Қазақша:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Батыс Қазақстан облыстық Маслихат Западно-Казахстанской области мәслихатының 2003 жылғы 23 тамыздағы № 34-6 шешімі. Батыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 2003 жылғы 23 қыркүйекте № 2297 тіркелді. Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2004 жылғы 29 мамырдағы № 8-9 шешімімен Батыс Қазақстан облысының 2003-2005 жылдары индустриялық – инновациялық дамуының Бағдарламасы және оны іске асырудың іс – шаралар жоспары туралы Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 29.05.2004 № 8-9 шешімімен.
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы»
2001 жылғы 23 қаңтардағы № 148 - 2 Заңының 6 бабына, «Қазақстан – 2030» даму Стратегиясына, «Ішкі және сыртқы саясаттың 2004 жылға арналған негізгі бағыттары» Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауына, «Қазақстан Республикасының индустриялық - инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы туралы» 2003 жылғы 17 мамырдағы № 10-96 Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы мен «Қазақстан Республикасында Бағдарламаларды әзірлеудің ережесін бекіту туралы» 2000 жылғы 25 мамырдағы № 789 Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес облыстық мәслихат шешім етті:
1. Батыс Қазақстан облысының 2003-2005 жылдары индустриялық - инновациялық дамуының Бағдарламасы және оны іске асырудың іс - шаралар жоспары бекітілсін (жалғанады).
Сессия төрағасы
С. Черкашин
Облмәслихат хатшысының міндетін атқарушысы Н.Клименко ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды маслихатының сессиясының 2003 жылғы 23 тамыздағы №34 шешіміне қосымша Батыс Қазақстан облысының 2003-2005 жылдары индустриялық - инновациялық дамуының Бағдарламасы және оны іске асырудың іс- шаралар жоспары Орал, 2003 Бағдарламаның мазмұны Бет.
1. Төлқұжат 3
2. Кіріспе 5
3. Облыстың индустриялық дамуының қазіргі жағдайына талдау 5
4. Индустриялық-инновациялық саясаттық мақсаттары, міндеттері және басым бағыттары 10
5. Бағдарламаның негізгі бағыттары және оны іске асырудың тетіктері 14
6. Қаржыландыру көздері 17
7. Күтілетін нәтижелер 18
8. Бағдарламаны іске асырудың іс-шаралар жоспары 19
1. Төлқұжат
Атауы: Батыс Қазақстан облысының 2003- 2005 жылдары индустриялық- инновациялық дамуының Бағдарламасы.
Бағдарламаны әзірлеу үшін негізі: Даму стратегиясы "Қазақстан -2030", Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 4 сәуірдегі Қазақстан халқына "Ішкі және сыртқы саясаттың 2004 жылға арналған негізгі бағыттары"
Жолдауы, Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы №10-96 "Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы туралы" Жарлығы Негізгі әзірлеушілер: Батыс Қазақстан облыстық өнеркәсіп және отын- энергетикалық кешені Департаменті(БҚО өнеркәсіп және ОЭК Департаменті), Облыстық экономика басқармасы Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері: Өндірістік кәсіпорындарда тиімді инновациялық жобаларды іске асыру, сыртқы экономикалық байланыстарды дамыту, ғылыми-техникалық, технологиялық және кадрлар әлеуетін арттыру негізінде жоғары сапалы бәсекелестік қабілетті өнімдер өндіре алатын өнеркәсіп өндірісінің экономикалық өсуі мен тұрлаулы дамуына жетісу.
Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары: Өндірістің жаңа түрлерін игеру, өндірілген өнімнің бәсекелестік қабілетін көтеру, жаңа технологияны кеңінен пайдалану;
Газ жобасын іске асыруды және көмірсутегі шикізатын тереңдете өңдеуге бағытталған құрылыс қуаттарын салуды бастау;
Өндірісті жаңарту, облыстың ғылыми және инженерлік әлеуетін интеграциялауды қамтамасыз ететін инновациялық орталық құру;
Халықаралық сапа қалыбына өту;
Импорт алмастыру өнімдерін шығаратын өндірістерді ынталандыру;
Жаңа жұмыс орындарын жасактау;
Сыртқы экономикалық ынтымақтастықты дамыту Қаржыландыру көздері Республикалық және облыстық бюджет қаражаттары, өнеркәсіп қаражаттары, инвестициялар.
Күтілетін нәтижелер: Бұл Бағдарламаны жүзеге асыру облыс кәсіпорындары өнімдерін өндіру көлемін 2005 жылы 2002 жылмен салыстырғанда 1,5 есе көбейтуге мүмкіндік ашады.
Іске асыру мерзімі: 2003-2005 жылдар
2. Кіріспе инновациялық дамуының Бағдарламасы Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.
Назарбаевтың 2003 жылғы 4 сәуірдегі Қазақстан халқына Жолдауындағы міндеттерді іске асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы №10-96 Жарлығымен бекітілген 2015 жылға дейін Қазақстан Республикасының индустриялық- инновациялық дамуының Стратегиясына сәйкес жасалып отыр. Сонымен бірге, бұл Бағдарламаны әзірлеуде Батыс Қазақстан облысының 2010 жылға дейінгі дамуының стратегиялық жоспары мен облыстық 2003-2005 жылдары әлеуметтік -экономикалық дамуының индикативтік жоспары ескерілді.
3. Облыс индустриясының қазіргі жағдайына талдау
3.1 Облыс индустриясының дамуы және оның Республика көлеміндегі алатын орны Түбегейлі нарықтық өзгерістердің тікелей салдары ретінде, соңғы жылдары, облыста өнеркәсіп өнімдерін өндіруде тұрақты өсу тенденциясы орын алуда: 1996 жылы 100,2 % болса, 2000 жылы 131,9 %, ал 2001 жылы 2000 жылдың көрсеткішіне қарағанда 107,5 % өсті, 2002 жылы өндіріс көлемі 89,5 млрд теңге құрады немесе 2001 жылмен салыстырғанда 125,5 % өсті (республикалық орташа көрсеткіш 109,8 %).
№1 кесте. Өңірлік ішкі өнімдердің құрылымы (%)
Облыс бойынша 100,0 өнеркәсіп ауыл шаруашылығы көлік сауда құрылыс басқалары * оперативтік көрсеткіштер Облыс өнеркәсібінің негізгі саласы - таукен өнеркәсібі (Қарашығанақ кен орнын игеру, сондай- ақ, Чинарев және Теплово- Токарев кен орындарын тәжірибелік - өндірістік пайдалану), оның облыстағы өнеркәсіп өндірісі көлеміндегі үлесі 72,7 %, ал жалпы салық түсі міндегі үлесі 36,4 % құрайды.
№2 кесте. Барлығы (үй шаруашылығын қоса) және салалар бойынша өнеркәсіп өндірісі құрылымы (%)
Өнеркәсіпте барлығы таукен өнеркәсібі өңдеуші өнеркәсіп Тамақ өнімдерін өндіру Мата және тігін өнеркәсібі Мұнай өнімдерін өндіру Металлургия өнеркәсібі және металл өңдеу Машина жасау электроэнергия, газ және суды өндіру мен тарату *- оперативтік көрсеткіштер Өңірлік ішкі өнімдердің құрылымы (%)
2002 жылы Қарашығанақ газ кенішін игергеннен бері ең жоғары көрсеткішке, табиғи газ өндіру 4,8 млрд. куб. м., газ конденсаты – 5,2 млн.
тоннаға жеті. Бұл көрсеткіш 1991 жылы қол жеткен ең жоғары деңгейден, табиғи газ өндіруде 15,1 %, газ конденсатынан 14,2 % жоғары болды.
Облыс үлесіне республика бойынша газ конденсатын өндірудің 99,2 %, ал табиғи газдың - 42,7 % тиіп отыр.
Облыстың өңдеуші өнеркәсібі салаларына машина жасау, металл өңдеу, газ конденсатын, ауыл шаруашылығы өнімдері мен шикізаттарын өңдеу, тігін, резина, пластмасса бұйымдарын және тері өнімдерін өндіру түрлері жатады.
Облыста 2001-2003 жылдары машина жасау кешенін дамыту, жеңіл өнеркәсіпті қайта құру мен дамыту бағдарламалары қабылданып, нақты іс жүзіне асырылуда.
Сондай-ақ, облыста 2000-2003 жылдары "Қазақстан Теміржолы" РМК-ның құрал жабдықтар, тетіктер, т.б. қажеттерін өтеу жөніндегі отандық кәсіпкерлерге сұраныс Бағдарламасы, 2005 жылға дейінгі Қазақстан зауыттарында мұнайгаз машиналарын жасау Бағдарламасы, Қазақстанның инновациялық даму Бағдарламасы, Батыс өңірдегі 2002-2005 жылдары құрылыс заттары, бұйымдар мен конструкциялар өнеркәсібінің даму Бағдарламасы іс жүзіне асуда.
Соңғы үш жылда, экономикалық күйзелістердің зардаптары негізінен жойылып, өндіріс көлемінің өсу тенденциясы орын алуда.
Газ конденсатын қайта өңдеуге арналған шағын қондырғы, катер құрылысын игеру, арнайы бағыттағы автокөліктер құрау, тау-кен өнеркәсібіне арналған жаңа технологиядағы дермен шарларын өндіру, аграрлық саланың өңдеу кәсіпорындарына қажетті қондырғылар іске қосылды. Полиэтилен тұрбалар, сэндвич-панелдер, металл төбе төсемдерін, өндіру, американдық фирмалармен келісімшарт арқылы жоғары сапалы киімдер тігу, вафель, печенье, макарон бұйымдарының, минерал су құю тізбектері іске қосылды, темір-бетон конструкцияларын, арақ өнімін өндіретін кәсіпорындар қайта жанданды.
2002 жылы өңдеу салалары кәсіпорындары 18,4 млрд. теңгенің өнімін өндіріп, өндірістің 2001 жылғы көлемін 8,1 % -ке арттырды. Саланың өнеркәсіп өндірісі көлеміндегі меншікті салмағы 2002 жылды 20,6 %-н құрады.
Жыл санап салық түсімі де арта түсуде, 2002 жылғы кәсіпорындардан түскен салық 2001 жылғы мөлшерден 18,8 % артты.
2002 жылғы электр энергиясын өндіру мен таратудың нақты көлемі индексі өткен жылмен салыстырғанда 6,2 % -ке артып 6,0 млрд. теңге құрады.
№3 кесте. 2000-2002 жылдары түрлі салалар бойынша өнімдер өндіру динамикасы (экономиканың қаржылық емес секторындағы ағымдағы құн, млн. теңгемен)
Барлығы өнеркәсіпте 73259,3 68724,4 79776,3 тау-кен өнеркәсібі 58672,4 55088,2 65123,0 9984,8 8413,0 8635,2 1969,5 2387,3 2380,2 237,6 411,2 329,8 5417,6 2141,7 2136,8 346,6 557,5 678,2 532,0 413,1 415,9 электроэнергия, газ және су өндіру мен тарату 4602,1 5223,2 6018,1 * - оперативтік көрсеткіштер Облыс есебінен өндірілген электр энергиясы көлемінің ұлғаю динамикасы 2001-2003 жылдары өңірдің энергетикалық тәуелсіздігіне жету мақсатындағы облыс электр энергиясының даму Бағдарламасы шеңберінде, 2001 жылы Қарашығанақ ГТЭС- інде бірінші, ал 2002 жылы қалған екі генератор іске қосылды. Оған қоса, облыс бюджеті қаражаты есебінен Оралдың ЖЭЦ-на реконструкция және жаңарту жұмыстарын жүргізу нәтижесінде электростанция өзінің жобалау қуатына жеткізілді.
Нәтижесінде, Ресейден алынатын электр энергиясының импорты 2000 жылғы 84 %-тен 2002 жылы 40 %-ке дейін кеміді.
Өзімізде өндірілетін электрэнергиясының көлемі 2002 жылы 2001 жылмен салыстырғанда 2,4 есе, 2000 жылмен салыстырғанда 3,4 есе артты.
Өндірілген және тұтынылған электр энергиясының көлемі тиісінше 2000 жылы 117,70 млн. кВт/сағат және 619,7 млн. квт/сағат, 2001 жылы 168,7 млн.кВт /сағат және 673 млн. кВт/сағат, ал 2002 жылы 403 млн. кВт/сағат және 671,7 млн.
квт/сағат құрап отыр.
№4 кесте. Өнеркәсіп өнімдерінің түрлері бойынша өндірудің нақты көлемі индексі (%)
131,9 107,5 125,5 137,2 132,7 141,7 128,2 108,1 125,4 131,3 109,7 128,6 123,8 103,9 3,1 есе 188,9 195,2 106,3 136,7 116,4 Электроэнергия, газ және су өңдіру мен тарату 141,6 106,2 Өнеркәсіптегі өндіріс сала қызметкерлерінің орташа тізімдік саны 16 мың адам. 2002 жылғы орташа жалақы 2000 жылмен салыстырғанда екі есе өсіп, 36,4 мың теңге құрады.
3.2. Өңір өнеркәсібінің түйінді мәселелері:
Облыс өнеркәсібін одан әрі өркендету үшін бірқатар тежеуші факторлардың түйінін шешу қажет:
өнеркәсіп өндірісінің құрылымында шикізат саласы өнімдерінің арасалмағы басымдығы;
көмірсутегі шикізатын өңдеуге қуаттардың кемдігі;
көмірсутегі өнімін экспорттауда шетел нарығына тәуелсіз шығудың жоқтығы;
негізгі қорлардың тозуы, оларды жаңартуға қаражаттың жоқтығы;
өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарын дамытуға инвестиция белсенділігінің төмендігі;
арнаулы өнімдер дайындау және оны іске асыру келісім-шарттарына мемлекеттік сұраныстық жеткіліксіздігі;
өнеркәсіп кәсіпорындарындағы жаңа технология мен осы заманғы технологиялық құрал-жабдықтардың жеткіліксіздігі;
шығарылған өнім сапасының тұтынушылар талабына сай еместігі;
энергия шығындарына төлем ақы тарифінің қымбаттығы салдарынан өнеркәсіп өнімдерінің өзіндік құнының жоғарылығы;
осы заманғы өнеркәсіп салаларына кадрлар дайындау мен жетілдіру жүйесінің тиімсіздігі;
бәсекелестік артықшылықтарды ынталандыратын қоғамдық институттар құрылымының жоқтығы.
4. Индустриялық-инновациялық саясаттың мақсаты, міндеттері және басым бағыттары Бағдарламаның басты мақсаты - облыста өндірісті жаңарту және экономиканы диверсификациялау есебінен өнеркәсіп кәсіпорындарында тиімді инновациялық жобаларды іске асыру, ғылыми - техникалық, технологиялық және кадрлар әлеуетін арттыру негізінде, жоғары сапалы, бәсекеге қабілетті өнімдер өндіре алатын өнеркәсіп өндірісінің экономикалық өсуі мен тұрлаулы дамуына әсер ету және басшылық беру.
Қойылған мақсатқа жету үшін қажеттіліктер:
облыста шикізат басымдылығы бағытынан өңдеу секторын дамытуға бағыттап өнеркәсіп құрылымын қайта құру;
облыс өнеркәсібін жаңарту, құралдарды жаңалап, энергия мен ресурсүнемдеу технологиясын енгізу, импорт алмастыруға және экспортқа бағытталған өнімдерді игеру, инновациялық орталық құру;
отандық және шетелдік инвестициялар тарту;
басым бағыттардағы жобаларды іске асыру;
барлық дәрежедегі кадрлар дайындау мен жетілдіру оқу орындарының құрылымын құру.
4.1. Индустриялық-инновациялық саясатының басым бағыттары 2003-2005 жылдары көмірсутегі және ауылшаруашылығы шикізаттарын өңдейтін жаңа өндірістер, электр энергиясын өндіретін қуаттар іске қосылады, ауылшаруашылығы машиналары өндірісі игеріліп, оған қажетті қосалқы бөлшектер түрлерін шығару көбейеді, мұнай кешені мен ұлттық компаниялардың сұранысын іске асыруда машина жасау кәсіпорындарының қатысы кеңейеді.
Облыс кәсіпорындарында ИСО 9001 және ИСО 14001 халықаралық қалыптарының талаптарына сәйкес, экологиялық менеджмент пен сапа құрылымын әзірлеу және енгізу жалғаса береді.
Өндірістің өңдеу салаларын жаңарту, реконструкциялау және кеңейтуді қамтамасыз ету үшін негізгі қорға ресурс тартуға белсенді инвестициялық саясат жүргізіледі.
4.2. Индустрияны құрылымдық қайта құру Индустриялық саясаттың құрылымдық ығысуларының көздейтіні:
экспорттағы шикізат басымдығы бағытына тежеу жасау;
энергетикалық тәуелсіздікке жету;
өндірісті жаңарту мен экологизациялау;
халықаралық қалыптағы сапа менеджменті мен экологиялық менеджментке көшу.
4.3. Инновациялық құрамалар Өңірдің инновациялық дамуы облыстың индустриялық саясатын құрудың ең тиімді шарттарына жатады және оның көздейтіні:
өңірдің интеллектуалдық әлеуетін тұрлаулы арттыру, оның ең жаңа технологияларға көшу және сапасы әлемдік қалыптар талабына сай өнім өндіру үшін осы заманға сәйкес ғылыми-техникалық, технологиялық және ақпараттың базалар құру;
ғылыми мекемелердің, өнеркәсіптік және инновациялық кәсіпорындардың, жоғары оқу орындары мен кіші кәсіпкерлік субъектілердің әлеуетін біріктіріп, біртұтас өңірлік Инновациялық Орталық ашу (ИО)
Инновациялық Орталықтың негізгі міндеттері:
жоғары интеллектуалдық құрамдағы ыңғайлы технологияны программалау, консалтинг, инжиниринг т.б. дамыту;
әлеуметтік, сондай-ақ, өнеркәсіп салаларында осы заманғы жобаларды еңгізу;
өнімдерге алдыңғы қатардағы сапа қалыптарын енгізу, сүйтіп, халықаралық сапа қалыбымен жұмыс жасап жатқан кәсіпорындарға барынша ыңғайлы жағдай жасау;
интеллектуалдың кадрларды дайындау және жетілдіру, кейіннен олардың әлеуетін орта буындағы қызметкерлерді жетілдіруге пайдалану;
мұнайгаз саласында, химия, мұнай химиясында осы заманғы құрылыс өнімдерін жасауда, кеме жасау мен машина жасауда және альтернативтік энергия көздерін ашуда қосылған құны жоғары технологиялық өндірістерді құру және дамыту;
өңірге болашағы бар бағыттарда ғылыми-инновациялық құрылымдар мен тренингілік бағдарламалау құру;
инновациялық қызметтің дамуына ыңғайлы жағдайлар жасау үшін нормалық - құқықтық ұсыныстар дайындау;
жоғары технологиялық қызмет көрсету секторын дамыту.
4.4. Жоғары технологиялық қызмет көрсету секторы Жоғары технологиялық қызмет көрсету секторының дамуына оң әсер ететін:
бос өндірістік қуаттардың барлығы;
квалификациялы инженер-техникалық қызметкерлер;
білім деңгейі жеткілікті жоғары арзан жұмыс күші;
ИСО сериялы халықаралық сапа жүйесіне көшу;
Осылардың арқасында өнеркәсіп кәсіпорындары құралдар мен оны жабдықтау бөліктерін игеруде, мұнайгаз секторына қызмет көрсетуде, "Қазақтелеком" ААҚ, "Қазмұнайгаз" ҰК, "Қазақстан темір жолы" Ұлттық Компаниясы "ЖАҚ қосалқы бөлшектер дайындауға, т.б. қызмет көрсетуге бірқатар оң тәжірибе жинақтады, кеме жасау бағдарламасына белсенді қатысуда.
Болашақта мұнайгаз секторының жабдықтарын жасауға кеңінен қатысу жоспарлануда.
Қарашығанақ кен орнын игеруге қатысып жүрген шетел фирмаларына жобалау жұмыстарында "Газжобалау", "Мұнайгаз", ҒЗЖИ және "Интек" ЖШС жоғары технологиялы қызмет көрсетіп жүр, бұған олардың өнімнің сапасын басқарудың халықаралық жүйесін игергені септігін тигізуде.
4.5 Импорт алмастыру саясаты, өнеркәсіптің бәсекелестік қабілетін жоғарылату Импорт алмастыру саясатын іске асыру жалғастырылуда. Оның өнімдерінің негізгі тұтынушылары Республиканың мұнайгаз және тау- кен өндіру компаниялары.
Бәсекеге қабілетті өнім өндіруге екінші дәрежелі банктер арқылы, жергілікті бюджеттен 482 млн. теңге жеңілдік несие бөлінді.
2002 жылы облыстық өнеркәсіп кәсіпорындарында жалпы құны 1,2 млрд.
теңгенің импорт алмастыру өнімдері шығарылды, бұл 2001 жылғы деңгейден 33,8 % артық.
Өнімнің бәсекеге қабілетін арттыру және өнеркәсіп кәсіпорындарын ынталандыру мақсатында жыл сайын "Батыс Қазақстан облысының өздік тауарлары" атты көрме ұйымдастырылып, "Сапа жөніндегі жетістігі үшін"
сыйлығы тапсырылатын болады.
Қоршаған ортаны қорғау сапасын жақсарту мен реттеу табиғатты дұрыс пайдалану мақсатында, ИСО 14001 қалыбымен сертификатталған өндірістер мен ресурсүнемдеу технологияларына басты назар аударылады.
4.6. Сыртқы сауданы арттыруға қажетті жағдайлар жасау Экспорт әлеуеті құрылымында тау-кен өндіру өнеркәсібі өнімдеріне ең жоғары үлес тиеді: газ конденсаты мен кондициясыз табиғи газ (барлық көлемінің 94 %).
2005 жылға экспорт көлемі 700 млн. АҚШ долларына жетеді деп жобалануда, бұл 2001 жылмен салыстырғанда 51,4 % артық, ал импорт көлемі 450 млн. АҚШ долларын құрайды, немесе 2001 жылдың деңгейінен 33,4 % төмен.
Болашақта Қарашығанақ кенішінің дамуына орай импортқа негізінен, машиналар мен құрал-жабдықтар (жалпы көлемнің 60 % жуығы), металлургия өнімдері (15 % астамы), көлік түрлері (10 %) енеді.
Сонымен қатар, облыстың өнеркәсіп кәсіпорындарындағы тозған құрал- жабдықтарды жаңарту мен импорт алмастыру Бағдарламасын іске асыру барысында өндірістік және азық - түлік тауарлары импортының кему тенденциясы іске асады, оның ауылшаруашылығы, жеңіл өнеркәсіп, т.б.
салалардың өркендеуіне оң әсері тиеді.
Көмірсутегі өнімдерін сыртқы нарыққа экспорттау сақталады. Қарашығанақ өңдеу кешені мен "Қарашығанақ -Үлкен Шаған - Атырау" экспорттық газ құбырының құрылыстары аяқталғанда, газ конденсаты Каспийлік құбыржүргізу консорциумы жүйесімен сыртқы нарыққа тұрақты сатылатын болады.
4.7. Бәсекелестік орта мен инвестициялық ахуал жасау Бәсекенің теңдігіне жетуге қажетті жағдайлар:
мемлекеттік органдар қандай да ресурс түрлерін бөлу туралы шешімдерін ашық, бүкпесіз ақпараттауы;
мемлекет қажетіне сатып алуды ұйымдастыруда бәсекелестікті қолдауы, тендерлер мен конкурстарды ашық ұйымдастыруы;
атқару органдарының бәсекелестік ортаны ұйымдастыру кезінде белгілі жақтың экономикалық агенттерін қолдамауы.
2002 жылы барлық меншік түріндегі кәсіпорындар мен ұйымдар негізгі қорға 238,4 млрд. теңге инвестиция құйды, бұл 2001 жылғы деңгейден 35,2 % артық.
Негізгі қорға құйылған қаржының басым бөлігі - 227,3 млрд. теңгесі немесе жалпы көлемінің 95,4 % Қарашығанақ мұнайгазконденсат кенішін игеруге қатысқан шетел инвестициясының үлесінде.
Негізгі қорға құйылған инвестицияның республикалық бюджет пен шетел инвесторларының өсімінде елеулі арасалмақ өзгерісі байқалады, тиісінше 87,9 % пен 36 %.
Болашақта да шетел инвестициясын тартуда басым бағыт Қарашығанақ жобалары мен энергетикалық қуаттар құрылысы бола бермек.
5. Бағдарламаның негізгі бағыттары және іске асырудың тетіктері
5.1. Мұнайгаз кешені
Мұнайгаз кешені моно сала ролін сақтай береді. Қарашығанақ кенішін игеруге қатысты Альянс қаражатының есебінен, кен орнында қуаты бастапқыда жылына 7 млн. тонналық конденсат өңдеу зауытының құрылысы жүріп жатыр.
Құрылыс 2003 жылдың қыркүйегінде іске қосылады, болжама құны 490 млн.
АҚШ долларын құрайды.
Осы мерзімге газ конденсатын тасымалдайтын, ұзындығы 635 км "Қарашығанақ-Үлкен Шаған- Атырау" газ құбыры құрылысы аяқталады. Бұл көмірсутегі өндірудің көлемін арттыруға және оның тасымал бағытын өзгертуге мүмкіндік береді.
2003 жылы, Газ жобасы шеңберінде газөңдеу зауыты мен қуаты жылына 10 млрд. куб. метр экспорттық газ құбыры құрылыстарын бастау көзделіп отыр, оның негізінде сұйық көмірсутегі өнімдерін өндіру жылына 13 млн. тоннаға жетеді.
Чинарев және Теплов-Токарев мұнай кен орындарында абаттандыру жұмыстары жалғаса береді.
Аз мөлшердегі көмірсутегі кен орындарын зерттеу және игеру жалғастырылады.
5.2. Машина жасау
Саланың дамуы қорғаныс кешені кәсіпорнының бағытын сақтай отырып, өнім өндірудің қос бағытын қатар игеруге, мұнайгаз кешенімен тығыз байланыста болуға, ауылшаруашылығы техникасын өндіруді игеруге, сала кәсіпорындарын жаңалауға бағытталады.
"Оралагрореммаш" ААҚ Украиндық әріптестерімен біріге отырып, 1,4 класындағы дөңгелекті тракторды шығаруды жоспарлап отыр. Алғашқыда тек қана құрастыру жұмыстары көзделіп, кейінірек, оның жабдықтау бөліктерінің кемінде 40 % облыс кәсіпорындарында өндіретін болады.
Ресейліктермен бірге бекіту арматурасын өндіретін "Жайық-Икар" ЖШС Қазақстан Ресейлік Компаниясы кәсіпорнында (кейінірек, оның құрамына Американ фирмасы "Cooper Cameron Corporation" қосылады), сағалық шашырату арматурасын жасау, болаттан, бекіту арматуралары мен шеңберлік жапқыштар, сондай-ақ, Қазақстан мұнайгаз секторының объектілерінде қондырылып жүрген "Malbrangue" фирмасының сұқпа жапқыштарының өзгертілген түрін құрастыру және жасақтау көзделіп отыр.
Жоғары технологияны игеру бағытында изоляцияланған сымдар, полиэтилен мен полихлорвинил қабығымен қапталған мыс және алюминий кабельдерін жасайтын зауыттың құрылысы аяқталып іске кіріседі.
Мұнайгаз саласына арнаулы полиэтилен тұрбаларын жасайтын зауыт құрылысы мүмкіндігі қарастырылуда.
5.3. Құрылыс индустриясы Тұрғын үй мен мәдени - әлеуметтік құрылыстың көлемінің артуы, қазіргі құрылыс индустриясы кәсіпорындарының кеңеюі мен олардың қуатының өсуі, облысқа қажетті құрылыс материалдарын жылына мына көлемінде өндірілуін қажет етеді:
силикат кірпіші 75 млн. дана;
темірбетон бұйымдары 113 мың куб. метр;
құранды бетон бұйымдары 27 мың куб. метр;
тауарлық бетон 95 мың куб. метр;
керамзит 50 мың куб. метр;
өңделген ағаш бұйымдары 1,0 мың кв. метр;
известь 12 мың тонна;
бор 12 мың тонна;
құм-гравий қоспасы 1300,0 мың куб. метр;
Оған қоса, көбік бетон, щебень өндіретін жаңа кәсіпорын құру;
құранды темір бетон конструкцияларын, тауарлық бетон, асфальт және керамзит жасайтын кәсіпорындарды сақтау және дамыту;
осы заманғы құрылыс заттарын өндіруді игеру (металл төбе төсемдері, беткейлік төсемдер, пластикадан құрастырған терезе және есік блоктары, сэндвич- панельдер құрғақ қоспалар, лак-бояу өнімдері, әрлеу материалдары).
Қазақстан Республика Үкіметінің №1548, 2001 жылғы 30 қарашадағы қаулысымен бекіткен, Қазақстанның Батыс аймағында құрылыс материалдар, бұйымдар және конструкция өнеркәсібін 2002-2005 жылдарға дамыту Бағдарламасына сәйкес қаралады:
цемент зауытын салу;
известь өндіру кәсіпорнын техникалық қайта қаруландыру;
тиімді технологияға сүйеніп, беттік кірпіш пен блоктар өндіруді ұйымдастыру іске асырылады.
5.4. Электр энергетикасы Өңірдің энергетикалық тәуелсіздігін қамтамасыз ету – стратегиялық міндет.
Ол облыс халқын тұрақты электр энергиясымен қамтудың және индустрияны дамытудың кепілі.
2001-2003 жылдары облыс электр энергетикасын дамытудың және өңірдің энергетикалық тәуелсіздігін қамтамасыз етудің Бағдарламасы шеңберінде Ресейден сатып алынатын электр энергиясы 2000 жылғы 90 %-тен 2002 жылы 40 %-ке дейін кеміді.
Бірақ, өңірдің өнеркәсібі мен инфрақұрылымы дамуына байланысты электр энергиясын пайдалану 2005 жылға қарай артады, соған байланысты өңірде жаңа қуаттарды құру қажеттігі туып отыр:
Орал ЖЭЦ-ында жапондық "Тохоку" компаниясымен бірге, қуаты 26,9 мВт электростанция салу;
Орал қаласында қуаты 50 мВт электростанция салу;
Қарашығанақ кенішінде қуаты 40 мВт қосымша энергоблок енгізу;
Осы жобаларды іске асыру облыста электр энергиясын тұтыну қажетін толық өтейтін болады.
Оған қоса, облыстың өнеркәсібі кәсіпорындарында электр энергиясының альтернативтік көзін өндіру жоспарлары бар (жел қондырғылары).
Осымен бірге "Батыс Қазақстан таратушы электр тораптары компаниясы"
ААҚ энергетикалық өндірісті жағалау жобасы іске асуы керек, бұл облыс тұтынушыларын сенімді энергетикалық қамту мен шығынды азайту мақсатын орындайды.
5.5. Кіші бизнес және кәсіпкерлік Президенттің Қазақстан халқына Жолдауынан туындайтын міндеттерді орындау мақсатында, сондай-ақ, кіші кәсіпкерлікті одан әрі дамытуға ыңғайлы жағдай жасауға, жаңа жұмыс орындары санын көбейтуге, іс жүзінде бәсекелестік орта құруға бағытталған 2003-2005 жылдары облыста кіші кәсіпкерлікті қолдау және дамыту өңірлік Бағдарламасы іске асырылуда.
Кіші кәсіпкерлік субъектілері прогрессивтік технология мен инновациялық өндірісті игеруіне орай, "Кіші кәсіпкерлікті дамыту қоры" ЖАҚ тарапынан қаржыландыру, сондай-ақ, мамандандырылған қорлар мен банктерден жалпы негізде де мақсатты қарыз, ал ауыл шаруашылық тауарларын өндірушілер мақсатты несие ала алады.
Кәсіпкерлікке қолдау көрсету үшін жаңадан құрылған "Даму" қоры да микронесие беріп жатыр.
Кіші бизнеске, ауыл кредиттік серіктестігіне т.б. дамуына қызмет ететін қорларды тарту және облыс территориясында олардың филиалын ашуға көмектесу жоспарлануда.
Ірі және кіші бизнес кәсіпорындарының одағы мен ынтымақтастығын дамыту, импорт алмастыру мен отандық тауар өндірушілерге қолдау көрсету, ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуді, тұрып қалған цехтар жұмысын қайта жандандыруды, жол-сервис қызметін көрсетуді дамыту жұмыстары жалғаса береді.
Жабылып қалған кәсіпорындарды бөлшектеу, құрылымға бөлу арқылы кіші бизнес субъектілеріне беру жұмысы жүре береді.
Орта және кіші бизнес кәсіпорындарының бәсекеге қабілетін арттыру арқасында өндірген өнім мен қызмет көрсету сапасын халықаралық сапа қалыбына жеткізу қажеттігі түрлі сапа семинарларында, насихат жұмыстарында белсенді қолға алынуда.
Ауылшаруашылығы дақылдары мен мал өсірудің ғылыми қамтымды прогрестік технологиясын енгізу, ғылым мен өндірістің байланысын нығайту, асылдандыру – селекциялық жұмысын тереңдету, сондай-ақ, жеке шаруашылықтардың озық тәжірибесін ұтымды пайдалану (мысалы, элита тұқымды сүт малын тарату тәжірибесі т.б.) жұмыстары одан әрі жүргізілуде.
Ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуге бағытталған біріккен кәсіпорындар құруға аса зор көңіл бөлінуде.
Қазақстан Республикасының "Қаржылық лизинг" туралы заңына орай лизингіге қатынасты жұмыстар күшейтіле түседі.
Кіші кәсіпкерліктің ғылыми-техникалық саласындағы жаңа түрлерін (бизнес- инкубаторлар тобы, инновациялық жобалар, технопарктар, кіші бизнес орталықтары) дамытуға шаралар алынуда. Кіші бизнестің өңірлік даму шаралары, оның құқықтық және нормалық базаларын жетілдіру, кәсіпкерлерді құқықтық қорғау, кәсіпкерлікті ақпараттандыру жұмыстары да үнемі назарда.
6. Қаржыландыру көздері Бағдарлама шараларын қаржыландыру төмендегі көздердің есебінен іске асады:
өнеркәсіп кәсіпорындарының өз қаражаттары мен инвестициялар;
Республикалық және облыстық бюджет қаражаттары;
қарызға алынатын қаражаттар;
бюджеттен тыс қаражаттар мен финанс институттары қаражаттары;
Қазақстанның Даму Банкі мен екінші дәрежелері банктер несиесі.
Бағдарлама шеңберінде, отандық тауар өндірушілерді қаржылай қолдау мақсатымен, алдағы үш жылда тиімді жобаларға республикалық және жергілікті бюджет есебінен жеңілдік несиелер беру көзделіп отыр, үш жылдың несиенің жалпы сомасы республикалық бюджеттен - 7111 млн. теңге, жергілікті бюджеттен
-1978 млн. теңге, соның ішінде 2003 жылы - 650 млн. теңге, 2004 жылы - 698 млн.
теңге, 2005 жылы - 630 млн. теңге.
7. Күтілетін нәтижелер Облыстың индустриялық-инновациялық дамуының бағдарламасы іс жүзіне асқанда:
салық салу базасы кеңейеді;
өнеркәсіп кәсіпорындарында жаңа жұмыс орындары ашылады;
өңірдің интеллектуалдық әлеуетін тұрлаулы арттыруда, оның ең жаңа технологияларға көшуі мен сапасы әлемдік қалыптарға сай өнім өндіруді қамтамасыз ету үшін, осы заманғы ғылыми-техникалық, конструкторлық- технологиялық және ақпараттық базалар құрылады;
құрал -жабдықтарды жаңалау арқылы, біртіндеп облыс кәсіпорындарын жаңарту әлеуеті басталады, импорт алмастыратын және экспортқа өтімді өнімдердің жаңа түрлері игерледі;
жоғары технологиялық қызмет көрсету секторы дамытылады;
өңір энергетикалық тәуелсіздікке жетіседі;
Бұл Бағдарламаны жүзеге асыру облыс кәсіпорындары өнімдерін өндіру көлемін 2005 жылы 2002 жылмен салыстырғанда 1,5 есе көбейтуге мүмкіндік ашады.
8. Бағдарламаны іске асырудың іс-шаралар жоспары Іс- шаралар Орындалуына N п /п жауапты Аяқтау нысаны Қаржы- ландыру Орын- далу мерзімі көзі Болжам- ды шы- ғыстар млн.
теңге
1. Инновациялық қызметтер Әкімият қаулысы ж.
Облы- стық бюджет
Инновациялық орталық құру.
Батыс Қаза- қстан облыстық өнеркәсіп және ОЭК департа- менті Барлы- ғы - оның ішінде:
2003 ж.
- 15,0
Республикалық, өңірлік жиын, семинарларға т.б. ша- раларға қатысу.
Инновациялық орталық, Батыс Жыл сайын Облыс әкіміне ақпарат Қазақстан облы- стық өнеркәсіп және ОЭК де- партаменті ғы - 0,9 "Облыстың инновациялық дамуының болашағы мен түйінді мәселелері" тақырыбына облыстық жиын-се- минар өткізу.
Кәсіпо- рындар қаража- ты
- 0,3 ақпарат, жиын хаттама- сы 2004 ж.
2005 ж.
Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті базасында технопарк ұйымдастыру.
ғы - 2,0
- 2,0 қстан Аграр- техникалық уни- верситет, Инно- вациялық орта- лық, Батыс Қа- зақстан облы- Инвести- циялар, Батыс Қаза- қстан Аг- рар- тех- никалық универ- ситеттің
2. Инвестициялық жобаларды іске асыру
2.1. Мұнайгаз кешені
2.1.1
Газ жобасы.
2003-
Жоба өнім бөлімінің соңғы келісімінде де қаралды.
Оны іске асыруға кіретін:
Шетел- дік инве- стицияла- ры Қарашығанақ кенішінде газ өңдеу зауытының құры- лысын салу;
Облыс әкімия- ты, Батыс Қаза- Респуб- ликалық ГӨЗ-нан газ құбыры магистраліне дейін экспорттық газ құбыры құрылысын салу;
ГӨЗ-пен газ құбырының қуаты жылына 10 млрд. куб.
метр газ;
құрылысты салуға 6 мың адам тартылады.
қстан ликасы энергети- ка және минерал дық ре- сурстар Министр- лігіне ұсыныс
2.1.2
Сұйытылған мұнай газын өндіретін зауыт құрылы- сын салу.
2005- 2007 ж.
Шетел инвести- циялары Жоба Қарашығанақ өңдеу кешенінің базасында қуа- ты жылына 100 мың тоннаға дейінгі сұйытылған мұ- най газын өндіру зауытын салуды көздейді.
Бұл жоба ӨБТК де қаралды.
минерал-
"Арма-сервис"
ЖШС,
2.1.3
Мұнайгаз өнеркәсібі саласы үшін бұйымдардың тот- тығуына жоғары қарсылығын қамтамасыз ететін жаңа материалдар өндірудің технологиялық үрдісін әзірлеу мен игеру.
Конку- стық ко- миссия шешімі білім бе-
- 0,98
Жоба 6 %-ке дейін көмірсутегісі бар мұнай өнімдері әсеріне шыдайтын легірлі болат алудың технология- сын әзірлеуді көздейді.
ру және ғылым лігі
(грант)
ментінің "Ай- мақтық иннова- циялық орталы- ғы" Мемлекет- тік коммунал- дық кәсіпорны
2.2 Машина жасау және металлургия
2.2.1
Кеме жасау жобасы.
2010 ж.
110,0 рынның
"Зенит" ААҚ,
Жобаны іске асыру реконструкциялау жолымен қо- сымша өндірістік қуат жасақтауға және құрылысы аяқталмаған 16 зауыт корпусын іске қосуға, ал оның өзі 200 тонна суығысымдылығы бар үлкен кеме шыға- руға мүмкіндік ашады.
- 23,0
- 40,0
- 47,0
2.2.2
Осы заманғы ауылшаруашылығы техникасын өн- діруді игеру.
2006 ж.
236,2
Жоба жұмыс үстіндегі "Оралагрореммаш" ААҚ мен "Астана - Агропромтехника" зауыттарының бірлес- кен қуаттарымен ауылшаруашылығы техникалары өн- дірісін игеруді көздейді.
- 132
"Оралагрорем- маш" ААҚ, "Ме- талл бұйымда- ры" ЖШС, Ба- тыс Қазақстан облыстық өнер- кәсіп және ОЭК департаменті қаражат- тары мен циялар
- 104,2
Жоба өндіруді қарастырып отырған ауылшаруашылы- ғы техникалары: тракторлар, су шашқыштар, (желдет- кіштік және штангалық тіркемелі), жалшалап дестеле- гіш (ілінбелі және тіркемелі), ПК-20 агрохимикаттар- мен дәнді дақылдарды улау өңдеу жабдықтары.
Жобаны іске асыру ауылшаруашылығы техникалары- мен Республиканың қажетін толық өтейді, салық са- лу базасын және кәсіпорынның өндіріс көлемін арт- тырады.
2.2.3
Болаттан бекіту арматурасын, соның ішінде шашыра- ту және бұрғылап қазу өндірістерін ұйымдастыру жә- не оларға сервистік қызмет көрсету.
2008 ж.
145,0 әкімдігі- не ақпа- рат ЖШС, Батыс ты мен
- 10,0
Жоба жоғары қысым жағдайында, бүлдіргіш күкірт- тік ортада жұмыс жасайтын мұнайгаз саласында қол- данатын болаттан, бекіту соның ішінде сағалық және шашыратқыш арматуралар өндірісін игеруді көздей- ді.
- 67,5
Жобаны іске асыру басым бағыттағы өнімдер қатары- на жататын, Қазақстанға шетелден әкелінетін өнім- дер өндірісін Қазақстан кәсіпорындарында игеруді ба- стауды көздейді.
Жобаны орындау салық салу базасы мен кәсіпорын- ның өндіріс көлемін арттырады.
2.2.4
Мұнайгаз саласы кәсіпорындарының қажетін өтеу үшін болаттан бекіту арматурасын өндіруді ұйымда- стыру.
Жобаны іске асыру саланың қажетін өтеу мақсатында құралдар кешенін жасақтап:
- мұнайгаз саласында жоғары қысым жағдайында жә- не бүлдіргіш күкірттік ортада жұмыс жасайтын бітеу болат, соның ішінде сағалық және шашыратқыш ар- матураларды өндіруді ұйымдастыруға;
- өзгермелі механикалық құрамалар мен оларды сы- нау өндірісін ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
2.2.5
Ыстықпен цинктеу әдісін игеру.
217,0
Жоба металл бұйымдарын цинкпен қаптау үдерісін ұйымдастыруға қажетті технология мен өндіріс қуат- тарын сатып алуды көздейді.
"Металл бұйым- дары" ЖШС, Ба- Жобаның іске асуы фирмаға нарық бәсекесіне қа- білетті, пайдалы жағдайда болуға мүмкіндік береді.
- 93,0
Қазіргі кезде Республика территориясында цинкпен металды қаптауға мамандалған бір ғана кәсіпорын (Испат-Кармет) бар.
- 124,0
2.2.6
Жоғары қысымдағы тіке иілген қосу бұрмаларын өн- Жоба мұнайгаз кәсіпорындары секторының қажетіне асатын, диаметры 70-500 мм. жоғары қысымдағы тіке иілген бұрма дайындау үшін арнайы құрал-жабды- қтар сатып алуды көздейді.
"Орал құю меха- никалық зауы- ты" ӨК, Батыс
- 28,0
- 12,0
2.2.7
Су тазалайтын "Тазасу" қондырғысын өндіру.
Жоба ішуге қажет суды тазалайтын қондырғыны ұй- ымдастыруды көздейді. Су тазалаудың технология- лық схемасы Санкт-Петербург қаласында "Техно- Эко" АҚ -да әзірленген, осы заманғы ғылым мен тех- никаның жетістігін пайдаланып, жеті елде патенттел- ген.
- 30,0
"Омега" ААҚ,
Жол, тұрғын-үй және қазына- лық шаруашы- лығы басқарма- сы, Батыс Қаза- Суды тазалаудың "Тазасу" үдерісінің негізі - озондау.
Озон күшті қышқылдаушы, сондықтан да коагуляция- лау мен арам қоспаларды тежеуде өте тиімді. Озонда- удың тағы бір артықшылығы, тазалау схемасының соңында озон тазартылған судың құрамында қалмай, оттегіге оңай айналады да ұшып кетеді.
2.3. Энергетика
2.3.1
"Тохоку" компаниясымен бірігіп, газотурбиналық электр станциясы құрылысын салу.
Жобаны іске асыру Орал ЖЭЦ алаңында қуаты 26,9 МВт электр станциясы құрылысын салуды көздейді.
ішінде - 3300:
"Жайықжылу- энергия" ААҚ,
- 120,0
- 200,0
- 280,0
2.3.2
Объектілерде энергия үнемдеу шараларын іске асыру.
ғы - 250
Жобаны іске асырғанда тұтынушыларды жылу энер- гиясымен қамтудың сенімділігі мен сапасы артады.
Отын үнемдеу 10 % құрайды.
- 130,0
2.3.3
Энергетика өндірісін жағалау.
ғы - 400
Жоба облыста электр энергиясын осы заманға сай өн- діру, жеткізу мен тарату үшін қазіргі өндірістік қуат- тарды реконструкциялау жолымен тозығы жеткен бірқатар қорларды жаңартуды іске асырады.
"Батыс Қаза- қстан ТЭК"
ААҚ, Батыс Қа-
Жобаны іске асыру электр энергиясының шығынын 5 %-ке азайтады, жұмыстың тиімділігі артады, тұтыну- шыларға электр энергиясын тарату тұрақталады.
2.4. Құрылыс индустриясы
2.4.1
Батыс Қазақстан облысында цемент зауыты құрылы- Жобаны іске асыру өндірістік қуаты жылына 300 мың тонналық цемент зауытын салуды көздейді.
Облыс сәулет және құрылыс басқармасы, Ба- 7022,0 Тасқала ауданының Семиглавый-Мар селосында це- мент шикізатының зерттелген және анықталған қоры бар. Қор орны темір жол, автокөлік жолдарына, энер- гия көздеріне (электр, газ, су) жағын орналасқан.
инду- стрия жә- не сауда Бүгінгі таңда швейцар компаниясының жобаны іске асыру ойлары бар.
"Кульман"
2.4.2
Қабырғалық керамикалық бұйымдар зауыты құрылы- ЖШС, "Бином"
2004-
Жобаны іске асыру өндірістік қуаты жылына 15 млн.
шартты кірпіш өндіретін қабырғалық керамикалық бұйымдар зауытының құрылысын салуды көздейді.
918,0
Бүгінгі таңда испан және ресей біріккен компаниялы- рының жобаны іске асыру ойлары бар.
Қарызға алына- тын қара- жаттар мен кәсі- порын- ның қара- жаты ликасы- ның ин- дустрия және са- уда Ми- нистрлігі- не ұсы- ныс түсі- ру
2.5. Жеңіл өнеркәсібі
2.5.1
Байпақ бұйымдарын резинамен түптеу әлісін жетілді- ру.
2009 ж.
"Аяз" ЖШС, Ба- 146,0
Жоба байпақ бұйымдарын резина мен түптеу көлемін ұлғайту үшін, ол учаскедегі тозығы жіткен бөліктерді жаңартып, өндіріс технологиясын жетілдіруді көздей- ді. Бұл өнім импорт алмастыратын тауарларға жата- ды.
Жобаны іске асыру кәсіпорынның өнім көлемін ұлғайтуына мүмкіндік береді.
- 131,0 өз қара- жатылар мен инве- стиция- лар "Диана" ААҚ,
2.5.2
Тігін өндірісіне тұрақты сипат беру, жетілдіру және дамыту.
Жобаның іске асуы жеңіл өнеркәсіп өнімдерінің жаңа түрлерін игеруге, кәсіпорынның технологиялық тізбе- гін жаңартуға, импорт алмастыратын өнімдер өн- дірудің көлемін көбейтуге мүмкіндік ашады.
- 50,0
2.6. Тамақ өнеркәсібі
2.6.1
Арақ ликер өнімдерін өндіру көлемін ұлғайту.
"Орал сусын"
Жоба спирт сатып алу көлемін ұлғайту, шарап құю тізбегін толық қалпына келтіру жұмыстарын жүргі- зуді көздейді. Оған қоса, жоба Батыс өңірдегі және Алматы қаласында маркетинг және жарнама компа- ниялары өнімді Республиканың басқа да нарықтары- на шығаруға жағдай туғызуын көздейді.
2.6.2
Орал қаласындағы спирт зауытын іске қосу.
"Батыс" ААҚ,
Батыс-Қаза- циялық тендер- дің нәти- жесі 1377,0 Жоба ауылшаруашылық шикізаттарын қайта өңдеу арқылы люкс класты этил спиртін шығаратын өн- дірістік кешенді жасақтауды көздейді, сондай-ақ, са- палы ликер мен арақ өнімдерін, көмір қышқылын, ми- нерал су өндіруді және құюды шешеді. Зауыт құры- лысы Оралда 1993 жылы басталды. Қазіргі уақытта объективті себептермен құрылыс тоқтап түр және әлеуеттік инвесторлар тарту үшін тендер өткізу жос- парланып отыр.
2.6.3
Сыра қайнату өндірісін жаңалау.
"Нұржанар"
ААҚ, Батыс-Қа-
Жоба тозығы жеткен құрал-жабдықтарды жаңарту арқылы өндірістің тиімділігі мен бәсекелестік қа- білетін және сыра өнімінің сапасын арттыруды көз- дейді.
608,0
- 154,0
- 150,0
2.7. Кабель өнімдерін жасау өндірісі
2.7.1
Кабель өнімдерін өндіруді ұйымдастыру.
"Жайықкабель"
ЖШС, Батыс-
Жоба полихлорвинилмен қапталған, броньдалған, әр турлі көлденен қимадағы, барлық салаларда қолданы- латын кабельдік өнімдерді өндіру ісін игеруді көздей- ді. Бүгінде бұл өнімдер түгелдей дерлік шетелден им- портталады.
118,6
- 44,3
2.8. Әлеуметті жобалар
2.8.1
Су құбырын реконструкциялау Шаған өзені қойна- уында, Зачаганск және Деркул поселкаларында.
Жоба Зачаганск поселкасының Шаған өзені қойна- уындағы су құбырларына күрделі жөндеу жүргізіп, Зачаганск, Деркул поселкалары тұрғындарын сумен сапалы қамтуды көздейді.
Облыстық "Во- доканал" басқар- масы, Батыс-Қа-
- 38,0
3. Импорталмастыру және ИСО қалыптарына көшу Импорталмастыру мәселесімен облыстық жиын өткі- зу.
Жиын ты, Батыс-Қаза-
Мұнайгаз компанияларының болашақта саланы дамы- туына қатысты шараларына қатысу.
Энер- гетика және мине- рал- сур- стар Мини- стрлігі кестесі- не сәй- кес Облыс әкімінің "Сапа саласындағы жетістігі үшін"
жүлдесіне конкурс өткізу.
сайын, қыр- күйек- тары те ғы - 9,0
- 3,0 менті, "Ұлттық сараптау және сертификаттау орталығы"
"Батыс Қазақстан облысының үздік тауарлары" көр- месін ұйымдастыру.
ғы - 3,0
- 1,0
Қазақстан Республикасы Үкіметінің сыйлығына ұсы- ну үшін эксперттік бағалау өткізу.
тамы- зда қазанда
Батыс өңірдің кәсіпорындары үшін "ИСО 9001 сапа менеджментінің интеграцияланған жүйесі және ИСО14001 экологиялық менеджмент жүйесі" тақыры- бына семинар.
Сапа менеджменті мен экологиялық менеджментке қатысты кітаптар шығару.
шілде- де, та- мызда ғы - 0,3
- 0,1
4. Ресей Федерациясының шекаралас облыстарымен бірлесе жұмыс істеу кесте- ге сәй- Ресейдегі Қазақстан жылы шеңберінде өтетін Батыс Қазақстан облысының Самарадағы, Саратовтағы, Орынбордағы, Астрахандағы, Волгоградтағы Мәдени және Экономикалық Күндерінде облыстық өнеркәсіп кәсіпорындарының катысуы.
менті, өндіріс кәсіпорындары- ның басшылары Барлығы:
138168,94
Оның ішінде:
7111,94
Республикалық бюджет (газ жобасын ескермегенде)
барлығы
- 1978,0
Облыстық бюджет
Кәсіпорындардың өз қаражаттары мен инвестиция- Газ жобасы 2003 ж.- 650,0 2004 ж.- 698,0 2005 ж.- 630,0 6679,0 122400,0 Инвестициялық жобаларды іске асыру шараларына бөлінген бюджет қаражаттары қайтымдылық кредиттеу негізінде жоспарланады.

На русском языке:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение Западно-Казахстанского Маслихат Западно-Казахстанской области областного маслихата от 23 августа 2003 года № 34-6.
Зарегистрировано Управлением юстиции Западно-Казахстанской области 23 сентября 2003 года №
2297. Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 29 мая 2004 года № 8-9 О Программе индустриально – инновационного развития Западно- Казахстанской области на 2003-2005 годы и плане мероприятий по ее реализации Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 29.05.2004 № 8-9.
В соответствии со статьей 6 Закона «О местном государственном управлении в Республике Казахстан» № 148-2 от 23 января 2001 года, Стратегией развития «Казахстан-2030», Посланием Президента Республики Казахстан «Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год», Указом Президента Республики Казахстан от 17 мая 2003 года № 10-96 «О стратегии индустриально – инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы», постановлением Правительства Республики Казахстан от 25 мая 2000 года № 789 «Об утверждении Правил разработки программ в Республике Казахстан»
областной маслихат решил:
1. Утвердить Программу индустриально - инновационного развития Западно-Казахстанской области на 2003-2005 годы и план мероприятий по ее реализации (прилагается).
Председатель сессии
С. Черкашин
И.о. секретаря облмаслихата Н.Клименко Утверждена решением сессии Западно- Казахстанского областного Маслихата № 34-6 от 23 августа 2003 г.
Программа индустриально-инновационного развития Западно- Казахстанской области на 2003-2005 годы и план мероприятий по ее Уральск, 2003 Содержание программы Стр.
1. Паспорт 3
2. Введение 5
3. Анализ современного состояния индустриального развития области 5
4. Цели, задачи и приоритеты программы 10
5. Основные направления и механизмы реализации Программы 14
6. Источники финансирования 17
7. Ожидаемые результаты 18
8. План мероприятий по реализации программы 19
1. Паспорт
Наименование: Программа индустриально-инновационного развития Западно-Казахстанской области на 2003-2005 годы Основание для разработки Программы: Стратегия развития «Казахстан- 2030», Послание Президента Республики Казахстан к народу Казахстана от 4 апреля 2003 года «Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год»;
Указ Президента Республики Казахстан от 17 мая 2003 года № 10-96 «О стратегии индустриально - инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы».
Основные разработчики: Департамент промышленности и топливно- энергетического комплекса Западно-Казахстанской области (далее Департамент промышленности и ТЭК ЗКО), Западно-Казахстанское областное управление экономики.
Цели и задачи Программы: Достижение устойчивого развития и экономического роста промышленного производства, обеспечивающего выпуск высококачественной, конкурентоспособной продукции путем реализации на промышленных предприятиях приоритетных проектов, развития внешнеэкономических связей промышленных предприятий, повышения научно- технического, технологического и кадрового потенциала.
Основные направления реализации Программы: Освоение новых видов производств, повышение конкурентоспособности выпускаемой продукции, широкое использование современных технологий.
Начало реализации Газового проекта и строительства мощностей по глубокой переработке углеводородного сырья.
Модернизация производств, создание инновационного центра, обеспечивающего интеграцию научного и инженерного потенциала области.
Переход на международные стандарты качества.
Стимулирование производств, выпускающих импортозамещающую продукцию.
Создание новых рабочих мест.
Развитие внешнеэкономического сотрудничества.
Источники финансирования: Средства республиканского и областного бюджетов, средства промышленных предприятий, инвестиции.
Ожидаемые результаты: Реализация данной программы позволит увеличить объем производства промышленной продукции в 2005 году в 1,5 раза относительно 2002 года.
Срок реализации: 2003-2005 годы
2. Ведение
Казахстанской области на 2003-2005 годы разработана в целях реализации задач, поставленных Президентом Республики Казахстан Н.А. Назарбаевым в Послании народу Казахстана от 4 апреля 2003 года и в соответствии со Стратегией индустриально-инновационного развития Республики Казахстан до 2015 года, утвержденной Указом Президента Республики Казахстан от 17 мая 2003 года №10-96. При разработке данной программы учитывались также Стратегический план развития Западно-Казахстанской области до 2010 года и Индикативный план социально-экономического развития Западно-Казахстанской области на 2003- 2005 годы.
3. Анализ современного состояния индустриального развития
3.1. Развитие индустрии области и его место в республике Как следствие глубоких рыночных преобразований в последние годы наблюдается устойчивая тенденция темпов роста производства промышленной продукции с 100,2% в 1996 году до 131,9% в 2000 году, в 2001 году - 107,5% к показателю 2000 года. Объем производства в 2002 году составил 89,5 млрд. тенге или 125,5% (при средне республиканском - 109,8%) к уровню 2001 года.
Таблица 1. Структура внутреннего регионального продукта (в %):
Всего по области 100,0 промышленность сельское хозяйство транспорт торговля строительство прочие * Оперативные данные Основной отраслью промышленности области является горнодобывающая (разработка Карачаганакского месторождения и опытно-промышленная эксплуатация Чинаревского и Теплово-Токаревского месторождений), доля которой в 2002 году составила 72,7% в объеме промышленного производства и 36,4% в общей сумме поступления налогов.
Таблица 2.
Структура промышленного производства по видам деятельности(всего по промышленности, включая домашнее хозяйство) в % Всего по промышленности Горнодобывающая Обрабатывающая производство пищевых продуктов Текстильная и швейная промышленность производство нефтепродуктов Металлургическая промышленность и обработка металлов Машиностроение производство и распределение электроэнергии, газа и воды *Оперативные данные Структура внутреннего регионального продукта (в %)
С начала разработки Карачаганакского месторождения в 2002 году отмечена максимальная добыча газа природного - 4,8 млрд. куб. м., газового конденсата - 5,2 млн. тонн, что превысило максимальный объем добычи достигнутый в 1991 году, по газовому конденсату - на 14,2% и газу природному - на 15,1%.
На долю области приходится 99,2% от объема добычи газового конденсата и 42,7% газа природного в республике.
Обрабатывающая промышленность представлена предприятиями машиностроения, металлообработки, переработки газового конденсата, сельскохозяйственной продукции и сырья, производства кожи, швейных, резиновых, пластмассовых изделий и другими.
В области приняты и реализуются Программы развития машиностроительного комплекса Западно-Казахстанской области на 2001-2003 годы, Программа восстановления и развития легкой промышленности на 2001- 2003 годы.
Также реализуется республиканские Программы размещения заказов РГП «Казахстан Темир-жолы» на приобретение оборудования, механизмов и т.п. у отечественных производителей на 2000 - 2003 годы, нефтегазового машиностроения на заводах Казахстана до 2005 года, Программа инновационного развития Республики Казахстан и Программа развития промышленности строительных материалов, изделий и конструкций в Западном регионе на 2002- За последние три года в основном преодолены последствия кризиса, наметилась тенденция роста объемов производства.
Введена малотоннажная установка по переработке конденсата, освоено строительство катеров, сборка автомобилей специального назначения, производство помольных шаров для горнодобывающей промышленности по новой технологии и оборудования для перерабатывающих предприятий аграрного сектора, производство полиэтиленовых труб, сэндвич-панелей, металлочерепицы, пошив высококачественной одежды по договору с американской фирмой, установлены линии по производству вафель, печенья, макаронных изделий, розливу минеральной воды, реанимированы предприятия по производству железобетонных конструкций и водочной продукции и др.
В 2002 году предприятиями обрабатывающей отрасли произведено продукции на сумму 18,4 млрд. тенге, что по индексу физического объема на 8,1% больше чем в 2001 году. Удельный вес отрасли в объеме промышленного производства составил в 2002 году 20,6%.
Ежегодно увеличиваются налоговые поступления. В 2002 году предприятиями выплачено налогов на 18,8% больше, чем в 2001 году.
За 2002 год объем производства и распределения электроэнергии, газа и воды по индексу физического объема возрос по сравнению с предыдущим годом на 6,2% и составил 6,0 млрд. тенге.
Таблица 3. Динамика производства продукции в разрезе отраслей за 2000- 2002 годы (нефинансовый сектор экономики, в действующих ценах, млн.
тенге)
73259,3 68724,4 79776,3 55088,2 65123,0 9984,8 8413,0 8635,2 1969,5 2387,3 2380,2 текстильная и швейная промышленность 237,6 411,2 329,8 5417,6 2141,7 2136,8 346,6 557,5 678,2 532,0 413,1 415,9 4602,1 5223,2 6018,1 * оперативные данные Динамика увеличения объемов электроэнергии, выработанной собственными источниками В рамках принятой Программы развития электроэнергетики области на 2001-2003 годы по достижению энергетической независимости региона в 2001 году введен в эксплуатацию первый из трех генераторов Карачаганакской ГТЭС, в течение 2002 года еще два генератора введены в действие. Также, за счет средств областного бюджета проведена реконструкция и модернизация Уральской ТЭЦ восстановлена проектная мощность электростанции. Благодаря этому снижен импорт электроэнергии из России с 84% в 2000 году до 40% в 2002 году.
Объем производства собственной электроэнергии в 2002 году увеличился в 2,4 раза по сравнению с 2001 годом и в 3,4 раза - с 2000 годом.
Объем выработанной и потребленной электроэнергии составил соответственно в 2000 году 117,7 млн. кВт/час и 619,7 млн. кВт/час, в 2001 году 168,7 млн. кВт/час и 673 млн. кВт/час и в 2002 году 403 млн. кВт/час и 671,7 млн.
кВт/час.
Таблица 4. Индекс физического объема промышленного производства по видам деятельности (в процентах)
131,9 107,5 125,5 горнодобывающая 137,2 132,7 обрабатывающая 141,7 128,2 108,1 125,4 131,3 109,7 128,6 123,8 103,9 в 3,1 раза 188,9 металлургическая промышленность и обработка металлов 195,2 106,3 машиностроение 136,7 116,4 141,6 106,2 Среднесписочная численность промышленно-производственного персонала составляет 16 тыс. человек. Средняя зарплата в 2002 году увеличилась вдвое по сравнению с 2000 годом и составила 36,4 тыс. тенге.
3.2. Проблемы промышленности региона Для дальнейшего развития промышленности области необходимо преодолеть ряд сдерживающих факторов:
преобладание в структуре промышленного производства продукции сырьевых отраслей;
недостаток мощностей по переработке углеводородного сырья;
отсутствие самостоятельного выхода на зарубежные рынки по экспорту углеводородов;
высокий уровень износа основных фондов, отсутствие средств на их обновление;
низкая инвестиционная активность в развитие предприятий обрабатывающей промышленности;
недостаток государственных заказов на изготовление специальной продукции и контрактов по ее реализации;
недостаток новых технологий и современного технологического оборудования на промышленных предприятиях;
несоответствие качества выпускаемой продукции требованиям потребителей;
высокие тарифы на энергоносители и как следствие высокая себестоимость продукции промышленных предприятий;
не эффективная система подготовки и переподготовки кадров для современных отраслей промышленности;
отсутствие структуры общественных институтов, стимулирующих конкурентное преимущество.
4. Цель, задачи и приоритеты индустриально-инновационной политики Главной целью Программы является содействие экономическому росту промышленного производства, на принципах устойчивого развития в области за счет модернизации промышленности и диверсификации экономики, создание условий для выпуска высококачественной, конкурентоспособной продукции путем реализации на промышленных предприятиях приоритетных инновационных проектов, повышения научно-технического, технологического и кадрового потенциала.
Для достижения поставленной цели необходимо:
структурная перестройка промышленности области, направленная на опережающее развитие обрабатывающего сектора и преодоление сырьевой направленности;
модернизация промышленности области, обновление оборудования, внедрение энерго- и ресурсосберегающих технологий, освоение импортозамещающей и экспортоориентированной продукции, создание инновационного центра;
привлечение отечественных и иностранных инвестиций;
реализация приоритетных проектов;
создание структуры учебных заведений для подготовки и переподготовки кадров всех уровней.
4.1. Приоритеты индустриально-инновационной политики В период с 2003 по 2005 годы будут введены новые производства по переработке углеводородного и сельскохозяйственного сырья, мощности по производству электроэнергии, освоено производство сельхозмашин и расширится ассортимент выпускаемых запасных частей к ним, расширится участие машиностроительных предприятий в реализации заказов нефтегазового комплекса и национальных компаний.
Продолжится разработка и внедрение на предприятиях области систем качества и экологического менеджмента, соответствующих требованиям международных стандартов ИСО 9001 и ИСО 14001.
Будет проводиться активная инвестиционная политика по привлечению ресурсов в основной капитал, обеспечивающих модернизацию, реконструкцию и расширение производств обрабатывающей отрасли.
4.2. Структурная перестройка индустрии Структурные сдвиги проводимой индустриальной политики предусматривают:
Постепенный отход от сырьевой направленности в экспорте;
достижение энергетической независимости;
модернизацию и экологизацию производств;
переход на международные стандарты менеджмента качества и экологического менеджмента.
4.3. Инновационная составляющая Инновационное развитие региона является одним из приоритетных условий формирования индустриальной политики области и предполагает:
формирование современной научно-технической, конструкторско- технологической и информационной базы для обеспечения планомерного наращивания интеллектуального потенциала региона, его перехода на новейшие технологии и выпуск продукции, отвечающей по качеству требованиям мировых стандартов.
объединение потенциала научных организаций, промышленных предприятий, ВУЗов и субъектов малого предпринимательства в единый региональный инновационный центр (ИЦ).
Основными задачами Инновационного Центра будут:
развитие гибких технологий с высокой интеллектуальной составляющей - программирования, консалтинга, инжиниринга и т.д.;
внедрение современного проектирования, как социальных, так и промышленных проектов;
внедрение передовых стандартов на продукцию и создание режима наибольшего благоприятствования для предприятий работающих по международным стандартам качества;
подготовка и переподготовка интеллектуальных кадров с последующим использованием их потенциала для развития среднего звена персонала предприятий;
формирование и развитие высокотехнологичных производств с высокой добавленной стоимостью в нефтегазовой отрасли, химии, нефтехимии, производстве современных строительных материалов, судостроении и машиностроении и альтернативных источников энергии;
формирование научно-инновационной инфраструктуры и тренинговых программ по перспективным направлениям для региона;
подготовка предложений по нормативно-правовой базе, обеспечивающей благоприятные условия для развития инновационной деятельности;
развитие сектора высокотехнологичных услуг.
4.4. Сектор высокотехнологичных услуг На развитие сектора высокотехнологичных услуг позитивное влияние оказывают:
наличие свободных производственных мощностей;
квалифицированный инженерно-технический персонал;
дешевая рабочая сила в сочетании с достаточно высоким ее образовательным уровнем;
переход на международные системы качества серии ИСО.
Благодаря этому промышленные предприятия осваивают производство оборудования и комплектующих, в том числе для нефтегазового сектора, имеют опыт сотрудничества с ОАО «Казахтелеком», НК «Казмунайгаз» и ЗАО «Национальная компания «Казахстан Темир-жолы» по изготовлению запасных частей и другой номенклатуры товаров, а также участвуют в кораблестроительной программе.
На перспективу планируется расширение производства оборудования для нефтегазового сектора.
Высокотехнологичные услуги по проектированию для иностранных компаний, участвующих в обустройстве Карачаганакского месторождения, оказывают НИПИ «Газжобалау», НИПИ «Нефтегаз» и ТОО «Интек». Этому способствует внедрение на них международной системы управления качеством продукции.
4.5. Политика импортозамещения и повышения конкурентоспособности промышленности Продолжается реализация политики импортозамещения. Основными потребителями импортозамещающей продукции являются нефтегазовые и горнодобывающие компании Республики.
На производство конкурентоспособной продукции выделено из местного бюджета, через банки второго уровня, льготные кредиты в сумме 482 млн. тенге.
В 2002 году промышленными предприятиями области выпущено импортозамещающей продукции на сумму 1,2 млрд. тенге, что больше уровня 2001 года на 33,8%.
С целью повышения конкурентоспособности продукции и стимулирования промышленных предприятий ежегодно будут проводиться выставки «Лучшие товары Западно-Казахстанской области», вручаться призы «За достижение в области качества».
Для улучшения качества окружающей среды, регулирования природопользования будет отдаваться приоритет ресурсосберегающим технологиям и производствам, сертифицированным по стандарту ИСО 14001.
4.6. Создание режимов, благоприятных для внешней торговли В структуре экспортного потенциала наибольшую долю занимает продукция горнодобывающей промышленности: газовый конденсат и газ природный некондиционный (94% от общего объема).
К 2005 году экспорт прогнозируется в объеме 700 млн. долларов США или увеличится на 51,4% по сравнению с 2001 годом, импорт составит 450 млн.
долларов США или на 33,4% меньше уровня 2001 года.
В связи с дальнейшим развитием Карачаганакского проекта в импорте продукции будут преобладать машины и оборудование (около 60% от общего объема), металлургическая продукция (свыше 15%), транспортные средства (10%).
Вместе с тем, в связи с модернизацией устаревшего оборудования на промышленных предприятиях области и реализацией программы импортозамещения произойдет снижение темпов роста импорта продовольственных и непродовольственных товаров, что положительно повлияет на развитие других отраслей – сельского хозяйства, легкой промышленности.
Сохранится экспорт углеводородов на внешние рынки. С завершением строительства Карачаганакского перерабатывающего комплекса и экспортного трубопровода «Карачаганак - Большой Чаган – Атырау» стабильный газовый конденсат по системе Каспийский трубопроводный консорциум будет реализовываться на внешних рынках.
4.7. Создание конкурентной среды и инвестиционного климата Обеспечение равных конкуренций будет достигаться на основе:
обеспечения прозрачности информации о принимаемых решениях по распределению любого рода ресурсов государственными органами;
сохранения режима конкуренции при организации закупок для государственных нужд и открытости проведения конкурсов, тендеров;
невмешательства исполнительной власти в функционирование конкурентной среды на стороне одного из экономических агентов;
За 2002 год предприятиями и организациями всех форм собственности вложено инвестиций в основной капитал 238,4 млрд. тенге, что на 35,2% выше уровня 2001 года.
Преобладающая часть вложений в основной капитал – 227,3 млрд. тенге или 95,4% от общего объема приходится на иностранные инвестиции, осваиваемые на обустройстве Карачаганакского нефтегазоконденсатного месторождения.
Наблюдается значительный прирост инвестиций в основной капитал, освоенных за счет средств республиканского бюджета и иностранных инвесторов, соответственно на 87,9% и 36%.
Приоритетным направлением на перспективу в привлечении иностранных инвестиций останутся Карачаганакский проект, строительство энергетических мощностей.
5. Основные направления и механизмы реализации Программы
5.1. Нефтегазовый комплекс сохранит за собой роль моно отрасли. За счет средств Альянса, участвующего в разработке Карачаганакского месторождения ведется строительство завода по переработке конденсата первоначальной мощностью 7 млн. тонн в год, ориентировочной стоимостью 490 млн. долл. США, ввод в эксплуатацию предполагается в сентябре 2003 года.
Одновременно будет завершено строительство трубопровода «Карачаганак
- Большой Чаган – Атырау» протяженностью 635 км для транспортировки газового конденсата, что позволит увеличить объемы добычи углеводородов и изменить направление их поставки.
В 2003 году будет разработано технико-экономическое обоснование Газового проекта, включающего в себя газоперерабатывающий завод и экспортный газопровод мощностью 10 млрд. куб. м газа в год, реализация которого позволит увеличить добычу жидких углеводородов до 13 млн. тонн в год.
На нефтяных месторождениях Чинаревское и Теплово-Токаревское продолжатся работы по их обустройству.
Продолжится разведка и освоение углеводородных месторождений с малыми запасами.
5.2. Машиностроение
Развитие отрасли предполагает сохранение профиля предприятий оборонного комплекса, освоение производства продукции двойного назначения, тесное сотрудничество с нефтегазовым комплексом, освоение производства сельскохозяйственной техники и проведение модернизации предприятий отрасли.
На ОАО «Уральскагрореммаш» совместно с украинскими партнерами планируется освоить производство колесных тракторов класса 1,4. На первоначальном этапе будет проводиться отверточная сборка, в последующем, выпуск не менее 40% комплектующих будет производиться на предприятиях области.
На совместном с российским производителем запорной арматуры предприятии ТОО КРП «Жаик-Икар» (в последующем в него войдет американская фирма «Cooper Cameron Corporation») предполагается организация производства устьевой фонтанной арматуры, монтаж и сборка стальной запорной арматуры, шаровых кранов, а также модификация шиберных задвижек фирмы «Malbrangue», установленных на объектах нефтегазового сектора Казахстана.
В области освоения производства высоких технологий будет завершено строительство и введен в эксплуатацию завод по производству изолированных проводов, медных и алюминиевых кабелей с полиэтиленовым и полихлорвиниловым покрытием.
Рассматривается возможность строительства завода по производству специальных полиэтиленовых труб для нефтегазовой отрасли.
5.3. Стройиндустрия
Увеличение объемов жилищного и социально-культурного строительства предопределяет необходимость расширения действующих предприятий стройиндустрии, по выпуску следующих строительных материалов и изделий общей мощностью в год:
силикатный кирпич 75 млн.штук;
сборные железобетонные изделия 113 тыс.куб.м;
сборные бетонные изделия 27 тыс.куб.м;
товарный бетон 95 тыс.куб.м;
керамзит 50 тыс.куб.м;
столярные изделия 1,0 тыс.кв.м;
известь 12 тыс.тонн;
мел 12 тыс.тонн;
песчано-гравийная смесь 1300 тыс.куб.м;
а также, развитие новых предприятий по производству пенобетона, щебня;
сохранение и развитие действующих предприятий по производству сборных железобетонных конструкций, товарного бетона, асфальта и керамзита;
освоение производства современных строительных материалов (металлочерепицы, профнастила, сборных пластиковых оконных и дверных блоков, сэндвич панелей, сухих смесей, лакокрасочной продукции, отделочных материалов).
В соответствии с Программой развития промышленности строительных материалов, изделий и конструкций в Западном регионе Казахстана на 2002-2005 годы, утвержденной постановлением Правительства № 1548 от 30 ноября 2001 года предусматривается:
строительство цементного завода;
техническое перевооружение производства извести;
организация производства лицевого кирпича и блоков по передовым гибким технологиям.
5.4. Электроэнергетика Обеспечение энергетической независимости региона является стратегической задачей для стабильного энергообеспечения населения области и создания условий для развития индустрии.
Благодаря принятию и реализации «Программы развития электроэнергетики области на 2001-2003 годы по достижению энергетической независимости региона» сократилась доля покупаемой электроэнергии из России с 84% в 2000 году до 40% в 2002 году.
Однако с развитием промышленности и инфраструктуры региона потребление электроэнергии к 2005 году увеличится, что обуславливает необходимость строительства новых мощностей:
электростанции мощностью 26,9 МВт совместно с японской компанией «Тохоку» на Уральской ТЭЦ;
электростанции в г. Уральск мощностью до 50 МВт;
ввода дополнительного энергоблока мощностью 40 МВт на Карачаганакском месторождении.
Реализация этих проектов позволит полностью обеспечить потребность области в электроэнергии.
Кроме того, на промышленных предприятиях области имеются разработки по производству альтернативных источников электроэнергии (ветроустановок).
Одновременно будет реализован проект Модернизации энергетического производства на ОАО «Западно-Казахстанская РЭК» с целью сокращения потерь и повышения надежности энергоснабжения потребителей области.
5.5. Малый бизнес и предпринимательство В целях выполнения задач, поставленных в Послании Президента народу Казахстана, а также для создания благоприятных условий для дальнейшего развития малого предпринимательства, увеличения числа новых рабочих мест, создания реальной конкурентной среды разработана региональная программа поддержки и развития малого предпринимательства в ЗКО на 2003-2005 годы.
Предусматривается кредитование субъектов малого предпринимательства на освоение инновационных производств, внедрение прогрессивных технологий по линий ЗАО «Фонд развития малого предпринимательства», а также получение целевых займов на общих основаниях по линии специализированных фондов и банков, целевое кредитование сельхозтоваропроизводителей.
Продолжится работа по микрокредитованию по линии вновь образованного Фонда содействия предпринимателям «Даму».
Планируется привлечение и содействие в открытии на территории области специализированных филиалов фондов, способствующих развитию малого бизнеса, сельских кредитных товариществ и т.д.
Будет проводиться работа по развитию кооперации и взаимовыгодного сотрудничества предприятий крупного и малого бизнеса, импортозамещению и поддержки отечественного товаропроизводителя, приняты меры по развитию переработки сельхозпродукции, запуску простаивающих цехов, развитию дорожно-сервисных услуг.
Продолжится работа по сегментации и реструктуризации простаивающих предприятий с целью передачи их субъектам малого бизнеса.
Для повышения конкурентоспособности активизируется работа по переходу предприятий малого и среднего бизнеса на международные стандарты качества производимой продукции и услуг путем проведения разъяснительной работы, семинаров качества.
Продолжится работа по внедрению прогрессивных наукоемких технологий выращивания сельскохозяйственных культур и сельскохозяйственных животных путем обеспечения связи науки с производством, углубления селекционно- племенной работы, а также с использованием передового опыта отдельных хозяйств, например разведение молочного скота элитной породы и т.д.
Немаловажная роль отводится созданию совместных предприятий в сфере переработки сельхозпродукции.
Будет усилена работа по развитию лизинговых отношений в соответствии с Законом РК «О финансовом лизинге».
Предусматриваются меры по развитию современных форм малого предпринимательства в научно-технической сфере (создание сети бизнес- инкубаторов, инновационных проектов, технопарков, центров малого бизнеса), по совершенствованию законодательной и нормативной базы, обеспечению правовой защиты предпринимателей, информационному обеспечению предпринимательства, мероприятия по региональному развитию малого бизнеса.
6. Источники финансирования Финансирование программных мероприятий предусматривается из следующих источников:
инвестиции и собственные средства промышленных предприятий;
средства республиканского и областного бюджетов;
средства заимствования;
средства финансовых институтов;
средства Банка Развития Казахстана и банков второго уровня.
В рамках программы для финансовой поддержки отечественных товаропроизводителей на ближайшие три года предусматривается кредитование приоритетных проектов на льготных условиях за счет средств республиканского и местного бюджетов, планируемая сумма на три года из республиканского бюджета - 7111 млн. тенге и местного бюджета - 1978 млн. тенге, в том числе в 2003 году - 650 млн. тенге, в 2004 году - 698 млн. тенге, 2005 году - 630 млн. тенге.
7. Ожидаемые результаты Результатом реализации Программы индустриально-инновационного развития области должны стать:
расширение налогооблагаемой базы;
создание новых рабочих мест на промышленных предприятиях;
формирование современной научно-технической, конструкторско- технологической и информационной базы для обеспечения планомерного наращивания интеллектуального потенциала региона, его перехода на новейшие технологии и выпуск продукции, отвечающей по качеству требованиям мировых стандартов;
частичное обновление оборудования, начало модернизации промышленности области, освоение новых видов импортозамещающей и экспортоориентированной продукции, развитие сектора высокотехнологических услуг;
достижение энергетической независимости региона;
Реализация данной программы позволит увеличить объем производства промышленной продукции в 2005 году в 1,5 раза относительно 2002 года.
8. План мероприятий по реализации Программы № п /п Наименование мероприятия Ответственные за исполнение Фор- ма за- верше- Срок реали- зации Источ- ники фи- ния Предпо- лагаемые расходы млн. тен- ге нанси- рова-
1. Инновационная деятельность Поста- новле- Создать инновационный центр Департамент промышленно- сти и ТЭК ЗКО ние Аки- мата Всего - 15,0 в том чис- ле: 2003 г.- 15,0 Об- ласт- ной бюд- жет Ин- Участие в республиканских, региональных совещаниях, семинарах и других мероприятиях по инновации форма- Еже- годно Инновацион- ный центр, Де- партамент про- мышленности и ТЭК ЗКО ция му об- ласти Проведение областного семинара-совещания «Проблемы и перспективы инновационного развития области»
еже- 0,9 2003 г. - 0,3 2004 г. - 0,3 2005 Сред- ства пред- прия- тий ласти, прото- кол со- веща- Организация технопарка на базе Западно-Казахстанского аграрно-технического университета год 2,0 в том Западно-Казах- станский аграр- но-технический числе Инве- сти- ции, университет, сред- Зап.
Каз.
агро- тех.
уни- верси- тета
2. Реализация инвестиционных проектов
2.1. Нефтегазовый комплекс
2.1.1
Газовый проект.
2003- гг.
Проект предусмотрен Окончательным соглашением раз- дела продукции. Его реализация включает в себя:
Акимат обла- сти, Департа- мент промыш- ленности и ТЭК 122400, в ле: 73440 ЗКО строительство газоперерабатывающего завода на Карача- ганакском месторождении;
строительство экспортного газопровода от газоперераба- тывающего завода до магистрального газопровода.
Мощность газоперерабатывающего завода и газопровода 10 млрд. м. куб газа в год.
Для строительства завода будут привлечены 6000 чел.
Ино- стран- ные инве- ции Рес- публи- кан- ский Пред- ложе- ние в Мини- стер- ство энер- гети- ки и мине- раль- ных ресур- сов
2.1.2
Строительство завода по выпуску сжиженного нефтяного газа.
2005-
Проект предусматривает строительство завода по произ- водству сжиженного нефтяного газа на базе Карачаганак- ского перерабатывающего комплекса мощностью до 100 тыс. тонн в год.
Данный проект предусмотрен Окончательным соглаше- нием раздела продукции.
2.1.3
Разработка и освоение технологического процесса произ- водства новых материалов, обеспечивающих повышен- ную коррозионную стойкость изделий для нефтегазовой отрасли промышленности.
ТОО «Арма-
Сервис», Госу- дарственное коммунальное предприятие Реше- кон- курс- комис- сии 2,94 в г.- 0,98 2004 г.- 0,98 2005 Проект предусматривает разработку технологии получе- ния легированной стали, стойкой к воздействию нефте- продуктов с содержанием до 6% сероводорода.
обра- зова- ния и науки РК (грант)
«Региональный инновационный центр» Департа- мента промыш-
2.2. Машиностроение и металлургия
2.2.1
Кораблестроительный проект.
ОАО «Зенит», 110,0 в
Соб- ствен-
Реализация проекта позволит создать дополнительные производственные мощности, путем реконструкции и введения в строй незавершенного строительства завод- ского корпуса 16, которые позволят выпускать суда боль- шего водоизмещения (200 тонн).
г. - 23,0 2003 г. - г. - 47 инду- стрии и тор- говли ки Ка- тия зах- стан
2.2.2
Освоение производства современной сельхозтехники.
ОАО «Уральска-
Проект предусматривает освоение производства сельхоз- техники на существующих мощностях ОАО «Уральска- грореммаш» совместно с заводом «Астана-Агропромтех- ника».
236,2 в г. - 132 грореммаш», ТОО СПП «Ме- таллоизделия», 104,2 Проект предполагает производство сельхозтехники: трак- торов, опрыскивателей, (прицепных вентиляторных и штанговых), жаток валковых (навесных и прицепных), протравителей ПК–20 для протравливания зерновых культур агрохимикатами.
Реализация данного проекта позволит удовлетворить по- требность в сельскохозяйственной технике сельхозтова- ропроизводителей Казахстана, увеличить налогооблагае- мую базу и объем производства на предприятии.
ции и соб-
2.2.3
Организация производства стальной запорной арматуры, в том числе фонтанной и скважинной и их сервисного об- служивания.
Сервис», Депар- тамент промыш- ция в мат обла- сти 145,0 в г. - 10,0 67,5 2005 г. - 67,5 Проект предусматривает освоение современного произ- водства стальной запорной арматуры, в том числе устье- вой и фонтанной, работающей в условиях высокого дав- ления и агрессивных сернистых сред применяемой в неф- тегазовой отрасли.
Реализация данного проекта позволит начать в Казахста- не производство продукции, завозимой в республику из- за рубежа и относящейся к приоритетным видам, подле- жащим освоению на предприятиях Казахстана.
Реализация данного проекта позволит увеличить налого- облагаемую базу и объем производства на предприятии.
2.2.4
Организация освоения производства стальной запорной арматуры для поставки на предприятия нефтегазовых от- раслей.
2003 г.
47,0 в г. - 47,0
Реализация данного проекта позволит приобрести ком- плект оборудования, с целью обеспечения:
- организации производства стальной запорной армату- ры, в том числе устьевой и фонтанной, работающей в условиях высокого давления и агрессивных сернистых сред и применяемых в газовой отрасли;
- организации гибкого механосборочного и испытатель- ного производства
2.2.5
Освоение методов горячего цинкования Всего 217,0, в Проект предусматривает закуп технологии и производ- ственных мощностей для организации процесса оцинков- ки металлоизделий.
г. - 93,0 2003 г.- 124,0 Реализация данного проекта позволит предприятию иметь выгодное конкурентоспособное положение на рын- ке.
В настоящее время на территории РК имеется единствен- ное предприятие (Испат - Кармет) специализирующееся на цинковании.
2.2.6
Освоение производства круто-загнутых отводов высоко- го давления.
ПК «Уральский литейно-механи- ческий завод», 40,0 в ле: 2004 г. - 28,0 Проект предусматривает закуп специального оборудова- ния для изготовления круто-загнутых отводов высокого давления диаметром 70-500 мм. для нужд предприятий Реализация данного проекта позволит увеличить объем импортозамещающего производства.
2.2.7
Производство установок по очистке воды «Тазасу».
ОАО «Омега»,
Управление до- рожного жилищ- но-коммуналь- ного хозяйства, 30,0 в г. - 30,0 Проект предусматривает организацию производства уста- новок питьевой воды. Технологическая схема очистки во- ды разработана АО «Техно-Эко» г. Санкт-Петербург, ис- пользует современные достижения науки и техники, запа- тентована в семи странах.
Основной процесс обработки воды в «Тазасу» - озониро- вание. Озон - сильный окислитель поэтому более эффек- тивен в коагулировании и задержании вредных примесей.
Достоинство озонирования также в том, что озон не оста- ется в составе очищенной воды, в конце схемы очистки озон легко превращается в кислород и улетучивается.
2.3. Энергетика
2.3.1
Строительство газотурбинной электростанции совместно с компанией «Тохоку».
гг .
3900 в
ОАО «Жайык- теплоэнерго», ле: - Реализация проекта включает в себя строительство элек- тростанции на площадке Уральской ТЭЦ мощностью 26,9 МВт.
-120,0 2004 г.
-200,0 2005 г.
-280,0
2.3.2
Реализация мероприятий по энергосбережению объектов.
При реализации проекта повысятся качество и надеж- ность теплоснабжения потребителей.
Экономия топлива составит 10 %.
250,0 в г.-130,0
2.3.3
Модернизация энергетического производства.
ОАО “Западно-
Казахстанская
РЭК», Департа-
Проект предполагает обновление части изношенных ос- новных фондов путем реконструкции существующих производственных мощностей, с целью организации со- временного производства передачи и распределения элек- троэнергии в области.
400,0 в г.-200,0
Реализация проекта позволит снизить потери электро- энергии в сетях на 5%. Повысятся рентабельность рабо- ты, стабильность поставок электроэнергии потребителям.
2.4. Стройиндустрия
Областное
2.4.1
Строительство цементного завода в Западно-Казахстан- ской области.
7022 в ле: 7022,0 управление ар- хитектуры и строительства, департамент Реализация проекта предусматривает строительство це- ментного завода производственной мощностью до 300 тыс. тонн цемента в год. В Таскалинском районе, близ по- селка Семиглавый Мар имеются разведанные и утвер- жденные запасы цементного сырья. Месторождение рас- положено в непосредственной близости к железнодорож- ным и автомобильным дорогам, а также к источникам энергоресурсов (электроэнергия, газ, вода).
В настоящее время у швейцарской компании имеются на- мерения по реализации данного проекта.
2.4.2
Строительство завода стеновых керамических изделий.
ТОО «Куль- 2004- 918,0 в ле: 918,0 Реализация проекта предусматривает строительство заво- да стеновых керамических изделий, производственной мощностью до 15 млн. условных кирпичей в год.
ман», ТОО «Би- ном», Департа- В настоящее время у испанской и российской компании имеются намерения по совместной реализации проекта заим- ство- вания и соб-
2.5. Легкая промышленность
2.5.1
Усовершенствование методов обрезинивания валяной обуви.
146 в
ТОО «Аяз», Де-
Проект предусматривает проведение модернизации участка обрезинивания валяной обуви также усовершен- ствование его технологических процессов, с целью увели- чения объемов производства валяной обуви с резиновым низом. Данная продукция является импортозамещающей.
производства предприятия.
2.5.2
Стабилизация, развитие и совершенствование швейного производства.
ОАО «Диана», 65,0 в ле: 2005 2006 г.- Реализация данного проекта позволит освоить новые ви- ды продукции легкой промышленности, переоснастить технологический парк предприятия, нарастить объемы производства импортозамещающей продукции.
2.6. Пищевая промышленность
2.6.1
Увеличение объемов производства ликероводочной про- дукции.
ТОО «Орал Су- сын», Департа- 50,0 в г.- 50,0 Проект предусматривает увеличение объемов закупа спирта, и проведения работ по доукомплектации линии розлива вин.
Кроме того, проект предусматривает проведение направ- ленной маркетинговой и рекламной компаний по Запад- ному региону Казахстана и городу Алматы с целью про- движения продукции на новые рынки республики.
2.6.2
Ввод в эксплуатацию спиртового завода в г.Уральске.
Ре- 1377 в ле: 1377
ОАО «Батыс», сти и ТЭК ЗКО, Зап.Каз. терко- митет госиму- щества и прива- зульта- ты ин- вести- цион- ного тенде- тизации ра Проект предусматривает создание производственного комплекса по переработке сельскохозяйственного сырья на этиловый спирт класса люкс, а также производство и разлив высококачественных ликероводочных изделий, уг- лекислоты, минеральной воды. Строительство завода на- чато в г. Уральске в 1993 году. В настоящее время, по объективным причинам, строительство приостановлено и планируется проведение тендера для определения потен- циального инвестора.
2.6.3
Модернизация пивоваренного производства.
ОАО «Нуржа- нар», Департа- Проект предусматривает замену устаревшего оборудова- ния на новое, с целью повышения конкурентоспособно- сти и эффективности производства пива, а также его каче- ства.
608,0 в г.-154,0
-154,0
-150,0
2.7. Производство кабельной продукции
2.7.1
Организация производства кабельной продукции. Проект предусматривает освоение производства кабельной про- дукции, покрытой полихлорвинилом, бронированных ка- ТОО «Жаикка- бель», Департа- 118,6 в белей различного сечения, применяемых в самых различ- ных сферах - на производстве, в строительстве и т.д. Дан- ная продукция почти полностью завозится из-за рубежа.
г.- 30,0 44,3 2004 г.- 44,3
2.8. Социальные проекты
2.8.1
Реконструкция водопроводов в пойме р.Чаган в п.Зача- ганск и Деркул 38,0 в г.- 38,0 управление «Во- доканал», Аки- мат города, Де- Проект предусматривает капитальный ремонт водопрово- дов в пойме р.Чаган для повышения надежности и беспе- ребойного водоснабжения населения пп.Зачаганск и Дер- кул
3. Импортозамещение и переход на стандарты ИСО Провести областное совещание по импортозамещению Прото- В соот- Участие в мероприятиях по перспективам развития неф- тегазовых компаний вет- ствии с гра- фиком эконо- мики и ных ре- сурсов Провести конкурс на приз Акима области «За достиже- ние в области качества»
9,0 2003 г.- 3,0 2002 г.- 3,0 2003 станский фили- ал ОАО «Нацио- нальный центр экспертизы и сертификации»
Организовать выставку «Лучшие товары Западно-Казах- станской области»
г.- 1,0 1,0 2005
Экспертная оценка на соискание премии Правительства Республики Казахстан 9,0 в том числе:
3,0 2002
Семинар «Интегрированные системы менеджмента каче- ства по ИСО 9001 и системы экологического менеджмен- та по ИСО 14001 для предприятий Западного региона»
в нояб- ре
Издать книги по менеджменту качества и экологическо- му менеджменту 0,3 в том 0,1 2004 г.- 0,1 2005 г.-
4. Сотрудничество с приграничными областями РФ Участие промышленных предприятий области в меропри- ятиях Дней экономики и культуры ЗКО в Самарской, Са- ратовской, Оренбургской, Астраханской, Волгоградской области в рамках Года Казахстана в России руководители промышленных предприятий ком, Итого:
138168,94 в том числе 7111,94 Республиканский бюджет (без учета газового проекта)
всего - 1978,0
Областной бюджет
Инвестиции и собственные средства предприятий в том Газовый проект 2003г. - 650,0 2004г. - 698,0 2005г. - 630,0 6679,0 122400,0 Выделение средств из бюджетов для реализации инвестиционных проектов планируется на возвратной основе путем кредитования.