Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы № 149 Заңы.
Күші жойылды - ҚР 06.04.2016 № 482-V Заңымен Халықты жұмыспен қамту туралы
1) әлеуметтiк жұмыс орны – жұмыс беруші Қазақстан Республикасының ны- саналы топтардағы азаматтарын жұмысқа орналастыру үшiн жергiлiктi атқарушы органмен шарт негізінде құратын, жұмыс берушiнiң олардың еңбегiне ақы төлеу шығындары iшiнара өтелетiн жұмыс орны;
2) әлеуметтік келісімшарт – бір жағынан, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің мемлекеттік шараларына қатысатын Қазақстан Республикасының жұмыссыз, өз бетінше жұмыспен айналысушы және табысы аз азаматтары және оралмандар қа- ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды тарындағы жеке тұлға және екінші жағынан, халықты жұмыспен қамту орталығы- ның арасындағы тараптардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын келісім;
2-1) әлеуметтік төлемдер тағайындау жөніндегі уәкілетті орган – халықты әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыра- тын мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесі;
3) бос орын – жұмыс берушiдегi бос жұмыс орны (лауазым);
4) еңбек нарығы – экономикалық тұрғыдан белсендi халыққа сұраныс пен ұсынысты қалыптастыратын сала;
5) еркiн таңдап алынған жұмыспен қамтылу – Қазақстан Республикасы аза- маттарының еңбекке, жұмыс орны мен кәсiптi таңдауға қабiлетiн еркiн пайдалану арқылы өздерi таңдап алған қызметi;
6) жалақыны субсидиялау – халықты жұмыспен қамту орталығының жолда- малары бойынша жұмысқа орналастырылған қызметкерлердің еңбегіне жұмыс бе- рушінің ақы төлеу шығындарының бір бөлігін өтеу;
7) жастар практикасы – жергілікті атқарушы органдар өңірлік еңбек нары- ғындағы жағдайды ескере отырып ұйымдастыратын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім берудің кәсіптік білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының түлектері алған кәсібі (мамандығы) бой- ынша бастапқы жұмыс тәжірибесін жинақтау мақсатында іске асыратын еңбек қызметінің түрі;
8) жеке жұмыспен қамту агенттiгi – Қазақстан Республикасының заңнама- сында белгiленген тәртiппен тiркелген, жұмысқа орналастыруда жәрдем көрсе- тетiн жеке немесе заңды тұлға;
9) жұмысқа орналастыру – халықтың еңбекпен қамтылуын қамтамасыз ету- ге септігін тигізуге бағытталған ұйымдастырушылық, экономикалық және құқық- тық iс-шаралар кешенi;
10) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шаралары – мемлекет Қазақ- стан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асыратын, өз бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыздар және табысы аз адамдар қата- рындағы Қазақстан Республикасының азаматтарын және оралмандарды мемлекет- тік қолдау шаралары;
11) жұмыспен қамтылу – жеке қажеттіліктерді қанағаттандыруға байланы- сты және (немесе) табыс немесе кіріс әкелетін еңбек қызметі;
12) жұмыспен нәтижелi қамтылу – орнықты экономикалық өсу мен әлеумет- тiк тиімділікті қамтамасыз ететiн жұмыспен қамтылу;
13) жұмыссыздар – кіріс әкелетiн еңбек қызметiмен айналыспайтын, жұмыс iздеп жүрген және еңбек етуге әзiр, еңбекке жарамды жастағы жеке тұлғалар;
14) жұмыссыздық – экономикалық тұрғыдан белсендi халықтың бiр бөлi- гiнiң еңбек нарығында қажет болмай қалуынан туындайтын әлеуметтiк-экономи- калық құбылыс;
15) жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғау – Қазақстан Республикасының заң- намасында белгiленген тәртiппен мемлекет жүзеге асыратын шаралар кешенi;
15-1) корпоративішілік ауыстыру – Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше ел- дің аумағында құрылған, Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде орна- ласқан және сонда жұмыс істейтін заңды тұлғада басшы, менеджер немесе маман лауазымында еңбек қызметін жүзеге асыратын шетелдікті немесе азаматтығы жоқ адамды осы заңды тұлғаның Қазақстан Республикасының аумағында Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған филиалдарына, еншілес ұйымда- рына, өкілдіктеріне еңбек шартында айқындалған, бірақ үш жылдан аспайтын мер- зімге, бір жылға ұзарту құқығымен уақытша ауыстыру;
15-2) кәсіптік бағдарлау – Қазақстан Республикасының азаматтарына, орал- мандарға олардың қажеттіліктерін, мүмкіндіктерін және еңбек нарығындағы әле- уметтік-экономикалық ахуалды ескере отырып, өзін-өзі кәсіптік тұрғыдан айқын- дауға, жұмыспен қамтудың оңтайлы түрін таңдауға жәрдемдесудің арнайы шара- лар кешені;
16) Қазақстан Республикасының табысы аз азаматтары (отбасылары) – Қа- зақстан Республикасының заңнамасына сәйкес атаулы әлеуметтiк көмек және (немесе) он сегіз жасқа дейінгі балаларға тағайындалатын және төленетін ай сай- ынғы мемлекеттік жәрдемақы алуға құқығы бар, еңбекке жарамды жастағы жеке тұлғалар;
17) қоғамдық жұмыстар – жергілікті атқарушы органдар ұйымдастыратын, қызметкердiң алдын ала кәсiптік даярлаудан өтуiн талап етпейтiн, әлеуметтiк пай- далы бағыттағы және Қазақстан Республикасы азаматтарының уақытша жұ- мыспен қамтылуын қамтамасыз ету үшiн уәкілеттi органның жолдамасы бойынша олар орындайтын еңбек қызметiнiң түрлерi;
17-1) мүгедектерді жұмысқа орналастыруға арналған арнайы жұмыс орында- ры – мүгедектің жеке мүмкіндіктері ескеріле отырып жабдықталған жұмыс орын- дары;
18) нысаналы топтар – жұмысқа орналасуда қиындық көрiп жүрген және әлеуметтiк қорғауды қажет ететiн адамдар ретiнде осы Заңмен белгiленген адам- дар топтары;
19) орталық атқарушы орган – халықты жұмыспен қамту саласындағы бас- шылықты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шекте салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;
20) алып тасталды - ҚР 24.11.2015 № 421-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
21) уәкiлеттi орган – өңірлік деңгейде халықтың жұмыспен қамтылуына жәрдемдесуді және жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз ететiн жер- гiлiктi атқарушы органдардың құрылымдық бөлiмшесi;
22) ұзаққа созылған жұмыссыздық – он екі және одан да көп айға созылған жұмыссыздық;
22-1) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мем- лекеттік қызметтер көрсету, "бір терезе" қағидаты бойынша мемлекеттік қызмет- тер көрсетуге өтініштер қабылдау және көрсетілетін қызметті алушыға олардың нәтижелерін беру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру үшін, сондай-ақ электрондық нысанда мемлекеттік қызметтер көрсетуді қамтамасыз ету үшін Қазақстан Респуб- ликасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған заңды тұлға;
23) халықты жұмыспен қамту орталығы – ауданның, облыстық және респуб- ликалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органы жұ- мыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын іске асыру мақсатында құра- тын мемлекеттік мекеме;
24) шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квота – Қазақстан Республика- сының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін жұмыс берушіге тартуға рұқ- сат етілген шетелдік жұмыс күшінің рұқсат етілетін шекті саны;
25) экономикалық тұрғыдан белсендi халық (жұмыс күшi) – тауарлар, жұ- мыстар мен қызметтер өндіру үшін жұмыс күшін ұсынуды қамтамасыз ететін, ха- лықтың экономикалық белсенділігін өлшеу үшін белгіленген жастағы халықтың бөлігі (экономикада жұмыспен қамтылғандар және жұмыссыздар);
26) экономикалық тұрғыдан енжар халық – жұмыспен қамтылғандар немесе жұмыссыздар болып табылмайтын жеке тұлғалар.
1) еңбек шарты бойынша жұмыс iстейтiн, соның iшiнде жұмысты сыйақы үшiн толық не толық емес жұмыс уақыты жағдайларында орындайтын немесе ақы төленетiн өзге жұмысы (қызметi), табысы бар;
2) алып тасталды - ҚР 24.11.2015 № 421-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
3) өз бетінше жұмыспен айналысушылар, оның ішінде өзінің тұтынуына ар- налған өндірісті қоса алғанда, кіріс алу үшін тауарлар өндірумен, жұмыстар орын- даумен және қызметтер көрсетумен (өткізумен) жеке-дара айналысатын жеке тұ- лғалар, өндірістік кооперативтер мүшелері, отбасылық кәсіпорындардың (шаруа- шылықтардың) еңбекақы төленбейтін жұмыскерлері мен жалдамалы жұмыскер- лердің еңбегін пайдаланатын жұмыс берушілер жатады.
Өз бетінше жұмыспен айналысушыларды айқындау әдістемесін орталық ат- қарушы органмен келісу бойынша мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті орган бекітеді;
4) алып тасталды - ҚР 24.11.2015 № 421-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
5) алып тасталды - ҚР 24.11.2015 № 421-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
6) ақы төленетiн қызметке сайланған, тағайындалған немесе бекiтiлген;
7) Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерiнде, басқа да әскерлерi мен әскери құралымдарында қызмет өткерiп жүрген;
8) қоғамдық бiрлестiктердi, қоғамдық қорларды және дiни бiрлестiктердi қо- спағанда, ұйымдардың құрылтайшылары (қатысушылары) болып табылатын, мүл- кiне құрылтайшылардың (қатысушылардың) мүлiктiк құқықтары сақталмайтын адамдар жатады.
1. Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы заңнан және өзге де нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
2. Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының азаматтарына, шетелдiктерге және азаматтығы жоқ адамдарға қолданылады.
3. Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттар осы Заңнан ба- сым болады және халықаралық шарттар, оны қолдану үшiн заң шығару талап етiлетiн реттердi қоспағанда, тiкелей қолданылады.
1. Мемлекет азаматтардың жұмыспен нәтижелi әрi еркiн таңдау арқылы қам- тылуына жәрдемдесетін саясат жүргiзілуiн қамтамасыз етедi.
2. Жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттiк саясат:
1) Қазақстан Республикасының азаматтарына, Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қызмет пен кәсiп түрлерiн еркiн таңдауға бiрдей мүмкiндiктердi, әдiл де қолайлы еңбек жағдайла- рын, жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз етуге;
2) нәтижелi жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуге, жұмыссыздықты азайту- ға, жұмыс орындарын ашуға;
3) бiлiм беру жүйесiн еңбек рыногының қажеттерiне және инвестициялық саясатты ескере отырып, оның даму перспективасына сай кадрлар даярлау iсiне бағдарлауға;
4) азаматтардың заңдарға сәйкес жүзеге асыратын еңбек және кәсiпкерлiк бастамаларын қолдауға, олардың өнiмдi және шығармашылық еңбекке қабiлетiн дамытуға жәрдемдесуге;
5) бар жұмыс орындарын сақтаған және жаңа жұмыс орындарын, оның iшiн- де нысаналы топтарға арналған жұмыс орындарын ашатын жұмыс берушiлердi ынталандыруға;
6) уәкiлеттi орган және жеке жұмыспен қамту агенттiгi арқылы еңбек дел- далдығын ұйымдастыруға;
7) алып тасталды - ҚР 2011.07.15N 461-IV (алғашқы ресми жарияланғаны- нан кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
8) шетелдiк жұмыс күшiн тартуға квота белгiлеу жолымен iшкi еңбек рыно- гын қорғауға;
9) жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету жөнiндегi республикалық iс-шаралар- ды жергiлiктi атқарушы органдар қолданатын шаралармен ұштастыруға;
10) халықты жұмыспен қамту саласындағы қызметтi экономикалық және әлеуметтiк саясаттың басқа да бағыттарымен үйлестiруге;
11) еңбек рыногының бiрыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға;
12) мемлекеттiк органдардың халықты жұмыспен қамтуды қамтамасыз ететiн шараларды әзiрлеу мен iске асыру жөнiндегi қызметiн үйлестiрiп, реттеп отыруға және олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыруға;
13) Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдегi және шетелдiктердiң Қазақстан Республикасының аумағындағы еңбек қызметiне байланысты мәселе- лердi шешудi қоса алғанда, халықты жұмыспен қамту проблемаларын шешуде ха- лықаралық ынтымақтастықты ұйымдастыруға;
14) жұмыс берушілер, қызметкерлер және қоғамдық ұйымдар өкілдерінің мемлекеттік жұмыспен қамту саясатын әзірлеу мен іске асыруға қатысуын қамта- масыз етуге;
15) қосымша жұмыс орындарын және мүгедектерді жұмысқа орналастыру үшін арнайы жұмыс орындарын ашу бойынша жұмыс берушілерді ынталандыру- ды қолдайтын жұмыспен қамту саясатымен үйлестірілген қаржылық, салық және инвестициялық саясатты жүргізуге;
1. Мемлекет азаматтарға халықты жұмыспен қамту саласында:
1) жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғауға;
2) уәкілетті органдардың делдалдығы арқылы жұмыс таңдау мен жұмысқа орналасуда жәрдемдесуге;
3) кемсітушіліктің кез келген нысандарынан қорғауға және кәсіп пен жұмыс алуда тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге;
4) жұмыссыздарды, табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылған- дарды және жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды кәсіптік даярлауға, қайта даярлауға, олардың біліктілігін арттыруға, сондай-ақ жұ- мыссыздар үшін қоғамдық жұмыстар ұйымдастыруға;
5) уәкілетті орган және жекеше жұмыспен қамту агенттігі арқылы еңбек дел-
6) кәсіптік-бағдарлау қызметтерін көрсетуге, бос орындар мен бос жұмыс орындары туралы ақпарат беруге;
7) жұмыс күшін Қазақстан Республикасы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына сәйкес өңіраралық қайта бөлуге;
8) инвестициялық келісімшарттарда инвесторлардың кәсіптік даярлау, жаңа жұмыс орындарын ашу және бұрыннан барларын сақтап қалу жөніндегі міндетте- рін белгілеуге;
9) уәкілетті органдардың жұмыс берушілермен өзара іс-қимыл жасауына ке- пілдік береді.
