Қазақша:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Батыс Қазақстан облыстық Маслихат Западно-Казахстанской области мәслихатының 1997 жылғы 17 сәуірдегі № 13-2 шешімі. Батыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 1997 жылғы 24 қарашада № 7 тіркелді. Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2004 жылғы 2 шілдедегі № 9-4 шешімімен Қазақстан Республикасының қоршаған табиғи ортаны қорғау жөніндегі заңының облыста орындалу барысы туралы "Экология" бағдармасы жасалып, жүзеге асырылуда, бағдарламаның «Экологиялық саясат» тарауында қарастырылғанындай реформаны терендете жүргізуде және 1997 жылғы экономикалық дағдарыстан шығу жоспарларын жүзеге асыру жөнінде шаралар алынуда.
Зан талаптары тұрғысында табиғаты пайладануды реттеу мақсатында 250 экологиялық төлқұжат, 240 жоба, өндірістік және ауылшаруашылылығы кәсіпорындары үшін лас қалдықтарға қарсы ПДВ қондырғы, қоршаған ортадағы ағын суға 8 ПДС жобасы жасалады.
Облыста табиғатты қорғау қоры құрылып, жұмыс жасауда, табиғатты пайдаланушыларға қоршаған ортаның ластануы үшін жыл сайын төлем мөлшері бекітіліп, оларға түсіндіріліп отырады. 1996 жылы мемлекеттік бюджетке түскен төлем көлемі тиісті есептен 1,26 есе артып, 32,7 млн.тенге құрады.
Табиғат қорғау заңдылықтарын бұзушыларға қарсы тек 1996 жылы ғана экология органдары облыста жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарға 3 мыңнан аса тексеру жүргізіп нәтижесінде 8 мыңдай заң бұзушылықты анықтап, 75 мекеменің жұмысын уақытша тоқтатып, 43 істі прокуратура органдарына тапсырды.
Табиғатқа келтірген зиян үшін 20 талап қойылып, 8,3 млн.тенге зиян өндіріліп алынды.
1996 жылы табиғат қорғау объектісін салуға бөлінген 96,9 млн.тенге күрделі қаржы толығымен игерілді.
Шалқар, Жайық өзендерінің және басқа да су көздерінің экологиялық жағдайларын тексеру судың ластануының алдын алу мен су көздерінің бионәрлілігін қалпына келтіру жөнінде ұсынбалар әзірлеу жұмыстары жүргізуде.
Облыста «Нарын» қозғалысы белсенді жұмыс істеуде. Басқа да ұлттық мәдени орталықтар мен қоғамдық бірлестіктер қоғамдық пікір қалыптастыру да, жағдайды реттеуде қал қадірлерінше өз үлестерін қосып келеді.
Дегенмен, облыстағы экологиялық жағдай, өткізіліп жатқан шаралар "Қоршаған ортаны қорғау туралы" Занның талаптарына толық колемде жауап бере алдайды.
Кейбір кәсіпорындар қоршаған ортаға әсерді төмендетуге, табиғат қорғау объектілерінің құрылысын салуға, су және топырақ ресурстарын орынды пайдалануға тиісті дәрежеде көңіл бөліп, шаралар алдайды.
Облыста іс жүзінде күрделі экономиялық жағдайларға байланысты бірде-бір экологиялық жағынын таза аудан жоққа тән деп айтуға болады. Соңғы жылдардың ауа райы көптеген жағымсыз қүбылыстарға себепкер болды. Соның ішінде тозаңның кобеюі және өрт, зиямкестердің таралуі, ормандардың ауруға шалдығуі немесе жанпай қырқылуы, су қоймаларындағы кейбір балықтар мен өсімдектердің жойілыпкету қаупітууда. Тұрғындардың ауыз суға зәрулігі азаймай отыр. Су көздері жолдары мен тұрғын ауылдар шаруышылық-тұрмыстық қалдықтардан уақытында тазартылмайды. Ұлы қалдықтарды көметін арнайы орындардың жоқтығынан Орал қаласының кәсіпорындарында олар таутеке болып уйілуде. Табиғи өртаны ластаудың үлкен молшері автокөлік және де басқа сүйық отынмен жүретін көлік құралдарының үлесіне тиіп отыр. Шалқар көлінің, басқа да балық өсетін су қоймалары мен өзендердің жай-күйі қамқорлықты қажет етеді.
