Müzakirə:Henrix Heyne

message: ::Ante-sciptum: müzakirənin əvvəli müvafiq istifadəçi səhifələrindən bura köçürülüb. Elsanaturk 03:32, 5 Aprel 2008 (UTC)

message: Salam Rezo, sizin yaratdığınız Haynrih Hayne məqaləsini Henrix Heyne başlığına ötürdüm, o cümlədən Konstantin Eduardoviç Çialkovski məqaləsini Konstantin Eduardoviç Tsialkovski başlığına. Çünki Azərbaycan dilində bu şəxslərin adlarının məhz ikinci variantından istifadə edilir. Amma mətn daxilinə bu cür dəyişikliklərin hamısını edə bilmədim, sadəcə hövsələm çatmadı. Deyirəm bəlkə bir müəllif kimi siz də bu işə qoşulasınız (yəni mətn daxilində dəyişikliklər aparmaq işinə) ?. Thanks in advance. Elsanaturk 05:07, 2 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: P.S. İndi düşünürəm, görəsən Frayberq Texniki Universitetini də Freyberq Texniki Universitetinə köçürüm, qorxuram fikirləşərsən ki, Elsanatürkün səninlə şəxsi qərəzliyi var :-). Sadəcə problem ondadır ki, alman dilində "ay" diftonqu Azərbaycan dilində "ey" səsləri ilə əvəz edilir. Məsələn Albert Aynştayn və Albert Eynşteyn kimi. Elsanaturk 05:15, 2 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: :Siz yaxşı olardı ki, adları özbaşına dəyişmədən öncə bunu müzakirə edərdiniz.İndi gərək men hamsını yenə də geriyə qayrtaram.Rezo 06:46, 2 Aprel 2008 (UTC)+
replies: text: ::Əslinə qalanda, bu şairin adının Haynrih Hayne kimi yazılışı orfoqrafik səhvdir, yazılışın düzgün forması Henrix Heynedir. Mənbə kimi bunlara baxa bilərsiniz: Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Elmi Kitabxanası, yuxarıdan 11-ci xəbər, Prezidentin sərəncamı ilə çap olunacaq Dünya Ədəbiyyatı Kitabxanası, Xalq qəzetindənki bu məqalə, və ədəbi tənqidçi Aydın Xanın bloqunda verilmiş Heyne haqqında Əhəd Muradxanlının məqaləsi. Nə siz, nə də mən Henrix Heyne haqqında Azərbaycanca nəsə yazan ilk şəxslər deyilik, bizdən qabaq bunu artıq çox ediblər və belə qərara gəliblər ki onun adı da məhz Henrix Heyne olmalıdır və qalan bütün yazılışlar orfoqrafik səhvdir. İndi növbə sizindir, bu məqalə Azərbaycan dilinin qaydalarına zidd sərlövhə altında qalsın ya qaydalara əməl edək? Elsanaturk 04:28, 3 Aprel 2008 (UTC)

text: ::P.S. Yəni söhbət o qaydadan gedir ki, alman dilində "ay" diftonqu Azərbaycan dilində "ey" səsləri ilə əvəz edilir. Elsanaturk 04:28, 3 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: :::Salam. Ətraflı məlumatınıza görə sag olun. Əcnəbi adlarının (əsasən alman) azərbyacan dilində yazılışı problemi ilə mən artıq 10 ildən çoxdur tanışam. Bu problemlə isə bu yaxınlarda yazdığım bir kitabda 100-dən çox əcnəbi (hansıları azərbaycna dilində indiyə kimi hallanmayım) adların qeyd olunması ilə daha ciddi məşğul olmalı oldum. Məsələ orasındadır ki, əcnəbi adlar azərbaycan dilində onlar tələffüz olduğu kimi yazılmalıdır. Alman dilində olan "ei" birləşməsinin azərbyacan dilində nə üçün tələffüz olduğu kimi yox yazıldığı kimi "tərcümə" olunmasının səbəblərini araşdırmaq mənim üçün çətindir. Mən gümn edirəm ki, bu qayda bizə ruslardan keçib. Rus dilində əcnəbi adların yazılışında olan xaosun bizə keçməsi məni daha çox narahat edir. Mən nə üçün bilərəkdən adları səhf yazmalıyam? Bu mənim üçün çətindir. Əgər kim isə hardasa səhvə yol veribsə bu tarx boyu təkrar olunmalı deyil.