2. Мемлекет халықтың нысаналы топтарын жұмыспен қамтуға жәрдемдесу жөніндегі шараларды қамтамасыз етеді.
Нысаналы топтарға:
табысы аз адамдар;
жиырма тоғыз жасқа дейінгі жастар;
балалар үйлерінің тәрбиеленушілері, жетім балалар мен ата-ананың қамқор- лығынсыз қалған жиырма тоғыз жасқа дейінгі балалар;
кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеп отырған жалғызілікті, көп балалы ата-аналар;
Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен асырауында тұрақты күтімдi, көмекті немесе қадағалауды қажет етеді деп танылған адамдар бар азаматтар;
зейнеткерлік жас алдындағы адамдар (жасына байланысты зейнеткерлікке шығуға екі жыл қалған);
мүгедектер;
Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері қатарынан босаған адамдар;
бас бостандығынан айыру және (немесе) мәжбүрлеп емдеу орындарынан босатылған адамдар;
оралмандар;
жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын бітіруші- лер;
жұмыс беруші-заңды тұлғаның таратылуына не жұмыс беруші-жеке тұлға- ның қызметін тоқтатуына, қызметкерлер санының немесе штатының қысқаруына байланысты жұмыстан босатылған адамдар;
қылмыстық-атқару инспекциясы пробация қызметінің есебінде тұрған адам- дар;
терроризм актісінен жәбірленуші адамдар және оның жолын кесуге қатыс- қан адамдар кіреді.
Жергiлiктi атқарушы органдар еңбек рыногындағы жағдай мен бюджет қара- жатына қарай нысаналы топтарға жататын адамдардың бұған қосымша тiзбесiн, сондай-ақ әлеуметтiк қорғау жөнiнде қосымша шаралар белгiлей алады.
1) халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі ба- ғыттарын әзірлейді және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады;
1-1) Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгі- леу және оны Қазақстан Республикасының өңірлері арасында бөлу тәртібін бекіте- ді;
2) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
3) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
4) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
5) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
6) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
7) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
8) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
9) Конституцияда, осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарын- да және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде өзіне жүктелген өзге де функцияларды орындайды.
1. Орталық атқарушы орган қызметiнiң тәртiбiн, оның құқықтық мәртебесiн және құзыретiн Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейдi.
2. Орталық атқарушы орган өз құзыретi шегiнде:
1) халықты жұмыспен қамту саласында жергілікті атқарушы органдарды үй- лестіруді және оларға әдiстемелiк басшылық жасауды жүзеге асыруға;
1-1) халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асы- руға;
2) алынып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жари- яланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
3) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
4) алынып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жари- яланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
5) алып тасталды - ҚР 2010.12.29 N 372-IV (алғашқы ресми жарияланғаны- нан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен;
6) Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны облыстар, Астана және Ал- маты қалалары арасында Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген шекте және тәртіппен бөлуге;
7) мүдделi органдармен бiрлесе отырып, кадрлар әзiрлеу мен оларды жұ- мысқа орналастыруға қажеттiлiктi анықтауға;
8) еңбек рыногының бiрыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға;
9) алып тасталды - ҚР 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
9-1) халықты жұмыспен қамту орталығының үлгі жарғысын әзірлеуге және бекітуге;
9-2) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын іске асыру кезін- де Қазақстан Республикасының азаматтарын өз бетінше жұмыспен айналысушы- лар, жұмыссыздар және табысы аз адамдар қатарына жатқызу критерийлерін ай- қындау тәртібін бекітуге;
9-3) ағымдағы бос орындар және болжамды жұмыс орындары дерекқорына енгізу үшін қажетті мамандықтар мен бос жұмыс орындары туралы мәліметтер ұсынуға арналған нысандарды әзірлеуге және бекітуге;
9-4) халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аудандық (қалалық)
және өңірлік комиссиялар туралы үлгі ережелерді әзірлеуге және бекітуге;
9-5) қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру және қаржыландыру тәртібін бекі- туге;
9-6) әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыру және қаржыландыру тәрті- бін бекітуге;
9-7) жастар саясатын ұйымдастыру және қаржыландыру тәртібін бекітуге;
9-8) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысатын адамдарды оқытуды, жұмысқа орналастыруға жәрдемдесуді және оларға мемле- кеттік қолдау шараларын көрсетуді ұйымдастыру және қаржыландыру тәртібін бе- кітуге;
9-9) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысатын адамдарға кәсіпкерлікті дамытуды мемлекеттік қолдауды ұйымдастыру және қар- жыландыру тәртібін бекітуге;
9-10) микроқаржылық ұйымдарға және кредиттік серіктестіктерге конкур- стық негізде кредит беру тәртібін бекітуге;
9-11) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысатын адамдардың ұтқырлығын арттыруға жәрдемдесу және оларға мемлекеттік қолдау шараларын көрсету тәртібін бекітуге;
9-12) мүгедектерге арналған жұмыс орындарын квоталау тәртібін әзірлеуге 9-15) мүгедектің жұмыс орны стандарттарын әзірлеуге және бекітуге;
9-16) Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгі- леу және оны Қазақстан Республикасының өңірлері арасында бөлу тәртібін әзірле- уге;
10) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерін- де көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыруға міндетті.
3. Орталық атқарушы орган өз құзыретi шегiнде Қазақстан Республикасы- ның ақпараттандыру туралы заңнамасына сәйкес ақпараттық жүйелердi пайдала- на отырып, электрондық қызметтер көрсетедi.
1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жария- ланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
2) тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктер аумағында тұратын нысаналы топтар- ды және оларды қорғау жөнiндегi әлеуметтiк шараларды жыл сайын анықтап оты- ру;
3) жеке кәсiпкерлiктi, шағын және орта бизнестi дамыту арқылы қосымша жұмыс орындарын ашуды қолдау;
4) жұмыссыздарға әлеуметтiк қорғау көрсету;
5) қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру;
5-1) орталық атқарушы орган бөлген квота шегінде, тиісті әкімшілік- аумақтық бірліктің аумағында не квотадан тыс корпоративішілік ауыстыру шеңберінде еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыскерге жұмысқа орналасуға және жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаттар беру, сондай-ақ көрсетілген рұқсаттарды тоқтата тұру және кері қайтарып алу;
5-2) орталық атқарушы орган айқындайтын тәртіппен ауыр жұмыстардағы, зиянды, қауіпті еңбек жағдайлары бар жұмыстардағы жұмыс орындарын есепке алмай, жұмыс орындары санының екіден төрт пайызына дейінгі мөлшерінде мүге- дектер үшін жұмыс орындарының квотасын белгілеу;
5-3) мүгедектердi жұмысқа орналастыру үшiн арнаулы жұмыс орындарын құру;
5-4) әлеуметтiк жұмыс орындарын ұйымдастыру;
5-5) қылмыстық-атқару инспекциясы пробация қызметінің есебінде тұрған адамдар үшін, сондай-ақ бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар үшін жұмыс орындарына квота белгілеу;
5-6) интернаттық ұйымдарды бітіруші кәмелетке толмағандар үшін жұмыс орындарына квота белгілеу;
5-7) жастар практикасын ұйымдастыру;
5-8) еңбек ресурстарына қажеттілікті қалыптастыру, халықты жұмыспен қамтуды ұйымдастыру және жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;
5-9) құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес элек- трондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызметтер көрсету;
6) халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесетiн басқа да iс-шараларды жүзеге асыру;
7) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасы- ның заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілет- тіктерді жүзеге асыру арқылы қамтамасыз етеді.
2010.04.29 № 272-IV; 2011.06.27 № 444-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кей- ін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.22 № 478-IV (ал- ғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі),
2012.02.15 № 556-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жариялан- ғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қол- данысқа енгізіледі); 27.10.2015 № 365-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кей- ін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 421-V (ал- ғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
8-бап. Уәкiлеттi орган
1. Уәкiлеттi орган:
1) еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысты талдауға, болжауға және бұл туралы халыққа, орталық және жергілікті атқарушы органдарға ақпарат беруге;
2) құзыреті шегінде халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттiк сая- сатты және жұмыспен қамтуға жәрдемдесуді қамтамасыз ететін iс-шараларды iске асыруға міндетті.
2. Уәкiлеттi органның:
1) бiлiм беру саласындағы жергілікті атқарушы органдардан, білiм беру ұй- ымдарынан, мамандар даярлауды, қайта даярлауды және олардың бiлiктiлiгiн арт- тыруды жүзеге асыратын әртүрлi ұйымдардың оқу орталықтарынан түлектердің жұмысқа орналасуы туралы мәлiметтерді, оқыту жүргiзiлетiн кәсiптер (мамандық- тар) туралы, нақты кәсiптер (мамандықтар) бойынша даярланған және даярлануы мен бітіруі жоспарланып отырған мамандар саны туралы ақпарат сұратуға;
2) жұмыс берушілерден кадрларға деген болжамды қажеттілік туралы ақпа- рат сұратуға;
3) жұмыстан босату және жұмыс орындарын қысқарту тәуекелдері бар кәсі- порындардың мониторингін жүзеге асыруға құқығы бар.
1. Жұмыс берушiлер мемлекеттік жұмыспен қамту саясатын iске асыруға:
1) Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес еңбек шарттары мен ұжымдық шарттардың талаптарын сақтай отырып, жұмысқа орналасуға жәр- дем көрсету;
2) қызметкерлердi кәсiби даярлау және өндiрiс iшiнде оқыту жүйесін дамы- ту;
2-1) кадрларды техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоға- ры білім берудің оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары арқы- лы даярлау;
3) құрылымдық өзгерiстер барысында білiктi қызметкерлердің кадрлық әле- уетiн сақтау және ұтымды пайдалану;
4) қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруға және жүргiзуге жәрдемдесу;
5) өз қаражаты есебiнен қоғамдық жұмыстарды қаржыландыру;
6) жұмысқа орналастыру мәселесi бойынша өтiнiш жасаған адамдарды ұй- ымдарда белгiленген бiлiктiлiк талаптарына сәйкес бос орынға жұмысқа қабылдау;
6-1) мүгедектерді жұмысқа орналастыру үшін арнайы жұмыс орындарын ашу;
7) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес қызметкерлер- ді сақтандыру;
8) жаңа жұмыс орындарын ашу, сондай-ақ оқу орындарының түлектеріне жұмыс орнын ұсыну арқылы қатысады.
1-1. Жұмыс берушінің:
1) жұмысқа қабылдау кезінде таңдау еркіндігіне;
2) уәкілетті органдардан еңбек нарығының жай-күйі және кәсіптік даярла- удың мүмкіндіктері туралы ақпарат алуға құқығы бар.
2. Жұмыс берушi:
1) жұмыс беруші заңды тұлғаның таратылуына не жұмыс беруші жеке тұлға қызметінің тоқтатылуына, жұмыскерлер санының немесе штатының қысқарты- луына, жұмыс берушінің экономикалық жай-күйінің нашарлауына әкеп соққан өн- діріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуіне байланысты алдағы уақытта жұмыскерлердiң жұмыстан босайтыны, босатылатын жұмыскерлердiң лауазымдары мен кәсіптері, мамандықтары, бiлiктiлiгi және еңбе- кақы мөлшерi көрсетiле отырып, босатылуы мүмкiн жұмыскерлердiң саны мен са- наттары және олар босатылатын мерзiмдер туралы ақпаратты халықты жұмыспен қамту орталығына жұмыстан босату басталардан кемінде бір ай бұрын толық кө- лемде беруге;
1-1) күші жойылды - ҚР 2009.05.05 N 159-IV (2011.01.01 бастап қолданысқа
2) бос жұмыс орындары (бос қызметтер) пайда болған күннен бастап үш жұ- мыс күнi iшiнде олар туралы халықты жұмыспен қамту орталығына мәлiмет жiбе- руге;
2-2) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес азаматтардан жұ- мысқа қабылдау кезінде еңбек шартын жасасу үшін қажетті құжаттарды талап ету- ге;
3) халықты жұмыспен қамту орталығы берген жолдамаға тиiстi белгi қою ар- қылы жұмысқа қабылдау немесе жұмысқа қабылдаудан бас тарту себебiн көрсете отырып, ол туралы дер кезiнде (халықты жұмыспен қамту орталығы оған азамат- тарды жiберген күннен бастап бес жұмыс күнi iшiнде) хабарлауға;
4) мүгедектер, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар және интернаттық ұйымдарды бітіруші кәмелетке толмағандар үшін жұмыс орын- дарының белгiленген квотасын орындауға;
5) халықты жұмыспен қамту орталығына алған мамандығы мен бiлiктiлiгiн көрсете отырып, кәсiптiк даярлықтан, қайта даярлықтан және өндiрiсiшiлiк оқыту- дан өткен адамдардың саны туралы мәлiметтер беруге;
6) жұмысқа қабылдау үшін бос жұмыс орындары туралы ақпараттарда ең- бек саласындағы кемсітушілік сипаттағы талаптарға жол бермеуге;
7) шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсаттың қолданылуы тоқтатылуға бай- ланысты жұмысқа тартылған шетелдік жұмыскердің Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге кетуін қамтамасыз етуге міндетті.
