system: You are a trustworthy AI assistant. Your task is to answer the question honestly and not fabricate information.

user: Give me information about Death Note from the wiki, in vn language

assistant:  là một bộ manga của Nhật Bản do Ōba Tsugumi sáng tác và Obata Takeshi minh họa. Truyện xoay quanh Yagami Raito, một học sinh cấp III sở hữu trí não của một thiên tài tình cờ nhặt được một cuốn sổ bí ẩn có tên là "Death Note" - thứ vốn thuộc quyền sở hữu của tử thần Ryuk. Nó đem lại cho người sử dụng khả năng có thể giết chết bất kì ai bị ghi tên vào cuốn sổ đó. Raito quyết định dùng Death Note để tiến hành một cuộc tàn sát có quy mô toàn cầu đối với những kẻ mà cậu cho là không xứng đáng về mặt nhân phẩm, với mục đích cải tạo thế giới thành một xã hội lý tưởng không có tội ác. Cậu sử dụng bí danh "Kira" như tên một vị thần phán xét và dùng nó để đối đầu với nhóm lực lượng thực thi pháp luật đặc nhiệm, bao gồm cả lực lượng cảnh sát Nhật Bản được dẫn dắt bởi L, vị thám tử tài ba nhất thế giới. Nhiệm vụ của L cùng các đồng nghiệp là có thể tóm được Kira và chấm dứt những hành động giết người của hắn.
"Death Note" lần đầu được xuất bản trên tạp chí manga "Weekly Shōnen Jump" của Shueisha từ tháng 12 năm 2003 đến tháng 5 năm 2006. Tác phẩm có tổng cộng 108 chương và được chia thành 12 tập tankōbon từ tháng 4 năm 2004 đến tháng 7 năm 2006. Một bản chuyển thể anime truyền hình của bộ truyện phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 3 tháng 10 năm 2006 đến 26 tháng 6 năm 2007. Với tổng cộng 37 tập phim, loạt anime do xưởng phim Madhouse phát triển và chỉ đạo bởi Araki Tetsurō. Một cuốn light novel của Nisio Isin dựa trên nguyên tác cũng được phát hành vào năm 2006. Ngoài ra hãng Konami còn cho ra đời rất nhiều trò chơi điện tử cho hệ máy Nintendo DS. Loạt truyện được chuyển thể thành ba bộ phim điện ảnh người đóng lần lượt phát hành vào các ngày 17 tháng 6 năm 2006, 3 tháng 11 năm 2006 và 2 tháng 2 năm 2008, bên cạnh sê-ri truyền hình chính kịch năm 2015. Một loạt phim truyền hình ngắn tập mang tựa đề "" và đều ra mắt vào năm 2016. Hãng Netflix đã cho phát hành một bản chuyển thể điện ảnh Mỹ vào ngày 24 tháng 8 năm 2017.
Viz Media là đơn vị được cấp phép khai thác nhượng quyền "Death Note" và phát hành tại Bắc Mỹ, ngoại trừ mảng trò chơi điện tử và nhạc phim. Các tập phim từ loạt anime lần đầu xuất hiện tại thị trường Bắc Mỹ dưới dạng tải kĩ thuật số từ IGN, trước khi Viz Media mua bản quyền và chiếu phim trên chương trình cố định Bionix của kênh YTV tại Canada và trên Adult Swim tại Mỹ kèm theo một bản phát hành DVD. Những bộ phim người đóng góp mặt ở một số cụm rạp nhất định tại Bắc Mỹ trong thời gian ngắn trước khi chuyển qua phát hành băng đĩa. Năm 2015, tổng hợp các tập truyện của bộ manga "Death Note" đã bán hơn 30 triệu bản số lưu hành.
Cốt truyện.