text: :::Əlbəttə azərbaycanda yaşayan üçün "Henrix Heyne" və ya Haynrih Hayne" kimi yazılışlar elə də böyük əhəmiyyət kəsb edə bilməz. Təsəvvür edən mən ilk dəfə Almaniyaya gəldikdə "Eynşteyn" "Leypsiq"  və s. sözlərlə necə də gülməli vəziyyətdə qaldım. Xarici ədəbiyyatlarda isə eşitdiyim məşhur adamlar haqında məluatlar axatrışında isə daha çox probelm ortaya çıxır. Adların səhv tələffüzü ilə bərabər onların düzgün yazılışı da məlum deyil. Bu da keçmişdən qalan bir mirasdır.

text: :::Buna görə də, məncə gənc nəsil bu anlaşılmamazlığın aradan qaldırılmasına çalışmalıdır. Yenə də deyirəm, mən bilərəkdən şəxslərin adlarını səhv, gülməli bir formada  yaza bilmərəm. Qoy bunu bizim "dilçilər etsin".

text: :::İşlərində uğurlar arzu edirəm.Rezo 08:00, 3 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: ::::Siz niyə insan səhvlərinə bu cür mənfi münasibət bəsləyirsiniz? Onda gərək Meksika körfəzi əvəzinə Meksika dənizi deyək, Amerika hindiləri ifadəsini işlədənləri dara çəkək, Albert Eynşteyn haqqında Azərbaycan vikipediyasında məqalə isə Albert Aynştayn sərlövhəsi altında olsun? Mən sizi başa düşürəm, mənim də bəzi səhvlərdən xoşum gəlmir, amma yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, bu səhvlər artıq norma olub, necə ki amerikan hinduları, Meksika körfəzi və minlərlə bu cür şey. Və Vikipediya bu səhvləri düzəltməyin yeri deyil, ən azı Vikipediyanın VP:OR siyasəti buna qarşıdır. Ensiklopediya yeni heç nə təklif etmir və ya yeni biliklər yaratmır o sadəcə mövcud bilikləri qeyd edir. Elsanaturk 20:36, 3 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: :::::Bu kitabı oxumaq sizə maraqlı gələrdi: Wilhelm Klopper DIE KULTUR ALS FEHLER. Elsanaturk 20:36, 3 Aprel 2008 (UTC)
thread_title:  İst. səhifələrindən köçürülənlər 

