Қазақша:
Ақтөбе қаласының мәслихаты Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық Маслихат г. Актобе мәслихатының 2005 жылғы 6 маусымдағы № 138 шешімі.
Ақтөбе облысы Әділет департаментінің Ақтөбе қаласының Әділет басқармасында 2005 жылғы 15 шілдеде № 3-1-16 болып тіркелді Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы туралы «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6 бабы 1 тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы»
Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, Ақтөбе қалалық мәслихаты ШЕШІМ ЕТТІ:
1. Қоса беріліп отырған Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) бекітілсін.
2. Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдар Бағдарламаны жүзеге асыру жөнінде нақты іс-шаралар жоспарларын жасасын.
3. Бағдарламаның орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі қызметті бақылау және үйлестіру қала әкімінің орынбасары С. Қ. Құттыбаевқа жүктелсін.
X.
Ақтөбе қалалық мәслихатының кезекті он сегізінші сессиясының төрайымы Сарқұлова Ақтөбе қалалық мәслихатының хатшысы В. Чемоданов ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Ақтөбе қалалық мәслихатының кезекті он сегізінші сессиясынының 2005 жылғы 6 маусымдағы № 138 шешімімен бекітілді Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы Бағдарламаның мазмұны
1. Бағдарламаның паспорты
2. Кіріспе
3. Проблеманың қазіргі жай-күйі
4. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері
5. Бағдарламаны іске асырудың басым бағыттары
6. Бағдарламаны қаржыландыру
7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтиже
8. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары Атауы Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы Әзірлеуге негіздемелер «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, «Тіл- дерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған бағдарламасы туралы»
Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығы Негізгі әзірлеушілер «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» мемлекеттік мекемесі Мақсаттары Қала аумағында біртұтас тіл саясатын жүргізу. Қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қоғамдық өмірдің барлық экономикалық, қоғамдық- саяси, әлеуметтік, мәдени сала- ларында өз мәнінде қолданылуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстарды үйле- стіру, қадағалау Міндеттері «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» 1997 жылғы шілденің 11 -гі Заңының қа- ла көлемінде орындалуына басшылық жасау. Басқару органдарында және мемлекет- тік ұйымдарда мемлекеттік тілдің іс жүргізудегі негізгі тіл ретінде қолданылуын қамтамасыз ету Қаржыландыру көздері Бағдарламаны қаржыландырудың негізгі көзін бағдарламалар әкімшісі көздейтін қа- ражат шегінде жергілікті бюджет белгілейді Күтілетін нәтижелер Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың бағдарламасын іске асыру мемлекеттік тілдің дамуына қажетті тілдік ор- таны қалыптастырып, тілдің толыққанды жұмыс жасауына қолайлы жағдайға қол жеткізу арқылы Ақтөбе қаласының толық мемлекеттік тілге көшірілуі көзделеді «Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы» Заңды жүзеге асыру, мемлекеттік тілдің қолданылу аясын ел Конституциясында белгіленген мәртебесіне орай мейлінше кеңейтіп, қазақ тілінің тамырына қайтадан қан жүгіртіп, тіршілігімізге батыл енгізу қажеттілігі туындап отыр. Сондықтан, мемлекеттік тіл саясаты стратегиясын іске асыру, мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілін дамытуға жағдай туғызу - мемлекет өмірінің аса маңызды әлеуметтік қырларының бірі болып табылады.
Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы (бұдан әрі-Бағдарлама) екі жылға арналған Бағдарламада тіл дамуының екі жылдық келешегінің мақсаттары мен міндеттері белгіленіп, оны іске асыру жөніндегі әрекеттер іс-шаралар жоспары түрінде жасалған.
Бағдарлама Қазақстан Республикасы Коституциясының 7, 93 баптарын «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығын жүзеге асыруға бағытталған.
Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдарда іс қағаздарын мемлекеттік тілде сауатты жүргізу үшін кадрлармен және техникалық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету шараларын жүзеге асыру қажет. Тіл мәртебесі ресми тұрғыдан жарияланғанымен, оның жер-жерде үйретілуі мен қолданылуын жүзеге асырар тетік жеткілікті дәрежеде іске қосылмай отыр. Мемлекеттік тілде іс жүргізу мен қызметтік қарым-қатынас жасау қосалқы сипатта ғана. Сонымен қазақ тілін дамыту бағыты оның мемлекеттік мәртебесін іске асыру қажеттігімен айқындалады.
3. Проблеманың қазіргі жай-күйін талдау Тіл саласындағы қатынастырды реттеуші нормативтік-құқықтық база мемлекеттік тілді қолдану үшін қажетті басшылыққа алар жағдай туғызды.
