Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 9 шілдедегі № 225 Заңы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 18 ақпандағы № 407-IV Заңымен 1-тарау . ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-бап . Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар 2-бап . Қазақстан Республикасының ғылым туралы заңдары 3-бап . Ғылым саласындағы мемлекеттiк саясаттың негiзгi принциптерi 2-тарау . ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ СУБЪЕКТІЛЕРІ 4-бап . Ғылыми қызметкер, инженер-техник қызметкер және ғылыми қызмет көрсету саласының қызметкерi 5-бап . Ғылыми қызметкердiң құқықтары мен мiндеттерi 6-бап . Ғылыми ұйымдар және олардың құқықтары 7-бап . Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясы 8-бап . Қоғамдық ғылым академиялары 9-бап . Ғылыми орталықтар 10-бап . Ғылым саласындағы басқа да ұйымдық нысандардың дамуы 3-тарау . ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ (НЕМЕСЕ) ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ НӘТИЖЕСІНДЕ САНАТКЕРЛІК МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫ 11-бап . Санаткерлік меншік құқығының объектісі 12-бап . Ғылыми санаткерлік меншік құқығының субъектісі 13-бап . Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесіне авторлық құқық ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды 14-бап . Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесіне жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтар 15-бап . Авторлық құқықты қорғау 4-тарау . ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ БАСҚАРУ МЕН ҰЙЫМДАСТЫРУ 16-бап . Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті басқару 17-бап . Қазақстан Республикасы Үкіметінің құзыреті 18-бап . Уәкілетті мемлекеттік органның және өзге де орталық атқарушы органдардың құзыреті 19-бап . Ғылыми ұйымдарды аттестаттау 20-бап . Мемлекеттік емес ғылыми ұйымдарды аккредитациялау 21-бап . Ғылыми ұйымды басқару 22-бап . Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама 23-бап . Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті ақпараттық қамтамасыз ету 24-бап . Ғылым мен техника саласындағы инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау 25-бап . Ғылым мен білім беруді интеграциялау 5-тарау . ҒЫЛЫМДЫ ҚАРЖЫЛАНДЫРУ 26-бап . Ғылымды және ғылыми-техникалық қызметті қаржымен 27-бап . Мемлекеттік ғылыми ұйымдарды иеліктен шығару 6-тарау . ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУЛЕРДІ КАДРЛАРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ 28-бап . Ғылыми және ғылыми-техник кадрлар даярлау 29-бап . Ғылыми біліктілікті арттыру нысандары 30-бап . Ғылыми кадрларды мемлекеттік аттестаттау 7-тарау . ҒЫЛЫМ МЕН ТЕХНИКА САЛАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ 31-бап . Халықаралық ғылыми және ғылыми-техникалық ынтымақтастық 8-тарау . ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР 32-бап . Ғылым саласындағы заңдардың бұзылғаны үшін жауаптылық 33-бап . Осы Заңның қолданысқа енгізілуі Ғылым туралы
1) ғылым - табиғат, қоғам және ойлау заңдарын зерделеу, табиғи байлықтарды ұтымды пайдалану және қоғамды тиiмдi басқару мақсатында болмыс туралы объективтi бiлiм-бiлiктi тұжырымдау және теориялық жағынан жүйелеу функциясы болып табылатын адам қызметiнiң саласы;
2) мемлекеттiк ғылыми-техникалық саясат - әлеуметтiк-экономикалық саясаттың құрамдас бөлiгi, ол мемлекеттiң ғылыми және ғылыми-техникалық қызметке қатынасын бiлдiредi, әртүрлi ұйымдардың ғылым мен техника ғылыми- техникалық жетiстiктердi іске асыру, жаңа технологиялар жасау саласындағы, оның iшiнде ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету мақсатындағы қызметiнiң негiзгi мақсаттарын, бағыттарын, принциптерiн, нысандары мен әдiстерiн белгiлейдi;
3) уәкiлеттi мемлекеттiк орган - ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласында басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;
4) ғылыми-зерттеу қызметi (бұдан әрi - ғылыми қызмет) - зерделенiп отырған объектiлерге, құбылыстарға (процестерге) тән ерекшелiктердi, заңдылықтар мен заңдарды анықтау мақсатымен қоршаған болмысты зерделеуге және алынған бiлiмдi практикада пайдалануға байланысты қызметтiң түрi;
5) ғылыми-техникалық қызмет - технологиялық, инженерлiк, экономикалық, әлеуметтiк, гуманитарлық және өзге проблемаларды шешу үшiн жаңа бiлiм алуға және оны қолдануға, ғылымның, техниканың және өндiрістiң бiртұтас жүйе ретiнде жұмыс істеуiн қамтамасыз етуге бағытталған қызмет;
6) iргелi ғылыми зерттеулер - табиғат, қоғам, адам дамуының және олардың өзара байланысының негiзгi заңдылықтары туралы жаңа бiлiм алуға бағытталған теориялық және (немесе) эксперименттiк санаткерлiк қызмет;
7) қолданбалы ғылыми зерттеулер - практикалық мақсаттарға қол жеткiзу және нақты мiндеттердi шешу үшiн жаңа бiлiм алуға және оны қолдануға бағытталған қызмет;
8) ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметтiң нәтижесi - ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметтiң жаңа бiлiмдi немесе жаңа шешiмдердi қамтитын, кез келген ақпарат жеткiзушiде тiркелген және қолдануға арналған объективтендiрiлген нәтижесi;
9) инновациялық қызмет - нәтижесi экономикалық өсу мен бәсекелестiк қабiлеттiлiгi үшiн пайдаланылатын жаңа идеяларды, ғылыми бiлiмдi, технологияларды және өнiм түрлерiн өндiрiстiң түрлi салаларына және қоғамды басқару салаларына енгiзуге бағытталған қызмет;
10) ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет субъектiлерi - ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтi жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар;
11) ғылыми-зерттеу институты - бiлiмнiң белгiлi бiр саласында ғылыми қызметтi жүзеге асыратын коммерциялық емес ұйым;
12) гранттар - грант берушiлер мен грант алушылар арасындағы шартта көзделген талаптармен нақты ғылыми зерттеулер жүргiзуге арнап өтеусiз және қайтарымсыз берiлетiн ақша және өзге мүлiк;
13) мемлекеттiк ғылыми-техникалық сараптама - ғылыми-техникалық прогрестiң аса маңызды мәселелерi бойынша қабылданатын шешiмдердiң негiздiлiк деңгейiн айқындау мақсатымен сараптама объектісiне тәуелсіз талдамалық баға алу үшін уәкілетті мемлекеттiк орган ұйымдастыратын бағалау жұмыстары мен қорытындылар жүйесі;
14) ғылыми және ғылыми-педагог кадрларды мемлекеттiк аттестаттау - магистрдің, философия докторының (РhD), бейіні бойынша доктордың академиялық дәрежелерін, доцент және профессор ғылыми атақтарын беру жөнiндегi, бұларды алу үшiн iзденушiлерге бiрыңғай талапты қамтамасыз ететiн бағалау жұмыстарының жүйесi;
15) аккредитация - уәкiлеттi мемлекеттiк органның мемлекеттiк емес ғылыми ұйымның бюджет қаражаты есебiнен Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртiппен ғылыми және ғылыми-техникалық салада жұмыстар жүргiзу құқықтылығын ресми тануы;
16) диссертациялық кеңес - республиканың iрi ғылыми орталықтарының, ғылыми ұйымдарының және жоғары оқу орындарының жанынан құрылатын, магистрдің немесе философия докторының (РhD) немесе бейіні бойынша доктордың академиялық дәрежесін алуға ұсынылған ғылыми жұмыстарды қарайтын кеңес;
17) ғылым докторы - ғылым кандидаты ғылыми дәрежесi бар iзденушi көпшiлiк алдында диссертация қорғағаннан кейiн, диссертациялық кеңестiң жасаған ұсынысы негiзiнде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк аттестаттау органы беретiн ғылыми дәреже. Ғылым докторы ғылыми дәрежесi жаратылыстану, гуманитарлық және техникалық ғылымдар саласында iргелі проблемаларды әзiрлегенi, iрi және аса маңызды теориялық және қолданбалы проблемаларды шешкенi үшiн, сондай-ақ енгiзiлуi қоғамның ғылыми-техникалық прогресін жеделдетуге елеулi үлес қосатын техникалық, экономикалық және технологиялық шешiмдердi ғылыми негiздегенi үшiн берiледi;
18) ғылым кандидаты - жоғары арнаулы бiлiмдi маман бiлiктiлiгiне немесе магистр академиялық дәрежесiне ие iзденушiнiң көпшiлiк алдында қорғаған диссертациясы негiзiнде диссертациялық кеңес беретiн және Қазақстан Республикасының мемлекеттiк аттестаттау органы бекiтетiн ғылыми дәреже.
