Қазақша:
Қазақстан Республикасы Көлік және Көлік және коммуникациялар Комитет гражданской авиации Министерства коммуникациялар министрлігінің Азаматтық транспорта и коммуникаций Республики Казахстан авиация комитеті министрінің 2004 жылғы 2 қарашадағы N 207 бұйрығы.
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2004 жылғы 13 қарашада тіркелді. Тіркеу N 3205.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушысының 2010 жылғы 30 қыркүйектегі № 442 бұйрығымен Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру туралы Ережені бекіту туралы Күші жойылды - ҚР Көлік және коммуникация министрінің м.а. 2010.09.30 № 442 (2011.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Қазақстан Республикасы Президентінің заңды күші бар "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы"
Жарлығының 34 бабына және Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы" Заңына сәйкес, Қазақстан Республикасы аумағында және оның шегінен тыс әуе тасымалдарын және басқа да арнайы авиация жұмыстарын орындайтын, Қазақстан Республикасы азаматтық авиация әуе кемелері экипаж мүшелерінің ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету, еңбекті қорғау және еңбегі мен демалуын бірқалыпты тәртібін орнату мақсатында, БҰЙЫРАМЫН
1. Осы беріліп отырған Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру туралы Ереже бекітілсін.
2. 1998 жылғы 20 шілдедегі Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігінің Әуе кеңістігін және азаматтық авиация ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды қызметін пайдалану комитетінің N 99-ІІ "Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалу уақытын ұйымдастыру туралы Ереже" (Қазақстан Республикасының АА ЖУЕ-98)
күші жойылды деп саналсын.
3. Осы бұйрықтың орындалуының бақылауын Азаматтық авиация комитетінің Ұшу қауіпсіздігін мемлекеттік қадағалау басқармасының бастығы Жолдыбаев А.Б. жүктелсін
4. Осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткен күнінен бастап күшіне енеді.
Төраға
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрімен келісілген 4 қарашада 2004 ж.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрімен келісілген 2 қарашада 2004 ж.
Көлік және коммуникациялар министрлігі Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2004 жылғы 2 қарашадағы N 207 "Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру туралы Ережені бекіту туралы"
бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру туралы ЕРЕЖЕ
1. Жалпы ережелер
1. Осы Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру туралы ереже (бұдан әрі - Ереже) "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің заңды күші бар Жарлығының 34-бабына және "Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, Халықаралық азаматтық авиация туралы Чикаго конвенциясына 6-қосымшаға сәйкес әзірленді.
2. Осы Ереже азаматтық авиацияның әуе кемелері экипаждарының мүшелері үшін ұшу, қызметтік ұшу уақыты мен демалыс уақытын реттеу тәртібін белгілейді. Ереже ұшу, кабиналық экипаждарға және экипаждардың қосымша мүшелеріне, сондай-ақ меншік нысанына қарамастан азаматтық авиацияның ұшуларын орындау кезінде әуе кемесіне (бұдан әрі - ӘК) қызмет көрсету жөніндегі міндеттерді орындау үшін тапсырмаға енгізілген инженерлік- техникалық құрамына таралады.
3. Ереже талаптарын қолдану және орындау әуе тасымалдарын және/немесе авиациялық арнайы жұмыстарды орындайтын Қазақстан Республикасының әуе кемелерін пайдаланушылардың барлығына, сондай-ақ экипаж мүшелеріне және әуе кемесінің бортында ұшуды жүзеге асыру жөніндегі міндеттерге байланысты емес басқа да міндеттерді орындайтын ұшу экипаждарының құрамына кіретін немесе кірмейтін авиаперсоналына таралады.
3-1. Еуропа және Америка Құрама Штаттары елдерінің авиациялық өкіметімен сертификатталған түрлері азаматтық авиация әуе кемелерін пайдаланушылардың және экипаж мүшелерінің қатысында Ереженің 6 тарауының жағдайына қолданылады . Ереженің басқа жағдайлары пайдаланушылардың және экипаж мүшелерінің қатысы бойынша Ереженің 6 тарауында реттелмеген бөлігінде көрсетілген.
Ескерту: 3-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3 наурыздағы N 43 бұйрығымен.
4. Осы Ережеде пайдаланылатын негізгі терминдер мен анықтамалар:
1) уәкілетті орган - өз құзыретінің шегінде азаматтық авиация саласында мемлекеттік саясат жүзеге асыруды, азаматтық және эксперименталды авиация қызметіне мемлекеттік бақылау мен қадағалауды, оны үйлестіру мен реттеуді және Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалануды жүзеге асыратын мемлекеттік басқару органы;
2) авиациялық арнайы жұмыстар - тапсырушылардың технологиялық және өндірістік процестерін қамтамасыз ету мақсатында шаруашылықтың жеке салаларында (ауыл шаруашылығында, құрылыста, экспедицияларға қызмет көрсетуде), сондай-ақ эксперименталды және ғылыми-зерттеу жұмыстарын, санитарлық және табиғатты қорғау іс-шараларын, халыққа медициналық көмек көрсетуді, табиғи зілзала, апаттар мен катастрофалар салдарын жоюды жүргізуде авиация құралдары орындайтын арнайы операциялар;
3) негізгі әуежай - экипаж мүшелерінің тұрғылықты жерімен немесе он тәулік және одан астам мерзімге іссапар кезінде олардың уақытша тұру орнының жанындағы тұрақты орналасу әуежайы немесе өзге әуежай, экипаж мүшесінің келісімі бойынша анықталған, және экипаж мүшесі тұру үшін тұрғын үймен қамтамасыз етілмейді;
4) бортсеріктер - пайдаланушы ұшақ салонында нақты міндеттерді орындау үшін жалдаған мамандар;
5) ұшуға келу уақыты - пайдаланушы бекіткен ұшу алдындағы дайындықты бастау уақыты;
6) ұшу алдындағы демалыс уақыты - экипажға (экипаж мүшесіне) жұмыс уақытының келесі кезеңіне дайындалу мақсатында берілетін, ұйықтауға арналған орындармен қамтамасыз етілген жерде өткізілген демалыс үшін берілген уақыт;
7) ұшудан кейінгі демалыс уақыты - күнделікті және күнделікті емес ұшуларды орындау үшін күшін қалпына келтіруге қажетті экипажға (экипаж мүшесіне) жұмыс уақыты аяқталған сәттен есептелетін ұйықтауға жағдайлар жасалған жердегі орындағы үздіксіз кезекті сағаттар;
8) ұшу арасындағы демалыс уақыты - күнделікті және күнделікті емес ұшуларды базада, сондай-ақ одан тыс жерлерде орындағанда ұшу алдындағы және ұшудан кейінгі демалыстың орнына психофизиологиялық функциялардың қажетті деңгейін қалпына келтіру үшін экипажға (экипаж мүшесіне) демалыстың ұйықтауға жағдайлар жасалған жерде берілетін үздіксіз кезекті сағаттары;
9) демалыс күні - ұшудан кейінгі демалыс аяқталған сәтінен және ұшу алдындағы демалыстың басталуынан есептелетін жердегі демалыс уақыты;
10) эстафеталық тасымал уақыты - экипаж тасымал эстафетасын орындау үшін өндірістің шарттарымен талап етілетін орынға келген сәттен тасымал эстафетасы аяқталған сәтке дейінгі уақыт кезеңі;
11) эстафета (іссапар) уақыты - жұмыс кестесіне немесе әуе көлігін пайдаланушының өкіміне сәйкес экипаж (экипаж мүшесі) базадан тыс болатын уақыт кезеңі;
12) резервтегі кезекшілік уақыты - жұмыс берушінің өкімі бойынша экипаж мүшесі қызметтік міндеттерді орындамайтын, бірақ оларды орындау туралы өкімді алуға дайын тұруға тиіс уақыт кезеңі, және ол демалыс кезеңімен үзілмейді;
13) қос ұшу экипажы - ұшу уақыты ішінде әуе кемесін басқаруды кезекпен жүзеге асыру үшін бір мезгілде тағайындалатын, екі ұшу құрамынан тұратын экипаж;
14) ұшу экипажы - пайдаланушы жұмыс уақыты ішінде ӘК басқару жөніндегі міндеттерді орындау үшін жалдайтын авиациялық мамандар тобы;
15) орта қашықтықтағы маршрут - ұшуды орындау үшін ұшу уақытының кем дегенде 12 (он екі) сағатын жұмсауды қажет ететін маршрут;
16) алыс қашықтықтағы маршрут - ұшуды орындау үшін ұшу уақытының 12 (он екі) сағатынан астамын жұмсауды қажет ететін маршрут;
17) экипаждың (экипаж мүшесінің) жұмыс уақытының нормасы - бұл тәулік немесе кез келген 24 (жиырма төрт) үзіліссіз сағаттағы, аптадағы кез келген кезекті жеті тәулікте; бір айдағы кез келген кезекті жиырма төрт (жиырма тоғыз - отыз бір) тәулікте, бір жылдағы кез келген үш жүз алпыс бес (үш жүз алпыс алты)
кезекті тәулікте есептелетін, экипаждың (экипаж мүшесінің) сенімді кәсіби қызметі үшін психофизиологиялық функцияларының қажетті деңгейі сақталатын, аталған кезеңдердегі жұмыс уақытының сомасын құрайтын уақыт кезеңдері;
18) экипаждың (экипаж мүшесінің) ұшу уақытының нормасы - бұл тәулікте
- кез келген 24 үзіліссіз сағатта, аптадағы - кез келген кезекті жеті тәулікте; бір айдағы кез келген кезекті жиырма сегіз (жиырма тоғыз - отыз бір) тәулікте, бір жылдағы кез келген үш жүз алпыс бес (үш жүз алпыс алты) кезекті тәулікте есептелетін, экипаждың (экипаж мүшесінің) міндеттерді сенімді орындау үшін психофизиологиялық функцияларының қажетті деңгейі сақталатын уақыт кезеңдері;
19) демалыс - қолданыстағы еңбек заңнамасына сәйкес экипаж мүшесі оның кәсібіне байланысты кез келген міндеттерді орындаудан босатылатын уақыт кезеңі;
20) ұшу уақыты - ұшу алдында қозғалтқыштарды жүргізу сәтінен бастап ұшу аяқталғаннан кейін оларды толығымен өшіруге дейінгі уақыт кезеңі (ұшу жұмыс уақытының бөлігі болып табылады);
21) уақыт кезеңі - олардың шегінде пайдаланушы өз экипаждарының мүшелері үшін қызмет бағдарламасын құрайтын және (немесе) олар іс жүзінде жүзеге асыратын қызметті есепке алатын үзіліссіз кез келген 24 сағат, кез келген кезекті жеті тәулік, кез келген кезекті жиырма сегіз (жиырма тоғыз - отыз бір тәулік), сондай-ақ кез келген кезекті үш жүз алпыс бес (үш жүз алпыс алты)
тәулік уақыттарының сомасы;
22) ұшу жұмыс уақыты (бұдан әрі - ҰЖУ) - ұшу күні ұшуға келу сәтінен бастап ұшуды немесе ұшулар сериясын аяқтау жөніндегі қызметтік міндеттерден босау сәтіне дейінгі ұшуды немесе ұшулар сериясын қоса алғандағы үздіксіз жұмыс кезеңі;
23) жұмыс уақыты - экипаждар мүшелері қызметтік міндеттерін орындауға тиіс уақыт. Ол ұшу жұмыс уақытынан және ұшуды орындаумен тікелей байланысты емес жердегі жұмыс уақытынан тұрады;
Осы ескертпенің шеңберінен тыс екі немесе одан астам кезең жұмыс уақытының жеке кезеңдерін білдірсе және осы кезеңдер кемінде 8 сағат аралықпен бөлінген жағдайда, осы кезеңдердің біріншісінің басталу және соңғысының аяқталу уақыты жұмыс уақытының бір үздіксіз кезең ретінде қаралады;
24) күшейтілген ұшу экипажы - пайдаланушының ӘК басқару жөніндегі міндеттерді орындау үшін ұшу экипажының негізгі толық құрамына ұшудың қандай да бір учаскесінде ӘК басқару жөніндегі жұмысқа кірісуі үшін қосымша ұшу маманы біреу немесе бірнеше ұшу мамандарын тағайындауы;
25) ӘК бортындағы демалу шарттары - ауаны тазарту қамтамасыз етілетін және мөлшері экипаждың (экипаж мүшесінің) демалуы үшін орынды жабдықтауға мүмкіндік беретін, жолаушылар мен экипаждың басқа мүшелерінен жеткілікті бөлінген ӘК бортындағы орынның және/немесе үй-жайдың болуы;
26) ӘК экипажының мүшесі - ұшуға арналған тапсырмаға енгізілген, белгіленген қызметтік міндеттерді орындау үшін тағайындалған және қолданылып жүрген ұшу куәлігі бар авиациялық персонал тұлғасы;
27) пайдаланушы - ӘК пайдаланумен айналысатын немесе осы салада өз қызметтерін ұсынатын заңды немесе жеке тұлға;
28) жұмыс уақыты және ұшу уақыты тәулікке, аптаға, айға және жылға белгіленген нормадан артық болса нормативтен тыс (мерзімнен тыс) деп саналады
- өйткені экипаж мүшесіне түсетін психофизиологиялық жүктеме әр сағат сайын белгіленген нормалардан мәнді арта түседі.
