蛇根草属

蛇根草属（学名：Ophiorrhiza）是茜草科下的一个属，为草本植物，很少为亚灌木。该属共有约150种，分布于热带亚洲。 属名Ophiorrhiza来源于希腊语ophis（蛇）和rrhiza（根）的合成词，指根部细小如蛇。 本属包括以下物种： Ophiorrhiza acuminata DC. Ophiorrhiza acuminatissima Korth. Ophiorrhiza affinis Zoll. et Moritzi Ophiorrhiza aggregata Craib 有翅蛇根草 Ophiorrhiza alata Craib 延翅蛇根草 Ophiorrhiza alatiflora H.S.Lo Ophiorrhiza albida Korth. Ophiorrhiza alboensis Valeton Ophiorrhiza amnicola K.Schum. Ophiorrhiza amoena Valeton Ophiorrhiza amplifolia Drake Ophiorrhiza angkae Craib Ophiorrhiza annamica Pit. Ophiorrhiza anonyma Valeton Ophiorrhiza approximata Craib Ophiorrhiza arenicola Ridl. Ophiorrhiza argentea R.Br. ex Wall., 1832 Ophiorrhiza argostemmoides Elmer Ophiorrhiza atra Pierre ex Pit., 1923 金黄蛇根草 Ophiorrhiza aureolina H.S.Lo Ophiorrhiza australiana Benth. 滇南蛇根草 Ophiorrhiza austroyunnanensis H.S.Lo Ophiorrhiza avenis Ridl. Ophiorrhiza axillaris Ridl. Ophiorrhiza bambusetorum Craib Ophiorrhiza barberae Gamble Ophiorrhiza barberi Gamble Ophiorrhiza barnesiae C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza barnesii C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza baviensis Drake Ophiorrhiza biakensis Valeton Ophiorrhiza bicolor Craib Ophiorrhiza biflora Elmer Ophiorrhiza biversifolia Valeton Ophiorrhiza blumeana Korth. Ophiorrhiza borii Deb et Mondal Ophiorrhiza brachyantha S.P.Darwin Ophiorrhiza brachycarpa K.Schum. Ophiorrhiza bracteata Korth. Ophiorrhiza bracteolata R.Br. ex Wall., 1832 Ophiorrhiza bremeri (H.S.Lo) Razafim. et C.Rydin 短齿蛇根草 Ophiorrhiza brevidentata H.S.Lo Ophiorrhiza brevipes Wernham Ophiorrhiza brunonis Wight et Arn. Ophiorrhiza caespitulosa Elmer 距花蛇根草 Ophiorrhiza calcarata Hook. f. Ophiorrhiza calcarea Craib Ophiorrhiza calliantha Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza camiguinensis Elmer 灰叶蛇根草 Ophiorrhiza cana H.S.Lo Ophiorrhiza canescens Blume Ophiorrhiza cantonensis Hance 广州蛇根草 Ophiorrhiza cantoniensis Hance 肉茎蛇根草 Ophiorrhiza carnosicaulis H.S.Lo Ophiorrhiza carstensensis Wernham Ophiorrhiza caudata C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza caudipetala Deb et Mondal Ophiorrhiza chandrasekharanii Subba Rao et Kumari 中华蛇根草 Ophiorrhiza chinensis H.S.Lo 秦氏蛇根草 Ophiorrhiza chingii H.S.Lo Ophiorrhiza ciliata Elmer Ophiorrhiza codyensis Gamble Ophiorrhiza communis Ridl. Ophiorrhiza condensa Craib Ophiorrhiza confertiflora Valeton 心叶蛇根草 Ophiorrhiza cordata W.L.Sha 心叶蛇根草 Ophiorrhiza cordata W.L.Sha ex H.S.Lo, 1990 Ophiorrhiza costata Ridl. 