Қазақша:
Солтүстік Қазақстан облысының мәслихаты Солтүстік Қазақстан облыстық Маслихат Северо-Казахстанской области мәслихаты XV сессиясының 1998 жылғы 30 қаңтардағы № 15/3 шешімі. Солтүстік Қазақстан облысының Әділет басқармасында 1999 жылғы 12 қаңтарда № 52 тіркелді. Күші жойылды - мәслихатының 2004 жылғы 21 желтоқсандағы № 12/7 шешімімен Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауына орай облыстың білім мекемелерінің қызметі туралы Жалпай оқу жөніндегі айлың барысында жалпы білім беретін мектептердің педагогикалық ұжымдары құқық қорғау органдары өкілдерімен бірге қорғансыз балаларды анықтау жөнінде рейдтер өткізді және мектептерге бекітілген мөлтек- учаскелерді үй сайын аралап шықты. Жүзеге асырылған шаралар нәтижесінде мектепте оқымай жүрген анықталган 1912 оқушыдан 1850 бала мектеп кластарына оралды, 8,9 мың мектеп оқушысына материалдық көмек көрсетілді.
123 мыңнан астам оқушы /жалпы санның 67 проценті/ тамақпен, соның ішінде 8,3 мыңы тегін тамакпен қамтылды.
Жаңа және мемлекеттік емес үлгілердегі мекемелер жүйесі дамытылуда.
Қабілетті және дарынды балалармен жұмыста да белгілі бір жетістіктер бар.
Сонымен бірге тиісті деңгейде ойластырылмаган білім мекемелерін оңтайландыру бірқатар жерлерде /Сергеев ауданы/ шағын комплектілі мектептердің жабылуы мен класскомплектілердің қысқартылуы салдарынан көптеген балалардың шалгайдагы мектептерге баруга мәжбүр болуына әкеліп соқтырды.
Бюджет есебіңен ұсталатын мектептен тыс мекемелер саны күрт қысқарып жатыр. Сөңгы жылы ғана олардың саны 30-ға қысқарды, ал қосымша білім берумен қамтылган балалар саны 24-тен 7 процентке дейін азайды.
Облыстың мектеп жасына дейінгі балалар мекемелері қиын жагдайга тап болды, олардың жүйесі өткен жылмен салыстырганда 352 бірлікке қысқарды.
Облыс соңгы 2 жылда өзінің мектеп жасына дейінгі балалар мекемелерінің 90 процентінен айырылды. Мектеп жасына дейінгі балалар мекемелері Ақжар, Сергеев, Совет, Уәлиханов аудандарында толық жабылды.
Жұмыс істеп тұрган мектеп жасына дейінгі 56 балалар мекемесінің 15-і бюджетке қарайды, 26-сы ведомстводан тыс, 15-і жеке адамдар қолында, оларда облыстың мектеп жасына дейінгі балаларының жалпы санының 4,5 проценті тәрбиеленуде.
Кәсіптік-техникалық мектептер жүйесінің қыскаруы салдарынан еңбек- рыногінің жыл сайын толық емес және орта мектептерді бітірушілер қатарынан көптеген жастармен толығып отырғаны алаңдаушылық туғызады, олардың кәсіптік даярлығы, жеткілікті тәжірибесі мен еңбек дагдылары болмағандықтан бәсекеғе төтеп бере алмауда.
Қаржыландарудың тапшылығынан жерғілікті жерлерде мектептердің базистік оқу жоспарына оқу қысқарту жағына қарай өз беттерімен өзгерту енгізетін болды, бул жергілікті атқарушы органдар тарапынан қазіргі заңдылықты ерескел бұзу болып табылады.
Таңдаулы мамандардың мектептерден кетуінің аса маңызды себептерінің бірі жалақыны уақытында төлемеу болып табылады.
Облыстық мәслихат шешім етті:
1. Атқарушы билік тарапынан білім мекемелерін оңтайландыруға ойластырылмаған әрі үстірт көзқарас нәтижесінде соңгы екі жылда облыстың бірқатар жерлерінде шағын комплектілі мектептер, класс-комплектілер санының күрт қысқаруына жөл берілгені, соның салдарынан мектеп жасындағы балалардың бір бөлігінің оқумен қамтылмай қалғаны, сөйтіп, Қазақстан Республикасы Конституциясының 30-бабының І-пункітінің талаптары бұзылғаны атап көрсетілсін.
2. Облыстық білім департаментіне, аудандар әкімдеріне білім жүйесін оңтайландыруда әр ауданда қалыптасқан жағдайға талдау жасап, негізсіз жабылып қалган мектептерді, мектеп жасына дейінгі және мектептен тыс мекемелерді қалпына келтіру жөнінде шаралар қолдану тапсырылсын.