Ауылшаруашылығының пайдаланылатын үлкен аумағы химиялық ластанудың, тұзданып, желмен су мүжудің зардабынан қолданыстан шығып қалуда. Ус жүзінде заңымданған жерлер өңделмейді. Капустин-Яр полигоны аймағында 1,5 млн.гектар жер әскери техникалар мен зымыр андардың, құрамында кушті улы заты бар оларға қүйылатың майлардың қалдықтарынан бүлініп, кейде өрт жағады. 1996 жылғы маусым айында ғана Жаңақала ауданында 5 млн.650 мың теңгелің дайындалған мал азығы жанып кетті.
Облыстық орман алқаптарында ағаштардың жаппай ауруға үшырауы кездеседі. Қазақстанның Қызыл кітабына кірген емендер құрғауда, шабылған ағаштардың, орнын жабатын жаңадан ағаш отырғызу жоспары орындалмайды.
Облыстық балық инспекциясы, облыстық жануарлар әлемін корғау жөніндегі инспекция балық аулау, өзен-сулардағы балық қорларын көбейту мәсәләлеріне тиісті дәрежеде көніл аудармауда. Облыстық жер комитетінің, облыстык балық қорғау және жануарларды қорғау мекемелері, орман шаруашылығы бірлестігінің инспекторлық тексеру жұмыстарының нәтижесі төмен. Бұл бағытта УК БВОның Орал участогі жұмыс жасамайды.
Табиғи ортаға тигізіп отырған техникалық әсерлердің нәтижесінде экологиялық шиленіс тууда. Демографиялық көрсеткіштер төмендеп онкологиялық, тері басқа да аурулар тұрғын халықтың әсіресе, балалар арасында кең етек алуда. Облыстық қаржы басқармасы табиғат қорғау қорына белгіленген мөлшердегі қаржы аудару тәртібін сақтамайды қаржының облыстық мақсатсыз әлеуметтік қажеттігіне жұмсалу жағдайларына жол беріледі.
Қалалық, аудандық әкімшіліктер, экология мен биоресурстардың облыстық басқармасы басқа да арнайы өкілетті органдар, депутаттардың қалалық, аудандық, мәслихаттары, қоғамдық ұйымдар экологиялық жағдайды сауықтыру жөнінде кәсіпорындар мен ұйымдардың жұмыстарын үйлестіру мен бақылауды босаңсытып жіберген. Қоршаған ортаны қорғау мен сауықтыру жұмыстары іс жүзінде өзінің көзделген мақсатына әлі жеткізілген жоқ.
Өткізілген табиғат қорғау шараларының мәселелері мен орын алған кемшіліктер баспасөзде облыстық радио мен теледидарда сирек жарық кореді.
Депутаттардың облыстық мәслихаты алды:
ШЕШІМ
1. Өндірістік кәсіпорындар мен ұйымдардың, ауылшаруашылығы органдары басшыларының назары "Экология" бағдарламасы бойынша табиғат қорғау шараларын орындаудағы ұйымдастыру жұмыстарының төмендігіне аударылып, олардан қоршаған ортаны қорғау жөнінде орын алған кемшіліктер мен тәртіп бұзушылықты жоюда нақты шаралар талап етілсін.
2. Облыс әкіміне ұсыныс жасалсын:
- облыстық экология және биоресурстар басқармасына қалалық, аудандық, әкімшіліктермен бірлесе 1997 жылға Қазақстан Республикасының ұлттық жоспарына қоршаған ортаны қорғауды тұрақты дамыту үшін тарау қосу тапсырылсын;
- табиғат қорғау қорының қаржысың мақсатты бағытта жұмсауі бақылау күшейтілсін.