厚叶蛇根草 Ophiorrhiza crassifolia H.S.Lo Ophiorrhiza crispa Lauterb. Ophiorrhiza croomii M.A.Curtis Ophiorrhiza cryptantha Zoll. et Moritzi Ophiorrhiza curtiflora Elmer Ophiorrhiza darrisii H.Lév. Ophiorrhiza davaensis Quisumb. Ophiorrhiza debiana Hareesh, A.Joe et M.Sabu Ophiorrhiza debruynii Valeton Ophiorrhiza decipiens Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza deflexa Ridl. 密脉蛇根草 Ophiorrhiza densa H.S.Lo Ophiorrhiza densiflora Valeton 异色蛇根草 Ophiorrhiza discolor R.Br. ex G.Don Ophiorrhiza djamuensis Valeton Ophiorrhiza dolichophylla Merr. Ophiorrhiza doormanniensis Valeton 独龙蛇根草 Ophiorrhiza dulongensis H.S.Lo Ophiorrhiza elmeri Merr. 剑齿蛇根草 Ophiorrhiza ensiformis H.S.Lo Ophiorrhiza eriantha Wight Ophiorrhiza erubescens Wall. ex G.Don Ophiorrhiza esquirolii H.Lév. Ophiorrhiza estipulata Valeton Ophiorrhiza exigua (H.L.Li) H.S.Lo Ophiorrhiza exserta Ridl. Ophiorrhiza extenuata S.Moore Ophiorrhiza falcata Bedd. 方鼎蛇根草 Ophiorrhiza fangdingii H.S.Lo 簇花蛇根草 Ophiorrhiza fasciculata D.Don Ophiorrhiza ferruginea Valeton Ophiorrhiza fibrillosa Ridl. 大桥蛇根草 Ophiorrhiza filibracteolata H.S.Lo Ophiorrhiza filistipula Miq. Ophiorrhiza flavescens Ridl. Ophiorrhiza fontinalis Ridl. Ophiorrhiza fruticosa Ridl. Ophiorrhiza fruticulosa Ridl. Ophiorrhiza fucosa Hance Ophiorrhiza fusca Valeton 高黎贡蛇根草 Ophiorrhiza gaoligongensis L.Wu, Hareesh et R.H.Tu Ophiorrhiza geminata Wall., 1832 Ophiorrhiza glabra (L.Wu et Q.R.Liu) Razafim. et Rydin Ophiorrhiza glabrifolia Valeton Ophiorrhiza glaucorosea Drake Ophiorrhiza glechomifolia Thwaites Ophiorrhiza govidjoensis Valeton Ophiorrhiza graciliflora Valeton 纤弱蛇根草 Ophiorrhiza gracilis Kurz 大苞蛇根草 Ophiorrhiza grandibracteolata F.C.How ex H.S.Lo Ophiorrhiza grandiflora Wight Ophiorrhiza griffithii Hook.f. 贵州蛇根草 Ophiorrhiza guizhouensis C.D.Yang et G.Q.Gou 海南蛇根草 Ophiorrhiza hainanensis Y.C.Tseng Ophiorrhiza hallieri Valeton ex Merr. Ophiorrhiza harrisiana B.Heyne ex G.Don, 1834 Ophiorrhiza harrisiana B.Heyne ex Wall., 1832 Ophiorrhiza harrisoniana Steud. Ophiorrhiza hasseltii Blume ex Korth. Ophiorrhiza havilandii Ridl. 瘤果蛇根草 Ophiorrhiza hayatana Ohwi Ophiorrhiza heterophylla Jack Ophiorrhiza heterostyla Dunn Ophiorrhiza hirsutula Wight ex Hook.f. 尖叶蛇根草 Ophiorrhiza hispida Hook.f. 