3. Осы баптың талаптарын бұзғаны үшiн жұмыс берушiнiң жауапкершiлiгi Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес туындайды.
1. Жеке жұмыспен қамту агенттiгiнiң:
1) өтiнiш жасаған адамдарға Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы және Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасы- ның мәселелерi бойынша консультация беруге;
2) жұмысқа орналасу мүмкiндiгi туралы ақпарат беруге және өтiнiш жасаған адамдардың жұмысқа орналасуына жәрдемдесуге;
3) жұмыс берушiлер мен жұмысқа орналасқысы келетiн адамдар туралы мәлiметтер қалыптастыруға;
4) жұмыскерлердiң жұмыс берушiлердiң бiлiктiлiк талаптарына сәйкес ке- луiн ескере отырып, оларды iрiктеудi жүзеге асыруға;
5) халықаралық шарттар бар болған кезде, бiр елден екiншi елге жұмысқа орналастыру үшiн жұмыскерлер жинауды жүзеге асыруға;
6) өтiнiш жасаған адамдарды кәсiптiк даярлау мен қайта даярлауды ұйымда- стырып, бұдан кейiн жұмысқа орналастыруға;
7) адамдарды шет елде жұмысқа орналастырған жағдайда, оларды әкету үшiн рұқсат құжаттарын ресiмдеуге құқығы бар.
2. Жеке жұмыспен қамту агенттiгi:
1) кемсiтушiлiктiң кез келген нысанына жол бермеуге;
2) өтiнiш жасаған адамдардан алынатын ақпараттың құпиялылығын қамта-
3) бала еңбегiн пайдалануға, адамдарды жыныстық және (немесе) өзге де мақсатта пайдалану үшiн тартуға жол бермеуге;
4) өтiнiш жасаған адамдармен еңбек делдалдығы бойынша қызметтер көрсе- ту туралы шарттар жасасуға;
5) өтініш берген және жұмысқа орналасқан адамдардың саны туралы ақпа- ратты халықты жұмыспен қамту орталығына тоқсан сайын беруге мiндеттi.
3. Жеке жұмыспен қамту агенттiктерi жұмысқа орналастыру, жұмыс орында- рын құру мәселелерi бойынша мемлекеттiк органдармен, жұмыс берушiлермен өзара iс-қимыл жасайды.
4. Қазақстан Республикасынан шет елге жұмыс күшiн әкетуге байланысты қызметті жеке меншік жұмыспен қамту агенттiктерi жүзеге асырады.
Шетелдiк жұмыс күшiн тарту, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан шет елге жұмыс күшiн әкету жұмысқа орналастыратын елдiң банктерiне жұмыскердің атына кепілді жарна енгiзу арқылы шарт мерзiмi аяқталғаннан кейiн жұмыскердiң өз елiне оралуына кепiлдiк берілген жағдайда ғана жүзеге асырылады.
Кепілді жарнаны Қазақстан Республикасының банктеріне енгізу тәртібін, шарттарын және олардың мөлшерін орталық атқарушы орган айқындайды.
11-бап. Шетелдiк жұмыс күшiн тарту
1. Iшкi еңбек нарығын қорғау мақсатында Қазақстан Республикасының Үкiметi шетелдiк жұмыс күшiн тартуға арналған квота белгiлейдi.
Осы Заңның шетелдiк жұмыс күшiн квоталау және шетелдiк қызметкерге жұмысқа орналасуға және жұмыс берушіге шетелдiк жұмыс күшін тартуға рұқсат беру туралы нормалары:
мемлекеттік органдарда жұмыс iстейтiн, Қазақстан Республикасының Үкіметі белгiлеген тәртiппен расталған құжаттары бар;
дербес бiлiм беру ұйымдарында, олардың ұйымдарында, сондай-ақ "Назарбаев Қорында" басшылар және мамандар лауазымдарында жұмыс iстейтiн жоғары бiлiмдi;
Қазақстан Республикасының инвестициялар саласындағы заңнамасына сәйкес инвестициялық басым жобаны іске асыруға арналған инвестициялық келісімшарттар жасасқан Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларында жұмыс істейтін, сондай-ақ аталған заңды тұлғалар (не олардың мердігерлері) бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында (іздену және жобалау қызметін, инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда) көрсетілетін қызметтерді орындаушы ретінде инвестициялық қызмет объектісі пайдалануға берілгеннен кейін бір жыл өткенге дейінгі мерзімге тартатын ұйымдарда басшылар және жоғары білімі бар мамандар ретінде, сондай-ақ инвестициялық басым жобаны іске асыруға арналған инвестициялық келісімшарттарда айқындалатын кәсiптер тізбесіне және санға сәйкес білікті жұмысшылар ретінде жұмыс істейтін;
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің индустриялық- инновациялық даму саласындағы құжаттарында дамытылуы көзделген жоғары оқу орындарында басшылар және жоғары білімді оқытушылар лауазымдарында жұмыс iстейтiн, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен расталған құжаттары бар;
индустриялық-инновациялық жобаны іске асыру мақсатында индустриялық- инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уәкілетті орган біліктілігі жоғары шетел мамандарын тартуға инновациялық грант беру туралы шешім қабылдаған ұйымдарда басшылар және жоғары білімді мамандар лауазымдарында жұмыс істейтін;
ұлттық даму институттарында, олармен байланысты ұйымдарда басшылар және жоғары білімді мамандар лауазымдарында жұмыс істейтін;
Инновациялық технологиялар паркi" арнайы экономикалық аймағының дербес кластерлік қорында басшы және жоғары бiлiмді мамандар Қазақстан Республикасының аумағында халықаралық мамандандырылған көрмені ұйымдастыру және өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдарда жұмыс істейтін;
Қазақстан Республикасының аумағындағы халықаралық мамандандырылған көрмеге қатысушылар немесе қатысушылардың қызметкерлері болып табылатын;
арнайы экономикалық аймақтардың қатысушылары болып табылатын заңды тұлғаларда құны бір миллион айлық есептік көрсеткіштен жоғары жобалармен жұмыс істейтін, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың аумағында құрылыс-монтаж жұмыстарын орындау кезеңінде және орталық атқарушы органның, жергілікті атқарушы органдардың және мүдделі орталық мемлекеттік органдардың өкілдерінен тұратын ведомствоаралық комиссия орталық атқарушы органның және арнайы экономикалық аймақтарды құру, олардың жұмыс істеуі және таратылуы саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын орталық атқарушы органның бірлескен шешімімен бекітілген тәртіппен айқындайтын санаттар мен адам саны тізбесіне сәйкес объект (объектілер)
пайдалануға берілгеннен кейін бір жыл өткенге дейін арнайы экономикалық аймақтардың аталған қатысушылары (не олардың мердігерлері) бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе көрсетілетін қызметтерді орындаушы ретінде тартатын ұйымдарда жұмыс істейтін;
Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қолданылмайды.
1-1. Осы Заңның шетелдiк жұмыс күшiн жыл сайын квоталау туралы нормалары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын экономика секторларында корпоративішілік ауыстыру шеңберінде Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қолданылмайды.
2. Орталық атқарушы орган Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны облыстар, Астана және Алматы қалалары арасында Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген шекте және тәртіппен бөледі.
2-1. Жергілікті атқарушы органдар тиісті әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін орталық атқарушы орган бөлген квота шегінде, Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін адамдарды қоспағанда, жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға және шетелдік қызметкерлерге жұмысқа орналасуға рұқсаттар береді, сондай-ақ аталған рұқсаттарды тоқтата тұрады және кері қайтарып алады.
3. Квота белгiлеу тәртiбiн, жұмыс берушiлерге шетелдiк жұмыс күшiн тартуға және шетелдік қызметкерлерге жұмысқа орналасуға рұқсат беру шарттары мен тәртiбiн Қазақстан Республикасының Yкiметi белгiлейдi.
Жұмыс берушiлерге корпоративішілік ауыстыру шеңберінде ауыстырылатын шетелдiк жұмыс күшiн тартуға рұқсаттар берудің шарттары мен тәртiбiн Қазақстан Республикасының Yкiметi айқындайды.
4. Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметiн жүзеге асыру үшiн тартылатын шетелдiк жұмыс күшiнiң бiлiм деңгейi (кәсiби даярлығы) мен практикалық жұмыс тәжiрибесi (стажы) жұмыстар мен кәсiптердiң бiлiктiлiк анықтамалығына және қызметшiлер лауазымдарының бiлiктiлiк анықтамалығына сәйкес жұмысшылардың кәсiптерiне және басшылардың, мамандар мен қызметшілердің лауазымдарына қойылатын біліктілік талаптарына сай келуге тиiс.
5. алып тасталды - ҚР 2011.07.15N 461-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
6. Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдіктерді немесе азаматтығы жоқ адамдарды жұмысқа тартатын жұмыс берушілер олар Қазақстан Республикасының аумағына келгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде жергілікті атқарушы органға жазбаша түрде:
1) санын, олар ауыстырылатын ұйымның және елдің атауын;
2) тегін, атын, әкесінің атын (егер олар жеке басын куәландыратын құжаттарда көрсетілсе);
3) әрқайсысының білім деңгейін, біліктілігін, кәсібі мен жұмыс тәжірибесін;
4) еңбек қызметін жүзеге асыру мерзімін қамтитын ақпаратты жібереді.
7. Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде ауыстырылған шетелдіктер немесе азаматтығы жоқ адамдар болу мақсаттарына сәйкес уақытша еңбек қызметін жүзеге асырады және еңбек шартында көрсетілген, бір жылға ұзартылу ықтималдығымен үш жылдан аспайтын мерзім аяқталғаннан кейін елден кетуге міндетті.
8. Менеджерлер мен мамандарды корпоративішілік ауыстыру орталық атқарушы орган айқындайтын, шетелдік жұмыскерлер санының қазақстандық кадрлар санына пайыздық қатынасының сақталуы ескеріле отырып жүзеге асырылады.
9. Жергілікті атқарушы органдар корпоративішілік ауыстыру шеңберінде жұмыс істейтін шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың есебін жүргізеді.
12-бап. Халықты жұмыспен қамтудың республикалық және аймақтық бағдарламалары
1) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысу үшін Қа- зақстан Республикасының азаматтарын және оралмандарды санаттар бойынша іріктеу мен бөлуді, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес олардың әле- уметтік қолдауға мұқтаждығын айқындауды;
2) Қазақстан Республикасының азаматтарына және оралмандарға кәсіптік бағдарлау және психологиялық қолдау бойынша қызметтер көрсетуді;
3) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысушылар бо- лып табылатын Қазақстан Республикасының азаматтарымен және оралмандармен әлеуметтік келісімшарттар жасасуды;
4) осы Заңның 20-1-бабында көзделген жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларының іске асырылуын ұйымдастыруды;
5) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысушыларға мемлекеттік қолдаудың өзге де шараларын ұсынуды;
6) өтініш берілген күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей адамдар- ды тіркеуді және оларды есепке қоюды;
7) Қазақстан Республикасының азаматтарына және жұмыссыздарға жұ- мысқа орналасу үшін жолдама беруді;
8) жұмыссыздарды өздерінің келісімімен қоғамдық жұмыстарға жіберуді;
9) жұмыссыздарды кейіннен олардың жұмысқа орналасуына жәрдемдесе отырып, еңбек нарығының қажеттіліктеріне сәйкес кәсіптік даярлауға, қайта даяр- лауға және біліктілігін арттыруға жіберуді;
10) табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды және жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдар өтініш берген жағ- дайда, оларды еңбек нарығының қажеттіліктеріне сәйкес кәсіптік даярлауға, қайта даярлауға және біліктілігін арттыруға жіберуді;
11) жұмыссызға оның жұмыссыз ретінде тіркелгендігі жөнінде қолданылу мерзімі тіркелген күннен бастап күнтізбелік отыз күнді құрайтын анықтама беруді;
12) Қазақстан Республикасы азаматының жұмыссыз ретінде тіркелгені тура- лы ақпаратты тіркелген орны бойынша әлеуметтік төлемдерді тағайындау жөнін- дегі уәкілетті органға электронды форматта тіркелген күннен кейін бір жұмыс кү- ні ішінде беруді;
13) еңбек нарығы бойынша деректер банкін қалыптастыруды және жаңар- тып отыруды;
14) еңбек делдалдығын жүзеге асырады.
1) жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;
2) кәсіби даярлау, қайта даярлау, біліктілікті арттыру;
3) қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру және қоғамдық жұмыстарда iстей- тiн жұмыссыздардың еңбегіне ақы төлеу;
3-1) күші жойылды - ҚР 2009.05.05 N 159-IV (2011.01.01 бастап қолданысқа
4) табысы аз азаматтарға жататын жұмыссыздарға заң актілеріне сәйкес мем- лекеттiк атаулы әлеуметтiк көмек көрсету;
5) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларын ұсыну.
6) міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға жұмысынан ай- ырылған жағдайда әлеуметтік төлемді жүзеге асыру.
1. Жұмыс іздеп жүрген адамдар тұрғылықты жерi бойынша халықты жұ- мыспен қамту орталығына, Мемлекеттік корпорацияға не "электрондық үкімет- тің" веб-порталы арқылы жұмысқа орналасуға жәрдемдесу үшін өтiнiш береді.
2. Халықты жұмыспен қамту орталығы жұмыс іздеп жүрген адамды – жеке басын куәландыратын құжаттың негізінде, ал "электрондық үкіметтің" веб-порта- лы арқылы өтініш берген кезде электрондық құжат нысанындағы өтініш негізінде жұмыссыз ретінде тіркеуді жүзеге асырады.
3. Халықты жұмыспен қамту орталығы өтініш берілген күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей, өтiнiш берген адамдарды мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелері арқылы өтініш беруші туралы де- ректерді тексергеннен кейін нысанын орталық атқарушы орган бекiтетiн дербес есепке алу карточкасына мәлiметтердi енгiзу арқылы жұмыссыздар ретiнде тіркей- ді.
4. Халықты жұмыспен қамту орталығында тiркелген жұмыссыздар – күнтiз- белiк он күн iшiнде бiр реттен сиретпей халықты жұмыспен қамту орталығында, ал ауылдық елдi мекендерде тұратын жұмыссыздар айына бiр реттен сиретпей кент, ауыл, ауылдық округ әкiмiнде белгiленiп тұруға тиiс.
1. Халықты жұмыспен қамту орталығы жұмыссызды мынадай жағдайларда:
1) лайықты жұмыстың ұсынылған екi түрiнен жазбаша түрде бас тартқанда;
2) халықты жұмыспен қамту орталығы жолдама берген күннен бастап бес жұмыс күнi iшiнде дәлелсiз себептермен ұсынылған жұмысқа орналасу немесе оқу орнына келмегенде;
3) шақыру бойынша жұмысқа, оқуға жолдама алу үшiн бес жұмыс күнi ішін- де дәлелсiз себептермен халықты жұмыспен қамту орталығына келмегенде;
4) жұмыссыз халықты жұмыспен қамту орталығының жолдамасы бойынша қоғамдық жұмысқа қатысуды немесе оқуды дәлелсiз себептермен өз бетiнше тоқ- татқанда;
5) жұмыссыздар осы Заңның 15-бабының 7-тармағында көзделген халықты жұмыспен қамту орталығына келiп тұру мерзiмдерiн дәлелсiз себептермен бұзған- да;
6) тұрғылықты жерi өзгергенде;
7) осы Заңның 2-бабына сәйкес жұмыспен қамтылғандар санатына жатқызы- лғанда;
8) жұмыссыз бас бостандығынан айыру түрiндегi жазамен сотталғанда не сот шешiмi бойынша мәжбүрлеп емдеуге жiберiлгенде;
9) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес зейнетақы тағайындалған- да, есептен шығарады.
2. Осы баптың 1-тармағының 1)-6) тармақшаларына сәйкес есептен шығары- лған жұмыссыздар есептен шыққан күннен бастап отыз күнтiзбелiк күн өткен соң ғана халықты жұмыспен қамту орталығында қайтадан тiркеле алады.
1. Жұмыссыздар:
1) осы Заңды сақтауға;
2) халықты жұмыспен қамту орталықтарына келiп тұрудың тәртiбiн, шартта- рын және мерзiмдерiн сақтауға;
3) халықты жұмыспен қамту орталығы берген жұмысқа жолдаманы алған күннен бастап бес жұмыс күнi iшiнде жұмысқа орналасу мәселесi бойынша жұ- мыс берушiге өтiнiш жасауға;
4) халықты жұмыспен қамту орталығына:
тұрғылықты жерiн ауыстыруды;
тұрақты, уақытша, маусымдық жұмысқа, азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмысқа орналасуды;
кәсiпкерлiк қызметпен шұғылдануды;
ұйымдық құқықтық нысаны мен меншiк нысанына қарамастан, ұйымға құ- рылтайшы (ортақ құрылтайшы) болуды;
мүгедектiк тобын белгiлеудi немесе оның өзгеруiн;
зейнетақы тағайындауды және өзге де табыстарды қоса алғанда, жұмыссыз- бен алдағы уақытта жұмыс iстеу тәртiбiне ықпал ететiн өзгерiстер туралы мәлiмет- тердi дер кезiнде (бес жұмыс күнi iшiнде) табыс етуге мiндеттi.
2. Осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында белгіленген мәліметтерді жасырған, көрінеу жалған мәліметтер немесе қолдан жасалған құжаттар ұсынған жағдайларда, жұмыссыздар тіркеуден шығарылады және Қазақстан Республикасы- ның заңдарына сәйкес жауаптылыққа тартылады.
1. Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыға жұмысынан айы- рылу жағдайына әлеуметтік төлем халықты жұмыспен қамту орталығына жұмыс- сыз ретінде тіркелуге өтініш берген күнінен бастап тағайындалады.
2. Жұмысынан айырылу жағдайына әлеуметтік төлем тағайындау тәртібі және оны жүзеге асыру тетігі Қазақстан Республикасының міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы заңнамасына сәйкес айқындалады.
1. Тiркелген жұмыссыз азаматтар үшiн кәсiби даярлығына, еңбек стажына және бұрынғы мамандығы бойынша жұмыс тәжiрибесiне, соңғы жұмыс орнының жағдайларына (ақы төленетiн қоғамдық жұмыстарды қоспағанда), денсаулық жағ- дайына, жаңа жұмыс орнына көлiктiң қолайлылығына сәйкес келетiн жұмыс, ал жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын, табысы аз адамдар қа- тарындағы адамдар үшін икемді және толық емес жұмыс уақыты режиміндегі жұ- мыс та лайықты жұмыс деп есептеледi. Көлiктiң қолайлылығын тиiстi атқарушы орган айқындайды.
2. Бiрiншi рет жұмыс iздеп жүрген, бiрақ кәсiбi (мамандығы) жоқ, сондай- ақ, екi жылдан астам уақыт бойы жұмысы болмаған адамдар үшiн - алдын-ала кәс- iптiк даярлықты талап ететiн жұмысты, ал ондай жұмыс беру мүмкiн болмаған жағдайда, азаматтардың жас және өзге де ерекшелiктерi мен Қазақстан Республи- касының еңбек заңнамасының талаптары ескерiлетiн басқа ақы төленетiн жұ- мысты (уақытша сипаттағы жұмысты қоса алғанда) лайықты жұмыс деп есептеуге болады.
3. Табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандар үшін орташа айлық жалақысы олардың соңғы жұмыс орнындағыға қарағанда жоғары болатын, осы баптың 1-тармағында көрсетілген шарттарға сәйкес келетін жұмыс лайықты деп есептеледі.
4. Мүгедек үшін осы баптың 1-тармағында көрсетілген жағдайларға сәйкес келетін, жүзеге асыру үшін оның шектеулі тыныс-тіршілігі ескеріле отырып, дене бітіміне орай қолжетімділігі қамтамасыз етілген жұмыс ыңғайлы деп есептеледі.
1. Әлеуметтiк жұмыс орнын құруды жұмыс берушi жергiлiктi атқарушы ор- ганмен шарттық негiзде жүзеге асырады.
2. Шартта тараптардың мiндеттерi, жұмыстың түрлерi, көлемi, еңбекақы тө- леу мөлшерi мен шарттары, әлеуметтiк жұмыс орындарын қаржыландырудың мерзiмi мен көздерi қамтылуға тиiс.
3. Әлеуметтiк жұмыс орны уақытша жұмыс орындарын беру немесе құру ар- қылы ұйымдастырылады және оның мынадай ерекшелiктерi болады:
1) нысаналы топтарға әдейi арналады;
2) жұмыс орындарының саны шектелмейдi, жұмыс уақытша сипатта болады және оны ұйымдастыру үшiн тұрақты жұмыс орындары мен бос орындар пайдала- нылмайды.
4. Алынып тасталды.
5. Әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыру және қаржыландыру орта- лық атқарушы орган айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
18-2-бап. Жастар практикасы
1. Жастар практикасынан өту үшін жұмыс орнын ашуды жұмыс беруші жер- гілікті атқарушы органмен шарт негізінде жүзеге асырады.
2. Шартта тараптардың міндеттері, жұмыстардың түрлері, көлемі, еңбекақы мөлшері және оны төлеу шарттары, жастар практикасын қаржыландыру мерзімі және көздері қамтылуға тиіс.
3. Жастар практикасы уақытша жұмыс орындарын ұсыну немесе ашу арқы- лы ұйымдастырылады және оның мынадай ерекшеліктері бар:
1) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім берудің кә- сіптік білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының жиыр- ма тоғыз жастан аспаған түлектері арасынан тіркелген жұмыссыздарға нақты арна- лады;
2) орындалатын жұмыс түлектің меңгерген кәсібіне (мамандығына) не оның біліктілік деңгейіне сәйкес келуге тиіс;
3) жұмыс орындарының саны шектелмейді, жұмыс уақытша сипатта болады және оны ұйымдастыру үшін тұрақты жұмыс орындары мен бос жұмыс орында- рын пайдалануға болмайды;
4) жастар практикасына қатысушыларға еңбекақы төлеу бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
4. Жастар практикасын ұйымдастыру және қаржыландыру орталық атқару- шы орган айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
1. Халықты жұмыспен қамту орталығы кәсіптік даярлауға, қайта даярлауға және біліктілігін арттыруға:
1) егер олардың қажетті кәсіптік біліктілігі болмауына байланысты лайықты жұмыс таңдау мүмкін болмаған жағдайда, жұмыссыздарды;
2) табысы аз адамдар қатарындағы жұмыспен қамтылғандарды және жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдарды;
3) күші жойылды - ҚР 2009.05.05 N 159-IV (2011.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
2. Кәсіби даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру Қазақ- стан Республикасының заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасының Yкi- метi белгiлеген тәртiппен еңбек рыногының қажеттiлiгi ескерiле отырып, бюджет қаражаты есебiнен халықты жұмыспен қамту орталығының жолдамасы бойынша білiм беру ұйымдарында не бiлiм беру қызметiне құқығы бар кәсiпорындарда жүр- гiзiледi.
Еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін адамдарды кәсіби даярлауға, қайта даярлауға және олардың біліктілігін арттыруға жіберу Қазақстан Республикасы- ның еңбек заңнамасының талаптары ескеріле отырып жүзеге асырылады.
Кәсiби даярлықтан, қайта даярлау мен біліктілігін арттырудан өтіп жатқан табысы аз азаматтар қатарындағы жұмыссыздардың, жұмыспен қамтылғандар мен жеті жасқа дейінгі балаларды бағып-күтумен айналысатын адамдардың Қазақ- стан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттiк атаулы көмек алуға құқығы бар.
3. Нысаналы топтарға кiретiн жұмыссыздар кәсiби даярлықтан, қайта даяр- лау мен біліктілігін арттырудан басым тәртiппен өту құқығына ие болады.
4. Халықты жұмыспен қамту орталығы кәсіптік даярлауға, қайта даярлауға және біліктілігін арттыруға жіберген, оқуды өз бетінше, дәлелсіз себептермен тоқ- татқан адамдар халықты жұмыспен қамту орталығында қайтадан тіркелген (өті- ніш берген) күннен бастап бір жыл өткеннен кейін оқуға қайтадан жіберілуі мүм- кін.
қы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа ен- гiзiледi); 24.11.2015 № 421-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбе- лік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
20-бап. Қоғамдық жұмыстар
1. Қоғамдық жұмыстарды жергiлiктi атқарушы органдар ұйымдарда ұйымда- стырады және олар бюджет қаражаты және жұмыс берушiлердiң өтiнiмi бойынша солардың қаражаты есебінен қаржыландырылады.
2. Азаматтардың қоғамдық жұмыстарға қатысуы тiркелген күнiне сәйкес ке- зектiлiк тәртiбiмен жүзеге асырылады. Нысаналы топтарға кiрген адамдардың қо- ғамдық жұмыстарға басым тәртiппен қатысу құқығы бар.
