page_title: Kongo textiles
section_title: Chief of nobleman's cap, Mpu or Ngunda
hierarchical_section_title: Kongo textiles / Chief of nobleman's cap, Mpu or Ngunda
caption_attribution_description: Nederlands: De muts is volgens de informatie van de verzamelaar een 'prinsenmuts' en werd als waardigheidsteken gedragen in Neder-Kongo. Volgens de informatie op de N.A.M. kaart, is de muts verzameld met nog drie soortgelijke mutsen en hoort zij bij één van de 'prinsenmantels' onder de nummers A-10958, 11182, 11183, 11184, 11186 en 11187. De (staatsie)muts was in gebruik bij de Kongo, Vili en Yombe uit Kongo. Het aanvaarden van een bepaald ambt hield tevens in dat men een muts (mpu) ontving, symbool van het ambt. De hoofden van provincies, districten, etc., werden door de koning zelf benoemd en ontvingen uit zijn handen de bij het ambt behorende muts. De mutsen worden niet alleen gedragen als symbolen van hoge status maar zijn op zichzelf ook voorwerpen waaraan men eerbied betoont, aangezien zij machtige religieuze voorwerpen zijn. De directe functie van de mutsen is het onderscheid aan te geven tussen het volk en zijn heersers in een hierarchische maatschappij. De basis van de gehoorzaamheid, die het volk betoont aan de hoger geplaatsen, is gelegen in het feit dat men algemeen gelooft dat de mutsen heilige of magische voorwerpen zijn. Hierdoor worden zij die mutsen dragen leiders, door bovennatuurlijke machten bekrachtigd. De koning werd gekozen door een vergadering van oudsten of 'kiezers', uit de adel of uit de zoons van de overleden koning. De koning schrijft men bovennatuurlijke krachten toe, waarvan de voorspoed van het rijk afhankelijk is. De koningen zijn van goddelijke afkomst, ofwel zij regeren overeenkomstig een goddelijk recht. Zij zijn als persoon niet goddelijk, maar wel het ambt. En dit feit wordt tot uitdrukking gebracht door de eer die men betuigt aan de koninklijke waardigheidstekenen, zoals de muts. De muts wordt ook gedragen als bescherming tegen boze krachten en geesten, onder andere bij de Sundi tijdens het drinken van palmwijn. De muts, als waardigheidsteken, ging na de dood van zijn bezitter over naar zijn opvolger. Wanneer een chief was overleden vervaardigde men een beeldje van hem compleet met muts. De muts werd pas aan zijn opvolger overgedragen na de herdenkingsceremonie, ongeveer één jaar na zijn dood (Gibson en McGurk, 1977). Gezien de overeenkomst met Gibson (1977: 36) zou men kunnen zeggen dat dit een tall cap is van de Vili of Yombe. De artistieke vaardigheid van het raffiaweven werd al in het begin van de 16e eeuw door de Portugezen erkend. Dergelijke textielprodukten werden al gauw handelswaar en kregen een plek in de Europese rariteitenkabinetten van de 17e eeuw. Mutsen als onderhavige werden door speciale hoedenmakers gemaakt en werden alleen door leden van het koninklijke hof gedragen. Op straffe van de dood was het de wevers verboden de mutsen aan anderen te verkopen (Clarke, 1998:27). De geweven voorwerpen werden niet alleen gebruikt als kleding, kussens en tassen maar vormden een belangrijk onderdeel van de grafgiften voor belangrijke personen. Bij de Kongo en gerelateerde groepen in DR Congo functioneren hoeden als symbolen van status en autoriteit. De 'mpu' als symbool van leiderschap blijkt al uit de naam voor dorpshoofd: mfumu a mpu, chief of the cap (Gibson and McGurk, 1977:73). Een dorpshoofd leidt de politieke, juridische en economische activiteiten. Daarnaast vervult hij een belangrijke rituele functie en heeft hij de verantwoording over de goede verstandhouding met voorouders ten gunste van de gemeenschap. Aangezien de geweven raffia textielen al gauw populair waren bij de Europeanen, werden dergelijke mutsen en andere textielen al gauw ook gemaakt voor de export. Al in de 17de eeuw kregen ze een plek in Europese curiositeitenkabinetten, samen met de Afro-Portugese ivoren objecten (bewerkte tanden etc.). Mutsen als deze werden door speciale mutsenmakers vervaardigd en alleen gebruikt door leden van het koninklijke hof. De Kongo werden als specialisten in raffiaweven vervangen door de Kuba (Stepan, 2001:26).