Ескерту: 4-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3
2. Жұмыс тәртібі
5. Ұшу уақыты мен қызметтiк ұшу уақыты тәртiбiн белгiлеу шаршау ұшу экипажының денсаулығы мен ұшу қауiпсiздiгiне терiс әсер ету мүмкiндiгiн төмендету мақсатында жүзеге асырылады.
6. Экипажға (экипаж мүшелерiне) жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы белгiленедi және бір аптада 36 сағатты құрайды.
7. Тәулiкке, аптаға, айға және жылға белгiленген нормадан артық жұмыс уақыты және ұшу уақыты мерзiмнен тыс деп саналады, өйткенi экипаж мүшелерiне түсетін психофизиологиялық жүктеме әр сағат сайын белгiленген нормалардан арта түседі. Мерзiмнен тыс уақыт Қазақстан Республикасының қолданыстағы еңбекзаңнамасына сәйкес төленедi.
8. Алынып тасталды - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3 наурыздағы N 43 бұйрығымен.
9. Экипаждың (экипаж мүшесінің) жердегi жұмыс уақытына мыналар енедi:
ұшу алдындағы уақыт, 1 сағаттан артық емес;
ұшу уақыты аяқталған сәттен есептелетін ұшудан кейiнгi 30 минуттан артық емес жұмыс уақыты;
ұзақтығы 2 сағаттан артық емес демалу және тамақтану үшiн үзiлiс уақытын есептемегенде, әуежайларда тұру уақыты;
қандай да бiр себептер бойынша кешiккен жағдайда ұшуды күту уақыты;
ұшуды күту кезінде арнаулы жабдықталған орындарда өткiзген резервте кезекшілікте болған уақыты;
эстафеталық тасымал уақыты;
эстафетаның уақыты (базаның күн тәртiбiне сәйкес);
бөлiмшедегі жұмыс уақыты (ұшуға алдын ала дайындалу, ұшуларды талқылау, кәсіптік оқу), медициналық тексерулерді өту, дәрігерлік-ұшу сапаршылық комиссиясы (ДҰСК), сондай-ақ құжаттарды ресiмдеу;
ӘК-ні ұшуға арнайы дайындаумен, жүктi және құралдарды тиеуге және түсіруге дайындықпен, шекара және кеден бақылауын өтуге байланысты жұмыстарды орындау үшiн пайдаланушының өкімі бойынша экипаж мүшелерін тасымалдау, өту уақытын қоса алмағанда (өту уақыты уақыт секілді анықталады, экипаж мүшесінің тұрғылықты мекен-жайынан (уақытша келуі, демалыс), келіп жету орнына (қызметтік міндеттерді орындау орны) дейін орын алмастыруға жұмсаған уақыт.
Экипаждың (экипаж мүшелерiнiң) тәулiктiк жұмыс уақытының барынша ұзақтығы экипаж құрамына байланысты осы Ережеге 1-қосымшаға сәйкес белгiленедi.
Ескерту: 9-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3
10. Экипаждың (экипаж мүшесiнiң) ұшу уақытына мыналар енедi:
ұшу мақсатымен қозғалтқышқа(тарға) от алдырудан бастап және тұраққа қонғаннан кейін соңғы қозғалтқышты(тарды) сөндiрген сәттен есептелетін экипаждың (экипаж мүшесiнің) жұмыс уақыты;
рульдеудегi маневрлеу уақыты;
экипаждың (экипаж мүшесінің) тікелей кабинадағы тренажерде ұшақтың тренажер кешенiн пайдаланумен жұмысқа кететiн уақыты.
Экипаждың (экипаж мүшесiнiң) әуе кемесiнiң әр түрiнде ұшу уақытының барынша ұзақтығы айдағы және жылдағы осы Ережеге 2-қосымшаға сәйкес
11. Экипаждың демалу уақыты:
ұшу алдындағы, ұшу арасындағы және ұшудан кейiнгi уақыттан;
демалыс күнi үшiн берiлген уақыттан;
жылдық еңбек демалысынан құрылатын уақыттан;
әуе кемесiн басқарып ұшудың нақты мiндеттерiн орындау уақытында ӘК кабинасында жұмыс уақытында тамақтану уақытынан басқа, арнайы бөлінген орында тамақтануға арналған уақыттан, жерде тамақтану уақытынан құралады.
12. Резервтегi кезекшілік уақыты ұзақтығы 12 сағат үздіксіз бiр мерзiмнен артық болмау тиіс және үздіксіз жиырма сегiз (жиырма тоғыз) - отыз (отыз бiр)
тәулiк ішінде 3 реттен артық берiлмейдi.
Экипажды (экипаж мүшесін) ұшу тапсырмасын орындау үшiн резервтегi кезекшіліктен шақырған жағдайда резервте өткен уақыт жұмыс уақыты болып есептеледi, бірақ алдағы ұшудың жұмыс уақытымен қосылмайды, ал ол айға бөлек есептеледi және мерзiмнен тыс уақытқа жатқызылмайды.
13. Ұзақтығы 4 (төрт) сағаттан аспайтын эстафеталық тасымалдан кейiн белгiленген демалыс уақыты берiлмеген жағдайда және ол жұмыс уақытының алдында болса эстафеталық тасымал басталған сәттен және оның аяқталуына дейiнгi кезең жұмыс уақыты ретінде есептеледі. Бұл жағдайда жұмыс уақытының келесі ұзақтығы 8 (сегiз) сағаттан аспауға тиіс.
14. Егер экипаж (экипаж мүшелерi) шаршаған болса немесе алдағы ұшудың жағдайын ескере отырып, осы ұшу барысында шаршайды деп есептеуге қандай да бiр негiз болса, онда осы Ережеде көзделген жағдайларға қарамастан экипаж (экипаж мүшелерi) ұшуды орындамайды, ал пайдаланушы оның орындалуын талап етпейдi.
15. Экипаж мүшелерiнiң, авиамедициналық және мүдделi кәсiподақ органдарының келісімімен, сондай-ақ уәкiлеттi органмен келiсу бойынша, әуе кемесiн пайдаланушы ұшу уақытының айлық нормасын 25 пайызға дейiн көбейте алады, бiрақ ол жылына үш айдан артық болмауға тиіс және жылдық ұшу уақытын ұзартпауға тиіс.
16. Ұрыс әрекеттерін жүргізу жағдайында, табиғи зілзала және апатты жағдайлар кезінде экипаждың (экипаж мүшесiнiң) жұмыс және ұшу уақыты нормаларын уәкiлеттi орган белгiлейдi.
17. Мемлекеттiң қорғаныс қабілетін қамтамасыз етумен байланысты жұмыстарды өндiру кезінде, сондай-ақ апат немесе табиғи зілзала салдарын жою кезiнде мерзiмнен тыс жұмыстар рұқсат етiледi, ол туралы уәкiлеттi тұлғаның қолы қойылған ұшуға тапсырмаға тиісті жазба орындалуы (немесе радиограмма тiркелуi) қажет.
18. Кешiктiрiлген рейстi аяқтау үшiн, экипаж мүшелерiнiң келiсiмiмен ӘК командирi тәулік уақытына қарамастан жұмыс немесе ұшу уақытының барынша мүмкiн нормаларын екi сағатқа көбейте алады. Ол туралы ӘК командирi ұшуға тапсырмаға тиісті жазба жасайды.
3. Экипаж (экипаж мүшесi) авиациялық арнайы жұмыстарды, тұрақты және тұрақсыз әуе тасымалдарын орындау кезiндегі барынша жұмыс және ұшу уақытының ұзақтығы
19. Экипаж (экипаж мүшелерi) авиациялық арнайы жұмыстар мен тұрақты және тұрақсыз әуе тасымалдарын жүргiзу кезiндегi барынша жұмыс уақытының тәртiбi мынадай уақыт кезеңiнде белгiленедi:
1) тәулiк - үздіксіз 24 (жиырма төрт) сағат ағынында;
2) апта - үздіксіз 7 тәулiк ағынында;
3) ай - 28 (29 - 31) кезекті күн ағынында;
4) жыл - 365 (366) кезекті күн ағынында.
20. Экипаждың (экипаж мүшелерiнiң) шаршауын болдырмау мақсатында мынадай факторлар есепке алынады:
1) әуе кемесiнiң түрi, оның жабдығы;
2) экипаж мүшелерiнiң саны;
3) ұшу уақытының бiр кезеңі ішіндегі ұшу және қону саны;
4) әуе қозғалысының жоғарғы тығыздығы уақытындағы жұмыс жүктемесі;
5) экипажға (экипаж мүшесiне) демалыс берiлуге тиiс жердегi демалыс жағдайы;
6) мiндеттердi орындаудың тәулiк уақыты;
7) ұшу жұмыстары кезiнде кідірулер;
8) авиациялық арнайы жұмыстардың түрлерi;
9) сағат белдерiнiң ауысуы;
10) жазғы (қысқы) мезгiлде сағат тiлiн ауыстырғанда жұмыс уақытының өзгеруi.
21. Ай ішінде осындай демалыс күндерi төрт рет берiлу шартымен, жұмыс істеген аптаның жетiншi күнi экипажға (экипаж мүшесiне) ұзақтығы 42 (қырық екi) сағат үздіксіз демалыс күндері берiледi.
22. Ұшу экипаждарын (экипаж мүшелерiн) олардың кәсiптiк қызметiне тiкелей байланысы жоқ жұмыстарға қатыстыруға тыйым салынады.
23. Егер үздіксіз 24 сағат ішінде жұмыс уақыты астрономиялық түн кезінде (жергiлiктi уақыт бойынша) басталса, созылса немесе аяқталса, онда ол аталған мерзiмге кіретiн әр сағат немесе оның бөлігі үшiн 15 (он бес) минутқа азаяды.
24. Ұшу сериясы 24 сағаттық кезең ішінде бесеуден артық ұшақты отырғызуды қамтыған жағдайда, ұшу уақыты, сондай-ақ жұмыс уақыты да әр қонуға 15 минутқа қысқартылады.