版纳蛇根草 Ophiorrhiza hispidula Wall., 1832 宽昭蛇根草 Ophiorrhiza howii F.C.How ex H.S.Lo Ophiorrhiza huanjiangensis D.Fang et Z.M.Xie 溪畔蛇根草 Ophiorrhiza humilis Tseng 湖南蛇根草 Ophiorrhiza hunanica H.S.Lo Ophiorrhiza inaequifolia Elmer Ophiorrhiza incarnata C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza inconspicua Miq. Ophiorrhiza infundibularis N.P.Balakr. Ophiorrhiza insularis Valeton Ophiorrhiza involucrata Elmer Ophiorrhiza ixora Ridl. Ophiorrhiza jackiana Korth. Ophiorrhiza jacobii Hareesh, Salish, G.Joseph et M.Sabu 日本蛇根草 Ophiorrhiza japonica Blume Ophiorrhiza jojui Hareesh et M.Sabu Ophiorrhiza junghuhniana Miq. Ophiorrhiza kainulainenii Razafim. et Rydin Ophiorrhiza kingiana Ridl. Ophiorrhiza kingiana Watt Ophiorrhiza klossii Ridl. Ophiorrhiza korthalsiana Miq. Ophiorrhiza kratensis Craib Ophiorrhiza kunstleri King Ophiorrhiza kuroiwae Makino 广西蛇根草 Ophiorrhiza kwangsiensis Merr. ex H.L.Li Ophiorrhiza lacei Craib 平滑蛇根草 Ophiorrhiza laevifolia H.S.Lo Ophiorrhiza lancifolia Ridl. Ophiorrhiza lancilimba Merr. 老山蛇根草 Ophiorrhiza laoshanica H.S.Lo Ophiorrhiza larseniorum Schanzer Ophiorrhiza latifolia Miq. Ophiorrhiza lauterbachii Valeton Ophiorrhiza lawrenceana King et Prain Ophiorrhiza laxa A.Gray Ophiorrhiza leptantha A.Gray Ophiorrhiza leptophylla Merr. et L.M.Perry 两广蛇根草 Ophiorrhiza liangkwangensis H.S.Lo 木茎蛇根草 Ophiorrhiza lignosa Merr. Ophiorrhiza linearifolia Merr. Ophiorrhiza littorea Miq. 小花蛇根草 Ophiorrhiza liukiuensis Hayata Ophiorrhiza loana Y.F.Deng et Y.Feng Huang Ophiorrhiza longe-repens Ridl. 长角蛇根草 Ophiorrhiza longicornis H.S.Lo 长叶蛇根草 Ophiorrhiza longiflora Blume Ophiorrhiza longifloriformis Schanzer Ophiorrhiza longifolia Craib Ophiorrhiza longii J.R.I.Wood Ophiorrhiza longipedunculata Merr. 长梗蛇根草 Ophiorrhiza longipes Craib Ophiorrhiza longirepens Ridl. Ophiorrhiza longisepala Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza longituba J.W.Moore 龙州蛇根草 Ophiorrhiza longzhouensis Lo，现接受名为广州蛇根草 Ophiorrhiza cantonensis 绿春蛇根草 Ophiorrhiza luchuanensis H.S.Lo Ophiorrhiza lui (Yan Liu et L.Wu) Razafim. et Rydin 黄褐蛇根草 Ophiorrhiza lurida Hook.f. Ophiorrhiza maboroensis Valeton Ophiorrhiza macgregorii Merr. 大花蛇根草 Ophiorrhiza macrantha H.S.Lo Ophiorrhiza macrocarpa L.Wu, Q.R.Liu, Y.H.Tan et Hareesh 大齿蛇根草 Ophiorrhiza macrodonta H.S.Lo Ophiorrhiza maquilingensis Elmer Ophiorrhiza marchandii H.Lév. Ophiorrhiza marginata Blume Ophiorrhiza marosiana Valeton 长萼蛇根草 Ophiorrhiza medogensis H.Li Ophiorrhiza meghalayensis Hareesh, A.Joe, M.Sabu et L.Wu Ophiorrhiza membranacea Craib 东南蛇根草 Ophiorrhiza mitchelloides (Masam.) H.S.Lo 维多利亚蛇根草 Ophiorrhiza monsvictoriae S.S.Zhou et L.D.Duan, 2020 Ophiorrhiza montisschraderi Valeton 蛇根草 Ophiorrhiza mungos L. Ophiorrhiza munnarensis C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza mussaendiformis Deb et Mondal 腺木叶蛇根草 Ophiorrhiza mycetiifolia H.S.Lo Ophiorrhiza nairii Ramam. et Rajan 南丹蛇根草 Ophiorrhiza nandanica H.S.Lo 那坡蛇根草 Ophiorrhiza napoensis H.S.Lo Ophiorrhiza neglecta Blume ex DC. Ophiorrhiza nelsonii Seem. Ophiorrhiza nemorosa Thwaites Ophiorrhiza nepalensis Deb et Mondal Ophiorrhiza nerterifolia Bremek. Ophiorrhiza nerteriformis Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza nervosa Ridl. Ophiorrhiza nicobarica N.P.Balakr. 