3. Қоғамдық жұмыстарға қатысуды дәлелді себептерсіз өз бетiнше тоқта- тқан адамдар халықты жұмыспен қамту орталығында қайтадан тiркелген (өтініш берген) күннен бастап үш ай өткеннен кейiн ғана қоғамдық жұмыстарға қайтадан жiберiлуi мүмкін.
4. Қоғамдық жұмыстар уақытша жұмыс орындарын ашу жолымен ұйымда- стырылады және олардың мынадай ерекшелiктерi болады:
1) жұмыссыздарға әдейi арналған;
1-1) күші жойылды - ҚР 2009.05.05 N 159-IV (2011.01.01 бастап қолданысқа
2) жұмыс орындарының саны iс жүзiнде шектелмейдi, жұмыс уақытша си- патта болады және оларды ұйымдастыру үшiн тұрақты жұмыс орындары мен бос қызмет орындарын пайдалануға болмайды;
3) жұмысты толық емес жұмыс күнi жағдайында және икемдi график бойын- ша ұйымдастыру мүмкiндiгi болады;
4) аймақ үшiн экономикалық, әлеуметтiк және экологиялық пайдасы болады;
5) арнаулы бiлiмi жоқ адамдардың уақытша жұмысқа орналасуына мүмкiн- дiк бередi.
5. Жергiлiктi атқарушы органдардың шешiмi бойынша:
1) қоғамдық жұмыстарға сұраныс пен ұсыныс айқындалады;
2) аймақтардағы ұйымдардың тiзбелерi, қоғамдық жұмыстардың түрлерi, кө- лемi мен нақты жағдайлары, қатысушылардың еңбегiне төленетiн ақының мөл- шерi және оларды қаржыландыру көздерi бекiтiледi.
6. Авариялар, дүлей зiлзалалар, апаттар және басқа төтенше жағдайлар за- рдаптарын жедел жою қажеттiлiгiне байланысты қызмет түрлерi қоғамдық жұ- мыстарға жатпайды.
7. Қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру және қаржыландыру тәртібін орта- лық атқарушы орган айқындайды.
8. Ақы төленетін қоғамдық жұмыстарға қатысатын адамдарға Қазақстан Рес- публикасының еңбек заңнамасы, Қазақстан Республикасының әлеуметтік қам- сыздандыру және сақтандыру туралы заңнамасы қолданылады.
9. Осы Заң қылмыстық заңдарда көзделген қоғамдық жұмыстарға тарту жөнiндегi құқықтық қатынастарды реттемейдi.
1. Жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шаралары:
1) оқытуды және жұмысқа орналасуға жәрдемдесуді;
2) ауылда кәсіпкерлікті дамытуға жәрдемдесуді;
3) еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыруды қамтиды.
2. Оқытуға және жұмысқа орналасуға жәрдемдесуге бағытталған шаралар:
1) оқу және жұмысқа орналасу мәселелері бойынша консультациялар;
2) стипендия төлей отырып, біліктілікті арттырудың, кәсіптік даярлаудың және қайта даярлаудың тегін курстарына жіберу;
3) білім алушыларға (оқу орнына дейін және қайтарында жол жүруіне және жатақханада тұруына немесе тұрғын үйді жалдаумен (жалға алумен) байланысты шығындарды өтеуге) субсидия беру;
4) лайықты бос жұмыс орындарын іздестіру және жұмысқа (оның ішінде әлеуметтік жұмыс орындарына) орналасуға жәрдемдесу;
5) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысатын жеке тұлғалардың жалақысын ішінара субсидиялау;
6) психологиялық бейімдеу арқылы іске асырылады.
3. Ауылда кәсіпкерлікті дамытуға жәрдемдесуге бағытталған шаралар:
1) микрокредиттер беру;
2) инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту;
3) консультативтік қызметтер ұсыну;
4) кәсіпкерлік негіздерін оқыту арқылы іске асырылады.
4. Еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыруға бағытталған шаралар:
1) көшуге субсидиялар беру;
2) кәсіптік даярлау, қайта даярлау және біліктілігін арттыру курстарында оқыту, сондай-ақ жаңа тұрғылықты жерінде жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;
3) психологиялық бейімдеу;
4) жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысатын, оның ішінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерге келген жастар- ға қызметтік тұрғынжайлар және жатақханалардан бөлмелер беру арқылы іске 4-тарау. ХАЛЫҚТЫ ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУ САЛАСЫНДАҒЫ БАҚЫЛАУ МЕН ЕСЕПТІЛІК
1. Халықты жұмыспен қамту саласындағы жағдайға, сондай-ақ еңбек рыно- гындағы ахуалға, оның болжануы мен реттелуiне объективтi баға беру үшiн Қазақ- стан Республикасының заңдарына сәйкес ведомстволық статистикалық байқау жүргізіледі.
2. Еңбек делдалдығымен айналысатын жеке және заңды тұлғалар, сондай-ақ шетелдік жұмыскерлерді, оның ішінде осы Заңның 11-бабына сәйкес тартатын жұ- мыс берушілер уәкілетті органға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгі- ленген тәртіппен және мерзімдерде бастапқы статистикалық деректерді ұсынуға
3. Уәкiлеттi органдар мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті орган- мен, мемлекеттік кіріс органдарымен, ішкі істер органдарымен және республика- лық және өңірлік деңгейдегi басқа да мүдделi мемлекеттік органдармен Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен әр тараптың өз функцияла- рын орындауы үшiн қажет болатын есептi құжаттамамен және мәлiметтермен өте- усiз негiзде алмасады.
4. Уәкiлеттi органдар орталық атқарушы органға Қазақстан Республикасы- ның заңдарында белгiленген тәртiппен және мерзiмде алғашқы статистикалық де- ректерді табыс етедi.
248-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 24.11.2015 № 421-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
22-бап. Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын органдар Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік бақылауды орталық және жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады.
1. Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік бақылау тексеру ны- санында және өзге де нысандарда жүзеге асырылады.
2. Тексеру Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жүзе- ге асырылады. Мемлекеттік бақылаудың өзге де нысандары осы Заңға сәйкес жү- зеге асырылады.
Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасын бұзған жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 23 января 2001 года № 149. Утратил силу Законом Республики Казахстан от 6 апреля 2016 года № 482-V О занятости населения
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) социальное рабочее место - рабочее место, создаваемое работодателем на договорной основе с местным исполнительным органом, для трудоустройства граждан Республики Казахстан из целевых групп с частичной компенсацией за- трат работодателя на оплату их труда;
2) социальный контракт – соглашение между физическим лицом из числа безработных, самостоятельно занятых и малообеспеченных граждан Республики Казахстан и оралманов, участвующих в государственных мерах содействия заня- тости, с одной стороны, и центром занятости населения, с другой стороны, опреде- ляющее права и обязанности сторон;
2-1) уполномоченный орган по назначению социальных выплат – территори- альное подразделение государственного органа, осуществляющего реализацию го- сударственной политики в сфере социальной защиты населения;
3) вакансия - свободное рабочее место (должность) у работодателя;
4) рынок труда - сфера формирования спроса и предложения на экономиче- ски активное население;
5) свободно избранная занятость - деятельность граждан Республики Казах- стан, выбранная ими путем свободного распоряжения своими способностями к труду, выбору места работы и профессии;
6) субсидирование заработной платы - компенсация части затрат работодате- ля на оплату труда работников, трудоустроенных по направлениям центра занято- сти населения;
7) молодежная практика - вид трудовой деятельности, осуществляемой вы- пускниками организаций образования, реализующих профессиональные образова- тельные программы технического и профессионального, послесреднего, высшего образования, с целью приобретения первоначального опыта работы по получен- ной профессии (специальности), организуемый местными исполнительными орга- нами с учетом ситуации на региональном рынке труда;
8) частное агентство занятости - физическое или юридическое лицо, оказы- вающее содействие в трудоустройстве, зарегистрированное в порядке, установлен- ном законодательством Республики Казахстан;
9) трудоустройство - комплекс организационных, экономических и право- вых мероприятий, призванных способствовать обеспечению трудовой занятости населения;
10) активные меры содействия занятости - меры государственной поддерж- ки граждан Республики Казахстан и оралманов из числа самостоятельно занятого, безработного и малообеспеченного населения, осуществляемые государством в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;
11) занятость - трудовая деятельность, связанная с удовлетворением личных потребностей и (или) приносящая заработок или доход;
12) продуктивная занятость - занятость, обеспечивающая устойчивый эконо- мический рост и социальный эффект;
13) безработные - физические лица трудоспособного возраста, которые не занимаются трудовой деятельностью, приносящей доход, ищущие работу и гото- вые трудиться;
14) безработица - социально-экономическое явление, обусловленное невос- требованностью на рынке труда части экономически активного населения;
15) социальная защита от безработицы - комплекс мер, осуществляемых го- сударством в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;
15-1) внутрикорпоративный перевод – временный на срок, определенный трудовым договором, но не более трех лет, с правом продления на один год пере- вод иностранца или лица без гражданства, осуществляющего трудовую деятель- ность на должности руководителя, менеджера или специалиста в юридическом ли- це, учрежденном на территории страны-члена Всемирной торговой организации, находящемся и действующем за пределами территории Республики Казахстан, в филиалы, дочерние организации, представительства данного юридического лица, учрежденные на территории Республики Казахстан в соответствии с законодатель- ством Республики Казахстан;
15-2) профессиональная ориентация – комплекс специальных мер содей- ствия в профессиональном самоопределении, выборе оптимального вида занято- сти граждан Республики Казахстан, оралманов с учетом их потребностей, возмож- ностей и социально-экономической ситуации на рынке труда;
16) малообеспеченные граждане Республики Казахстан (семьи) - физиче- ские лица трудоспособного возраста, которые в соответствии с законодательством Республики Казахстан имеют право на адресную социальную помощь и (или) на ежемесячное государственное пособие, назначаемое и выплачиваемое на детей до восемнадцати лет;
17) общественные работы - виды трудовой деятельности, организуемые местными исполнительными органами, не требующие предварительной професси- ональной подготовки работника, имеющие социально-полезную направленность и выполняемые гражданами Республики Казахстан по направлению уполномоченно- го органа для обеспечения их временной занятостью;
17-1) специальные рабочие места для трудоустройства инвалидов – рабочие места, оборудованные с учетом индивидуальных возможностей инвалида;
18) целевые группы - группы лиц, установленные настоящим Законом как испытывающие затруднения в трудоустройстве и требующие социальной защиты;
19) центральный исполнительный орган - государственный орган, осуществ- ляющий руководство в сфере занятости населения, а также в пределах, предусмот- ренных законодательством Республики Казахстан, межотраслевую координацию;
20) исключен Законом РК от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико- вания);
21) уполномоченный орган - структурное подразделение местных исполни- тельных органов, обеспечивающее содействие занятости населения и социальную защиту от безработицы на региональном уровне;
22) длительная безработица - безработица длительностью двенадцать и бо- лее месяцев;
22-1) Государственная корпорация «Правительство для граждан» (далее – Государственная корпорация) – юридическое лицо, созданное по решению Прави- тельства Республики Казахстан, для оказания государственных услуг в соответ- ствии с законодательством Республики Казахстан, организации работы по приему заявлений на оказание государственных услуг и выдаче их результатов услугопо- лучателю по принципу «одного окна», а также обеспечения оказания государ- ственных услуг в электронной форме;
23) центр занятости населения - государственное учреждение, создаваемое местным исполнительным органом района, городов областного и республиканско- го значения, столицы, в целях реализации активных мер содействия занятости;
24) квота на привлечение иностранной рабочей силы – предельно допусти- мое количество иностранной рабочей силы, разрешенное к привлечению работода- телем для осуществления трудовой деятельности на территории Республики Ка- захстан;
25) экономически активное население (рабочая сила) - часть населения в воз- расте, установленном для измерения экономической активности населения, обес- печивающая предложение рабочей силы для производства товаров, работ и услуг (занятые в экономике и безработные);
26) экономически неактивное население - физические лица, которые не явля- ются занятыми или безработными.
Статья 2. Занятое население К занятому населению относятся лица:
1) работающие по трудовому договору, в том числе выполняющие работу за вознаграждение на условиях полного либо неполного рабочего времени или имею- щие иную оплачиваемую работу (службу), доход;
2) исключен Законом РК от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
3) самостоятельно занятые, в том числе физические лица, индивидуально за- нятые производством (реализацией) товаров, работ и услуг для получения дохода, включая производство для собственного потребления, члены производственных кооперативов, неоплачиваемые работники семейных предприятий (хозяйств) и ра- ботодатели, использующие труд наемных работников.
Методика определения самостоятельно занятых утверждается уполномочен- ным органом в области государственной статистики по согласованию с централь- ным исполнительным органом;
4) исключен Законом РК от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
5) исключен Законом РК от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
6) избранные, назначенные или утвержденные на оплачиваемую должность;
7) проходящие службу в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан;
8) являющиеся учредителями (участниками) организаций, за исключением общественных объединений, общественных фондов и религиозных объединений, на имущество которых учредители (участники) не сохраняют имущественных прав.