3. Қалалық, және аудандық әкімдерге, қалалық, аудандық мәслихаттарға, ауыл әкімдеріне олардың ведомстваларына кіретін территорияларда:
қоршаған табиғи ортаны қорғау жөніндегі заң талаптарының сөзсіз сақтаулуы бұл маңызды істе мемлекеттік және атқарушы тәртіпті жүздеге асыратын заңдылық талаптарының толық орындалуы қамтамасыз етілсін;
- 1997 жылғы реформаны тереңдету жөніндегі облыстық бағдарламаны жүзеге асыру және оның орындалуын қамтамасыз ету тұрғысында қоршаған табиғи ортаны қорғау жөнінде және іс жоспарын жасалып, бекітілсін. Тұрғын ауылдарды ауыз су мен жабдықтауды жақсырту, орынсыз төгілген күресіндерді тазарту, ауылды көғалдандырып, санитарлық жағдайын арттыру жөнінде тиісті шаралар алып жерасты түшы су көздерінде, ашық су қоймаларында, санитарлық қорғау аймақтарында шаруашылық жұмыстарын жүргізу шектелсін.
4. Арнайы өкілдік берілген табиғат қорғау органдары табиғат қорғау ісінде, табиғат байлықтарын, өсімдіктер мен жануарлар әлемін, балық қорларын пайдалануда оларға жүктелген міндеттерді жүзеге асыруды қамтамасыз ететің болсын.
5. Облыстық экономика басқармасы табиғат қорғау жұмыстарын соның ішінде, өзендердің дең гейін көтеру, тұрғын ауылдарды ауыз сумен қамту, Жанақала, Орда аудандарының құмдарын бекіту жұмыстарын жүргізу жөнінде жобалау-іздестіру және құрылыс жұмыстарын қаржыландыру үшін шет ел инвестициясын тартуға ықпал жасасын.
6. Облыстық жекешелендіру және мемлекеттік мүлік жөнінде комитет меншік түріне өзгеріс туралы шешім қабылдарда соның ішінде кәсіп орында шетел фирмаларына беру жағдайында экология органдарың қатыстыруды қамтамасыз ететін болсын.
7. Облыстық экология және биоресурстар басқармасы (Өтешев)
экологиялық зардан шеккен аймақ мәртебесін беру жөнінде құжаттар пакетің әзірлеу үшін облыстық оңтүстік аудандарының экологиялық жағдайларына кешенді зерттеуді жалғастырсын.
8. мен Министрлер Кабинетіне Капустин Яр әскери полигонын пайдаланғандары үшін облыстың оңтүстіқ аудандарының тұрғыны халқының әлеуметтік жағдайларын оңалту мақсатында жилына 2 млрд.тенге көлемінде әскеридерден жалға ақша бөлінуі туралы өтініш жасалсын.
9. Облыстық мәслихат депутаттарының Қазақстан Республикасының Президентіне, Парламентіне және Министрлер Кабинетіне облыстық оңтүстік аудандары территориясын экологиялық зардап шеккен аймаң ретінде тану туралы және арнайы заң алынуын жариялаған үндеуі мақұлдансын және жіберілсін.
10. Әртүрлі тәсілдерді пайдалана отырып, облыстық және аудандық ақпарат құралдары қоршаған табиғи ортаның мәселелерін кеңірек көрсететін болсын.
11. Осы шешімнің орындалуына бақылау облыстық мәслихаттың ауылшаруашылығы және экология мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін.
Облыстық мәслихат сессиясының төрағасы М.Боранқұлов Облыстық мәслихаттың хатшысы К.Нығмет

На русском языке:
Маслихат Западно-Казахстанской области Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение Западно-Казахстанского областного маслихата от 17 апреля 1997 года № 13-2.
Зарегистрировано Управлением юстиции Западно-Казахстанской области 24 ноября 1997 года № 7.