变黑蛇根草 Ophiorrhiza nigricans Lo 垂花蛇根草 Ophiorrhiza nutans Ridl. Ophiorrhiza obcuneata Valeton Ophiorrhiza oblonga Craib Ophiorrhiza oblongifolia DC. Ophiorrhiza oblongilimba Merr. 黄花蛇根草 Ophiorrhiza ochroleuca Hook.f. Ophiorrhiza oligantha Miq. 对生蛇根草 Ophiorrhiza oppositiflora Hook.f. Ophiorrhiza oppositifolia Hook.f., 1880 Ophiorrhiza orofenensis S.P.Darwin Ophiorrhiza ovalifolia Muhl. Ophiorrhiza ovata Merr. Ophiorrhiza palauensis Valeton Ophiorrhiza pallida Thwaites Ophiorrhiza pallidula Ridl. Ophiorrhiza palustris Valeton 圆锥蛇根草 Ophiorrhiza paniculiformis Lo Ophiorrhiza parviflora Reinw. ex Korth. Ophiorrhiza patula Craib 少花蛇根草 Ophiorrhiza pauciflora Hook.f. Ophiorrhiza pectinata Arn. Ophiorrhiza pedunculata Schanzer Ophiorrhiza peploides A.Gray Ophiorrhiza perpusilla Blume ex DC. 法斗蛇根草 Ophiorrhiza petrophila H.S.Lo Ophiorrhiza pileoides Hemsl. Ophiorrhiza pilosissima Ridl. Ophiorrhiza pinatuboensis Ruhsam 屏边蛇根草 Ophiorrhiza pingbienensis H.S.Lo Ophiorrhiza platycarpa S.P.Darwin Ophiorrhiza plumbea Craib Ophiorrhiza polytricha Valeton Ophiorrhiza pseudofasciculata Schanzer Ophiorrhiza pseudoinconspicua Hochr. Ophiorrhiza pseudomungos Valeton Ophiorrhiza puberula Merr. Ophiorrhiza pubescens Elmer Ophiorrhiza pubiflora Merr. Ophiorrhiza pulgarensis Elmer 短小蛇根草 Ophiorrhiza pumila Champ. ex Benth. 紫脉蛇根草 Ophiorrhiza purpurascens H.S.Lo 苍梧蛇根草 Ophiorrhiza purpureonervis H.S.Lo Ophiorrhiza pykarensis Gamble Ophiorrhiza quadrifida Blume Ophiorrhiza quanzhouensis (J.Liu et W.B.Xu) Razafim. et Rydin Ophiorrhiza radicans Gardner ex Thwaites 毛果蛇根草 Ophiorrhiza rarior H.S.Lo Ophiorrhiza ravifolia Naive et Alejandro, 2024 反瓣蛇根草 Ophiorrhiza reflexa L.Wu & Q.R.Liu, 2024 Ophiorrhiza remotiflora Ridl. 大叶蛇根草 Ophiorrhiza repandicalyx H.S.Lo Ophiorrhiza repens (Wall. ex G.Don) Bennet Ophiorrhiza reticulata Korth. Ophiorrhiza rhododictyon Wernham 红脉蛇根草 Ophiorrhiza rhodoneura H.S.Lo Ophiorrhiza richardiana Gaudich. Ophiorrhiza ridleyana Craib Ophiorrhiza ridleyi Merr. Ophiorrhiza ripicola Craib Ophiorrhiza rivularis Valeton Ophiorrhiza rosacea Ridl. 