بحث:جمهوری آذربایجان/بایگانی ۱

message: قره باغ تحت اشغال ارمنستان در نیامده بلکه حکومتی از خود قره باغی‌ها سر کار آمده. الان هم قره باغ مستقل است و جزو ارمنستان نیست. لطفاً اطلاعات غلط را درست کنید.
--213.84.201.96 ۲۲:۴۴, ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)
replies: text: : در حال حاضر و بر اساس حقوق بین‌المللی چه در سازمان ملل و چه از نظر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قره باغ جزو خاک کشور جمهوری آذربایجان می‌باشد و پس از درگیریهای دو کشور آذربایجان و ارمنستان این ایالت و بخش دیگری از خاک آذربایجان به تصرف ارمنستان درآمده و حکومت قره باغ کنونی توسط سایر کشورها به رسمیت شناخته نشده‌است. اصل تغییرناپذیری مرزهای بین‌المللی و احترام به تمامیت ارضی کشورها موجب شده‌است که تمامی کشورها آنرا جزو خاک ج. آذربایجان بدانند و دخالت و حضور سایر کشورها در خاک کشور دیگری اشغال محسوب می‌شود. پاینده باشید. --Hakperest ۲۲:۰۶, ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)
حرف شما درست است ولی منظورم اینست که الان این کشور ارمنستان نیست که قره باغ را اشغال کرده بلکه ارمنی‌های قره باغی (و نه ارمنستانی) فعلاً در قره باغ اعلام استقلال کرده‌اند یا به زعم بعضی محل سکونت خود را «اشغال» کرده‌اند! یعنی اگر هم آنها را اشغالگر می‌دانید بازهم نام اشغالگر را درست بنویسید.
قربان شما.
--213.84.201.96 ۲۲:۴۴, ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)
replies: text: : با تشکر از نظر موشکافانه شما. درست است که در حال حاضر اهالی ارمنی اعلام استقلال کرده‌اند ولی جنگ بین آنها تبوده و مستقیماً با ارمنستان جنگ شد است و خصومت بین دو کشور ادامه دارد؛ مثلاً وقتی آلمان نازی فرانسه را اشغال کرد و دولت ویشی که تماماً فرانسوی بودند را به مسند قدرت نشاند اشغالگری آلمان نازی منتفی نمی‌شود. در مورد محل سکونت آتها نیز با شما موافق نیستم؛ زیرا آنجا تنها ارامنه زندگی نمی‌کردند و در حال حاضر نیز یک میلیون آذری آواره هستند که از محل زندگی خود رانده شده‌اند. پاینده باشید (با تشکر از آقای مانی که این کلمه زیبای پاینده باشید را از ایشان یادگرفتم و شما دوست عزیز که در مقالات دقت می‌فرمایید) --Hakperest ۲۳:۰۶, ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)
ممنون از جواب. باز هم به نظر من بجای جمله «تحت اشغال ارمنستان درآمد» صحیحتر می‌نماید که بنویسیم «تحت اشغال ارامنه درآمد». البته نکته چندان مهمی نیست.
پاینده باشید.
--213.84.201.96 ۲۳:۱۶, ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)

text: : بسیار از دقت نظر شما متشکرم. نظر شما کاملاً صحیح و منطقی می‌باشد. عبارت مذکور به فرمایش شما تغییر داده شد متشکرم. پاینده باشید. --Hakperest ۰۱:۰۷, ۲ ژوئیه ۲۰۰۵ (UTC)
thread_title:  [قره‌باغ] 

message: جمعیت سال ۲۰۰۷ برابر هشت و نیم میلیون
  استقلال خواه ‏۱۴ اوت ۲۰۱۳، ساعت ۰۰:۱۴ (UTC)
151.242.136.228 ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۲۲:۲۸ (UTC) راستگو
thread_title:  جمعیت 

message: مرزهای تاریخی آذربایجان از دربند در داغستان کنونی تا همدان می‌باشد و آذربایجان شمالی یعنی جمهوری آذربایجان کنونی نیز در طول تاریخ همواره آذربایجان نامیده شده‌است. نام اران نیز تنها به بخشی از آذربایجان یعنی منطقه میان رود کر و رود ارس گفته می‌شود؛ بنابراین این نام نه از طرف بلشویکها به این سرزمین تاریخی داده شده و نه از طرف مرحوم محمدامین رسولزاده و حکومت مساوات. برای اطلاعات بیشتر رجوع کنید به مقاله نام و حدود آذربایجان تألیف آقای دکتر جواد هیئت در مجله وارلیق. محمدرضا هیئت. کاربر:81.214.25.192
replies: text: : مقاله ای که این دوست به آن اشاره می‌کنند از لحاظ علمی و تاریخی مردود می‌باشد. این مقاله فاقد مراجع معتبر و ساختار نگرش آکادمیک می‌باشد. از طرفی دیگر آقای دکتر هیت دارای تخخصص لازم برای پژوهشهای ژرف و علمی در حوزه تاریخ باستان و جغرافیا و تبارشناسی نمی‌باشند.
replies: text: : دوستانی که ادعا می‌کنند فلانی علمی است یا نه خوشان صاحب علم هستند یا نه آیا کسروی باستان‌شناس یا زبانشناس بوده؟ در ثانی این مجله در نوع خود وزین تزین مجله علمی در ایران می‌باشد که دوستان مطالعه فرمایند بعداً نظراتشان را ارایه فرمایند.

text: : دوست عزیز احمد کسروی دارای دانش کامل در زمینه زبانهای ایرانی باستان می‌بود. و مقاله‌های وی در نشریات شرق‌شناسی و ایران‌شناسی به چاپ می‌رسید که می‌توان به مقاله معروف وی در مورد ریشه نام آذربایجان و همچنین زبان آذری اشاره کرد.
آذربایجان به معنی سرزمین آتشهاست آیا در آذربایجان ایران یک عدد هم آتشگاه وجود دارد؟ در حالیکه در سراسر جمهوری آذربایجان مناطقی هستند که دایماً می‌سوزند و گاز طبیعی باعث این آتش می‌شود. --85.104.107.133 ۱۳:۵۳, ۲۸ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
آذربایجان جنوبی با ۳۵ میلیون ترک زیر اشغال ایران است
thread_title:  نام 

message: دوستان عزیز لطفاً با استفاده از امکانات سریع عضویت و همچنین امضاکردن نام خود در روند آسانتر بحث کمک نمائید.
و اما بحث آذربایجان تاریخی.
دکتر جواد هیئت از محققان به نام ادبیات و تاریخ آذربایجان محسوب می‌شوند، ایشان علاوه بر چندین کتاب دربارهٔ تاریخ و ادبیات آذربایجان، ناشر پر سابقه‌ترین ماهنامه ادبی ترکی آذربایجانی «وارلیق» در ایران هستند. نظر ایشان در مورد حدود آذربایجان تاریخی منحصر به یک یا دو نفر نیست و بایستی این نظر در ویکیپیدیا انعکاس یابد تا مقاله به صورت بی‌طرف عرضه شود. کلا درج نقطه نظرات متفاوت باعث کامل شدن مقاله‌ها می‌گردد. با تشکر کامران ۱۷:۱۸, ۲۷ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
آذربایجان جنوبی با ۳۵ میلیون ترک زیر اشغال ایران است
replies: text: : کامران عزیز، در بخش جستارهای وابسته مقاله ای وجود دارد به نام از آران تا آذربایجان نوشته دکتر عنایت الله رضا، این مقاله دارای روش علمی در زمیه تحقیق در بحث ما می‌باشد و مراجع آن کاملاً مستند هستند. از آن دوست عزیز هم خواهشمند هستم مقاله آقای دکتر هیت را در صفحه بگذارند. تا بتوانیم از آن آگاه شویم و بررسی کنیم. در مورد اظهار نظر آن دوست دربارهٔ دکتر هیت من از یک دیدگاه با ایشان موافق و از یک دیدگاه مخالف هستم. تا آنجا که من اطلاع دارم جناب دکتر هیت پزشک هستند و معتبر است که از پژوهشهای افرادی استفاده شود که در مورد آن موضوع دارای تخصص باشند و لی از طرفی در علوم انسانی نمی‌توانیم بگوییم کسی اظهار نظر نکند چون تخصص ندارد. (Aghapeyman 07:15, ۲۸ مارس ۲۰۰۶ (UTC))
replies: text: :: من الان دانشنامهٔ بریتانیکا ۱۹۱۱ (پیش از ۱۹۱۸ و تشکیل حذب مساوات) را بررسی کردم. و در آن آذربایجان را از شمال به ارس محدود دانسته‌است اینجا
replies: text: :: این هم یک مقاله پیرامون سندی دست‌اول (کتاب گلستان ارم از مؤلفی متولد ۱۷۹۴) که خودش متولد ولایت قفقاز است. و آذربایجان را از شمال محدود به ارس می‌داند.

text: :: این هم یک نمونهٔ دیگر از منظومهٔ ویس و رامین که مشخصاً اران ارمن و آذربایجان را جدا دانسته‌است:

text: ::(بخش ۱۲۴:نشستن رامین بر تخت پادشاهی، ص ۳۶۹)

text: ::منبع:گرگانی فخرالدین اسعد. ویس و رامین با مقدمه و تصحیح و تحشیهٔ محمد روشن، انتشارات صدای معاصر، تهران: ۱۳۸۱

text: ::انبوه دیگری از اسناد را در اینجا بیابید.

text: ::بسیاری از اینها سند دست‌اول است. مجلهٔ وارلیق بیشتر منبعی خود چاپ‌کرده محسوب می‌شود. هیچ مقاله‌ای (جز مقاله‌های پزشکی) از جواد هیئت در ژورنالی معتبر به چاپ نرسیده‌است. وپ:تحقیق را ببینید. به نظر من هم باید این مطلب گنجانده شود که عده‌ای معتقدند سرزمینهای شمال ارس آذربایجان نامیده می‌شده‌است. ولی در حد یک جمله. وپ:دبط#ارزش_ناحق را ببینید. هیچ ایران‌شناسی معتبری با این نظر موافق نیست.

text: ::به‌آفرید ۲۱:۰۹, ۲۸ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
خواهشمند است. مقاله را بدون اینکه منبع معتبری ارایه کنید، ویرایش نفرمایید. از بیان جملات دو پهلو و نظراتی که بر شایعه و تعصبات بیگانگان ضد ایرانی استوار است خوداری فرمایید. (Aghapeyman 07:35, ۲۹ مارس ۲۰۰۶ (UTC))

text: :متاسفانه چند هفته ای است که دیده می‌شود بعضی از عناصر پانترکسیم نسبت به تغییراتی در این صفحه اقدام می‌کنند. که می‌توان به ویرایشی که در بخش سیاست در مورد جبهه خلق آذربایجان صورت گرفته اشاره کرد. برای تمام کسانی که کوچتکرین وابستگی و علاقه ای به مسایل قفقاز و جمهوری آذربایجان دارند عملکرد این حزب و به ویژه شخص ایلچی بیگ و آن سخنرانیهای آنچنانی وی در اوایل آستقلال جمهوری آذربایجان در مورد ایران، کاملاً مشخص می‌کند که این حزب وابستگی کامل به گروهای پان ترکسیم ترکیه دارد و دشمن کینه‌توز ایران می‌باشد. از دوستانی که دسترسی مناسبی به دیدگاه‌های این حزب و تاریخچه آن دارند خواهشمندم آنها را در مقاله ای جداگانه یا در این صفحه بگذارند. (Aghapeyman 09:37, ۲۹ مارس ۲۰۰۶ (UTC))
replies: text: ::لطفاً برچسب یا انگ سیاسی نزنید. فقط به مقاله بپردازید. در ضمن خواندن وپ:دبط را به همه پیشنهاد می‌کنم. به‌آفرید ۰۹:۴۷, ۲۹ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
نمی‌دانم چرا عده ای به هر قیمتی شده می‌خواهند بقبولانند که جمهوری آذربایجان قبلا آذربایجان نبوده و حتی لینک اشتباه هم می‌دهند. آقای محترم متن بریتانیکا http://www.britannica.com/eb/article-129462 هست آن قسمت که داده بودید راجع به آذربایجان ایران بود نه جمهوری آذربایجان.

text: سال ۱۹۱۱ اصلاً جمهوری آذربایجانی وجود نداشته‌است. اگر شمال ارس هم از لحاظ جغرافیایی آذربایجان نامیده می‌شد در همان مقاله ذکر شده بود. اسم مقاله هست «آذربایجان» نه «آذربایجان ایران». وقتی مقالهٔ آذربایجان فقط راجع به آذربایجان ایران صحبت می‌کند یعنی فقط آذربایجان ایران نامش آذربایجان است؛ بنابراین این حرفی که شمال ارس آذربایجان خوانده می‌شده‌است نادرست است. این شمایید که به هر قیمتی شده می‌خواهید اسم سرزمینی را بر سرزمین دیگری بگذارید. به‌آفرید ۲۱:۱۰, ۲۹ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
در سال ۱۹۱۱ جمهوری آذربایجان کنونی جزیی از روسیه بوده و نام آن نیز در روسیه به عنوان قفقاز شناخته می‌شده که شامل گرجستان ارمنستان و آذربایجان بوده‌است. دوران تاریخ سازی و جامعه بسته به پایان رسیده ولی برخی از ماها نتوانسته‌ایم از باورهای نادرستمان دست برداریم. معنی آذربایجان سرزمین آتشکده هاست در ایران یک آتشکده طبیعی هم دیده‌اید؟ در حالیکه در حوالی باکو و گنجه آتشکده‌های بسیاری وجود دارد که از اشتعال گاز طبیعی بوجود آمده‌اند و هزاران سال است که همچنان می‌سوزند.