Yagami Raito, một học sinh cấp III có trí tuệ xuất chúng nhưng luôn cảm thấy chán nản với cuộc sống quanh mình đã vô tình tìm thấy "Death Note", một cuốn sổ màu đen bí ấn có thể giết chết bất kì ai miễn là người sử dụng biết tên và khuôn mặt của đối tượng. Sau khi đã xác minh chức năng của cuốn sổ, Raito bắt đầu cân nhắc những việc mà cuốn sổ có thể làm và bắt đầu kế hoạch tạo ra một thế giới lý tưởng không có tội ác. Ban đầu, cậu chỉ dùng cuốn sổ để giết chết những tên tội phạm trong Nhật Bản, nhưng sau này liền dần nhắm đến những tên tội phạm quốc tế. Năm ngày sau khi Raito phát hiện ra cuốn sổ, một "Tử thần" tên Ryuk (nhân vật được lấy cảm hứng từ thần chết Nhật Bản và là chủ nhân cũ của cuốn sổ) đã xuống trần gian để ghé thăm Raito. Với khả năng nhìn thấy bất cứ ai chạm tay vào Death Note, Ryuk tiết lộ rằng ông đã đánh rơi cuốn sổ xuống nhân giới vì buồn chán và thấy thích thú với những việc làm của Raito.
Trong lúc nhiều kẻ bị kết án và các tội phạm trên toàn thế giới bắt đầu chết bởi những vụ tai nạn lạ lùng và những cơn đau tim không thể giải thích, giới truyền thông toàn cầu bắt đầu tin rằng có một kẻ chủ mưu chịu trách nhiệm cho những vụ ám sát bí ẩn kia và gán y với cái tên "Kira" (từ tiếng Anh "killer" chuyển ngữ sang tiếng Nhật, có nghĩa là sát nhân). Kira bắt đầu được công chúng và các cơ quan thực thi pháp luật yêu quý nhưng cũng sợ hãi không kém. Với hy vọng tóm được Kira, Interpol (Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế) yêu cầu sự trợ giúp từ một vị thám tử bí ẩn từng phá nhiều vụ án khắp thế giới được họ kính nể - L. Sau khi suy luận ra rằng Kira đang ở Nhật Bản, L xuất hiện trên truyền hình và biết được vị trí của Raito/Kira là ở vùng Kanto, Nhật Bản sau khi lừa cậu giết chết một tên tội phạm bị đưa ra làm mồi nhử. Uất ức vì bị bẽ mặt, Raito coi vị thám tử như một vật cản trở kế hoạch của mình và thề sẽ lấy mạng L. L nhanh chóng nhận ra Kira có sự hiểu biết tường tận về việc điều tra của cảnh sát Nhật Bản mà dẫn đầu là ông Yagami Soichiro, bố của Raito. Nghi ngờ rằng Kira có thể là người nhà của một trong số các thành viên thuộc tổ điều tra, L phái đến một đội đặc vụ FBI để theo dõi gia đình của những người có liên quan đến cuộc điều tra. Tuy nhiên, Raito đã nhanh hơn một bước và dùng cuốn sổ giết chết tất cả bọn họ. Dù vậy, L vẫn kịp gom đủ dấu vết để chỉ rõ Raito là thủ phạm cuối cùng. Trong khoảng thời gian này, Raito tốt nghiệp từ trung học phổ thông lên đại học. Sau đó, L đã kết nạp Raito vào Tổ điều tra Kira khi cả hai bên đều có mục đích dò hỏi thông tin quan trọng của nhau.
Vào lúc này, một nữ diễn viên kiêm người mẫu nổi tiếng tên là Amane Misa nhặt được cuốn Death Note thứ hai từ một Tử thần khác tên là Rem. Misa đã thỏa thuận với Rem để đổi lấy con mắt của Tử thần, giúp cô dễ dàng giết người khi có thể biết được tên và tuổi thọ của bất kì ai chỉ bằng việc nhìn vào mặt họ, nhưng cái giá phải trả là nửa tuổi thọ của cô. Misa tiến hành nhiều vụ giết người và gửi những cuộn băng ghi âm dưới cái tên Kira cho cảnh sát với mục đích lấy được sự chú ý của Kira thật. Sau một lần ngồi theo dõi, cô đã biết được danh tính của Kira thật là Raito khi không thể thấy được tuổi thọ của cậu. Cô yêu Raito một cách say đắm và cầu xin cậu làm bạn trai của mình. Mặc dù không hề yêu Misa, Raito vẫn đồng ý với mục đích là dùng con mắt của cô để tìm ra