25. Экипаж мүшесiнiң қызметi ол түрлі әуе кемелерiнде және әр түрлі экипаждар құрамында кезекпен ұшуларды жүзеге асыратын болып жоспарланса, барлық жағдайлардағы жұмыс және ұшу уақытын қосу жолымен ұшу және жұмыс уақыты есептеледi.
26. Әуе кемелерiн пайдаланушылар атқарылатын қызметтiң түрiне сәйкес бортсерiктерінiң санын және функцияларын белгiлейдi.
27. Бортсерiктер мен борт операторлары үшiн ұшу және жұмыс уақытының нормасы ұшу құрамына ұқсас белгiленедi, және оларға осы Ережеде жазылған еңбек пен демалысқа қойылатын барлық талаптар қолданылады. Әйелдер (бортсерiктер) үшiн ұшу уақытының нормалары айына 60 (алпыс) сағатты және жылына 600 (алты жүз) сағатты құрайтын айлық және жылдық санитарлық нормаларға жiктелiп белгiленедi.
28. Әйелдер - экипаж мүшелерi және жолсерiктерi дәрігерлік тұжырымға сәйкес бұрынғы жұмысының орта еңбек ақысы сақтала отырып, ауыр және қолайсыз өндірістік факторлардың әсері болмайтын басқа жеңiл жұмысқа ауыстырылады.
29. Жиi меридианаралық ұшуларды орындау жағдайда және экипаждың (экипаж мүшесiнiң) сағат белдiгiнiң қозғаған жағдайда, экипаж (экипаж мүшесi)
баратын орынның сағат белдiгі бойынша күн тәртiбiн сақтауға мiндеттi.
30. Ұзақ қашықтық маршрут бойынша ұшуды орындауды жүзеге асыру тек қос ұшу экипажына ғана рұқсат етіледі. Бұл жағдайда, егер екiншi экипаж ұшу маршруты бойынша қандай да бiр пунктте жұмысқа кiрiссе, кез келген 24 сағаттық мерзiм уақытының ішінде қос экипаж 14 (он төрт) сағаттан артық емес жұмыс уақытын ала алады. Екiншi экипаждың ұшу және жұмыс уақыты бiрiншi экипаждiкi сияқты есептеледi. Экипаждарды жұмысқа жіберу ұшу маршруты бойынша ұшу экипаждары мүшелерiнің ауысатын пункттерi (кезеңдері)
белгiленетін, сондай-ақ ұшуды және (немесе) оның кезеңдерін орындауға жауапкершiлiк экипаждар арасында бөлінетін авиакомпания бойынша бұйрықпен ресiмделедi.
31. Орта қашықтық маршрут бойынша ұшуды орындауды күшейтiлген ұшу экипажы жүзеге асырады. Бұл ретте, егер ұшу экипажының қосымша мүшелерінің бірі ұшу маршруты бойынша қандай да бiр пунктте жұмысқа кiрiссе, кез келген 24 сағаттық мерзiм уақытында күшейтiлген ұшу экипажы 12 сағаттан артық емес жұмыс уақытын ала алады. Экипаждың қосымша мүшелерінің ұшу және жұмыс уақыты негізгі экипаждiкi сияқты есептеледi.
32. Экипаждың құрамында бiр пилот болғанда 24 сағаттық мерзiм ішінде бiр және басқа ұшулар арасында 4 сағаттан кем емес үздіксіз демалуды пайдаланса, ол 10 (он) сағатқа дейiн жұмыс уақытының барынша ұзақтығын ала алады.
Екi және одан да көп экипаж мүшелері бар ұшақтар үшін ұшу жұмыс уақытының рұқсат етiлген шектi ұзақтығы (сағаттар мен минуттарда) осы Ережеге 4 қосымшада белгiленген нормалардан аспауы тиiс.
4. Демалыс уақыты
33. Жетi кезекті тәулiктiң кез келген мерзiмiнде экипаж мүшесiнің ұшу алдындағы және ұшудан кейiнгi демалыстан басқа базада немесе одан тыс жерде оған берiлетiн демалыс күнi болу керек.
34. Әрбір күнтiзбелiк ай ішінде экипаж мүшесiнің 7 (жетi) тәулiк демалысы болуы тиіс, оның 5 (бесеуiн) ол базада алады.
35. Әрбір күнтiзбелiк жылдың ішінде пайдаланушы экипаж мүшесiне 36 (отыз алты) күнтiзбелiк күн (еңбек демалысы) есебінен ақылы демалыс бередi.
36. Базадағы ұшу алдындағы демалыстың ең төменгі ұзақтығы 12 сағаттан кем болмауға тиiс.
37. Базадағы ұшудан кейiнгi демалыстың ең төменгі ұзақтығы алдыңғы жұмыс уақытының екi ұзақтығына тең болуы қажет, бiрақ 12 сағаттан кем болмауға тиіс.
38. Экипаж мүшелерiнiң әуежай базасынан тыс болған кездегі ұшу арасындағы демалу ұзақтығы 10 сағаттан кем болмауы тиіс.
39. Базалық әуежайдың белдiк уақытынан батысқа 5 (бec) сағат шығысқа 3 (үш) сағат белдiк уақыты айырмашылығы болғанда маршруттың соңғы әуежайларында экипаж мүшелерiне ұшу арасында 14 сағаттан кем емес демалыс берілуге тиіс.
40. Ұзақ қашықтық ұзақтық маршруттары бойынша ұшуларды орындаған кезде ұшу алдындағы және ұшудан кейiнгi демалыс уақытының ең төменгі ұзақтығы базалық әуежайда тиісінше 24 (жиырма төрт) және 48 (қырық сегiз) кем емес үздіксіз демалыс сағаттарынан құралуға тиіс.
41. Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы кезінде күнделiктi ұшуларды орындағанда ұшудан кейiнгi демалыс ұшу алдындағы болып есептеледі, бiрақ 12 сағаттан кем болмауы тиіс.
42. Экипаж мүшесiнiң демалыс уақыты экипаждың тікелей алдыңғы қызметiне жұмсалған жұмыс уақытының аяқталу сәтінен бастап есептеледi, және қонақ үйінде, профилакторийде номер алған немесе үйiне келген сәттен бастап есептеледi.
43. Пайдаланушы оларда қалыпты кестеге сәйкес күту кезеңдерi салыстырмалы ұзақ болып қарастырылса, экипаж (экипаж мүшесi) үшін мақсат пункттерiнің және аралық аялдау пункттерiнің әуеайлақтарында және әуежайларында арнайы демалыс бөлмелерін қамтамасыз етедi.
44. Күшейтiлген ұшу экипаждарымен жүргiзiлетiн ӘК-лер экипаж мүшелерiнiң ӘК бортында демалуына жағдайлармен қамтамасыз етілуі тиіс.
45. Қос экипажбен жүргiзiлетiн ӘК ұйықтауға арналған орындармен жабдықталуы тиiс.
5. Ауыл, орман шаруашылықтарында және геологияда авиациялық арнайы жұмыстарды орындау кезiндегі әуе кемелерi экипаждарының (экипаж мүшелерiнiң) жұмыс уақыты мен демалыс тәртiбi
46. ӘК-нің тұрақты орналасуынан тыс орындарда авиациялық арнайы жұмыстарды орындаумен айналысатын ұшу және техникалық құрамы үшiн жұмыс уақытының ұзақтығы тәулiгiне 10 сағатқа дейiн белгiленедi. Авиациялық және арнайы жұмыстарды орындау кезінде жұмыс және ұшу уақытының барынша рұқсат етiлген нормалары осы Ережеге 5-қосымшада белгiленген.
47. Уәкiлеттi органның шешiмi бойынша әуе кемесiн пайдаланушымен, кәсiподақпен және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлiгiмен келiсiлгеннен кейін жұмыс уақытының ұзақтығы тәулiгiне 12 сағатқа дейiн белгiленедi, бұл ретте түскi асқа үзiлiс уақытымен бiрге есептегенде демалыс алдындағы жұмыс күнінiң екi есе ұзақтығынан кем емес жұмыс уақытына тең жұмыс күндерi арасындағы демалыс ұзақтығы сақталуға тиiс.
48. Ұшу алдындағы және ұшқаннан кейiнгi демалыстың ең төменгі ұзақтығы демалыстың әрбір кезеңі бойынша 12 сағаттан кем емес уақытты құрауы тиіс. Күнделiктi ұшуларды орындау кезінде ұшудан кейiнгi демалыс ұшу алдындағы демалыс болып есептеледі және 12 сағаттан кем болмауы тиіс.
49. Жоғары қауiптi химиялық заттармен жұмыс істеу кезiнде осы Ережеге 3 қосымшада көрсетiлген ұшу уақыты 20 пайызға азаяды.
50. Шамалы қауiпi химиялық заттармен жұмыс істеу кезiнде осы Ережеге 3 қосымшада көрсетiлген ұшу уақыты 10 пайызға азаяды.
51. Авиациялық арнайы жұмыстардың барлық түрлерін орындау кезінде төменде аталғандарды есептемегенде, тәулiкте, айда және жылда ұшу уақытының нормасын арттыруға тыйым салынады:
1) экипаж мүшелерiнiң келiсiмiмен ӘК командирiне егiндi жоғалту қауiпi болғанда, жұмыс күнi ішінде жұмысты аяқтау үшін төтенше және жоғары қауiптi пестицидтермен жұмыс істегенде ұшу уақытының ұзақтығын 30 минутқа, ал басқа препараттармен жұмыс істегенде - 60 минутқа ұзартуға құқық берiледi. Бұл ретте жүктемені арттыру осы Ереженiң 47-тармағының талаптарына сәйкес демалыспен өтеледi;
2) жоғары кең экспедицияларына қызмет көрсету, су кемелерін өткізу, мұздарды зерттеу және алаңдарды аэрофототүсiру бойынша ұшуларды орындаған кезде ұшу уақыты тәулiгiне осы Ережеге 3-қосымшада белгiленген нормалардан тыс кезде көбейтiлуi мүмкiн және осы Ереженiң 47-тармағының талаптарына сәйкес демалыспен өтеледi;
3) 10 сағатқа дейiнгі төртiншi санаттағы ұшақтардың және барлық үлгiдегi тiкұшақтардың экипаждары үшiн жұмыс уақытын 12 сағатқа дейiн ұзарту;
4) 11 сағатқа дейiнгі бiрiншi - үшiншiнi санаттардағы ұшақтардың экипаждары үшiн жұмыс уақытын 13,5 (он үш жарым) сағатқа дейiн ұзарту.
Тәулiгiне белгiленген нормадан тыс ұшу уақытын көбейту жылына үш айдан артық емес мерзімге рұқсат етiледi. Аталған жұмыс түрлерi үшін айында және жылында ұшу уақытының нормаларын көбейтуге тыйым салынады.
52. ӘК экипаждарының жұмыс ұзақтығы еңбектi вахталық әдiспен ұйымдастыру кезінде барлық экипаж мүшелерiнiң пікірі және денсаулық жағдайы есепке алынғанда және жұмыс уақыты мен демалыс уақытының нормалары сақталған кезде жиырма сегiз - отыз бiр кезекті күндер ішінде он бес күннен аспау қажет.
53. Ағаштарды сыртқа iлiп тасығанда және тоқ жүргізетін сымдарды тасу кезінде ұшу уақытының нормасы тәулiгiне 5 сағаттан аспау тиіс. Рейстердiң санына қарамастан, бiр ұшудың ұзақтығы 60 минуттан аспау тиіс. Ұшулар арасында демалыс үшiн 10 минутқа дейiн үзiлiс белгіленуге тиіс.