text: به جای صغری کبری کردن بفرمایید کی سرزمینهای شمال ارس آذربایجان نامیده شده‌است؟ اگر بخشی از روسیه هم آذربایجان شناخته می‌شد در آن مقاله به آن اشاره می‌شد. این مثل این می‌ماند که من به کانادا بگویم آمریکا چون در هر دو کشور مردم انگلیسی صحبت می‌کنند! در ضمن آتشکدهٔ آذرگشنسپ در شیز (تخت‌سلیمان) خودمان بوده‌است. به‌آفرید ۰۷:۵۵, ۳۰ مارس ۲۰۰۶ (UTC)
در ضمن نام آذربایجان از نام آتورپات گرفته شده‌است و ربطی به سرزمین آتشکده‌ها ندارد.
جمهوری آذربایجان برعکس ادعاهای برخی از نویسندگان همیشه نام آذربایجان داشته‌است.
۱ " … و درآخر این قطعه از جهت خاور بلاد آذربایجان است که از شهرهای آن تبریز و بیلقان۳ می‌باشد. ..." در زیرنویس همان صفحه که در ذیل شماره ۳ مشخص شده آمده:
"(بفتح ب ل) شهریست نزدیک دربند (منتهی الارب). همان ابن خلدون ج ۱ ص ۱۲۹
۲ - درکتاب "روضات الجنان و جنات الجنان تآلیف حافظ حسین کربلائی تبریزی که درسال ۱۳۸۳ از طرف انتشارات ستوده درتبریزچاپ و منتشر شده‌است. در ص ۱۱۴ آمده‌است:
«دیگر مرقد و مزارقاضی مجدالدین محمد انصاری .... اصل و منشأ قاضی مجدالدین سیسی جان نخجوان است. در آذربایجان چند خانواده اند که به انصاری بودن مشهوراند یکی قضات سیسی جان مذکور، دوم جماعت شیخان، دربرکشاط قراباغ، سوم قاضیان طسوج انزاب ار نواحی تبریز.»
یعنی اینکه: نخجوان، قره باغ و تبریز درآذربایجان قرار گرفته‌است.
حافظ حسین کربلائی تبریزی در زمان صفویه می‌زیسته و بنا به نوشته‌ای که درمقدمه کتاب آورده‌است این اثر در رمضان ۱۰۰۵ هجری تصحیح شده‌است. نسخه خطی این اثر درشهر استانبول درکتابخانه اسعد افندی موجود است یک نسخه خطی دیگردرکتابخانه استان قدس رضوی ست که ازروی آن نسخه‍ی سه نسخه برداری شده، یک نسخه نزد خانواده کلانتری درتبریز. یک نسخه در نزد خانواده ثقه الاسلام و سومین نسخه در کتابخانه حاج محمدآقا نخجوانی بوده که به چاپ رسیده‌است.
۳ - محمد حسین بن خلف تبریزی، مؤلف برهان قاطع، که اول بار آن را درهندوستان به چاپ رسانده‌است (۱۰۶۲ هجری) می‌نویسد: گویند وقتی آغور آن ولایت گرفت صحرا و مرغزار اوجان که یکی از محال ولایت آذربایجان است او را خوش آمد و فرمود که هریک از مردم او یک دامن خاک بیاورند و آنجا بریزند و خود به نفس خود یک دامن خاک آورد و بریخت. تمامت لشکر و مردم هریک دامنی خاک بیاوردند و بریختند پشته‍ی عظیمی برهم رسید، نام آن پشته را آذربایگان کرد. همو معنای آذربایجان را توضیح می‌دهد: چه آذر به لغت ترکی به معنی بلند است و بایگان به معنی بزرگان و محتشمان و آنجا را با آن مشهور گردانید.» برهان قاطع جلد ۱ ص ۲۴ چاپ پنجم. امیرکبیر تهران ۱۳۶۲.
۴ - در فرهنگ سنگلاخ، تدوین میزرا مهدی استرآبادی منشی نادرشاه که درسال ۱۳۷۴ به شماره نشر ۲۶۸ از طرف انتشارات نشر مرکز در تهران منتشر شده در صفحه ۲۲۸ ذیل گنجه چنین آمده‌است:
«گنجه [ganja]: طفلی را نامند که از پیرکهن سال به وجود آید و رومیه عموم طفل و بچه را «گنج» گویند و نیز نام ولایتی است معروف در آذربایجان»
همین گنجه درحال حاضر دومین شهر در جمهوری آذربایجان است
دوران پادشاهی نادرشاه افشار از ۱۱۴۸ تا ۱۱۶۰ هجری قمری مطابق مارس ۱۷۳۶ تا ژوئن۱۷۴۷ میلادی بوده و تدوین این کتاب هم قاعدتاً درآن سالها صورت گرفته‌است.
 خبر گزاری فارس: وزیر آموزش و پرورش ایران: “هنوز۷۰ درصد دانش آموزان زبان مادری آنها به فارسی تبدیل نشده‌است
خبرگزاری حکومتی فارسحمید رضا حاجی بابایی که در مراسم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ویژهٔ بزرگداشت روز ملی پژوهش سخن می‌گفت از این که کودکان غیرفارس نمی‌توانند با کودکان فارس در امور درسی رقابت کنند و روند تعلیم و تربیت را همگام با آنان سپری نمایند، ابراز ناخشنودی کرد.
با این حال او بدون اشاره به راه حل مطرح شده در قانون اساسی ایران برای حل این معضل از طریق تساوی فرصتها و امکانات بین مناطق و اقوام و بکارگیری زبانهای قومی و محلی در مدارس و رسانه‌ها، تنها یادآور شد: ” این گونه دانش آموزان چگونه می‌توانند با دانش آموزانی که در تهران تحصیل می‌کنند رقابت کنند…دانش آموزی که در کلاس اول با این افت تحصیلی مواجه شود تا آخر نیز نمی‌تواند موفق باشد”.
بنا به گزارش خبرگزاری فارس وزیر آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران از یک مصوبهٔ شورای عالی آموزش و پرورش ایران خبر داد که بر اساس آن سیستم آموزشی ایران به شکلی که پیش از نیمهٔ دوم دههٔ هفتاد میلادی (چند سال قبل از انقلاب ۱۹۷۹) داشت، برمی گردد.
 بر اساس این مصوبه، دورهٔ راهنمایی تحصیلی (از سال ششم تحصیلی تا هشتم) وسال پیش دانشگاهی حذف می‌شوند و تحصیلات ابتدایی ومتوسطه به دو دورهٔ ۶ ساله تقسیم می‌گردد.
 بنا بر گزارشهای رسیده وزیر آموزش و پرورش ایران گفته‌است «توجه به مناطق محروم و چند زبانه برای ایجاد عدالت آموزشی دیگر از مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش بوده‌است». ”
 چندی قبل وزیر خارجه رژیم اشغالگر ایران در کنفرانس مطبوعاتی خود در آنکار اعتراف کرد ۴۰٪ ایران ترک‌زبان هستند
به گزارش سایتTRT فارسی علی اکبر صالحی وزیر خارجه ایران در کنفرانس مطبوعاتی خود در آنکار در جواب سؤال خبرنگار ترکیه در مورد روابط ایران و ترکیه گفت:
ملت ترک، برادران ما هستند. صالحی با تأکید به وجود روابط بسیار مطلوب ما بین ترکیه و ایران اعلام داشت، ۴۰ در صد از مردم ایران به زبان ترکی تکلم کرده و این نیز پیوند مستحکمی ما بین دو کشور تشکیل می‌دهد.
۵ در نقدی که میرزاکاظم بیگ بر ترجمه‍ی تاریخ دربند به نام «دربندنامه» توسط آکادمیسین کالپورت Kalprot آلمانی نوشته‌است، بارها با آوردن مثالهایی که درمحاوره پیش آمده، از دربند و آن سوی ارس به عنوان آذربایجان شمالی یاد شده‌است این کتاب در ۱۸۴۸ نوشته شده و ۱۸۵۱ درپاریس به چاپ رسیده‌است. کاربر:Yoldas

text: جالب است که دیگر کسی برای این استنادات تاریخی پاسخی ندارد. 85.198.8.137 ۱۷:۳۷, ۱۸ اکتبر ۲۰۰۶ (UTC) شاهین
در کل بیش از ۵۰ میلیون ترک آذربایجانی در حل زندگی هستند که نزدیک به ۹ میلیون در آزربایجان شمالی و ۳۵ میلیون در آزربایجان جنوبی و ۶ میلیون در ترکیه، بورچالی و دیگر کشورها مانند روسیه اورپا زندگی می‌کنند
آذربایجان جنوبی تحت اشغال ایران است  South Azerbaijan Independence Party (SAIP-GAİP) استقلال خواه ‏۱۴ اوت ۲۰۱۳، ساعت ۰۰:۱۸ (UTC)
۳۵میلیون!!!!!؟Mahan79 (بحث) ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۷ (UTC)
آقای محترم ازربایجان بخشی از ایران است اشغال نیست Mahan79 (بحث) ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۸ (UTC)
thread_title:  آذربایجان تاریخی 

message: برگرفته شده از کتاب شهریاران گمنام نوشته احود کسروی که هم‌زمان با تشکیل جمهوری آذربایجان سوسیلیستی نوشته شده‌است
آران در شمال ایران و در غرب دریاچه خزر نهاده و شهرهای آن باکو و گنجه و شماخی و دربند است. از شهرهای کهنه اش بردوا است که اکنون خرابه‌های آن پیداست.
یونانیان و رومیان آنجا را آلبانیا و ارمنیان آغوانک خوانده اندتازیکان نام فارسی آن را تغییر داده اران بر وزن شداد می‌نامند. از دیرباز که آگاهی در دست است آران جز به این نام خوانده نمی‌شده و تا آنجا که می‌دانیم تا قرن هفتم و هشتم هجری این ناکم بر روی آنجا معروف بوده و از آن پس کم‌کم روبه ناپدیدی گزارده.
حمدالله مستوفی در قرن هشتم تنها میان دو رود ارس و کر را آران نامیده آن سوی کر را که بخشی از آران می‌باشد به نام شروان جداگانه می‌شمارد. در لشکرکشیهای امیر تیمور و داستان ترکمانان آققویونلو و قره قیونلو در کتابها به نام آران برنمی‌خوریم مگر آنکه قره باغ را یاد نموده و قره باغ آران می خوانندش. (مطلع السغدین سمرقندی)
شگفت است که آران را اکنون آذربایجان می‌خوانند. با آنکه آذربایجان یا آذربایگان نام سرزمین دیگری استکه در پهلوی اران و بزرگتر و سرشناس تر از آن می‌باشد و از دیر زمان این دوسرزمین از هم جدا بوده هیچگاه نام آذربایجان بر آران گفته نشده.
ما اکنون ندانستیم که برادران آرانی ما که حکومت آزادی برای سرزمین خود بنا کرده می‌خواستند نام دیگر بر آن نهند برای چه نام تاریخی و کهن خود را کنار گزارده دست یغما به سوی آذربایگان دراز کرده‌اند!؟ و چه سودی از این کار شگفت خود امیدوار بودند؟
این خرده‌گیری نه از آن است که مابرخواسته از آذربایجانیم و تعصب بوم و میهم خود نگاه می‌داریم. چه آذربایگان را از این کار هیچ گونه زیان نیست (البته فکر می‌کنم مرحوم کسروی در این مورد اشتباه کردند)
بلکه برای اینست که برادران آرانی ما در آغاز زندگی ملی و آزاد خود پشت پا به تاریخ و گذشته سرزمینشان می‌زنند و این خود زیانی بزرگ است. آنگاه تاریخ مانند این کار شگفت سراغ ندارد! (Aghapeyman ۱۹:۲۹, ۳ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC))
واژه ترک از مصدر تؤرهک در معنای خلق شدن آمده و معنای (مخلوق/شجاع/پایاونامیرا) می‌دهد چنان‌که توران نیز به همین معناست و صفت فاعلی از این مصدر است. کلمه ایران نیز لفظ ترکی و صفت فاعلی از مصدر ایرمک به معنی (اتصال و پیوند و رسیدن) است چنان‌که می‌دانیم پسوند (ان) امروزه هم برای ساختن صفت فاعلی از بن فعل در زبان ترکی به کار می‌رود همچون قاچان -دونده یا الان -خریدار و … گویا واژه ترک نام یکی از عشیرهای اوغوزان کهن بوده‌است که نخستین بار از سوی تویکوها به کار رفته و قبیله یاد شده را چینی‌ها توکیو میخوانندن و چون آنها مخرج (ر) را ندارند می‌توان گفت نام ان قبیله در اصل (تورکیوت) به معنی نیرومند یا تورک (ترک) بوده‌است
گفتنی است سازمان بین‌المللی علمی فرهنگی یونسکو اخیراً طی اماری زبان ترکی را سومین زبان زنده و با قاعده دنیا معرفی کرده‌است
پروفسور زهتابی بر این باور است که پیدایش این واژه با زندگی اقوام باستانی ترک مرتبط بوده و تعیین تاریخ دقیق پیدایش ان مشکل است احتمالاً این واژه چندین هزار سال پیش از میلاد به وجود آمده ولی تنها در سده‌های پایانی هزاره دوم پیش از میلاد است که به این کلمه برمی‌خوریم گفتنی است ترکان در کتیبهای آشوری ۱۴۰۰ ق.م. حکایت از سکونت اقوام ترک در همسایگی آنان (تذربایجان) و ارتباط این اقوام با اورارتوییانو اشوریان دارد (داش عزیز-قوشاچای)
thread_title:  سرزمین آران 

message: والا ما نام این آقای کربلایی تبریزی را در بریتانیکا و فرهنگ دهخدا و هم چنین ایرانیکا و هم چنین اینترنت جستجو کردیم چیزی پیدا نکردیم. حال این حضرت یولدلس نمی‌دانم ای بابا را از کجا پیدا کرده و همگان را در زیر پایش قربانی می‌کند!! بوالعجب!!
replies: text: : به نظر می‌رسد این بابا در علوم حدیث و منقول و پنقول دستی داشته‌اند !!!
رفرنسهای شما هم که همه شان بی‌طرف بودند و با آسمان ریسمان سعی کردند که چیزی را اثبات کنند. این مسئله را سیاسی کردند آیا خود شما درمورد تاریخ پاکستان هم اینقدر اصرار می‌کنید که مطلب غلطی را بقبولانید؟ معلوم هست که با اهداف سیاسی دنبال می‌کنید. این دانشمند شما (کسروی) کسی است که نژادشناس هم بوده ماشالله؛ مثلاً کشف کرده که ترکها آریای بودند و زبانشان عوض شده. این همه کمالات داشتند.
شما وقتی که یک منبع را نشناسید ویا چندان شناخته شده نباشد دلیلی ندارد که منبع مشکل دار باشد. اونجا ذکر شده که منبع رو از کجا میشه پیداش کرد. در ضمن حتی یک نفر هم ولو به قول شما نامعتبر؛ گفته باشه که آذربایجان شامل جمهوری آذربایجان هم می‌شده پس گفته شما که میگید هرگز به آن نام خوانده نشده باطل می‌شود.
در ضمن می‌بینم که همفکراتون ماشالله همکاری خوبی با شما دارند و نوشته‌های منو برمی‌گردانند که مبادا خدای نکرده کسی فکر کنه که غیر از این هم ممکنه باشه. --Yoldas ۲۲:۲۹, ۳ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
وفی هذا المعمور بحر أخر منقطع من سائر البحار فی ناحیة الشمال بأرض الدیلم یسمی بحر جرجان وطبرستان طوله ألف میل فی عرض ستمائة میل فی غربیه أذربیجان والدیلم وفی شرقیه أرض الترک وخوارزم وفی جنوبیه طبرستان وفی شمالیه أرض الخزر واللان‏. ‏
هذه القطعة من جهة الشرق بلاد أذربیجان ومنها تبریز والبندقان‏
‏ وبینهما فی الشرق وبین بلاد أذربیجان الجنوبیة بلاد الزاب متصلة إلی بحر طبرستان‏. ‏
اینها را ابن خلدون پانترکیست نوشته!!!! --Yoldas ۰۸:۰۵, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
replies: text: : تبریک می‌گویم واقعاً جاعل خوبی هستی. مخصوصاً از این أذربیجان الجنوبیة حظ کردم!!(85.15.8.204 ۱۸:۴۶, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC))

