Қазақша:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қаулы Қазақстан Национальный Банк Республики Казахстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасы 1999 жылғы 15 қараша N 395. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 1999 жылғы 29 желтоқсанда N 1014 тіркелді.
Күші жойылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2004 жылғы 16 сәуірдегі N 57 қаулысымен (V042858).
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң вексельдердi қайта есептеу ережесiн бекіту жөнінде "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң вексель айналысы туралы"
Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң Басқармасы қаулы етеді:
1. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң вексельдерді қайта есептеу ережесі бекітілсін және Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізілген күннен бастап күшіне енгізілсін.
2. Монетарлық операциялар департаменті (Әлжанов Б.А.):
1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің вексельдерді қайта есептеу ережесін Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізу шараларын қабылдасын;
2) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізілген күннен бастап он күндік мерзімде осы қаулыны және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің вексельдерді қайта есептеуі туралы ережені Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдарына және екінші деңгейдегі банктерге жіберсін.
3. Бухгалтерлік есеп департаменті (Рахметова С.К.) Қазақстан ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Республикасының Ұлттық Банкінде вексельдермен операцияларды бухгалтерлік есепте көрсету ережесінің жобасын әзірлеп, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Директорлар кеңесінің қарауына ұсынсын.
4. Осы қаулының орындалуына бақылау жасау Қазақстан республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары М.Т.Құдышевке жүктелсін.
Ұлттық банк
Төрағасы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң вексельдердi қайта есептеу ережесi Осы Ереже "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" 1997 жылғы 28 сәуiрдегi Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң (бұдан әрi - Ұлттық Банк)
коммерциялық аударым және жай вексельдердi (бұдан әрi - вексельдер) қайта есептеу тәртiбiн реттейдi.
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Осы Ережеде қолданылатын ұғымдар мыналарды бiлдiредi:
1) вексельдердi қайта есептеу - Ұлттық Банктiң екiншi деңгейдегi банктерден - есеп кеңсесiнен (бұдан әрi - банк) олар есепке алған вексельдердi төлем мерзiмi басталғанға дейiн есеп кеңсесiне вексель сомасын төлей отырып және оның белгiлi бiр бөлiгiн ұстап қала отырып (дисконт) индоссамент бойынша қабылдау;
2) бланктiк индоссамент - вексель берiлетiн адам көрсетiлмеген немесе индоссанттың қолы ғана бар индоссамент;
3) вексель көшiрмесi - бұл вексельде бар индоссаменттермен және барлық басқа да белгiлерiмен қоса, оның түпнұсқасының дәл түсiрiлген көшiрмесi. Онда сондай-ақ қолында вексельдiң түпнұсқасы бар адам көрсетiледi.
Ұлттық Банк вексельдердi қайта есептеудi ақша-кредит саясаты мақсатына сәйкес жүзеге асырады және жүргiзiлетiн операциялар көлемiн дербес анықтайды;
3-1) уәкiлеттi бөлiмше - Ұлттық Банктiң атынан бiрiншi сыныпты эмитенттердiң вексельдерiн қайта есептеу жөнiндегi операцияларды, сондай-ақ қайта есептелген вексельдерге байланысты басқа да операцияларды жүзеге асыратын Ұлттық Банктiң бөлiмшесi;
3-2) бiрiншi сыныпты эмитент - Қазақстан Республикасының аумағында вексель шығаратын, қаржылық жағдайы тұрақты және Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiне сәйкес бiрiншi сыныпты эмитенттер қатарына жатқызылатын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары.
Ескерту: 1-тармақ толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 сәуірдегі N 109  қаулысымен .
2. Ұлттық Банк вексель сомасының бiр бөлiгiн Ұлттық Банктiң ресми есептiк (дисконт) ставкасына сәйкес ұстайтын болады.
3. Ұлттық Банк ресми есептiк (дисконттық) ставканы ақша рыногының жалпы жай-күйiне және кредит бойынша сұраныс пен ұсынысқа байланысты анықтайды. Ұлттық Банк мемлекеттiк ақша-кредит саясаты шеңберiнде банктердiң есептiк (дисконт) ставкасына ықпал ету үшiн есептiк (дисконт)
ставканы жүзеге асырады.
4. Вексельдердi қайта есептеудi Ұлттық Банктiң уәкiлеттi бөлiмшелерi жүзеге асырады. Ұлттық Банктiң филиалдары қайта есептеуге байланысты операцияларды Ұлттық Банк Төрағасының не Ұлттық Банктiң уәкiлеттi бөлiмшесiне жетекшiлiк ететiн Төраға орынбасарының жазбаша тапсырмасы бойынша жүзеге асыра алады.
5. Ұлттық Банк банктерге - есеп кеңсесiне арналған вексельдердi қайта есептеу лимиттерiн белгiлеуге құқылы.
6. Ұлттық Банк банктердiң - есеп кеңсесiнiң бұрынғы есепке алған вексельдерiн қайта есепке алады.
7. Егер бұрынғы индоссамент бланктiк болса, сондай-ақ индоссаменттердiң бiрiздiлiгi бұзылған болса, Ұлттық Банк вексельдi қайта есептеуге қабылдаудан бас тартады.