Ғылым кандидаты ғылыми дәрежесi тиiстi ғылым саласы үшiн елеулi мәнi бар, ғылымның маңызды қолданбалы мiндеттерiн шешудi қамтамасыз ететiн мiндеттердi шешкенi үшiн берiледi;
19) ғылыми санаткерлiк меншік - жеке (немесе) заңды тұлғаның санаткерлiк шығармашылық ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесiне айрықша құқығы;
20) технопарк - жаңа талдамалар жасау мен игеру, қазiргi заманғы жабдықтар мен аспаптарды шығару жөнiндегi тапсырыстарды орындаушы, саны аз озық технологиялы кәсiпорындары бар құрылым;
21) технополис - жоғары және аса жоғары технологияларды әзiрлеу үшiн ғылымды өндiрiспен және бiлiм берумен интеграциялау, идеяларды тудыру мен оларды iске асыру үшiн қолайлы жағдайлар жасау мақсатында ғылыми-зерттеу және оқу орталықтарымен бiрiккен ғылымды көп қажетсiнетiн кәсiпорындар тобы.
1. Қазақстан Республикасының ғылым туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделген және осы Заңнан, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленсе, халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.
3-бап. Ғылым саласындағы мемлекеттiк саясаттың негiзгi принциптерi Ғылым саласындағы мемлекеттiк саясаттың негiзгi принциптерi мыналар болып табылады:
1) ұлттық мүдделерге және елдiң әлеуметтiк-экономикалық дамуының ұзақ мерзiмдi мақсаттарына сәйкес ғылыми және ғылыми-техникалық дамудың басым бағыттарын таңдау мен ынталандыру және оларды iске асыру үшiн ресурстарды жұмылдыру;
2) алып тасталды;
3) ғылыми, ғылыми-техникалық және инновациялық қызметтi, кәсiпкерлiк пен ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы нарықтық инфрақұрылымның басқа да нысандарын дамыту үшiн қажеттi экономикалық жағдайлар жасау;
алып тасталды;
5) ғылымды, ғылыми-техникалық талдамаларды, өндірісті және бiлiм берудi интеграциялау;
6) ғылым мен ғылыми-техникалық қызметтiң неғұрлым басым бағыттары бойынша бiлiктiлiгi жоғары кадрлар даярлау;
7) ғылымды ұйымдастыру мен басқарудың демократиялық нысандарын дамыту, соның iшiнде ғылыми-техникалық саясатты қалыптастыру мен iске асыруда мемлекеттiк органдардың, ғылыми ұйымдар мен ғылыми жұртшылықтың өзара iс-әрекетiн қамтамасыз ету;
8) экологиялық қауiпсiздiк талаптарын есепке алу;
9) халықаралық ғылыми және ғылыми-техникалық ынтымақтастықты дамыту;
10) ғылыми-техникалық ақпаратты тарату еркiндiгi мен ғылыми- техникалық жетістіктерді насихаттау.
1. Жоғары бiлiмi, қажеттi бiлiктiлiгi бар, ғылыми және ғылыми-техникалық жұмысты кәсiби деңгейде орындайтын, ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтi жүзеге асыратын ұйымда (бұдан әрi - ғылыми ұйым) тиiстi қызмет атқаратын жеке тұлға ғылыми қызметкер (зерттеушi) болып табылады.
2. Орта білімнен кейінгі немесе жоғары бiлiмi бар, ғылыми және (немесе)
ғылыми-техникалық нәтиженi алуға және оны iске асыруға жәрдемдесетiн және ғылыми ұйымда жұмыс істейтін жеке тұлға инженер-техник қызметкер болып табылады.
3. Мемлекеттiк ғылыми ұйымдардың ғылыми және инженер-техник қызметкерлерi уәкiлеттi мемлекеттiк орган бекiткен мемлекеттiк ғылыми ұйымдардың ғылыми және инженер-техник қызметкерлерiн аттестаттау ережелерiнде белгiленген тәртiппен аттестаттаудан өтедi. Аттестаттаудың мақсаты қызметкердiң атқарып жүрген қызметiне сәйкестiгiн анықтау болып
4. Ғылыми-техникалық қызметке қатысатын және осы қызмет үшiн жағдай жасауға жәрдемдесетiн жеке тұлға ғылыми қызмет көрсету саласының қызметкерi болып табылады.
1. Ғылыми қызметкердiң:
1) өзiнiң ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерiнiң авторы деп танылуына және өнертабыс пен санаткерлiк қызметтiң басқа да нәтижелерiне өтінім беруге, сондай-ақ санаткерлiк меншiгiн қорғауға;
2) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзi авторы болып табылатын ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерiн іске асырудан түскен табыстарды алуға;
3) өзiнiң шығармашылық үлесiне сәйкес сыйақылар, көтермелеу сыйлықтары мен жеңiлдiктер алуға;
4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ғылыми және ғылыми- техникалық қызмет туралы шарттар жасасуға;
5) ғылыми және ғылыми-техникалық салада кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға;
6) ғылыми ұжымдарға және басқа да ерiктi ғылыми қоғамдастықтарға бірігуге;
7) республикалық және шетелдiк ғылыми қоғамдастықтарға кiруге не сайлануға;
8) ғылыми зерттеулерді бюджет қаражаты, ғылыми және ғылыми- техникалық қызметтi қолдау қорлары және өзге де көздер есебiнен қаржыландыру конкурстарына қатысуға;
9) халықаралық ғылыми және ғылыми-техникалық ынтымақтастыққа қатысуға;
10) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен ғылыми және ғылыми-техникалық нәтижелер туралы ақпараттарға қол жеткiзуге;
11) егер ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерінің мемлекеттiк, қызметтiк және коммерциялық құпияға жататын мәлiметтерi болмаса, оларды баспасөзде жариялауға;
12) адамға, қоғамға және қоршаған ортаға терiс ықпал жасайтын ғылыми зерттеулерге қатысудан дәлелдi себептермен, сондай-ақ моральдық пайымдаулары бойынша бас тартуға;
13) ғылыми зерттеулер мақсатына қол жеткiзу үшін Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған өзге де iс-әрекеттердi жүзеге
14) ғылыми бiлiктiлiктi арттыруға құқығы бар.
2. Ғылыми қызметкер ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбай, олардың өмiрi мен денсаулығына, сондай-ақ қоршаған ортаға зиян келтiрмей, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асыруға мiндеттi.
6-бап. Ғылыми ұйымдар және олардың құқықтары
1. Қызметiнiң негiзгi нысанасы ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтi жүзеге асыру болып табылатын заңды тұлға ғылыми ұйым болып табылады.
2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясы, ғылыми- зерттеу институттары, ғылыми орталықтар, дербес зертханалар, технопарктер, технополистер және мемлекеттiк меншiкке негiзделген өзге де ұйымдар мемлекеттiк ғылыми ұйымдар болып табылады.
Мемлекеттiк ғылыми ұйымның құрамынан оның эксперименталдық базасы болып табылатын тәжiрибе кәсiпорындарын бөлiп шығаруға болмайды.
Мемлекеттiк ғылыми ұйымдар қайта құрылған кезде ғылыми және ғылыми- техникалық қызметтiң технологиялық бiрлiгi қамтамасыз етiлуге тиiс.
3. Мемлекеттік ғылыми ұйымдар өздерiнде бар еңбекке ақы төлеуге арналған қаражат шегiнде уәкiлеттi мемлекеттiк орган белгiлеген тәртiппен үстемеақының, қосымша ақының, сыйлықақының және ынталандыру сипатындағы басқа да төлемдердiң мөлшерiн белгiлей алады.
4. Мемлекеттiк тапсырысты орындайтын мемлекеттiк ғылыми ұйымдардың ғылыми қызметкерлеріне, ғылыми дәрежесі үшін Қазақстан Республикасының мемлекеттік аттестаттау органы берген тиісті дипломы болған кезде, ай сайын ғылым кандидаты, философия докторы (РhD) үшін - бір айлық ең төменгі жалақы және ғылым докторы үшiн екi айлық ең төменгi жалақы мөлшерiнде қосымша ақы белгiленедi.