tên thật của L. Tuy nhiên trước khi cô có thể thực hiện việc đó, L đã suy luận ra Misa nhiều khả năng là Kira thứ hai và đã bắt về để giam lỏng cô. Vì yêu mến Misa, Rem dọa sẽ giết Raito nếu cậu không tìm cách cứu cô. Raito liền dựng lên một kế hoạch tinh vi, trong đó cậu và Misa sẽ tạm thời bị mất hết tất cả kí ức về Death Note, còn Rem đưa cuốn Death Note cho một người khác là Higuchi Kyosuke, người đứng đầu Tập đoàn Yotsuba. Do không còn chút kí ức gì về Death Note, Raito toàn tâm toàn ý tham gia cuộc điều tra Kira. Raito và L cùng nhau lật tẩy danh tính của Higuchi và bắt giữ y, đồng thời phát hiện ra sự tồn tại của Death Note và Tử thần. Khi chạm tay vào Death Note, Raito và Misa lập tức lấy lại kí ức của mình. Raito sau đó đã nhanh chóng thủ tiêu Higuchi bằng cách ghi tên y lên một mẩu giấy bị xé ra từ cuốn Death Note đã được cậu giấu trong đồng hồ từ trước đó. Tuy nhiên, tình thế thay đổi buộc Rem phải giết L để cứu Misa khi cậu nghi ngờ cô. Vì nếu một Tử thần cứu sống con người sẽ phải chết nên Rem cũng đã tan biến sau khi viết tên L vào sổ. Sau khi L chết, Tổ điều tra đồng ý che giấu cái chết của cậu và chỉ định Raito là người kế thừa cái tên của L. Do đó, cuộc điều tra bị trì hoãn và mọi thứ liền nằm trong tầm kiểm soát của Raito.
Bốn năm sau, tỉ lệ tội phạm sụt giảm mạnh và những giáo phái tôn thờ Kira ngày càng đông. Lúc này, hai cậu thanh niên trẻ tuổi, thông minh và là người kế nhiệm thực sự của L - Near và Mello lộ diện. Cả hai đều biết rằng L thật đã chết, do đó họ coi kẻ đang nắm giữ cái tên L hiện tại chính là thủ phạm cuối cùng. Mello cùng với băng đảng mafia đã bắt cóc em gái của Raito, dẫn đến cái chết của ông Soichiro trong lúc làm nhiệm vụ tóm gọn băng mafia và đặc biệt là Mello. Khi mọi nghi ngờ một lần nữa lại đổ dồn về phía Misa, Raito chuyển cuốn Death Note của Misa cho một người ủng hộ trung thành với Kira là Mikami Teru. Cậu cũng chỉ định một phát thanh viên nổi tiếng, Takada Kiyomi làm phát ngôn viên của Kira. Nhận ra Takada có liên hệ với Kira, Mello liền bắt cóc cô. Takada giết Mello bằng cách ghi tên cậu vào một trang giấy dứt ra từ cuốn Death Note nhưng sau đó lại bị Raito thủ tiêu để bịt đầu mối. Near lúc này nhanh chóng suy luận ra mối liên hệ giữa Mikami và Kira, đồng thời sắp xếp một buổi gặp mặt giữa Raito và Tổ đặc nhiệm điều tra Kira. Raito nắm lấy cơ hội để nhờ Mikami sát hại Near cùng các thành viên của Tổ đặc nhiệm thay mình. Tuy nhiên, cuốn Death Note của Mikami lại không hoạt động do trước đó, Near đã thay thế cuốn Death Note thật của Mikami bằng một bản sao giả. Mọi người nhìn vào những cái tên mà Mikami viết trong cuốn sổ nhưng không thấy tên của Raito, vì vậy họ luận được rằng Raito chính là Kira. Khi Raito định viết tên Near vào mảnh giấy Death Note giấu trong đồng hồ, cậu đã bị bắn và phải chạy trốn, trong khi bị thương nặng. Sau khi nhận ra Raito sẽ phải dành phần đời còn lại của mình sau song sắt, Ryuk đã viết tên Raito vào cuốn Death Note của mình giống như ông từng hứa lúc mới gặp cậu.
Nhân vật.
Nhân vật chính.
Cái chết: Sau khi bị Near vạch trần danh tính Kira, Raito đã bị Matsuda - một thành viên của Tổ điều tra bắn khi đang lén viết tên thật của Near vào một mảnh giấy Death Note giấu trong đồng hồ. Raito sau đó bỏ chạy và nằm chết trên bậc thang trong một ngôi nhà hoang sau khi Ryuk viết tên của cậu vào Death Note.
