Яргъал-РагъэкъечӀдай патан федерал округ

Яргъал-РагъэкъэчӀдай патан федерал округ (), куьрелди ЯРФО () — Урусатдин лап рагъэкъэчӀдай пата алай федерал округ. Округ УФ-дин президентдин 2000 йисан 13 майдиз кьабулнавай къарардалди туькӀуьрнай. Округ уьлкведин лап рагъэкъэчӀдай къерехдал алай виляй адаз «Яргъал» округ лугьузва. Округдин администрациядин юкь ва виридалайни чӀехи шегьер Хабаровск я. Им, майдандиз килигна Урусатдин виридалайни чӀехи округ я. Округда са миллионер-шегьерни авач. == География == Округдин майдан 6 169 329 км² я, им вири Урусатдин 36 % я. Окугдин саки вири субъектриз, Амур вилаятдилайни Чувудрин АВ-дилай гъейри, гьуьлуьхъ галаз сергьятар ава. Са тӀварцӀин островдал алай ва административвилелди округдик акатзавай Сахалин вилаят Урусатдилай чараз ала. ЧӀехи чилихъ галаз алакъа гьуьлелайтӀуз гимийрин куьмекдалди хуьзвайди я. ГьакӀни, округдиз Китайдихъ ва Кеферпатан Кореядихъ галаз къураматдин сергьятар ава. == Агьалияр == === Миллетар === 2010 йисан малуматриз килигна ЯРФО округдин миллетрин составВсероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам.: см.: Вири — 6 293 129 кас # Урусар — 4 964 107 (78,88 %) # Якутар — 469 897 (7,47 %) # Украинар — 154 954 (2,46 %) # Кореяр — 56 973 (0,91 %) # Татарар — 40 003 (0,64 %) # Эвенкар — 27 030 (0,43 %) # Белорусар — 24 502 (0,39 %) # Эвенар (ламуты) — 22 172 (0,35 %) # Узбекар — 19 561 (0,31 %) # Эрменияр — 19 157 (0,30 %) # Азербайжанар — 16 150 (0,26 %) # Чукчаяр — 15 396 (0,24 %) # Нанаяр — 11 784 (0,19 %) # Бурятар — 10 942 (0,17 %) # Киргизар — 9 562 (0,15 %) # Китайвияр — 8 788 (0,14 %) # Мордва — 8 618 (0,14 %) # Немецар — 8 141 (0,13 %) # Тажикар — 7 891 (0,13 %) # Корякар — 7 723 (0,12 %) # Чувашар — 7 402 (0,12 %) # Башкирар — 6 784 (0,11 %) # Малдаванар — 6 683 (0,11 %) # Къазахар — 4 687 (0,07 %) # Чувудар — 4 626 (0,07 %) # Нивахар — 4 544 (0,07 %) # Ителменар — 3 092 (0,05 %) # Марийяр — 2 771 (0,04 %) # Улчаяр — 2 700 (0,04 %) # Чпин миллет къалур тавунвай ксар — 295 359 (4,69 %) === Миграция === == Экономика == == Округдик квай субъектар == № ТӀаратӀ Федерациядин субъект Администрациядин юкь Майдан (км²) Агьалияр (чел.) ВВБ (млрд. руб.) ВВБ (са касдал къвезвай, руб.) 1 Амур вилаят Благовещенск 361 913 ▼809 814www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/prpopul2015.xls Предварительная оценка численности населения субъектов РФ на 1 января 2015 года 179,5www.gks.ru/free_doc/new_site/vvp/dusha98-12.xls Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998—2010 гг. 157,8 2 Чувудрин автономиядин вилаят Биробиджан 36 266 ▼168 408 32,5 143,9 3 Камчатка край Петропавловск-Камчатский 464 275 ▼317 206 98,1 227,1 4 Магадан вилаят Магадан 462 464 ▼148 105 58,2 255,2 5 Приморскдин край Владивосток 164 673 ▼1 933 446 464,3 160,3 6 Республика Саха (Якутия) Якутск 3 083 523 ▲956 712 384,7 320,8 7 Сахалин вилаят Южно-Сахалинск 87 101 ▼488 308 492,7 650,3 8 Хабаровскдин край Хабаровск 787 633 ▼1 338 626 351,3 194,8 9 Чукоткадин автономиядин округ Анадыр 721 481 ▲50 759 42,0 615,3 == ЧӀехи шегьерар == {| class="standard" № ТӀвар Агьалияр 1 Владивосток 603 244 2 Хабаровск 601 043 3 Якутск 294 138 4 Амурдал-алай-Комсомольск 254 934 5 Благовещенск 220 077 6 Южно-Сахалинск 192 734 == Урусатдин президентдин тамам ихтиярар гвай векилар == Федерал округрин институт арадал гъунар авурдалай кьулухъ, округда 6 Президентдин тамам ихтияр гвай векил авай: # Константин Пуликовский — 2000-лагьай йисан тӀул вацран 18-лагьай йикъалай 2005-лагьай йисан цӀехуьл вацран 14-лагьай йикъал кьван # Камиль Исхакьов — 2005-лагьай йисан цӀехуьл вацран 14-лагьай йикъалайTatCenter.ru — Камиль Исхаков назначен полпредом президента РФ в Дальневосточном федеральном округе 2007-лагьай йисан баскӀум вацран 2-лагьай йикъал кьван # Олег Антосенко (и. о.) — 2007-лагьай йисан баскӀум вацран 5-лагьай йикъалай«Комсомольская правда. Дальний Восток» — И. о. полпреда назначен Олег Антосенко 2007-лагьай йисан баскӀум вацран 29-лагьай йикъал кьван # Олег Сафонов — 2007-лагьай йисан баскӀум вацран 29-лагьай йикъалай 2009-лагьай йисан нава вацран 30-лагьай йикъал кьван # Виктор Ишаев — 2009-лагьай йисан нава вацран 30-лагьай йикъалай 2013-лагьай йисан пахун вацран 31-лагьай йикъал кьван # Юрий Трутнев — 2013-лагьай йисан пахун вацран 31-лагьай йикъалай инихъГАЗЕТА.RU — Виктора Ишаева на посту полпреда в Дальневосточном федеральном округе сменил Юрий Трутнев. == Баянар == *