8. Егер вексельде "қайта есептеуге ұсынуға және ақша алуға сенемiн"
(вексель жөнiндегi құқықтарды жүзеге асыруға байланысты қандайда бiр iс- қимылды орындауға тапсырма берудi бiлдiретiн кез келген жазба) деген жазу болса немесе вексельдi қайта есептеуге ұсынуды және ақша алуды бiлдiретiн басқа да жазба болса, онда ол адамның (вексель ұстаушы - осындай түрде құқығын басқаға беру жазбасы бар вексель ұстаушы) вексельдi қайта есептеуге беруге байланысты барлық рәсiмдердi жүзеге асыруға құқығы бар. Ұлттық Банк вексельдi қайта есептеуге қабылдау туралы шешiм қабылдағаннан кейiн, вексель Ұлттық Банктiң пайдасына басқаға тапсырылатын индоссаменттi жасаған адам қол қойған индоссамент болса ғана қайта есептеуге қабылданады.
2-тарау. Вексельдердi қайта есептеуге қабылдау шарттары
9. Вексельдердi қайта есептеу операцияларын жүргiзу үшiн Ұлттық Банк пен банк вексельдердi қайта есептеу туралы Бас келiсiм жасасады.
Вексельдердi қайта есептеу туралы Бас келiсiм болса, банктер өздерi есептеген векселдердi қайта есептеу туралы Ұлттық Банкке өтiнiш беруге құқылы.
Ұлттық Банк:
1) қорғау дәрежесi бар вексель қағазына шығарылған;
2) 100 мың теңгелiк номиналы бар;
3) өтеу мерзiмi алты айдан аспайтын;
4) бiрiншi сыныпты эмитенттер вексельдерiн;
5) қолданылымдағы вексельдердi;
6) төлеу орны Қазақстан Республикасының аумағы деп көрсетiлген вексельдердi қайта есептеуге қабылдайды.
Ұлттық Банк қайта есептеуге берiлген вексельге аваль беруiн банктен талап етуге құқылы. Авальды қаржы жағдайы тұрақты екiншi деңгейдегi банк беруге тиiс. Ұлттық Банк оның қаржы жағдайының тұрақтылығын дербес анықтайды.
10. Ұлттық Банк ұсыну бойынша мерзiмге немесе ұсынғаннан кейiн белгiлi бiр мерзiмге берiлген вексельдердi қайта есептеуге қабылдамайды.
11. Бiрiншi сыныпты эмитенттердiң вексельдерiне мынадай вексельдер жатады:
1) төлем жасаушысы - тұрақты қаржы жағдайы бар Қазақстан Республикасының резидентi болып табылатын, сондай-ақ қаржы жағдайы тұрақты адамдардың екiден кем емес басқаға беру жазбасы (индоссаменттерi) бар вексельдер. Ұлттық Банк мұндай адамдардың қаржы жағдайының тұрақтылығын дербес анықтайды;
2) вексель берушiнiң, акцептанттың (төлем жасаушының) және авалистiң ол бойынша соңғы есеп беру кезеңi iшiнде мерзiмi өткен кредиторлық борышы жоқ вексельдер;
3) төлем жасаушының немесе ол тағайындаған адамның акцептi бар (аударым) вексельдер;
12. Егер вексельдiң деректемелерi "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сәйкес болса, ол заңды деп саналады. Ұлттық Банк қабылдайтын вексельдер мазмұнына қойылатын талаптар осы Ереженiң 4-тарауында айқындалған.
13. Қола, достық (үстеме), қаржы вексельдерi, сондай-ақ төлем жасай алмайтын төлем жасаушының векселi қайта есептеуге қабылданбайды.
14. Гербтiк алым төлеу тәртiбi Қазақстан Республикасының арнайы заң актiлерiмен белгiленедi.
15. Ұлттық Банк:
1) егер вексель бойынша төлем жасау күнiне дейiнгi мерзiм вексельдердi төлем жасалатын жерге жiберуге жететiндей мерзiм болса;
2) егер оның мазмұнынан төлем орны, вексель бойынша мiндеттi адамдардың төлем жасау қабiлетi туралы бiржақты қорытынды жасау мүмкiн болмаса немесе вексельдiң мәтiнiнде вексель жөнiндегi құқықтарды жүзеге асыруға мүмкiндiк бермейтiн кемiстiктер болса, банктен вексельдердi қайта есептеуге қабылдаудан бас тартуға құқылы.
15-1. Ұлттық Банк вексельдердi қайта есептеген кезде банктен вексельге "шығынсыз айналым", "қарсылықсыз" деген ескертпелер немесе Ұлттық Банктiң керi талап ету құқығын жүзеге асыру үшiн акцептемеуде немесе төлем жасамауда оны қарсылық жасаудан босататын ескертпелерге тең кез келген басқа да ескертпелердi енгiзудi талап етуге құқылы.
Ескерту: 15-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 сәуірдегі N 109   қаулысымен .
3-тарау. Вексельдердi қайта есептеуге қабылдау тәртiбi
16. Вексельдердi қайта есептеуге тiлек бiлдiрген банк Ұлттық Банкке құжаттар пакетiн бередi, онда:
1) вексельдердi қайта есептеуге қабылдау жөнiнде өтiнiш (N 1 қосымша);
2) вексельдiң түпнұсқасы (егер бар болса, аллонажбен бiрге);
3) банктiң тиiстi сенiмхаты бар банктiң уәкiлеттi адамы және Ұлттық Банктiң вексельдердi қайта есептеуге жауапты бөлiмшесiнiң қызметкерi (бұдан әрi - жауапты қызметкер) қол қойған, екi дана етiп жасалған вексельдердi қабылдау-өткiзу актiсi және вексельдердiң тiзiлiмi. Вексельдердiң қабылдау- өткiзу актiсi мен тiзiлiмi сондай-ақ электронды жазбада берiледi (осы Ережеге NN 2, 2-1) қосымша);
4) вексельдi пайдаланып тауарға төлем жасау көзделген шарттың нотариат куәландырған көшiрмесi;
6) вексельдi қайта есептеуге ұсынатын адамға берiлген сенiмхат;
7) осы вексель бойынша заңға сәйкес гербтiк алым төленгенiн растайтын құжат болады.
