلار حاجا گدر عهد الر گئجه گئدر  بیر یومورتا نون ایچینده  قرخ دنه جوجه گئدر 
کربلا یولوندا سالدردم حامام    اوخودوم درسیمی ایله دیم تامام   سنه قربان اولوم اون ایکی ایمام --Akbarmohammadzade (بحث) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۹ (UTC)Akbarmohammadzade (بحث) ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۳:۴۰ (UTC)
thread_title:  تاریخ تحلیلی ننه کران 

message: تدوین و ارائه از:اکبر محمد زاده                دانش آموخته کارشناسی ارشد از دانشگاه علم صنعت ایران
            مرکز دهستان ویلکیج شمالی از دوره قاجار ،ننه کران بوده از زمان احصائیه در اسناد و سجل افراد نیز منعکس گردیده است . شامل آبادی های :اولاغان/ ارپاتپه سی / پته خور / جگرکندی / جله گران / خانقاه سفلی /خانقاه علیا/خشه حیران/دگرماندرق/دودران/سولیدرق/سولا/کریم کندی /دیمه داغل/ کله سر /كنازق/گللو/مهدي پستی/ننه کران/نوده/ ینگجه /طرح منابع طبیعی
          سادات ننه کران اهل فضل و دانش بودند و از عالمان و روحانیون با سواد و روشن فکر و ذی نفوذ منطقه به حساب می آمدند در کل منطقه از ویلکیج شمالی و مرکزی و جنوبی تا منطقه فولادلو و باغرو حتی خود اردبیل  مرید ان و دوستداران زیادی داشتند . اکثر سادات ننه کران ازجمله سید محمد و سید حمزه و سید فخرالدین تحصیل کرده نجف اشرف  بودند مرحوم سید عبدالغنی هم دانش آموخته  نجف اشرف بود  این عده از عالمان دینی و سادات ننه کران هیچ مخالفتی با تاسیس مدرسه  به سبک  امروزی نقل نشده است. در شرح حال سید فخرالدین موسوی نوشته اند ایشان تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش به پایان رساند ، ایشان متولد سال 1309می باشند یعنی مابین سال 1315تا 1319کلاسهای تهیه و اول تا چهارم ابتدایی را در ننه کران خوانده است.سادات  فرزندان اناث و ذکور خود را در روستا به درس قران نزد آخوند باجی یا افراد قرآن سواد می گذاشتند ، حتی قاریان و حافظان قرآن  را تربیت و مناجات ماه رمضان و ادعیه و روضات ماه محرم را با این ترتیب مجلس گردانی می کردند.مجالس درس و شاگردان متعدد نیز نزد ایشان در اینجا تلمذ می کردند.
      در سال 1302 مرحوم میرزا ابراهیم ،در خانه اش درروستای ننه کران مکتب خانه ای تشکیل داد عده ای از کودکان، نوجوانان  و جوانان مشغول قران خواندن شدند آنچنان که روایت می شود  میرزا ابراهیم سواد اندکی  داشت و الفبا هم تدریس می کرد ، نقل است همچون روش تدریس و مواد درسی ان روزگاران مکتب خانه های کشور قرآن، گلستان و بوستان سعدی تدریس می شد.که افراد مسن باسواد ننه کران اکثرا گلستان و بوستان را کامل خوانده بودند و اطلاعات عمومی سطح بالای افرادی مثل اقای حاج علی حبیب زاده و مرحوم حاج  مرتضی نوراللهی ، و بسیاری از ساکنان  قریه به همین دلیل بوده  همچنان که همه می دانند از قدیم مرکز ویلکیج شمالی به مهد علم و فرهنگ و ادب مشهور  است.
    مطالبی که ارائه می شود ، اطلاعاتی است که عمدتا توسط افراد مسنی از جمله  حاج علی حبیب زاده و مرحوم صالح محمدزاده و عده ای دیگر  با همکاری برادرم آقای مهندس جعفر محمدزاده و جمعی از اهالی محل بیان شده است.