5. Мемлекеттiк ғылыми ұйымдардың ғылыми қызметкерлерiне, еңбекке ақы төлеуге арналған қолда бар қаражат шегiнде, ғылым докторларына жыл сайын ұзақтығы 56 күнтiзбелiк күн, ғылым кандидаттарына және философия докторларына (РhD) - 42 күнтiзбелiк күн, басқа ғылыми қызметкерлерге - 35 күнтізбелiк күн ақы төленетін еңбек демалысы беріледi.
6. Қоғамдық ғылым академиялары, ғылыми-зерттеу институттары, орталықтары, дербес ғылыми зертханалар және жеке меншiкке негізделген өзге де ұйымдар мемлекеттік емес ғылыми ұйымдар болып табылады.
7. Ғылыми ұйымдардың:
1) ғылыми қызметтiң негiзгi бағыттарын дербес белгiлеуге;
2) ғылыми зерттеулердi қаржыландыру конкурстарына қатысуға;
3) ғылыми ұйымдармен және басқа заңды тұлғалармен тiкелей байланыстарды дамытуға;
4) бiрлестiктерге кiруге, егер ғылыми ұйымның жарғысында көзделген болса, Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен филиалдар, еншiлес және бiрлескен кәсiпорындар құруға;
5) ғылыми еңбектер, мерзiмдi және сериялы басылымдар шығаруға, деректердiң ғылыми-техникалық банктерiн қалыптастыруға, ғылыми конференциялар мен басқа да ғылыми iс-шаралар өткiзуге;
6) мемлекетаралық және халықаралық ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламаларға қатысуға, шетелдiк ұйымдармен келiсiм-шарттар жасасуға құқығы бар.
7) алып тасталды.
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясы - Ұлттық Ғылым академиясының толық мүшелерiн (академиктерiн), корреспондент-мүшелерін және елдің жетекші ғалымдарын біріктіретін мемлекеттік ғылыми мекеме, оның қызметiнің негiзгi бағыттары ғылыми-зерттеу қызметі, ғылымның жай-күйiн талдау және оның дамуын болжау, ғылымды дамытудың және ғылыми кадрлар даярлаудың басым бағыттарын белгiлеу, ғылыми-сараптамалық қамтамасыз ету, ғылыми зерттеулер бағдарламаларын қалыптастыру және олардың орындалуын үйлестiру, өз құзыретi шегiнде халықаралық ғылыми ынтымақтастықты, инновациялық және инвестициялық қызметтi дамытуға жәрдемдесу болып
2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясы республикалық мемлекеттік мекеме нысанында құрылады және өз қызметін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жарғыға сәйкес жүзеге асырады. қараңыз.
U031208
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясының президентін Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясы мүшелері жалпы жиналысының пікірін ескере отырып, Қазақстан Республикасының Президенті қызметке тағайындайды және қызметінен босатады.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясын Қазақстан Республикасының Президенті құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
5. Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясы жарғыға сәйкес өз мүшелерінің (Қазақстан Республикасы ұлттық Ғылым академиясы академиктерінің, корреспондент-мүшелерінің) сайлауын өткізуді қамтамасыз етеді.
8-бап. Қоғамдық ғылым академиялары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ғылым мен техниканың тиісті салаларында зерттеулер ұйымдастыратын және жүргізетін қоғамдық ғылым академиялары құрылуы мүмкін.
Қоғамдық ғылым академиялары мемлекеттік органдармен жасалған шарттар бойынша олар үшін ғылыми және ғылыми-техникалық зерттеулерді орындап, ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыруға конкурстық негізде қатыса алады.
9-бап. Ғылыми орталықтар
1. Ғылыми ұйымдар ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті үйлестіру, материалдық, қаржы және кадр ресурстарын шоғырландыру, сондай-ақ ортақ мүліктік мүдделерді білдіру мен қорғау мақсатында ғылыми (ұлттық, академиялық, ғылыми-әдістемелік, ғылыми-практикалық, ғылыми-өндірістік)
орталықтар болып табылатын заңды тұлғалар құруы мүмкін.
2. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен мемлекеттік ұлттық ғылыми орталықтар - ғылым мен техника дамуының басым бағыттары бойынша ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті жүзеге асыратын, зерттеулерден бастап олардың нәтижелерін өндіріске енгізуге дейінгі бірыңғай технологиялық процесті қамтамасыз ететін ұйымдар құрылуы мүмкін.
Ұлттық ғылыми орталықтар жүзеге асыратын қызметтің нысанасы, мақсаттары мен түрлері олардың құрылтай құжаттарымен айқындалады.
10-бап. Ғылым саласындағы басқа да ұйымдық нысандардың дамуы Қызметінің негізгі нысанасы ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет болып табылмайтын заңды тұлғалар, өздерінің құрылтай құжаттарында баянды етілген міндеттерді шешу үшін өз құрылымында ғылыми және ғылыми- техникалық қызметті жүзеге асыруға арналған ғылыми бөлімшелер құра алады.
3-тарау. ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ (НЕМЕСЕ) ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ 11-бап. Санаткерлік меншік құқығының объектісі Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметтің кез келген ақпарат жеткізушіде тіркелген нәтижесі ғылыми санаткерлік меншік құқығының объектісі 12-бап. Ғылыми санаткерлік меншік құқығының субъектісі
1. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесін шығармашылық еңбегімен алған жеке және заңды тұлғалар ғылыми санаткерлік меншік құқығының субъектілері болып табылады.
2. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесін алуға жеке шығармашылық үлес қоспаған, сондай-ақ тек қана техникалық, ұйымдастырушылық және өзге де көмек көрсеткен немесе алынған нәтижеге санаткерлік меншік құқығын ресімдеуге жәрдемдескен тұлғалар ғылыми санаткерлік меншік құқығының субъектілері болып танылмайды.
3. Қызметтік тапсырма бойынша қызметкерлері ғылыми және (немесе)
ғылыми-техникалық қызмет нәтижесін алған ғылыми ұйым, егер олардың арасындағы шартта өзгеше көзделмесе, оны пайдалануға айрықша құқық алады.
13-бап. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесіне
1. Санаткерлік меншік құқығы субъектісінің ғылыми және (немесе) ғылыми- техникалық қызмет нәтижесіне авторлық құқығы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен танылады.
2. Егер ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесі екі немесе одан да көп тұлғаның бірлескен шығармашылық еңбегімен жасалса, олар тең авторлар болып танылады.
14-бап. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесіне жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтар
1. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесі авторының Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес осы нәтижеге қатысты жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтары болады.
2. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесін пайдалануға мүліктік (айрықша) құқықтар Қазақстан Республикасының азаматтық заңдарымен айқындалады.
15-бап. Авторлық құқықты қорғау Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижесі авторының құқықтарын қорғау Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
4-тарау. ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ 16-бап. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті басқару
1. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті басқару ғылыми ұйымдарды мемлекеттік реттеу мен ғылыми ұйымдарда өзін-өзі басқаруды қамтамасыз етуді ұштастыру негізінде жүзеге асырылады.
2. Ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілетті мемлекеттік орган арқылы жүзеге асырады.
3. Ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласында мемлекеттік саясат жүргізуді үйлестіру ісін уәкілетті мемлекеттік орган жүзеге асырады.
1) ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты және оны жүзеге асыру жөніндегі шараларды әзірлейді;
2) Қазақстан Республикасындағы іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің басым бағыттарын айқындайды;
3) мемлекеттік ғылыми-техникалық даму бағдарламаларын әзірлейді;
4) нысаналы ғылыми-техникалық бағдарламалардың негізгі тапсырмалары мен көрсеткіштерін бекітеді;
5) мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру мен өткізу тәртібін бекітеді;
6) республика үшін аса маңызды кешенді ғылыми-техникалық бағыттар бойынша мемлекеттік ұлттық ғылыми орталықтар құрады;
7) Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясын қоспағанда, Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес мемлекеттік ғылыми ұйымдарды құрады, қайта ұйымдастырады және таратады;
7-1) Ғылыми ұйымдарды аттестаттау туралы ереженi бекiтедi;
7-2) Мемлекеттiк емес ғылыми ұйымдарды аккредитациядан өткiзу ережелерiн бекiтедi;
7-3) доценттер мен профессорларға берiлетiн мемлекеттiк үлгiдегi құжаттардың нысандарын бекiтедi;
8) осы Заңға сәйкес ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы нормативтік құқықтық актілерді бекітеді;
9) Ғылым қорын құрады және ол туралы Ережені бекітеді.
