3 январь

3 январь — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла йисан 3-й югъ я. Йисан эхирдал кьван 362 югъ ама (яргъи йисуз 363 югъ). Юлийдин чӀаваргандин 21 декабрьдихъ галаз сад къвезва. == Вакъиаяр == * 1911 йисуз — Туркестанда хьайи зурзалагди Верный шегьер михьиз чукӀурзава. * 1959 йисуз — Аляска АСШ-рин 49-й штат хьанай. * 1961 йисуз — Америкадин Садхьанвай Штатри Кубадихъ галаз дипломатиядин алакъаяр атӀанай. * 1962 йисуз — Папа римскийди Фидель Кастро христианрин диндикай хкуднай. * 1977 йисуз — Apple фирмади садлагьай компьютер туькӀуьрнай. * 1994 йисуз — УФ-дин Иркутск шегьердин мукьвал Ту-154 самолётдин къаза хьанай. Экипаждин вири 116 кас телеф хьанай. == Суварар == === Умуми дуьньядин суварар === == Дидедиз хьана == === Дуьньяда === ;XIX виш йисалди * 765 йис чи э. в. — Цицерон — римдин оратор, философни политикадин кар ийизвайди. * 1591 йис — Валантен де Булонь — Франциядин шикилар. ;XIX виш йис * 1829 йис — Конрад Дуден, Германиядин филолог. * 1876 йис — Вилгьелм Пик, Германиядин коммунист, садлагьай ГДР-дин президент (1949—1960). * 1883 йис — Клемент Эттли, Британиядин политик, премьер-министр (1945—1951). * 1892 йис — Джон Роналд Руэл Толкин, Инглис кхьираг, лингвист, филолог. * 1897 йис — Пола Негри, АСШ-дин актриса. ;XX виш йис * 1906 йис — Алексей Григорьевич Стаханов, Советрин шахтёр, Социализмдин Зегьметдин Игит (1970). * 1912 йис — Тибор Берцей, Венгриядин фехтованиедин устӀар, пудра Олимпиядин къугъунрин чемпион. * 1921 йис — Гуннар Эрикссон, Швециядин лыжайраллаз къекъведай, 1948-й йисан Олимпиядин къугъунрин чемпион. * 1929 йис — Сержо Леоне, Италиядин режиссёр, сценарист, продюсер. * 1929 йис — Гордон Мур, АСШ-дин инженер, бизнесмен, миллиардер; Intel корпорациядин бине эцигай кас. * 1956 йис — Мел Гибсон, АСШ- дин ва Австралиядин актёр, сценарист, продюсерни режиссёр. * 1959 йис — Фёдор Николаевич Юрчихин, Урусатдин космонавт, Урусатдин Федерациядин Игит (2008). * 1969 йис — Михаэль Шумахер, Германиядин автогонщик, Формула-1 иридра дуьньядин чемпион. * 1976 йис — Ангелос Басинас, Грекрин футболист, 2004-й йисан Европадин чемпион. * 1989 йис — Кохэй Утимура, Япониядин гимнаст, пудра Олимпиядин къугъунрин чемпион. == Кьена == ;XIX виш йисалди * 1501 йис — Алишер Навои (Низамаддин Мир) — туьркдин/узбекдин шаир, гьукуматдин кӀвалах. * 1795 йис — Джозайя Уэджвуд — Британиядин хъенчӀин къапар ийидай устӀар, предприниматель. ;XIX виш йис * 1871 йис — Константин Дмитриевич Ушинский, Урусатдин педагог, кхьирагни алим. * 1875 йис — Пьер Ларусс, Франциядин филологни энциклопедист. ;XX виш йис * 1923 йис — Ярослав Гьашек, Чехиядин кхьираг, драматургни журналист. * 1978 йис — Рубен Моран, Уругвайдин футболист, 1950-й йисан дуьньядин чемпион. * 1979 йис — Конрад Гьилтон, АСШ- дин предприниматель, Hilton Hotels & Resorts бине эцигай кас. ;XXI виш йис * 2008 йис — Александр Гавриилович Абдулов, Советринни Урусатдин актёр. * 2017 йис — Игорь Петрович Волк, Советрин космонавт, Советрин ГалкӀдин Игит (1984). * 2020 йис — Касем Сулеймани, Ирандин дяведин кӀвалах, генерал-лейтенант. * 2022 йис — Виктор Данилович Санеев, Советрин атлет, пудра артух хкадрундин устӀар, пудра Олимпиядин къугъунрин чемпион. Категория:Январь