Ақтөбе қаласының әкімиятының іс- қағаздары, қала әкімінің 2001 жылғы 27 желтоқсандағы № 367 қаулысына сәйкес, өз 2001 жылдың 1 маусымынан бастап, мемлекеттік тілде жүргізуге көшірілді.
Қалалық әкімиятта және бағынысты мекемелерде мәжілістер мен жиындар екі тілде жүргізіледі. Тиісті құжаттар мен шешім, қаулылар мемлекеттік тілде жасалады.
Әкімшілік жоғары және жергілікті атқарушы органдармен, мекемелер мен қатынас қағаздар әлі де ресми тілде жазылуының басымдылығы байқалады.
Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер мен оларға қарасты мекемелердің мемлекеттік тілдегі құжаттары, іс жүргізу қағаздары қазақ тілінің стильдік ерекшеліктері мен ережелеріне сәйкес сауатты жазылмайды.
Мемлекеттік органдарда қазақ тілін еркін меңгерген мамандар саны қажетті деңгейде емес. Сондықтан, мемлекеттік қызметке қабылдау мемлекеттік тілді қажетті мөлшерде білгенде ғана жүзеге асырылуы керек. Жұмыс орындарында арнаулы курстар, оқулар ұйымдастырылуы тиіс. Ол үшін мемлекеттік мекемелер өздерін ұстау жөніндегі бюджеттік бағдарламаларына бұл мақсат үшін қаржы қарастыруы тиіс. Тілдік саясатты жүзеге асыру үшін қаржының бөлінбеуі, Тілдерді қолдану және дамытудың мемлекеттік бағдарламасында жергілікті жерлерде іске асырылуға көзделген бірқатар шаралардың орындалмауына әсер етеді.
«Мемлекеттік тілде құжат дайындауды жүзеге асыратын мемлекеттік қызметшілерді көтермелеу туралы» Қазақстан Республикасы Премьер Министрінің 2000 жылғы 17 қыркүйектегі № 117 өкімі әлі де талапқа сай орындалмай отыр.
Мектеп жасына дейінгі тәрбие беретін балабақшалар санын көбейту және олардың қазіргі заман талабына сай ғимараттарға орналастырылуы және толық жабдықталуына аса көңіл бөліну қажет. Өйткені, көп жағдайда қазақ мектептері мен балабақшаларына ескі, тозығы жеткен ғимараттардың беріле салуы, бұл оқу орындарының оқу-тәрбиелеу процесінің төмендеуіне соқтыратыны белгілі жәйт.
Әрине әрбір ата-ана өз баласын жақсы жабдықталған, сәнді ғимарат оқытып, тәрбиелеуге мүдделі.
Мәдениет, ақпарат және спорт миниситрлігінің 2005 жылғы 6 қаңтардағы № 02-2/3-И хатындағы тұрғындар саны 50,0 мың адамнан асқан жағдайдағы мәдениет тілдерді дамыту бөлімінің ұсынымдық құрылымы (бөлім бастығын қоса есептегенде 3 бірліктен тұрады) тұрғындар саны 350 мыңға жуық Ақтөбе қаласының аумағына аздық ететіні белгілі. Сондықтан, мемлекеттік тілде құжаттарды дайындау және іс жүргізуде нақты нәтижелерге жету үшін «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» жанынан құрылған «Тілдерді дамыту бөлімінің» материалдық-техникалық базасын нығайтып, қосымша штаттық бірліктер енгізу қажеттілігі туындап отыр. Сонымен қатар, мемлекеттік тілде дайындалған іс-қағаздарының сауаттылығын тексеру, сараптау, талдау жұмыстарын бір орталықтан атқару мүмкіндіктерін қарастырған жөн.
«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 21 бабында қарастырылған талаптарға сәйкес қала аумағындағы көрнекі ақпарат арқылы насихаттау жұмыстарын дұрыс жолға қою қажет.