54. Тiкұшақтарда теңіз айдындарының әуегравиметрикалық съемкаларын жасағанда, гравиметрикалық белгiде тоқтап съемка учаскесiнде съемка жасағанда ұшу ұзақтығы 90 минуттан артық болмау тиіс. Гравиметрикалық белгiлерде тоқтау он бірден артық болмауы тиіс, оның ішінде алты тоқтау жасағаннан кейiн экипаж съемканы тоқтатуға тиiс және 10 минут 100 метрден кем емес қашықтықта көлденең ұшуды орындауы қажет, кейiн съемаканы жалғастырады.
55. Ұшақтарда және тiкұшақтарда авиациялық-химиялық жұмыстарда ұшу серияларын орындау кезiнде он-он екi қонулардан (немесе әрбір бiр жарым сағат жұмысынан) кейiн экипажға демалу үшiн 15 минутқа дейiн үзiлiс белгiленедi, олар жұмыс уақыты деп есептелмейді, ал 3 сағат ұшу уақытынан немесе жиырма бес-отыз қонулардан кейiн - демалуға үзiлiстің ұзақтығы 1 сағаттан кем болмауы тиiс, ол тамақтануға үзiлiспен бірігуі және жұмыс уақыты болып есептелмейді.
56. Аса шағын көлемдi шашуды және гектарына 10 кг (л) дейiн препаратты шығындау нормасымен басқа да жұмыстарды орындау кезiнде ұшу ұзақтығы 90 минуттан аспау керек.
57. Ұшу құрамы бiр санаттағы қауiптi препараттармен жұмыс істеу кезінде толық қамтылмаса, егер басқа санаттағы қауiптi препараттармен жұмыс iстегенде ұшу уақытының нормасы жалпы ұшу уақытынан аспаса, оларға басқа санаттағы қауiптi препараттармен жұмыс iстеуге рұқсат беріледі.
58. Аралас препараттармен жұмыс iстеу кезiнде ұшу уақытының нормасы тәулiгiне ең жоғары санаттағы қауiптi препарат бойынша белгiленедi.
59. Ұшақтарда және тiкұшақтарда бiр ұшқанда бұрылу саны жиырмадан аспауы тиiс, бұл ретте ұшулар арасындағы демалыс уақыты 15 минуттан кем болмауы тиiс.
60. Авиациялық жұмыстарда ұшу және техникалық құрам үшiн бөлшектелген жұмыс уақыты белгіленуі мүмкін - таңертеңгi жұмыс және кешкi жұмыс кезiнде олардың арасында 2 сағаттан кем емес үзiлiс белгiленедi.
Таңертеңгi және кешкi жұмыс арасындағы үзiлiс жұмыс уақытына енбейдi. Бұл жағдайда жұмыс уақытының жалпы ұзақтығы 10 сағаттан аспауы тиіс.
61. Техникалық құрамының жұмыс уақытына:
1) техникалық қызмет көрсету уақыты;
2) әуеайлақта ӘК күткен уақыты;
3) жылдың суық кезеңiнде қыздыру үшiн реттелген үзiлiстер уақыты;
4) басқа орналасу орнына ұшу уақыты;
5) техникалық оқу, талқылау, медициналық тексеруден өту уақыты енедi.
62. Жедел нүктесiнде ұшу және техникалық құрамның ауысуы бiр жарым айдан кешіктірілмей жүзеге асырылады, бұл ретте экипажға әрбір жұмыс iстеген екi аптасына 1 тәулiк есебінен ақы төленетiн қосымша демалыс берiледi.
63. Кондиционерлеу және ауаны тазарту жүйесiмен жабдықталмаған ӘК- лерде төтенше және жоғары қауiптi пестицидтермен (1-2 санаттар қауiптiлігi)
ұшуды орындауға тыйым салынады.
6. Еуропа немесе Америка Құрама Штаттары елдерінің авиациялық өкіметімен сертификатталған түрлері азаматтық авиациясының әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалу уақыты Ескерту: 6-тараумен толықтырылды - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3 наурыздағы N 43 бұйрығымен .
64. Еуропа немесе Америка Құрама Штаттары елдерінің авиациялық өкіметімен сертификатталған түрлері азаматтық авиациясының әуе кемелерін пайдаланушы Ережеге және өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша әуе кемелері экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалу уақытын ұйымдастыру жөніндегі жеке ережесі бекітеді.
65. Пайдаланушы көрсетілген әуе кемесінде:
1) ұшу алдындағы дайындықты жүзеге асыру үшін қажетті уақыт есебімен ұшуды жоспарлау, жерде әуе кемелерінің ұшырылу арасында тұрған уақыты мен ұшыруын орындау;
2) экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалуын ұйымдастыру саласындағы Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерге, Ережеге сәйкес ұшырылымдарды жоспарлау және жүзеге асыру;
3) базалық әуежайдағы әр экипаж мүшесі үшін экипаж мүшесінің келісімі бойынша анықтауды;
4) ұшырылу жиілілігін анықтау кезінде және экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалу уақыты жұмыс уақытының ұзақтығына арналған барынша қажетті демалу әсер ету есебін;
5) экипаж мүшелерінің ұшудағы жұмыс уақытын жоспарлауды, экипаж мүшелерінің өте қалжырауын тудырмау, ол ұшу қауіпсіздігі қауіп-қатерінің алдын алуды;
6) экипаж мүшелері үшін ұшу кестесін жариялау және күні бұрын хабарлауды даярлау;
7) экипаж мүшелері үшін демалыс күндерін жоспарлау, ол оларды күні бұрын хабарлауды;
8) Ережеге сәйкес экипаж мүшелеріне демалыс ұсынуды қамтамасыз етеді.
66. Экипаж мүшесі:
1) экипаж мүшесі өзін қажыдым деп санаса немесе солай ойласа, ол ұшу алдындағы барысында қажығандықты сезсе бұндай қажығандық кезінде қауіп төндіру әуе кемесінде ұшуды орындамау мүмкіндігін;
2) оған берілген шарттарды оңтайлы орындау және өзінің қызметтік міндеттерін ең жақсы орындау үшін демалу уақытын қамтамасыз етеді.
67. Әр экипаж мүшесі үшін жұмыс экипажының мүшесі ретінде ұшу уақыты артық болуы мүмкін емес.
1) күнтізбелік жыл ішінде ұшу уақыты сегіз жүз сағат;
2) жиырма сегіз ретті күндердің ішінде ұшу уақыты жүз сағат.
Ұшуды орындау мақсатында бастапқы қозғалысының уақыты кезеңіндегі ұшу уақыттары болып әуе кемесінің қозғалған кезінен бастап әуе кемесінің тоқтаған кезеңіне дейін және қозғалтқыштарының толық тоқтағанына дейін.
67. ҰЖУ барынша тәуліктік ұзақтығы отыз сағатты құрайды.
68. ҰЖУ барынша тәуліктік ұзақтығы әр ұшып-қонғанға отыз минутқа азаяды, бірақ үшіншіден бастап, егер ол экипаж мүшесі мен жұмыс берушінің арасындағы жеке еңбек шартында көзделмеген болса екі сағаттан артық емес.
69. ҰЖУ басталған жағдайда, Биологиялық цикардолық ырғағы дене мүшесінің психофизиологиялық қызметінің (бұдан әрі - ДПФҚБЦЫ) төменгі деңгейі кезеңінде, Ереженің 68, 69 тармақтарында көрсетілген ҰЖУ-дың барынша ұзақтығы экипаж мүшелерінің ДПФҚБЦЫ-ға келген уақытына дейінгі санына азайтылады, бірақ егер ол экипаж мүшесі мен жұмыс берушінің арасындағы жеке еңбек шартында көзделмеген болса екі сағаттан артық емес.
70. ДПФҚБЦЫ екі сағат және бес сағат елу тоғыз минут арасындағы уақытты түсінеміз. ДПФҚБЦЫ үш сағаттық белдеу шегінде жергілікті уақыт бойынша базалық әуежаймен анықталады. Үш сағаттан артық белдеуді бөлген жағдайда ДПФҚБЦЫ базалық әуежайдың жергілікті уақыты бойынша базалық әуежайдың сағаттық белдеуінен алғашқы сегіз сағат ішіндегі мерзімінде ДПФҚБЦЫ жергілікті уақыт бойынша анықталады.
71. ҰЖУ ДПФҚБЦЫ-да аяқталатын жағдайда ҰЖУ-дың барынша ұзақтығы Ереженің 68, 69-тармақтарында көрсетілген ҰЖУ-дың барынша ұзақтығы экипаж мүшелерінің келген уақытының жартысына ДПФҚБЦЫ азайтылады.
72. ҰЖУ-дың барынша тәуліктік ұзақтығы пайдаланудың келесі жағдайларында ұзартылуы мүмкін:
1) Күтпеген жағдайлардың туындауы кезінде ұшу қауіпсіздігіне қауіп туындауы мүмкін;
2) Ережеде көрсетілген өзге жағдайларда.
73. Пайдаланушы күнтізбелік күннің онынан кешіктірмей ҰЖУ-дың тәуліктік барынша ұзақтығын пайдалану шешімі бойынша жүргізілгені туралы осындай шешімнің қабылданған себептерін көрсете отырып, уәкілетті органға хабарлайды.
74. Пайдаланушымен ҰЖУ-ды ұзарту алты немесе одан да көп ұшыру- қондыру ұшырылымдары жағдайында жіберілмейді.
75. Егер экипаж мүшелерінің ДПФҚБЦЫ келген уақыты екі сағатқа дейін болса, ҰЖУ ұзарту төрт ұшыру-қондыру ұшырылымдарынан аспайтын жағдайында жіберіледі.
Егер экипаж мүшелерінің ДПФҚБЦЫ келген уақыты жағдайында екі ұшыру-қондыру ұшырылымдарынан аспайтын, ұшыру серияларына қатысты ҰЖУ ұзарту жіберіледі.
76. Пайдаланушының шешімі бойынша ҰЖУ аптасына екі рет жіберіледі.
77. Пайдаланушының шешімі бойынша ҰЖУ ұзарту ұшу алдындағы немесе ұшудан кейінгі демалысы екі сағатқа немесе төрт сағатқа ұзартылады, ал бортсеріктерге қатысты ұшу уақыты кезіндегі тиісті бейінде арттырылуы мүмкін.
ҰЖУ екі іргелес кезеңдерін ұзарту кезінде, экипаж мүшелерінің ұшу алдындағы немесе ұшудан кейінгі демалысының барынша уақыты ҰЖУ екі кезеңі арасында ұсынылатын болады.
78. Ұшу немесе ұшу серияларын орындауға жоспарланған бортсеріктер үшін, арасындағы уақытының айырмашылығына ұзартылатын болады.
79. Егер ҰЖУ жиырма сағат арасында төрт сағат елу тоғыз минутқа дейін қысқарса, онда ҰЖУ он бір сағат қырық бес минөтке дейін қысқарады.
80. Ұшырылымдардың кестесі мынадай жағдайда құрылуы керек, ол жоспарланатын ұшу уақыты ҰЖУ барынша тиісті болуы керек. Пайдаланушы міндетті түрде жоспарланған кестені өзгерту бойынша немесе экипаждарды өзгертуді жоспарлау мақсатында шаралар қолданады.
81. Базалық әуежайда ұшу алдындағы демалыс уақыты алдыңғы жұмыс уақытының ұзақтығы бойынша немесе аса ұзақ болып көрінетін он екі сағатқа тең келуі мүмкін.
82. Базалық әуежайдан басқа ұшу алдындағы демалыс алдыңғы жұмыс уақытының ұзақтығы бойынша немесе аса ұзақ болып көрінетін он сағатқа тең
83. Базалық әуежайдан басқа ұшу алдындағы демалыс уақыты кезінде пайдаланушы экипаж мүшелеріне демалыс уақытының есебінсіз сегіз сағаттық ұйқысымен демалу орнына жеткізіп салуға және өзге де физиологиялық қажеттіліктерді қамтамасыз етеді.