Статья 3. Законодательство Республики Казахстан о занятости населения
1. Законодательство Республики Казахстан о занятости населения основыва- ется на Конституции Республики Казахстан, состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов.
2. Законодательство Республики Казахстан о занятости населения распро- страняется на граждан Республики Казахстан, иностранцев и лиц без гражданства.
3. Международные договоры, ратифицированные Республикой Казахстан, имеют приоритет перед настоящим Законом и применяются непосредственно, кро- ме случаев, когда из международного договора следует, что для его применения требуется издание закона.
Статья 4. Основные принципы и направления государственной политики в области занятости населения
1. Государство обеспечивает проведение политики, способствующей дости- жению продуктивной и свободно избранной занятости граждан.
2. Государственная политика в сфере занятости направлена на:
1) обеспечение равных возможностей гражданам Республики Казахстан, иностранцам и лицам без гражданства, постоянно проживающим в Республике Ка- захстан, на свободный выбор рода деятельности и профессии, справедливых и бла- гоприятных условий труда, социальной защиты от безработицы;
2) обеспечение продуктивной занятости, сокращение безработицы, создание рабочих мест;
3) ориентацию системы образования на подготовку кадров в соответствии с потребностью рынка труда и перспективами его развития с учетом инвестицион- ной политики;
4) поддержку трудовой и предпринимательской инициативы граждан, осу- ществляемой в соответствии с законодательством, содействие развитию их спо- собностей к производительному, творческому труду;
5) стимулирование работодателей, сохраняющих действующие и создаю- щих новые рабочие места, в том числе для целевых групп;
6) организацию трудового посредничества через уполномоченный орган и частное агентство занятости;
7) исключен Законом РК от 15.07.2011 № 461-IV (вводится в действие с
30.01.2012);
8) защиту внутреннего рынка труда путем квотирования привлечения ино- странной рабочей силы;
9) сочетание республиканских мероприятий по обеспечению занятости с ме- рами, принимаемыми местными исполнительными органами;
10) координацию деятельности в сфере занятости населения с другими на- правлениями экономической и социальной политики;
11) формирование единой информационной базы рынка труда;
12) координацию и регулирование деятельности государственных органов по разработке и реализации мер, обеспечивающих занятость населения, и осу- ществление контроля за их выполнением;
13) организацию международного сотрудничества в решении проблем заня- тости населения, включая решение вопросов, связанных с трудовой деятельно- стью граждан Республики Казахстан за границей и иностранцев на территории Республики Казахстан;
14) обеспечение участия представителей работодателей, работников и обще- ственных организаций в разработке и реализации государственной политики заня- тости;
15) проведение финансовой, налоговой и инвестиционной политики, согла- сованной с политикой занятости, поддерживающей стимулирование работодате- лей по созданию дополнительных рабочих мест и специальных рабочих мест для трудоустройства инвалидов;
Статья 5. Государственные гарантии в сфере занятости
1. Государство гарантирует гражданам в сфере занятости населения:
1) социальную защиту от безработицы;
2) содействие в подборе работы и трудоустройстве при посредничестве уполномоченных органов;
3) защиту от любых форм дискриминации и обеспечение равных возможно- стей в получении профессии и работы;
4) профессиональную подготовку, переподготовку, повышение квалифика- ции безработных, занятых и лиц, занятых уходом за детьми в возрасте до семи лет, из числа малообеспеченных, а также организацию общественных работ для безработных;
5) организацию трудового посредничества через уполномоченный орган и
6) предоставление профессионально-ориентационных услуг, информации о свободных местах и вакансиях;
7) межрегиональное перераспределение рабочей силы в соответствии с доку- ментами системы государственного планирования Республики Казахстан;
8) установление в инвестиционных контрактах обязанностей инвесторов по профессиональной подготовке, созданию новых и сохранению существующих ра- бочих мест;
9) взаимодействие уполномоченных органов с работодателями.
2. Государство обеспечивает меры по содействию занятости целевым груп- пам населения.
В целевые группы входят:
малообеспеченные;
молодежь в возрасте до двадцати девяти лет;
воспитанники детских домов, дети-сироты и дети, оставшиеся без попече- ния родителей, в возрасте до двадцати девяти лет;
одинокие, многодетные родители, воспитывающие несовершеннолетних де- тей;
граждане, имеющие на содержании лиц, которые в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, признаны нуждающимися в постоян- ном уходе, помощи или надзоре;
лица предпенсионного возраста (за два года до выхода на пенсию по возрас- ту);
инвалиды;
лица, уволенные из рядов Вооруженных Сил Республики Казахстан;
лица, освобожденные из мест лишения свободы и (или) принудительного ле- чения;
оралманы;
выпускники организаций высшего и послевузовского образования;
лица, высвобожденные в связи с ликвидацией работодателя-юридического лица либо прекращением деятельности работодателя-физического лица, сокраще- нием численности или штата работников;
лица, состоящие на учете службы пробации уголовно-исполнительной ин- спекции;
лица, потерпевшие от акта терроризма, и лица, участвовавшие в его пресече- нии.
Местные исполнительные органы могут устанавливать дополнительный пе- речень лиц, относящихся к целевым группам, исходя из ситуации на рынке труда и бюджетных средств, а также дополнительные меры по социальной защите.
Глава 2. Реализация государственной политики занятости
Статья 5-1. Компетенция Правительства Республики Казахстан Правительство Республики Казахстан:
1) разрабатывает основные направления государственной политики в обла- сти занятости населения и организует их осуществление;
1-1) утверждает порядок установления квоты на привлечение иностранной рабочей силы в Республику Казахстан и ее распределения между регионами Рес- публики Казахстан;
2) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
3) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
4) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
5) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
6) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
7) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
8) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
9) выполняет иные функции, возложенные на него Конституцией, настоя- щим Законом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Рес- публики Казахстан.
239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 421-V (вводится в дей- ствие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официально- го опубликования).
Статья 6. Центральный исполнительный орган
1. Порядок деятельности, правовой статус и компетенция центрального ис- полнительного органа определяются Правительством Республики Казахстан.
2. Центральный исполнительный орган в пределах своей компетенции обя- зан:
1) осуществлять координацию и методическое руководство местных испол- нительных органов в сфере занятости населения;
1-1) реализовывать государственную политику в сфере занятости населения;
2) исключен Законом РК от 13.01.2014 № 159-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
3) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после его первого официального опубликова- ния);
4) исключен Законом РК от 13.01.2014 № 159-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после дня его первого официального опублико-
5) исключен Законом РК от 29.12.2010 № 372-IV (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после его первого официального опубликова-
6) распределять квоту в пределах и порядке, установленных Правитель- ством Республики Казахстан на привлечение иностранной рабочей силы для осу- ществления трудовой деятельности на территории Республики Казахстан, между областями, городами Астаной и Алматы;
7) совместно с заинтересованными органами определять потребность в под- готовке кадров и их трудоустройстве;
8) формировать единую информационную базу рынка труда;
9) исключен Законом РК от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с
01.01.2015);
9-1) разрабатывать и утверждать типовой устав центра занятости населения;
9-2) утверждать порядок определения критериев отнесения граждан Респуб- лики Казахстан, к самостоятельно занятым, безработным и малообеспеченным при реализации активных мер содействия занятости;
9-3) разрабатывать и утверждать формы для представления сведений о вос- требованных специальностях и вакантных рабочих местах для включения в базу данных текущих вакансий и прогнозируемых рабочих мест;
9-4) разрабатывать и утверждать типовые положения о районных (город- ских) и региональных комиссиях по вопросам занятости населения;
9-5) утверждать порядок организации и финансирования общественных ра- бот;
9-6) утверждать порядок организации и финансирования социальных рабо- чих мест;
9-7) утверждать порядок организации и финансирования молодежной прак- тики;
9-8) утверждать порядок организации и финансирования обучения, содей- ствия в трудоустройстве лиц, участвующих в активных мерах содействия занято- сти, и предоставления им мер государственной поддержки;
9-9) утверждать порядок организации и финансирования государственной поддержки развития предпринимательства лицам, участвующим в активных ме- рах содействия занятости;
9-10) утверждать порядок кредитования микрофинансовых организаций и кредитных товариществ на конкурсной основе;
9-11) утверждать порядок содействия повышению мобильности лиц, участ- вующих в активных мерах содействия занятости, и оказания им мер государствен- ной поддержки;
9-12) разрабатывать и утверждать порядок квотирования рабочих мест для инвалидов;
9-15) разрабатывать и утверждать стандарты рабочего места инвалида;
9-16) разрабатывать порядок установления квоты на привлечение иностран- ной рабочей силы в Республику Казахстан и ее распределения между регионами
10) осуществлять иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казах- стан и Правительства Республики Казахстан.
3. Центральный исполнительный орган в пределах своей компетенции ока- зывает электронные услуги с применением информационных систем в соответ- ствии с законодательством Республики Казахстан об информатизации.
Статья 7. Местные исполнительные органы Местные исполнительные органы обеспечивают реализацию политики заня- тости населения путем:
1) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по ис- течении десяти календарных дней после его первого официального опубликова-
2) ежегодного определения целевых групп, проживающих на территории со- ответствующих административно-территориальных единиц, и социальных мер по их защите;
3) поддержки создания дополнительных рабочих мест через развитие инди- видуального предпринимательства, малого и среднего бизнеса;
4) оказания социальной защиты безработным;
5) организации общественных работ;
5-1) выдачи разрешений в пределах квоты, распределенной центральным исполнительным органом, иностранному работнику на трудоустройство и работодателям на привлечение иностранной рабочей силы для осуществления трудовой деятельности на территории соответствующей административно- территориальной единицы либо в рамках внутрикорпоративного перевода вне квоты, а также приостановки и отзыва указанных разрешений;
5-2) установления квоты рабочих мест для инвалидов в размере от двух до четырех процентов от численности рабочих мест без учета рабочих мест на тяже- лых работах, работах с вредными, опасными условиями труда в порядке, опреде- ляемом центральным исполнительным органом;
5-3) создания специальных рабочих мест для трудоустройства инвалидов;
5-4) организации социальных рабочих мест;
5-5) установления квоты рабочих мест для лиц, состоящих на учете службы пробации уголовно-исполнительной инспекции, а также лиц, освобожденных из мест лишения свободы;
5-6) установления квоты рабочих мест для несовершеннолетних выпускни- ков интернатных организаций;
5-7) организации молодежной практики;
5-8) формирования потребности в трудовых ресурсах, организации занято- сти населения и содействия в трудоустройстве;
5-9) оказания в пределах компетенции государственных услуг, оказываемых в электронной форме, в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
6) осуществления других мероприятий, способствующих занятости населе- ния;
7) осуществления в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.
Статья 8. Уполномоченный орган
1. Уполномоченный орган обязан:
1) анализировать, прогнозировать спрос и предложение на рынке труда и ин- формировать об этом население, центральные и местные исполнительные органы;
2) реализовывать в пределах компетенции государственную политику в об- ласти занятости населения и мероприятия, обеспечивающие содействие занятости.
2. Уполномоченный орган имеет право:
1) запрашивать у местных исполнительных органов в области образования, организаций образования, учебных центров различных организаций, осуществля- ющих подготовку, переподготовку и повышение квалификации специалистов, све- дения о трудоустройстве выпускников, информацию о профессиях (специально- стях), по которым ведется обучение, количестве подготовленных и планируемых к подготовке и выпуску специалистов по конкретным профессиям (специально- стям);
2) запрашивать у работодателей информацию о прогнозной потребности в кадрах;
3) осуществлять мониторинг предприятий с рисками высвобождения и со- кращения рабочих мест.
Статья 9. Участие работодателей в обеспечении занятости населения
1. Работодатели участвуют в реализации государственной политики занято- сти путем:
1) оказания содействия в трудоустройстве с соблюдением условий трудовых договоров и коллективных договоров в соответствии с трудовым законодатель-
2) развития системы профессиональной подготовки и внутрипроизводствен- ного обучения персонала;
2-1) подготовки кадров через организации образования, реализующие учеб- ные программы технического и профессионального, послесреднего и высшего об- разования;
3) сохранения и рационального использования кадрового потенциала квали- фицированных работников в ходе структурных изменений;
4) содействия в организации и проведении общественных работ;
5) финансирования общественных работ за счет собственных средств;
6) принятия на работу на вакансии лиц, обратившихся по вопросу трудо- устройства в соответствии с квалификационными требованиями, установленными в организациях;
6-1) создания специальных рабочих мест для трудоустройства инвалидов;
7) страхования работников в соответствии с законодательными актами Рес-
8) создания новых рабочих мест, а также предоставления рабочего места вы- пускникам учебных заведений.
1-1. Работодатель имеет право:
1) на свободу выбора при приеме на работу;
2) получать в уполномоченных органах информацию о состоянии рынка тру- да и возможности профессиональной подготовки.