10) алып тасталды.
1. Уәкілетті мемлекеттік органның құзыретіне:
1) мемлекеттік ғылыми-техникалық саясатты іске асыруды қамтамасыз ету;
3) Қазақстан Республикасындағы іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің басым бағыттарын қалыптастыру;
4) іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер саласындағы мемлекеттік ұйымдарды құру, қайта ұйымдастыру және тарату туралы ұсыныстар енгізу;
4-1) денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдарды қоспағанда, мемлекеттiк ғылыми ұйымдардың басшыларын, осы ұйымдардың ғылыми кеңесiнiң ұсынымдарын ескере отырып, қызметке тағайындау және қызметтен босату;
4-2) оның мүшелерiн сайлау тәртiбiн қоса алғанда, ғылыми ұйымның консультациялық-кеңесшi органы туралы үлгi ереженi бекiту;
5) алынып тасталды - ҚР 2007.07.27 N 320 (2011.01.01 бастап қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
6) алынып тасталды - ҚР 2007.07.27 N 320 (2011.01.01 бастап қолданысқа
7) алынып тасталды - ҚР 2007.07.27 N 320 (2011.01.01 бастап қолданысқа
8) денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдарды қоспағанда, ғылыми ұйымдарды аттестаттаудан өткізу;
9) мемлекеттік емес ғылыми ұйымдарды аккредитациядан өткізу;
10) ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу;
11) алып тасталды;
12) осы Заңның 22-бабының 1-тармағында аталған объектiлерге мемлекеттiк ғылыми-техникалық сараптама жүргiзудi ұйымдастыру;
13) алынып тасталды - ҚР 2007.07.27 N 320 (2011.01.01 бастап қолданысқа
14) бiлiктiлiгi жоғары ғылыми және ғылыми-педагог кадрларға мемлекеттiк аттестаттау жүргiзудi ұйымдастыру жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлердi бекiту;
15) алынып тасталды - ҚР 2007.07.27 N 320 (2011.01.01 бастап қолданысқа
16) мемлекеттiк мерзiмдi ғылыми-техникалық басылымдар мен басқа баспа өнiмдерiн, соның iшiнде Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде басып шығаруға арналған баспа өнiмдерiн басып шығарудың орындылығын айқындау;
17) бюджет қаражаты есебiнен жүргiзiлетiн ғылыми-зерттеу жұмыстарын, iргелi және қолданбалы зерттеулердiң аяқталған тақырыптары мен бағдарламаларын, қорғалған кандидаттық және докторлық диссертацияларды мемлекеттік тiркеу ережелерiн бекiту және оларды мемлекеттiк тiркеудi қамтамасыз ету;
18) Қазақстан Республикасының Yкiметiне ғылыми кадрларды даярлау мен аттестаттау жүйесiн жетiлдiру жөнiнде ұсыныстар енгізу жатады.
2. Уәкілетті мемлекеттік орган және өзге де орталық атқарушы органдар өздерінің өкілеттіктері шегінде:
1) мемлекеттік ғылыми ұйымдар құру туралы ұсыныс енгізеді;
2) Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында көзделген ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламалар мен жобалар бойынша міндеттемелерді іске асырады;
3) ғылым саласында халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асырады.
4) алып тасталды.
1. Ғылыми ұйымдарды аттестаттау олардың негізгі қызметінің тиімділігін анықтау және материалдық, еңбек және қаржы ресурстарын ұтымды пайдалану, осы негізде олардың желісі мен құрылымын ретке келтіру, ғылыми кадрлар даярлау жөніндегі жұмыстың тиімділігін бағалау үшін жүзеге асырылады.
2. Барлық ғылыми ұйымдар кем дегенде бес жылда бір рет аттестатталуға тиіс.
3. алып тасталды.
4. алып тасталды.
1. Мемлекеттік емес ғылыми ұйымдарды аккредитациялау отандық ғылым мен техниканың бәсекелестік деңгейін қолдау мақсатында жүргізіледі.
2. алып тасталды.
1. Ғылыми ұйымды басқару Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес және оның құрылтай құжаттарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
2. Ғылыми ұйымның басшысын қызметке тағайындау және қызметтен босату осы ғылыми ұйымның ғылыми кеңесiнiң ұсынымдарын ескере отырып жүзеге асырылады.
3. Мемлекеттік ғылыми ұйымда ғылыми мекеменің ғылыми және ғылыми- техникалық қызмет жөніндегі консультациялық-кеңесші органы - ғалымдар (ғылыми, ғылыми-техникалық, техникалық) кеңесі құрылады.
1. Міндетті мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама объектілері:
1) бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер бағдарламаларының жобалары мен жеке жобалары;
2) Қазақстан Республикасында салынатын өндірістік-технологиялық кешендердің жобалары;
3) республикалық нысаналы ғылыми-техникалық бағдарламалар;
4) жеке және заңды тұлғалардың ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы жобалары;
5) бюджет қаражаты есебiнен қаржыландырылатын аяқталған ғылыми- техникалық бағдарламалар мен жобалардың нәтижелері;
6) мемлекеттік ғылыми және басқа ұйымдардың жекешелендіру кезіндегі материалдары (пайдаланылатын технологиялар бөлігіндегі);
7) мемлекеттік мұқтаждар үшін шетелдік техника мен технологияның импорты жөніндегі жобалар;
8) ғылым мен техника саласында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлықтарын алуға ұсынылатын жұмыстар болып табылады.
3. Міндетті мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама объектілері бойынша мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама жүргізуге арналған қаражат ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтi қаржыландыруға бөлетін бюджет қаражаттары шегінде көзделеді.
1. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет субъектілерінің ғылыми- техникалық ақпарат алуға құқығы бар.
Мемлекеттік немесе қызметтік құпия болып табылатын ғылыми және ғылыми-техникалық ақпаратқа қол жеткізу Қазақстан Республикасының заң актілерінде белгіленген тәртіппен және жағдайларда жүзеге асырылады.
2. Мемлекет ғылым мен техника саласында мемлекеттік ақпарат жүйелерінің құрылуын және жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, олар ғылыми және ғылыми-техникалық ақпаратты жинауды, талдап қорытуды, сақтауды және тұтынушыларға жеткізуді жүзеге асырады.
1. Мемлекеттік ғылым мен техника саласында инновациялық қызметті жүзеге асыратын барлық ұйымдарға олар үшін тең жағдай жасау жолымен қолдау көрсетуге кепілдік береді.
2. Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау:
1) технологиялық дамудың, инновациялық басымдықтардың ұзақ мерзімді стратегиясын айқындау, инновациялық бағдарламалар әзірлеу;
2) мемлекеттің басым инновациялық жобаларды, соның ішінде конверсиялық жобаларды қаржыландыруға қатысуы;
3) инновациялық құрылымды - технопарктерді, технологиялық инкубаторларды, инновациялық орталықтарды, инновациялар бойынша деректер банктерін дамытуға жәрдемдесу;
4) инновациялық менеджерлердің оқуын ұйымдастыру;
5) инновациялар және технологиялар трансферті, санаткерлік меншікті қорғау саласында халықаралық ынтымақтастықты дамытуға жәрдемдесу;
6) түпкі ғылыми-техникалық өнімге бағытталған инновациялық қызметті басымдықпен қолдау бағыттарында іске асырылады.
25-бап. Ғылым мен білім беруді интеграциялау Жоғары оқу орындарында Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен ғылыми-зерттеу институттары, проблемалық ғылыми- зерттеу зертханалары, басқа да ғылыми бөлімшелер, ал ғылыми ұйымдар құрамында жоғары оқу орындарының кафедралары құрылуы мүмкін.
5-тарау. ҒЫЛЫМДЫ ҚАРЖЫЛАНДЫРУ 26-бап. Ғылымды және ғылыми-техникалық қызметті қаржымен
1. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті қаржымен қамтамасыз ету қаржыландырудың әртүрлі көздеріне негізделеді.