84. Пайдаланушы экипаж мүшелеріне сағат белдеулерінің әсерін өтеу мақсатында экипаж мүшелеріне қосымша демалу уақытын қамтамасыз етеді.
85. Экипаж мүшелеріне аптасына бір күн демалыс беріледі, жергілікті уақыт бойынша екі түн және отыз алты сағаттан аспайтын, іргелес демалыс уақыты кіреді. Демалыс күн бірінші демалыстың аяқталуымен және келесі демалыстың жүз алпыс сегіз сағатынан аспайтын уақыт кезеңде ұсынылады.
Ұшу алды немесе ұшудан кейінгі демалыс кезеңінде демалыс күнінің бөлігі болуы мүмкін.
86. Бекітілген Ереженің нормаларына сәйкес ұшырымды орындау уақытында, ҰЖУ және күтілмеген жағдайлар туғанда, ұшу қауіпсіздігіне әсер ететін барлық экипаж мүшелерінің келісімімен әуе кемесі командирінің шешімімен (бұдан әрі - ӘКК шешімі) өзгертілуі мүмкін.
87. ӘК командирінің шешімімен Ережедегі 68-тармақпен көрсетілген, ҰЖУ барынша ұзақтылығы:
1) Күшейтілген ұшу экипажын пайдалану жағдайында екі сағаттан аспайтын, бірақ үш сағатқа артық арттырылуы мүмкін.
2) тағайындау әуежайында немесе запастағы аэродромда, егер күтпеген жағдайлар ұшу кезінде туындаса, ең соңғы ұшу телімінде ҰЖУ шеңберінде ұшырылым аяқталғанға дейінгі кезеңде арттырылуы мүмкін.
88. ӘК командирінің шешімімен экипаж мүшелерінің демалыс кезеңі келесі ҰЖУ кезеңінде Ереженің 82-тармағында көзделгенмен, деңгейіне дейін қысқартылуы мүмкін.
89. Егер экипаж мүшелері қажығандығын сезінсе, ұшу қауіпсіздігінің қаупіне әкеліп соғуы мүмкін, барлық экипаж мүшелерінің келісімімен әуе кемесі командирінің шешімімен ҰЖУ қысқартылуы және (немесе) экипаж мүшелерінің демалу уақыты қысқартылуы мүмкін.
90. Әуе кемесінің командирі пайдаланушыға ҰЖУ арттыру фактісі туралы немесе экипаж мүшелерінің демалу уақытының қысқартылуы туралы есепті ұсынады.
91. Егер ҰЖУ арттырылса немесе экипаж мүшелерінің демалу уақыты бір сағатқа қысқарса, пайдаланушы әуе кемесі командирі есебінің көшірмелерімен және қабылданған шешімнің себептерін көрсете отырып, көрсетілген оқиғалардың түскен күнінен бастап күнтізбелік күнінің он күнінен кешіктірмей уәкілетті органға хабарлау керек.
92. Кезекшілік уақыты резервте экипаж мүшелерінің келу сәтінен, резерв секілді анықталған, кезеңнің соңына дейін саналады.
93. Пайдаланушы экипаж мүшелерін кезекшілік резервінің басталу және аяқталу уақытын алдын ала хабарлауды, экипаж мүшесінің өзге орында болатын барынша уақытын, сонымен қатар алдағы уақыттағы резервтегі қызметтік міндеттерді тағайындаумен байланысты қамтамасыз етеді.
94. Пайдаланушы экипаж мүшелерін резервтегі кезекшілікте, демалу және ұшуды күту үшін арнайы жабдықталған жеке бөлмелермен қамтамасыз етеді.
95. Ұшуды орындау уақытында жұмыс қабілеттілігінің төмендеуінен сақтану үшін ұшу қауіпсіздігіне әсер ететін экипаж мүшелеріне тамақтану және дәмді ішімдік мүмкіндігі ұсынылуы тиіс.
96. Пайдаланушы экипаждың әр мүшесі бойынша, өзіне қатысты есеп жүргізуді қамтамасыз етеді:
1) ұшырылым уақыты;
2) жұмыс уақытының және ұшу уақытының басталуы, ұзақтығы және аяқталуы;
3) ұшу күнінен бос уақытындағы демалыс уақыты және күндері (ұшу тапсырмасынан бос күндізгі күн қызметтік міндеттерді орындаудан бос күні және алдыңғы мен келесі түндерді енгізетін бос күні болып саналады);
4) резервтегі кезекшілік уақыты.
97. Пайдаланушы және экипаж мүшелері олардың сауалдары бойынша бір- біріне жүргізілген есеп жазбаларының көшірмелерін ұсынады.
Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникациялар министрлiгiнiң Азаматтық авиация комитетi төрағасының 2004 жылғы 2 қарашадағы N 207 бұйрығымен бекiтiлген Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының әуе кемелерi экипаждары мүшелерiнiң жұмыс уақыты ережеге 1-қосымша Экипаж құрамына байланысты экипаждың (экипаж мүшесiнiң) тәулiктiк жұмыс уақытының (ЖУ) барынша ұзақтығы Жұмыс уақытының | Жұмыс уақытының барынша ұзақтығы қалыпты ұзақтығы | Бiр экипаж | Бiр экипаж | Күшейтiлген |Қос экипаж | | экипаж | 6 сағат | 10 сағат | 12 сағат | 14 сағат ережесге 2-қосымша Ескерту: 2-қосымшаға өзгерту енгізілді - ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің Азаматтық авиация комитеті төрағасының 2007 жылғы 3 Әуе кемесiнiң әр түрiнде айына және жылына экипаж (экипаж мүшесiнiң)
ұшу уақытының барынша ұзақтығы Әуе кемелерiнiң түрi | Ұшу сағатының | уақыты | 30 күн | жыл ИЛ-86, ИЛ-96, ТУ-204 80 800 AH-124 80 800 ИЛ-62 75 750 ИЛ-76, ТУ-154 75 750 ТУ-134, АН-72, АН-74 75 750 ЯК-40, ЯК-42 75 750 АН-24, Ан-30 көлiкте, ИЛ-86 варианты 70 700 Л-410УВП, УВПЗ 70 700 Ан-28, АН-12 70 700 AH-32 70 700 Ан-26 70 700 ЯК-18, ЯК-18Т 70 700 АН-2, ИЛ-114, АН-8 70 700 ережеге 3-қосымша Екi адамнан тұратын ұшу экипажы үшiн барынша үзiлiссiз ұшу уақыты Ұшуға келу уақыты | Барынша үздіксiз ұшу уақыты 07:00 - 13:59 10 14:00 - 17:59 9 18:00 - 06:59 8 ережеге 4-қосымша Екi және одан астам экипаж мүшесi бар ұшақтар үшiн ұшу жұмыс уақытының (сағат пен минуттарда) шектеулi рұқсат берiлген ұзақтықтар Келу уақыты | Қону саны | 1-2 | 2 | 4 | 5 06:00 - 12:59 12:00 12:00 10:00 09:00 13:00 - 16:59 11:00 11:00 10:00 08:00 17:00 - 21:59 11:30 10:00 10:00 08:00 22:00 - 05:59 10:00 09:30 09:30 07:30 ережеге 5-қосымша Арнайы авиациялық жұмыстарды (сағат) орындау кезiнде жұмыс және ұшу уақытының барынша рұқсат етiлген нормасы ӘК түрі | Жұмыс уақыты | ұшу уақыты |тәулiк ай жыл |тәулiк ай жыл ұшақты пайдаланумен 1 пилот 10 150 860 6 55 550 2 пилот 10 150 860 8 65 650 тiкұшақты 1 пилот 10 150 860 7 65 650 борт операторлары үшiн

На русском языке:
Қазақстан Республикасы Көлік және Приказ Председателя Комитета Комитет гражданской авиации Министерства коммуникациялар министрлігінің Азаматтық гражданской авиации транспорта и коммуникаций Республики Казахстан авиация комитеті Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 2 ноября 2004 года N
207. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 13 ноября 2004 года N 3205. Утратил силу приказом и.о. Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 30 сентября 2010 года № 442 Об утверждении Правил об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан
1. Утвердить прилагаемые Правила об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан.
2. Признать утратившими силу приказ Комитета по использованию воздушного пространства и деятельности гражданской авиации Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 20 июля 1998 года № 99-II "Об утверждении Положения о рабочем времени и времени отдыха членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан" (ПРВ ГА Республики Казахстан - 98).
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на начальника Управления государственного надзора за безопасностью полетов Комитета гражданской авиации Жолдыбаева А.Б.
4. Настоящий приказ вступает в силу со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
Председатель
Согласован Согласован Министром здравоохранения Министром труда и социальной защиты Республики Казахстан населения Республики Казахстан 4 ноября 2004 г. 2 ноября 2004 г.
Утверждены приказом Председателя Комитета гражданской авиации Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 2 ноября 2004 года № 207 "Об утверждении Правил об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан"
Правила об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан
1. Общее положение
1. Настоящие Правила об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей воздушных судов гражданской авиации Республики Казахстан (далее - Правила) разработаны в соответствии со статьей 34 Указа Президента Республики Казахстан, имеющего силу закона, "Об использовании воздушного пространства и деятельности авиации Республики Казахстан" и Законом Республики Казахстан "О труде в Республике Казахстан", с Приложением 6 к Чикагской Конвенции о международной гражданской авиации.
2. Настоящие Правила устанавливают порядок регулирования полетного, служебного полетного времени и времени отдыха для членов экипажей воздушных судов гражданской авиации. Правила распространяются на летные, кабинные экипажи и дополнительных членов экипажей, а также инженерно- технический состав сопровождения, включенных в задание, для выполнения обязанностей по обслуживанию воздушного судна (далее - ВС) при выполнении полетов, гражданской авиации независимо от форм собственности.
3. Применение и выполнение требований Правил распространяются для всех эксплуатантов воздушных судов Республики Казахстан, выполняющих воздушные перевозки и/или авиационные специальные работы, а также для членов экипажей и авиаперсонала, входящего или не входящего в состав летных экипажей, но выполняющих другие обязанности на борту воздушного судна, не связанные с обязанностями по осуществлению полета.
3-1. В отношении эксплуатантов и членов экипажей воздушных судов гражданской авиации, типы которых сертифицированы авиационными властями стран Европы или Соединенных Штатов Америки, применяются положения главы 6 Правил. Остальные положения Правил применяются по отношению к указанным эксплуатантам и членам экипажей в части, не урегулированной главой 6 Правил.