Мемлекеттік тілдің әлеуметтік-коммуникативтік қызметін кеңейту мен нығайту мақсатына қол жеткізу мына міндеттер мен мақсаттарды шешуді талап етеді:
қала аумағында біртұтас тіл саясатын жүргізу және қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қоғамдық өмірдің барлық экономикалық, қоғамдық-саяси, әлеуметтік, мәдени салаларында өз мәнінде қолданылуы жөніндегі жұмыстарды қамтамасыз ету;
Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» 1997 жылғы шілденің 11 –гі Заңының қала көлемінде орындалуына жағдай жасау;
басқару органдарында және мемлекеттік ұйымдарда мемлекеттік тілдің іс жүргізудегі негізгі тіл ретінде қолданылуын қамтамасыз ету;
мемлекеттік тілді тиісті деңгейде меңгеру үшін қажетті ұйымдық, қаржылық, материалдық-техникалық жағдай жасау;
мәдени-көпшілік шараларды мемлекеттік тілде ұйымдастыру;
мемлекеттік тілді дамытуға, бағытталған жұмысқа ақпараттық-насихаттық қолдау жасау;
бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік тілдің қолданылуын ономастика жұмысын ғылыми, ұйымдық тұрғыдан қамтамсыз ету;
Ақтөбе қаласындағы мемлекеттік орган, басқармалар, мекемелер, комитеттер, ұйымдардың іс-қағаздарының мемлекеттік тілде жүргізуге көшуіне жағдай жасау.
Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыты оны іске асыру жөніндегі іс- шаралар жоспары болып табылады. Бағдарламаның іс-шаралар жоспарын іске асыру мынадай ұстанымдарды сақтау негізінде жүзеге асырылады:
орындалуына қатаң бақылау жасаумен ұштастырылған жан-жақты қолдау;
мемлекеттік тілді меңгеру үшін мүмкіншіліктер жасау;
моральдық және материалдық мүдделілік жағдайын жасау;
қоғамдық пікірді белсенді түрде қалыптастыру;
Тілдерді қолдану мен дамытудың бадарламасындағы іс-шараларды Қаржылық қамтамасыз ету.
Тілдік дамудың басым бағыттары алға қойылған мақсаттар мен міндеттерден туындай отырып, келесі салаларда тізбектеледі:
1. Мемлекеттік басқару мен іс жүргізу саласында мелекеттік тілді Қолдану.
2. Нормативтік-құқықтық қамтамасыз ету.
3. Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру.
4. Ономастикалық жұмыстар.
Бағдарламаны іске асыруға қажетті қаржы жыл сайын қалалық бюджеттен көзделеді.
Қалалық көлемде бағдарламаны қаржыландыру жыл сайын бағдарламаның бюджеттік әкімшісі болып табылатын «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Мемлекеттік тілді және басқа да Қазақстан халықтарының тілдерін дамыту» бюджеттік бағдарламасына сәйкес қаржыландырылады.
Бағдарламаны іске асыруға арналған қаржы жыл сайынғы ең төменгі есептік қажеттілігі 1300.0 мың теңгені құрайтын жергілікті қалалық бюджет есебінен көзделеді. Оның жыл сайынғы бөлінуіне тиіс көлемі тиісті қаржы жылына сәйкес нақтыланады.
7. Бағдарламаны іске асырудан кутілетін нәтиже Ақтөбе қаласы аумағында қолданылатын мемлекеттік тілдің дамуына қажетті тілдік орта қалыптастыру. Мемлекеттік тілдің толыққанды жұмыс жасауына қолайлы жағдайға қол жеткізу. Қажетті тілдік ахуал жасау арқылы қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдардың іс-қағаздары мемлекеттік тілге көшіру.
Мемлекеттік тілде жұмыс жасауды халыққа қызмет ету, есептеу, статистика, экономика, бухгалтерлік есеп, қаржы, салық, банктер жүйесі салаларында жолға қою.
Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер мен оларға қарасты мекемелердің мәжілістері мен басқа да жиналыстарды заң талабына сай мемлекеттік тілде өткізу және бұл тілді түсінбейтіндер үшін ілеспе аударма құрал- жабдықтарын қондыруды жүзеге асыру.
Ақтөбе қалалық мәслихатының 2005 жылғы маусымдағы кезекті он сегізінші сессиясының № 138 шешіміне қосымша Ақтөбе қаласында тілдерді дамыту мен қолданудың 2005-2006 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары Іс шаралардың мазмұны Орындауға жауапты- Қаржыландыру лар Орындау мерзімі көздері Көзделген шығындар /мың теңге/ Тұрақты Талап етілмейді Ақтөбе қаласындағы барлық мемле- кеттік ұйымдар және жергілікті өзін- өзі басқару органдардарында іс жүргізудің, іс- керлік қарым-қатынастың негізгі ті- лі ретінде мемлекеттік тілдің қолда- нылуын қамтамасыз ету:
Қала әкімі аппараты, мемлекеттік ұйымдар- дың басшылары «Ақ- төбе қалалық мәдени- ет және тілдерді дамы- ту бөлімі» мемлекеттік мекемесі
1) нормативтік-құқықтық базаны же- тілдіруді одан әрі жалғастыру;
2) мемлекеттік, қызметкерлердің мемлекеттік тілді қызметтік міндет- терін орындауға қажетті деңгейде бі- луін бақылау;
3) мемлекеттік тілде әзірленген құ- жаттарға мониторинг жүргізу;
4) мемлекеттік тілде іс жүргізу құ- жаттарының қазақ тілінің стильдік ерекшеліктері мен ережелеріне сәй- кес сауатты жазылуын қадағалау II - тоқсан 2005 жыл Ақтөбе облысында тілдерді қолдану мен дамытудың 2005-2006 жылдар- ға арналған Аймақтық бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында:
Ақтөбе қаласының мәслихаты, «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» мемлекеттік мекемесі.