2. Іргелі және басым қолданбалы зерттеулерді дамыту, ғылыми әлеуетті сақтау мен дамыту үшін бюджет қаражатын бөлу көзделеді.
Іргелі, бастамашылық және тәуекелді зерттеулерді республикалық бюджет қаражаты мен Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен гранттар түрінде нысаналы қаржыландыру үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі Ғылым қорын құрады. Ғылым қоры туралы ережені Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
3. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет ғылыми және ғылыми- техникалық қызмет субъектілерінің өз қаржы ресурстары, демеушілерден тартылған қаражаттар мен қайырмалдықтар есебінен жүзеге асырылуы мүмкін.
4. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет ұлттық және шетелдік демеушілерден алынатын гранттар есебінен жүзеге асырылуы мүмкін. Жеке тұлғалар да, заңды тұлғалар да демеушілер бола алады.
Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары бойынша немесе Қазақстанның аумағында орналасқан шетелдік демеушілерден алынған гранттар ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет саласында ұлттық мүдделерге зиян келтірілмей, гранттар беру шарттарының ережелеріне сәйкес пайдаланылады.
5. алып тасталды.
6. Басым ғылыми зерттеулер жүргізуге мемлекеттік тапсырысты бағдарламалық-нысаналы принципке сәйкес конкурстық негізде, тиісінше аттестаттаудан не аккредитациялаудан өткен мемлекеттік және мемлекеттік емес ғылыми мекемелерге орналастыруға болады.
7. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру:
1) іргелі ғылыми зерттеулер;
2) басым қолданбалы ғылыми зерттеулер;
3) республиканың ұлттық қауіпсіздігі мен тәуелсіздігіне сай келетін зерттеулердің стратегиялық бағыттары;
4) ғылымды, техника мен технологияны дамытудың басым бағыттары бойынша мемлекеттік нысаналы ғылыми-техникалық бағдарламалар;
5) халықаралық бағдарламалар шеңберінде зерттеулер жүргізу үшін жүзеге асырылады.
Мемлекет мемлекеттік ғылыми инфрақұрылымды дамытуды және бірегей ғылыми-техникалық объектілерді сақтауды жүзеге асырады және ғылыми ұйымдар үшін ғылыми жабдықтар сатып алуға Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес субсидия бере алады.
8. Ғылыми зерттеулер мен ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру ұсынылатын бағдарламаларға және ғылыми зерттеулердің нәтижелеріне міндетті түрде мемлекеттік ғылыми және ғылыми-техникалық сараптама жүргізіле отырып, конкурстық негізде жүзеге
9. Қолданбалы ғылыми зерттеулерді қаржыландыру заем қаражаттары есебінен жүзеге асырылуы мүмкін.
1. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті кадрлармен қамтамасыз ету осы саладағы мемлекеттік саясаттың құрамдас бөлігі болып табылады.
2. Мемлекет білім беру ұйымдарында және ғылыми ұйымдарда ғылыми кадрлар даярлауды ұйымдастырады, осы мақсат үшін қажетті қаржы ресурстарын бөледі. Магистратураға және докторантураға жеке және заңды тұлғалардың қаражаты есебінен қабылдауға жол беріледі.
1. Қазақстан Республикасы азаматтарының, Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктердің және азаматтығы жоқ адамдардың академиялық дәрежелер мен ғылыми атақтар алуларына құқықтары бар.
Жоғары білікті ғылыми және педагог кадрларды мемлекеттік аттестаттаудан өткізу, академиялық дәрежелер беру және оларға ғылыми атақтар беру тәртібін ғылым саласындағы уәкілетті орган айқындайды.
2. Академиялық дәреже берілген немесе ғылыми атақ берілген адамдарға нысанын Қазақстан Республикасы Үкіметі бекітетін мемлекеттік үлгідегі құжат беріледі.
Шет мемлекеттер берген академиялық, ғылыми дәрежелерді беру немесе ғылыми атақтарды беру туралы құжаттарды Қазақстан Республикасында тану ғылым саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.
7-тарау. ҒЫЛЫМ МЕН ТЕХНИКА САЛАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ 31-бап. Халықаралық ғылыми және ғылыми-техникалық ынтымақтастық
1. Ғылыми және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы халықаралық ынтымақтастық Қазақстан Республикасы заңдарының және халықаралық шарттардың негізінде жүзеге асырылады.
2. Қазақстан Республикасында халықаралық және шетелдік ғылыми ұйымдарды, шетелдік ғылыми ұйымдардың филиалдарын құру халықаралық
3. Басқа мемлекеттерде берілген ғылыми дәрежелер Қазақстан Республикасында Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен танылады.
1. Осы Заң ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
2. 6-баптың 4-тармағы 2001 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Президенті

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 9 июля 2001 года № 225. Утратил силу Законом Республики Казахстан от 18 февраля 2011 года № 407-IV Оглавление
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе
Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о науке
Статья 3. Основные принципы государственной политики в области науки
Глава 2. Субъекты научной и научно-технической деятельности
Статья 4. Научный работник, инженерно-технический работник и работник сферы научного обслуживания
Статья 5. Права и обязанности научного работника
Статья 6. Научные организации и их права
Статья 7. Национальная Академия наук Республики Казахстан
Статья 8. Общественные академии наук
Статья 9. Научные центры
Статья 10. Развитие других организационных форм в области науки
Глава 3. Право интеллектуальной собственности на результат научной и (или) научно-технической деятельности
Статья 11. Объект права интеллектуальной собственности
Статья 12. Субъект права научной интеллектуальной собственности
Статья 13. Право авторства на результат научной и (или) научно- технической деятельности
Статья 14. Личные неимущественные и имущественные права на результат научной и (или) научно-технической деятельности
Статья 15. Защита авторского права
Глава 4. Управление и организация научной и научно-технической деятельности
Статья 16. Управление научной и научно-технической деятельностью
Статья 17. Компетенция Правительства Республики Казахстан
Статья 18. Компетенция уполномоченного государственного органа и иных центральных исполнительных органов
Статья 19. Аттестация научных организаций
Статья 20. Аккредитация негосударственных научных организаций
Статья 21. Управление научной организацией
Статья 22. Государственная научно-техническая экспертиза
Статья 23. Информационное обеспечение научной и научно-технической
Статья 24. Государственная поддержка инновационной деятельности в области науки и техники
Статья 25. Интеграция науки и образования
Глава 5. Финансирование науки
Статья 26. Финансовое обеспечение науки и научно-технической
Статья 27. Приватизация государственных научных организаций
Глава 6. Кадровое обеспечение научных исследований
Статья 28. Подготовка научных и научно-технических кадров
Статья 29. Формы повышения научной квалификации
Статья 30. Государственная аттестация научных кадров
Глава 7. Международной деятельности в области науки и техники
Статья 31. Международное научное и научно-техническое сотрудничество
Глава 8. Заключительные положения
Статья 32. Ответственность за нарушение законодательства в области науки
Статья 33. Введение настоящего Закона в действие О науке В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) наука - сфера человеческой деятельности, функцией которой является изучение законов природы, общества и мышления, выработка и теоретическая систематизация объективных знаний о действительности в целях рационального использования природных богатств и эффективного управления обществом;
2) государственная научно-техническая политика - составная часть социально-экономической политики, выражающая отношение государства к научной и научно-технической деятельности, определяющая основные цели, направления, принципы, формы и методы деятельности различных организаций в области науки и техники, реализации научно-технических достижений, создания новых технологий, в том числе в целях обеспечения национальной безопасности;
3) уполномоченный государственный орган - центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство в области науки и научно-технической деятельности;
4) научно-исследовательская деятельность (далее - научная деятельность) - вид деятельности, связанный с изучением окружающей действительности с целью выявления особенностей, закономерностей и законов, присущих изучаемым объектам, явлениям (процессам), и использованием полученных знаний на практике;
5) научно-техническая деятельность - деятельность, направленная на получение и применение новых знаний для решения технологических, инженерных, экономических, социальных, гуманитарных и иных проблем, обеспечение функционирования науки, техники и производства как единой системы;
6) фундаментальные научные исследования - теоретическая и (или)
экспериментальная интеллектуальная деятельность, направленная на получение новых знаний об основных закономерностях развития природы, общества, человека и их взаимосвязи;
7) прикладные научные исследования - деятельность, направленная на получение и применение новых знаний для достижения практических целей и решения конкретных задач;
8) результат научной и (или) научно-технической деятельности объективированный результат научной и (или) научно-технической деятельности, содержащий новые знания или новые решения, зафиксированный на любых носителях информации и предназначенный для применения;
9) инновационная деятельность - деятельность, направленная на внедрение новых идей, научных знаний, технологий и видов продукции в различные области производства и сферы управления обществом, результаты которой используются для экономического роста и конкурентоспособности;
10) субъекты научной и научно-технической деятельности - физические и юридические лица, осуществляющие научную и научно-техническую деятельность;