美丽蛇根草 Ophiorrhiza rosea Hook.f. Ophiorrhiza roxburghiana Wight Ophiorrhiza rubella Korth. Ophiorrhiza rufa Valeton Ophiorrhiza rufinervis Valeton 红毛蛇根草 Ophiorrhiza rufipilis H.S.Lo 红腺蛇根草 Ophiorrhiza rufopunctata H.S.Lo 匍地蛇根草 Ophiorrhiza rugosa Wall. Ophiorrhiza rupestris Hemsl. Ophiorrhiza sahyadriensis Hareesh, V.B.Sreek. et K.M.P.Kumar 柳叶蛇根草 Ophiorrhiza salicifolia H.S.Lo Ophiorrhiza sanguinea Blume Ophiorrhiza sarawakensis Merr. Ophiorrhiza sasidharaniana A.S.V. Nair, A. Gangapr., K.B. Rameshk. & E.S.S. Kumar Ophiorrhiza scabrella Ridl. Ophiorrhiza schlenckerae F.M.Bailey Ophiorrhiza schmidtiana Craib Ophiorrhiza schultzei Valeton Ophiorrhiza schumannii Valeton Ophiorrhiza scorpioidea Nadeaud Ophiorrhiza seriata Valeton Ophiorrhiza setosa S.P.Darwin Ophiorrhiza shendurunii A.E.S.Khan, E.S.S.Kumar et Pushp. 石阡蛇根草 Ophiorrhiza shiqianensis L.D.Duan et Yun Lin 四川蛇根草 Ophiorrhiza sichuanensis H.S.Lo 新加坡蛇根草 Ophiorrhiza singaporensis Ridl. Ophiorrhiza singapurensis Ridl., 1912 Ophiorrhiza solanderi Seem. Ophiorrhiza solandri Seem. Ophiorrhiza solomonensis Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza sorsogonensis Elmer Ophiorrhiza stenophylla Merr. Ophiorrhiza stenophylla Valeton Ophiorrhiza straminea Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza stylosa Ridl. Ophiorrhiza subaequalis Craib Ophiorrhiza subbracteata Korth. Ophiorrhiza subcapitata Wall. ex Hook.f. Ophiorrhiza subcapitata Wall., 1832 Ophiorrhiza subcrenata Ridl. Ophiorrhiza subfalcifolia Miq. Ophiorrhiza subpunicea Craib 变红蛇根草 Ophiorrhiza subrubescens Drake Ophiorrhiza subserrulata Valeton Ophiorrhiza subumbellata Bartl. ex DC., 1830 Ophiorrhiza subumbellata G.Forst. 高原蛇根草 Ophiorrhiza succirubra King ex Hook.f. Ophiorrhiza sylvatica Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza tafaensis Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza tahitensis Seem. Ophiorrhiza tenella King Ophiorrhiza tenelliflora Valeton Ophiorrhiza tenuis Merr. Ophiorrhiza tenuis Ridl. Ophiorrhiza teysmannii Miq. Ophiorrhiza thomsonii Hook.f. Ophiorrhiza tingens C.B.Clarke ex C.E.C.Fisch. Ophiorrhiza tirunelvelica A.N.Henry et Subr. Ophiorrhiza tomentosa Jack ex Roxb. Ophiorrhiza tomentosa Jack, 1824 Ophiorrhiza tonkinensis Pit. Ophiorrhiza torricellensis Lauterb. Ophiorrhiza treutleri Hook.f. Ophiorrhiza trichantha Valeton Ophiorrhiza trichocarpa Blume Ophiorrhiza trichocarpos Blume Ophiorrhiza trichoclada Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza tristis Drake 阴地蛇根草 Ophiorrhiza umbricola W.W.Sm. Ophiorrhiza undulata Merr. Ophiorrhiza uniflora Lauterb. et K.Schum. Ophiorrhiza utakwensis Wernham Ophiorrhiza valetonii Merr. et L.M.Perry Ophiorrhiza venosa Merr. Ophiorrhiza villosa Kurz, 1877 Ophiorrhiza villosa Reinw. ex Korth., 1851 Ophiorrhiza villosa Roxb. Ophiorrhiza villosa Wall., 1832 大果蛇根草 Ophiorrhiza wallichii Hook.f. Ophiorrhiza wattii C.E.C.Fisch. 