text: :جعلی درکار نیست اگر جعلی در کار باشد همون منکران این هستند. در پایین منبع کاملاً در اختیار شما هستش. --Yoldas ۲۰:۱۰, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)

text: «بلاد أذربیجان الجنوبیة» به عربی معنای «سرزمین‌های جنوبی آذربایجان» می‌دهد.
--ماني ۱۸:۴۸, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
راستش منهم نفهمیدم بهتر است یک عربی دان نظر بدهد. تاجاییکه من می‌دانم «سرزمین‌های جنوبی آذربایجان» جنوب الاذربایجان باید باشد نه أذربیجان الجنوبیة. --Yoldas ۱۹:۳۹, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
اگر بنویسیم بلاد الجنوبیة أذربیجان میشه سرزمین‌های واقع در جنوب آذربایجان که خارج از حریم آن است اما اینجا (بلاد أذربیجان الجنوبیة) منظور سرزمین‌های جنوبی آذربایجان است مانند جنوب شهر که بخشی از همان شهر است اما در داخل حریم شهرُ اما اگر منظور سرزمین آذربایجان جنوبی بود از لفظ بلد أذربیجان الجنوبیة استفاده می‌شد --جناب ۰۶:۵۷, ۶ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
فکر کنم مثل تهران الجنوبیه باشد که منظور تهران جنوبی هست. جنوب التهران = جنوب تهران؛ التهران الجنوبیه = تهران جنوبی، در ضمن بلاد هست بلد نیست یعنی شهرهای آن ویا سرزمینهای آن. --Yoldas ۰۹:۱۰, ۶ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
من کلی گشتم و نشانی ای از این متن پیدا نکردم که معتبر باشه یا حتی این شخص نویسنده باشه Mahan79 (بحث) ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC)
thread_title:  مثال شیخ پشم الدین کشکولی 

message: وکذلک یقولون فی تبع الآخر وهو أسعد أبو کرب وکان علی عهد یستأنف من ملوک الفرس الکیانیة إنه ملک الموصل وأذربیجان ولقی الترک فهزمهم وأثخن ثم غزاهم ثانیة وثالثة کذلک وإنه بعد ذلک أغزی ثلاثة من بنیه بلاد فارس وإلی بلاد الصغد من بلاد أمم الترک وراء النهر
 (المقدمة فی فضل علم التاریخ)
‏ وبینهما فی الشرق وبین بلاد أذربیجان الجنوبیة بلاد الزاب متصلة إلی بحر طبرستان   ۷۶ سطر مانده به آخر
‏ وفی آخر هذه القطعة من جهة الشرق بلاد أذربیجان ومنها تبریز والبندقان پارگراف سوم از الخبر عن أحواله وأحوال عمرانه سطر ۲۲ از آخر
اینها رو یک عرب پانترکیست در ۶۰۰ سال پیش از ظهور پانترکیسم نوشته. ترجمه فارسی هم استفاده نشده که بهانه نیارن که فلان یا بهمان از سایت فارسی یا ترکی هم نیامده که باز بهانه‌های آنچنانی. امیدوارم که دوستان توهین نکنن که فلان یا بهمان. باورهای غلط تا حالا مانع رشد ما شده‌اند و با حذف اونها ممکنه که وضعمون بهتر بشه. --Yoldas ۲۰:۰۷, ۵ ژوئن ۲۰۰۶ (UTC)
thread_title:  قابل توجه کسانی که انگ می‌زنند 

message: اختلاف نظرها چرا در صفحه بحث منعکس نمی‌شوند. بیائید ببینیم اختلاف نظرها کجاست تا به یک نقطه مشترک برسیم. مهرداد ۱۴:۵۳, ۳۱ اوت ۲۰۰۶ (UTC)
replies: text: اختلاف نظر را مطرح کنید. چرا مطلب را پاک می‌کنید. به‌آفرید ۱۶:۲۰, ۳۱ اوت ۲۰۰۶ (UTC)
بسیار خوب جناب به آفرید، با شما در مورد مطرح کردن اختلاف نظرها موافقم.
در مقاله آمده‌است که:
replies: text: ::اقلیت‌های قومی و مذهبی در جمهوری آذربایجان تحت فشار اندیشه‌های پان ترکسیم که از طرف بخش‌هایی از دولت این جمهوری پشتیبانی می‌شوند قرار دارند در این میان فشار زیادی به مثلاً تالشی‌ها وارد می‌شود.
این بخش فوق از مقاله بدون منبع و کاملاً بی اساس است.
اندیشه‌های پان ترکیسم ؟ چه کسی و کجا از اندیشه‌های بخش‌هایی از دولت این حکومت فعلی جمهوری آذربایجان خبر داده؟ مطمئناً مشکلات و ایرادات زیادی به حاکمیت آذربایجان می‌توان گرفت ولی این داستان «فشار زیادی به مثلاً تالشی‌ها» از کجا آمده. این تنها منبع که امروز اضافه شد هم نه تنها از مرجع بی‌طرفی نیست؛ بلکه دربارهٔ حوادثی است که در سال ۱۹۸۹ آذربایجان شوروی روی داده.
مهرداد ۱۷:۰۷, ۳۱ اوت ۲۰۰۶ (UTC)

text: جناب یولداش  زده‌اند. اگر تا مدتی کسی مدرک نیاورد. حذفش کنید. لازم نیست مدارک بی‌طرف باشند شما هم مدرک آن‌طرفی بیاورید. وپ:دبط را بخوانید. در مورد تاریخش حق با شماست. به درد نمی‌خورد. اشتباه از من بود. به‌آفرید ۱۷:۱۰, ۳۱ اوت ۲۰۰۶ (UTC)
replies: text: :موافقم. با تشکر مهرداد ۱۷:۱۴, ۳۱ اوت ۲۰۰۶ (UTC)

text: :این بخش از گزارشی که دفتر مطالعات استراتژیک نهاد ریاست جمهوری ایران انجام داده‌است برداشته شده‌است. منبع اصلی مطالعه سفارت ایران در جمهوری آذربایجان بوده‌است. البته جمله مربوط به تالشیها به این صورت در آن گزارش نیست. (Aghapeyman)
replies: text: ::لطفاً پیوند به این جمله را بیاورید. به‌آفرید ۱۶:۵۳, ۳ سپتامبر ۲۰۰۶ (UTC)

text: :: به آفرید گرامی این گزارش پیوند اینترنتی ندارد. در کتابخانه‌های ریاست جمهوری، وزارت صنایع و سازمانهای وابسته مانند سازمان گسترش یافت می‌شود. در ضمن بخش اقتصادی نیز مال همان گزارش است که به صورت جامع این جمهوری را بررسی کرده‌است. ببنید دوست گرامی هرکسی وضعیت سیاسی و روزنامه‌های این جمهوری را تعقیب کرده باشد در مورد این مطلب به مثال آفتاب آمد دلیل آفتاب می‌رسد. این آقایونی که این مطالب را به چالش می‌گیرند خودشان بهتر از از هر کس دیگر با درستی آن آشنا هستند. دوست عزیز اینها مشکلشان جای دیگر است. می‌گویند آدم خواب را می‌توان بیدار کرد ولی آدمی که خودش را به خواب زده هرگز نمی‌توان بیدار کرد! (Aghapeyman)
آقا پیمان عزیز، شما اگر در مورد سیاست تبعیضات قومی دولت فعلی آذربایجان، بر علیه اقوام غیر آذربایجانی دارید لطفاً اینجا ذکر کنید، در غیر اینصورت بایستی این پاراگراف مربوط را تغییر داد. طرق متفاوتی را برای اثبات نظرات در این مورد می‌توان استفاده نمود. از جمله:
* ده‌ها کمیته بین‌المللی شامل سازمانهای تحت رهبری شورای بین‌الملل و سازمانهای مستقل همچون عفو بین‌الملل در مورد سیاستهای مربوط به حقوق بشر گزارشهای مرتبی تهیه می‌کنند که می‌توان آنها را به عنوان منابع موثق و بی‌طرف خواند. این گزارشها را می‌توان به عنوان مرجع آورد.
* وجود سیاست‌های تبعیضی را معمولاً با دقّت در قوانین کشور مجری می‌توان نشان داد.
* نظرات سازمانهای دولتی و سفارت‌ها را نیز می‌توان منعکس کرد.
* وجود سیاست‌های تبعیضی باعث ایجاد تنشها و درگیری‌های سیاسی می‌شود، می‌توان گزارش خبر گذاری‌ها را نقل قول نمود.
دها راه دیگر برای استناد و نوشتن مقاله‌های بی طرفانه می‌توان آورد، ولی این اصطلاح "آفتاب …" شما نه تنها بیجاست برای یک نویسنده دانشنامه بسیار زننده، بر خلاف قوانین ویکیپیدیا و به معنی این است که نظرات شخصی جنابعالی به خودی خود حقانیت دارند، چون جنابعالی منشأ آن نظرات هستید!!؟ صفحه بحث برای گفتگو دربارهٔ مقاله است و انگ زدن و تهمت زدن کمکی برای بهبود مقاله‌ها نخواهد کرد.
با احترام مهرداد ۱۷:۴۴, ۶ سپتامبر ۲۰۰۶ (UTC)
thread_title:  اختلاف نظر 