2. Работодатель обязан:
1) предоставлять центру занятости населения в полном объеме информацию о предстоящем высвобождении работников в связи с ликвидацией работодателя – юридического лица либо прекращением деятельности работодателя – физическо- го лица, сокращением численности или штата работников, со снижением объема производства, выполняемых работ и оказываемых услуг, повлекшего ухудшение экономического состояния работодателя, количестве и категориях работников, ко- торых оно может коснуться, с указанием должностей и профессий, специально- стей, квалификации и размера оплаты труда высвобождаемых работников и сро- ках, в течение которых они будут высвобождаться, не менее чем за один месяц до начала высвобождения;
1-1) прекратил действие с 01.01.2011 в соответствии с Законом РК от
05.05.2009 N 159-IV;
2) направлять центру занятости населения сведения о наличии свободных рабочих мест (вакантных должностей) в течение трех рабочих дней со дня их по- явления;
2-2) требовать от граждан при приеме на работу документы, необходимые для заключения трудового договора, в соответствии с Трудовым кодексом Респуб- лики Казахстан;
3) своевременно (в течение пяти рабочих дней со дня направления к нему центром занятости населения граждан) извещать о приеме на работу или отказе в приеме на работу с указанием причины путем соответствующей отметки в направ- лении, выданном центром занятости населения;
4) выполнять установленную квоту рабочих мест для инвалидов, лиц, осво- божденных из мест лишения свободы, и несовершеннолетних выпускников интер- натных организаций;
5) представлять центру занятости населения сведения о количестве прошед- ших профессиональную подготовку, переподготовку и внутрипроизводственное обучение с указанием полученной специальности и квалификации;
6) не допускать в информациях о вакансиях для приема на работу требова- ния дискриминационного характера в сфере труда;
7) обеспечить выезд привлекаемого иностранного работника за пределы Рес- публики Казахстан в связи с прекращением действия разрешения на привлечение иностранной рабочей силы.
3. Ответственность работодателей за нарушение требований настоящей ста- тьи наступает в соответствии с законами Республики Казахстан.
Статья 10. Частное агентство занятости
1. Частное агентство занятости имеет право:
1) консультировать обратившихся лиц по вопросам трудового законодатель- ства Республики Казахстан и законодательства Республики Казахстан о занятости
2) предоставлять информацию о возможности трудоустройства и оказывать обратившимся лицам содействие в трудоустройстве;
3) формировать сведения о работодателях и лицах, желающих трудоустро- иться;
4) осуществлять подбор работников с учетом их соответствия квалификаци- онным требованиям работодателя;
5) осуществлять набор работников для трудоустройства из одной страны в другую при наличии международных договоров;
6) организовывать профессиональную подготовку и переподготовку обра- тившихся лиц с последующим трудоустройством;
7) оформлять разрешительные документы на вывоз в случае трудоустрой- ства лиц за границей.
2. Частное агентство занятости обязано:
1) не допускать любых форм дискриминации;
2) обеспечивать конфиденциальность информации, получаемой от обратив- шихся лиц;
3) не допускать эксплуатации детского труда, вербовки людей для сексуаль- ной и (или) иной эксплуатации;
4) заключать договоры с обратившимися лицами о предоставлении услуг по трудовому посредничеству;
5) ежеквартально предоставлять в центр занятости населения информацию о численности обратившихся и трудоустроенных лиц.
3. Частные агентства занятости взаимодействуют с государственными орга- нами, работодателями по вопросам трудоустройства, создания рабочих мест.
4. Деятельность, связанная с вывозом рабочей силы из Республики Казахстан за границу, осуществляется частными агентствами занятости.
Привлечение иностранной рабочей силы, а также вывоз рабочей силы из Республики Казахстан за границу осуществляются только при условии гарантии возврата работника по истечении срока договора в свою страну путем внесения на имя работника гарантийного взноса в банки страны трудоустройства.
Порядок, условия внесения и размеры гарантийного взноса в банки Республики Казахстан определяются центральным исполнительным органом.
Статья 11. Привлечение иностранной рабочей силы
1. В целях защиты внутреннего рынка труда Правительством Республики Казахстан устанавливается квота на привлечение иностранной рабочей силы.
Нормы настоящего Закона о квотировании иностранной рабочей силы и выдаче разрешений иностранному работнику на трудоустройство и работодателям на привлечение иностранной рабочей силы не распространяются на иностранцев и лиц без гражданства:
работающих в государственных органах с подтвержденными документами в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан;
работающих в автономных организациях образования, их организациях, а также в «Назарбаев Фонд» на должностях руководителей и специалистов с высшим образованием;
работающих в юридических лицах Республики Казахстан, заключивших в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области инвестиций инвестиционные контракты на реализацию инвестиционного приоритетного проекта, а также работающих в организациях, привлекаемых указанными юридическими лицами (либо их подрядчиками) в качестве генерального подрядчика, подрядчика, субподрядчика или исполнителя услуг в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности (включая изыскательскую и проектную деятельность, инжиниринговые услуги), на срок до истечения одного года после ввода объекта инвестиционной деятельности в эксплуатацию в качестве руководителей и специалистов с высшим образованием, а также в качестве квалифицированных рабочих согласно перечню профессий и численности, определяемых в инвестиционных контрактах на реализацию инвестиционного приоритетного проекта;
работающих на должностях руководителей и преподавателей с высшим образованием с подтвержденными документами в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, в высших учебных заведениях, развитие которых предусмотрено документами Системы государственного планирования Республики Казахстан в области индустриально-инновационного развития;
работающих на должностях руководителей и специалистов с высшим образованием в организациях, которым в целях реализации индустриально- инновационного проекта уполномоченным органом в области государственной поддержки индустриально-инновационной деятельности принято решение о предоставлении инновационного гранта на привлечение высококвалифицированных иностранных специалистов;
работающих на должностях руководителей и специалистов с высшим образованием в национальных институтах развития, связанных с ними организациях;
работающих в автономном кластерном фонде специальной экономической зоны «Парк инновационных технологий» на должностях руководителей и специалистов с высшим образованием;
работающих в организациях, осуществляющих деятельность по организации и проведению международной специализированной выставки на территории Республики Казахстан;
являющихся участниками или работниками участников международной специализированной выставки на территории Республики Казахстан.
работающих в юридических лицах, являющихся участниками специальных экономических зон, с проектами стоимостью свыше одного миллиона месячных расчетных показателей, а также в организациях, привлекаемых указанными участниками специальных экономических зон (либо их подрядчиками) в качестве генерального подрядчика, подрядчика, субподрядчика или исполнителя услуг, в период выполнения строительно-монтажных работ на территории специальных экономических зон и до истечения одного года после ввода объекта (объектов) в эксплуатацию согласно перечню категорий и численности, определяемых межведомственной комиссией из представителей центрального исполнительного органа, местных исполнительных органов и заинтересованных центральных государственных органов в порядке, утвержденном совместным решением центрального исполнительного органа и центрального исполнительного органа, осуществляющего государственное регулирование в сфере создания, функционирования и упразднения специальных экономических зон;
постоянно проживающих в Республике Казахстан.
1-1. Нормы настоящего Закона о ежегодном квотировании иностранной рабочей силы не распространяются на иностранцев и лиц без гражданства, осуществляющих трудовую деятельность на территории Республики Казахстан в рамках внутрикорпоративного перевода в секторах экономики, определяемых Правительством Республики Казахстан.
2. Центральный исполнительный орган распределяет квоту в пределах и порядке, установленных Правительством Республики Казахстан на привлечение иностранной рабочей силы для осуществления трудовой деятельности на территории Республики Казахстан, между областями, городами Астаной и Алматы.
2-1. Местные исполнительные органы на территории соответствующей административно-территориальной единицы выдают разрешения работодателям на привлечение иностранной рабочей силы и иностранным работникам на трудоустройство, за исключением лиц, определяемых Правительством Республики Казахстан, для осуществления трудовой деятельности в пределах квоты, распределенной центральным исполнительным органом, а также приостанавливают и отзывают указанные разрешения.
3. Порядок определения квоты, условия и порядок выдачи разрешенийработодателям на привлечение иностранной рабочей силы и иностранным работникам на трудоустройство определяются Правительством Условия и порядок выдачи разрешений работодателям на привлечение иностранной рабочей силы, переводимой в рамках внутрикорпоративного перевода, определяются Правительством Республики Казахстан.
4. Уровень образования (профессиональная подготовка) и опыт (стаж)
практической работы иностранной рабочей силы, привлекаемой для осуществления трудовой деятельности на территории Республики Казахстан, должны отвечать квалификационным требованиям, предъявляемым к профессиям рабочих и должностям руководителей, специалистов и служащих, в соответствии с квалификационным справочником работ и профессий и квалификационным справочником должностей служащих.
5. Исключен Законом РК от 15.07.2011 № 461-IV (вводится в действие с
30.01.2012).
6. Работодатели, привлекающие иностранцев или лиц без гражданства в рамках внутрикорпоративного перевода, в течение десяти календарных дней после их въезда на территорию Республики Казахстан в письменном виде направляют в местный исполнительный орган информацию по ним, включающую:
1) количество, наименования организации и страны, из которых они переводятся;
2) фамилии, имена, отчества (если они указаны в документах, удостоверяющих личность);
3) уровень образования, квалификацию, профессию и опыт работы каждого;
4) срок осуществления трудовой деятельности.
7. Иностранцы или лица без гражданства, переведенные в рамках внутрикорпоративного перевода, осуществляют временную трудовую деятельность в соответствии с целями пребывания и обязаны выехать из страны после завершения срока, указанного в трудовом договоре, не превышающего трех лет, с возможным продлением на один год.
8. Внутрикорпоративный перевод менеджеров и специалистов осуществляется с учетом соблюдения процентного отношения численности иностранных работников к количеству казахстанских кадров, определяемому центральным исполнительным органом.
9. Местные исполнительные органы ведут учет иностранцев и лиц без гражданства, работающих в рамках внутрикорпоративного перевода.
Статья 12. Республиканская и региональные программы
Статья 12-1. Центр занятости населения Центр занятости населения осуществляет:
1) отбор и распределение граждан Республики Казахстан и оралманов по ка- тегориям для участия в активных мерах содействия занятости, определение их нуждаемости в социальной поддержке в соответствии с законодательством Рес-
2) оказание услуг гражданам Республики Казахстан и оралманам по профес- сиональной ориентации и психологической поддержке;
3) заключение социальных контрактов с гражданами Республики Казахстан и оралманами, являющимися участниками активных мер содействия занятости;
4) организацию реализации активных мер содействия занятости, предусмот- ренных статьей 20-1 настоящего Закона;
5) предоставление иных мер государственной поддержки участникам актив- ных мер содействия занятости;
6) не позднее пяти рабочих дней со дня обращения лиц регистрацию и по- становку их на учет;
7) выдачу направления гражданам Республики Казахстан и безработным для трудоустройства;
8) направление безработных с их согласия на общественные работы;
9) направление безработных на профессиональную подготовку, переподго- товку и повышение квалификации в соответствии с потребностями рынка труда с последующим содействием их трудоустройству;
10) направление на профессиональную подготовку, переподготовку и повы- шение квалификации в соответствии с потребностями рынка труда занятых и лиц, занятых уходом за детьми в возрасте до семи лет, из числа малообеспеченных в случае их обращения;
11) выдачу безработному справки, что он зарегистрирован как безработный, срок действия которой составляет тридцать календарных дней со дня регистрации;
12) предоставление информации о регистрации гражданина в качестве безра- ботного в уполномоченный орган по назначению социальных выплат по месту ре- гистрации в течение одного рабочего дня после дня регистрации в электронном формате;
13) формирование банка и актуализацию данных по рынку труда;
14) трудовое посредничество.
Глава 3. Государственная социальная защита от безработицы
Статья 13. Права граждан в сфере занятости
Статья 14. Государственная социальная защита от безработицы Государством оказывается следующая социальная защита от безработицы:
1) содействие в трудоустройстве;
2) профессиональная подготовка, переподготовка, повышение квалифика- ции;
3) организация общественных работ и оплата труда безработных, занятых на общественных работах;
3-1) прекратил действие с 01.01.2011 в соответствии с Законом РК от
4) оказание государственной адресной социальной помощи безработным из числа малообеспеченных граждан в соответствии с законодательными актами;
5) оказание активных мер содействия занятости;
6) осуществление социальной выплаты на случай потери работы участни- кам системы обязательного социального страхования.
Статья 15. Регистрация безработных
1. Лица, ищущие работу, обращаются за содействием в трудоустройстве в центр занятости населения по месту жительства, Государственную корпорацию либо через веб-портал «электронного правительства».
2. Центр занятости населения осуществляет регистрацию лица, ищущего ра- боту, в качестве безработного на основании документа, удостоверяющего лич- ность, а при обращении через веб-портал «электронного правительства» – на осно- вании заявления в форме электронного документа.
3. Центр занятости населения не позднее пяти рабочих дней со дня обраще- ния регистрирует обратившихся лиц в качестве безработных после проверки дан- ных о заявителе через информационные системы государственных органов и (или) организаций путем занесения сведений в карточку персонального учета, форма которой утверждается центральным исполнительным органом.
4. Безработные, зарегистрированные в центре занятости населения, должны не реже одного раза в течение десяти календарных дней отмечаться в центре заня- тости населения, а безработные, проживающие в сельских населенных пунктах, – не реже одного раза в месяц у акима поселка, села, сельского округа.