文山蛇根草 Ophiorrhiza wenshanensis H.S.Lo Ophiorrhiza winkleri Valeton Ophiorrhiza wollastonii Wernham 吴氏蛇根草 Ophiorrhiza wui H.S.Lo Ophiorrhiza yamashitae (T.Yamaz.) Kokub., Koh Nakam. et Yokota Ophiorrhiza zambalensis Elmer 归入本属的物种： Campanocalyx winkleri Valeton Pleotheca bifida Wall. Pleotheca cylindrica Wall. Spiradiclis cavicola L.Wu, Hareesh & B.Pan Spiradiclis densa L.Wu & Z.J.Wen Spiradiclis karstana L.Wu, X.Li & Q.R.Liu 小果螺序草 Spiradiclis microcarpa H.S.Lo Spiradiclis tubiflora L.Wu, B.M.Wang & B.Pan 中国种子植物科属词典. 中国数字植物标本馆. [2012-04-15]. （原始内容存档于2012-04-11）.  Ophiorrhiza L.. GBIF. [2022-10-12]. （原始内容存档于2022-10-13）.  Tu R H , Li J L , Lei W ,et al.Ophiorrhiza gaoligongensis (Rubiaceae), a new species from Yunnan, China[J].Novon A Journal for Botanical Nomenclature, 2018, 26(4):351–354. Chuan-Dong Yang, Xuan-Ze He and Guang-Qian Gou. 2018. Ophiorrhiza guizhouensis (Rubiaceae), A New Species from Guizhou Province, southwestern China. PhytoKeys. 95: 121-126. DOI: 10.3897/phytokeys.95.22506 Shi-Shun Zhou, Ren Li, Rui-Chang Quan, Law Shine and Lin-Dong Duan. 2020. Ophiorrhiza monsvictoriae (Rubiaceae, Rubioideae), A New Species from Myanmar. In: Jin X-H, Xia N-H, Tan Y-H (Eds) Plant Diversity of Southeast Asia-II. PhytoKeys. 138; 219-223. DOI: 10.3897/phytokeys.138.38966 Mark Arcebal K. Naive and Grecebio Jonathan D. Alejandro. 2024. Ophiorrhiza ravifolia (Rubiaceae), A New endemic Species discovered in Naga-Kabasalan Protected Landscape (NKPL), Zamboanga Peninsula, southwestern Philippines. Nordic Journal of Botany. e04311. DOI: 10.1111/njb.04311 Chao Shang, Jun Xue, Yanjie Yang, Xiaowen Liao, Quanru Liu and Lei Wu. 2024. ﻿Ophiorrhiza reflexa (Rubiaceae), A New Species from A Karst Region in Guangxi, China. PhytoKeys. 238: 231-240. DOI: 10.3897/phytokeys.238.116767 Akhilesh Sasidharan Vasantha Nair, Gangaprasad Appukuttan Nair, Rameshkumar Koranappallil Bahuleyan and Ettickal Sukumaran Santhosh Kumar. 2022. Ophiorrhiza sasidharaniana (Rubiaceae), A New Species from the Southern Western Ghats, Kerala, India. Annales Botanici Fennici. 59(1); 149-152. DOI: 10.5735/085.059.0122 Lin-Dong Duan, Yun Lin and Zhen Lu. 2019. Ophiorrhiza shiqianensis (Rubiaceae), A New Species from Guizhou, China. PhytoKeys. 121: 43-51. DOI: 10.3897/phytokeys.121.30570