system: You are a trustworthy AI assistant. Your task is to answer the question honestly and not fabricate information.

user: Bạn có thể cung cấp thông tin về Xung đột biên giới Campuchia–Thái Lan nha ?

assistant: Vụ đối đầu biên giới Thái Lan-Campuchia giữa Campuchia và Thái Lan bắt đầu vào tháng 6 năm 2008 là sự gia tăng cường độ mới nhất sau một thế kỷ dài tranh chấp liên quan đến khu đất chung quanh ngôi Đền Preah Vihear xây vào thế kỷ 11, vốn có kiến trúc giống như Đế Thiên Đế Thích (Angkor Wat) ở vùng Đông Bắc Campuchia, nằm giữa huyện Kantharalak (huyện Thái Lan) ở tỉnh Sisaket thuộc Đông Bắc Thái Lan và huyện Choam Khsant ở tỉnh Preah Vihear thuộc miền bắc Campuchia. Thái Lan tuyên bố việc cắm mốc chưa được hoàn thành ở các lãnh thổ bên ngoài khu vực do Tòa án Quốc tế vì Công lý phán quyết năm 1962. Vụ tranh chấp đất đai đến mức trầm trọng vào giữa tháng 7/2008 khi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc chấp thuận đơn của Campuchia xin đưa ngôi đền Preah Vihear vào danh sách di sản thế giới, mối quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng trở nên căng thẳng. Những nhà tranh đấu Thái Lan lo sợ rằng vị thế mới của ngôi đền sẽ làm cho việc đòi chủ quyền của Thái Lan tại khu đất bên cạnh trở nên khó khăn hơn. Vụ tranh chấp năm 2008 mở rộng ra cả quần thể Đền Ta Moan Thom 153 km về phía tây Preah Vihear, gần biên giới giữa tỉnh Surin của Thái Lan và tỉnh Oddar Meancheay của Campuchia. Mặc dù một số nguồn tin khác, ngôi đền Sdok Kok Thom ở huyện Aranyaprathet của Thái Lan không còn trở thành một nguy cơ tranh chấp, vì nó nằm 1,6 km bên trong Thái Lan tại điểm phân biên giới, ranh giới không có tranh chấp trong một khu đông dân cư, không giống như Preah Vihear và Ta Moan Thom.
Bối cảnh.
Đền Preah Vihear là chủ đề gây tranh chấp giữa hai bên Campuchia lẫn Thái Lan.
Đền Preah Vihear được Đế quốc Khmer xây vào thế kỷ 9 và 10. Trong khi đế quốc đã đạt đến cực điểm và bắt đầu suy tàn, vương quốc Ayutthaya bắt đầu bành trướng và đạt tới lãnh thổ như ngày nay. Người Thái chiếm phần lớn lãnh thổ Khmer. Sự việc này lên đến cực điểm trong hiệp ước Thái Lan-Pháp 1867 không công nhận quyền cai trị của Thái Lan trên Campuchia, đổi lại Thái Lan kiểm soát tỉnh Battambang và Xiêm Riệp, mà chính thức trở thành một phần của Thái Lan. Nhưng những tỉnh này được nhường lại cho Campuchia trong một hiệp ước biên giới giữa Thái Lan và Pháp năm 1906
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Thái Lan lấy lợi thế Pháp đầu hàng năm 1940 để xâm lăng Đông Dương thuộc Pháp vào đầu tháng 1 năm 1941, mở đầu Chiến tranh Thái-Pháp. Người Thái, được trang bị tốt và đông hơn quân Pháp, dễ dàng chiếm được Lào. Người Pháp giành chiến thắng quyết định trong Hải chiến Koh Chang
Người Nhật điều đình xung đột, và một sự đình chiến chung được thông báo vào 28 tháng 1. Ngày 9 tháng 5 một hiệp ước hoà bình được ký ở Tokyo, với việc người Pháp bị Nhật ép buộc từ bỏ quyền chiếm đóng của Pháp đối với những lãnh thổ tranh chấp.