1) қалалық тілдерді дамыту мен қол- данудың 2005 жылға арналған іс-ша- ралар жоспарын бекіту.
2) Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасын әзірлеп, бекіту Қалалық бюд- жылдар жет (осы мақсат- Қызметкерлердің мемлекеттік тілді белгіленген көлемде меңгеруі үшін жағдай жасау:
Мемлекеттік мекеме, ұйым және кәсіпорын басшылары қа бюджеттік бағдарламалар- дың әкімші-мем- лекеттік орган- дарының бюджеттік бағдарламала- рында қаржы қа-
1) ҚР Конститугциясының 7 және 93 баптарын іске асыру мақсатында қызметкерлердің мемлекеттік тілді тегін оқыту кур- старының жүйесін ұйымдастыру рау арқылы)
жет
2) қалада мемлекеттік тілді үйрету орталығын ашу Ақтөбе қаласы әкімдігі 2000 жыл
3000.0
(«Мемлекеттік мекемелердің кадрларын қай- та даярлау мен кәсіби біліктілі- гін көтеру» бюд- жеттік бағдарла- масы бойынша)
Жыл ішінде
Ғылым, мәдениет, білім беру, денса- улық сақтау, көлік және тұрғындар- ға қызмет көрсету салалары қызмет- керлерінің мемлекеттік тілді тиісті деңгейде меңгеруі үшін құқықтық, ұйымдық және техникалық шаралар ескеріле отырып, арнайы салалық бағдарламалар жасау
200.0
Мемлекеттік тілді меңгергені үшін және құжаттарды мемлекеттік тілде әзірлейтін мемлекеттік қызметкерлерді матери- алдық ынталандыру шараларының тиімділігін арттыру мақсатында:
төбе қалалық мәдениет және тілдер- ді дамыту бөлімі» мем- лекеттік мекемесі.
1) бұрын дайындалған ережелерді қайта жаңғырту немесе жаңа жүйе жасау.
бюджеттік бағ- дарламаларын- да қаржы қарау арқылы)
2) мемлекеттік тілде іс жүргізуді үз- дік меңгерген қызметкерлер ын га- ландыру мақсатында байқаулар ұйымдастыру 2005жыл.
Ақтөбе қаласы қорға- ныс істері жөніндегі бас- қарма Ақтөбе қаласы қорғаныс істері жө- ніндегі басқармасына қарасты әске- ри бөлімшелерде мемлекеттік тілдің жүйелі қолданы- луын қолға алу, сарбаздық құрам- ның мемлекеттік тілді игеруіне мін- детті талаптар белгілеу, облыстық, аудандық, қалалық комиссариаттар келісімі бойынша эскери қызметті өтеу орындарында жеке құрамның мемлекеттік тілді үйренуін ерекше бағдарлама бойынша ұйымдастыру Қажет етілмейді Мемлекеттік органдар, мекеме басшылары Ақтөбе қаласының барлық дербес басқармаларында, бөлімдерінде, ко- митеттерде, іс қағаздарын мемлекет- тік тілде жүргізуге көшіруді (арнайы кесте бойынша) кезең-кезеңмен жүзеге асыру жылдың мәслихаты, қала әкімі- нің аппараты II- ші «Қазақстан Республикасындағы»тіл туралы Заңның орындалуын жүзеге асыру жөніндегі Үйлестіру кеңесін құру тоқсаны Қалалық мемлекеттік органдар, ме- кеме ұйьгм және кәсіпорындардағы мәжіліс залдарын ілеспе аударма құ- ралдарымен жабдықтау
900.0
(арнайы
500.0 жоспарлар жет «Мемлекет- тік тілді және Қазақстанның басқа халықта- рының «Ақтөбе қалалық лекеттік мекемесі «Қа- лалық ішкі саясат бөлі- мі» ММ (мүдделі ұй- ымдармен бірге)
Қазақ тілін өркендету, қолданылу аясын кеңейту бағыты үнемі қөзға- лыста дамуы үшін филолог, лингвист ғалымдар- мен, алдыңғы қатарлы тәжірибелі мүғалімдермен бірлесе жұмыс жасауды қамтамасыз ету:
тілін дамыту»
дарламасы бойынша
1) семинар, конференция, семинар- практикум, дөңгелек үстел, отыры- стар ұйымдастыру;
2) мемлекеттік тілде іс-қағаз жүргі- зу, тілдік саясат мәселелері бойын- ша ақпараттық анықтамалықтар, оқу-әдістемелік әдебиеттер, жинақтар әзірлеп, шығару;
