Бежта белген

Бежта белген () — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин белген (). Административвилелди Цунта райондин пай хьиз арадал атанвайди я. Администрациядин юкь — Бежта хуьр я. == География == Район Дагъустан Республикадин суван рагъакӀидай пата, Авар Къойсу вацӀун кьиле, ЧӀехи Къавкъаздин кьилелай элячӀдай цӀиргъера, гьулуьн дережадилай 1500-3500 м кьакьанда ала. Кефердинни рагъакӀидай пата Цунта райондихъ галаз, кефердинни рагъэкъечӀдай пата Тлярата райондихъ ва рагъакӀидай пата Гуржистандихъ галаз са сергьятра ава. Райондин чилерин майдан — 575 км² я. ===Климат=== Белгендин климат, къайи яргъи хъуьтӀуьвни куьруь гаталди тафават авай, юкьван гьалдин — мекьи я. Белгендин гьавадин вини дережадин ламувал набататрин хъсан экъечӀуниз куьмек гузва. Хъчарин жуьреба - жуьревилив ва булвилив тафават авай гегьенш чӀурар, белгендин асул девлет я. Гьавиляй хуьруьн майишатдин асул кӀвалахар ина лежбервални малдарвал я. ===Минералдин чешмеяр=== Белгендин чилера пара кьадарда гъвечӀи ва чӀехи минерал цин чешмеяр ава: недай затӀар гьазуруниз виже къведай кьел квай, сода квай ятар, ва сагъардай экъуьнар ийидай гугурт, гургуртни - водород ва шуьтруь ракьун чими ятар. == Тарих == Бежта белген 1992 йисуз арадал гъанвай ва Дагъустан Республикадинни гьакӀни вири Урусат Федерациядин административивлин паюнда уникум тир гьал я. Дагъустан Республикадин Конституцияди тайинарнавайвал Бежта белген Цунта райондин составдик акатзава. == Агьалияр == Йисариз килигна Бежта райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика: Йис 2008 2009 2012 2013 2014 Агьалияр 9 500 9 783 7 328 Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 г. 7 369 33\. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г. 7 387 33\. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г. Чкадин миллетар — бежтаяр ва гунзибар я, абур бежта ва гунзиб чӀаларал рахазва Этнокарта Западного Дагестана. Андо-цезские языки. Диндал гьалтайла вири суни - мусурманар я. 2009 йисан 1 январь тарихдин малуматрив кьурвал «Бежта белген» муниципалитетдин миллетрин состав Бежтинский участок : Халкь Кьадар, кас. Пай вири агьалийрикай, % бежтаяр 8280 84,6 % гунзибар 1040 10,6 % дидояр 468 4,8 % вири санал 9783 100,00 % == Администрациядин паюнар == Райондик 5 муниципалитетдин образование (хуьруьнсовет) акатзава ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН ОТ 13.01.2005 N6 О СТАТУСЕ И ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН. Бежта белгендин хуьруьнсоветар ва абурук акатзавай 12 хуьрер, (яцӀу шрифтдив администрациярин юкьвар къалурнава); # «Бежта» хуьруьнсовет — Бежта # «Качалай» хуьруьнсовет — Качалай, Караозек, 40 лет Октября, Ахай-Отар, Ачи- Чунгур, Кара-Тюбе # «Тлядал» хуьруьнсовет — Тлядал # «Хашархота» хуьруьнсовет — Хашархота # «Гунзиб» хуьруьнсовет — Гарбутль, Гунзиб, Нахада — гунзибар. ===Хуьрер - анклавар=== Административвилелди Бежта белгендиз талукь 12 хуьруькай ругуд хуьр Бабаюрт райондин чилерал ала Бабаюртовский районный суд Республики Дагестан: Бабаюрт райондин чилерал алай Бежта белгендин (Цунтин райондин) хуьрер: * Ахай-Отар, Ачи-Чунгур, Караозек, Качалай, Кара-Тюбе ва 40 лет Октября. == Баянар == == ЭлячӀунар == * Дагъустан Республикадин президентдин сайтуна Бежта белгендикай малуматар Категория:Дагъустандин районар