Утратило силу решением Западно- Казахстанского областного маслихата от 2 июля 2004 года № О ходе выполнения в области Закона Республики Казахстан "Об охране окружающей природной среды"
реализации планов действий по углублению реформ и выходу из экономического кризиса на 1997 год, где имеются и разделы «Экологическая политика».
В целях нормирования природопользования в свете требований Закона разработано 250 экологических паспортов, 240 проектов ПДВ загрязняющих веществ для промышленных и сельхозпредприятий, 8 проектов ПДС сточных вод в природную среду. В области создан и функционирует фонд охраны природы, ежегодно утверждаются и доводятся до природопользователей ставки платежей за загрязнение окружающей природной среды. Сумма поступлений платежей в госбюджет в 1996 году превысило расчетную в 1,26 раз и составила 32,7 млн.
тенге.
Для пресечения нарушений природоохранного законодательства только органами экологии области в 1996 году осуществлено свыше 3 проверок действующих производств, выявлено около 8 тыс. нарушений приостанавливалась работа 75 объектов, 43 дела переданы в органы прокуратуры, предъявлены 20 претензий по возмещению ущерба природе на сумму в 8,3 млн.
В 1996 году освоено капитальных вложений на строители природоохранных объектов на сумму 96,9 млн. тенге.
Проводятся работы по изучению экологического состояния оз.Шелкар, р.
Урал и других водоемов, разработке рекомендаций по предотвращению загрязнения вод и восстановлению биопродуктивности водоемов.
В области активно действует движение "Нарын", вносят свой вклад в другие национально-культурные центры и объединения в формировании общественного мнения, стабилизацию обстановки.
Вместе с тем, экологическая обстановка в области, проводимые мероприятия не в полной мере отвечают требованиям Закона "Об охране окружающей природной среды", другим природоохранным законодательным актам.
Ряд предприятий не принимают должных мер по снижению воздействия на окружающую среду, неудовлетворительно занимаются строительством природоохранных объектов, не уделяют должного внимания рациональному использованию водных и земельных ресурсов, сохранению и приумножению лесных насаждений, биологических ресурсов.
В области практически отсутствуют благополучные в экологическом отношении районы, что связано в первую очередь со сложной экономической ситуацией. Погодные условия последних лет способствовали проявлению многих негативных явлений, в т.ч. увеличению числа пыльных бурь и пожаров, размножению вредителей и болезней леса, усилению угрозы исчезновения в ряде водоемов рыбы, некоторых видов растений.
Не снижается дефицит воды для питьевых целей населения, не проводится своевременная очистка территорий водоохранных зон и населенных пунктов от хозбытовых отходов. Из-за отсутствия полигона по захоронению токсичных отходов продолжается их накопление на предприятиях г.Уральска. Большая доля в загрязнении природной среды приходится на автотранспорт и другие передвижные средства, работающие на жидком топливе. Вызывает озабоченность состояние оз.Шелкар, другие рыбопродуктивных водоемов и рек области.
Большие площади ценных сельскохозяйственных угодий выводятся из оборота в результате химического загрязнения, засоления, ветровой и водной эрозии. Практически не проводится рекультивация нарушенных земель 1,5 млн.га полигона Капустин Яр засоряются остатками боевой техники, ракет и ракетного топлива, имеющего в своем составе высокотоксичные вещества, их падение вызывает степные пожары. Только, в июле 1996 года в Джангалинском районе сгорело заготовленных кормов на сумму 5млн.650 тыс. тенге.
В пойменных лесах области наблюдается массовое заболевание лесных культур, происходит усыхание дубрав, занесенных в Красную книгу Казахстана, не выполняется планы лесоустройства, лимит по лесовосстановительным рубкам.
Облрыбинспекция, облинспекция по охране животного мира не уделяет должного внимания вопросам регулирования рыболовства, повышения рыбопродуктивности водоемов, проведения рыбоводномелиоративных работ, сохранения и воспроизводству животного мира, выполнения биотехнических мероприятий. Низка эффективность контрольно-инспекторской Облкомзема, облрыбохраны и облживохраны, лесохозяйственного объединения. Не работает в этом плане Уральский участок УК БВО.