Cái chết: Bị Rem giết để cứu Misa khi đang điều tra.
Cái chết: Tự vẫn sau khi biết về cái chết của Raito.
Cái chết: Trong vụ bắt cóc Takada Kiyomi, Mello do không để ý đã bị Takada viết tên vào một tờ giấy Death Note mà cô đã giấu trong người từ trước. Cậu chết khi đang lái xe trên đường.
Cái chết: Trong bản anime, Mikami đã dùng cây bút bi đâm vào ngực mình để tự tử với mục đích giúp Raito chạy trốn khi mọi người đang chú ý vào mình. Trong bản manga, Mikami bị tống giam nhưng đã chết một cách bí ẩn trong tù mười ngày sau đó.
Cái chết: Sau khi giết Mello, Takada đã gọi điện thoại cầu xin Raito đến cứu. Thế nhưng sau đó, cô đã tự vẫn và phóng hỏa cả tòa nhà mà mình đang ở đó sau khi bị Teru viết tên vào Death Note.
Tử thần.
Trong "Death Note", các đóng vai trò rất quan trọng, trong đó hai Tử thần chính là:
Cái chết: Sau khi viết tên Watari và L vào Death Note để cứu Misa, Rem đã chết rồi tan biến thành cát.
Death Note.
Mỗi Tử thần đều có một cuốn Death Note có khả năng giết chết một người bất kì nếu thỏa mãn các luật cụ thể.
Luật Death Note.
Trước khi thả cuốn Death Note của mình xuống thế giới loài người, Ryuk đã viết một số điều luật cơ bản của Death Note vào trang đầu quyển sổ bằng tiếng Anh, sở dĩ như vậy là vì đó là thứ tiếng phổ biến nhất. Các điều luật được Ryuk ghi trong sổ là:
Những luật có thật nhưng không được ghi vào Death Note.
Trong khoảng thời gian sử dụng Death Note, Raito đã khám phá vài điều luật có thật và hoàn toàn có tác dụng nhưng không được ghi vào sổ:
Những luật Raito không phát hiện ra.
Những điều luật này có thật nhưng không cần thiết cho Raito hoặc cậu không có điều kiện để biết, nên tất nhiên cậu không biết hoặc chỉ mơ hồ:
Những luật giả.
Để đánh lạc hướng L, Raito đã thuyết phục Ryuk ghi thêm một số điều luật giả vào Death Note. Những điều luật này hoàn toàn không có tác dụng:
Phát hành và đánh giá.
Manga.
Bộ manga "Death Note" đầu tiên được phát hành dưới dạng các chương ("chapter") lẻ trên tạp chí "Weekly Shonen Jump" của nhà xuất bản Shueisha từ tháng 12 năm 2003. Toàn bộ loạt manga này dài 108 chương. Sau đó các chương đã được tập hợp trong 12 tập ("tankōbon") manga, ngoài ra còn một tập thứ 13 được phát hành để giải thích các chi tiết và nhân vật trong bộ manga. Sau khi đã rất nổi tiếng ở Nhật Bản, manga Death Note đã được phát hành ở nhiều nước khác như Hoa Kỳ (4 tháng 10 năm 2005), Pháp, Trung Quốc và Đức.
Tính cho đến tháng 5 năm 2006, Death Note là bộ manga bán chạy thứ 6 trong lịch sử xuất bản của hãng Shueisha với hơn 15 triệu bản đã được bán ra riêng tại Nhật Bản, trong đó riêng tập 7 đã bán được khoảng 1,2 triệu bản. Những người hâm mộ truyện tranh Nhật Bản đã bầu Death Note là một trong mười bộ manga hay nhất mọi thời đại.
Light novel.
Một tiểu thuyết có minh họa ("raito noberu") dựa trên Death Note đã được Nishio Ishin sáng tác với tựa đề "Death Note: Another Note". Tiểu thuyết này lấy bối cảnh trước khi câu chuyện của manga Death Note diễn ra.
Live-action.