3) Тіл проблемалары жөнінде теле- сұқбат, радиохабарлар ұйымдасты- ру;
ді дамыту бөлімі
Қалалық ономастикалық комиссия- ның жұмысына қатысу. Тарихи атау- ларды қалпына келтіру және олар- дың дұрыс жазылуын қадағалау Тамыз, «Қалалық білім және спорт бөлімі» ММ Қазақ тілінде білім беретін мектеп- тер мен мектепке дейінгі білім беру мекемелерінің санын көбейту шара- ларының жоспарын жасап бекіту Тіл саясатын іске асыруға ұлттық- мәдени бірлестіктердің қатысуын қамтамасыз ету «Қалалық мәдениет бөлімі» ММ «Қалалық ішкі саясат
100.0
300.0 дарламасы бой- ынша Оқу жылы Қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ бе- ретін үздік мүғалімдердің панорамалық сабақта- рының конкурсын ұйымдастыру 2005 жылдың 2 тоқсаны Қазақ тілін өркендетудегі жаңа тың идеялармен қарулану мақсатында мектептерде, орта арнаулы және жо- ғары оқу орындарында тілді дамыту тақыры- бын кең көлемде қамтыған дебаттар Қалалық тіл фестивалін өткізу (ар- найы бекітілген жоспар бойынша)
тамыз- қыркүйек
700.0
1000.0 лекеттік мекемесі (бас- қа мүдделі органдар- мен бірлесе отырып)
бағдарламасы
Қалада мәдени-көпшілік шараларды мемлекеттік тілде өткізу лекеттік мекемесі Үнемі Қаланы сәулеттендіру барысында ұлттық болмыс пен дәстүрді сақтау мақсатында:
1) салынатын ғимараттарда үлттық сипаттың сақталуына мән беру;
2) көрнекі жарнамалардың, маңдай- ша, билбордтардың ұлттық нақы- шта безендірілуін және ондағы жазулардың сауатты болуын қадағалау;
«Ақтөбе қаласының қа- ла құрылысы және құ- рылыс бөлімі» ММ «Ақтөбе қаласының тұрғын үй-коммунал- дық шаруашылық, жолау- шылар көлігі және ав- томобиль жолдары» ММ «Ақтө- бегорсервис» МҚК Автокөлік кәсіпорын- дарының басшылары Қоғамдық көліктерде аялдамалар- дың мемлекеттік тілде хабарлануын
600.0
Мемлекеттік органдардың іс қағаз- дарын қазақ тілінде жүргізудің озық тәжірибелерін, ұтымды тәсілдерін оқып-үйрену үшін:
1) Ақтөбе облысында тілдерді қол- дану мен дамытудың 2005-2006 жылдарға арналған іс- шаралар жоспарындағы қамтылған шараларға қатысу;
дарының бюд- маларында қар- жы қарау арқы- лы)
2) Республика көлемінде және басқа облыстарда өтетін ғылыми-практи- калық конференцияларға, семинарларға қа- тысу;
Тоқсан сайын есеп, 1-не Қалалық мемлекеттік құрылымдардың , ме- кеме ұйым және кәсі- порын Ақтөбе қаласында тілдерді дамыту мен қолданудың 2005-2006 жылдар- іс-шаралар жоспарының орындалуы жөнінде «Қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөліміне» ақпарат беру «Тілдерді дамыту» бөлімінің мате- риалдық- техникалық базасын ны- ғайту:
экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі» ММ «Ақтөбе қалалық қаржы бөлі- мі» ММ
1500.0
«Жергілікті ат- қарушы орган- дардың қызме- тін қамтамасыз ету» бюджеттік
1) Офистік мебель, компьютер, ксе- рокс, факс, телефон аппараты, кеңсе тауарлары;
2) Телефон қондыру және осыған сәйкес, телефон байланысының тө- лемдерін ұлғайту;
3) Қажетті анықтамалық әдебиет- тер, оқу-әдістемелік құралдармен то- лықтыру;
Қосымша штат бірліктерімен қамта- масыз ету Барлығы
1300.0
9000.0

На русском языке:
Маслихат г. Актобе
Ақтөбе қаласының мәслихаты Решение маслихата города Актобе Актюбинской области от 6 июня 2005 года № 138.
