4 январь

4 январь — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла йисан 4-й югъ я. Йисан эхирдал кьван 361 югъ ама (яргъи йисуз 362 югъ). Юлийдин чӀаваргандин 22 декабрьдихъ галаз сад къвезва. == Вакъиаяр == * 1878 йис — Урусатдинни-Турциядин дяведин фронт: И. В. Гуркодин кьушунри гзаф четин шартӀара София шегьер къачуна, туьркверин гьукум терг авунай. * 1896 йис — Америкадин Садхьанвай Штатрин 45-й штар Юта хьанай * 1948 йис — Мьянмади вичин аслутуширвал малумарнай. * 1951 йис — Кореядин дяве: КХДР-дин кьушунар Китайдин гуьгьуьллу аскеррин куьмекдалди кьведра Сеул шегьер къачунай. * 2004 йис — «Спирит» марсоход Марс планетадал ацукьнай. * 2004 йис — Гуржистанда хьайи революциядин нетижада президентдин везифадал Михаил Саакашвили атана. * 2010 йис — Дуьньядин виридалайни кьакьан дарамат тир Бурж-Халифа ахъаюнин мярекат кьиле фенай. * 2016 йис — Сауди Аравия, Бахрейн ва Судан уьлквейри Ирандихъ галаз дипломатиядин алакъаяр атӀанай. == Суварар == === Умуми дуьньядин суварар === == Дидедиз хьана == ;XIX виш йисалди * 1643 йис — ингилис физик, математик, астроном, философ, теолог Исаак Ньютонан хайи югъ я. * 1710 йис — Жованни Баттиста Перголези — Италиядин композитор. * 1785 йис — Якоб Гримм — Германиядин филологни кхьираг. ;XIX виш йис * 1809 йис — Луи Брайль — Франциядин тифлопедагог, буьркьуьбрун шрифтдин бине эцигай. * 1839 йис — Карл Гьуман — Пруссиядин археолог. * 1848 йис — Кацура Таро — Япониядин политик, генерал, премьер-министр (1901—1906, 1908—1911, 1902—1913). ;XX виш йис * 1925 йис — Вейкко Хакулинен, Финляндиядин лыжайраллаз къекъведайди, пудра Олимпиядин къугъунрин чемпион. * 1936 йис — Зураб Константинович Церетели, Советрин, Гуржистандинни Урусатдин архитектор, Социализмдин Зегьметдин Игит (1990). * 1954 йис — Олег Иванович Романцев, Советрин футболист ва Урусатдин тренер. * 1963 йис — Тилль Линдеманн, Германиядин мани, музыкантни шаир; Rammstein кӀеретӀдин фронтмен (регьбер). * 1974 йис — Кевин Куске, Германиядин бобслеист, кьудра Олимпиядин къугъунрин чемпион. * 1990 йис — Тони Кроос, Германиядин футболист, 2014-й йисан дуьньядин чемпион. == Кьена == ;XIX виш йисалди * 1248 йис — II-й Саншу — Португалиядин король. * 1752 йис — Габриэль Крамер — Швейцариядин математик. ;XIX виш йис * 1825 йис — I-й Фердинанд — Кьведни Сицилияр король. * 1882 йис — Джон Дрейпер — АСШ-дин химик, врач, фотограф. ;XX виш йис * 1943 йис — Марина Михайловна Раскова, Советрин паб лётчик, штурман, Советрин ГалкӀдин Игит (1938). * 1960 йис — Альбер Камю — Франциядин кхьирагни философ. * 1961 йис — Эрвин Шрёдингер — Австриядин физик. * 1965 йис — Томас Стернз Элиот — Британиядинни АСШ-дин шаирни драматург. ;XXI виш йис * 2012 йис — Ева Арнольд — Америкадин фотограф. Категория:Январь