     از میان افراد قران سواد مکتب خانه ای مرحوم علی اهنگری را می توان نام برد که با صوت زیبایی  در مجالس قرآن قرائت می کرد ، در سال 1310 کربلایی رجبعلی در اینجا به جای مرحوم میرزا ابراهیم مکتب خانه دایر کرد ، و بچه ها مشغول تحصیل قرآن و ابجد _ هوز شدند ؛
  در مکتب خانه ها علاوه بر حروف ابجد و روخوانی قرآن صاحبان ذوق و قریحه و مکتب داران باسواد بوستان و گلستان سعدی هم تدریس می کردند ؛می گفتند فرد در 6 سالگی کلام سعدی را ازبر می کند و در شصت سالگی متوجه معنا و مفهوم کلام سعدی می شود ، یعنی تجارب زندگی حکمت گفتار شیخ اجل را بر آدمی آشکار می کند.
       در سال 1316 اهالی یک خانه با چهار  اتاق با پول اهالی خریداری شد ،مدرسه ای بنام نادر شاه افشار تاسیس گردید نه نفر دختر هم  ثبت نام کردند , سال اول را تهیه و کلاس بعدی را کلاس اول می گفتند . سال تاسیس دبستان دولتی نادشاه افشار که بعد از انقلاب به میثم تغییر یافت در سربرگ ها و دفاتر 1317قید گردیده است.
    آنهائی که قرآن خوانده بودند و الفبا می دانستند کلاس تهیه را نرفتند و مستقیما به کلاس اول نام نویسی کردند تا کلاس چهارم در ننه کران تدریس می شد اولین معلمی که به ننه کران آمد مرحوم     نصرت الله مطلعی نمین بود ایشان به ادبیات فارسی مسلط بود ند و دوسال اول و دوم را به تنها اداره می کردند. ،دومین معلم آقای عبدالله عبدالهی ساکن خانقاه سفلی بوده تا کلاس نهم درس خوانده بود وفردی با دانش و باسواد بودند.
     در آن سال هااز سوی دولت مرکزی در دوره پهلوی اول برای تجهیز مدارس  ، میز و نیمکت به اردبیل فرستاده شده بود که بدلیل  مشکلاتی از جمله کافی نبودن کلاس های درس یا مخالفت ها ، قصد برگرداندن مازاد  میز و نیمکت ها به تهران را داشته اند معتمدین و صاحبان موقعیت در نمین با خبر شده با ملاحظه اجاره محلی برای  تشکیل مدرسه توسط اهالی ننه کران ،میز و نیمکت هارا به مدرسه  جدید التاسیس  روستای ننه کران ارسال  می کنند. علی رغم جنگ جهانی دوم ،اشغال منطقه توسط روسها ظهور فرقه دموکرات آذربایجان و تحولاتی که در دوره مذکور در منطقه بخصوص ننه کران و در اشتراک با آستارا اتفاق افتاد . تحصیل و فعالیت مدرسه ادامه یافت ،یاد آور می شود که به تاریخ 1287هجری شمسی اولین مدرسه بنام حکیم نظامی در آستارا دایر گردید .
     اشتراکات فرهنگی و قومیتی و همبستگی که بین ویلیکیج به خصوص ننه کران و آستارا برقرار بوده نفوذ فرهنگی و اهمیت یافتن آموزش و پرورش را به دنبال داشته به طوریکه در یک مقطع زمانی و با رشد تجاری و جمعیت پذیری ،مرکز ویلکیج شمالی از کل روستاهای شهرستان اردبیل پیشی گرفته سرآمد منطقه می گردد،تا سال 1345 شهرستان آستارا جزو شهرستانهای استان آذربایجان محسوب و تابع فرمانداری کل اردبیل بود از این رو بسیاری از دانش آموزان دهه 30 و 40 و 50 در مدارس آستارا تحصیل کرده اند.