В результате техногенных воздействий на природную среду создалась экологическая напряженность, ухудшились демографические показатели, возросла онкологическая, кожная, аллергическая и общая заболеваемость населения, особенно детей. Облфинуправлением не соблюдается установленный норматив перечисления средств в фонд охраны природы, допускаются случаи их нецелевого расходования на социальные нужды области.
Городской, районные акиматы, облуправление экологии и биоресурсов другие специально-уполномоченные органы, горраймаслихаты депутатов, общественность ослабили контроль и координацию деятельности предприятий и организаций по оздоровлению экологической обстановки, еще не добились целенаправленной практической работы по охране и оздоровлению окружающей природной среды.
Вопросы проводимых природоохранных мероприятий и имеющиеся недостатки редко освещаются в прессе, радио и по телевидению области.
Областной маслихат депутатов РЕШИЛ
1. Обратить внимание руководителей промышленных предприятий, организаций и сельхозорганов на недостаточный уровень организаторской работы в выполнении природоохранных мероприятий, программы «Экология» и потребовать от них принять исчерпывающие меры к устранению имеющихся нарушений и недостатков по охране окружающей среды.
2. Предложить областному акиму:
- поручить облуправлению экобиоресурсов совместно с горрайакиматами разработать на 1997 год раздел к Национальному плану действий по охране окружающей среды для устойчивого развития /НПДООС/УР/ Республики Казахстан.
- усилить контроль за формирование целевых использований средств фонда охраны природы.
3. Городскому и районным акимам, горраймаслихатам, акимам сельских округов на подведомственных территориях:
- обеспечить безусловное соблюдение требований Закона об охране окружающей природной среды, использовать в полной мере предоставленные законодательством права по обеспечению государственной и исполнительской дисциплины в этом важном деле;
- разработать и утвердить собственные планы действий по охране окружающей природной среды в свете реализации областной программы по углублению реформ на 1997 год и обеспечить их выполнение;
- принять необходимые меры по улучшению водоснабжения населенных пунктов, ликвидации стихийных свалок, улучшению санитарного состояния, благоустройству и озеленению населенных пунктов, ограничение хозяйственной деятельности в водоохранных и санитарно-защитных зонах открытых водоемов и месторождений пресных подземных вод.
4. Специально-уполномоченным природоохранным органам обеспечить надлежащее осуществление возложенных на них задач в деле охраны природы, рационального использования природных ресурсов, воспроизводства растительного и животного мира, рыбных запасов.
5. Областному управлению экономики содействовать в привлечении иностранных инвестиций для финансирования природоохранных работ в т.ч.
проектно-изыскательских и строительных работ по повышению опасности рек, улучшению хозпитьевого водоснабжения населенных пунктов для проведения работ по закреплению песков в Джангалинском и Урдинском районах.
6. Областным комитетам по приватизации и госимуществу обеспечить участие органов экологии при принятии решений об изменений форм собственности в т.ч. при передаче предприятий иностранным фирмам.
7. Облуправлению экологии и биоресурсов (Утешев) продолжить комплексные исследования экологического состояния южных районов области для подготовки пакета документов по приданию им статуса зоны экологического бедствия.
8. Обратиться в Парламент РК, Кабинет Министров с просьбой о выделении средств в счет арендной платы за использование земель под военный полигон "Капустин Яр" для социальной реабилитации населения южных районов области, прилегающих к военным полигонам в сумме 2 млр.тенге в год.
9. Одобрить и направить Президенту, Парламент и Кабинет Министров Республики Казахстан обращение депутатов областного маслихата об объявления территории южных районов области зоной экологического бедствия и принятии специального закона.
10. Областным и районным средствам массовой информации шире освещать проблемы окружающей природной среды, используя для этого самые разнообразные формы.
11. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию областного маслихата по аграрным вопросам и экологии.
Председатель сессии облмаслихата М.Буранкулов Секретарь облмаслихата К.Нигметов