message: آذربایجان تاریخی و محدودة آن از نظر مورخین از نظر تاریخی در مورد چگونگی نام آذربایجان در بین مورخین نظریات متفاوتی با توجه به معنا و مفهوم این نام وجود دارد، بعضی از مورخین این نام را بر گرفته از چهار کلمة ترکی «آذ، ار، بای، گان» که منتسب به قوم «آذ» یا «آس» است می‌دانند، بعضی‌ها آنرا بر گرفته از نام حاکم آذربایجان در زمان حملة اسکندر مقدونی، «آتروپات» می‌پندارند و بعضی‌ها هم این نام را در ارتباط با کلمة «آذر» (آتش در پارسی باستان) تصور می‌کنند؛ ولی آنچه که واقعیت دارد نام آذربایجان از قدیم الایام شامل نواحی شمالی و جنوبی رودخانه ارس می‌شده و این نام تنها پس از استقلال جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۱۸ بر روی سرزمین شمالی ارس گذشته نشده‌است. این نام همواره در طول تاریخ علاوه بر قسمت جنوبی رود ارس، قسمت شمالی آن را نیز شامل می‌شده‌است. گرچه در تاریخ ناحیة بین دو رود کُر و اَرَس «الران»، «ارّان» و «آران» نامیده شده و در نوشته بعضی از مورخین نیز به تنهایی و به عنوان ایالت مستقل، از آن یاد شده‌است ولی این ناحیه همواره بخشی از آذربایجان بوده و چون منطقة نسبتاً گرمسیری هم هست در فرهنگ مردم آذربایجان «آران» به منطقة گرمسیر و غیرکوهستانی نیز گفته می‌شود. اغلب پان‌آریائیست‌ها و ناسیونالیستهای افراطی فارس بر جدایی نام سرزمینی که در شمال رود ارس قرار دارد با سرزمینهایی که در جنوب این رود واقع است اصرار دارند، در حالیکه تاریخ واقعیتها را به گونه‌ای دیگر بیان می‌کند! به نظر می‌رسد زمانیکه در تاریخ، از آذربایجان و اران به عنوان دو ایالت جدا از هم یاد می‌شود، «آذربایجان» علاوه بر اینکه نام مملکت بزرگی را که از اراک و همدان و زنجان گرفته تا دربند قفقاز را شامل می‌شده و دو ولایت اران و شیروان هم در محدودة این مملکت قرار می‌گرفته‌است به نام ولایتی هم اتلاق می‌شده که شهرهای این ولایت در جنوب رود ارس قرار داشته و در بیشتر موارد شهرهای استانهای امروزی آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، همدان، قزوین، مرکزی و قسمتی از استان تهران جزء این ولایت به حساب می‌آمده‌است؛ چنانچه در «برهان قاطع» در مورد رود ارس چنین آمده‌است: رودی است که بین آذربایجان و اران جاری است. ولی باز در همان کتاب در جلد اوّل صفحه ۹۶ آمده‌است: اران نام ولایتی است از آذربایجان که گنجه و بردعه از اعمال آن است. از نوشته‌های فوق چنین استنباط می‌گردد هنگامیکه از آذربایجان به عنوان ولایت یاد می‌شود، اران همسایه آذربایجان است، و هنگامیکه از آذربایجان به عنوان مملکت سخن به میان می‌آید «اران» ولایتی از ولایات مملکت آذربایجان به حساب می‌آید. آنچه مسلم است در تاریخ هر جا نامی از اران به میان آمده اغلب به مناطق و شهرهایی اطلاق شده‌است که در بین دو رود کر و ارس قرار داشته و مناطق و شهرهای خارج از بین این دو رود، از جمله ایالات شیروان و موغان که قسمت مهم جمهوری آذربایجان فعلی را تشکیل می‌دهند و پایتخت کنونی آن باکو هم از شهرهای ایالت شیروان قدیم است جزء نواحی اران به حساب نمی‌آمده‌است. ابن‌حوقل (قرن چهارم هجری) که کشورهای اسلامی را از شرق تا غرب پیموده، در نقشه‌ای «صوره ارمینیه و آذربایجان و الران» را یک جا کشیده، خاطر نشان ساخته‌است که «من اینها را یک اقلیم برشمردم، تا آنجا که من دیده‌ام در تحت حکومت یک تن بوده‌است.». . آذربایجان در آستانة حملة اعراب سرزمینهای بین همدان، زنجان، و دربند (در جمهوری خودمختار داغستان امروزی در شمال جمهوری آذربایجان) را شامل می‌شده‌است، چنان‌که در تاریخ بلعمی در مقدمة «خبر گشادن آذربایگان و دربند خزران» حدود آن چنین ترسیم شده‌است: «¬. . . اوّل حد از همدان درگیرند تا به اَبهَر و زنگان بیرون شوند و آخرش به دربند خزران، و بدین میانه اندر هر چه شهرها است همه را آذربایجان خوانند.». ابن حوقل که شخصاً در آذربایجان سیاحت کرده، در نقشه‌ای که از دریای خزر به دست داده، اراضی گسترده شده از دربند تا گیلان را زیر نام آذربایجان آورده‌است، همین ادعا را کتیبه‌ای که مرزبان دولت ساسانی در دربند، در سال ۵۳۳ میلادی (اوایل سلطنت انوشیروان) بر دیوار قلعه آن منطقه حکّ کرده و در سال ۱۹۲۹ میلادی توسط روسها در دربند کشف گردیده و در آن، مردی به نام «بارزیوس»، خود را «مدیر کل مالیه آذربایجان، معرفی کرده می‌گوید: «از طرف انوشیروان مأموریت یافتم که در قسمت شمال دربند، قلاعی برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی به آذربایجان بوجود آورم.» که معلوم می‌گردد قسمت جنوبی دربند، آذربایجان به حساب می‌آمده‌است. ابن‌فقیه در اواخر قرن سوم هجری، حد آذربایجان را از مرز بردعه تا مرز زنجان دانسته‌است، وی می‌گوید: «بردعه شهر آران و آخر حدود آذربایجان است.». محمدحسین خلف تبریزی اران را ولایتی از آذربایجان به‌شمار آورده که گنجه و بردعه از اعمال آن است. «در یکی از نسخ ترجمة اثر اصطخری، در فصل تحت عنوان «مسافات آذربایجان» از مسافات بین بردع [در جمهوری آذربایجان] تا اردبیل و بالاتر از آن، از بردع تا دربند [در جمهوری خود مختار داغستان] و نیز بردع تا تفلیس [در جمهور گرجستان] و بردع تا دبیل [جمهوری ارمنستان امروزی] سخن رفته‌است.». «یعقوبی در البلدان خود حدود آذربایجان را از زنجان تا ورثان و آن سوی ارس [شمال ارس] و از آن جمله شهرهای بیلقان و بردعه [در جنوب رود کُر] را آذربایجان علیا دانسته‌است.». حمداله مستوفی مورخ نامی قرن هشتم هجری (۱۲۸۰–۱۳۴۹م) در کتاب نزهه القلوب می‌نویسد: «بلاد آذربایجان ۹ تومان است، بیست و هفت شهر دارد در بیشتر مناطق این مملکت هوا سرد و در بعضی مناطق ملایم است، حدودش با ایالات عراق عجم [شهر اراک فعلی و مناطق مرکزی ایران], موغان، گرجستان، ارمن و کردستان پیوسته، طولش از باکو تا خلخال ۹۵ فرسخ، عرضش از بجروان تا سیپان ۵۵ فرسخ می‌باشد.». زین‌المجالس و آثارالاول نیز عیناً کلمات حمداله مستوفی را نقل کرده و سر حد آذربایجان را از جنوب، عراق عجم، از غرب و جنوب غربی کردستان، و از شمال غربی گرجستان و ارمنستان و از شمال، موغان که احتمالاً موغان شیروان نزدیک دربند باشد را تأیید کرده‌است. بنا به نوشته حمداله مستوفی در نزهه القلوب، شهرهای آذربایجان عبارتند از: «تبریز، اوجان،. گرگر، نخجوان، اجنان، اردوباد و ماکویه.». حمداله مستوفی نیز مثل یاقوت حموی شهرهائیکه در داخل ولایت اران و بین دو رود ارس و کر قرار دارد، از جمله نخجوان و اردوباد را جزء آذربایجان به حساب آورده‌است ضمن آنکه شهرهای ولایت شیروان را هم که «باکو» جزء آن ولایت است از شهرهای آذربایجان شمرده‌است. مسعودی که در نیمة نخست قرن چهارم هجری می‌زیسته در کتاب «مروج الذهب» نوشته: «الران من بلاد آذربایجان» (اران از شهرهای آذربایجان است). در کتاب «بستان السیاحه» زین‌العابدین شیروانی حدود آذربایجان چنین آمده‌است: «. . . محدود است از طرف شمال به ولایت موغان و شیروان و جبال البرز و از سمت جنوب به عراق عجم و کردستان و از جانب مشرق به دیار خلخال و گیلان و طالش و دیلم و از جانب مغرب به بلاد ارمن و گرجستان. . .». در همین کتاب دربارة اران آمده‌است: «. . . آن دیار، ما- بین ارس و کر واقع شده.».
در لغتنامه علامه دهخدا نیز در مورد تعدادی از شهرهائیکه امروزه در داخل جغرافیای سیاسی جمهوری آذربایجان قرار دارد و همچنین در مورد نام ولایت «اران» با استناد به مورخین و جغرافی‌نویسان قرنهای گذشته چنین آمده‌است: اران: اقلیمی است در آذربایجان… صاحب برهان قاطع گوید؛ ولایتی است از آذربایجان که گنجه و بردع از اعمال آن است. گویند معدن طلا و نقره در آنجاست. گنجه: شهری است مشهور مابین تبریز و شیروان (اصبح شروان است) و گرجستان و مولد شیخ نظامی علیه‌الرحمه از آنجاست (برهان) نام شهری است از ولایات اران در اواخر آذربایجان [,] منسوب بدانجا را گنجوی گویند (انجمن آرا)... این شهر در قرون ۶ و ۵ میلادی بنا شده‌است. از قرن ۴ هجری (۱۳ میلادی) یکی از شهرهای مهم آذربایجان و مرکز تجارت و صنعت بود». بردعه: برذعه، بردع از بلاد اران است (شرفنامه) شهری است در اقصای آذربایجان معرب برده دان زیرا که پادشاهی اسیران را آنجا گذاشته بود و گاهی بذال منقوطه (برذعه) نیز خوانند. (آنندراج), (قاموس), (ناظم‌الاطباء) رجوع به بردع شود. نخچوان[نخجوان]: شهرکی است خرد [از حدود آذربایجان] خرم و با نعمت و مرم و خواسته و بازرگانان بسیار و از وی زیلوهای قالی و غیره و شلوار بند و چوب بسیار خیزد (حدودالعالم) شهری است از اقلیم پنجم- آذر آبادگان از بناهای نرسی‌بن بهرام ساسانی که نخچوان لقب داشته. اردوباد: شهری بر ساحل ارس بر مشرق جلفا، موضعی است در آذربایجان و باغستان زیاد دارد و غله و انگور و میوه آن نیکو و آب وی از کوه‌های قپان خیزد فاضل آن آب در ارس ریزد (نزهت‌القلوب), (مرات البلدان) و مسقط‌الرس بعضی شعرا و علما بوده‌است (قاموس اعلام ترکی). شیروان: نام شهری در آذربایگان. در روایات بانی آنرا انوشیروان دانسته‌اند. پس از ویرانی شماخی اصل و قاعده شیروانات بوده، سالها سلاطین شیروان شاهیه در آنجا پادشاهی داشته‌اند و در اواخر صفویه انقراض یافتند خاقانی شیروانی «[کذا]» مداح منوچهر و مردمان بزرگ در هر فن از آنجا به ظهور آمده‌اند. فخرالسالکین حاج زین‌العابدین سیاح صاحب بستان‌السیاحه (ت) و حدیقه‌السیاحه از آنجاست. اسناد بسیاری که نشان می‌دهد از زمانهای بسیار دیرین تا سال ۱۹۱۸ میلادی که اراضی شمالی رود ارس به صورت کشور مستقل با نام «جمهوری آذربایجان» درآمد، نام آذربایجان همواره دو بخش شمالی و جنوبی رود ارس از دربند (دمیر قاپو) در داغستان قفقاز در شمال، تا زنجان و همدان و اراک در جنوب را شامل می‌شده‌است و این نام تاریخی را نمی‌توان از روی قسمت شمالی آذربایجان که در سال ۱۸۱۳ و ۱۸۲۸ میلادی از قسمت جنوبی آن جدا گردیده ضمیمه خاک روسیه شد، برداشت. گرچه به تصور بعضی از ناسیونالیستهای افراطی، بهترین راه جهت غیر همنام کردن قسمت شمالی و جنوبی رود ارس این است که نام آذربایجان از قسمت جنوبی ارس برداشته شود همانطوریکه منطقة زنجان در سالهای حاکمیت پهلوی از نام آذربایجان محروم گردید و در سال ۱۳۷۲ هم نام آذربایجان از روی قسمت مهم آن یعنی مناطقی که امروز در اسناد دولتی استان اردبیل نامیده می‌شود برداشته شد و شاید روزی تبریز و ارومیه هم از داشتن نام آذربایجان محروم شود! ولی هیچ‌کدام از اینها چاره اصلی درد نیست - ........................................................................................ آذربایجان در سیر تاریخ ایران، رحیم رئیس‌نیا، جلد اول ص ۱۰۰. - آذربایجان و اران (آلبانیای قفقاز), عنایت‌اله رضا، انتشارات ایران زمین، ۱۳۶۰, صص ۴۳–۴۶. - آذربایجان و اران (آلبانیای قفقاز), عنایت‌اله رضا، انتشارات ایران زمین، ۱۳۶۰, ص ۴۳. - زبان فارسی در آذربایجان، موقومات افشار، ۱۳۶۸ ص ۲۵۵/ اذربیجان چاپ لیدن (ا.ذ. ک)/ - به نظر محمد جواد مشکور این جمله باید چنین باشد: «حد آذربایجان از شمال بردعه و از شرق بلاد دیلم و گیلان و از مغرب ارزنجان، از جنوب بلاد طارم است.» (روزنامه اطلاعات ۱۳۶۵/۵/۲۶ ص ۶). - آذربایجان در ایران معاصر، دکتر تورج اتابکی، ترجمة محمد کریم اشراق، ص ۲۱/ به نقل از معجم‌البلدان یاقوت حموی. - به نظر محمد جواد مشکور این جمله باید چنین باشد: «حد آذربایجان از شمال بردعه و از شرق بلاد دیلم و گیلان و از مغرب ارزنجان، از جنوب بلاد طارم است.» (روزنامه اطلاعات ۱۳۶۵/۵/۲۶ ص ۶). - آذربایجان در ایران معاصر، دکتر تورج اتابکی، ترجمة محمد کریم اشراق، ص ۲۱/ به نقل از معجم‌البلدان یاقوت حموی.
replies: text: جنوب ارس آذربایجان است. شمالش اران. به‌آفرید ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۶:۱۷ (UTC)
replies: text: :تا آنجا که من در متون تاریخی دیده‌ام از زمان حملهٔ مغول به بعد از جمهوری آذربایجان بیشتر با عنوان شروان یاد شده‌است. --محسن عبدالهی ، ساعت ‏۰۶:۳۲ (زهج)
replies: text: ::شروان شمال اران است. اران از ارس تا رود کُر است. شروان شمال کر است. به‌آفرید ‏۲۱ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۰۷:۴۵ (UTC)
thread_title:  آذربایجان و محدوده تاریخی آن. آران کجاست؟ 

message: "در اثر این جنگهای حدود یک میلیون اهالی آذری و کرد جنگزده این منطقه بی خانمان گشته و تعداد کثیری هنوز در پناهگاه‌های موقتی و نیمه موقتی بسر می‌برند."
دوست عزیز من این قسمت را پاک نکردم، گفتم اول در مورد منبعش اینجا صحبت شود. لطفاً برای این جمله اگر منبعی دارید به مقاله اضافه کنید. اگر منبعی اضافه نشد بعداً واگردانی می‌کنم. --فرشته مرگ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۰، ساعت ۰۸:۵۲ (UTC)
thread_title:  درخواست منبع 

message: """به نوشته استرابون اهالی آلبانی از طوایفی که به ۲۶ زبان مختلف قفقازی صحبت می‌کردند تشکیل شده بود. برخی از این طوایف عبارت بودند از: اوتی‌ها، گارگارها، سوده‌ها (Sovde) , کاسپی‌ها، موغ‌ها (مغ) , ساکاسین‌ها، ماردها و آماردها، آریاک‌ها و آناریاک‌ها و قل‌ها (Qel) و لق‌ها."""
replies: text: من این جمله را حذف کردم چون نه تنها منبع ندارد بلکه غلط است. آماردها قومی آریایی بودند که احتمالاً با بقیهٔ فلات ایران (مردم سیلک کاشان) ارتباط داشتند نه مردم قفقازی مثل ارنیها. کاسپی‌ها هم که یا ایرانی بودند یا به شدت تحت تأثیر ایرانیها. خواهش می‌کنم برای قفقازی بودن آماردها و کاسپی‌ها یا منبع بدهید یا حداقل از لیست مردم آلبانی حذف کنید. --Ddd0dd ‏۲۱ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۰۵:۱۰ (UTC)
thread_title:  آماردها و کاسپی‌ها 

message: در این مورد هم شکی نیست کشورهای همچون ایران، عربستان و ترکیه سعی در احداث مساجد در کشورهای مسلمان و غیر مسلمان دارند اما در در پیوندهای یاد شده چیزی در مورد ساخته شدن این مساجد توسط مأموران ایران ذکر نشده‌است. همچنین هزینه ساختن این تعداد مسجد واقعاً سرسام آور هست بیشتر این مساجد در دوران شوری بصورت نیمه خرابه رها شده بودن یا بعنوان انباری کاربری داشتند همین مساجد دوباره تعمیر و قسمتهای جدید نیز به آنها اضافه شده‌است.
کجایی نوشته من که عیناًنقل قول از ایرنا هست لحن مناسبی نداره. من خواستم اینو برسونم که هنوز در این کشور مردم با گذشت هفتاد سال تفکرات کمونیستی با دین اسلام الفت دارند. اگه در مورد لحن مناسب قانون یا قاعده خاصی هست منو راهنمایی کنید. --Aydın Çaldıran ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۱۶:۰۰ (UTC)
replies: text: با سپاس که به بحث آمدید. متأسفانه من نمی‌توانم لینک ایرنا را باز کنم. اما همه کموبیش در مورد بی‌طرفی خبرگذاری دولتی ایرنا آگاهند. دقیقاً ایراد کار شما از در این است که از منبعی یک سویه نگر، کپی خط به خط می‌کنید.
کمی جهت دار است. هر جور که فکر می‌کنم هم نمی‌توانم لحنش را تلطیف کنم. --آرش:) ۳ اردیبهشت ۱۳۸۹ ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۱۶:۱۰ (UTC)
سلام، من در مورد خبرگزاری ایرنا چیزی نمیدونم، به نظرم که منبع رسمی هست. بااین حساب اگه از خبرگزاری‌های رسمی جمهوری آذربایجان هم منبع ارائه کنم باز دوچار همین مشکل خواهیم شد. چون از نظر شما اونا هم بی‌طرف نخواهند بود. در ضمن بنظر این مسئله آنچنان هم بحث‌برانگیز نسیت تخریب مساجد مخصوصاً گلدسته‌های آنها در اوایل اتحاد جماهیر شوروی امری هست انکار ناپذیر من فیلم مستند در این مورد رو مشاهده کردم که قابل ارائه در اینجا نیست.
می تونیم این جمله رو اینطوری تلطیف کنیم: پس از استقلال جمهوری آذربایجان از اتحاد جماهیر شوروی مساجد زیادی در این کشور احداث شد.
با تشکر--Aydın Çaldıran ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۱۶:۳۰ (UTC)

text: منابع آذربایجانی مشکل ندارند. مشکل ایرنا این است که در دو سه سال اخیر دیگر مشهور به درستی نیست و در موضوع مسجدسازی هم بی‌طرف نیست. --همان ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۰، ساعت ۱۷:۳۵ (UTC)
thread_title:  مساجد در جمهوری آذربایجان 