Статья 16. Снятие с учета безработного
1. Центр занятости населения снимает с учета безработного в случаях:
1) письменного отказа от двух предложенных вариантов подходящей рабо- ты;
2) неявки без уважительных причин в течение пяти рабочих дней со дня вы- дачи направления центром занятости населения по месту предложенного трудо- устройства или обучения;
3) неявки без уважительных причин в течение пяти рабочих дней по вызову в центр занятости населения для получения направления на работу, учебу;
4) самовольного, без уважительной причины прекращения безработным уча- стия в общественных работах или обучения по направлению центра занятости на- селения;
5) нарушения безработным без уважительных причин сроков посещения центра занятости населения, предусмотренных пунктом 7 статьи 15 настоящего Закона;
6) перемены места жительства;
7) отнесения к категории занятых в соответствии со статьей 2 настоящего
8) осуждение безработного к наказанию в виде лишения свободы либо на- правления на принудительное лечение по решению суда;
9) назначения пенсии в соответствии с законодательством Республики Ка- захстан.
2. Безработные, снятые с учета в соответствии с подпунктами 1)-6) пункта 1 настоящей статьи, повторно могут зарегистрироваться в центре занятости населе- ния только по истечении тридцати календарных дней со дня снятия с учета.
Статья 17. Обязанности зарегистрированных безработных
1. Безработные обязаны:
1) соблюдать настоящий Закон;
2) соблюдать порядок, условия и сроки посещения центров занятости насе- ления;
3) обратиться к работодателю по вопросу трудоустройства в течение пяти рабочих дней со дня получения направления на работу, выданного центром заня- тости населения;
4) своевременно (в течение пяти рабочих дней) предоставлять центру заня- тости населения сведения об изменениях, влияющих на дальнейший порядок рабо- ты с безработным, включая:
перемену места жительства;
трудоустройство на постоянную, временную, сезонную работу, работу по договорам гражданско-правового характера;
занятие предпринимательской деятельностью;
учредительство (соучредительство) в организации независимо от организа- ционно-правовой формы и формы собственности;
установление или изменение группы инвалидности;
назначение пенсии и получение иных доходов.
2. В случаях сокрытия установленных в подпункте 4) пункта 1 настоящей статьи сведений, представления заведомо ложных сведений или поддельных доку- ментов безработные снимаются с регистрации и привлекаются к ответственности в соответствии с законами Республики Казахстан.
Статья 17-1. Социальная выплата на случай потери работы
1. Социальная выплата на случай потери работы участнику системы обяза- тельного социального страхования назначается со дня его обращения за регистра- цией в качестве безработного в центр занятости населения.
2. Порядок назначения и механизм осуществления социальной выплаты на случай потери работы определяются в соответствии с законодательством Респуб- лики Казахстан об обязательном социальном страховании.
Статья 18. Подходящая работа
1. Для зарегистрированных безработных граждан подходящей считается ра- бота, которая соответствует профессиональной подготовке, трудовому стажу и опыту работы по прежней специальности, условиям последнего места работы (за исключением оплачиваемых общественных работ), состоянию здоровья, транс- портной доступности нового рабочего места, а для лиц, занятых уходом за детьми в возрасте до семи лет, из числа малообеспеченных также работа в режиме гибко- го и неполного рабочего времени. Транспортная доступность определяется соот- ветствующим исполнительным органом.
2. Для лиц, впервые ищущих работу, но не имеющих профессии (специаль- ности), а также не имеющих работы более двух лет, в качестве подходящей может считаться работа, требующая предварительной профессиональной подготовки, а в случае невозможности ее предоставления другая оплачиваемая работа (включая работу временного характера) с учетом возрастных и иных особенностей граждан и требований трудового законодательства Республики Казахстан.
3. Для занятых из числа малообеспеченных подходящей считается работа, соответствующая условиям, указанным в пункте 1 настоящей статьи, среднемесяч- ная заработная плата за которую выше, чем по их последнему месту работы.
4. Для инвалида подходящей считается работа, соответствующая условиям, указанным в пункте 1 настоящей статьи, для осуществления которой обеспечена физическая доступность с учетом ограничений его жизнедеятельности.
Статья 18-1. Социальное рабочее место
1. Создание социального рабочего места осуществляется работодателем на основе договора с местным исполнительным органом.
2. Договор должен содержать обязанности сторон, виды, объемы работ, раз- мер и условия оплаты труда, срок и источники финансирования социальных рабо- чих мест.
3. Социальное рабочее место организуется путем предоставления или созда- ния временных рабочих мест и имеет следующие особенности:
1) предназначено специально для целевых групп;
2) количество рабочих мест не ограничено, работа носит временный харак- тер и для ее организации не могут быть использованы постоянные рабочие места и вакансии.
4. Исключен Законом РК от 27.06.2011 № 444-IV.
5. Организация и финансирование социальных рабочих мест осуществляют- ся в порядке, определяемом центральным исполнительным органом.
Статья 18-2. Молодежная практика
1. Создание рабочего места для прохождения молодежной практики осу- ществляется работодателем на основе договора с местным исполнительным орга- ном.
2. Договор должен содержать обязанности сторон, виды, объемы работ, раз- мер и условия оплаты труда, срок и источники финансирования молодежной прак- тики.
3. Молодежная практика организуется путем предоставления или создания временных рабочих мест и имеет следующие особенности:
1) предназначено специально для зарегистрированных безработных из чис- ла выпускников организаций образования, реализующих профессиональные обра- зовательные программы технического и профессионального, послесреднего, выс- шего образования, не старше двадцати девяти лет;
2) выполняемая работа должна соответствовать полученной выпускником профессии (специальности) либо уровню его квалификации;
3) количество рабочих мест не ограничено, работа носит временный харак- тер и для ее организации не могут быть использованы постоянные рабочие места и вакансии;
4) оплата труда участников молодежной практики осуществляется за счет бюджетных средств.
4. Организация и финансирование молодежной практики осуществляются в порядке, определяемом центральным исполнительным органом.
после его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными За- коном РК от 24.11.2015 № 421-V (вводится в действие по истечении десяти кален- дарных дней после дня его первого официального опубликования).
Статья 19. Профессиональная подготовка, переподготовка и повышение квалификации
1. Центр занятости населения направляет на профессиональную подготовку, переподготовку и повышение квалификации:
1) безработных в случае, если невозможно подобрать подходящую работу из-за отсутствия у них необходимой профессиональной квалификации;
2) занятых и лиц, занятых уходом за детьми в возрасте до семи лет, из числа малообеспеченных;
3) прекратил действие с 01.01.2011 в соответствии с Законом РК от
05.05.2009 N 159-IV.
2. Профессиональная подготовка, переподготовка и повышение квалифика- ции производятся по направлению центра занятости населения в организациях об- разования либо на предприятиях, имеющих право на образовательную деятель- ность, в соответствии с законодательством Республики Казахстан за счет бюджет- ных средств с учетом потребности рынка труда в порядке, установленном Прави- тельством Республики Казахстан.
Направление на профессиональную подготовку, переподготовку и повыше- ние квалификации лиц, работающих по трудовому договору, осуществляется с учетом требований трудового законодательства Республики Казахстан.
Безработные, занятые и лица, занятые уходом за детьми в возрасте до семи лет, из числа малообеспеченных граждан, проходящие профессиональную подго- товку, переподготовку и повышение квалификации, имеют право на получение го- сударственной адресной социальной помощи в соответствии с законодательством
3. Право в приоритетном порядке пройти профессиональную подготовку, пе- реподготовку и повышение квалификации имеют безработные, входящие в целе- вые группы.
4. Лица, направленные центром занятости населения на профессиональную подготовку, переподготовку и повышение квалификации, самовольно, без уважи- тельной причины прекратившие обучение, повторно могут направляться на обуче- ние по истечении года со дня повторной регистрации (обращения) в центре заня- тости населения.
Статья 20. Общественные работы
1. Общественные работы организуются местными исполнительными органа- ми в организациях и финансируются за счет бюджетных средств и средств работо- дателей по их заявкам.
2. Участие граждан в общественных работах осуществляется в порядке оче- редности согласно дате регистрации. Право в приоритетном порядке участвовать в общественных работах имеют лица, входящие в целевые группы.
3. Лица, самовольно, без уважительной причины прекратившие участие в об- щественных работах, повторно могут направляться на общественные работы толь- ко по истечении трех месяцев со дня повторной регистрации (обращения) в цен- тре занятости населения.
4. Общественные работы организуются путем создания временных рабочих мест и имеют следующие особенности:
1) предназначены специально для безработных;
1-1) прекратил действие с 01.01.2011 в соответствии с Законом РК от
2) количество рабочих мест практически не ограничено, работы носят вре- менный характер и для их организации не могут быть использованы постоянные рабочие места и вакансии;
3) возможность организовать работы на условиях неполного рабочего дня и по гибкому графику;
4) обладают экономической, социальной и экологической полезностью для региона;
5) предоставляют возможность временного трудоустройства лицам, не име- ющим специального образования.
5. По решению местных исполнительных органов:
1) определяются спрос и предложение на общественные работы;
2) утверждаются перечень организаций в регионах, виды, объемы и конкрет- ные условия общественных работ, размеры оплаты труда участников и источники их финансирования.
6. К общественным работам не относятся виды деятельности, связанные с необходимостью срочной ликвидации последствий аварий, стихийных бедствий, катастроф и других чрезвычайных ситуаций.
7. Порядок организации и финансирования общественных работ определяет- ся центральным исполнительным органом.
8. На лиц, участвующих в оплачиваемых общественных работах, распро- страняются трудовое законодательство Республики Казахстан, законодательство Республики Казахстан о социальном обеспечении и страховании.
9. Настоящим Законом не регулируются правоотношения по привлечению к общественным работам, предусмотренным уголовным законодательством.
Статья 20-1. Активные меры содействия занятости
1. Активные меры содействия занятости включают:
1) обучение и содействие в трудоустройстве;
2) содействие развитию предпринимательства на селе;
3) повышение мобильности трудовых ресурсов.
2. Меры, направленные на обучение и содействие в трудоустройстве, реали- зуются путем:
1) консультации по вопросам обучения и трудоустройства;
2) направления на бесплатные курсы повышения квалификации, профессио- нальной подготовки и переподготовки с выплатой стипендии;
3) предоставления субсидий обучающимся (на проезд до места обучения и обратно, проживание в общежитии или возмещение затрат, связанных с наймом (арендой) жилища);
4) поиска подходящих вакансий и содействия трудоустройству (в том числе на социальные рабочие места);
5) частичного субсидирования заработной платы физических лиц, участвую- щих в активных мерах содействия занятости;
6) психологической адаптации.
3. Меры, направленные на содействие развитию предпринимательства на се- ле, реализуются путем:
1) предоставления микрокредитов;
2) развития инженерно-коммуникационной инфраструктуры;
3) предоставления консультативных услуг;
4) обучения основам предпринимательства.
4. Меры, направленные на повышение мобильности трудовых ресурсов, реа- лизуются путем:
1) предоставления субсидий на переезд;
2) обучения на курсах профессиональной подготовки, переподготовки и по- вышения квалификации, а также содействия в трудоустройстве на новом месте жительства;
3) психологической адаптации;
4) предоставления служебных жилищ и комнат в общежитии для молодежи, участвующей в активных мерах содействия занятости, в том числе прибывшей в регионы, определенные Правительством Республики Казахстан.
Глава 4. Государственный контроль и отчетность в сфере занятости населе- ния
Статья 21. Ведомственное статистическое наблюдение в сфере занятости населения
1. Для объективной оценки положения в области занятости населения, а так- же ситуации на рынке труда, ее прогнозирования и регулирования в соответствии с законодательством Республики Казахстан проводятся ведомственные статисти- ческие наблюдения.
2. Физические и юридические лица, занимающиеся трудовым посредниче- ством, а также работодатели, привлекающие иностранных работников, в том чис- ле в соответствии со статьей 11 настоящего Закона, обязаны представлять первич- ные статистические данные в уполномоченный орган в порядке и сроки, установ- ленные законодательством Республики Казахстан.
3. Уполномоченные органы обмениваются на безвозмездной основе с упол- номоченным органом в области государственной статистики, органами государ- ственных доходов, органами внутренних дел и другими заинтересованными госу- дарственными органами на республиканском и региональном уровнях отчетной документацией и сведениями, необходимыми каждой из сторон для выполнения своих функций, в порядке, установленном законодательством Республики Казах- стан.
4. Уполномоченные органы представляют первичные статистические дан- ные в центральный исполнительный орган в порядке и сроки, установленные зако- нодательством Республики Казахстан.
Статья 22. Органы, осуществляющие государственный контроль в сфере занятости населения
Статья 22-1. Государственный контроль в сфере занятости
1. Государственный контроль в сфере занятости населения осуществляется в форме проверки и иных формах.
2. Проверка осуществляется в соответствии с Предпринимательским кодек- сом Республики Казахстан. Иные формы государственного контроля осуществля- ются в соответствии с настоящим Законом.
Статья 23. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о Физические и юридические лица, нарушившие законодательство Республи- ки Казахстан о занятости населения, несут ответственность в соответствии с зако- нами Республики Казахстан.
Республики Казахстан