3. Облыстық білім департаменті, қалалардың, аудандардың және селолық округтердің атқарушы органдары мыналарды бақылауға алсын:
а/ балалардың мектепке баруы мен мектеп оқушыларының тамақтануын ұйымдастыру, аз қамтылган және сәтсіз отбасыларының балаларына көмек көрсетуге баса назар аударылсын;
б/ жалпы білім беретін мектептерде төменгі және жоғары класс оқушыларының бірге оқуына жол берілмеуі;
в/ қолдағы кәсіптік-техникалық мектептер жүйесін сақтау үшін қажетті жагдайлар туғызылуы және кәсіптік-техникалық оқу орындарының, оқу- өндірістік комбинаттарының, еңбек және демалыс лагерьлерінің материалдық- техникалық базасын нығайту мен қалпына келтіру жөнінде шаралар қолдану;
г/ жауапкершілігі шектеулі «Глобус» серіктестігі және ПКО «Казснабобразование» базаларынан оқулықтарды, оқу-әдістемелік құралдарды уақытында сатып алу мен әкету;
д/ жалпы білім беретін мектептердің базистік оқу жоспарын өз беттерімен өзгертуге үзілді-кесілді тыйым салу.
4. Облыстық қаржы басқармасы мүмкіндігіне қарай облыстың білім мекемелерінің қажеттерін барынша қаржыландыруды қарастыратын болсын, облыстық білім департаментімен бірге білім беру саласының қызметкерлеріне жалақы төлеудің нормативтік базага сәйкес келтірсін.
Селолық жерлердегі мұғалімдерге коммуналдық қызметтер бойынша қазіргі заңдылықта көзделген жеңілдіктер қалпына келтірілсін.
5. Білім, ауыл шаруашылығы департаменттері мен шаруа және фермерлер қожалықтарының ассоциациясы мектептер бюджетінің бір бөлігін қамтамасыз ету мақсатында жер өңдеуге байланысты шаруашылық жүргізуші субьектілер мен селолық мектептердің өзара іс-қимыл стратегиясын әзірлесін.
6. Облыс әкіміне аудандар мен қалалар әкімдері мектептердің оқу-тәрбие процесін бұзған жағдайда олардың қызметін қарау ұсынылсын.
7. Облыстың мәслихаттың тұрақты комиссиялары, қалалық және аудандық маслихаттар бір айдың ішінде ел Президентінің Жолдауын іске асыру, балаларды оқумен жаппай қамтуды қамтамасыз ету, мұқтаж оқушыларға көмектесу жөніндегі өз міндеттерін айқындайтын болсың.
8. Осы шешімнің орындалу барысы туралы облыстық білім департаментінің есебі жаңа оқу жылы басталар алдында облыстық мәслихатта тыңдалсын.
9. Облыстық «Солтүстік Қазақстан» және «Северный Казахстан» газеттері, облыстың телерадиокомпания ел Президентінің Жолдауын іске асыру, жалпы білім беретін мектептерде балалардл оқумен жаппай қамтуға қатысты мәселе жөніндегі облыстың білім мекемелерінің, жергілікті атқарушы және өкілетті орғандардың жұмысын жүйелі көрсететін болсын.
10. Осы шешімнің орындалу барысына бақылау жасау облыстық мәслихаттың халық денсаулығын сақтау, оны әлеуметтік қорғау, білім, мәдениет және жастар істері жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін.
Облыстық мәслихаттың XV сессиясының төрагасы Облыстық мәслихаттың хатшысы А. Безносов Е. Әубәкіров

На русском языке:
Маслихат Северо-Казахстанской области Солтүстік Қазақстан облысының мәслихаты Решение XV сессии Северо- Казахстанского областного маслихата от 30 января 1998 года № 15/3. Зарегистрировано Управлением юстиции Северо- Казахстанской области 12 января 1999 года за № 52. Утратило силу решением маслихата Северо- Казахстанской области от 21 декабря 2004 года № 12/7 О деятельности образовательных учреждений области в свете Послания Президента страны народу Казахстана органов провели рейды по выявлению беспризорных детей и подворный обход микроучастков, закрепленных за школами. В результате осущестеленных мероприятий из 1912 выявленных учащихся, не обучающихся в школе, вернулись в школьные классы 1850 детей, 8,9 тыс. школьникам оказана материальная помощь.
Более 123 тыс.учащихся (61.7% от общего числа) охвачено питанием, из них 8,3 тыс. - бесплатно.
Развивается сеть учреждений нового и негосударственного типов.
Есть определенные достижения и в работе со способной и одаренной молодежью.