Зарегистрировано Управлением юстиции города Актобе Департамента юстиции Актюбинской области 15 июля 2005 года № 3-1-16 О программе функционирования и развития государственного языка на территории города Актобе на 2005-2006 годы В соответствии с Указом Президента Республики Казахстан от 7 февраля 2001 года № 550 «О государственной программе функционирования и развития языков на 2001-2010 годы», подпунктом 1) пункта 1 статьи 6 Закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении в Республике Казахстан», Законом Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан», маслихат города Актобе РЕШИЛ
1. Утвердить прилагаемую программу функционирования и развития государственного языка на территории города Актобе на 2005-2006 годы (далее - Программа).
2. Городским управлениям, комитетам, учреждениям и другим заинтересованным органам разработать, утвердить и выполнить конкретные планы - мероприятий по реализации Программы.
3. Контроль и координацию деятельности по обеспечению выполнения настоящего решения возложить на заместителя акима города Куттыбаева С. К.
X.
Председатель очередной восемнадцатой сессии маслихата города Актобе Саркулова Секретарь маслихата города Актобе В. Чемоданов Утверждена решением очередной восемнадцатой сессии маслихата города Актобе от 6 июня 2005 года № 138 Программа функционирования и государственного языка на территории города Актобе на 2005-2006 годы Содержание программы
1. Паспорт Программы
2. Введение
3. Современное состояние проблемы
4. Цель и задачи Программы
5. Приоритетные направления реализации Программы
6. Финансирование Программы
7. Ожидаемый результат от реализации Программы
8. План мероприятий по реализации Программы Наименование Программа функционирования и развития государственного языка на территории го- рода Актобе на 2005-2006 годы Основания для разработки Закон Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан», Указ Президента Республики Казахстан от 7 февраля 2001 года № 550 «О государственной программе функционирования и развития языков на 2001-2010 годы»
Основные разработчики ГУ «Отдел культуры и развития языков» города Актобе Цели Осуществлять на территории города единую языковую политику. Разработка предло- жений по совершенствованию нормативно-правовой базы в целях повышения стату- са государственного языка.
Расширение сферы применения, укрепления социально-коммуникативых функций государственного языка Задачи Обеспечение функционирования государственного языка в качестве языка делопро- изводства в государственных органах с переходом делопроизводства на государ- ственный язык Источники финансирования Основным источником финансирования Программы является местный бюджет в пределах средств, предусматриваемых администраторами программ Ожидаемые результаты Реализация программы функционирования и развития языков на территории г. Акто- бе на 2005-2006 годы предусматривает перевод делопроизводства на государствен- ный язык посредством создания необходимой среды для развития государственного языка В целях реализации Закоиа «О языках в Республике Казахстан» назрела необходимость расширения сферы функционирования государственного языка согласно статуса, установленного Конституцией РК.
В связи с переводом делопроизводства на государственный язык требуется постоянная поддержка местных органов власти. Отдел развития языков состоит из 3 штатных единиц, что соответсвует количеству населения города свыше 50.0 тыс.человек (письмо Министерства культуры, информации и спорта от 6.01.2005 года № 02-2/3-И «О рекомендуемой структуре отдела развития языков»). В ностоящее время численность населения города составляет около 350.0 тыс.
человек. В этой связи остро стоит вопрос выделения дополнительных штатных единиц отделу и значительное укрепление его материально-технической базы.
Статус государственного языка требует создания условий для его овладения в определенном обьеме. Среди государственных служащих мало специалистов, свободно владеющих, или владеющих им на необходимом для осуществления служебных функций, уровне. В этом плане прием на государственную службу должен осуществляться при условии владения государственным языком.
Дальнейшее расширение сферы применения государственного языка требует соответствующей языковой подготовки кадров, которая со временем должна стать обязательной для всех категорий государственных служащих.
Необходимо создание системы обучающих курсов. Главным направлением должна стать организация и функционирование системы бесплатных курсов по обучению государственному языку. Они должны создаваться по месту работы, для чего государственные органы должны предусмотреть в своих бюджетных программах специальные средства.
Одной из существенных проблем в вопросах реализации языковой политики на данный момент является недостаточно^ финансирование. Эффективное осуществление мероприятий по реализации Программы возможно при должном финансовом обеспечении. Неудовлетворительное финансирование мероприятий может привести к срыву намеченных планов.