11) научно-исследовательский институт - некоммерческая организация, осуществляющая научную деятельность в определенной области знания;
12) гранты - деньги и иное имущество, передаваемые безвозмездно и безвозвратно на проведение конкретных научных исследований на условиях, предусмотренных договором между грантодателями и грантополучателями;
13) государственная научно-техническая экспертиза - система оценочных действий и выводов, организуемая уполномоченным государственным органом для получения независимой аналитической оценки объекта экспертизы с целью определения уровня обоснованности принимаемых решений по важнейшим вопросам научно-технического прогресса;
14) государственная аттестация научных и научно-педагогических кадров - это система оценочных действий по присуждению академических степеней магистра, доктора философии (PhD), доктора по профилю и присвоению ученых званий доцента и профессора, обеспечивающая единство требований к их соискателям;
15) аккредитация - официальное признание уполномоченным государственным органом правомочий негосударственной научной организации проводить работы в научной и научно-технической области за счет бюджетных средств в установленном законодательством Республики Казахстан порядке;
16) диссертационный совет - совет по рассмотрению научных работ, представляемых на соискание академической степени магистра или доктора философии (PhD), или доктора по профилю, создаваемый при крупных научных центрах, научных организациях и высших учебных заведениях республики;
17) доктор наук - ученая степень, присуждаемая государственным органом аттестации Республики Казахстан на основании ходатайства диссертационного совета, принятого после публичной защиты диссертации соискателем, имеющим ученую степень кандидата наук. Ученая степень доктора наук присуждается за разработку фундаментальных и решение крупных и первостепенных теоретических и прикладных проблем в области естественных, гуманитарных и технических наук, а также за научное обоснование технических, экономических и технологических решений, внедрение которых внесет значительный вклад в ускорение научно-технического прогресса общества;
18) кандидат наук - ученая степень, присуждаемая диссертационным советом на основании публичной защиты диссертации соискателем, имеющим квалификацию специалиста с высшим специальным образованием или академическую степень магистра, и утверждаемая государственным органом аттестации Республики Казахстан. Ученая степень кандидата наук присуждается за решение задач, имеющих существенное значение для соответствующей отрасли науки, обеспечивающих решение важных прикладных задач науки;
19) научная интеллектуальная собственность - исключительное право физического и (или) юридического лица на результаты интеллектуальной творческой научной и (или) научно-технической деятельности;
20) технопарк - структура, располагающая небольшим количеством предприятий с передовой технологией, выполняющая заказы по созданию и освоению новых разработок, производству современного оборудования и приборов;
21) технополис - семейство наукоемких предприятий, объединенных с научно-исследовательскими и учебными центрами в целях интеграции науки с производством и образованием для разработки высоких и сверхвысоких технологий, создания благоприятных условий для генерации идей и их реализации.
1. Законодательство Республики Казахстан о науке основано на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные принципы государственной политики в области науки Основными принципами государственной политики в области науки являются:
1) выбор и стимулирование приоритетных направлений научного и научно- технического развития в соответствии с национальными интересами и долгосрочными целями социально-экономического развития страны и мобилизация ресурсов для их реализации;
2) (исключен);
3) создание необходимых экономических условий для развития научной, научно-технической и инновационной деятельности, предпринимательства и других форм рыночной инфраструктуры в области научной и научно-технической
4) (исключен);
5) интеграция науки, научно-технических разработок, производства и образования;
6) подготовка высококвалифицированных кадров по наиболее приоритетным направлениям науки и научно-технической деятельности;
7) развитие демократических форм организации и управления наукой, в том числе обеспечение взаимодействия государственных органов, научных организаций и научной общественности в формировании и реализации научно- технической политики;
8) учет требований экологической безопасности;
9) развитие международного научного и научно-технического сотрудничества;
10) свобода распространения научно-технической информации и пропаганда научно-технических достижений.
Статья 4. Научный работник, инженерно-технический работник и работник
1. Научным работником (исследователем) является физическое лицо, имеющее высшее образование, обладающее необходимой квалификацией и профессионально выполняющее научную и научно-техническую работу, и занимающее соответствующую должность в организации, осуществляющей научную и научно-техническую деятельность (далее - научная организация).
2. Инженерно-техническим работником является физическое лицо, имеющее послесреднее или высшее образование, содействующее получению научного и (или) научно-технического результата и его реализации и работающее в научной организации.
3. Научные и инженерно-технические работники государственных научных организаций проходят аттестацию в порядке, установленном правилами аттестации научных и инженерно-технических работников государственных научных организаций, утвержденными уполномоченным государственным органом. Целью аттестации является определение соответствия работника занимаемой должности.
4. Работником сферы научного обслуживания является физическое лицо, участвующее в научно-технической деятельности и способствующее созданию условий для этой деятельности.
1. Научный работник имеет право на:
1) признание его автором результатов научной и (или) научно-технической деятельности и подачу заявок на изобретения и другие результаты интеллектуальной деятельности, а также защиту интеллектуальной собственности;
2) получение в соответствии с законодательством Республики Казахстан доходов от реализации результатов научной и (или) научно-технической деятельности, автором которых является;
3) получение вознаграждений, поощрений и льгот, соответствующих его творческому вкладу;
4) заключение договоров о научной и научно-технической деятельности в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
5) осуществление предпринимательской деятельности в научной и научно- технической сфере;
6) объединение в научные коллективы и другие добровольные научные сообщества;
7) вступление либо избрание в республиканские и зарубежные научные
8) участие в конкурсах на финансирование научных исследований за счет бюджетных средств, фондов поддержки научной и научно-технической деятельности и иных источников;
9) участие в международном научном и научно-техническом сотрудничестве;
10) доступ к информации о научных и научно-технических результатах в установленном законодательством Республики Казахстан порядке;
11) публикацию результатов научной и научно-технической деятельности в печати, если они не содержат сведений, относящихся к государственной, служебной или коммерческой тайне;
12) мотивированный отказ от участия в научных исследованиях, оказывающих негативное воздействие на человека, общество и окружающую среду, а также по моральным соображениям;
13) осуществление иных действий, не запрещенных законодательством Республики Казахстан, для достижения цели научных исследований;
14) повышение научной квалификации.
2. Научный работник обязан осуществлять научную и научно-техническую деятельность в соответствии с законодательством Республики Казахстан, не нарушая прав и свобод других лиц, не причиняя вреда их жизни и здоровью, а также окружающей среде.
1. Научной организацией является юридическое лицо, основным предметом деятельности которого является осуществление научной и научно-технической деятельности.
2. Государственными научными организациями являются: Национальная Академия наук Республики Казахстан, научно-исследовательские институты, научные центры, самостоятельные лаборатории, технопарки, технополисы и иные организации, основанные на государственной собственности.
Из состава государственной научной организации не могут выделяться опытные предприятия, являющиеся ее экспериментальной базой.
При реорганизации государственной научной организации должно обеспечиваться сохранение технологического единства научной и научно- технической деятельности.
3. Государственные научные организации в пределах имеющихся у них средств на оплату труда могут в установленном государственным уполномоченным органом порядке определять размеры надбавок, доплат, премий и других выплат стимулирующего характера.
4. Научным работникам государственных научных организаций, выполняющих государственный заказ, устанавливается ежемесячная доплата за ученые степени при наличии соответствующего диплома, выданного государственным органом аттестации Республики Казахстан, в размере одной месячной минимальной заработной платы для кандидата наук, доктора философии (PhD) и двух месячных минимальных заработных плат для доктора наук.
5. Научным работникам государственных научных организаций в пределах имеющихся у них средств на оплату труда предоставляется оплачиваемый ежегодный трудовой отпуск продолжительностью 56 календарных дней для докторов наук, 42 календарных дня для кандидатов наук и докторов философии (PhD), иным научным сотрудникам 35 календарных дней.
