КцӀар (газет)

КцӀар газет — Азербайжандин КцӀар шегьерда акъатзавай лезги газет. Вичин чинра газетди уьлкведа ва районда хьайи метлеблу вакъиайрикай хабар гузва. 1932-йисан зулалай кьил кутуна Хьилерин райондин партиядин комитетдин ва исполкомдин орган хьиз азербайжан ва лезги чӀаларал «Соцялизмдин темп» тӀвар алаз акъатай и газетди вири лезгийрин уьмуьрда, медениятда чӀехи рол къугъвана. ЧӀавар алатундивай къурулушар хьиз газетдин тӀварни са шумудра дегиш хьана: «Къизил Къусар», «Къизил Къусарди», «Гусар КцӀар». ЯтӀани, ада гьар девирдин небз кьуна райондин уьмуьрдин 85 йисан хроника арадал гъанва. Газетди чи чӀал, эдебият, меденият, хару сенят, театр, музыка вилик тухуник, халкьдин мецин туькӀуьрунар кӀватӀ хъувуна юкьвал ахкъудуник, кӀел-кхьинал рикӀ алай интеллигентар са арадал гъуник зурба пай кутуна. Урусрин чӀехи кхьираг Федр Достоевскиди Николай Гоголан «Шинел» гьикая фикирда кьуна «— Чун вири Гоголан «Шинелдикай» хкечӀнавайбур я» — лагьанай. «КӀеле патан лезги интеллигенциядин саки чӀехи пай «Соцтемпдин» луваррикай хкечӀнавайди я», - лагьайтӀа, са кӀусни ягъал жеч. Сифте редактор инкъилабчи-шаир Нуреддин Шерифов хьайи газетдин къерехдал девирдин саки вири интеллигентар кӀватӀ хьанвай: Иляс Илясов, Ибрагьим Межидов, Али Селимов, Гьамид Алиев, Шамил Исаев, Забит Ризванов, Энвер Шагьвеледов, Гуьлли Эмирбегова… Дяведилай виликан йисара газетда вичихъ зурба талант ва илгьам авай фронтовик-шаир Шемседдин Пиругъланова, гуьгъуьнай илимрин доктор, профессор хьайи Нуреддин Гьебибова, шаир-драматург Забит Ризванова, республикадин лайихлу муаллим Нурмет Зекиева, илимрин кандидат Нямет Няметова, журналистар тир Роза ва Тофикь Шарифоври, Багьадур Къачабегова ва Зейнеддин Мамедкеримова, Акиф Алиханова… кӀвалахна. Гьугъуьнай эдебиятда, харусенятда, журналистикада, илимда тӀвар-ван акъудна, кьакьан титулрин сагьибар хьайи Ядулла Шайдаеван, Байрам Селимован, Юсиф Гьажиеван, Расим Гьажиеван, Къудрат Велиханован, Асеф Мегьманан, Фетулла Регьимханован, Лезги Няметан, Бажиханум Исаевадин, Келентер Келентеровдин, Эмир Мустафаеван, Эшреф Келбиханован, Ниязали Пашаеван, Магьсим Магьсимован, Муьзеффер Меликмамедован, Седакъет Керимовадин, Фейруз Беделован, Зерифе Кьасумовадин, Этибар СтӀурвидин… сифте кхьинар «Къизил Къусардин» чинра чап хьанай. Девирар, эпохаяр, газетдин тӀварар ва редакторар гьикьван дегиш хьанатӀани газетди райондин жемятрин къайгъуйрикай, никӀера, салара, багълара гьакъисагъ зегьмет къачузвай сая инсанрикай, девиррин зурба эцигунрикай кхьена. И газетдин алатай йисарин нумраяр гъилелай алагъайла гьар са эпохадин, гьар йисан ял, атир чкӀида, инсанар, кьисметар, вакъиаяр чи вилерикай лацу- чӀулав кино хьиз крагда. 1999 йисалай газетда журналист Видади Севзиханова редакторвалзава. 1977 йисалай и газетда кӀвалахзавай адаз гьакъисагъ зегьметдиз килигна 2010 йисуз республикадин «Лайихлу журналист» тӀвар ганва. Гила вацра кьведра-чӀехи форматда, рангаралди чап жезвай газетди цӀийивилерик ялзавай хьиз, виликан традициярни хуьз алахъзава. Категория:Лезги газетар