Ескерту: 16-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкі
17. Егер Ұлттық Банкке қайта есептеу үшiн вексельдiң көшiрмесi берiлсе, онда вексельдi қайта есептеуге ұсынушы банк сонымен қатар Ұлттық Банкке вексельдiң түпнұсқасын беруге мiндеттi.
Егер Ұлттық Банкке қайта есептеу үшiн бiрнеше данада шығарылған аударым векселiнiң акцептелмеген данасы берiлсе, онда аударым векселiн қайта есептеуге берген банк сондай-ақ Ұлттық Банкке аударым векселiнiң акцептелген данасын (даналарын) беруге мiндеттi.
Ұлттық Банкке вексельдiң түпнұсқасы немесе аударым векселiнiң акцептелген данасы (даналары) берiлмеген жағдайда, Ұлттық Банк вексельдiң көшiрмесiн немесе аударым векселiнiң акцептелмеген данасын (даналарын) қайта Ескерту: 18-тармақ алынып тасталынды - ҚР Ұлттық Банкі
19. Жауапты қызметкер вексельдердi қайта есептеу туралы шешiм қабылдау үшiн құжаттарды қабылдағанға дейiн қайта есептеуге қабылданатын әрбiр вексельдiң жасалу дұрыстығын, сондай-ақ вексельдегi индоссаменттердiң ресiмделуiн тексеруге мiндеттi, вексельдiң мiндеттi түрде болуға тиiстi деректемелерiнiң тiптi бiреуiнiң болмауына немесе бүлiнуiне әкеп соғатын физикалық (механикалық, химиялық және басқа) ақаулары бар вексель болса, мұндай вексель қайта есептеуге қабылданбайды.
Ескерту: 19-тармақ толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі
20. Ұлттық Банк вексельдi қайта есептеу туралы немесе қайта есептеуден бас тарту туралы шешiмдi тiзiмi осы Ережеде белгiленген құжаттардың толық пакетiн алған күннен бастап 10 банктiк күн iшiнде қабылдайды.
Ескерту: 20-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкі
21. Ұлттық Банк вексельдi қайта есептеу немесе қайта есептеуден бас тарту туралы шешiм қабылдағаннан кейiн жауапты қызметкер банкке вексельдердiң сараптамадан өткiзiлгенi және вексельдердiң қайта есептеуге қабылданғаны немесе қабылдаудан бас тартылғаны туралы хабарламаны бередi (осы Ережеге N 2-2 қосымша).
Ескерту: 21-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкі
22. Вексельдi қайта есептеуге қабылдау туралы оң шешiм қабылданған жағдайда банк Ұлттық Банктiң пайдасына индоссамент ресiмдеп, жауапты қызметкерге өткiзедi. Ұлттық Банктiң пайдасына табысталатын индоссаментке индоссантты вексель бойынша төлем жауапкершiлiгiнен босататын шарттар енгiзуге болмайды.
23. Ұлттық Банктiң пайдасына индоссамент жасайтын адамдардың өкiлеттiгiн растау үшiн банк (есеп кеңсесi) вексельдi өз атынан Ұлттық Банктiң пайдасына индоссамент жасауға уәкiлеттi адамдардың қол қою үлгiлерi бар құжатты, сондай-ақ осы адамдардың вексель индоссаментiн жасау өкiлеттiгi бар екенiн растайтын құжаттарды Ұлттық Банкке бередi.
24. Ұлттық Банктiң пайдасына индоссаментi бар вексельдiң түпнұсқасын алғаннан кейiн келесi жұмыс күнiнен кешiктiрмей Ұлттық Банк дисконт, пошта және басқа шығыстарды алып тастай отырып банктiң пайдасына вексель сомасын аударады.
4-тарау. Вексельдердi ұстауға қойылатын талаптар
25. Егер вексельде осы Ереженiң 26, 29-тармақтарында көрсетiлген деректемелер болмаса, онда Ұлттық Банк вексельдердi қайта
26. Ұлттық Банкке қайта есептеуге берiлген аударым векселдерiнде осы Ереженiң 27, 28-тармақтарында көзделген жағдайлардан басқа мынадай деректемелер болуға тиiс:
1) Құжат мәтiнiне енгiзiлген және осы құжат жасалған тiлде жазылған "вексель" деген атау;
2) белгiленген ақша сомасын төлеу жөнiндегi ешнәрсеге негiзделмеген бұйрық;
3) төлем жасауға тиiстi жақтың (төлем жасаушының) атауы;
4) төлем мерзiмiнiң көрсетiлуi;
5) төлем жасалуға тиiс мекен-жайдың көрсетiлуi;
6) төлем жасалуға тиiстi жақтың атауы немесе бұйрығы;
7) вексель жасалған күн және орын;
8) вексель берушiнiң (вексель берушi) қолы;
27. Төлем жасаушының атауымен қатар ерекше көрсетiлген орын белгiленбесе, сол орын төлем жасайтын орын және төлемшiнiң мекен-жайы (тұрған жерi) деп саналады.
28. Егер аударым векселiнде оның жасалған жерi көрсетiлмесе, онда ол вексель берушiнiң жанынан белгiленген жерде жасалған деп танылады.
29. Ұлттық Банкке қайта есептеуге берiлген жай вексельдерде осы Ереженiң 30, 31-тармақтарында көзделген жағдайлардан басқа мынадай деректемелер болуы тиiс.
1) құжаттың мәтiнiне енгiзiлген және осы құжат жасалынған тiлде жазылған "вексель" атауы;
2) белгiленген соманы төлеу жөнiндегi ешнәрсеге негiзделмеген бұйрық;
3) төлем мерзiмiнiң көрсетiлуi;
4) төлем жасалуға тиiс мекен-жайдың көрсетiлуi;
5) төлем жасалуға тиiстi жақтың атауы немесе бұйрығы;
6) вексель жасалған күн және орын;
7) вексель берушiнiң (вексель берушi) қойған қолы;
30. Құжат жасалған жер айырықша көрсетiлмеген болса, сол жер төлем жасайтын жер және сонымен қатар вексель берушiнiң мекен-жайы (тұрған жерi) деп саналады.
31. Егер аударым векселiнде оның жасалған жерi көрсетiлмесе, онда ол вексель берушiнiң атауымен қатар белгiленген жерде жасалған деп танылады.
32. Ұлттық Банк вексель бойынша мiндеттi вексель берушiнiң, төлем жасаушының және басқа адамдардың бар екендiгiн тексеруi мүмкiн, бiрақ алдындағы индоссанттардың қойған қолдарының растығын тексермейдi.
33. Егер вексель бойынша төлем мерзiмi өтiп кеткен болса, онда Ұлттық Банк векселдердi қайта есептеуден бас тартады.
5-тарау. Вексель бойынша мiндеттi адамдардың төлем жасау қабiлетiн бағалау Ескерту: 5-тарау алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі 6-тарау. Ұлттық Банктiң қайта есептеуге қабылдаған вексельдердi тiркеу және сақтау тәртiбi <*> Ескерту: 6-тарау алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі 7-тарау. Ұлттық Банктiң портфелiндегi вексельдермен Ұлттық Банк жүргiзетiн операциялар
40. Ұлттық Банк өзiнiң портфелiндегi вексельдермен мынадай операциялар жүргiзуге:
1) индоссамент бойынша вексельдер беруге, оның iшiнде берешектi өтеу үшiн вексельдi пайдалануға;
2) төлем мерзiмi аяқталған кезде вексель бойынша төлемдi алуға құқылы.
41. Ұлттық Банк "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгiленген талаптарға сәйкес векселдiң көшiрмесiн алуға құқылы.
8-тарау. Вексельдердi төлемге уақытылы өткiзу немесе вексель бойынша төлемдi алу барысы Ескерту: 42-тармақ алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі
43. Егер төлем жасайтын жер Ұлттық Банктiң орталық аппаратының тұрған жерiмен сәйкес келсе:
1) Ұлттық Банктiң жауапты қызметкерi төлем жасаушының нақты тұрған жерiн анықтайды, оның вексельде көрсетiлген мекен-жайға сәйкестiгiн тексередi;
2) жауапты қызметкер вексель бойынша төлем мерзiмi аяқталғанға дейiн 5 (бес) банктiк күн iшiнде төлем жасаушы вексельде көрсеткен төлем жасаушыға немесе тұлғаға төлем жасаудың қажеттi деректемелерiн көрсете отырып төлем мерзiмiнiң аяқталғаны жөнiнде жазбаша хабарлайды;
3) жауапты қызметкер вексель бойынша төлем жасау күнi төлем жасайтын жер ретiнде вексельде көрсетiлген жерде, төлем жасаушы вексельде көрсеткен төлем жасаушыға немесе тұлғаға вексельде көрсетiлген соманы және басқа соманы, заңға сәйкес алуға өтiнiш жасайды. Төлем жасайтын жерде төлем жасаушы немесе ол белгiлеген адам келмесе, сондай-ақ вексельдi төлеуден бас тартса, жауапты қызметкер төлем жасамағанына наразылық ретiнде нотариалдық кеңсеге өтiнiш бередi.
4) жауапты қызметкер төлем жасамағанына наразылық бiлдiргеннен кейiн төлем жасаушының келiсiмiнсiз-ақ вексель бойынша соманы өндiрiп алу үшiн заңға сәйкес тиiстi шаралар қабылдайды. Вексель бойынша төлем жасаушының есепшотында ақша жеткiлiксiз болса немесе болмаса, Ұлттық Банк "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес төлем жасаушының мүлкiнiң есебiнен төлеттiрiп алу не вексель бойынша мiндеттi басқа тұлғалардан регрестiк талап ету жөнiнде сот органдарына өтiнiш беруге құқылы. "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 47 және 48- баптарында көзделген наразылық бойынша шығыс, өсімпұл және комиссия төлем жасаушыдан көрсетілген ақшаны төлеттіру туралы акті негізінде ғана төлем жасаушыдан өндіріліп алынады. Төлем жасаушының ақшасы (мүлкі)
болмағандықтан вексель бойынша төлем жасату мүмкін болмаған жағдайда вексель бойынша міндетті басқа адамдарға, оның ішінде вексельді Ұлттық Банктің пайдасына инкассо жасаған банкке шағым беріледі.
44. Егер төлем жасайтын жер Ұлттық Банктің орталық аппаратының тұрған жерімен сәйкес келмесе:
1) жауапты қызметкер вексельді Ұлттық Банктің филиалдарына инкассоға жібереді;
2) филиалдың жауапты қызметкері вексельді алғаннан кейін вексельді төлемге ұсынуға қажетті іс-әрекеттің бәрін жүзеге асырады.
Төраға
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы N 395 қаулысымен бекітілген Ұлттық Банкінің вексельдерді қайта есептеу ережесіне N 1 қосымша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Вексельдерді қайта есептеуге қабылдауға өтініш (вексель беруші есеп кеңсесінің атауы)
(вексельдің сомасы және валютасы санмен және жазумен)
____________________сомаға вексельді қайта есептеуіңізді сұрайды.
(вексель берушінің атауы және мекен-жайы/тұрған жері)
индоссанттар
(индосанттардың атауы және мекен-жайы/тұрған жері)
вексель бойынша міндетті басқа адам______________________________ (вексель бойынша міндетті адамдардың атауы және мекен-жайы/тұрған жері)
вексель бойынша төлемнің мерзімі________________________________ Төлем жасалған жер______________________________________________ "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Басқармасының N 395 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң вексельдердi қайта есептеу ережесiне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің вексельдердi қайта есептеу ережесiне өзгерiстер мен толықтыруларға N 2 қосымша Ескерту: 2-қосымша жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі __________________________________________Қазақстан Республикасының (есеп кеңсесiнiң атауы)
Ұлттық Банкiне қайта есептеуге берген вексельдерiнiң қабылдау-өткiзу актiсi 200__жылғы "___" __________ Алматы қаласы N Вексель. Вексель. Вексель Вексель Вексель Вексель бойынша Авалист дің дің жасау беруші сомасы белгіленген (егер сериясы нөмірі күні төлем мерзімі болса)
Жалпы номиналдық сомасының барлығы:
Вексель санының барлығы (дана):
Құжаттарды өткізді:__________ Құжаттарды қабылдады:____________ NN 2-1 қосымша Ескерту: 2-1-қосымшамен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 сәуірдегі N 109 қаулысымен .
________________________Қазақстан Республикасының (есеп кеңсесінің атауы)
Ұлттық Банкіне қайта есептеуге берген вексельдерінің тізілімі N Вексельдің Вексель. Вексель Вексель Төлем 1-вексель 2-вексель сериясы мен ді жасау беруші, сомасы мерзімі ұстаушы, ұстаушы, нөмірі күні оның (теңге) оның оның мекен- мекен- мекен- жайы жайы жайы Таблицаның жалғасы 3-вексель 4-вексель ұстаушы, оның ұстаушы, оның мекен-жайы мекен-жайы NN 2-2 қосымша Ескерту: 2-2-қосымшамен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі банктің қайта есептеуге берген вексельдеріне сараптама жүргізу қорытындысы бойынша, NN________________________________________________ вексельдерді Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қайта есептеуге қабылдайтынын;
NN________________________________________________ вексельдерді Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қайта есептеуге қабылдамайтынын хабарлайды.
Банк Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қайта есептеуге қабылдайтын вексельдер бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің пайдасына иноссамент қоюға тиіс.
Уәкілетті бөлімшенің директоры

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 15 ноября 1999 года N 395. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 29.12.99г. N
1014. Утратило силу - постановлением Правления Казахстан от 16 апреля 2004 года N 57 (V042858)
Об утверждении Правил переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан В соответствии с Законом Республики Казахстан Z970097_ "О вексельном обращении в Республике Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан постановляет:
1. Утвердить прилагаемые Правила переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан и ввести их в действие со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
2. Департаменту монетарных операций (Альжанов Б.А.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления и Правил переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан;
2) в десятидневный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление и Правила переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан до сведения филиалов Национального Банка Республики Казахстан и банков второго уровня.
3. Департаменту бухгалтерского учета (Рахметова С.К.) разработать и внести на рассмотрение Совета директоров Национального Банка Республики Казахстан проект Правил отражения в бухгалтерском учете операций с векселями в Национальном Банке Республики Казахстан.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Кудышева М.Т.
Председатель
Национального Банка
Утверждены от 15 ноября 1999 года N 395 Правила переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан Настоящие Правила в соответствии с Законом Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан" от 28 апреля 1997 года регулируют порядок переучета коммерческих переводных и простых векселей (далее - векселя) Национальным Банком Республики Казахстан (далее - Национальный Банк).
Глава 1. Общие положения
1. Понятия, используемые в настоящих Правилах, означают следующее:
1) переучет векселей - прием по индоссаменту Национальным Банком от банка второго уровня - учетной конторы (далее - банк) учтенных им векселей до наступления срока платежа с выплатой учетной конторе суммы векселя и с удержанием ее определенной части (дисконта);
2) бланковый индоссамент - индоссамент, не содержащий указаний лица, в пользу которого он сделан или состоящий из одной подписи индоссанта;
3) копия векселя - это копия в точности воспроизводящая оригинал векселя с индоссаментами и всеми другими отметками, которые на нем находятся. При этом в ней указывается лицо, в руках которого находится оригинал векселя.