message: منابع غربی (بویژه کارشناسانی که در مورد آن کشور نوشته‌اند) می‌گویند که آمار رسمی جمهوری آذربایجان در مورد قومیت (که در منبع سی-آی-ای) نیز آمده‌است یک آمار بی‌پایه است.
این را بخوانید:
In Azerbaijan, the Azeri presently make up over 90 per cent; Dagestani peoples form over 3 per cent, and Russians 2.5 per cent. 6 These figures approximate the official position; however, in reality the size of the Dagestani Lezgin community in Azerbaijan is unknown, officially put at ۲۰۰٬۰۰۰ but according to Lezgin sources substantially larger. The Kurdish population is also substantial, according to some sources over 10 per cent of the population; in the south there is a substantial community of the Iranian ethnic group, of Talysh, possibly some ۲۰۰٬۰۰۰ –۴۰۰٬۰۰۰ people. … Where as officially the number of Lezgins registered as such in Azerbaijan is around ۱۸۰٬۰۰۰ the Lezgins claim that the number of Lezgins registerd in Azerbaijan is much higher than this figure, some accounts showing over ۷۰۰٬۰۰۰ Lezgins in Azerbaijan. These figures are denied by the Azerbaijani government, but in private many Azeris acknowledge the fact that the Lezgins – for that matter the Talysh or the Kurdish-population of Azerbaijan is far higher than the official figures… For the Lezgins in Azerbaijan, the existence of ethnic kin in Dagestan is of high importance. Nariman Ramazanov, one of the Lezgin political leaders, has argued that whereas the Talysh, Tats, and Kurds of Azerbaijan lost much of their language and ethnic identity, the Lezgins have been able to preserve theirs by their contacts with Dagestan, where there was naturally no policy of Azeri assimilation. …. The Lezgin problem remains one of the most acute and unpredictable of the contemporary Caucasus. This said, the conditions for a peaceful resolution of the conflict are present. No past conflict nor heavy mutual prejudices make management of the conflict impossible; nor has ethnic mobilization taken place to a significant extent. Hence there are no actual obstacles to a de-escalation of the conflict at the popular level. At the political level, however, the militancy of Sadval and the strict position of the Azeri government give cause for worry, and may prevent the settlement of the conflict through a compromise such as a freetrading zone. The Lezgin problem needs to be monitored and followed in closer detail, and its continued volatility is proven by the tension surrounding a recent Lezgin congress in Dagestan. (Cornell, Svante E. Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus. Richmond, Surrey, , GBR: Curzon Press Limited, ۲۰۰۰.)
↑ According to Thomas de Waal: Smaller indigenous Caucasian nationalities, such as Kurds, also complained of assimilation. In the 1920s, Azerbaijan's Kurds had had their own region, known as Red Kurdistan, to the west of Nagorny Karabakh; in 1930, it was abolished and most Kurds were progressively
و هم چنین چند منبع دیگر هم آمده‌است. این منابع را نمی‌توان برهیچ اساس قانون ویکیپیدا حذف کرد و این ضدقانون ویکیپدا است. لطفاً آن را پاک نکنید. --Khodabandeh14 ‏۱۰ اوت ۲۰۱۰، ساعت ۱۱:۳۷ (UTC)
این هم یک نمونه دیگر: 
replies: text: این متن در کدام کتاب است. کدام صفحه؟ مطلب مطابق منبع با ذکر دقیق اطلاعات منبع را وارد کنید. نسخه‌ای که شما به آن واگردانی می‌کنید پر از جعل منبع و کلمات طفره‌آمیز است. --همان ‏۱۱ اوت ۲۰۱۰، ساعت ۰۳:۲۸ (UTC)
نشانی دقیق دارد:
http://www.osce.org/documents/ob/2006/08/23087_en.pdf
Hema Kotecha, Islamic and Ethnic Identities in Azerbaijan: Emerging trends and tensions, OSCE, Baku, ژوئیه ۲۰۰۶
منبع دیگر هم از:
Cornell, Svante E. Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus. Richmond, Surrey, , GBR: Curzon Press Limited, 2000. p 308.
In Azerbaijan, the Azeri presently make up over 90 per cent; Dagestani peoples form over 3 per cent, and Russians 2.5 per cent. 6 These figures approximate the official position; however, in reality the size of the Dagestani Lezgin community in Azerbaijan is unknown, officially put at 200,000 but according to Lezgin sources substantially larger. In the south there is a substantial community of the Iranian ethnic group, of Talysh, possibly some 200,000 –400,000 people
دوست عزیز هم متن و همه صفحه متن را آوردم.. کتابها یا در آمازون هستند یا در گوگول بوکس یا در وبسسایت.. تعداد تالشها/کردها بیشتر از آنست که مقامات جمهوری آذربایجان اذعان می‌کنند..
thread_title:  تحریف آمار 

message: * در بخش مردم این مقاله از همه قومیت‌ها سخن به میان آمده‌است بغیر از خود آذربایجانی‌ها! ۲۸ سطر در خصوص مردم این جمهوری نوشته شده‌است و از این ۲۸ سطر این پنج کلمه"۹۰٫۶ درصد جمعیت کشور آذربایجانی زبان" مربوط به ترک‌های آذری هست.
* در خصوص نحوه نامیدن مردم جمهوری آذربایجان تعریف و توضیح رسمی وجود دارد و ما کاربران ویکی‌پدیا بایستی نه تنها در مورد جمهوری آذربایجان بلکه در مورد سایر کشورها و ملل در وهله اول عناوین و توضیحات رسمی را ذکر کنیم. عنوان رسمی اهالی و مردم این کشور آذربایجانی‌ها (آذربایجانلی لار) می‌باشد که هیچ اشاره ای به قومیت‌ها ندارد. طبق این توضیح ترک‌های آذری، لزگی‌ها، تالش‌ها، تات‌ها، کردها و روس‌ها و … در مجموع آذربایجانی‌ها نامیده می‌شوند. با این حساب نوشتن ۹۰٫۶ درصد جمعیت کشور آذربایجانی زبان هستند درست نمی‌باشد. می‌توان خیلی راحت نوشت ترک‌های آذری ۹۰٫۶ درصد جمعیت این جمهوری را تشکیل می‌دهند. و اگر به کلمه ترک حساسیت دارید. میشه نوشت ترک‌زبان یا آذری،
* "پروفسور وارتان گریگوریان این آمارسازی مقامات جمهوری آذربایجان را یک تحریف می‌داند" این پرفسور بهتر است در مورد ترک آذربایجانی ساکن جمهوری ارمنستان و چرا ارمنستان کشوری تک قومی هست اظهار نظر فرمایند. با توجه به درگیری و مناقشات فراوان بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان اظهار نظر یک ارمنی در این مورد با توجه به این وضع چقدر می‌تواند به عنوان منبع معتبر مورداستفاده واقع شود جای سؤال دارد. یه توضیحی هم دربارهٔ این لینک‌های زیر بدهند! که معنی کلمه‌های تحریف و تخریب مشخص گردد
تحریف و تخریب
تحریف و تخریب
تحریف و تخریب
* از حیات و استقلال این کشور فقط بیست سال گذشته هست و این کشور دوچار جنگ و اشغال بیست درصد اراضی شده و فروپاشی اقتصاد کمونیستی را تجربه کرده‌است چگونه در عرض این بیست سال سیاست آسیمیله کردن را در خصوص تالش‌ها و کردها اجرا کرده و موفق هم شده‌است! آیا می‌توان در مقاله ایران هم سخنی از آسیمیله کردن اقوام بخصوص ترک‌های آذری نمود.
* برخی از منابع کُرد به وجود دویست هزار نفر کرد در جمهوری آذربایجان اشاره می‌کنند آیا می‌توان در مقاله مردم آذری هم از منابع آذری استفاده کرد؟ --Aydın Çaldıran ‏۱۳ اوت ۲۰۱۰، ساعت ۱۳:۰۲ (UTC)
replies: text: : منابع معتبری آورده شده‌است که آمار رسمی قومی آن کشور را مورد چالش جدی قرار داده‌است. شما می‌توانید در مورد قومیتهای دیگر آن کشور مانند ارمنیان یا ترکزبانان یا هر قومیت دیگری بنویسید. این کشور به هر حال نودسال است که موجود است (چه زیر نظر شوروی که سیاست نابودی اقوام غیرآذری را افرادی مانند میرجعرف باقراف دنبال می‌کردند و چه زیر نظر ایلچی بیگ/علیوف) و می‌توان به آن بخش تاریخ آن در مورد اقوام اشاره کرد؛ یعنی تنها این بیست سال مورد نظر قرار نگرفته‌است بلکه از آغاز دوران شوروی مورد نظر است. حال می‌پرسید چرا؟ چونکه ما آمارهای رسمی و دقیق پیش از دوران شوروی در رابطه با این اقوام داریم.
replies: text: :پروفسور وارتان گریگوریان از لحاظ علمی یک منبع معتبر حساب می‌شوند (رئیس چند دانشگاه مهم آمریکا و پروفسور کامل و کتابهای گوناگون و مقاله‌های مختلف و یک ایرانی سرشناس موفق در جهان). اما تنها در یک مورد به او اشاره شده‌است و آن مقاله مفصلی است در رابطه با تحریف آمار تالشیان. اما در این مورد به چند منبع دیگر نیز اشاره شده‌است که آمار رسمی را قبول ندارند. پس یعنی ایشان تنها منبع مورد استناد در این مورد خاص (آمار واقعی تالشها) نیستند. بلکه به چند منبع غربی دیگر نیز اشاره شده‌است؛ بنابراین در مورد آمارسازی، تنها نظر او نیامده است. بلکه نظر چندکارشناس دیگر آمده‌است. در مورد جمعویت کردها، نیز اول به چند کارشناس اشاره شده‌است (کرنل، عصمت ونلی..). همچنین کتابی که به منابع کرد اشاره می‌کند یک منبع بیطرف است؛ یعنی ما مستقیم از سازمانهای کرد نپرسیدم بلکه آن کتاب که یک منبع مستقل است چنین نظری را داده‌است. به هر حال در این مورد حداقل می‌توان بحث کرد (که آیا نقل قول از چنین سازمانی اعتبار دارد) ولی آمارهای دیگری در مورد کردها آمده‌است (مانند آمار کرنل که می‌گوید نزدیک به ده درصد شاید باشد) که از یک کتاب دیگرست و ربطی به سازمانهای کردستانی ندارد.

text: :در مورد مقاله ایران، آن بحث مستقلیست ولی دولت ایران آمار رسمی در این مورد نگرفته‌است (و ده‌ها چیز ضد و نقیض در اخبار آمده‌است ولی با آمارهای استانی می‌توان به یک نتیجه نزدیک به واقعیت رسید) که آن آمار مورد چالش دیگران قرار بگیرد. برای نمونه در این مقاله آمده‌است که آمار تالشها و تاتها و کردها .. نسبت به صدسال پیش (با وجود رشد طبیعی) هم از لحاظ درصد و هم از لحاظ افراد کمتر شده‌است. و درست به آمارهای رسمی از صد سال پیش تا امروز اشاره شده‌است (و نه آمارهای تخیلی). آیا در مورد ایران می‌توانید چنین ادعایی کنید (زیرا ما تنها آمارهای تخیلی داریم)؟ یعنی ما می‌دانیم جمعیت ایران در زمان قاجار همان شش میلیون نفر بوده‌است که بنابر چند منبع آن دوران حدود یک میلیون تا یک میلیون و نیم آن را «تاتار» ذکر کردند؛ یعنی بین شانزده تا بیست پنج درصد ترکزبان. در ایران هیچ زمان قومیتهای ترکزبان را از بین نبردند و اگر آسیمیله شدن در تهران وجود دارد، یک امر طبیعی است. بلکه حتی می‌توان گفت که این زبان ترکی بود که جایگاه زبان فهلوی را در آذربایجان گرفت. امروز هم می‌گویم که همان شانزده تا بیست و پنج درصدیست که منابع بیگانه در مورد زمان قاجارها گفتند. ما از جمهوری آذربایجان آمارهای دقیق رسمی پیش از صد سال پیش داریم و آمارهای رسمی خود آن جمهوری را امروز داریم. گروهی از پژوهگشران (غیرارمنی/ایرانی و همه غربی) آمارهای رسمی آن جمهوری را مورد چالش قرار گرفتند (در مورد ایران آمار رسمی وجود ندارد که مورد چالش قرار گیرد). همچنین در این مقاله اشاره شده‌است که چگونه آمارهای رسمی تعداد تات/تالش/کرد را صدسال پیش چند می‌دانستند و امروز چقدر کمتر شده‌است (چه از لحاظ درصد چه از لحاظ تعداد). پس من مشکلی نمی‌بینم و چندان شباهتی هم با ایران نمی‌بینم (زیرا ما آمار رسمی در مورد ایران از زمان قاجار از دو سه منبع داریم و شمار تاتارها (واژه-ای که در این آمارها آمده‌است) هم همان بین شانزده تا بیست پنج درصد ذکر شده‌است). به هر حال منابعی که در مورد این چند قوم در آن جمهوری آمده‌است همگی مستقل و مستند هستند. --Khodabandeh14 ‏۱۴ اوت ۲۰۱۰، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC)
thread_title:  لحن نامناسب 

message: اشتباهی که صورت می‌گیرد این است که همواره از سرزمین‌های شمالی رود ارس به عنوان یک سرزمین و آن هم آلبانیا نام برده می‌شود یا اران. در صورتی که این نام‌ها به دوره‌های بسیار دور اشاره دارد. اگر به متن قرارداد گلستان توجه کنید از چندین خوان نشین نام برده می‌شود که به روسیه واگذار شده نه از یک ایالت خاص به نام (آران یا آلبانیا یا آنگونه که پانترک‌ها دوست دارند آذربایجان شمالی). اگر به اسناد آن دوران دقت کنید آذربایجان یک ایالت است و گیلان هم. اما سرزمین‌های شمال ارس خان نشین‌های مستقل هستند که تنها نام مشترکی که برایشان برده می‌شود خان نشین‌های قفقاز است و نه چیز دیگر. اگر هم در پی قدرت فائق تاریخی در آن سرزمین هستید بی شک شروانشاهان هستند و حکومت شروان. به جای افتادن در بازی پانترک‌ها و بحث‌های بیهوده بهتر است از منابع تاریخی فارسی (که بی طرفانه هم هستند) استفاده کنید مقاله ای علمی ارائه دهید. Farvartish (بحث) ‏۸ ژوئن ۲۰۱۲، ساعت ۱۳:۰۰ (UTC)
thread_title:  وجه تسمیه 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* http://www.cac-biodiversity.org/aze/aze_biodiversity.htm
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:35:42, 404 Not Found
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:48:49, 404 Not Found
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۰ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* http://www.caucasianhistory.org/eng
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:35:33, Socket Error: 'getaddrinfo failed'
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:49:53, Socket Error: 'getaddrinfo failed'
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۰ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده ۲ 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/v1f8/v1f8a022.html
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:36:01, 404 Not Found
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:50:18, 404 Not Found
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۱ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده ۳ 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:35:42, Socket Error: 'getaddrinfo failed'
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:50:44, Socket Error: 'getaddrinfo failed'
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۱ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده ۴ 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* http://www.azembassy.com.pk/en/book/?get=c3
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:35:53, 404 Not Found
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:51:12, 404 Not Found
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۲ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده ۵ 