4. Основные термины и определения, используемые в настоящих Правилах:
1) уполномоченный орган - орган государственного управления, осуществляющий в пределах своей компетенции реализацию государственной политики в сфере гражданской авиации, государственный контроль и надзор, координацию и регулирование деятельности гражданской и экспериментальной авиации и использования воздушного пространства Республики Казахстан;
2) авиационные специальные работы - специализированные операции, выполняемые средствами авиации в отдельных отраслях хозяйства в целях обеспечения технологических и производственных процессов заказчиков (в сельском хозяйстве, строительстве, обслуживания экспедиций), а также для проведения экспериментальных и научно-исследовательских работ, санитарных и природоохранных мероприятий, оказания медицинской помощи населению, ликвидации последствий стихийных бедствий, аварий и катастроф;
3) базовый аэропорт - аэропорт постоянного базирования рядом с местом жительства членов экипажа или местом их временного пребывания в течение командировки на срок десяти суток и более либо иной аэропорт, определенный эксплуатантом по согласованию с членом экипажа, и в котором член экипажа не обеспечивается помещением для проживания;
4) бортпроводники(цы) - специалисты, нанимаемые эксплуатантом для выполнения конкретных обязанностей в салоне самолета;
5) время явки на вылет - установленное эксплуатантом время начала предполетной подготовки;
6) время предполетного отдыха - время, предоставляемое экипажу (члену экипажа) для отдыха, с целью подготовки к последующему периоду рабочего времени, проведенное на земле в месте, обеспеченном спальными местами;
7) время послеполетного отдыха - непрерывные последовательные часы, предоставляемые экипажу (члену экипажа) необходимые для восстановления сил при выполнении ежедневных и не ежедневных полетов, исчисляемые с момента окончания рабочего времени на земле в месте, обеспеченном условиями для сна;
8) время межполетного отдыха - непрерывные последовательные часы, предоставляемые экипажу (члену экипажа) для восстановления необходимого уровня психофизиологических функций организма вместо предполетного и послеполетного отдыха при выполнении ежедневных и не ежедневных полетов как на базе, так и вне ее, в месте обеспеченном условиями для сна;
9) выходной день - время отдыха на земле, исчисляемое с момента окончания послеполетного отдыха и началом предполетного отдыха;
10) время эстафетной перевозки - период времени с момента, когда экипаж (член экипажа) прибыл в требуемое условиями производства место для выполнения эстафетной перевозки и до того момента, когда эстафетная перевозка завершена;
11) время эстафеты (командировки) - период времени, в течение которого экипаж (член экипажа) в соответствии с графиком работы или распоряжением эксплуатанта воздушного транспорта находятся в отрыве от базы;
12) время дежурства в резерве - период времени, в который член экипажа по распоряжению работодателя не выполняет служебные обязанности, но должен находиться в готовности получить распоряжение об их выполнении, и который не прерывается периодом отдыха;
13) двойной летный экипаж - экипаж, состоящий из двух летных экипажей, назначаемых одновременно, чтобы они в течение полетного времени осуществляли управление воздушным судном поочередно;
14) летный экипаж - группа авиационных специалистов, нанимаемая эксплуатантом для выполнения обязанностей по управлению ВС в течение рабочего времени;
15) маршрут средней дальности - маршрут, для выполнения полета по которому, необходимо затратить не более 12 (двенадцати) часов полетного времени;
16) маршрут большой дальности - маршрут, для выполнения полета по которому, необходимо затратить более 12 часов полетного времени;
17) норма рабочего времени экипажа (члена экипажа) - это периоды времени, исчисляемые за сутки или любые 24 (двадцать четыре) непрерывных часа, за неделю любые последовательные семь суток; за месяц любые последовательные двадцать четыре (двадцать девять - тридцать один) суток, за год любые триста шестьдесят пять (триста шестьдесят шесть) последовательных суток, которые составляют сумму рабочего времени за указанные периоды, в течение которого у экипажа (члена экипажа) сохраняется необходимый уровень психофизиологических функций для надежной профессиональной деятельности;
18) норма полетного времени экипажа (члена экипажа) - это периоды времени, исчисляемые за сутки - любые 24 непрерывных часа; за неделю - любые последовательные семь суток; за месяц любые последовательные двадцать восемь (двадцать девять - тридцать один) суток, за год любые триста шестьдесят пять (триста шестьдесят шесть) последовательных суток в течение которых у экипажа (члена экипажа) сохраняется необходимый уровень психофизиологических функций для надежного выполнения обязанностей;
19) отпуск - период времени, когда член экипажа освобождается от исполнения любых обязанностей, связанных с его профессией в соответствии с действующим трудовым законодательством;
20) полетное время - период времени с момента начала запуска двигателей перед взлетом до их полного выключения после окончания полета (является частью полетного рабочего времени);
21) период времени - сумма времени непрерывных любых 24 часов, семи любых последовательных суток, двадцать восемь (двадцать девять - тридцать один) любых последовательных суток, а также триста шестьдесят пять (триста шестьдесят шесть) любых последовательных суток, в пределах которых эксплуатант составляет программу деятельности для членов своих экипажей и (или) учитывает деятельность, которую осуществляют они в действительности;
22) полетное рабочее время (далее - ПРВ) - период непрерывной работы, включающий полет или серию полетов с момента явки на вылет в день полета до момента освобождения от служебных обязанностей по завершению полета или серии полетов;
23) рабочее время - время, в течение которого члены экипажей должны выполнять служебные обязанности. Оно слагается из полетного рабочего времени и времени работы на земле, не связанного непосредственно с выполнением полетов.
В том случае, когда имеются два или более периода, которые вне рамок настоящей оговорки, представляли бы отдельные периоды рабочего времени и когда эти периоды разделяются интервалами менее 8 часов, то время с начала первого из этих периодов и окончания последнего из них, рассматривается как составляющие один непрерывный период рабочего времени;
24) усиленный летный экипаж - когда эксплуатант для выполнения обязанностей по управлению ВС в основной полный состав летного экипажа назначает дополнительно одного или нескольких летных специалистов, чтобы они включались в работу по управлению ВС на каком-либо участке полета;
25) условия отдыха на борту ВС - наличие места и/или помещения на борту ВС, достаточно изолированные от пассажиров и других членов экипажа, где обеспечивается вентиляция и размеры которых допускают оборудование места для отдыха экипажа (члена экипажа);
26) член экипажа ВС - лицо авиационного персонала, включенное в задание на полет, назначенное для выполнения определенных служебных обязанностей и имеющее действующее летное свидетельство;
27) эксплуатант - юридическое или физическое лицо, занимающееся эксплуатацией ВС или предлагающее свои услуги в этой области;
28) рабочее время и полетное время сверх установленных норм за сутки, неделю, месяц и год считать сверхнормативными - (сверхурочными), так как психофизиологическая нагрузка на члена экипажа с каждым часом сверх установленных норм существенно возрастает.
2. Режим работы
5. Установление режима полетного времени и служебного полетного времени осуществляется с целью уменьшения вероятности того, что утомление может неблагоприятно повлиять на здоровье летного экипажа и безопасность полета.
6. Нормальная продолжительность рабочего времени устанавливается для экипажа (членов экипажа) и составляет 36 часов в неделю.
7. Рабочее время и полетное время сверхустановленных норм за сутки, неделю, месяц и год считать сверхурочным, так как психофизиологическая нагрузка на члена экипажа с каждым часом сверх установленных норм существенно возрастает. Сверхурочное время оплачивается в соответствии с действующим трудовым законодательством Республики Казахстан.
8. исключен.
9. В рабочее время экипажа (члена экипажа) на земле включается:
время предполетной подготовки, не менее 1 часа;
время послеполетной работы не менее 30 минут, исчисляемое с момента окончания полетного времени;
время стоянки в аэропортах (промежуточных и базовых), за исключением времени перерыва для отдыха и приема пищи продолжительностью не более 2 часов;
время ожидания вылета в случае задержки по каким-либо причинам;
время нахождения на дежурстве в резерве, проведенное в специально оборудованных местах при ожидании вылета;
время эстафетной перевозки;
время эстафеты (согласно распорядку дня базы);
время работы в подразделении (предварительная подготовка к полетам, разборы полетов, профессиональная учеба), прохождение медицинских осмотров, врачебно-летной экспертной комиссии (ВЛЭК), а также оформление документов;
время для выполнения работ, связанных со специальной подготовкой ВС к полету, подготовкой к погрузке и выгрузке грузов и оборудования, прохождение пограничного и таможенного контроля.
перевозка членов экипажа по распоряжению эксплуатанта, не включающая время переезда (время переезда определяется как время, затрачиваемое членом экипажа на передвижение от (до) места жительства (временного пребывания, отдыха) до (от) места явки (места выполнения служебных обязанностей)
Максимальная продолжительность суточного рабочего времени экипажа (члена экипажа) в зависимости от состава экипажа устанавливается в соответствии с приложением 1 к настоящим Правилам.
10. В полетное время экипажа (члена экипажа) включается:
время работы экипажа (члена экипажа), исчисляемое с момента начала запуска двигателя (лей) с целью взлета и до момента выключения последнего двигателя (лей) после посадки на стоянке;
время маневрирования на рулении;
время, которое экипаж (член экипажа) затрачивает на работу с использованием комплекса тренажера самолета (КТС) непосредственно в кабине тренажера.
Максимальная продолжительность полетного времени экипажа (члена экипажа) в месяц и год на каждом типе воздушного судна устанавливается в соответствии с приложением 2 к настоящим Правилам.
11. Время отдыха экипажа (члена экипажа) составляет:
время предполетного, межполетного и послеполетного отдыха;
время, отведенного для выходного дня;
время, которое составляет годовой трудовой отпуск;
время приема пищи в специально отведенном для этого месте, на земле, кроме времени приема пищи на рабочем месте в кабине ВС во время выполнения конкретных обязанностей по пилотированию воздушного судна.
12. Время дежурства в резерве не должно превышать одного непрерывного периода продолжительностью 12 часов и назначается не более 3 раз в течение непрерывных двадцати восьми (двадцати девяти) - тридцати (тридцати одного)
суток.
В случае вызова экипажа (члена экипажа) из дежурства в резерве для выполнения полетного задания, время, проведенное в резерве, учитывается как рабочее, но с рабочим временем предстоящего полета не суммируется, а учитывается отдельно за месяц и к сверхурочному не относится.
13. В тех случаях, когда после эстафетной перевозки, продолжающейся не более 4 (четырех) часов, не предоставляется установленное время отдыха, и оно предшествует рабочему времени, период, с момента начала эстафетной перевозки и до окончания ее, засчитывается в качестве рабочего времени. В этом случае последующая продолжительность рабочего времени не должна превышать 8 (восьми) часов.
14. Независимо от условий, предусмотренных в настоящих Правилах, экипаж (члены экипажа) не совершает полета, а эксплуатант не требует его совершения, если имеются какие-либо основания считать, что экипаж (члены экипажа) испытывает утомление или, с учетом условий предстоящего полета, будет испытывать утомление в ходе этого полета.
15. Эксплуатант воздушного судна может увеличивать месячные нормы полетного времени до 25 процентов, но не более трех месяцев в году и без превышения годового полетного времени, с согласия членов экипажа, авиамедицинского и заинтересованного профсоюзного органов, а также по согласованию с уполномоченным органом.
16. В случаях ведения боевых действий, при стихийных бедствиях и аварийных ситуациях нормы рабочего и полетного времени экипажа (члена экипажа) определяются уполномоченным органом.
17. Сверхурочные работы допускаются при производстве работ, связанных с обеспечением обороноспособности государства, а также при ликвидации последствий аварии или стихийного бедствия, о чем должна быть выполнена соответствующая запись (или приложена радиограмма) в задании на полет за подписью уполномоченного лица.
18. Для завершения задержанного рейса, с согласия членов экипажа, командир ВС может увеличить максимально допустимые нормы рабочего или полетного времени на два часа, независимо от времени суток. О чем командир ВС осуществляет соответствующую запись в задании на полет.
3. Продолжительность максимального рабочего и полетного времени при выполнении экипажем (членом экипажа)
авиационных специальных работ, регулярных и нерегулярных воздушных перевозок
19. Режим максимального рабочего времени при выполнении экипажем (членами экипажа) авиационных специальных работ, регулярных и нерегулярных воздушных перевозок устанавливается в следующие периоды времени:
1) сутки - в течение 24 (двадцати четырех) непрерывных часов;
2) неделя - в течение непрерывных 7 суток;
3) месяц - в течение 28 (29-31) последовательных дней;
4) год - в течение последовательных 365 (366) дней.
