Ялцугъ

Ялцугъ () — Дагъустан республикадин Ахцегь районда авай саки гадарнавай сувун хуьр. == География == Хуьр Ахцегь райондин рагъэкъечӀдай пата, райондин администрациядин юкь тир Ахцегь хуьрелай 8 км яргъал, Шалбуздагъ цӀиргъинин рагъакӀидай патан хел тир Сенгер (2345 м) суван хушал, Мугъулах вацӀуз акахьзавай булахдин къерехдихъ гала. ==Тарих== XVI виш йисалай 1839 йисал кьван хуьр Докъузпарадин азад жемиятдик квай. 1839 йисуз Ялцугъ хуьр вири Самур округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатнай. Урусат империядик квай чӀавуз ам Дагъустан вилаятдин Самур округдин Докъузпара наибвалдик акатзавай. КӀурукӀун ва Филискъар хуьрерихъ галаз Ялцугърин хуьруьн-жемият туькӀуьрзавай. 1929 йисуз хуьр цӀийз арадал гъайи Ахцегь райондик кутунвай. 1953 йисуз Ялцугъ хуьруьн агьалияр, Филискъар ва Филифар хуьрерин агьалийрихъ галаз Мегьарамдхуьруьн райондин Советский хуьруьз куьчарнай История села Советское Магарамкентского района. ==Агьалияр== 1886 йисан Урусатдин Империядин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 1 229 касди уьумуьр ийизвай Население Докузпаринского наибства Самурского округа по сёлам в 1886 году. Вири лезгияр, суни-мусурманар тир. 2013 йисуз хуьруьз 11 кас кьадарда кьве хзан куьч хьанай, дараматрин чӀехи харапӀайриз элкъвена. Тарихдал гьалтайла ялцугъвияр агъадихъ галай сихилриз пай жезва: Зиярар, Гьажияр, Тварквар, Церехар а мсб. ==ТӀвар - ван авай хуьруьнвияр== * Кьасумов Хазран — лезги шаир вв журналист. * Эфендиев Майил Насруллагьан хва — лезги шаир. * Ялцугъ Эмин (1698-1777) — лезги зари. ==Алава малуматар== * 1980 йисуз Мегьарамдхуьруьн райондин Советский хуьре арадал гъанай лезги фольклёрдин «Ялджух» ансамбль и хуьруьн тӀварунихъ гала Ансамбль учителей «Ялджух» Советской СОШ, Магарамкентского района. * Ялцугърилай кеферда, суван тик хушал, къванцин сурун гуьмбетар авай «чувудрин сур» лугьудай дегь чӀаван сур ава. Сурар гьяркьуьвилихъди плитаяр гьалнавай къванцин гуьмбетрикай ибарат я. Гуьмбетар дуьз пипӀерин кьудпипӀендин кӀалубдинбур я, векъидаказ куьлуь авур куьлуь къванер чепедик кукӀурна раснавайди я. Кьил рагъакӀидай патаз килигдай скелетдин ориентация гва. ЧкӀанвай гуьмбетра хъенчӀин кӀусар, кишпирдин цамар, япагьанар ва жуьреба - жуьре хтар жагъанай Фонд «Лезгины» — Ахтынский район == Баянар == == ЭлячӀунар == * Воскрешение Ялджуха. Стойкие сердца в суровых горах. * Хуьрер «ХарапӀаяр» Категория:Ахцегь райондин хуьрер Категория:Ахцегь райондин тунвай хуьрер Категория:Гадарнавай лезги хуьрер Категория:Дагъустандин гадарнавай хуьрер