Вместе с тем непродуманная должным образом оптимизация образовательных учреждений привела к тому, что в ряде мест, (Сергеевский район) из-за закрытия малокомплектных школ и сокращения классов-комплектов многие дети вынуждены были посещать отдаленные школы.
Идет резкое сокращение количества внешкольных учреждений, содержащихся за счет бюджета. Только за последний год их количество сократилось на 30 единиц, а количество детей, охваченных дополнительным образованием, с 24 до 7 процентов.
В критической ситуации оказались дошкольные учреждения области, сеть которых сократилась по сравнению с прошлым годом на 352 единицы. Область за последние 2 года потеряла 90% своих дошкольных учреждений. Полностью закрыты дошкольные учреждения в Акжарском, Сергеевском, Советском, Уалихановском районах.
Из 56 действующих дошкольных учреждений 15 бюджетных, 26 ведомственных, 15 частных, в них воспитывается 4,5% детей от общего количества детей дошкольного возраста в области.
Вызывает тревогу то, что из-за сокращения сети ПТШ рынок ежегодно пополняется большим количеством молодежи из числа выпускников неполных и средних школ, котарая, не имея профессиональной подготовки, достаточного опыта и трудовых навыков, оказывается неконкурентноспособной.
Из-за недостатка финансирования на местах стали самовольно вносить изменения в базисный учебный план школ в сторону его сокращения, что является грубым нарушением действующего законодательства со стороны местных исполнительных органов.
Одной из важнейших причин ухода лучших специалистов из школ является невыплата своевременно заработной платы.
Областной маслихат решил:
1. Отметить, что в результате непродуманного и не глубокого подхода к оптимизации образовательных учреждений со стороны исполнительной власти, за последние два года было допущено в ряде мест области резкое сокращение количества малокомплектных школ, классов-комплектов, в следствие чего часть детей школьного возраста осталась неохваченной обучением, чем нарушено требование пункта 1 статья 30 Конституции Республики Казахстан.
2. Поручить областному департаменту образования и акимам районов проанализировать ситуацию, сложившуюся в каждом районе в оптимизации образовательной системы и принять меры по восстановлению необоснованно закрытых школ, дошкольных и внешкольных учреждений.
3. Областному департаменту образования, исполнительным органам городов, районов и сельских округов взять под контроль:
а) посещаемость детьми школ и организацию питания школьников, обратив особое внимание на оказание помощи детям из малообеспеченных и неблагополучных семей;
б) недопустимость в общеобразовательных школах совместного обучения учащихся младших и старших классов;
в) создание необходимых условий для сохранения имеющейся сети ПТШ и принять меры по укреплению и восстановлению материально-технической базы профессионально-технических учебных заведений, учебно-производственных комбинатов, лагерей труда и отдыха;
г) своевременный выкуп и вывоз учебников, учебно-методических пособий с баз ТОО «Глобус» и ПКО «Казснабобразование»;
д) категорический запрет на самовольное изменение базисного учебного плана общеобразовательных школ.
4. Областному управлению финансов предусмотреть , по возможности, максимальное финансирование потребности образовательных учреждений области, совместно с областным департаментом образования привести в соответствие с нормативной базой выплату заработной платы работникам образовательной сферы.
Восстановить предусмотренные действующим законодательством льготы по коммунальным услугам для учителей сельской местности.
5. Департаментам образования, сельского хозяйства и ассоциации крестьянских и фермерских хозяйств разработать стратегию взаимодействия хозяйствующих субъектов и сельских школ на предмет обработки земли с целью обеспечения части бюджета школ.
6. Рекомендовать акиму области рассмотреть деятельность акимов районов и городов в случае нарушения ими школьно-воспитательного процесса.
7. Постоянным комиссиям областного маслихата, городским и районным маслихатам в месячный срок определить свои задачи по участию в реализации Послания Президента страны, по обеспечению всеобщего охвата детей учебой, оказанию помощи нуждающимся учащимся.
8. Заслушать в областном маслихате отчет областного департамента образования о ходе выполнения данного решения перед началом нового учебного года.
9. Областным газетам «Солтүстік Қазақстан» и «Северный Казахстан», областной телерадиокомпании систематически освещать работу общеобразовательных учреждений, местных исполнительных и представительных органов области по реализации Послания Президента страны, касающегося вопроса всеобщего охвата детей учебой в общеобразовательных школах.
10. Контроль за ходом выполнения настоящего решения возложить на постоянную комиссию областного маслихата по вопросам охраны здоровья народа, его социальной защиты, образования, культуры и делам молодежи.
Председатель XVсессии областного маслихата Секретарь областного А.Безносов Е.Аубакиров