Ngày 8 tháng 12 1941, vài giờ trước trận Trân Châu Cảng, Nhật Bản, yêu cầu quyền để di chuyển quân đội ngang qua Thái Lan tới biên giới Mã Lai, mở cuộc xâm lược Thái Lan. Sau khi giao chiến được 6 đến 8 giờ, thủ tướng Plaek Phibunsongkhram của Thái Lan ra lệnh ngừng bắn. Không lâu sau Nhật Bản được cho phép đi lại tự do, và vào 21 tháng 12 năm 1941, Thái Lan và Nhật Bản ký một liên minh quân sự bí mật tại Tokyo với nội dung Nhật giúp Thái Lan lấy lại những lãnh thổ bị mất vào tay những thế lực thuộc địa Anh và Pháp để đổi lại Thái Lan phải giúp đỡ Nhật Bản trong cuộc chiến chống lại Đồng Minh
Sau khi Thế chiến II, thủ tướng Pridi Phanomyong đồng ý trả lại những lãnh thổ đã chiếm cho Pháp, như một điều kiện để được chấp thuận vào Liên Hợp Quốc mới. Thái Lan không đưa đền Preah Vihear vào lãnh thổ của mình.
Năm 1962, Tòa án Quốc tế vì Công lý ở Den Haag, Hà Lan phán quyết đền Preah Vihear thuộc lãnh thổ của Campuchia với viện dẫn rằng bản đồ năm 1907 cho thấy rõ Preah Vihear và những đất lân cận nằm trong Campuchia và cùng bản đồ đó cho thấy biên giới giữa hai nước này. Thái Lan phản ứng giận dữ, đe dọa chấm dứt quan hệ ngoại giao với Mỹ, cũng như các phản ứng khác. Thái Lan dần dần miễn cưỡng trao lại ngôi đền cho Campuchia, nhưng chưa bao giờ rút quân từ các khu vực lân cận, vị phạm trực tiếp phán quyết của tòa án.
Cuộc tranh luận quyền sở hữu lại xuất hiện trong năm gần đây sau khi Campuchia nộp đơn gửi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc đề nghị công nhận Preah Vihear là Di sản Thế giới sau 46 năm tranh chấp. Thái Lan khẳng định rằng phạm vi Campuchia xin đề cử bao gồm cả vùng đất mà Thái Lan tiếp tục cho là thuộc lãnh thổ của mình, bất chấp phán quyết năm 1962 bởi Tòa án Quốc tế vì Công lý. Trong sự quan tâm về những quan hệ biên giới bắt ngang, người Campuchia rút đơn đề nghị, và năm 2008, sau khi nhận được sự ủng hộ từ Thái Lan, Campuchia chấp nhận sửa đổi hồ sơ đề nghị không bao gồm một số vùng đất lân cận ngôi đền.
Vấn đề đền Preah Vihear, vị trí lẫn danh sách của đền đã trở nên đề tài của người dân tộc chủ nghĩa chính trị lấy dáng điệu trong cả Campuchia lẫn Thái Lan. Liên minh Dân chủ Nhân dân, chủ yếu đối lập Thái Lan, đã đưa ngôi đền vào trong một trường hợp vấn đề trọng yếu trong những chống đối chính phủ Đảng Sức mạnh Nhân dân của thủ tướng Samak Sundaravej trong những sự nỗ lực để cách chức chính phủ. Năm 2006, Liên minh Nhân dân cho Dân chủ dẫn đoàn biểu tình trên đường mà dẫn dắt đầu tiên tới tổng tuyển cử Thái Lan tháng 4 năm 2006, chiến thắng khi đó bởi Đảng Người Thái yêu người Thái của cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra phận sự và sau đó tới cuộc đảo chính quân đội tháng 6 năm 2006, mà trục xuất Thaksin Shinawatra. Chính phủ Đảng Nhân dân Campuchia của thủ tướng Hun Sen sử dụng sự tính toán thời gian có lẽ trùng nhau của cuộc gặp hàng năm Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc và danh sách ngôi đền như một Di sản thế giới trong chiến dịch cho cuộc bầu cử nghị viện tháng 7 năm 2008.
Phản ứng.
Vào giữa tháng 7/2008, Tòa Đại sứ Hoa Kỳ trong một điện thư gửi kiều dân sinh sống và du lịch ở Thái Lan, đề nghị là họ không nên đến vùng này cho đến khi vấn đề được giải quyết xong.
Xem thêm.
Các chủ đề tương tự: