Қазақша:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Қазақстан Республикасы Министерство здравоохранения Республики министрлігі Казахстан Денсаулық сақтау министрінің 2005 жылғы 14 ақпандағы N 59 Бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2005 жылғы 15 наурызда тіркелді. Тіркеу N 3491.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2010 жылғы 30 маусымдағы N 476 бұйрығымен "Зираттарды жобалауға және күтіп - ұстауға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережелері мен нормаларын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған "Зираттарды жобалауға және күтіп-ұстауға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық- эпидемиологиялық ережелері мен нормалары бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитеті (Байсеркин Б.С.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне мемлекеттік тіркеуге жіберсін.
3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ұйымдастыру- құқықтық жұмыс департаменті (Акрачкова Д.В.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ресми жариялауға жолдасын.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі, Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері А.А.
Белоногқа жүктелсін.
5. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Министр 2005 жылғы 14 ақпандағы N 59 бұйрығымен бекітілген "Зираттарды жобалауға және күтіп-ұстауға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық ережелер мен нормалар 1.
Жалпы ережелер
1. "Зираттарды жобалауға және күтіп-ұстауға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық ережелер мен нормалар (бұдан әрі - санитарлық ережелер) зираттардың орналасуына, мәйітті көмуге және қайта көмуге санитарлық-эпидемиологиялық талаптар қояды.
2. Осы санитарлық ережелерде төмендегідей терминдер мен анықтамалар қолданылады:
1) зират - өлген адамдарды жерлеу үшін арнайы бөлінген аумақ;
2) зираттық кезең - мәйіттердің минералдану үдерісіне берілетін уақыт;
3) мәйіт қалдықтары - мәйіттің шірімеген қалдығы;
4) жерлеу бюросы, жерлеу рәсімін жүргізуге қызмет көрсететін бюро-дүкені
- қайғылы дәстүрлі салттар жүргізуге қызмет көрсететін және соған арнап тауар сататын нысан.
2. Зираттардың орналасуына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
3. Зират орналасатын жерді таңдау, сонымен қатар оны пайдалануға беру жұмыстары санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органының осы санитарлық ережеге сай санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды жасалғаннан кейін жүргізіледі.
4. Зират орналасатын учаскелер елді мекеннің ық жағында орналасуы керек.
5. Зираттарды орналастыру үшін бөлінетін учаскенің алаңы 1000 адамға шаққанда 0,24 гектар есебінен алыну қажет. Жалпы жерлеу алаңы зират алаңының 65-70 пайыз есебінен алынуы керек.
6. Зират орналасқан жерлерді пайдалану оны көшірген уақыттан бастап жиырма жыл өткен соң рұқсат етіледі. Мұндай жағдайда зират орнын тек ағаштарды өсіру үшін пайдалануға болады. Мұндай аумаққа ғимараттар мен құрылымдарды салуға болмайды.
7. Жабылған зираттарды жиырма жылдан соң қайта көмуге пайдалану санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органдарымен келісілуі қажет.
8. Зират алаңының орналасатын жері және оның көлемі елді мекеннің жобалау және құрылыс жоспарында зират жабылған уақыттан кейін сая жайдың және бау-бақшаның орналасатындай қаралу қажет.
9. Зиратты жобалағанда келесі қарастырылу қажет:
1) зиратты аумаққа бөлуді қарастыратын жоспарлық шешім;
2) алаңның және жаяу жүретін, көлік жүретін аумақтың аббаттандыруы;
3) инсоляцияны және жеткілікті желдетуді қамтамасыз ететіндей етіп жасыл желектердің орналасуы, сипаты және ауданы;
4) су, канализация жүйелерімен қамтамасыз ету (әкімшілік бөлмелер қарастырылған жағдайда).
10. Зиратты орналастыратын жердің топырағы ауаның жеткілікті өтуін және тез кебуін қамтамасыз ететіндей құрғақ кеуек болу қажет, елді мекеннің және шаруашылық мақсатында қолданатын ашық суаттардың қарама-қарсы жерге еңістеу болу қажет.
11. Зират тұрғын үйлерден, қоғамдық ғимараттардан, спорттық-сауықтыру, санаторлы-курорттық аумақтардан 300 метр (бұдан әрі) шақырымда орналасу қажет. Жабық зираттардың санитарлық қорғау аумағының мөлшері зираттық кезең өткенше қысқармау қажет.
Жаңа салынатын немесе пайдаланудағы зираттардың санитарлық қорғау аумағында тұрғын және қоғамдық ғимараттардың құрылысын жүргізу рұқсат етілмейді.
12. Жерлеу бюросы, жерлеу әбзелдерін дайындайтын бюро-дүкендер жеке ғимараттарда орналасып, тұрғын үйлерден, қоғамдық ғимараттардан кем дегенде 50 м жерде орналасуы керек.
13. Зираттың аумағы секторларға бөлініп, аббатандырылып, қоршалып, аумақтың 20% кем емес мөлшері көгалдандырылып, кіріп-шығатын жолдар қарастырылуы керек. Зираттың аумағы әртүрлі аумақтарға бөлінуі керек (кіре- беріс, ғұрыптық шаралар, әкімшілік-шаруашылық, көму орындары, зираттың периметрі бойынша көгалдандыру аумағы).
14. Зират аумағында және көму жұмыстарын жүргізуге арналған ғимараттарда автокатафалк, автокөлік, қоқыс жинауға арналған урналар, қоқыс жинағыштар тұратын алаңдар және оған келетін жолдар қарастырылуы керек.
Қоқыс жинағыш алаңдар қоршалынып, қатты жапқышпен (асфальтпен, бетонмен) жабылуы керек.
15. Қоқыс жинағыштардың 2/3 бөлігі толғаннан кейін қоқыс қалалық немесе ауылдық жердің қоқыс төгетін жерлеріне шығарылады.
16. Зираттың аумағы кезеңді түрде жиналып отырылуы керек.
17. Мынандай аумақтарда зираттарды орналастыруға болмайды:
1) ауыз сумен қамтамасыз ететін және минералды су көздерінің, курорттардың санитарлық қорғау аумақтарында;
2) үңгірлер мен қатты жарықшақтанған тау жыныстарының бетіне және жер астынан су шыққан жерлерге;
3) жер асты сулары жер бетінен 2 м жоғары орналасқан жерлерге, сондай-ақ су басып кететін, жер жарылып құлайтын және батпақты жерлерде;
4) тұрғындардың шаруашылық-тұрмыстық қажеттілігіне, шомылуына және басқа да мәдени-сауықтыру шаралары үшін қолданатын нысандардың су қоймаларының жағалауында;
5) су көзі болып табылатын жер асты суларының бастауынан жоғары орналасқан жерде.
18. Орталықтандырылған сумен қамтамасыз ететін жүйені зират аумағынан өткізуге болмайды.
19. Зират аумағындағы суғару және тазалау жұмыстарын жүргізу керек суды жеке жүйе бойынша алу керек.
20. Ауыз су және шаруашылық үшін пайдаланылатын су "Ауыз сумен қамтамасыз етудің орталықтандырылған жүйесіндегі судың сапасына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптары" туралы Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің қ. А. N 506 бекітіліп, нормативті бұйрығымен құқықтық актілерді тіркеудің Мемлекеттік Реестрінде N 2999 тіркелген қолданыстағы санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалардың талаптарына сай болуы керек.
3. Зираттарда көму жұмыстарын және мәйітті қайта көму жұмыстарын ұйымдастырғанда қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
21. Әрбір ересек өлген адамға 5 шаршы метр, балаларға 2 шаршы метр жер бөлінуі керек.
Көрлердің арасы тігінен кем дегенде 1 м, ал көлбеу аралары кем дегенде 0,5 м болуы керек.
Көрдің түбінен жер асты суларына дейінгі аралық кем дегенде 0,5 м болуы керек.
22. Өлген адамның мәйітін жерлеу үшін алып баруға кез-келген көлік құралдарын (темір жол, әуе жолы, автокөлік) пайдалануға болады.
23. Мәйітті бір жерден екінші жерге апарып, сақтау үшін, оны бальзамдаудан өткізу керек. Өлген сәттен көмуге дейін 5 тәуліктен көп уақыт өтпеуі керек.
24. Мәйітті темір жол немесе әуе көліктері арқылы тасығанда мырышталған табытқа салынып, іші су тартатын заттармен толтырылып, берік дәнекерлену керек. Мәйітті багаждық бөлімде тасымалдау үшін металдан жасалған табытты.
Ағаштан жасалған табытқа немесе берік шегеленген жәшікке салынуы керек.
25. Мәйітті, өлген орыннан көметін жерге жеткізу үшін санитарлық- эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органы (ауру өлген орындағы) беретін рұқсат анықтаманы емдеу ұйымдарының берген қорытындысын көрсеткеннен кейін ғана ресімделінеді.
26. Мәйітті тасып апарып жерленгеннен кейін, оны апарған көлік тазаланылып, Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген зарарсыздандырғыш дәрмектермен зарарсыздандырылуы керек.
27. Егер мәйіт құмдауыт жерде жерленетін болса, қайта жерлеу жұмысы кем дегенде бір жылдан соң жүргізілуі керек, ал егер топырақ сулы болатын болса, онда кем дегенде 3 жылдан соң рұқсат етіледі.
28. Қайта жерлеу жұмысы жергілікті үкіметтің органдарының шешімімен және санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органдарының аса қауіпті жұқпалы аурулар (күйдіргі) жоқ деген қорытындысы болғанда ғана жүргізіледі.
29. Этиологиясы анық емес немесе аса қауіпті жұқпадан өлген мәйіттерді жерлеу мырышталған және ауа шықпайтындай етіп, дәнекерленген табытта жүргізілуі керек.
30. Мәйіт мүрдесі алынған көр зарарсыздандырылып, қайтадан көміліп тегістелінуі керек.
31. Зираттардың орнын ауыстырғанда, ол жерде қайта өңдеу шаралары жүргізілуі керек. Қайта өңделетін зират аумағынан алынған топырақты тұрғын үй аумағында пайдалануға болмайды.
32. Егер зират аумағында бұрыннан белгісіз көму жұмыстары жүргізілген болса, өлген адамның денесі көрден алынып, қайтадан рұқсат етілген жерге жерленуі және ол жер өңдеуден өтуі керек.
"Зираттарды жобалауға және күтіп-ұстауға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық- эпидемиологиялық ережелер мен нормаларына қосымша Санитарлық-эпидемиологиялық ұйғарым (мәйітті тасымалдауға немесе қайта көмуге арналған)
N ________
"___"___________________ 200 жыл (мәйіттің қайтыс болу себебі туралы ұйғарымды берген медициналық мекеменің атауы)
қайтыс болған мәйіт тегі, аты, әкесінің аты туған жылы, өлген күні Мәйіттің өмір сүрген мекен-жайы ___________________________________ (республика, облыс, қала, аудан, көше, үй, пәтер)
Медициналық мекеменің қорытындысы _________________________________ (қайтыс болған себебі, берілген күні)
(аса қауіпті жұқпалы аурулардың, этиологиясы белгісіз аурулардың болу немесе болмауы)
Көмілген орны _____________________________________________________ (республика, облыс, қала, аудан)
Мәйітті тасымалдауға арналған көлік: ______________________________ (темір жол, авиациялық, автомобильді)
Мәйіт тасымалданатын жердің мекен-жайы: ___________________________ Мәйітті тасымалдау кезінде індетке қарсы алдын ала өткізілетін шаралар: __________________________________________________________ (мырышталған, ауа кірмейтіндей етіп тығыз жабылған табыт, қиылыстырылған ағаш жәшіктің болуы)
Санитарлық-эпидемиологиялық сараптау:
мәйітті тасымалдау, қайта көму ____________________________________ (астын сызу керек) (рұқсат етіледі, рұқсат етілмейді)
Мөр орны Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органының жетекшісі _______________________ қолы

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Приказ Министра Министерство здравоохранения Республики министрлігі здравоохранения Республики Казахстан Казахстан от 14 февраля 2005 года № 59. Зарегистрирован в Министерстве юстиции от 15 марта 2005 года № 3491. Утратил силу приказом Министра Казахстан от от 30 июня 2010 года № 476 Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно- эпидемиологические требования к проектированию и содержанию кладбищ"
1. Утвердить прилагаемые санитарно-эпидемиологические правила и нормы «Санитарно-эпидемиологические требования к проектированию и содержанию кладбищ».
2. Комитету государственного санитарно-эпидемиологического надзора Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Байсеркин Б.С.)
направить настоящий приказ на государственную регистрацию в Министерство юстиции Республики Казахстан.
3. Департаменту организационно-правовой работы Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Акрачкова Д.В.) направить настоящий приказ на официальное опубликование после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- министра здравоохранения, Главного государственного санитарного врача Республики Казахстан Белоног А.А.
5. Настоящий приказ вводится в действие со дня официального опубликования.
Министр
Утверждены приказом
Министра здравоохранения Республики Казахстан от 14 февраля 2005 года N 59 Санитарно-эпидемиологические правила и нормы «Санитарно- эпидемиологические требования к проектированию и содержанию кладбищ»
1. Общие положения
1. Санитарно-эпидемиологические правила и нормы «Санитарно- эпидемиологические требования к проектированию и содержанию кладбищ»
(далее - санитарные правила) устанавливают санитарно-эпидемиологические требования к размещению кладбищ, организации захоронения и перезахоронения трупов.
2. В настоящих санитарных правилах использованы следующие термины и определения:
1) кладбище - территория, специально выделенная для захоронения трупов;
2) кладбищенский период - время, в течение которого завершаются процессы минерализации трупов;
3) останки - неразложившиеся остатки трупа;
4) похоронное бюро, бюро-магазины похоронного обслуживания - объекты, по реализации товаров и оказания услуг для проведения траурных обрядов.
2. Санитарно-эпидемиологические требования к размещению кладбищ
3. Выбор земельного участка под размещение кладбища, а так же ввод его в эксплуатацию должен осуществляться при наличии заключения государственных органов санитарно-эпидемиологической службы на соответствие требованиям настоящих санитарных правил.
4. Участки для размещения кладбища должны располагаться с подветренной стороны по отношению к жилой территории.
5. Размер земельного участка для кладбища должен определяться из расчета 0,24 гектар на 1000 человек. Общая площадь захоронения должна приниматься из расчета 65-70 процентов (далее - %) от общей площади кладбища.
6. Использование территории кладбищ разрешается по истечении двадцати лет с момента его переноса. Территория в этих случаях должна использоваться только под земельные насаждения. Строительство зданий и сооружений на этой территории не допускается.
7. Вопрос об использовании закрытого кладбища для вторичного погребения по истечению двадцатилетнего срока должен согласовываться с государственными органами санитарно-эпидемиологической службы.
8. Месторасположение кладбищенского участка и его размеры должны предусматриваться в проекте планировки и застройки населенного пункта с учетом возможности использования территории кладбища после его закрытия под устройство парка или сада.
9. При проектировании кладбищ должны предусматриваться:
1) планировочное решение зоны захоронений кладбищ с разделением на участки;
2) благоустройство территории, проездов, пешеходных дорожек;
3) размещение, характер и площадь зеленых насаждений с учетом обеспечения достаточного проветривания и инсоляции;
4) обеспечение водоснабжением, канализацией (при проектировании административных помещений).
10. Участок, отводимый под кладбище, должен иметь сухую пористую почву, обеспечивающую достаточную воздухопроницаемость и быстрое просыхание, иметь уклон в противоположную сторону от населенного пункта и открытых водоемов, используемых для хозяйственно-бытовых целей.
11. Кладбище должно размещаться на расстоянии 300 метров (далее - м) от жилых, общественных зданий, спортивно-оздоровительных и санаторно- курортных зон. Размер санитарно-защитной зоны для закрытых кладбищ не должен сокращаться по истечении кладбищенского периода.
На территории санитарно-защитной зоны проектируемых и действующих кладбищ не допускается строительство жилых и общественных зданий.
12. Похоронные бюро, бюро-магазины похоронного обслуживания должны размещаться в отдельно стоящих зданиях на расстоянии не менее 50 м от жилых и общественных зданий.
13. Территория кладбищ должна быть разбита на секторы, благоустроена, ограждена и озеленена не менее 20 % от общей площади кладбища, иметь транспортные проезды, должна иметь функциональные зоны (входную, ритуальную, административно-хозяйственную, захоронений, зеленой защиты по периметру кладбища).
14. На территории кладбищ и зданий похоронного назначения должны предусматриваться стоянки автокатафалков и автотранспорта, урны для сбора мусора, площадки для мусоросборников с подъездами к ним.
Площадки для мусоросборников должны быть ограждены, и иметь твердое покрытие (асфальтирование, бетонирование).
15. Вывоз мусора должен осуществляться по мере заполнения мусоросборников на 2/3 емкости на городские и поселковые свалки.
16. Территория кладбищ должна регулярно убираться.
17. Не допускается размещение кладбищ на территориях:
1) зон санитарной охраны источников водоснабжения, минеральных источников, курорта;
2) с выходами на поверхность закарстованных, сильно трещиноватых пород и в местах выклинивания водоносных горизонтов;
3) со стоянием грунтовых вод менее 2 м от поверхности земли, а также на затапливаемых, подверженных оползням и обвалам, заболоченных участках;
4) на берегах поверхностных водных объектов, используемых населением для хозяйственно-бытовых нужд, купания и других культурно-оздоровительных мероприятий;
5) выше по потоку грунтовых вод, являющихся источниками водоснабжения.