    با بررسی سابقه درخشان و دایر بودن مدرسه از 110 سال پیش ، بندر آستارا خانه دوم ننه کرانی ها ،علی رغم قابلیت جمعیتی و موقعیت ممتاز خود در بحث گردشگری مشابه شهرستانهای اردبیل ، از جمله نمین مستحق دایر گردیدن دانشگاه سراسری از جمله رشته های گردشگری و اقتصاد بین الملل و شهرسازی و رشته های مشابه  می باشد . جاداردجناب آقای داداشی نماینده مجلس شهرستان که ننه کرانی الاصل هستند در این راستا گامهای اساسی برداشته به اعتلای جایگاه تاریخی آستارا کمک کند.
       در اثنای جنگ جهانی دوم حزب دموکرات آذر بایجان تشکیل گردید و یک سال اختیارات منطقه در دست آنها بوده می گویند کتابهای به زبان ترکی به مدارس فرستاده بودند.به نوشته بابا صفری  در کتاب اردبیل در گذرگاه تاریخ  ننه کران یکی از کانون های منطقه ای حزب دموکرات بود 
   سوای بحث های ترقی خواهی یا اعتقادی و موضوعات مترتب ،گرایشات سیاسی آن دوران به رهبری   فرضی دهقان   علت اصلی گرایش را می توان ارتباطات و روادید   چندین ساله اهالی محل با آذربایجان شوروی و باکو وتفلیس و روسیه دانست.
   با توجه به سابقه تجاری  که در تاریخ تحلیلی ننه کران اشاره کرده ام و روادیدی که قبل از براه افتادن بندر انزلی و راه آهن تبریز دایر بوده ،از جمله مسیرهای مواصلاتی پر رونق منطقه از ننه کران عبور می کرد.
   با مراجعه به سوابق قبل از  شروع جنگ جهانی دوم ،وبا در نظر گرفتن موقعیت خط القعر بودن محل استقرار اینجا ،خط آهن اردبیل آستارا را از کنار تپه ننه کران و جاده را از داخل روستا عبور می کرد. 
تحولات بعدی این موقعیت را از دست ما خارج کرد به نحوی که تجار اردبیل از جمله ارمنی ها   از اردبیل کوچ کردند.اما تردد روزانه حوزه نفوذ برای 40 سال بعدی موقعیت خود راحفظ کرد.از جمله موارد بارز این حو
       تا قبل از انقلاب بلشویکی در روسیه مراودات بازرگانی با  روسیه تزاری و منطقه قفقاز به راحتی برقرار بوده از این قرار تجارت و صنعت و حتی کار در مراکز صنعتی باکو وتفلیس امکان پذیر بوده ،مرزهای اهنین دوره استالینی به این مراودات پایان داد. در اواسط دهه بیست و بعد از غلبه دولت مرکزی بر دولت خودمختار آذربایجان و فرار پیشه وری رهبر فرقه دموکرات ، دولت وقت ایران برنامه پیکار با بیسوادی را در سراسر کشور از جمله منطقه اذربایجان دایر نمود .
     در این برنامه علاوه بر مدرسه روزانه ، دوره آموزش اکابر یا پیکار بابیسوادی برقرار گردید ، عده کثیری از اهالی که قبلا محروم از تحصیل شده بودند ،راهی مدرسه شده  باسواد شدند ، حتی تا دوره مصدق نیز برنامه ادامه پیدا کرد . معروف است یک نفر جارچی یا فراش مسجد را مامور می کردند تا در ابتدای سال تحصیلی والدین را جهت ثبت نام  کودکان و فرستاندن انها به مدرسه تشویق کنند، تا فرزندان آنها افراد تحصیل کرده و با سواد شوند. در اوایل دهه سی ، دختران نیزدر مدرسه ثبت نام کردند  و فراش مدرسه به در تک تک خانه ها برای تشویق والدین جهت مدرسه رفتن  دختر بچه ها مراجعه می کرد . تا به سال 1337تنها مدرسه روستا با تعداد شاگردان قابل توجه ابتدایی بود.
  دانش آموزان بعداز پایان ششم ابتدایی به نمین یا اردبیل یا آستارا برای ادامه تحصیل می رفتند ، این باعث می شد دختران بیشتر از تحصیل محروم می شدند . محدودیت موجب ترک تحصیل می شد،اولین افرادی که با ادامه تحصل در مراکز آموزشی مذکور موفق به دریافت مدرک سیکل یا دیپلم شدند برای تدریس به ننه کران برگشتند . در این اثنا دانشسرای مقدماتی نیز در تبریز و اردبیل برقرار و افراد بیشتری از محصلان به استخدام آموزش و پرورش ( اداره وقت فرهنگ)در آمدند.
    در سال 1338 اولیای دانش آموزانی که به دوره اول متوسطه راه یافته بودند و کلاس هفتم را مجبور بودند به مراکز آموزشی آستارا ونمین یا اردبیل بروند به آقای سبطی رئیس آموزش و پرورش اردبیل مراجعه و از او می خواهند در ننه کران مدرسه متوسطه دوره اول برقرار گردد ،تعداد دانش آموزان نیز قابل توجه بودند .یک نفر از اهالی بنام علی اکبر جهانزاد در تهران به استخدام آموزش و پرورش در آمده بود ، ریش سفیدان روستا از جمله آقای علی حبیب زاده به ایشان نامه می نویسند و از اومی خواهند در خصوص بر قراری دوره اول متوسطه به اهالی کمک کنند .
    آقای جهانزاد قول می دهد یا من در آموزش و پرورش نمی مانم و یا برای ننه کران مدرسه متوسطه را می گیرم ،ایشان با آقای سبطی هماهنگ می کند و از او قول می گیرد ،آقای سبطی اظهار می دارد اگر برای کل منطقه اردبیل یک مدرسه متوسطه مجوز بگیرم ؛ آن مدرسه برای شما خواهد بود بدین ترتیب دوره اول متوسطه در سال تحصیلی 39-38در ننه کران دایر می گردد.
    تعداد دانش آموزانی که از خود اهالی و حوزه نفوذ آموزشی ویلکیج در مدرسه متوسطه  تحصیل می کردند از روستاهای آرپاتپه ،کله سر ،پته خور ،گللو ، قره چناق ،ینگجه و جگر کندی و دگرماندرق آبی بیگلو، سعید آباد برای تحصیل مراجعه می نمودند.دراثنای  سالهای اولیه معلمان  از مناطق مختلف کشور برای برای تدریس به روستا می آمدند .
       دراواخر سال های  دهه چهل  نظام آموزشی از ابتدایی ، متوسطه سبک ژاپنی به سبک فرانسوی (ابتدایی – راهنمایی – متوسطه ) تغییر یافت و سه مدرسه به ترتیب 6 کلاسه و چهار کلاسه و سه کلاسه در روستا احداث گردید . قبل از ساخت مدرسه ابتدایی که یادگار و نماد علم وفرهنگ و تحصیل درننه کران و منطقه ویلکیج می باشد و ارزش فراوان معنوی دارد ،اشخاص و شخصیت های بزرگی را تحویل جامعه علمی و اجرایی کشور داده است.
      دانش آموزان در دوره پهلوی دوم به شکل  مختلط تحصیل می کردند ، در سالهای انتهای دهه پنجاه تعداد دانش آموزان در دوسری  قبل از ظهر و بعد از ظهر دخترانه و پسرانه به  500 نفر بالغ گردید . دانش آموزان و تحصیل کردگان مدارس مذکور علاوه برا ینکه در مراکز آموزشی و دانشگاهها مشغول خدمت شدند ،در کارهای اجرایی  از قبیل پزشکی ،دندان پزشکی و مهندسی ، اداری و کارمندی و تدریس در دانشگاه مقامات بالای کشوری و لشکری و قضاوت و.... نیز حضور یافتند از این قبیل مشاهیر و افتخارات ننه کران
      محمد رامزی ،حجت الله سیف الهی ،سیف اله سیف الهی ، بلال دولتی ، مطلب نظافتی ،محمد اسلامی ، رشید جهان شاهی و سیروس ودادی مقدم ،و مسعود نعمتیان راد و...را می توان نام برد.