20. В целях предотвращения утомления экипажей (членов экипажа)
учитываются следующие факторы:
1) тип воздушного судна, его оборудование;
2) число членов экипажа;
3) число взлетов и посадок в течение одного периода полетного времени;
4) рабочую нагрузку во время высокой плотности воздушного движения;
5) условия отдыха в том месте, где экипажу (члену экипажа) должен быть предоставлен отдых;
6) время суток выполнения обязанностей;
7) задержки в процессе выполнения полетов;
8) виды авиационных специальных работ;
9) смену часовых поясов;
10) изменение рабочего времени в момент перевода стрелок часов на летнее (зимнее) время.
21. Выходные дни, продолжительность которых составляет не менее, с 42 (сорока двух) непрерывных часов, предоставляемые экипажу (члену экипажа) за отработанную неделю должны быть предоставлены на седьмой день при условии, что в течение месяца такие выходные дни будут предоставлены четыре раза.
22. Привлекать летные экипажи (членов экипажей) на работы, непосредственно не связанные с их профессиональной деятельностью, запрещается.
23. Если в течение 24 непрерывных часов, рабочее время начинается, продолжается или заканчивается в период астрономической ночи (по местному времени), то оно уменьшается на 15 (пятнадцать) минут для каждого часа или его части, входящей в указанный период.
24. В том случае, когда серия полетов включает более пять посадок в течение 24 часового периода, как полетное время, так и рабочее время сокращается на 15 минут на каждую посадку, которая превышает указанное число.
25. В том случае, когда деятельность члена экипажа планируется таким образом, что он совершает полеты поочередно в составе различных экипажей и (или) на различных воздушных судах, полетное и рабочее время учитывается путем суммирования рабочего и полетного времени во всех ситуациях.
26. Эксплуатанты воздушных судов определяют число и функции бортпроводников в соответствии с видом предоставляемого обслуживания.
27. Для бортпроводников и бортоператоров норма полетного и рабочего времени устанавливается аналогично с летным составом и на них распространяются все изложенные в настоящих Правилах требования к условиям труда и отдыха. Для женщин (бортпроводниц) нормы полетного времени устанавливаются дифференцированно к месячной и годовой санитарной норме, составляющие 60 (шестьдесят) часов в месяц и 600 (шестьсот) часов в год.
28. Женщины - члены экипажей и бортпроводницы в соответствии с медицинским заключением переводятся на другую работу, исключающую воздействие тяжелых и неблагоприятных производственных факторов, с сохранением среднемесячной заработной платы по прежней работе.
29. При выполнении регулярных частых трансмеридианных полетов и пребывания экипажа (члена экипажа) в условиях сдвига часовых поясов, экипаж (член экипажа) должен соблюдать распорядок дня по часовому поясу места пребывания.
30. Выполнение полетов по маршрутам большой дальности разрешается осуществлять только двойными летными экипажами. В этом случае, в течение любого 24 часового периода времени, двойной экипаж может иметь рабочее время не более 14 (четырнадцати) часов при условии, что второй экипаж включается в работу в каком-либо пункте по маршруту полета. Полетное и рабочее время второго экипажа учитывается так же, как и первому экипажу.
Допуск экипажей к полету оформляется приказом по авиакомпании, в котором указываются пункты (этапы) по маршруту полета в которых будет производиться замена членов летных экипажей, а так же распределяется ответственность между экипажами за выполнение полета и (или) его этапов.
31. Выполнение полета на маршрутах средней дальности осуществляется усиленным летным экипажем. При этом в течение любого 24-часового периода времени экипаж может совершать регулярный полет и иметь рабочее время не более 12 часов при условии, что один из дополнительных членов летного экипажа включается в работу на каком-либо пункте по маршруту. Полетное и рабочее время дополнительных членов экипажа учитывается так же, как и основному экипажу.
32. В течение 24 часового периода, когда экипаж в составе одного пилота, пользуется непрерывным отдыхом в течение не менее 4 часов между одним полетом и другим, он может иметь максимальную продолжительность рабочего времени до 10 (десяти) часов.
Предельные разрешенные длительности полетного рабочего времени (в часах и минутах) для самолетов с двумя и более членами экипажей не должно превышать норм, установленных в приложении 4 к настоящим Правилам.
4. Время отдыха
33. В течение любого периода из семи последовательных суток член экипажа должен иметь выходные дни на базе или вне ее, кроме предоставляемого ему предполетного и послеполетного отдыха.
34. В течение каждого календарного месяца член экипажа должен иметь 7 (семь) суток отдыха, 5 (пять) из которых он получает на базе.
35. В течение каждого календарного года члену экипажа эксплуатантом предоставляется оплачиваемый отпуск в количестве 36 (тридцать шесть)
календарных дней (трудовой отпуск).
36. Минимальная продолжительность предполетного отдыха на базе должна быть не менее 12 часов.
37. Минимальная продолжительность послеполетного отдыха на базе должна быть равна двойной продолжительности предыдущего рабочего времени, но не менее 12 часов.
38. Продолжительность межполетного отдыха членов экипажей при нахождении на внебазовом аэропорту должна быть не менее 10 часов.
39. В конечных аэропортах маршрута, с разницей поясного времени 5 (пять)
часов на запад 3 (три) часа на восток от поясного времени базового аэропорта, членам экипажа должен быть представлен межполетный отдых не менее 14 часов.
40. При выполнении полетов по маршрутам большой дальности длительность минимальных периодов времени предполетного и послеполетного отдыха, в базовом аэропорту, должна составлять не менее 24 (двадцати четырех)
и не менее 48 (сорока восьми) непрерывных часов отдыха соответственно.
41. При выполнении ежедневных полетов при нормальной продолжительности рабочего времени, послеполетный отдых является предполетным, но должен быть не менее 12 часов.
42. Время отдыха члена экипажа рассчитывается с момента завершения рабочего времени, затраченного на непосредственно предшествующую деятельность экипажа и исчисляется с момента получения номера в гостинице, профилактории или от времени прибытия домой.
43. Эксплуатант обеспечивает для экипажа (члена экипажа) в специализированных комнатах для отдыха на аэродромах и в аэропортах пунктов назначения и в пунктах промежуточных остановок, где согласно обычному графику предусматриваются сравнительно продолжительные периоды ожидания.
44. ВС, пилотируемые усиленными летными экипажами, должны обеспечиваться условиями отдыха членов экипажа на борту ВС.
45. ВС, пилотируемые двойными экипажами должны быть оснащены спальными местами.
5. Режим рабочего времени и отдыха экипажей (членов экипажей) воздушных судов при выполнении авиационных специальных работ в сельском, лесном хозяйствах и в геологии
46. Для летного и технического состава, занятого выполнением авиационных специальных работ вне мест постоянного базирования ВС устанавливается продолжительность рабочего времени за сутки до 10 часов.
Максимально допустимые нормы рабочего и полетного времени при выполнении авиационных и специальных работ установлены в приложении 5 к настоящим Правилам.
47. По решению уполномоченного органа, после согласования с эксплуатантом воздушного судна, профсоюзом и Министерством здравоохранения Республики Казахстан, продолжительность рабочего времени может устанавливаться до 12 часов за сутки, при этом должна соблюдаться продолжительность отдыха между рабочими днями равная, вместе со временем обеденного перерыва, не менее двойной продолжительности времени работы в предшествующий отдыху рабочий день.
48. Минимальная продолжительность предполетного и послеполетного отдыха должна составлять не менее 12 часов по каждому периоду отдыха. При выполнении ежедневных полетов послеполетный отдых является предполетным отдыхом, и должен быть не менее 12 часов.
49. При работе с высокоопасными химическими веществами полетное время, указанное в приложении 3 к настоящим Правилам, уменьшается на 20 процентов.
50. При работе с умеренно опасными химическими веществами полетное время, указанное в приложении 3 к настоящим Правилам, уменьшается на 10
51. Превышение норм полетного времени за сутки, месяц и год при выполнении всех видов авиационных специальных работ запрещается, кроме как:
1) при угрозе потери урожая, для завершения работ в течение рабочего дня командиру ВС с согласия членов экипажа предоставляется право увеличить продолжительность полетного времени при работе с чрезвычайно и высокоопасными пестицидами на 30 минут, а с остальными препаратами на 60 минут. При этом увеличение нагрузки компенсируется отдыхом в соответствии с требованиями пункта 47 настоящих Правил;
2) при выполнении полетов по обслуживанию высокоширотных экспедиций, проводки морских судов, разведки льдов и аэрофотосъемки по площадям, полетное время за сутки может быть увеличено сверх установленных в приложении 3 к настоящим Правилам норм и должно компенсироваться отдыхом в соответствии с требованиями пункта 41 настоящих Правил;
3) для экипажей самолетов четвертого класса и вертолетов всех типов до 10 часов с увеличением рабочего времени до 12 часов;
4) для экипажей самолетов с первого по третий класс включительно до 11 часов с продолжительностью рабочего времени до 13,5 (тринадцати с половиной)
часов.
Увеличение полетного времени за сутки сверх установленных норм допускается на срок не более чем в трех месяцах в течение года. Увеличение норм полетного времени за месяц и год при указанных видах работ запрещается.
52. Длительность работы экипажей ВС при вахтовом методе организации труда не должна превышать пятнадцать дней в течение двадцати восьми - тридцати одного последовательных дней, с учетом мнения и состояния здоровья всех членов экипажа и при соблюдении норм рабочего времени и времени отдыха.
53. При вывозе древесины на внешней подвеске и раскатке токоведущих проводов норма полетного времени за сутки не должна превышать 5 часов.
Длительность одного полета не должна превышать 60 минут независимо от числа рейсов. Между полетами должны устанавливаться перерывы для отдыха до 10 минут.
54. Длительность полета на вертолетах при выполнении аэрогравиметрической съемки морских акваторий, при выполнении непосредственно съемки на съемочном участке с зависаниями над гравиметрической точкой, не должна превышать 90 минут. Количество зависаний над гравиметрической точкой должно быть не более одиннадцати, при этом, после выполнения шести зависаний, экипаж должен прекратить съемку и в течение 10 минут выполнять горизонтальный полет на высоте не менее 100 метров, после чего продолжать съемку.
55. При выполнении серии полетов на авиационно-химических работах, на самолетах и вертолетах установить перерывы для отдыха экипажей до 15 минут после десяти-двенадцати посадок (или каждые полтора часа работы), которые учитываются как рабочее время, а после 3 часов полетного времени или двадцать пять - тридцать посадок - перерыв для отдыха должен быть длительностью не менее 1 часа, который может быть совмещен с перерывом для приема пищи и не считается рабочим временем.
56. Продолжительность полета при выполнении ультрамалообъемного опрыскивания и других работ с нормой расхода препарата до 10 кг (л) на гектар не должна превышать 90 минут.
57. При неполной занятости в течение суток по работе с препаратами одного класса опасности, летному составу разрешается работать с препаратами разных классов опасности при условии, что общее полетное время не должно превышать установленной нормы полетного времени при работе с препаратами разного класса опасности.
58. При работе со смесевыми препаратами норма полетного времени за сутки определяется по препарату более высокого класса опасности.
59. На самолетах и вертолетах количество разворотов в одном полете не должно превышать двадцать, при этом время отдыха между полетами должно быть не менее 15 минут.
60. Для летного и технического состава на авиационных работах может устанавливаться раздробленный рабочий день - работа утром и работа вечером при перерыве между ними не менее 2 часов. Перерыв между утренней и вечерней работой в рабочее время не включается.
Суммарная продолжительность рабочего времени в этом случае не должна превышать 10 часов.
61. В рабочее время технического состава включается:
1) время технического обслуживания;
2) время ожидания ВС на аэродроме;
3) время регламентированных перерывов для обогревания в холодный период года;
4) время перелетов на другое место базирования;
5) время технической учебы, разборов, прохождение медосмотров.