Death Note cũng đã được chuyển thể thành hai tập live-action (phim do người thật đóng) phát hành năm 2006. Cả hai bộ phim có sự tham gia của đạo diễn Kaneko Shūsuke và hai diễn viên Fujiwara Tatsuya (vào vai Kira), Matsuyama Kenichi (vào vai L). Tập đầu có tên "Death Note", được phát hành tại Nhật Bản ngày 17 tháng 6 năm 2006, đã nhanh chóng trở thành bộ phim ăn khách nhất Nhật Bản trong hai tuần lễ, đẩy bộ phim nổi tiếng "Mật mã Da Vinci" xuống thứ hai. Tập sau có tên "Death Note: The Last Name", được trình chiếu ngày 3 tháng 11 năm 2006 và cũng lập tức trở thành bộ phim ăn khách nhất Nhật Bản và giữ vững vị trí này trong bốn tuần liên tiếp, tổng cộng phần hai đã thu về 5,5 tỷ Yen tính riêng tại Nhật Bản, trở thành một trong những phim ăn khách nhất năm 2006 tại đất nước này. Do thời lượng có hạn, hai bộ phim này chỉ dựa theo các nhân vật chính và lấy một phần ý tưởng của manga Death Note, vì vậy tuy rất ăn khách nhưng cả hai tác phẩm vẫn bị người hâm mộ Death Note chỉ trích là không làm nổi bật được sự hấp dẫn đặc biệt của bộ manga.
Bộ phim thứ hai liên quan đến Death Note mang tên L Change the World với L là nhân vật chính cũng đã ra mắt khán giả vào năm 2008. Bộ phim thứ ba được công chiếu vào năm 2015 mang tên gốc là Death Note. Cốt truyện có thay đổi khá nhiều về các nhân vật.
Anime.
Loạt anime (phim hoạt hình Nhật Bản) Death Note của hãng phim Madhouse được đạo diễn bởi Araki Tetsurō đã lên sóng truyền hình Nhật Bản ngày 3 tháng 10 năm 2006 và kéo dài đến ngày 26 tháng 6 năm 2007 gồm tổng cộng 37 tập. Loạt anime này sau đó đã được chiếu tại Bắc Mỹ từ ngày 10 tháng 1 năm 2007. Khác với hai tập live-action, loạt anime hoàn toàn dựa trên Death Note và hầu như không có thay đổi gì lớn về nhân vật hoặc cốt truyện.
Trò chơi điện tử.
Một trò chơi điện tử mang tên "Death Note Kira's Game" (tiếng Nhật: "デスノート キラゲーム", romaji: "Desu Nōto Kira Gēmu") được hãng Konami thiết kế cho các máy Nintendo DS đã được phát hành ngày 15 tháng 2 năm 2007. Trong trò chơi, người chơi có thể vào vai Kira hoặc L với nhiệm vụ tìm ra tung tích của người kia.
Phần tiếp theo của trò chơi này cũng đã được phát hành ngày 12 tháng 7 năm 2007 với tên "Death Note: Successors to L" (tiếng Nhật: "デスノート Lを継ぐ者", romaji: "Death Note L o Tsugumono") trong đó có xuất hiện Near và Mello.
Nhạc kịch.
Death Note đã được chuyển thể thành nhạc kịch với dàn diễn viên gồm Kenji Urai và Kazizawa Hayato: vai Yagami Raito, Koike Teppei: vai thám tử L , nhạc kịch được bắt đầu vào ngày 4/6 đến ngày 29/4/2015 tại Tokyo, sau đó chuyển sang diễn tại Osaka từ ngày 15/5 đến ngày 17/5 và chuyển sang diễn tại Nagoya vào ngày 23/5 đến 24/5 . Sau đó, được chuyển sang Hàn Quốc, nhưng do dàn diễn viên gồm Hong Kwang-ho trong vai Yamgami Raito và Kim Junsu trong vai L
Tranh cãi.
Một vài trường học ở Thẩm Dương, Trung Quốc đã cấm học sinh đọc bộ manga này sau khi một số học sinh trêu chọc bạn bè và giáo viên bằng cách làm giả một quyển Death Note và ghi tên họ vào đó. Tờ "Thẩm Dương buổi tối" thậm chí đã gọi Death Note là bộ truyện "đầu độc, tạo ra những tâm hồn bệnh hoạn". Tuy nhiên thì nhiều tờ báo lớn khác cho rằng việc cấm đọc Death Note là quá cường điệu và không thỏa đáng.