6. Негосударственными научными организациями являются общественные академии наук, научно-исследовательские институты, центры, самостоятельные научные лаборатории и иные организации, основанные на частной собственности.
7. Научные организации имеют право:
1) самостоятельно определять основные направления научной деятельности;
2) участвовать в конкурсах на финансирование научных исследований;
3) развивать прямые связи с научными организациями и другими юридическими лицами;
4) вступать в объединения, создавать в установленном законодательством Республики Казахстан порядке филиалы, дочерние и совместные предприятия, если это предусмотрено уставом научной организации;
5) издавать научные труды, периодические и серийные издания, формировать научно-технические банки данных, проводить научные конференции и другие научные мероприятия;
6) принимать участие в межгосударственных и международных научных и научно-технических программах, заключать контракты с зарубежными организациями;
7) (исключен).
1. Национальная Академия наук Республики Казахстан - государственное научное учреждение, объединяющее действительных членов (академиков), членов-корреспондентов Национальной Академии наук и ведущих ученых страны, основными направлениями деятельности которого являются научно- исследовательская деятельность, анализ состояния и прогнозирование развития науки, определение приоритетных направлений развития науки и подготовки научных кадров, научно-экспертное обеспечение, формирование и координация выполнения программ научных исследований, содействие в пределах своей компетенции развитию международного научного сотрудничества, инновационной и инвестиционной деятельности.
2. Национальная Академия наук Республики Казахстан создается в форме республиканского государственного учреждения и осуществляет свою деятельность в соответствии с уставом, утверждаемым Правительством Республики Казахстан.
3. Президент Национальной Академии наук Республики Казахстан назначается на должность и освобождается от должности Президентом Республики Казахстан с учетом мнения общего собрания членов Национальной Академии наук Республики Казахстан.
4. Национальная Академия наук Республики Казахстан создается, реорганизуется и ликвидируется Президентом Республики Казахстан.
5. Национальная Академия наук Республики Казахстан обеспечивает проведение выборов своих членов (академиков, членов-корреспондентов Национальной Академии наук Республики Казахстан) согласно уставу.
В соответствии с законодательством Республики Казахстан могут создаваться общественные академии наук, которые организуют и проводят исследования в соответствующих областях науки и техники.
Общественные академии наук могут по договорам с государственными органами выполнять для них научные и научно-технические исследования, участвовать на конкурсной основе в реализации научных и научно-технических программ.
1. Научные организации в целях координации научной и научно- технической деятельности, концентрации материальных, финансовых и кадровых ресурсов, а также представления и защиты общих имущественных интересов могут создавать юридические лица, являющиеся научными (национальными, академическими, научно-методическими, научно-практическими, научно- производственными) центрами.
2. По решению Правительства Республики Казахстан могут создаваться государственные национальные научные центры - организации, осуществляющие научную и научно-техническую деятельность по приоритетным направлениям развития науки и техники, обеспечивающие единый технологический процесс от исследований до внедрения их результатов в производство.
Предмет, цели и виды деятельности, осуществляемые национальными научными центрами, определяются их учредительными документами.
Статья 10. Развитие других организационных форм в области науки Юридические лица, для которых научная и научно-техническая деятельность не является основным предметом деятельности, для решения задач, закрепленных в их учредительных документах, могут в своей структуре создавать научные подразделения для осуществления научной и научно-технической
Глава 3. Право интеллектуальной собственности на результат научной и Объектом права научной интеллектуальной собственности является результат научной и (или) научно-технической деятельности, зафиксированный на любом информационном носителе.
Статья 12. Субъект права научной интеллектуальной собственности
1. Субъектами права научной интеллектуальной собственности являются физические и юридические лица, творческим трудом которых получен результат научной и (или) научно-технической деятельности.
2. Не признаются субъектами права научной интеллектуальной собственности лица, не внесшие личного творческого вклада в получение результата научной и (или) научно-технической деятельности, а также оказавшие лишь техническую, организационную и иную помощь или способствовавшие оформлению права интеллектуальной собственности на полученный результат.
3. Научная организация, в которой по служебному заданию ее работниками получен результат научной и (или) научно-технической деятельности, приобретает исключительное право на его использование, если иное не предусмотрено в договоре между ними.
Статья 13. Право авторства на результат научной и (или) научно-
1. За субъектом права интеллектуальной собственности на результат научной и (или) научно-технической деятельности в установленном законодательством Республики Казахстан порядке признается авторское право.
2. Если результат научной и (или) научно-технической деятельности создан совместным творческим трудом двух или более лиц, они признаются соавторами.
Статья 14. Личные неимущественные и имущественные права на результат
1. Автору результата научной и (или) научно-технической деятельности в соответствии с законодательством Республики Казахстан принадлежат в отношении этого результата личные неимущественные и имущественные права.
2. Имущественные (исключительные) права на использование результата научной и (или) научно-технической деятельности определяются гражданским законодательством Республики Казахстан.
Защита прав автора результата научной и (или) научно-технической деятельности осуществляется в порядке, установленном законодательством
Глава 4. Управление и организация научной и научно-технической
Статья 16. Управление научной и научно-технической деятельностью
1. Управление научной и научно-технической деятельностью осуществляется на основе сочетания государственного регулирования и обеспечения самоуправления в научных организациях.
2. Реализацию государственной политики в области науки и научно- технической деятельности осуществляет Правительство Республики Казахстан через уполномоченный государственный орган.
3. Координацию проведения государственной политики в области науки и научно-технической деятельности осуществляет уполномоченный государственный орган.
Правительство Республики Казахстан:
1) разрабатывает единую государственную политику в области науки и научно-технической деятельности и меры по ее осуществлению;
2) определяет приоритетные направления фундаментальных и прикладных научных исследований в Республике Казахстан;
3) разрабатывает государственные программы научно-технического развития;
4) утверждает основные задания и показатели целевых научно-технических программ;
5) утверждает порядок организации и проведения государственной научно- технической экспертизы;
6) создает государственные национальные научные центры по важнейшим для республики комплексным научно-техническим направлениям;
7) создает, реорганизует и ликвидирует государственные научные организации в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан, за исключением Национальной Академии наук Республики Казахстан;
7-1) утверждает Положение об аттестации научных организаций;
7-2) утверждает Правила проведения аккредитации негосударственных научных организаций;
7-3) утверждает формы документов государственного образца, выдаваемых доцентам и профессорам;
8) утверждает в соответствии с настоящим Законом нормативные правовые акты в области науки и научно-технической деятельности;
9) создает Фонд науки и утверждает Положение о нем;
10) (исключен).
Статья 18. Компетенция уполномоченного государственного органа и иных
1. К компетенции уполномоченного государственного органа относятся:
1) обеспечение реализации государственной научно-технической политики;
3) формирование приоритетных направлений фундаментальных и прикладных научных исследований в Республике Казахстан;
4) внесение предложений о создании, реорганизации и ликвидации государственных организаций в области фундаментальных и прикладных научных исследований;
4-1) назначение на должность и освобождение от должности руководителей государственных научных организаций с учетом рекомендаций ученого совета этих организаций, за исключением научных организаций в области здравоохранения;
4-2) утверждение типового положения о консультативно-совещательном органе научной организации, включая порядок избрания его членов;
5) исключен Законом РК от 27.07.2007 N 320 (вводится в действие с
01.01.2011);
6) исключен Законом РК от 27.07.2007 N 320 (вводится в действие с
7) исключен Законом РК от 27.07.2007 N 320 (вводится в действие с
8) проведение аттестации научных организаций, за исключением научных организаций в области здравоохранения;
9) проведение аккредитации негосударственных научных организаций;
10) разработка нормативных правовых актов в области научной и научно- технической деятельности;
11) (исключен);
12) организация проведения государственной научно-технической экспертизы объектов, перечисленных в пункте 1 статьи 22 настоящего Закона;
13) исключен Законом РК от 27.07.2007 N 320 (вводится в действие с
14) утверждение нормативных правовых актов по организации проведения государственной аттестации научных и научно-педагогических кадров высшей квалификации;
15) исключен Законом РК от 27.07.2007 N 320 (вводится в действие с
16) определение целесообразности издания государственных периодических научно-технических изданий и другой печатной продукции, в том числе предназначенной для издания за пределами Республики Казахстан;
17) утверждение правил государственной регистрации и обеспечение государственной регистрации научно-исследовательских работ, проводимых за счет бюджетных средств, законченных тем и программ фундаментальных и прикладных исследований, защищенных кандидатских и докторских диссертаций;
18) внесение в Правительство Республики Казахстан предложений по совершенствованию системы подготовки и аттестации научных кадров.