62. Смена летного и технического состава на оперативной точке производится не более чем через полтора месяца, при этом экипажу предоставляется дополнительно оплачиваемый отдых из расчета 1 сутки за каждые две отработанные недели.
63. Выполнение полетов с чрезвычайно и высокоопасными пестицидами (1- 2 класс опасности) на ВС не оборудованных системой кондиционирования и фильтрацией воздуха - запрещаются.
6. Рабочее время и время отдыха членов экипажей воздушных судов гражданской авиации, типы которых сертифицированы авиационными властями стран Европы или Соединенных Штатов Америки
64. Эксплуатант воздушного судна гражданской авиации, тип которого сертифицирован авиационными властями стран Европы или Соединенных Штатов Америки, в соответствии с Правилами и иными нормативными правовыми актами по вопросам обеспечения безопасности полетов, утверждает собственное положение об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей эксплуатируемых воздушных судов.
65. Эксплуатант указанного воздушного судна обеспечивает:
1) планирование полетов с учетом времени, необходимого для осуществления предполетной подготовки, выполнения полетов и времени стоянки воздушного судна на земле между полетами;
2) планирование и осуществление полетов в соответствии с Правилами, иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан в области организации рабочего времени и времени отдыха членов экипажей, а также в области безопасности полета;
3) определение, по согласованию с членом экипажа, базового аэропорта для каждого члена экипажа;
4) при определении частоты полетов и характера полетного рабочего времени и времени отдыха членов экипажей учет влияния минимально необходимого времени отдыха на продолжительность рабочего времени;
5) планирование полетного рабочего времени членов экипажей таким образом, чтобы избежать возникновения чрезмерной усталости у членов экипажей, которая может привести к угрозе безопасности полета;
6) заблаговременную подготовку и публикацию графиков полетов для членов экипажей;
7) планирование выходных дней для членов экипажей, о чем уведомляет их заблаговременно;
8) предоставление членам экипажей времени отдыха, в соответствии с Правилами.
66. Член экипажа обеспечивает:
1) не выполнение полета на воздушном судне в случаях, когда член экипажа испытывает утомление или имеет основания считать, что будет испытывать утомление в ходе предстоящего полета, тогда как выполнение полета при таком утомлении может нанести угрозу безопасности полета;
2) оптимальное использование предоставленных ему условий и времени отдыха для наилучшего выполнения своих служебных обязанностей.
67. Полетное время в качестве члена рабочего экипажа для каждого члена экипажа не должно превышать:
1) восемьсот часов полетного времени в течение календарного года;
2) сто часов полетного времени в течение двадцати восьми последовательных дней.
Под полетным временем понимается период времени с момента начала движения воздушного судна с целью выполнения полета до момента остановки воздушного судна и полного выключения двигателей.
68. Максимальная продолжительность суточного ПРВ составляет тринадцать часов.
69. Максимальная продолжительность суточного ПРВ уменьшается на тридцать минут за каждую взлет-посадку, начиная с третьей, но не более чем на два часа, если иное не предусмотрено индивидуальным трудовым договором между членом экипажа и работодателем.
70. В случаях, когда ПРВ начинается в период низшего уровня психофизиологических функций организма в цикле биологического циркадного ритма (далее - ПНУФЦР) максимальная продолжительность ПРВ, указанная в пунктах 68 и 69 Правил, уменьшается на количество часов пребывания члена экипажа в ПНУФЦР, но не более чем на два часа, если иное не предусмотрено индивидуальным трудовым договором между членом экипажа и работодателем.
Под ПНУФЦР понимается промежуток времени между двумя часами и пятью часами пятидесятью девяти минутами. В пределах трех часовых поясов ПНУФЦР определяется по местному времени базового аэропорта.
В случае пересечения более трех часовых поясов, ПНУФЦР определяется по местному времени базового аэропорта в течение первых сорока восьми часов после отправления из часового пояса базового аэропорта, по истечении которых ПНУФЦР определяется по местному времени.
71. В случаях, когда ПРВ завершается в ПНУФЦР, максимальная продолжительность ПРВ, указанная в пунктах 68 и 69 Правил, уменьшается на половину времени пребывания члена экипажа в ПНУФЦР.
72. Максимальная продолжительность суточного ПРВ может быть продлена эксплуатантом на один час в следующих случаях:
1) при возникновении непредвиденных обстоятельств, которые могут угрожать безопасности полета;
2) в иных случаях, предусмотренных Правилами.
73. Эксплуатант в срок не позднее десяти календарных дней после продления уведомляет уполномоченный орган о произведенном по решению эксплуатанта продлении максимального суточного ПРВ, с указанием причин принятия такого решения.
74. Продление ПРВ эксплуатантом не допустимо в случаях, когда серия полетов включает шесть или более взлет-посадок.
75. В случаях, когда время пребывания члена экипажа в ПНУФЦР составляет до двух часов, продление ПРВ допустимо в отношении серии полетов, включающих не более четырех взлет-посадок.
В случаях, когда время пребывания члена экипажа в ПНУФЦР превышает два часа, продление ПРВ допустимо в отношении серии полетов, включающих не более двух взлет-посадок.
76. Продление ПРВ по решению эксплуатанта допустимо не более двух раз в течение недели.
77. При продлении ПРВ по решению эксплуатанта время предполетного и послеполетного отдыха увеличиваются на два часа либо время послеполетного отдыха увеличивается на четыре часа, а в отношении бортпроводников может быть также увеличено соответствующим образом время отдыха во время полетов.
При продлении двух последовательных периодов ПРВ, время минимального предполетного и послеполетного отдыха членов экипажа между двумя периодами ПРВ предоставляются последовательно.
78. Для бортпроводников, запланированных на выполнение полета или серии полетов, ПРВ может быть увеличено эксплутантом на время разницы между временем явки на вылет для бортпроводников и временем явки на вылет пилотов, при условии, что такая разница не превышает одного часа.
79. В случае, когда период продленного ПРВ начинается в промежутке с двадцати двух часов до четырех часов пятидесяти девяти минут, ПРВ сокращается до одиннадцати часов сорока пяти минут.
80. График полетов должен составляться таким образом, чтобы планируемое время полетов соответствовало максимально допустимому ПРВ. В этих целях эксплуатант незамедлительно принимает меры по изменению планируемого графика полетов либо изменению планирования экипажей.
81. Время предполетного отдыха в базовом аэропорту должно быть равным по продолжительности предыдущему рабочему времени или двенадцати часам, в зависимости от того, что является более длительным.
82. Время предполетного отдыха вне базового аэропорта должно быть равным по продолжительности предыдущему рабочему времени или десяти часам, в зависимости от того, что является более длительным.
83. Во время предполетного отдыха вне базового аэропорта эксплуатант обеспечивает членам экипажей возможность восьмичасового сна без учета времени подвозки к месту отдыха и иных физиологических потребностей.
84. Эксплуатант обеспечивает членам экипажей дополнительное время отдыха с целью компенсации влияния смены часовых поясов на членов экипажей.
85. Членам экипажей предоставляется один выходной день в неделю, включающий в себя две ночи по местному времени и составляющий не менее тридцати шести последовательных часов отдыха. Выходной день предоставляется таким образом, чтобы период между окончанием одного выходного дня и началом следующего не превышал сто шестьдесят восемь часов.
Период предполетного или послеполетного отдыха может быть частью выходного дня.
86. Во время выполнения полета установленные Правилами нормы полетного времени, ПРВ и времени отдыха могут быть изменены решением командира воздушного судна с согласия всех членов экипажа (далее - решение КВС) в случае возникновения непредвиденных обстоятельств, влияющих на безопасность полета.
87. Решением КВС максимальная продолжительность ПРВ, предусмотренная пунктом 68 Правил, может быть увеличена:
1) не более чем на два часа, а в случае использования усиленного летного экипажа может быть увеличена не более чем на три часа;
2) на период до завершения полета в аэропорту назначения или на запасном аэродроме, если непредвиденные обстоятельства возникли во время полета, на последнем участке полета в рамках ПРВ.
88. Решением КВС период отдыха членов экипажей, следующий за периодом ПРВ, может быть сокращен до уровня не ниже, чем предусмотрено пунктом 82 Правил.
89. Если члены экипажа испытывают утомление, способное привести к угрозе безопасности полета, решением командира воздушного судна с согласия всех членов экипажа ПРВ может сокращено и (или) увеличено время отдыха.
90. Командир воздушного судна предоставляет эксплуатанту отчет о факте увеличения ПРВ или сокращения времени отдыха членов экипажа.
91. Если увеличение ПРВ или сокращение времени отдыха членов экипажа превышает один час, эксплуатант с приложением копии отчета командира воздушного судна и указанием причин принятого решения уведомляет об этом уполномоченый орган в срок не позднее десяти календарных дней со дня наступления указанных событий.
92. Время дежурства в резерве исчисляется с момента явки члена экипажа и до конца периода, определенного как резерв.
93. Экслуатант обеспечивает заблаговременное ознакомление членов экипажей с временем начала и окончания дежурства в резерве, максимально допустимым временем нахождения члена экипажа в ином месте, чем место дежурства в резерве, а также предстоящих в связи с назначением в резерв служебными обязанностями.
94. Эксплуатант обеспечивает членов экипажей, находящихся на дежурстве в резерве, изолированным помещением, специально оборудованным для отдыха и ожидания вылета.
95. Во время выполнения полета членам экипажей должна быть предоставлена возможность питания и питья во избежание снижения работоспособности, способного повлиять на безопасность полета.
96. Эксплуатант по каждому члену экипажа и члены экипажей в отношении самих себя обеспечивают учет:
1) полетного времени;
2) времени начала, продолжительности и окончания каждого периода рабочего времени и полетного рабочего времени;
3) времени отдыха и дней, свободных от задания на полет день (днем, свободным от задания на полет, считается день, свободный от выполнения служебных обязанностей, и включающий в себя предыдущую и последующую ночи);
4) времени дежурства в резерве.
97. Эксплуатант и член экипажа по их запросам предоставляют друг другу копии произведенных учетных записей.
Приложение 1 к Правилам об организации рабочего времени и отдыхе членов экипажей Республики Казахстан, утвержденным приказом Председателя Комитета гражданской авиации Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 2 ноября 2004 года N 207 Максимальная продолжительность суточного рабочего времени (РВ) экипажа (члена экипажа) в зависимости от состава экипажа Нормальная продолжительность | Максимальная продолжительность рабочего времени | рабочего дня Один экипаж |Один | Усиленный | Двойной |экипаж | экипаж | экипаж 6 час | 10 час | 12 час | 14 час Приложение 2 Приложение 3 Максимальное непрерывное полетное время для летного экипажа из 2 человек Время явки на вылет | Максимальное непрерывное полетное время 07:00-13:59 10 14:00-17:59 9 18:00-06:59 8 Приложение 4 Предельные разрешенные длительности полетного рабочего времени (в часах и минутах)
для самолетов с двумя и более членами экипажа Время явки | Число посадок | 1-2 | 3 | 4 | 5 06:00-12:59 12:00 12:00 10:00 09:00 13:00-16:59 11:00 11:00 10:00 08:00 17:00-21:59 11:30 10:00 10:00 08:00 22:00-05:59 10:00 09:30 09:30 07:30 Приложение 5 Максимально допустимые нормы рабочего и полетного времени при выполнении авиационных специальных работ (час)
Тип ВС | Рабочее время | Полетное время | сутки | месяц | год | сутки | месяц | год с использованием самолета 1 пилот 10 150 860 6 55 550 самолета 2 пилот 10 150 860 8 65 650 вертолета 1 пилот 10 150 860 6 55 550 вертолета 2 пилота 10 150 860 7 65 650 для бортоператоров