Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Министрлер Кабинетiнiң қаулысы 14 қыркүйек 1993 ж. N 873. Күшi жойылды - ҚР Үкіметінің 2002 жылғы 17 маусымдағы N 665 қаулысымен.
Жоғары оқу орындарын аккредитациялау туралы ереже мен жоғары оқу орындарын автономияландыру туралы ереженi бекiту туралы Ескерту Күшi жойылды - ҚР Үкіметінің 2002 жылғы 17 маусымдағы N 665 Қазақстан Республикасының "Жоғары бiлiм туралы" Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi қаулы етедi:
1. Мына ережелер:
Жоғары оқу орындарын автономияландыру туралы Ереже N 2 қосымшаға сәйкес бекiтiлсiн.
Министрлер Кабинетiнiң 1993 жылғы 14 қыркүйектегi N 873 қаулысына N 1 қосымша Жоғары оқу орындарын аккредитациялау туралы Ереже I. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарына, олардың ведомстволық бағыныстылығы мен меншiк түрiне қарамастан, мемлекеттiк аккредитация жүргiзудiң (бұдан әрi аккредитация) мақсатын, принциптерiн және тәртiбiн айқындайды.
Аккредитациялау - жоғары оқу орындары қызметiнiң түпкi нәтижесiнiң жоғары деңгейiн мемлекет пен қоғамның тануының актiсi.
2. Аккредитациялау мынадай мақсаттарды:
- жоғары оқу орындарының қызметiне қосымша ұйымдастырушылық- экономикалық және әлеуметтiк-құқықтық ынталандыру енгiзу арқылы мамандар даярлаудың деңгейi мен ғылыми-зерттеулердiң тиiмдiлiгiн арттыруды;
- iшкi және халықаралық еңбек нарығында бәсекелестiк қабiлетi барынша мол жоғары бiлiм алудың мүмкiндiктерi туралы азаматтарға тиянақты мағлұмат берудi;
азаматтарға нақтылы бiр жоғары оқу орнында халықаралық бiлiм стандарттарына сай келетiн жоғары бiлiм алу сапасына кепiлдiк берудi;
- аккредитациядан өткен жоғары оқу орындарына мемлекетпен, қоғаммен және мамандарды қабылдап алушылармен өзара қарым-қатынаста басымдықты қамтамасыз етудi;
- әлемдiк жоғары бiлiм жүйесiне кiрiгудi;
- жоғары мектептi басқару жүйесiн жетiлдiрудi, онда өзiн-өзi ұйымдастыру жүйесiн дамытуды көздейдi.
3. Аккредитациялаудың негiзгi принциптерi:
Аккредитациялауда мемлекеттiк және қоғамдық ұйымдардың тең хұқылы қатысуын көздейтiн аккредитациялау жүйесiн ұйымдастырудың мемлекеттiк-қоғамдық сипаты;
- жариялылығы;
- жоғары оқу орындарының аккредитациялау процесiне қатысу ерiктiлiгi;
- бiртектес жоғары оқу орындарының қызметiне байланысты аккредитация рәсiмдерi мен бағалау жөнiндегi нормативтi талаптардың объективтiлiгi мен әдiстемелiк тұтастығы;
- аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындарында жоғары бiлiм, ғылым, техника мен мәдениет саласындағы отандық және әлемдiк тәжiрибенiң барынша озық жетiстiктерiн енгiзу;
- аккредитациялаудың республикалық жүйесiнiң мемлекетаралық жүйелермен өзара үйлесiмдiлiгi (баламалығы);
- жоғары оқу орнына аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орны мәртебесiн беру мерзiмiнiң шектеулiлiгi болып табылады.
4. Мемлекеттiк аттестациядан өткен жоғары оқу орындары ғана аккредитациядан өту мүмкiндiгiне ие бола алады.
II. Аккредитациялауды өткiзу тәртiбi
5. Жоғары оқу орындарына аккредитация жүргiзудi мамандар даярлауға тапсырыс берушiлердiң және басқа мүдделi құрылымдар мен қоғамдық ұйымдардың өкiлдерiмен бiрлесе отырып, Бiлiм министрлiгi (бұдан былай - аккредитациялау органы) өткiзедi.
6. Жоғары оқу орындарын аккредитациялау ерiктi негiзде жүзеге асырылады. Оны өткiзуге жоғары оқу орны ғылыми кеңесiнiң аккредитация органына жолдаған шешiмi негiз болып табылады. Жоғары оқу орнының өтiнiмi бойынша тұтас оқу орны немесе жеке мамандықтар ғана аккредитациялаудан өткiзiлуi мүмкiн.
