Chicago Fullnote TR

Chicago sitilinin Türkiye’de kullanımının farklı şekilleri bulunmaktadır. Tam anlamıyla birliktelik görülmemektedir. Çalışmanın konusu Bayburt örneğinde olacağı için Bayburt Üniversitesi’nin araştırmacılardan veya öğrencilerinden istemiş olduğu kuralların yazılı olduğu Bayburt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü “Tez Yazım Kılavuzu” kabul edilerek klasik sisteme göre uyarlanmıştır. Sitil üzerinde yapılan incelemede Türkçe dil yapısına göre uyarlanması gereken etiketler ile Üniversitenin belirlemiş olduğu etiketler tespit edilmiştir. Yapılan incelemede Chicago’dan Türkçe’ye yapılan uyarlamaların iki yönlü olduğu yapılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Birincisi etiketlerin bire bir çevirisi, ikincisi etiketlerin Türkçe dil bilgisi kurallarına uyarlanması olmuştur. Türkçe dil bilgisi kurallarına uyum bazı etiketlerin künye içerisindeki yerinin değiştirilmesini gerektirmiştir. CSL Uygulamasında Etiketlerin Türkçeleştirilmesinde CSL’de iki türlü uyarlama vardır. Birincisi varsayılan uyarlamadır. csl uzantılı bir dosyada <style> etiketinde “default-locale=tr-TR” tanımlandığında program Türkiye için uyarlanmış XML dosyasını kullanır. Ancak kimi zaman varsayılan yerelleştirme bazı kaynak gösterme biçimlerinde görevini tam olarak yerine getirememektedir. Böyle durumlarda ikinci uyarlama alanı işleme alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. CSL sitil yönetiminde yapılacak olan tanımlamalar ile problem çözülebilmektedir. Bu işlemler <locale> </locale> etiketi arasında yapılmıştır. Chicago TR için yazılan yerelleştirme sonucunda Türkçe tanımlaması yapılan bazı etiketleri için “locale”den eklemeler yapılmıştır. Türkçe’ye tanımlamada problem olan etiketler tespit edilerek uyum için gerekli olan etiket ve dil bilgisi kuralları düzenlendi:

1.	Locale “en-EN” dilinden “tr-TR”ye çevrildi. Bu durum Türkçe kelimelere çevirmede önemli aşama kaydettirmiştir. Ancak tam olarak istenilen düzeyde bir sonuç çıkarmamıştır. Bunun için etiketlerin gözden geçirilip Türkçe karşılıkları olmayan etiketler tespit edilmiş ve sonuç olarak yeni düzenlemeler yapılmıştır. Bu işlemler hakkında yeri geldikçe aşağıda bahsedilmiştir.
2.	İki yazarlı bir esere yapılan göndermede Chicago’da yazar soyadı arasında “and” etiketi, Türkçe kullanımda “ve” etiketi olarak kullanılır. Böyle bir uygulamanın Türkiye’deki akademisyenler arasında uygulandığı görülmektedir. Tez kılavuzunda gönderme ve künyelerde “ve” şeklinde örneklendiği görülmüştür. Ayrıca sitil içinde ve’den önce virgül kullanılmaktadır. Türkçe’de ve’den önce virgül kullanılmadığından virgül kaldırılmıştır.
3.	Editörlü kitaplarda yer alan Editör etiketi, editör isminin başından isminin sonuna alınarak parantez içinde (ed.) şeklinde yeniden düzenlendi.
4.	Kitap, dergi, ansiklopedi ve diğer yayın isimlerinin başlığı italic şeklinden bold şekline dönüştürüldü.
5.	Makale ve sözlük maddelerinin başlıklarının tırnak içinde yazılması gerekmektedir. Bu nedenle tırnak işareti biçimi “ …” şekline dönüştürülmüş ve tırnak içinde başlıktan sonra konulan virgül(,) tırnağın dışına çıkarılmıştır. 
6.	Eserde bir konu hakkında ikinci defa atıf gerektiğinde aynı yeri gösteren “İbid” etiketi yerine “aynı yer” etiketi tanımlanmıştır.
7.	Bir kitabın bölümüne ya da ansiklopedik biçimde yazılmış olan makalelerde eserdeki yerini “içinde” etiketi eserin başlığından sonrasına eklenmiştir. Kitap bölümünde sayfalar parantez içine alındı.
8.	Süreli yayınların sayı ve ciltlerini ifade eden etiketler kaldırılarak cilt(sayı) biçimine dönüştürülmüş ve c., cilt:, S., Sayı: gibi ifadeler kullanılmamıştır. 
9.	Kitapların basım yeri ve yayınevi bilgilerini parantez içinden çıkarılmıştır. 
10.	Kaynakların sayfalarını verilmesinde s. ve ss. etiketi kullanılmadığından Türkçe sitile sayfa numaralarının önüne sayfanın veya sayfaların kısaltmasını ifade eden s. veya ss.  etiketi eklemesi yapılmıştır.
11.	Bibliyografyada eserlerin basım tarihi sondan yazar isminin sonuna eklenmiştir. Eğer eserin yayım tarihi yoksa n.d. etiketinin yerine t.y. etiketi oluşturulmuştur.
12.	Bibliyografyada kaynakların bilgileri verilirken ayraç olarak kullanılan noktanın yerine virgül konulmuştur.
13.	Elektronik adreslere yapılan atıflarda “erişildi” ifadesi kaldırılarak sadece erişim tarihi parantez içinde verildi.Gazi ÖZDEMİR; gozdemir45@hotmail.com