Национальный Банк осуществляет переучет векселей в соответствии с целями денежно-кредитной политики и самостоятельно определяет объем проводимых операций;
3-1) уполномоченное подразделение - подразделение Национального Банка, осуществляющее от имени Национального Банка операции по переучету векселей первоклассных эмитентов, а также иные операции с переучтенными векселями;
3-2) первоклассный эмитент - юридическое лицо - резидент Республики Казахстан, выпускающее вексель на территории Республики Казахстан, имеющее устойчивое финансовое положение и относимое Национальным Банком в соответствии с его нормативными правовыми актами к первоклассным эмитентам.
2. Часть суммы векселя удерживается Национальным Банком в соответствии с официальной учетной (дисконтной) ставкой Национального Банка.
3. Национальный Банк определяет официальную учетную (дисконтную)
ставку в зависимости от общего состояния денежного рынка, спроса и предложения по кредитам. Национальный Банк осуществляет учетную (дисконтную) политику для воздействия на учетные (дисконтные) ставки банков в рамках государственной денежно-кредитной политики.
4. Переучет векселей осуществляется уполномоченным подразделением Национального Банка. Филиалы Национального Банка могут осуществлять операции, связанные с переучетом, только по письменному поручению Председателя либо заместителя Председателя Национального Банка, курирующего уполномоченное подразделение Национального Банка.
5. Национальный Банк вправе устанавливать лимиты переучета векселей для банков - учетных контор.
6. Национальный Банк переучитывает векселя, которые ранее были учтены банками - учетными конторами.
7. Национальный Банк отказывает в приеме векселя к переучету, если предыдущий индоссамент был бланковым, а также если последовательность индоссаментов была прервана.
8. Если вексель содержит надпись "доверяю предъявить к переучету и получить деньги" (любую другую надпись, имеющую в виду поручение на выполнение каких-либо действий, связанных с осуществлением прав по векселю), или иную надпись, имеющую в виду поручение предъявить вексель к переучету и получить деньги, то лицо (векселедержатель - держатель векселя с такого рода передаточной надписью) имеет право осуществить все формальности, связанные с передачей векселя к переучету. После принятия Национальным Банком решения о приеме векселя к переучету, вексель принимается к переучету только при наличии индоссамента в пользу Национального Банка, подписанного лицом, совершившим препоручительный индоссамент.
Глава 2. Условия приема векселей к переучету
9. Для осуществления операций по переучету векселей Национальный Банк и банк заключают Генеральное соглашение о переучете векселей.
Банки, при наличии подписанного Генерального соглашения о переучете векселей вправе обратиться в Национальный Банк с заявлением о переучете учтенных ими векселей.
Национальный Банк принимает к переучету векселя:
1) выпущенные на вексельной бумаге, имеющей степени защиты;
2) имеющие номинал не менее 100 тысяч тенге;
3) со сроком погашения не более шести месяцев;
4) векселя первоклассных эмитентов;
5) действительные векселя;
6) векселя, местом платежа по которым обозначена территория Республики Казахстан.
Национальный Банк вправе потребовать у банка, чтобы предъявляемый к переучету вексель был авалирован. Аваль должен быть дан банком второго уровня с устойчивым финансовым положением. Национальный Банк самостоятельно определяет устойчивость его финансового положения.
10. Векселя, выданные сроком по предъявлении или в определенное время после предъявления, Национальным Банком к переучету не принимаются.
11. Под векселями первоклассных эмитентов понимаются векселя:
1) плательщиком по которым является резидент Республики Казахстан, имеющий устойчивое финансовое положение, а также содержащие не менее двух передаточных надписей (индоссаментов) лиц с устойчивым финансовым положением. Национальный Банк самостоятельно определяет устойчивость финансового положения данных лиц;
2) векселедатель, акцептант (плательщик) и авалист, по которым не имеют за последний отчетный период просроченной кредиторской задолженности;
3) содержащие акцепт плательщика или лица им назначенного (переводные).
12. Вексель считается действительным, если его реквизиты соответствуют требованиям Закона Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан". Требования, предъявляемые к содержанию векселей, принимаемых к переучету Национальным Банком, определяются главой 4 настоящих Правил.
13. Векселя бронзовые, дружеские (встречные), финансовые, а также векселя, плательщиком по которым является лицо недееспособное, к переучету не принимаются.
14. Порядок уплаты гербового сбора устанавливается специальным законодательным актом Республики Казахстан.
15. Национальный Банк вправе отказать банку в приеме к переучету векселя:
1) если срок, оставшийся до даты платежа по векселю, менее разумного срока, необходимого для пересылки (инкассации) векселя к месту платежа;
2) если из его содержания невозможно сделать однозначный вывод о месте платежа, платежеспособности лиц, обязанных по векселю или текст векселя содержит иные дефекты, которые не позволяют осуществить права по векселю.
15-1. Национальный Банк при переучете векселей вправе потребовать от банка включения в вексель оговорки "оборот без издержек", "без протеста" или всякой иной равнозначащей оговорки, освобождающей Национальный Банк от совершения протеста в неакцепте или в неплатеже, для осуществления его права регресса. <*> Сноска. Правила дополнены новым пунктом 15-1 - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109   V011524_  .