7. Аккредитациялау рәсiмi ақылы негiзде жүргiзiледi.
Аккредитациялауды өткiзу шығындары жоғары оқу орнының қаржысы есебiнен төленедi.
8. Аккредитациялау органы:
- жоғары оқу орындарын мемлекеттiк аккредитациялаудың ғылыми- әдiстемелiк қамтамасыз етiлуiн, аккредитациялау мен өзiн-өзi зерделеуiнiң талаптарын, өлшемдерiн, әдiстемелерi мен құралдарын әзiрлеудi;
- аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындарының, мамандықтардың республикалық тiзiлiмiн жүргiзудi;
- жоғары оқу орындары, жеке мамандықтарды аккредитациялау мәселесi туралы деректер банкiн жасауды;
- жоғары мектеп, ғылыми мекеме, жоғары бiлiмдi басқару органдары, кәсiптiк қоғамдар мен шығармашылық одақтардың ерiктiлiк негiзiнде қатыстырылатын мүдделi кәсiпорындар, ұйымдар, мекемелер өкiлдерiнен сараптау комиссияларын құруды;
- жоғары оқу орындарын аккредитациялау жұмысына қатыстырылатын адамдар мен сарапшыларды даярлау мен аттестациялауды;
- аккредитациялау құжаттарын әзiрлеп, бекiтудi жүзеге асырады.
9. Сараптау комиссиясының тiкелей жоғары оқу орнындағы жұмыс мерзiмi бiр айдан аспауға тиiс.
10. Аккредитациялау барысында мамандар даярлау мен ғылыми зерттеулердiң сапасын сипаттайтын аса маңызды көрсеткiштерi, олардың халықаралық стандартқа сәйкестiгi рейтинг жүйесi арқылы бағаланады.
11. Аккредитациялау органы жоғары оқу орнының берген материалдарын талдау негiзiнде аккредитациялау сараптамасын жүргiзу туралы шешiм қабылдайды.
12. Жүргiзiлген сараптама нәтижесi бойынша сараптау комиссиясы дәлелдi қорытынды дайындап, оны Қазақстан Республикасының Бiлiм министрлiгi алқасының бекiтуiне тапсырады.
13. Жоғары оқу орындары мен аккредитациялау органы арасындағы келiспеушiлiк сот арқылы шешiледi.
III. Аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындарының құқықтары мен жеңiлдiктерi
14. Толық немесе жекелеген мамандықтары бойынша аккредитациялаудан өткен оқу орындарына 5 жыл мерзiмге мемлекеттiк сертификат берiледi.
Сертификатқа аккредитациялаудан өткен мамандықтардың тiзбесi енгiзiледi.
Жоғары оқу орнын бiтiрушiлердiң дипломдарына Бiлiм министрлiгi белгiлеген тәртiп бойынша сертификация жөнiнде белгi қойылады.
15. Аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындары, мамандықтар туралы мағлұматтар арнаулы және бұқаралық мерзiмдi баспасөзде, Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарына түсушiлерге арналған анықтамалықтарда жарияланады, республикалық және шетел каталогтары мен аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындарының тiзiмiне енгiзiледi.
16. Аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орындарының басшылары мен профессор-оқытушы құрамының жалақысына үстеме Республика Үкiметi анықтаған мөлшерде белгiленедi.
17. Аккредитациялаудан өттi деп танылған жоғары оқу орындарының ректорды өздерi сайлауға құқығы бар.
18. Аккредитациялаудан өткен жоғары оқу орнына Республика үкiметi қосымша құқықтар мен жеңiлдiктер, айрықша жағдайда автономдық мәртебе беруi мүмкiн.
19. Мемлекеттiк емес жоғары оқу орындарын аккредитациялаудан өткiзу Министрлер Кабинетiнiң "Бiлiм қызметiн лицензиялау тәртiбi туралы Ереженi және Мемлекеттiк немесе бiлiм мекемелерi туралы Ереженi бекiту туралы" 1993 жылғы 13 шiлдедегi N 597 P930597_ қаулысындағы мемлекеттiк емес бiлiм мекемелерi туралы Ережеде белгiленген тәртiп бойынша жүргiзiледi.
N 2 қосымша
Жоғары оқу орнының автономиялығы туралы
1. Бұл Ереже автономиялы мемлекеттiк жоғары оқу орнының мақсаты мен мiндеттерiн, ұйымдық құрылымы мен құқығын анықтайды.