message: بر طبق بررسی‌های رباتیکی من چندین پیوند غیرقابل دسترس پیدا شد. لطفاً آنها بررسی و در صورت لزوم درستش کنید. تشکر!
* http://www.axisglobe.com/news.asp?news=13236
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-04 22:36:18, 404 Not Found
** In جمهوری آذربایجان on 2012-07-15 04:51:26, 404 Not Found
--پسر یاس بحث ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۲ (UTC)
=== نام آذربایجان ===
برعکس مطالب عنوان شده درمقاله تان نام آدربایجان مربوط به هزاران سال قبل می‌باشد. نویسنده مقاله سعی کرده باعنوان اینکه درقرن گذشته این نام
تصویب گردیده آن راجدیدجلوه دهد. درصورتی که به هیچ وجه این طورنیست. بلکه تصویب این نام رسمیت دادن به اسمی بودکه هزاران سال استفاده می‌شده
است. همین مطلب درموردنام ایران نیزصدق می‌نماید؛ یعنی تازمان رضاشاه مجموعه این مملکت ایران نامیده نمی‌شد. بلکه نامهای ملوک الطوایفی داشت. مثل
حکومت ری ویاخراسان وامثال آن. امادرآن زمان باتصویب مجلس ملی نام ایران رسمیت پیداکرد. ضمناامکان ویرایش دراین بخش رافراهم آوریدتااصل بی‌طرفی راکه مدعی می باشیدثابت گردد. N.n.1970 (بحث) ‏۲۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۰۲ (UTC)راستگو ششم شهریورنودویک
replies: text: خیر جناب اشتباه متوجه شده‌اید. کسی نمی‌گوید نام آذربایجان تاریخی نیست. اتفاقاً نامی چند هزار ساله است. اما نام همین منطقه ای است که امروز در ایران به آذربایجان شرقی و غربی تبدیل شده. نه نام منطقه ای که مساواتی‌های باکو گذاشتند جمهوری آذربایجان. از منطقه ای که امروز جمهوری آذربایجان نامش نهادند در تاریخ‌ها همواره با نام اران و شروان یاد شده. Farvartish (بحث) ‏۲۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC)
جناب Farvartish اگر نام آذربایجان را مساواتیها بر جمهوری آذربایجان گذاشته‌اند پس این تاریخ بلعمی (قرن چهارم هجری قمری = سال ۳۵۰ هجری قمری) که بیش از ۱۰۰۰ سال پیش می‌گوید " از همدان درگیرند به ابهر و زنجان بیرون شوند تا به دربند خزران [جمهوری خود مختار داغستان روسیه کنونی] هر شهری هست همه را آذربایجان گویند " برای چیست؟ آیا این را هم مساواتیها نوشته‌اند؟ --moranli2001 ‏۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC)
دوست عزیزکاملادراشتباه می‌باشید. محدوده استان چیزی است که دراختیارانسان می باشدوهرلحظه ممکن است باکم وزیادکردن محدوده یک استان، استان جدیدی
نامگذاری گرددواین مطلب لزوماَهیچ ارتباطی به نام تاریخی آنجاندارد. متأسفانه این گونه برداشتها حرف کسانی است که بااصراربرجدایی ساکنین مسلمان
دوسوی رودارس، سعی درانکارواقعیتهای تاریخی دارند.
آران وشروان همواره اشاره به قسمتی ازآذربایجان دارد. مثل اینکه بگوییم تبریزیامثلاً سلماس جدای ازآذربایجان می‌باشند. درخصوص محدوده آذربایجان
صدهامطلب تاریخی وجودداردکه خلاف ادعای شماراثابت می‌کند؛ مثلاً درتاریخ بلعمی مربوط به سده چهارم هجری درموردحدودآذربایجان می‌نویسد: اول حداز
همدان گیرندتابه ابهروزنگان[زنجان]بیرون شوندوآخرش به دربندخزران[جنوب روسیه فعلی]وبدین میانه، هرچه شهرهااست همه راآذربایگان خوانند…
N.n.1970 (بحث) ‏۲۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC)n.n.1970

text: بفرمایید مقاله تاریخچه نام جمهوری آذربایجان را ملاحظه کنید تا متوجه شوید. همچنین می‌توانید مقاله تقسیمات کشوری را نیز ببینید. واقعیات تاریخی اینهاست. شمایید که اشتباه می‌کنید (اشتباه می‌باشید غلط است). استان‌های مذکور نیز در محدوده ایالت تاریخی آذربایجان تشکیل شده‌اند. این که نام سرزمینی که امروز جمهوری آذربایجان نامیده می‌شود اران بوده ربطی به جدا کردن ساکنین مسلمان دو سوی ارس ندارد. استدلال شما به کل غلط است. همه این سرزمین‌های اسلامی زیر نام ایران متحد بوده‌اند. Farvartish (بحث) ‏۲۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۱۷ (UTC)
thread_title:  پیوند مرده ۶ 

message: برعکس مطالب عنوان شده درمقاله تان نام آدربایجان مربوط به هزاران سال قبل می‌باشد. نویسنده مقاله سعی کرده باعنوان اینکه درقرن گذشته این نام
تصویب گردیده آن راجدیدجلوه دهد. درصورتی که به هیچ وجه این طورنیست. بلکه تصویب این نام رسمیت دادن به اسمی بودکه هزاران سال استفاده می‌شده
است. همین مطلب درموردنام ایران نیزصدق می‌نماید؛ یعنی تازمان رضاشاه مجموعه این مملکت ایران نامیده نمی‌شد. بلکه نامهای ملوک الطوایفی داشت. مثل
حکومت ری ویاخراسان وامثال آن. امادرآن زمان باتصویب مجلس ملی نام ایران رسمیت پیداکرد. ضمناامکان ویرایش دراین بخش رافراهم آوریدتااصل بی‌طرفی راکه مدعی می باشیدثابت گردد. N.n.1970 (بحث) ‏۲۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۰۲ (UTC)راستگو ششم شهریورنودویک
replies: text: خیر جناب اشتباه متوجه شده‌اید. کسی نمی‌گوید نام آذربایجان تاریخی نیست. اتفاقاً نامی چند هزار ساله است. اما نام همین منطقه ای است که امروز در ایران به آذربایجان شرقی و غربی تبدیل شده. نه نام منطقه ای که مساواتی‌های باکو گذاشتند جمهوری آذربایجان. از منطقه ای که امروز جمهوری آذربایجان نامش نهادند در تاریخ‌ها همواره با نام اران و شروان یاد شده. Farvartish (بحث) ‏۲۶ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC)
جناب Farvartish اگر نام آذربایجان را مساواتیها بر جمهوری آذربایجان گذاشته‌اند پس این تاریخ بلعمی (قرن چهارم هجری قمری = سال ۳۵۰ هجری قمری) که بیش از ۱۰۰۰ سال پیش می‌گوید " از همدان درگیرند به ابهر و زنجان بیرون شوند تا به دربند خزران [جمهوری خود مختار داغستان روسیه کنونی] هر شهری هست همه را آذربایجان گویند " برای چیست؟ آیا این را هم مساواتیها نوشته‌اند؟ --moranli2001 ‏۷ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC)
دوست عزیزکاملادراشتباه می‌باشید. محدوده استان چیزی است که دراختیارانسان می باشدوهرلحظه ممکن است باکم وزیادکردن محدوده یک استان، استان جدیدی
نامگذاری گرددواین مطلب لزوماَهیچ ارتباطی به نام تاریخی آنجاندارد. متأسفانه این گونه برداشتها حرف کسانی است که بااصراربرجدایی ساکنین مسلمان
دوسوی رودارس، سعی درانکارواقعیتهای تاریخی دارند.
آران وشروان همواره اشاره به قسمتی ازآذربایجان دارد. مثل اینکه بگوییم تبریزیامثلاً سلماس جدای ازآذربایجان می‌باشند. درخصوص محدوده آذربایجان
صدهامطلب تاریخی وجودداردکه خلاف ادعای شماراثابت می‌کند؛ مثلاً درتاریخ بلعمی مربوط به سده چهارم هجری درموردحدودآذربایجان می‌نویسد: اول حداز
همدان گیرندتابه ابهروزنگان[زنجان]بیرون شوندوآخرش به دربندخزران[جنوب روسیه فعلی]وبدین میانه، هرچه شهرهااست همه راآذربایگان خوانند…
N.n.1970 (بحث) ‏۲۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC)n.n.1970

text: بفرمایید مقاله تاریخچه نام جمهوری آذربایجان را ملاحظه کنید تا متوجه شوید. همچنین می‌توانید مقاله تقسیمات کشوری را نیز ببینید. واقعیات تاریخی اینهاست. شمایید که اشتباه می‌کنید (اشتباه می‌باشید غلط است). استان‌های مذکور نیز در محدوده ایالت تاریخی آذربایجان تشکیل شده‌اند. این که نام سرزمینی که امروز جمهوری آذربایجان نامیده می‌شود اران بوده ربطی به جدا کردن ساکنین مسلمان دو سوی ارس ندارد. استدلال شما به کل غلط است. همه این سرزمین‌های اسلامی زیر نام ایران متحد بوده‌اند. Farvartish (بحث) ‏۲۷ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۱۷ (UTC)
thread_title:  نام آذربایجان 

message: اولین بار نام آذربایجان در زمانی قبل از میلاد مسیح و هنگامی که اسکندر مقدونی حکومت هخامنشیان را برانداخت و تمام مناطق ایران توسط اسکندر مقدونی اشغال شد حاکم آذربایجان با نام «آتروپات» استقلال آذربایجان را باپرداخت غرامت سالیانه به اسکندر نگه داشت که از آن زمان این منطقه «آترو پاتگان» نامیده شد که با نامهای «آدربایگان» و بعد از حاکمیت اعراب به «آذربایجان» مشهور شد. در تاریخ «بلعمی» نوشته محمد بلعمی در قرن چهارم هجری قمری در مورد محدوده آذربایجان زیر عنوان: " خبر گشادن آذربایگان و دربند خزران " چنین آمده‌است: «... اوّل حد از همدان درگیرند تا به اَبهَر و زنجان بیرون شوند و آخرش به دربند خزران، و بدین میانه اندر هر چه شهرهاست همه را آذربایجان خوانند» آذربایجان در سیر تاریخ ایران، رحیم رئیس نیا، جلد ۳، ص ۳۶۵ / تاریخ نامه، جلد یک، ص ۵۲۹. حمداله مستوفی مورخ قرن هشتم هجری هم در کتاب «نزهت القلوب» "در باب سوم، در ذکر بلاد آذربایجان "‌می‌نویسد: و آن نه تومان است و بیست و هفت پاره شهر اکثرش را هوا به سردی مایل است و اندکی معتدل بود حدودش با ولایت عراق عجم و موغان و گرجستان و ارمن و کردستان پیوسته‌است. طولش از باکویه تا خلخال نود وپنج فرسنگ و عرض از باجروان تا کوه سیبا پنجاه و پنج فرسنگ ..» نزهت القلوببه سعی و اهتمام گای لی استرنج، ناشر دنیای کتاب سال ۱۳۶۲ ص ۷۵ " در بعضی از منابع نیز قسمت شمال رود ارس آلبانیاآمده است.moranli2001 ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۳۴ (UTC)
replies: text: اینهایی که آورده‌اید به خاطر ویکی‌پدیا:تحقیق دست‌اول ممنوع و وپ:منابع معتبر واگردانی شد. لطفاً پیش از ویرایش این سیاست‌ها و رهنمودها را مطالعه نمایید. Farvartish (بحث) ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۴۲ (UTC)
نام آذربایجان فارغ از اینکه به هردو سوی مرز اراز اطلاق می‌شود. http://durnanews.ir/?p=16613 . من ماندم آقای تورج دریایی کمی تاریخ نخوانده‌اند که علاوه بر نقشه‌های دوران صفوی حزب مساوات نام جمهوری آذربایجان را به صورت رسمی اعلام کرد یعنی قبل از شوروی و استالین به همین خاطر باید ویرایش شود سخن تورج دریایی چون هم بی رط و هم نادرست است. Alishverish (بحث) ‏۱۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۰ (UTC)
replies: text: ::چیزی به نام آراز وجود ندارد. اسم این رود ارس است. نام فرارود ارس هم خانات آران و شروان بوده که به دلیل حمله ترک‌ها و مغول‌ها، نامش منسوخ شده و از تاریخ زدوه شده‌است. در کل تورج دریایی حرف اشتباهی نزده‌است و استالین نام آذربایجان را دستاویزی برای توجیه کارهای کثیفش از جمله به جان هم انداختن قومیت‌های مختلف چه داخل شوروی و چه بیرون شوروی کرد. --Ibn abi babash (بحث) ‏۲۸ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۴۶ (UTC)
thread_title:  نام «آذربایجان» شمال و جنوب ارس 

message: سلام. با توجه به گذشت بیش از ۸ سال از محافظت این صفحه تقاضای خروج از محافظت آن را دارم. سپاس. Saeidpourbabak (بحث) ‏۹ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۳۳ (UTC)
thread_title:  درخواست خروج از محافظت 

message: ۹۵ درصد جمعیت جمهوری آذربایجان مسلمان هستند. ۸۵ درصد جمعیت مسلمان جمهوری آذربایجان شیعه و ۱۵ درصد بقیه سنی هستند.http://files.preslib.az/projects/remz/pdf_en/atr_din.pdf
زبان رسمی کشور آذربایجانی می‌باشد. در کنار زبان آذربایجانی، زبان‌های روسی، ارمنی، لزگی، کردی، تالشی و تاتی نیز صحبت می‌شود.
آذربایجانی از نظر تقسیمات زبانی، جزئی از دسته آلتایی جنوب باختری یا آلتایی اوغوز می‌باشد. آذربایجانی، ترکی و ترکمنی در گروه آلتایی جنوب باختری (اوغوز) قرار می‌گیرند.
88.68.247.164 ‏۲۴ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۰۳ (UTC)
thread_title:  دین و زبان 

message: راستش این که استالین نام قسمت شمالی ارس را آذربایجان نگذاشت، مساواتی‌ها گذاشتند. بلشویکها بعد از اشغال مجدد نامگذاری جدید را تغییر ندادند - با قصد استفاده بعدی یا بدون آن! - به هرحال لغزش استاد در مقاله نیاید بهتر است. البته در کل قضیه هیچ ابهامی نیست و سایت درنا هم سایت قابل استنادی نمی‌باشد. --Alborz Fallah (بحث) ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۲۴ (UTC)
البته بازهم تأکید می‌کنم که استاد این متن را بعنوان متن دانشگاهی ننوشته و تنها یک نامه سرگشاده است و قرار نبست کلی گویی برای نماینده ای که اصلاً اطلاعی از موضوع ندارد محل مناقشه و البته محل استناد باشد .Alborz Fallah (بحث) ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۲۱:۱۰ (UTC)
thread_title:  اشتباه لپی (!) دکتر دریایی! 