Практика показала, что сугубо административные методы развития языка, не подкрепленные дополнительными мерами стимулирующего характера, не эффективны. Не на должном уровне реализуется распоряжение Премьер- Министра Республики Казахстан» от 17 сентября 2000 года № 117-р «О материальном поощрении государственных служащих, осуществляющих подготовку документов на государственном языке» Руководители государственных органов обязаны рассмотреть и изыскать возможности материального поощрения работников государственных органов (особенно других национальностей), использующих в своей служебной деятельности государственный язык.
Учитывая что первые языковые навыки дети получают при общении со сверстниками, целесообразно увеличить количество детских дошкольных учреждений с казахским языком обучения.
Необходимо привести в соответствие со статьей 21 Закона Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан» оформление визуальной информации и работу по ономастике.
Достижение цели, расширение и укрепление значимости и функций государственного языка предусматривают обеспечение на территории города:
1) ведения единой языковой политики и функционирования государственного языка во всех экономических, общественно-политических, социальных и культурных сферах в соответствии с требованиями Закона "О языках в Республике Казахстан";
2) функционирования государственного языка в качестве основного языка делового общения в органах управления и государственных организациях;
3) использования финансовых и материально-технических средств для овладения государственным языком в необходимом объеме;
4) организация культурно-массовых мероприятий на государственном языке;
5) информационно-пропагандистской поддержки деятельности, направленной на развитие государственного языка;
6) расширение области применения государственного языка в средствах массовой информации;
7) научно-организационной поддержки ономастических проблем;
8) создания условий для перехода делопроизводства в государственных органах, управлениях, учреждениях, комитетах, организациях города Актобе на Основным направлением реализации Программы является План мероприятий, который может быть осуществлен только при соблюдении следующих принципов:
1) всесторонняя поддержка и контроль за исполнением мероприятий;
2) предоставление возможностей для овладения государственным языком;
3) создание условий моральной и материальной заинтересованности;
4) активное, формирование общественного мнения;
5) финансовое обеспечение мер по реализации Программы функционирования и развития государственного языка.
Приоритетными направлениями языкового развития, исходя из поставленных задач, являются:
1) использование государственного языка в сфере государственного управления и делопроизводства.
2) нормативно-правовое обеспечение.
3) повышение статуса государственного языка.
4) ономастическая деятельность.
Средства, необходимые для реализации Программы, предусматриваются ежегодно из городского бюджета.
В городском масштабе финансирование программы осуществляется в соответствии с бюджетной программой «Развитие государственного языка и других языков народов Казахстана», администратором которой является ГУ «Отдел культуры и развития языков» г. Актобе.
Ежегодная минимальная расчетная потребность в бюджетных средствах на реализацию Программы составляет 1300.0 тыс. тенге. выделяемый ее объем будет уточняться на каждый финансовый год.
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы Реализация программы функционирования и развития государственного языка на территории г. Актобе на 2005-2006 годы предусматривает перевод делопроизводства на государственный язык посредством создания необходимой языковой среды.
Приложение к решению очередной ПЛАН мероприятий функционирования и развития государственного языка в городе Актобе на 2005-2006 годы Содержание мероприятий Ответственные за Сроки Источник исполнение исполнения Планируемые расходы (тыс.
финансирования тенге)
2005 г.
2006 г.
Постоянно
Не требуется
Аппарат акима города, руководители госорга- нов ГУ «Отдел культуры и развития языков» г.
Обеспечение применения государ- ственного языка во всех государ- ственных органах и организациях местного самоуправления как основ- ного языка государственного управления и делового общения:
1) дальнейшее продолжение усовер- шенствования нормативно-правовой базы;
2) установление обязательных требо- ваний и их реализация в части владе- ния государственным языком для каждой категории государсгвенных служащих на необ- ходимом уровне для выполнения служебных обязанностей;
3) регулярно проводить мониторинг документов, разработанных на госу- дарственном языке;
4) контроль документов делопроиз- водства на государственном языке в соответствие со стилистическими особенностями и правописанию в ка- захском языке.
II квартал 2005 года
В целях реализации региональной Программы функционирования и развития языков в Актюбинской области на 2005-2006 годы:
1) утвердить городской План мероприятий функционирования и развития языков на 2005-2006 год.
2005 – 2006 годы
Городской бюд- жет (предусмот- Создание условий для овладения го- сударственным языком в определен- ном объеме:
Руководители учрежде- ний, организаций и предприятий реть средства на эти цели в бюджет- ных
1) в целях реализации статей 71 и 93 Конституции организовать курсы бесплатного обучения;
Акимат города Актобе 2006 год
3000.0
2) В городе открыть центр обучения программах государствен- ных органов ад- министраторов бюджетных про- грамм) Город- ской бюджет (по бюджетной программе «По- вышениеквали- фикации ипере- подготовкакад- ров государ- ственныхучре- ждений»)
В течений года ний, организаций и пред- приятий Разработать специальные програм- мы в соответствии со спецификой отраслей (наука, культура, образова- ние, здравоохранение, обществен- ный транспорт и обслуживание насе- ления) с учетом правовых, организационных и технических условий.