2. Өзiн-өзi басқаратын автономиялы жоғары оқу орны мәртебесiн жоғары оқу орындарын аккредитациялаудың нәтижесi бойынша Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi бередi. Ерекше жағдайларда автономиялы жоғары оқу орны мәртебесiн Қазақстан Республикасының Президентi беруi мүмкiн.
3. Автономиялы жоғары оқу орны өз қызметiнде Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлықтарын, Қазақстан Республикасының Жоғары Кеңесi мен Министрлер Кабинетiнiң қаулыларын, Қазақстан Республикасы Бiлiм министрлiгiнiң нормативтi актiлерiн, сонымен қатар, осы Ереженi және жоғары оқу орындарының жарғысын басшылыққа алады.
4. Автономиялы жоғары оқу орны:
мамандар даярлаудың әлемдiк стандарттарына сай келетiн жоғары бiлiм берудiң тұрақты биiк деңгейiне кепiлдiк бередi;
бюджет қаржысы мен бюджеттен тыс қаржыларды тиiмдi пайдалануды жүзеге асырады;
жоғары оқу орнының студенттерi мен қызметкерлерiнiң парасат пен мәдени жағынан дамуының шарттарына сай келетiн материалдық-техникалық және әлеуметтiк базаны иеленедi;
республиканың бiлiм беру жүйесiн дамытуға жәрдемдеседi;
негiзгi қызметiн қамтамасыз ету үшiн заңдарға қайшы келмейтiн басқа да мiндеттердi жүзеге асырады.
5. Автономиялы жоғары оқу орнының:
жоғары оқу орнының құрылымы мен штатын, шет ел ғалымдары мен мамандарын қоса алғанда, профессор-оқытушылар құрамына, қызметкерлерiне еңбекақы төлеу шарттары мен мөлшерiн өздiгiнен анықтауға;
мамандар даярлаудың жаңа бағыттарын, студенттердi, стажерлердi, аспиранттар мен докторанттарды қабылдаудың жоспары мен тәртiбiн, сонымен қатар, оларды оқытудың мерзiмi мен нысанын анықтауға;
жоғары оқу орнының негiзгi қызметiнiң барлық бағыттары бойынша шетелдiк ұйымдармен шарттар жасауға, халықаралық бағдарламаларға, симпозиумдар мен конференцияларға қатысуға;
оқытушыларға доцент және профессор деген ғылыми атақ беруде соңғы сараптама жүргiзуге құқығы бар.
6. Автономиялы жоғары оқу орнының тiкелей қарамағындағы барлық негiзгi қорлар мен айналым қаражаты шаруашылық жүргiзуде түгелдей оның иелiгiне берiледi. Алдағы уақытта мұның бәрiне автономиялы жоғары оқу орнының өзi ғана иелiк етiп, пайдаланады және жұмсайды.
7. Автономиялы жоғары оқу орны:
Үкiмет қаржыландыратын республикалық және халықаралық бағдарламаларға қатысуға;
мамандар даярлауға, халықаралық байланысты дамытуға және республиканы өркендетудiң көкейкестi проблемалары бойынша ғылыми зерттеулер жүргiзуге нысаналы мемлекеттiк жәрдем алуға;
жер учаскесiн алуға және жоғары оқу орнының құрылымдық бөлiмшелерiн ұйымдастыруда мемлекеттiк өкiметтiң республикалық және жергiлiктi органдары тарапынан көмек алуға басымдық құқығымен пайдаланды.
Автономиялы жоғары оқу орнына үкiмет тарапынан басқа да құқықтар мен жеңiлдiктер берiлуi мүмкiн.
8. Автономиялы жоғары оқу орнын дербес нормативтер бойынша Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi тiкелей қаржыландырады.
9. Автономиялы жоғары оқу орны өзiнiң негiзгi қызметiнде барлық мүдделi министрлiктермен және ведомстволармен, басқа да республикалық мекемелермен және ұйымдармен тура байланыс жасап отырады.
10. Автономиялы жоғары оқу орны өзiнiң ректорын өзi сайлап алуға хақылы, оны Қазақстан Республикасының Президентi бекiтедi. Автономиялы жоғары оқу орны ректорының лауазымдық жалақысын Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi белгiлейдi.
11. Автономиялы жоғары оқу орны бiлiм беру саласында атқарушы өкiметтiң орталық органы ретiнде Қазақстан Республикасының Бiлiм министрлiгi жүргiзетiн мемлекеттiк аттестациядан өтiп отыруға тиiс.