message: سلام. لطفاً در ویکی‌پدیا:نظرخواهی برای انتقال/آذربایجان (ایران) مشارکت کنید — حجت/بحث ‏۳۱ مهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC)
thread_title:  نظرخواهی برای انتقال 

message: در مقاله آمده (با مدرکی از وبسایت واشینگتن پست، با نویسنده ناشناس https://www.washingtonpost.com/wp-srv/world/countries/azerbaijan.html??noredirect=on) که مردم جمهوری آذربایجان فرهنگ ایرانی دارند. در مقاله افغانستان که رابطه تاریخی و فرهنگی و زبانی نزدیکتری با ایران دارد چنین چیزی نیامده است. این مسئله باعث تعجب من شده‌است. مایک. اکو (بحث) ‏۸ دسامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۴:۴۵ (UTC)
thread_title:  فرهنگ ایرانی؟ 

message: سلام همکاران ویرایشگر.
من به‌تازگی ۵ پیوند خارجی موجود در جمهوری آذربایجان را اصلاح کردم. لطفاً ویرایشم را بازبینی کنید. اگر پرسشی دارید یا می‌خواهید ربات پیوندها یا چند صفحه را نادیده بگیرد، لطفاً این راهنمای ساده را برای دریافت اطلاعات بیشتر ببینید. من تغییرات زیر را انجام دادم:
* بایگانی https://web.archive.org/web/20150112082549/http://www.e-unwto.org/content/r13521/fulltext.pdf به http://www.e-unwto.org/content/r13521/fulltext.pdf افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20070718172824/http://www.azembassy.com.pk/en/book/?get=c3 به http://www.azembassy.com.pk/en/book/?get=c3 افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20180328034119/http://www.azerbaijan.az/_GeneralInfo/_Population/_population_e.html به http://www.azerbaijan.az/_GeneralInfo/_Population/_population_e.html افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20091010050756/http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf به http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20080509092218/http://www.azerimusic.net/old/musiqi.htm به http://azerimusic.net/old/musiqi.htm افزوده شد.
لطفاً برای اصلاح خطاهای ربات به راهنما مراجعه کنید.
با احترام. —InternetArchiveBot (گزارش اشکال) ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۴:۵۲ (UTC)
thread_title:  پیوندهای خارجی اصلاح شدند (سپتامبر ۲۰۱۹) 

message: سلام همکاران ویرایشگر.
من به‌تازگی ۵ پیوند خارجی موجود در جمهوری آذربایجان را اصلاح کردم. لطفاً ویرایشم را بازبینی کنید. اگر پرسشی دارید یا می‌خواهید ربات پیوندها یا چند صفحه را نادیده بگیرد، لطفاً این راهنمای ساده را برای دریافت اطلاعات بیشتر ببینید. من تغییرات زیر را انجام دادم:
* بایگانی https://web.archive.org/web/20121029031059/http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391&avaid=2276 به http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391&avaid=2276 افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20110708075317/http://www.khabaronline.ir/news-29222.aspx به http://www.khabaronline.ir/news-29222.aspx افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20110720180315/http://www.shasa.ir/newsdetail-109779-fa.html به http://www.shasa.ir/newsdetail-109779-fa.html افزوده شد.
* برچسب  به http://www.ngb.army.mil/ia/states/states/ok_azerbaijan%5B1 اضافه شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20150922082955/http://www.un-az.org/doc/constitution.doc به http://www.un-az.org/doc/constitution.doc افزوده شد.
* بایگانی https://web.archive.org/web/20121029031059/http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391&avaid=2276 به http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391&avaid=2276 افزوده شد.
لطفاً برای اصلاح خطاهای ربات به راهنما مراجعه کنید.
با احترام. —InternetArchiveBot (گزارش اشکال) ‏۱۷ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۲:۳۳ (UTC)
thread_title:  پیوندهای خارجی اصلاح شدند (اکتبر ۲۰۱۹) 

message: تتستنطنگسپ محمدرضا مرادی رشید (بحث) ‏۶ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۰ (UTC)
thread_title:  تکسگ 

message: سلام همکاران ویرایشگر.
من به‌تازگی ۱ پیوند خارجی موجود در جمهوری آذربایجان را اصلاح کردم. لطفاً ویرایشم را بازبینی کنید. اگر پرسشی دارید یا می‌خواهید ربات پیوندها یا چند صفحه را نادیده بگیرد، لطفاً این راهنمای ساده را برای دریافت اطلاعات بیشتر ببینید. من تغییرات زیر را انجام دادم:
* بایگانی https://web.archive.org/web/20110720180309/http://www.sabadnews.com/economicnews/mobile/index.php?news=30938 به http://www.sabadnews.com/economicnews/mobile/index.php?news=30938 افزوده شد.
لطفاً برای اصلاح خطاهای ربات به راهنما مراجعه کنید.
با احترام. —InternetArchiveBot (گزارش اشکال) ‏۱۶ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۰:۵۹ (UTC)
thread_title:  پیوندهای خارجی اصلاح شدند (نوامبر ۲۰۱۹) 

message: پروندهٔ زیر از ویکی‌انبار که در این صفحه استفاده شده نامزد حذف شده‌است:
* 
در بحث حذف که در  صورت می‌گیرد شرکت کنید. —Community Tech bot (بحث) ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۶ (UTC)
thread_title:  نامزد حذف شدن یک پروندهٔ ویکی‌انبار استفاده‌شده در این صفحه 

message: سلام. در متن جمله غیر دانشنامه ای «اولین کشور با اکثریت مسلمان است که دارای اپرا و تئاتر شده‌است» آمده‌است. شخصی که کمی با تاریخ آشنایی داشته باشد می‌تواند به عجیب بودن این جمله پی ببرد. با اولین جستجو دربارهٔ ترکیه، توانستم مثال نقض برای هر دوی موارد ذکر شده پیدا کنم. می‌توانید به این موارد مراجعه کنید:  Theatre in Turkey و Turkish State Opera and Ballet. اگر کسی جدی تر ملاحظه کند نیز شاید بتواند در کشورهای شمال آفریقا نیز موارد قدیمی تر پیدا کند.
اما تعجب در این است چرا شخصی که به ظاهر آکادمیک است این نوشته‌ها را جعل می‌کند. جواب این است: نویسنده، یعنی Svante Cornell، همکار برندا شفر است و آنگونه که می‌گویند، (Academics for Hire) نویسنده پولی است منبع! در واقع پول می‌گیرند تا تاریخ و هویت بسازند!
مورد اشتباه دوم این است: «این حکومت اولین حکومت جمهوری در میان کشورهای مسلمان بود.» دو مثال نقل را می‌توانید در این بحث پیدا کنید. احمد. صفی (بحث) ‏۳۱ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۵۸ (UTC)
thread_title:  اطلاعات اشتباه 

message: پروندهٔ زیر از ویکی‌انبار که در این صفحه استفاده شده نامزد حذف شده‌است:
* 
در بحث حذف که در  صورت می‌گیرد شرکت کنید. —Community Tech bot (بحث) ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۹ (UTC)
thread_title:  نامزد حذف شدن یک پروندهٔ ویکی‌انبار استفاده‌شده در این صفحه 

message: این طومار در مقاله وارد شده بود و آوردن آن به این طریق به هیچ وجه دانشنامه‌ای نیست. از آنجا که برای تولید آن زحمت کشیده شده‌است به اینجا انتقال داده شد. نکتهٔ دیگر اینکه بیشتر این منابع بعد از ۱۹۱۸ نوشته شده‌است از این رو مصداق کاربرد آذربایجان برای اشاره به مناطق شمال ارس نیست. گاهی خود کتاب قدیمی‌است ولی متن از مقدمهٔ مصحح که پس از ۱۹۱۸ نوشته شده‌است آورده شده‌است. به علاوه منبعی که در زمینه‌ای معتبر است در زمینهٔ دیگر لزوماً چندان معتبر نیست. ولی فعلاً وارد این جزئیات نمی‌شویم و به این بسنده می‌کنیم که grep کردن یا search کردن و بعد تخلیهٔ مطالب در صفحه، دانشنامه‌ای نیست. به‌آفرید ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۰۱ (UTC)
  