200.0
Создание эффективной системы ма- териального поощрения государ- ственных служащих, осуществляю- щих подготовку документов на госу- дарственном языке руководители государственных организаций программа госу- дарственных органов админи-
1) В целях совершенствования ведения делопроизводства на госу- дарственном языке организовать конкурсы страторов грамм)
2005 год
Управление по делам обороны города Актобе В войсковых частях, подведомствен- ных управлению по делам обороны города Актобе, ввести системное ис- пользование государственного языка, определить обязательные требования к владе- нию государственным языком лич- ного состава.
В течении
Руководители государ- ственных органов, учреждений Во всех самостоятельных управлени- ях, отделах, комитетах реализовать поэтапно (по утвержденному графи- ку) переход делопроизводства на государствен- ный язык III квартал Создать Координационный Совет по реализации выполнения Закона «О языках в Республике Казахстан»
Маслихат города Акто- бе, аппарат акима города 2005-2006 учреждении Обеспечить залы совещаний город- ских государственных органов, учре- ждений, организадий и иредириятий оборудованием синхронного перевода
900.0
(по специально-
500.0 му плану)
Для развития и расширения сферы функционирования казахского языка обеспечить совместную работу с филологами, лингвистами, учеными, и опытными преподавателями:
ГУ «Городской отдел внутренней политики»
(совместно заинтересованными ор- ганизациями)
1) организовать семинары, конфе- ренции, семинар-практикумы, круг- лые столы, заседания;
2) разработать и выпустить информационные справочники, учебно-методическую литературу, сборники по вопросам, языковой по- литики и ведения делопроизводства на государственном языке
4) организовать телебеседы, радиопередачи по языковым проблемам Принимать участие в работе городской ономастической комиссии образования и спорта»
Август,
Разработать и утвердить план по увеличению количества казах- ских общеобразовательных школ и дошкольных учреждений
100.0
300.0 жет
Обеспечить участие национально- культурных объединений в реализа- ции языковой политики по программе «Развитие культуры и развития языков», ГУ «Город- ской отдел внутренней политики»
государственно- го языка и языков других народов Казахстана»
учебного
Организация конкурсов панорамных уроков лучших учителей и препода- вателей казахского языка и литерату- ры II - III квартал В целях вооружения новыми идеями развития государственного языка ор- ганизовать дебаты, в школах, средне-специальных и высших учеб- ных заведениях
700.0
1000.0
Провести городской фестиваль языков (по отдельно утвержденному плану)
Август- сентябрь языков» (совместно с другими заинтересо- ванными органами)
Проведение в городе культурно-мас- совых мероприятий на государствен- ном языке языков»
Принять меры по грамотному оформлению визуальных реклам, билбордов на государственном язы- ке, следить за соблюдением Закона «О языках в Республике Ка- захстан»
ГУ «Отдел архитекту- ры и строительства города Актобе», ГКП «Актобегорсер- вис»
Взять под контроль объявления оста- новок в общественном транспорте на казахском и русском языках Руководители авто- транспортных
600.0
Для изучения передового опыта внедрения государственного языка в делопроизводство государственных органов:
1) участвовать в планируемых мероприятиях по развитию языков на территории Актюбинской обда- сти в период 2005-2006 г. г.
2) принимать участие на научно- практических конференциях, семи- нарах, проводимых в республикан- ском и областном масштабах Ежекварталь- ный отчет, к 1 числу следую- щего за кварта- лом месяца Руководители город- ских структур, учреждений, Предоставлять информацию в ГУ «Городской отдел культуры и развития языков» по выполнению плана мероприятий функционирова- ния и развития государственного языка в городе Актобе на 2005-2006
1500.0
По бюджетной
Укрепить материально-техническую базу отдела развития языков:
программе
«Обеспечение деятельности местных
1) обеспечить офисной мебелью, компьютером, ксероксом, факсом и канцелярскими товарами;
исполнительных органов»
2) телефонизировать отдел развития языков;
ГУ «Отдел экономики и бюджетных планирова- ний города Актобе», ГУ «Актюбинский городской финансовый отдел»
3) приобрести учебно-методические пособия;
Обеспечить дополнительными штатными единицами г. г.
бюджетного планиро- вания города Актобе»
ГУ «Актюбинский го- родской финансовый Всего:
1300.0
9000.0