message: Şairin adının azərbaycan  dilində yazılış forması  müəyyən səbəblərdən, ümumi qaydaya əsasən, tələffüz oldunduğu kimi yox, rus dilində işlədilən formasına əsaslanan Henrix Heyne kimi yayılmışdır. Bu adın təhrif olunmuş forması olduğundan məqalənin hazırlanmasında şairin adının tələffüz olunduğu kimi, yəni "Haynrih Hayne" kimi işlədilməsinə üstünlük verilmişdir.Rezo 07:00, 4 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: Bir dəfə Fransanın hansısa bir dilçi aliminə deyirlər: "Bilirsiniz, deyirlər ki, Volter yazanda həmişə fransız dilinin orfoqrafiyasını pozur!!!", dilçi alim də tərəddüd etmədən deyir: "Tem xuje dlya orfoqrafii". İndi Rezo bəy, biz hələ ki, heç birimiz Volter olmamışıq ki, bizə bu cür imtiyaz verilsin, ona görə də mən təklif edirəm bu məsələ müzakirəyə çıxarılsın, necə deyərlər, məsələni xalq həll eləsin. Bu məqalə Haynrih Hayne başlığı altında qalaraq Azərbaycanda geniş yayılmış bir yanılmanı ləğv etməyə çalışsın, amma eyni zamanda Azərbaycan dilinin qrammatik qaydalarını pozsun; ya da Henrix Heyne başlığına köçərək normaya çevrilmiş bir çox səhvlərin (məs., Amerika hinduları, Meksika körfəzi və ya elə Amerika) cərgəsinə qoşularaq, cənab Vilhelm Klopperin "mədəniyyət səhvlərin toplusudur" tezisini bir daha təsdiq etsin, amma eyni zamanda Azərbaycan dilinə lazımı hörməti də qorumuş olsun? Elsanaturk 03:32, 5 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: :Rezo, mən başa düşürəm ki, bu ad əslində Henrix Heyne kimi tələffüz olunmur, daha düzgün forma məhz siz deyən kimidir, və əgər sözlərin orijinalda tələffüzünü Azərbaycan dilində olduğu kimi yazmaq olarsa (Azərbaycan dilinin qaydasıdır - xarici sözlər tələffüz olduğu kimi yazılır, əgər Azərbaycan dilində başqa oturuşmuş ifadə yoxdursa, məsələn bizim dilimizdə İngiltərə sözü artıq var deyə, İnqlənd işlətmək düzgün deyil, halbuki İngiltərə sözü həmin ölkənin fransızca adının (Angleterre) yalnış alqılanması nəticəsində yaranıb və səhvdir) və əgər sözlərin orijinalda tələffüzünü Azərbaycan dilində olduğu kimi yazmaq olarsa, sözlər də məhz belə yazılmalıdır, amma nə edək ki, Henrix Heyne artıq dilimizdə bu cür oturuşub, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında da, ədəbiyyat dərsliklərində və akademik kitablarda da məhz bu cür yazılıb və indi bizim onun orijinal səslənməsini geri qaytarmağa çalışmamız revizionizmdən başqa bir şey deyil və ensiklopediyaların ruhuna yaddır. Onda gərək biz Amerika qitəsi haqda məlumatı Kolumbiya başlığına ötürək? Mənim üçün bu cür məsələlərdə Çarlz Vilyam Eliotun bir fikri əsas olur: "fərqi yoxdur insan nə qədər məlumatlı olur olsun, amma o yalnız o halda əsl savadlı hesab edilə bilər ki, o öz ana dilini düzgün bilsin". İndi biz də çalışmalıyıq ki, məhz dilimizin qaydalarına düzgün əməl edilsin. Əgər Vikipediya bu qaydaları (hansısa xeyirxah məqsədlər üçün olsa belə) pozacaqsa, onda onun azərbaycanca ilk azad ensiklopediya yaratmasının dilimizə heç bir xeyri olmayacaq. Elsanaturk 03:32, 5 Aprel 2008 (UTC)
thread_title:  Adının yazılışına dair 

message: Rezo, bu günlərdə AMD ilə birlikdə vikipediyanın qayda və siyasətlərini ingilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə edirik, təsadüfən bu zaman Stil kitabçasına rast gəldim (yeri gəlmişkən bizə qoşula bilərsən ), harada deyir ki, məqalələrin adları seçilən zaman "Azərbaycanlı oxucunun ən çox tanış olduğu varianta üstünlük verilməlidir". Ona görə də məqalənin Haynrih Hayne başlığında qalması düzgün olmaz. Ən azı Google axtarışı Henrix Heyneyə 403 nəticə verir, Haynrih Hayne isə cəmi 40 (linkləri verə bilmirəm, dörd dəfə spam filteri redaktəyə mane olub və yazdığım mesajlar itib, bu da beşinci dəfə yazdığım mesajdır, nisbətən qısası), onlar da ya adın transkripsiyalarına, ya da az.vikiyə. Ona görə də məqalənin adını bir daha dəyişdirdim, bu dəfə mətni ilə birgə +mətndəki orfoqrafik səhvləri də "fix" etdim. Elsanaturk (אלסאנאטורק) ( Mənə sözün var? • Məni izlə!) 06:04, 22 Aprel 2008 (UTC)
replies: text: Özünüz bilən məsləhətdir. Əgər Azərbaycanda Siz deyən adı daha yaxşı tanıyırlarsa, belə də olsun. Naraht edən odur ki, Azərbaycanda adların (təkcə əcnəbi yox) yazılışında hökm sürən qarmaqarşıqlıq davam etməkdədir. Bu da rusların bizə verdiyi "sivilizasiya"nın bir hissəsidir. Civil dövlətlərdə belə şeylərə çox ciddi fikir verirlər. Adların yazılışı qaydalarla ciddi nəzarət edilir. İstənilən adın götürülməsi və ya tətbiqi mümkün deyil. Yəqin ki, keçid dövrü qurtarandan sonra bizdə də belə olacaq. Onda "Qöte"nin adının yazılışında da baş sındırmaq lazım gəlməyəcək:))) Rezo 07:27, 22 Aprel 2008 (UTC)
thread_title:  Stil kitabçası +Henrix Heyne