Глава 3. Порядок принятия векселей к переучету
16. Банк, желающий предъявить вексель к переучету, представляет в Национальный Банк пакет документов, содержащий:
1) заявление на прием векселя к переучету (приложение N 1);
2) оригинал векселя (вместе с аллонжем, если таковой имеется);
3) акт приема-передачи векселей и реестр векселей в двух экземплярах, подписываемые уполномоченным лицом банка, имеющим соответствующую доверенность банка, и работником уполномоченного подразделения Национального Банка, ответственным за переучет векселей (далее - ответственный работник). Акт приема-передачи и реестр векселей также предоставляется на электронном носителе (Приложение NN 2, 2-1) к настоящим Правилам);
4) нотариально удостоверенную копию договора, предусматривающего оплату товара с использованием векселя;
5) (подпункт исключен - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109 V011524_ ) ;
6) доверенность на лицо, представляющее вексель к переучету;
7) документ, подтверждающий оплату гербового сбора по данному векселю, в соответствии с законодательством. <*>
17. Если в Национальный Банк для переучета представляется копия векселя, то банк, представляющий копию векселя к переучету, обязан также представить в Национальный Банк оригинал векселя.
Если в Национальный Банк для переучета представляется неакцептованный экземпляр переводного векселя, выпущенного в нескольких экземплярах, то банк, представляющий неакцептованный экземпляр переводного векселя к переучету, обязан также представить в Национальный Банк акцептованный(ые) экземпляр(ы) переводного векселя.
В случае непередачи Национальному Банку оригинала векселя или акцептованного(ых) экземпляра(ов) переводного векселя, Национальный Банк отказывает в приеме копии векселя или неакцептованного(ых) экземпляра(ов)
переводного векселя к переучету.
18. (Пункт исключен - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109 V011524_ ) .
19. Ответственный работник до принятия документов для принятия решения о переучете векселя обязан проверить правильность составления каждого принимаемого к переучету векселя, а также оформления индоссаментов на векселе, наличие физических повреждений векселя (механических, химических и иных), приводящих к отсутствию или повреждению хотя бы одного из обязательных реквизитов векселя, при наличии которых вексель к переучету не принимается. <*>
20. Решение о переучете либо об отказе от переучета векселя принимается Национальным Банком в течение 10 банковских дней со дня получения полного пакета документов, перечень которых установлен настоящими Правилами. <*>
21. После принятия Национальным Банком решения о приеме или отказе в приеме к переучету векселя, ответственный работник передает банку уведомление о проведении экспертизы векселей и принятии или отказе в приеме векселей на переучет (Приложение N 2-2 к настоящим Правилам). <*>
22. В случае положительного решения вопроса о приеме векселя к переучету банк оформляет индоссамент в пользу Национального Банка и передает вексель ответственному работнику. Не допускается включение в индоссамент в пользу Национального Банка условий, освобождающих индоссанта от ответственности за платеж по векселю.
23. Для подтверждения полномочий лиц, совершающих индоссамент в пользу Национального Банка, банк (учетная контора) представляет в Национальный Банк документ с образцами подписей лиц, уполномоченных от его имени, индоссировать вексель в пользу Национального Банка, а также документы, подтверждающие полномочия данных лиц на индоссирование векселя.
24. Не позднее следующего рабочего дня после получения оригинала векселя с индоссаментом в пользу Национального Банка, Национальный Банк перечисляет в пользу банка сумму векселя за минусом дисконта, почтовых и других расходов.
Глава 4. Требования к содержанию векселя
25. Национальный Банк отказывает в приеме векселя к переучету, если в нем отсутствуют реквизиты, указанные в пунктах 26, 29 настоящих Правил.
26. В переводных векселях, предъявляемых к переучету в Национальный Банк, должны содержаться следующие реквизиты, за исключением случаев, предусмотренных в пунктах 27, 28 настоящих Правил:
1) наименование "вексель", включенное в сам текст документа и выраженное на том языке, на котором этот документ составлен;
2) ничем не обусловленный приказ уплатить определенную сумму денег;
3) наименование того, кто должен платить (плательщика);
4) указание срока платежа;
5) указание места, в котором должен быть совершен платеж;
6) наименование того, кому или приказу кого платеж должен быть совершен;
7) указание даты и места составления векселя;
8) подпись того, кто выдает вексель (векселедателя).
27. При отсутствии особого указания место, обозначенное рядом с наименованием плательщика, считается местом платежа и вместе с тем местом жительства (местом нахождения) плательщика.
28. Если в переводном векселе не указано место его составления, то он признается подписанным в месте, обозначенном рядом с наименованием векселедателя.
29. В простых векселях, предъявляемых к переучету в Национальный Банк, должны содержаться следующие реквизиты, за исключением случаев, предусмотренных в пунктах 30, 31 настоящих Правил:
1) наименование "вексель", включенное в сам текст документа и выраженное на том языке, на котором этот документ составлен;
2) ничем не обусловленное обязательство уплатить определенную сумму денег;
3) указание срока платежа;
4) указание места, в котором должен быть совершен платеж;
5) наименование того, кому или по приказу кого платеж должен быть
6) указание даты и места составления векселя;
7) подпись того, кто выдает документ (векселедателя).
30. При отсутствии особого указания место составления документа считается местом платежа и вместе с тем местом жительства (местом нахождения) векселедателя.
31. Если в простом векселе не указано место его составления, то он рассматривается как подписанный в месте, обозначенном рядом с наименованием
32. Национальный Банк может проверить существование векселедателя, плательщика и других лиц, обязанных по векселю, но не проверяет подлинность подписей предыдущих индоссантов.
33. Национальный Банк отказывает в переучете векселей, если срок платежа по векселю истек.
Глава 5. Оценка платежеспособности лиц, обязанных по векселю <*> Сноска. Глава 5 исключена - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109   V011524_  .
Глава 6. Порядок регистрации и хранения Национальным Банком векселей, принятых к переучету <*> Сноска. Глава 6 исключена - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109   V011524_  .
