Discussió:Semih Lütfi Erciyas

message: (Com a referència futura)
"Semih Lütfi Kitabevi, diğer adıyla Sühulet Kütüphanesi, sonradan Müslümanlığı seçmiş
Kayserili bir Ermeni olan Semih Lütfi Erciyes tarafından 1906 yılında Bâbıâli’de Ankara
Caddesi’nde kurulmuştur. “Semih Lütfi’nin Ucuz Romanlar Serisi” ile tanınan yayınevi, 1933’te
küçük cep kitapları çıkarmaya başlamış ve baskılar 1000 adedi bulmuştur. Kitapevi ayrıca 1921
yılının Ağustos ayından itibaren bir mizah dergisi olan Âyine dergisini de yayın hayatına sokmuş
ancak söz konusu dergi 72. sayısıyla 4 Ocak 1923 tarihinde yayın hayatından çekilmiştir (Erdoğan,
2014:172). Yayınevinin çıkarmış olduğu bir diğer mizah dergisiyse Zümrüd-i Anka’dır (Mangır,
2011:758). Yayınevi faaliyetini Semih Lütfi’nin ölüm yılı olan 1945’e dek sürdürmüş, bu tarihten
sonra eşi Aznif Hanım müesseseyi sadece basmış olduğu kitapları satan bir kitapevine
dönüştürmüştür. Kitapevi, Aznif Hanım’ın vefatından sonra 1982’de resmi olarak kapanmıştır (İşli,
2004). Yayınevi, aralarında Refik Halit Karay, Peyami Safa, Reşat Nuri Güntekin, Esad Mahmut,
Kerime Nadir gibi önemli isimlerin yer aldığı birçok yazarı ve eseri Türk edebiyatına
kazandırmıştır. Orhan Okay anılarında, bir dönemin kalburüstü edebi eserlerini yayımlayan Semih
Lütfi’nin zarif bir kitap esnafı olduğunu ama öldükten sonra tezgâhının başına geçen karısının
müşteriyi adeta azarlayan ve kaçıran bir kadın olduğunu belirtmektedir (Okay, 2002:308-309).
Yayın listesine göre istatistiksel bir inceleme yapacak olursak çeviri yayın kapsamında
1939’da 2, 1940’ta 8, 1941’de 7, 1942’de 1, 1943’te 7, 1944’te 15, 1945’te 13, 1947’de 1, 1948’de
1, 1950’de 1, 1959’da 1, 1962’de 1, 1964’te 1 ve tarihi belli olmayan 1 kitap da dâhil olmak üzere
toplam çeviri kitap sayısı 60’tır. Buna göre yayınevinde, dünya edebiyatının önde gelen eserlerinin
çevirtilip yayımlandığı, çevirilerin 1943-1945 yılları arasında yoğunlaştığı, 1950’li yıllardan
kapanışına kadar geçen süre içindeyse çeviri yayınların yılda bire düştüğü görülmektedir. Çeviri
seçkisine baktığımızda yayınevinin genelde Batı edebiyatının önemli yazarlarını tercih ettiği ve
Nihal Yalaza Taluy ile Hamdi Varoğlu adlı çevirmenlerle çalıştığı saptanmıştır.
Semih Lütfi Kitabevi’yle ilgili olarak yaptığımız taramada bulduğumuz bir başka bilgiyse
anı niteliğindedir. Selim İleri (2004: 16) bir kitap kurdu olarak, gençlik yıllarında bu kitapevini
nasıl bulduğunu, yazarlık macerasında W. Somerset Maugham’ın yerini anlatırken, dolaylı olarak
Yarın Yapayalnız başlıklı anı-romanında dile getirmekte ve kitapevinin acıklı olarak
nitelendirilebilecek son günlerini gözler önüne seren bir betimleme yapmaktadır. Selim İleri’nin
değindiği bir noktayı daha aktarmamız gerekecektir. İleri, Maugham’ın Of Human Bondage
başlıklı eserinin çevirisinin Şehvete Düşkün başlığıyla yayımlandığını ve bunun küçük çapta bir
rezalete yol açtığını belirttikten sonra, eserin çevirmenleri olan Fikret Ürgüp ile Necdet Sander’in,
kitabın ‘SON’ yazısından sonra düştükleri notu aktarmaktadır: “Bu eser Somerest Maugham’ın Of
Human Bondage adlı romanının Fransızca tercümesi olan Servitude Humaine’den dilimize
çevrilmiştir. Eser basılırken zevksiz bir mutavassıtın müdahalesiyle Türkçe’sine Şehvete Düşkün
adı konmuştur. Bu yanlışlığı ancak kitabın mühim bir kısmı basıldıktan sonra haber aldık ve
düzeltmeye maalesef imkân bulamadık. Eserin kıymetine hiç de uygun düşmeyen bu kötü isimden
dolayı zevk ve kültür sahibi okuyucularımızdan özür dilemeyi bir borç telaki ediyoruz” (İleri,
2004:19-20).
Yukarıda sözü edilen Şehvete Düşkün (1945) ve Dostoyevski’den çevrilmiş ancak özgün
ismini bulamadığımız Karı Budalası (1944) başlıklı kitapların dışında, yaptığımız taramada,
yayınevinin satış kaygısıyla kitap başlıklarını çeviride değiştirdiğine dair ek bir tespitte
bulunamadığımızı belirtmek isteriz."
--E4024 (disc.) 15:25, 2 nov 2016 (CET)
thread_title:  Text de l'article acadèmic en turc entre les referencies