2. Уполномоченный государственный орган и иные центральные исполнительные органы в пределах своих полномочий:
1) вносят предложения о создании государственных научных организаций;
2) реализуют обязательства по научным и научно-техническим программам и проектам, предусмотренным международными договорами Республики Казахстан;
3) осуществляют международное сотрудничество в области науки;
4) (исключен).
1. Аттестация научных организаций осуществляется для определения эффективности их основной деятельности и рационального использования материальных, трудовых и финансовых ресурсов, упорядочения на этой основе их сети и структуры, оценки эффективности работы по подготовке научных кадров.
2. Аттестации подлежат все научные организации не реже одного раза в пять лет.
3. (исключен);
4. (исключен).
Статья 20. Аккредитация негосударственных научных организаций
1. Аккредитация негосударственных научных организаций проводится в целях поддержания конкурентного уровня отечественной науки и техники.
2. (исключен).
1. Управление научной организацией осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан и в порядке, предусмотренном ее учредительными документами.
2. Назначение руководителя научной организации на должность и освобождение его от должности осуществляются с учетом рекомендаций ученого совета этой научной организации.
3. В государственной научной организации создается консультативно- совещательный орган по научной и научно-технической деятельности научного учреждения - ученый (научный, научно-технический, технический) совет.
1. Объектами обязательной государственной научно-технической экспертизы являются:
1) проекты программ и индивидуальные проекты фундаментальных и прикладных научных исследований, финансируемые за счет бюджетных средств;
2) проекты производственно-технологических комплексов, сооружаемых в Республике Казахстан;
3) республиканские целевые научно-технические программы;
4) проекты физических и юридических лиц в области научной и научно-
5) результаты завершенных научно-технических программ и проектов, финансируемых за счет бюджетных средств;
6) материалы государственных научных и других организаций (в части используемых технологий) при приватизации;
7) проекты по импорту зарубежной техники и технологий для государственных нужд;
8) работы, выдвигаемые на соискание Государственных премий Республики Казахстан в области науки и техники.
3. Средства на проведение государственной научно-технической экспертизы по объектам обязательной государственной научно-технической экспертизы предусматриваются в пределах бюджетных средств, выделяемых на финансирование научной и научно-технической деятельности.
Статья 23. Информационное обеспечение научной и научно-технической
1. Субъекты научной и научно-технической деятельности имеют право на получение научно-технической информации.
Доступ к научной и научно-технической информации, являющейся государственной или служебной тайной, осуществляется в порядке и на условиях, установленных законодательными актами Республики Казахстан.
2. Государство обеспечивает создание и функционирование государственных информационных систем в области науки и техники, которые осуществляют сбор, аналитическую обработку, хранение и доведение до потребителей научной и научно-технической информации.
3. (исключен).
Статья 24. Государственная поддержка инновационной деятельности в
1. Государство гарантирует поддержку всем организациям, осуществляющим инновационную деятельность в области науки и техники, путем создания для них равных условий.
2. Государственная поддержка инновационной деятельности реализуется в следующих направлениях:
1) определение долгосрочной стратегии технологического развития, инновационных приоритетов, разработка инновационных программ;
2) участие государства в финансировании приоритетных инновационных проектов, в том числе конверсионных;
3) содействие развитию инновационной структуры - технопарков, технологических инкубаторов, инновационных центров, банков данных по инновациям;
4) организация обучения инновационных менеджеров;
5) содействие развитию международного сотрудничества в области инноваций и трансферта технологий, защиты интеллектуальной собственности;
6) приоритетная поддержка инновационной деятельности, направленной на конечную научно-техническую продукцию.
В высших учебных заведениях могут создаваться научно-исследовательские институты, проблемные научно-исследовательские лаборатории, другие научные подразделения, а в составе научных организаций - кафедры высших учебных заведений в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Статья 26. Финансовое обеспечение науки и научно- технической
1. Финансовое обеспечение научной и научно-технической деятельности основывается на различных источниках финансирования.
2. Для развития фундаментальных и приоритетных прикладных исследований, сохранения и развития научного потенциала предусматривается выделение бюджетных средств.
Для целевого финансирования в виде грантов фундаментальных, инициативных и рисковых исследований за счет средств республиканского бюджета и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан, Правительством Республики Казахстан создается Фонд науки.
Положение о Фонде науки утверждается Правительством Республики Казахстан.
3. Научная и научно-техническая деятельность может осуществляться за счет собственных финансовых ресурсов субъектов научной и научно-технической деятельности, привлеченных финансовых средств спонсоров и пожертвований.
4. Научная и научно-техническая деятельность может осуществляться за счет грантов, получаемых от национальных и иностранных спонсоров. В качестве спонсоров могут выступать как физические, так и юридические лица.
Гранты, полученные по международному договору Республики Казахстан или от иностранных спонсоров, расположенных на территории Казахстана, используются в соответствии с условиями договора предоставления грантов без ущерба национальным интересам в области научной и научно-технической
5. (исключен).
6. Государственный заказ на проведение приоритетных научных исследований может размещаться в государственных и негосударственных научных учреждениях, прошедших соответственно аттестацию либо аккредитацию, на конкурсной основе согласно программно-целевому принципу.
7. Программно-целевое финансирование осуществляется для:
1) фундаментальных научных исследований;
2) приоритетных прикладных научных исследований;
3) стратегических направлений исследований, отвечающих интересам национальной безопасности и независимости республики;
4) государственных целевых научно-технических программ по приоритетным направлениям развития науки, техники и технологии;
5) проведения исследований в рамках международных программ.
Государство осуществляет развитие государственной научной инфраструктуры и сохранение уникальных научно-технических объектов и может субсидировать приобретение научного оборудования для научных организаций в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
8. Программно-целевое финансирование научных исследований и научно- технических программ осуществляется на конкурсной основе с обязательным проведением государственной научной и научно-технической экспертизы предлагаемых программ и результатов научных исследований.
9. Финансирование прикладных научных исследований может осуществляться за счет заемных средств.
Перечень государственных научных организаций, подлежащих приватизации, определяется законодательством Республики Казахстан.
Государственные научные организации, проводящие фундаментальные исследования, не подлежат приватизации.
1. Кадровое обеспечение научной и научно-технической деятельности является составной частью государственной политики в этой области.
2. Государство организует подготовку научных кадров в организациях образования и научных организациях, выделяет для этих целей необходимые финансовые ресурсы. Допускается прием в магистратуру и докторантуру за счет средств физических и юридических лиц.
Научные организации, располагающие квалифицированными кадрами и материально-технической базой, вправе открывать в установленном порядке магистратуру, докторантуру, организовывать стажировку научных работников и использовать другие формы повышения квалификации. Государство создает равные возможности для функционирования организаций, осуществляющих повышение квалификации научных кадров.
1. Граждане Республики Казахстан, иностранцы и лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Казахстан, имеют право на получение академических степеней и ученых званий.
Порядок проведения государственной аттестации научных и педагогических кадров высшей квалификации, присуждения академических степеней и присвоения ученых званий определяется уполномоченным органом в области науки.
2. Лицам, которым присуждена академическая степень или присвоено ученое звание, выдается документ государственного образца, форма которого утверждается Правительством Республики Казахстан.
Признание в Республике Казахстан документов о присуждении академических, ученых степеней или присвоении ученых званий, выданных иностранными государствами, осуществляется в порядке, установленном уполномоченным органом в области науки.
Глава 7. Международной деятельности в области науки и техники
Статья 31. Международное научное и научно-техническое сотрудничество
1. Международное сотрудничество в области научной и научно- технической деятельности осуществляется на основе законодательства Республики Казахстан и международных договоров.
2. Создание международных и иностранных научных организаций в Республике Казахстан, филиалов зарубежных научных организаций осуществляется на основе международных договоров.
3. Ученые степени, присужденные в других государствах, признаются в Республике Казахстан в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Статья 32. Ответственность за нарушение законодательства в области науки Лица, виновные в нарушении законодательства в области научной и научно- технической деятельности, несут ответственность в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан.
1. Настоящий Закон вводится в действие со дня официального опубликования.
2. Пункт 4 статьи 6 вводится в действие с 1 января 2001 года.
Президент
Республики Казахстан