context_page_description: In the Kongo Kingdom and its vassals, the woven arts were emblematic of kingship and nobility. The coarse filament stripped from the fronds of the raffia palm tree served as the foundation of the Kongo weaving arts. This material imposed constraints that were overcome to produce varied and ingenious textile formats and structures. Raffia cloth was used as currency.
context_section_description: The mpu was a supple knotted cap of golden raffia or pineapple fiber and a vital component of the chief's regalia, which also included a kinzembe mesh tunic, a woven chest bag, a charm bag (nkisi), a reliquary basket, the double bell, and a stool.
  For Kongo, Vili, Yombe, Mbundu, and related peoples in northern Angola and the region formerly known as the Lower Congo, the mpu signified the authority invested in a person elected to an office of sacred leadership. Moraga writes that "it was also a potent cosmological symbol connecting the chief (mfumu), the kin group, and the village to a mythic place of origin as well as a specific territorial domain (nsi)."
  There are several types of mpu hats. The ngunda (from the root ngu, meaning mother) is an unstructured domed style decorated with high-relief patterns that was bestowed on new chiefs during investiture rites. The ngola is a taller, conical cap worn by the paramount leaders of the Kongo realm.
  Nearly all caps are constructed in spiral form, working from the center of the crown to the edge of the hat border. Mpu were designed to cover the spiritually vulnerable top of the head. The Congolese used to the term nzita to express their belief that hair grew in a circular pattern in this spot. According to Moraga, "The crows of caps are typically worked with a spiraling lattice or openwork pattern that differs from the interlacing geometric designs on the sides- as if to mimic the whorls of the hair while accentuating the extraordinary protection afforded by the headwear."
caption: Mpu, from the collection of the Tropenmuseum
exif: {"Image SubfileType": "Full-resolution Image", "Image ImageWidth": "2848", "Image ImageLength": "4288", "Image BitsPerSample": "[8, 8, 8]", "Image Compression": "Uncompressed", "Image PhotometricInterpretation": "2", "Image Make": "NIKON CORPORATION", "Image Model": "NIKON D2X", "Image StripOffsets": "18298", "Image SamplesPerPixel": "3", "Image RowsPerStrip": "4288", "Image StripByteCounts": "36636672", "Image XResolution": "300", "Image YResolution": "300", "Image PlanarConfiguration": "1", "Image ResolutionUnit": "Pixels/Inch", "Image Software": "Ver.1.00", "Image DateTime": "2006:06:20 16:25:31", "Image Tag 0x8649": "[]", "Image ExifOffset": "18060", "Image InterColorProfile": "[0, 0, 2, 48, 65, 68, 66, 69, 2, 16, 0, 0, 109, 110, 116, 114, 82, 71, 66, 32, ... ]", "EXIF ExposureTime": "1/50", "EXIF FNumber": "20", "EXIF ExposureProgram": "Manual", "EXIF ISOSpeedRatings": "100", "EXIF DateTimeOriginal": "2006:05:17 14:28:07", "EXIF ShutterSpeedValue": "352741/62500", "EXIF ApertureValue": "540241/62500", "EXIF ExposureBiasValue": "0", "EXIF MaxApertureValue": "3", "EXIF MeteringMode": "Pattern", "EXIF Flash": "Flash did not fire", "EXIF FocalLength": "70", "EXIF FocalLengthIn35mmFilm": "105"}