--------------
متن برخی از منابع معتبر که در آن‌ها مناطق شمال ارس (شامل جمهوری آذربایجان فعلی) جزء یا تابع آذربایجان ایران شمرده شده‌اند:
اول حد از همدان گیرند تا به ابهر و زنگان بیرون شوند و آخرش به دربند خزران و بدین میانه، هرچه شهرها است همه را آذربایگان خوانند... راه‌ها به آخر آذربایگان که از آن جمله بلاد خزران شوند، گروهی برخشک و گروهی از دریا، که از هر راهی دربند خوانند و به تازی باب گویند.محمد بن حریر طبری، تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک، جلد ۵، ترجمه و تلخیص ابوعلی بلعمی، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، ۱۳۶۲، ص ۱۹۷۹.
'اران: اقلیمیست در آذربایجان، همانجا که امروز از راه تسمیهٔ جزء به اسم کل، روسها بدان نام آذربایجان داده‌اند...
اران: نام ولایتی است از آذربایجان که گنجه و بردع از اعمال آن است... ارمن: ولایتی است از کوهستان آذربایجان.خلف تبریزی، برهان، برهان قاطع (۱۰۶۲ هجری قمری)، با اهتمام محمد معین، جلد اول، چاپ دوم: ۱۳۴۲ خورشیدی، تهران: انتشارات ابن سینا، صص ۹۶ و ۱۱۰-۱۰۹
و چون جد کی‌خسرو که افراسیاب پسر بشنک پسر نبت پسر نشمر پسر ترک بود، در دیار سرو اران آذربایجان کشته شد.ابوالحسن علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، جلد ۱، ترجمه ابوالقاسیم پاینده، تهران: علمی فرهنگی، ۱۳۷۰، صص ۶۰۹-۲۶۶. 
و بلاد آذربائیجان، تبریز و گنجه و قراباغ و شیروان و شماخی و نخجوان و ایروان و اردبیل.کشمیری، خواجه عبدالکریم (۱۹۷۰)، بیان واقع: سرگذشت احول نادرشاه، لاهور: اداره تحقیقات پاکستان، دانشگاه پنجاب لاهور، چاپ اول، ص ۱۰۲.
...در ولایات آذربایجان از شیروان و قراباغ و دارالسلطنه تبریز و گنجه و نخجوان و...جهانگیر قائم‌مقامی، یکصد و پنجاه سند تاریخی: از جلایریان تا پهلوی. تهران: چاپخانۀ ارتش شاهنشاهی ایران، ۱۳۴۸، صص ۱۰۴-۱۰۳.فرمان کریم خان زند، تاریخ شوال ۱۱۷۷، عطف به فرمانهای صفوی، گرفتن اقامت برای ارامنه و اروپاییان تسهیل می‌شود، سند به صورت آنلاین در: http://www.asnad.org/fa/document/23، متن تصحیح سند: http://asnad.org/media/editions/sanad_000023-01.pdf
در عصر آل بویه در آذربایجان اهل حدیث حنبلی مذهب و پیشه مردم «دبیل» (شهری در حدود ارمنستان) که جزو آذربایجان بود وجود داشتند و پیروان این مذهب در دیگر شهرهای آذربایجان نیز به چشم می‌خوردند.قدیانی، عباس، فرهنگ جامع تاریخ ایران، جلد ۱، تهران: آرون، ۱۳۸۷، ص ۳۳۸.
در سال ۶۷۴ ه‍. در اران (آذربایجان شمالی) مردم به ایلخان اباقا خان حمله‌ور شدند، ولی ایلخان از مرگ رهایی یافت... حکومتهای شیروان و شکی را در آذربایجان شمالی شکست داد.راوندی، مرتضی (۱۳۵۴)، تاریخ اجتماعی ایران، تهران: انتشارات امیرکبیر، صص ۳۲۹ و ۳۸۷.
قاجارها از ۱۲۱۰ تا ۱۳۴۲ ق/ ۱۷۹۵-۱۹۲۴ م بر ایران حکم راندند. این طایفه که هنگام تأسیس سلسلۀ صفویه در منطقه قراباغ آذربایجان ساکن بودند...نوری، محمدتقی بن محمدمهدی (۱۳۸۶)، اشرف التواریخ، به تصحیح سوسن اصیلی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ص ۱۴.
به جانب آذربایجان، روان شد. در مدت هفت سال ... ارومیه و مراغه و اردبیل و خوی و تبریز و وان و سلماس و شکی و شماخی و قبه و بادکوبه و نخجوان و ایروان و دربند و دمرقاپی و ارمنیه و تفلیس و آغسقه و همۀ گرجستان و گنجه و همۀ شیروانات و زنجان و حدود تالش و داغستان و قراداغ و شوشی و قراباغ و جاروسموق و چرکس و غزلر و سرحدات لگزی را و مابقی آن مملکت بابرکت را در حیطۀ ضبط و تصرف خود درآورده...رستم‌الحکماء، محمدهاشم، رستم التواریخ، به تصحیح مهرآبادی، میترا، تهران: دنیای کتاب، ۱۳۸۲، ص ۳۵۰.
و حدّ آذربیجان من حدّ برذعة إلی حدّ زنجان، و من مدنها: برکری‏، و سلماس، و موقان، و خویّ، و ورثان، و البیلقان، و المراغة، و نریز، و تبریز.ابن فقیه، احمد بن محمد، البلدان، بیروت: عالم الکتب، ۱۴۱۶ قمری، ص ۵۸۲.
چخور سعد: یکی از محال آذربایجان است.شاملو، ولی‌قلی بن داودقلی، قصص الخاقانی، به تصحیح سادات ناصری، حسن، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۷۵، ص ۳۴.
ذکر ایروان‏: وی دار الملک اران و از مضافات آذربایجان است و چخورسعد نیز او را گویند... ذکر چخورسعد: ولایتی است از ایران و از مضافات آذربایجان و دارالاماره ایران بعضی گویند چخورسعد همان ایروان است و اللّه اعلم‏... ذکر شوشه: گویند قراباغ است از مضافات آذربایجان و از بلاد اران... ذکر گنجه‏: بر وزن رنجه شهریست بزرگ و خوب و دیاریست مرغوب از بلاد اران و از مضافات آذربایجان...شیروانی، زین العابدین بن اسکندر، بستان السیاحه، تهران: سنایی، چاپ اول، صص ۱۲۴، ۲۱۱، ۳۲۱، ۴۸۱.
مسقط الرأس آباء و اجداد وی قصبه دوین واقع در جهت اران از آذربایجان است.طهرانی، مصطفی (۱۳۸۵)، سفرنامه گوهر مقصود: خاطرات سیاسی و اجتماعی دوره استبداد صغیر، تهران: میراث مکتوب ، چاپ دوم، ص ۲۹۲.
شاردن در سفرنامه خود می‌نویسد «آذربایجان مرکب از سه تومان و چند قصبه است. طولش از بادکوبه الی خلخال نود و پنج فرسخ و عرض آن پنجاه و پنج فرسخ»... از طرف شمال محدود به خاک روس و از طرف مغرب به خاک عثمانی و از جنوب به عراق و از شمال مشرق به گیلان... بردعه: شهری است در انتهای خاک آذربایجان‏... هلال بن محسن گوید بردعه دار الملک آذربایجان است... مایه ظهور آن این شد که سرحددار آذربایجان‏، سردار ایروان‏، برخلاف رای نواب نایب السلطنه در حضرت خاقان متعهد معارضه با روسیه و حفظ ایروان گردید... روز جمعه دهم شهر ربیع الثانی اخبار آذربایجان و تصرف تبریز و ایروان معروض سده سنیه حضرت خاقان- فتحعلی شاه طاب الله ثراه- گردید.اعتماد السلطنه، محمدحسن بن علی (۱۳۶۷)، مرآة البلدان، جلد ۱، تهران: دانشگاه تهران، چاپ اول، صص ۳۲، ۳۲۶، ۶۴۵.
نشوی: شهری در آذربایجان‏، و گفته می‌شود از أران است؛ هم مرز ارمنستان و نزد عوام به نخجوان معروف است... برذعه: شهری در منتهی الیه آذربایجان.ابن خردادبه، عبید الله بن عبد الله (۱۸۸۹)، مسالک و ممالک، ترجمه سعید خاکرند، بیروت: دار صادر افست لیدن، چاپ اول، صص ۱۲۱ و ۱۲۵.
برذعه‏: نام شهری در آذربایجان دور است.یاقوت حموی، یاقوت بن عبد الله (۱۳۸۰)، معجم البلدان (ترجمه)، ترجمه علی نقی منزوی، جلد ۱، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه)، چاپ اول، ص ۴۸۷.
پس از این فتح تمام آذربایجان نادر شاه را مصفّی گردید و لشکر او قلاع گنجه و تفلیس و ایروان را بگرفتند.اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، تاریخ منتظم ناصری، جلد ۲، تهران: دنیای کتاب، ۱۳۶۳، ص ۱۱۱۵.
ایالت و حکومت ملک آذربایجان از حد قپلان‌کوه تا حدود دربند باب‌الابواب به شاهزاده نایب السّلطنة تفویض یافت... در ذکر واقعات آذربایجان و واگذاشتن حکام آن بلاد ولایات خود را: ... رؤسای سپاه روسیه به تغلب بر اغلب بلاد آذربایجان و قراباغ غالب شدند، چه نخست گرگین خان بن اریکلی خان تفلیس را به تصرف داد و از آن پس نصیب بیک شمس‌الدین‌لو چاکر جواد خان گنجه‌ای خیانتا دروازۀ گنجه را بر روی ایشپخدر بگشود و و قلعه شوشی را نیز به رضای ابراهیم خلیل خان تصرف کردند... به حکومت ایروان و ایالت آن سامان و سرداری مملکت آذربایجان مأمور و مفتخر و با سامانی شایسته و اسبابی شایان روانۀ آذربایجان و ایروان شد...میر خواند، محمد بن خاوند شاه، روضة الصفا، ۱۲۷۰ قمری، صص ۶۴۲، ۶۵۰.
امیر تیمور، به تاریخ چهاردهم شهر رمضان سنۀ ۸۰۶ از قشلاق قراباغ آذربایجان به سمرقند مراجعت کرده...مرعشی، محمدهاشم بن محمد، زبور آل داود: (شرح ارتباط سادات مرعشی با سلاطین صفویه)، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ۱۳۷۹،  ص ۲۸.
اگر منظور «شیروان» خراسان باشد، بحثی دیگر است اما به معنی شروان آذربایجان درست نیست.حیدر میرزا دوغلات، محمد، تاریخ رشیدی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ۱۳۸۳، ص ۷۲۰.
مثل مملکت آذربایجان و سی هزار لشکر نظام با سیصد عراده توپ که در قلعه‌های ایروان و عباس آباد و تبریز و سایر امکنۀ آذربایجان بود از دست رفته...جهانگیر میرزا، تاریخ نو (شامل حوادث دوره قاجاریه) از سال ۱۲۴۰ تا ۱۲۶۷ قمری، تهران: نشر علم، ۱۳۸۴، ص ۱۰۸.
نخجوان یا نخچوان در شمال رود ارس معمولا از جمله شهرهای آذربایجان به شمار اهمیت پیدا کرده بود.زبدة التواریخ، جلد ۳، ص ۳۵.
به شمال رود ارس شهر «نخجوان» یا «نخچوان» قرار دارد که جغرافیانویسان عرب آنرا «نشوی» و از شهرهای آذربایجان ذکر می‌کنند.استرآبادی، محمدمهدی بن محمدنصیر، جهانگشای نادری، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۷، ص ۶۱۱.
دمشقی در نخبة الدهر با نام‌های دربند خزران، باب الابواب، دربند شیروان و دربند یاد کرده... وی دربند را جزو شهرهای آذربایجان می‌آورد نه ارمنستان...وزیر اف، میرزا حیدر، دربند نامه جدید، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، تهران، ۱۳۸۶، ص ۱۲.
برذعه: نام شهری است در انتهای آذربایجان و بعضی گفته‌اند: همان شهر ارّان است ... دبیل: از نواحی آذربایجان که مرکز ارمنستان اسلامی در زمانهای قدیم بوده و به نامهای دوین، یا توین نیز می‌خواندند.ابن طباطبا علوی اصفهانی، ابراهیم بن ناصر (۱۳۷۲)، مهاجران آل ابوطالب، ترجمه محمدرضا عطائی، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی، چاپ اول، صص ۴۵۲، ۴۶۸.
‏گنگ از همان ریشه «گنج» پارسی است و برخی از شهرهای قدیم ایران به مناسبت وفور ثروت و ذخایر به (گنجه‏، غزنه) نامیده شده‌اند. مانند شهر گنجه در شمال آذربایجان...ابن فقیه، احمد بن محمد (۱۳۷۹)، البلدان، ترجمه مختصر محمدرضا حکیمی: بخش مربوط به ایران، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چاپ اول، صص ۱۲۸ و ۲۴۷.
مخفی نماند که ولایت آذربایجان را هیچیک اهالی روس به غلبه و زور به حیطه تصرف بیرون نیاوردند... مگر ولایت گنجه که آن هم بعلت این‌که جواد خان که از ایل جلیل قاجاریه بود...علوی شیرازی، محمدهادی (۱۳۶۳)، سفرنامه میرزا ابوالحسن خان شیرازی (ایلچی) به روسیه، تهران: دنیای کتاب، چاپ اول، ص ۳۰.
آذربایجان که کشور ماد باستان باشد از یک سمت تا دریای خزر و یک قسمت از کردستان و پاشانشین بایزید و از سوی دیگر تا مرزهای گرجستان گسترده است... آذربایجان به چند منطقه تقسیم شده است و شهرهای مهم آن عبارتند از تبریز، ارومیه، خوی، مراغه، مرند، ایروان‏، نخجوان، اهر، اردبیل و میانه‏... اهمیت استان آذربایجان از سایر استانها بیشتر است زیرا علاوه بر تمام سرزمین مدی باستانی دوسوم ارمنستان را دربرمی‌گیرد... تبریز مرکز استان آذربایجان مقر و مسکن شاهزاده ولیعهد است. شهرهای خوی، ارومیه، مراغه، ایروان‏، صوفیان و اهر مرکز حکومت ولایات تابعه می‌باشند... ساخلوی ارومیه پس از تبریز و ایروان مهمترین ساخلوی آذربایجان بود... آران: منطقه‌ای است از ارمنستان ایران که تابع ایالت آذربایجان می‌باشد و مرکز حکومت آن ایروان است.دروویل، گاسپار (۱۳۷۰)، سفر در ایران، ترجمه منوچهر اعتماد مقدم، تهران: شباویز، چاپ چهارم، صص ۷، ۸، ۲۰۲، ۲۸۱، ۳۳۴.
نظر به غفلت حکّام و سرداران، حدود آذربایجان قلعه بادکوبه و دربند و شکّی و گنجه و بعضی دیگر از قلاع آن حدود را مسخّر نمودند...آقا احمد کرمانشاهی (۱۳۷۳)، مرآت الاحوال جهان‌نما، جلد ۲، قم: انصاریان، چاپ اول، ص ۶۹۴.
برحسب اشاره حضرت صاحبقران با لشکر فارس و عراق در نزدیکی رودخانه کر آذربایجان به اردوی کیوان شکوه پیوستند... امیر سلطان یعقوب پادشاه، در قراباغ آذربایجان طرح قشلاق انداخته... سپاه رومی چون داخل آذربایجان گردید، قلعه ایروان را محاصره نمود... موکب قیصری به جانب آذربایجان نهضت فرموده، قلعه ایروان را محاصره کرده‏... اگر تمامت بلاد آذربایجان که در زمان حضرت مغفرت‌پناه، شاه سلطان حسین، در تصرف دولت علیه ایران بود، تسلیم کنند، راه مصادقت و مصالحت باز است والا مهیا و آماده جنگ باشید... در سال ۷۳۶ قبیله قاجار به حدود شام رفته، توطن نمودند... و چون به آذربایجان رسیدند، در حدود گنجه و ایروان اقامت کردند... ایالت ممالک آذربایجان و قراباغ از حدود قاپلان‌کوه تا دربند به عهده اهتمام ولیعهد دوران، نایب السلطنه مقرر فرمود... بعد از عود حضرت شهریار کامکار از چمن سلطانیه و مراجعت نواب نایب السلطنه از قراباغ و اقصی بلاد آذربایجان‏، جماعت روسیه که در نواحی تفلیس و شیروانات بودند فرصت یافته، باکوبه و دربند و شکی و گنجه و سالیان، بلکه تمام نواحی آن جانب رود ارس را جز ایروان تصرف نمودند... کارگزاران حضرت ایمپراطور، در مدت مصالحت دولتین در اراضی قراباغ و دیگر حدود آذربایجان که متصرف بودند... «چرکس» نام ایلی از بلاد شمالی آذربایجان است.فسایی، حسن بن حسن (۱۳۸۲)، فارسنامه ناصری، جلد ۱، تهران: امیرکبیر، چاپ سوم، ۱۳۸۲، صص ۳۲۵، ۳۵۴، ۴۶۳، ۴۷۵، ۵۲۹، ۶۳۴، ۶۸۹، ۶۹۳، ۷۳۴، ۱۳۱۸.
به ایالت و امارت کل ممالک آذربایجان از سرحد ابهر و سلطانیه تا اقصی ولایت اران سرافراز گردیده...
ذکر شتافتن سلطان سعید به آذربایجان و فتح قلعه شوشی و اختتام کار آن حضرت از ظلم سپهر آبنوسی... شهرهای مشهور این شانزده ایالت از آذربایجان، تبریز و اردبیل و خلخال و مراغه و خوی و ارومی و ایروان و شوش (شهر «شوشی» است که امروز «شوشا» خوانده می‌شود.) و گنجه و نخجوان است.خاوری شیرازی، فضل الله بن عبد النبی، تاریخ ذوالقرنین، جلد ۱، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، تهران، ۱۳۸۰، صص ۱۰، ۱۴.
از جمله در مملکت آذربایجان قصبۀ اردوباد را به وی  شفقت کردند.منشی قمی، احمد بن حسین، خلاصة التواریخ، جلد ۲، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۸۳ خورشیدی، صفحه ۶۳۰.
به آذربایجان رسید و به کزک (گنجه) یکی از مراکز مهمّ ایران در آذربایجان شمالی دست یافت.محمدی ملایری، محمد، تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد ۱، تهران: توس، ۱۳۷۹، ص ۲۶۳.
ذکر مراجعت حضرت صاحب‌قران به جانب دربند آذربایجان و شرح آن.عبدالرزاق سمرقندی، عبدالرزاق بن اسحاق، مطلع سعدین و مجمع بحرین، جلد ۱، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۲، ص ۷۲۰.
در اول بهار سال هفتصد و نود و هشت از قشلاق بوغاز قم نهضت فرموده به صوب دربند آذربایجان روان شد.واله اصفهانی، محمد یوسف، روضه‌های ششم و هفتم از خلد برین (تاریخ تیموریان و ترکمانان)، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ۱۳۷۹، ص ۲۱۹.
تبریز و اطراف آن و شوماخی و تمام شیروان و نقاط دیگری از آذربایجان و دمیرقاپو و نخجوان‏...دلاواله، پیترو، سفرنامه پیترو دلاواله، ترجمه شعاع الدین شفا، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، چاپ چهارم، ۱۳۸۴، ص ۳۰۵.
رود ارس که از مشاهیر رودهای کبیرست در وسط آذربایجان جاری و متصل به دریای خزر...نامی اصفهانی، محمد صادق، تاریخ گیتی‌گشا، تهران: اقبال، ۱۳۶۳، ص ۱۱۰.
مملکت آذربایجان شهرهای بسیار دارد؛ لکن، این اوقات هفده شهر آن از جزء ایران خارج شده، به تصرف دولت روس است.افضل الملک، غلامحسین، افضل التواریخ، تهران: نشر تاریخ ایران، ۱۳۶۱، ص ۳۰۰.
آذربایجان قدیم، بزرگتر از حدود فعلی آن بوده و از منابع قدیم چنین بدست می‌آید که حدود آن از شمال تا دربند (باب‌الابواب) می‌رسیده است.اصغر حیدری، نگاهی تاریخی به سرزمین آذربایجان، تهران: مؤسسه کیهان، مجلهٔ کیهان اندیشه، شماره ۵۸، بهمن و اسفند ۱۳۷۳، ص ۱۲۴-۱۲۳.
نظامی گنجوی، صاحب خمسه، که اهل گنجه در شمال آذربایجان بود...نصرالله پورجوادی، جایگاه آذربایجان در تاریخ فلسفه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، دوماهنامه نشر دانش، تابستان ۱۳۸۱، شماره ۱۰۴، ص ۱۳.
--------------
thread_title:  استفاده از نام آذربایجان 

message: هایمان (بحث) ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۱ (UTC)
ارتباط آران به آذربایجان صحیح نیست مثل این است که تهران و شمران را از همه جدا بدانیم و بگوییم شمران بخاطر تفاوت اسمش مردمی جدا از تهران هستند.
replies: text: انجام نشد: مشخص نیست که چه تغییری مدنظر شماست. لطفاً تغییر را به‌صورت «الف را به ب تغییر بدهید» مطرح کرده و، در صورت نیاز، منابع معتبری برای آن فراهم کنید. بی اس ام (بحث) ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۳ (UTC)
thread_title:  درخواست ویرایش در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۱ 

message: Korosh Hakhamanesh (بحث) ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۵۰ (UTC)
replies: text: انجام نشد: مشخص نیست که چه تغییری مدنظر شماست. لطفاً تغییر را به‌صورت «الف را به ب تغییر بدهید» مطرح کرده و، در صورت نیاز، منابع معتبری برای آن فراهم کنید. بی اس ام (بحث) ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۳ (UTC)
thread_title:  درخواست ویرایش در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۱ 

message: نام بین المللی دریای کاسپین می باشد 2022amir (بحث) ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۲۷ (UTC)
thread_title:  اصلاح نام دریای خزر