18. Не допускается прокладка сетей централизованного хозяйственно- питьевого водоснабжения по территории кладбищ.
19. Для проведения поливочных и уборочных работ кладбищ должно предусматриваться использование самостоятельной системы водоснабжения.
20. Вода, используемая для питьевых и хозяйственных нужд должна соответствовать требованиям действующих санитарно-эпидемиологических правил и норм «Санитарно-эпидемиологические требования к качеству воды централизованных систем питьевого водоснабжения», утвержденных приказом и.
о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 28.06.2004 года № 506, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов Республики Казахстан за № 2999.
3. Санитарно-эпидемиологические требования к организации захоронения и перезахоронения трупов
21. На каждую могилу отводится участок для взрослых 5 квадратных метров (далее - м ) и для детей 2 м .
Расстояние между могилами по вертикале должно быть не менее 1 м, по горизонтали - не менее 0,5 м.
От дна могилы до уровня стояния грунтовых вод должно быть не менее 0,5 м.
22. Перевозка трупа к месту погребения в случаях, когда смерть последовала не по месту жительства, допускается любыми транспортными средствами (железнодорожный, авиационный, автомобильный).
23. Перед перевозкой труп должен быть забальзамирован для длительного хранения. От момента наступления смерти до погребения должно пройти не более пяти суток.
24. При перевозки трупа железнодорожным или авиационным транспортом труп должен быть помещен в оцинкованный, герметично запаянный гроб, изнутри заполненный веществом, впитывающим влагу. Металлический гроб должен помещаться в деревянный, плотно сколоченный ящик, для транспортирования в багажном отделении.
25. Для оформления перевозки с места, где наступила смерть к месту погребения, необходимо получить заключение государственных органов санитарно-эпидемиологической службы согласно приложению к настоящим санитарным правилам на перевоз (по месту регистрации смерти).
26. После перевозки трупа транспорт должен подвергаться уборке и дезинфекции средствами, разрешенными к применению в Республике Казахстан.
27. При захоронении умерших в песчаных грунтах перезахоронение допускается не ранее одного года с момента погребения, в сырых грунтах - не ранее трех лет.
28. Перезахоронение допускается при отсутствии особо опасных инфекционных заболеваний (сибирская язва) у умерших людей и наличии заключения государственного органа санитарно-эпидемиологической службы согласно приложению к настоящим санитарным правилам.
29. Погребение умерших людей от инфекций неясной этиологии и особо опасных инфекций должно совершаться в оцинкованных, герметически запаянных гробах.
30. Могила, в случае извлечения останков трупа должна быть продезинфицирована, засыпана и спланирована.
31. При переносе кладбищ и захоронений должна быть проведена рекультивация территорий (участков). Использование грунтов с ликвидируемых мест захоронений для планировки жилой территории не допускается.
32. В случаях обнаружения при проведении строительных работ ранее неизвестных захоронений, должно быть проведено перезахоронение останков трупа и рекультивация территории.
Приложение к санитарно-эпидемиологическим правилам и нормам «Санитарно- эпидемиологические требования к проектированию и содержанию кладбищ»
Санитарно-эпидемиологическое заключение (на перевозку и перезахоронения трупа)
№ ________
«_______»___________________200 года (наименование медицинской организации, выдавшей заключение о причине смерти)
(фамилия, имя, отчество умершего)
(год рождения, дата смерти)
(Адрес проживания умершего):____________________________________________ (республика, область, город, район, улица, дом, квартира)
(Заключение медицинской организации)
(причина смерти, дата выдачи)
(наличие или отсутствие особо опасных инфекций, инфекций неизвестной этиологии)
(Место захоронения)_____________________________________________________ (республика, область, город, район)
(Транспортное средство для перевозки трупа):____________________________ (железнодорожный, авиационный, автомобильный)
(Адрес места транспортировки трупа)
(Проведение противоэпидемических мероприятий при транспортировки трупа)
(оцинкованный, герметично запаянный гроб, наличие деревянного, плотно сколоченного ящика)
(Санитарно-эпидемиологическая экспертиза):
перевоз, перезахоронение трупа _________________________________________ (подчеркнуть) (разрешается, не разрешается)
Место печати
Руководитель государственного органа санитарно-эпидемиологической службы _____________________________ (подпись)