Глава 7. Операции, осуществляемые Национальным Банком с векселями, находящимися в портфеле Национального Банка
40. Национальный Банк вправе осуществлять с векселями, находящимися в его портфеле, следующие операции:
1) передать вексель по индоссаменту, в том числе использовать вексель для погашения задолженности;
2) при наступлении срока платежа получить платеж по векселю.
41. Национальный Банк имеет право снимать с векселя копии в соответствии с требования, установленными Законом Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан".
Глава 8. Процедуры по своевременному предъявлению векселя к платежу или получению платежа по векселю
42. (Пункт 42 исключен - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109 V011524_ ) .
43. Если место платежа совпадает с местом нахождения центрального аппарата Национального Банка:
1) ответственный работник Национального Банка выясняет точное местонахождение плательщика, проверяет его соответствие местонахождению, указанному на векселе;
2) за 5 (пять) банковских дней до наступления срока платежа по векселю, ответственный работник направляет письменное уведомление плательщику или лицу, указанному плательщиком в самом векселе, о наступлении срока платежа, с указанием необходимых реквизитов для проведения платежа;
3) в день платежа по векселю ответственный работник обращается в место, указанное в векселе как место платежа, к плательщику или к лицу, указанному плательщиком в самом векселе, за получением суммы, указанной в векселе, и других сумм, в соответствии с законодательством. В случае отсутствия в месте платежа плательщика или лица им назначенного, а также при отказе в оплате векселя, ответственный работник обращается в нотариальную контору за совершением протеста в неплатеже;
4) после совершения протеста в неплатеже ответственный работник принимает необходимые меры в соответствии с законодательством для взыскания сумм по векселю с плательщика без его согласия. При недостаточности или отсутствии денег на счете плательщика по векселю, Национальный Банк вправе обратиться в судебные органы с требованием об обращении взыскания на имущество плательщика, либо предъявить регрессный иск к другим лицам, обязанным по векселю, в соответствии с Законом Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан". Издержки по протесту, пеня и комиссия, предусмотренные статьями 47 и 48 Закона Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан", взыскиваются с плательщика только на основании судебного акта о взыскании указанных денег с плательщика.
В случае невозможности получения платежа по векселю с плательщика ввиду отсутствия у него денег (имущества), предъявляется иск к другим лицам, обязанным по векселю, в том числе к банку, индоссировавшему вексель в пользу Национального Банка.
44. Если место платежа не совпадает с местом нахождения центрального
1) ответственный исполнитель направляет вексель на инкассо филиалам Национального Банка;
2) при получении векселя ответственный работник филиала осуществляет все действия, необходимые для предъявления векселя к платежу.
Приложение N 1 к Правилам переучета векселей Национальным Банком Республики Казахстан, утвержденным постановлением Правления Национального Банка N 395 от 15.11.1999г.
Национальный Банк
Заявление на прием векселя к переучету (наименование учетной конторы, предъявляющий вексель)
просит переучесть вексель на сумму____________________________________ (сумма и валюта векселя цифрами и прописью)
(наименование и место жительства/местонахождение векселедателя)
индоссанты
(наименование и место жительства/местонахождение индоссантов)
иные лица, обязанные по векселю, (наименование и место жительства/местонахождение иных лиц, обязанных по векселю)
срок платежа по векселю_______________________________________________________________ место платежа_________________________________________________________ оговорки, включенные в текст векселя, валюта векселя________________________________________________________ Другие отметки Заявитель _________________ (подпись)
Место печати
Приложение N 2
Национальным Банком Республики Казахстан, утвержденные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан Сноска. Приложение 2 в новой редакции - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109 V011524_  .
Акт приема-передачи векселей, представленных ________________________________ наименование учетной конторы к переучету в Национальный Банк Республики Казахстан "____" _________ 200 __ г. г. Алматы N!Серия !Номер !Дата сос!Векселедатель!Вексельная!Срок платежа,!
Авалист
!векселя!векселя!тавления! ! сумма !установленный!(если ! ! !векселя ! ! ! по векселю !есть)
Всего на общую номинальную сумму:
Всего количество векселей (штук):
Документы передал:_______________ Документы принял:
______________".
Приложение N 2-1
Сноска. Правила дополнены новым приложением 2-1 - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N Реестр векселей, представленных ______________________________ наименование учетной конторы к переучету в Национальный Банк N!Серия и!Дата сос!Векселедатель,!Вексельная!Срок !1-й векселедержатель, !номер !тавления!его адрес !сумма !платежа!его адрес !векселя!векселя ! !(тенге) ! !
2-й векселедержатель,!3-й векселедержатель,!4-й векселедержатель, его адрес !его адрес !его адрес Подпись уполномоченного лица Учетной конторы Приложение N 2-2 Сноска. Правила дополнены новым приложением 2-2 - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 20 апреля 2001 года N 109 V011524_  .
УВЕДОМЛЕНИЕ
Национальный Банк Республики Казахстан уведомляет, что по итогам экспертизы векселей, представленных банком к переучету, векселя с номерами NN ___________________________________________ принимаются Национальным Банком Республики Казахстан к переучету;
векселя с номерами NN ___________________________________________ не принимаются Национальным Банком Республики Казахстан к переучету.
Банку необходимо проставить индоссамент в пользу Национального Банка Республики Казахстан по векселям, принимаемым Национальным Банком Республики Казахстан к переучету.
Директор Уполномоченного подразделения