     اولین معلم زن از محل  به نقل افراد خانم فاطمه حبیب زاده و اولین پزشک زن خانم  رامزی   می باشند.
     با فعالیت مدارس و استقبال و شور حال تحصیل ، تشویق و اهمیت دادن اهالی فرهنگ دوست و روشن فکر ، تحصیل در مرکز ویلکیج شمالی به اوج خود رسید و در مناطق اطراف و حتی خود اردبیل انگشت نما گردید بعد از انقلاب این افتخار به اوج خود رسید و سه دوره یکی از نمایندگان منطقه در مجلس شورای اسلامی ، سید فخرالدین موسوی ننه کران و همزمان در دو دوره نماینده مردم استان در مجلس خبرگان رهبری ایشان تعیین گردیدند.
     در حال حاضر نماینده مردم آستارا در مجلس شورای اسلامی نیز اصالتا ننه کرانی می باشند . در اواسط دهه چهل یک نفر معلم که در مدرسه ننه کران مشغول تدریس بودند قرار بوده به وزارت بهداشت منتقل شوند ایشان به اهالی قول می دهد برای روستا آب آشامیدنی لوله کشی تامین نماید و اولین آبرسانی بهداشتی لوله کشی و اولین درمانگاه در منطقه در این ننه کران دایر می گردد.
     دانش آموزان مدارس سه گانه اینجا همیشه در منطقه نمین نمرات اول را می آوردند و حتی دانش آموزان نمین به اذعان خودشان به گرد استعداد های درخشان اینجا نمی رسیدند ، افراد ممتازی که به کرات در منطقه آموزش و پرورش درخشیدند. از جمله اقدامات فرهنگی ماندگار دیگر در سالتحصیلی 1361- 1362 حدود 12 نفر از محصلین دوره از جمله آقایان فرمان فروغی و جواد میرزاجانی ،خدابخش و...دبیرستان اهل روستا که سال آخر نظری در رشته علوم انسانی تحصیل می کردند به مکاتبه و پیگیری پرداخته توانستند مجوز دوره دبیرستان را گرفته در مدرسه آجری اولین کلاسهای دوره دبیرستان دایر گردید ،سپس در سال های بعد برای مقاطع دیگر تحصیلی در رشته ادبیات و علوم تجربی ثبت نام گردید و دوره کامل دبیرستان پسرانه را فعال نمود.
     دانش آموزان پسر حوزه نفوذ آموزشی مرکز ویلکیج شمالی از روستاهای کله سر ، آرپاتپه و پته خور و گللو و قره چناق و دگرماندرق و سعید آباد  برای تحصیل در دوره های راهنمایی و متوسطه به ننه کران می آمدند. در سالهای دهه 60 دو مدرسه جدید برای استفاده محصلین دوره های مختلف و به تفکیک دخترانه و پسرانه ساخته شد و این محل صاحب 5  مدرسه با هشتصد الی نهصد دانش آموز و هرسه مقطع تحصیلی ابتدایی و راهنمایی و متوسطه شد.
    تعداد باسوادان و نسبت آنها در سر شماری سال 1365 در کل منطقه رتبه اول را بخود اختصاص داد و در سایه همین علاقه اکثریت قریب به اتفاق بچه های لازم التعلیم ودر سن تحصیل دختر و پسر در دهه های چهل و پنجاه و شصت به این طرف همه  داوطلبانه و با شوق و اشتیاق وارد مدرسه شده باسواد گردیدند.
       از دیگر اقدامات ایشان دریافت مجوز فرهنگسرا و احداث فونداسیون برای فرهنگسرا به کمک مرحوم جبرائیل نمازی بود که متاسفانه مراحل نصب سوله و تکمیل آن صورت نگرفت . جا دارد این اقدامات و تلاش ها همچنان تداوم داشته از ظرفیت ها و توان و استعدادهای منطقه به نحو احسن بهره برداری بعمل آید.--Akbarmohammadzade (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۳:۴۰ (UTC)
thread_title:  سیری در  سوابق فرهنگی و علم آموزی در مرکز ویلکیج شمالی