12. Мамандар даярлаудың сапасы төмендеп, жоғары бiлiм беру мемлекеттiк талаптарға сай келмеген жағдайда жоғары оқу орны Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң шешiмiмен өзiнiң автономиялық мәртебесiнен айырылуы мүмкiн.
13. Автономиялы оқу орнының қызметiн қоғам мүддесiмен ұштастыру үшiн, оған қаржылай көмек көрсетiп, материалдық-техникалық базасын нығайту үшiн, сонымен бiрге, оның интеллектуалдық әлеуетiн барынша тиiмдi пайдалану үшiн Қамқоршылар кеңесi құрылады.
Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi бекiтетiн Қамқоршылар кеңесiнiң құрамына автономиялы жоғары оқу орнының проблемаларын шешуге үлкен үлес қосуға қабiлеттi ғылымның, бiлiм беру саласы мен мәдениеттiң, шығармашылық және өзге ұйымдардың, меншiктiң түрлi нысанындағы кәсiпорындардың, қорлардың, ассоциациялардың, акционерлiк қоғамдардың және басқаларының көрнектi өкiлдерi кiре алады.
14. Автономиялы жоғары оқу орнының мүддесi үшiн бақылау және қорғау функцияларын, бұларды уақтылы және толығымен орындауды, әрi оқу орнын дамыту мәселелерiн шешудi Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi жүзеге асырады.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі ПОСТАНОВЛЕНИЕ Кабинета Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Министpов Республики Казахстан (Премьер-Министр РК)
от 14 сентябpя 1993 г. N 873.
Утратило силу - постановлением Правительства РК от 17 июня 2002 г. N 665 Об утвеpждении Положения об аккpедитации высших учебных заведений и Положения об автономии высшего учебного заведения Утратило силу - постановлением Правительства РК от 17 июня 2002 г. N В соответствии с Законом Республики Казахстан высшем образовании"
Кабинет Министров Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ
1. Утвердить:
(Абзац второй утратил силу - постановлением Правительства РК от 7 мая 1996 г. N 573)
Положение об автономии высшего учебного заведения согласно приложению N 2.
2. (Пункт 2 утратил силу - постановлением Правительства РК от 7 мая 1996 г. N 573)
Премьер-министр
Республики Казахстан
ПРИЛОЖЕНИЕ N 2 к постановлению Кабинета Министров от 14 сентября 1993 г. N 873 ПОЛОЖЕНИЕ об автономии высшего учебного заведения
1. Настоящее Положение определяет цели и задачи, организационную структуру и права автономного государственного высшего учебного заведения.
2. Статус автономного самоуправляемого высшего учебного заведения предоставляется Кабинетом Министров Республики Казахстан по результатам аккредитации вуза. В особых случаях статус автономного вуза может быть предоставлен Президентом Республики Казахстан.
3. В своей деятельности автономное высшее учебное заведение руководствуется законами Республики Казахстан, указами Президента Республики Казахстан, постановлениями Верховного Совета и Кабинета Министров Республики Казахстан, нормативными актами Министерства образования Республики Казахстан, а также настоящим Положением и уставом вуза.
4. Автономное высшее учебное заведение:
гарантирует стабильно высокий уровень высшего образования, соответствующий мировым стандартам подготовки специалистов;
осуществляет эффективное использование бюджетных и внебюджетных средств;
имеет материально-техническую и социальную базу, отвечающую условиям интеллектуального и культурного развития студентов и сотрудников вуза;
способствует развитию системы образования республики;
осуществляет иные функции, необходимые для обеспечения основной деятельности, не противоречащие законодательству.
5. Автономное высшее учебное заведение имеет право:
самостоятельно определять структуру и штаты вуза, условия и размеры оплаты труда профессорско-преподавательского состава и сотрудников, включая зарубежных ученых и специалистов;
определять новые направления подготовки специалистов, планы и порядок приема студентов, стажеров, аспирантов и докторантов, а также устанавливать сроки и формы их обучения;
заключать с зарубежными организациями договоры по всем направлениям основной деятельности вуза, участвовать в международных программах, симпозиумах и конференциях;
проводить конечную экспертизу при присвоении преподавателям ученых званий доцента и профессора.
6. Автономному высшему учебному заведению передаются в полное хозяйственное ведение все основные фонды и оборотные средства, находящиеся в прямом его пользовании. Ими впредь полностью владеет, пользуется и распоряжается только автономный вуз.
7. Автономное высшее учебное заведение пользуется приоритетным правом на:
участие в республиканских и международных программах, финансируемых Правительством;
получение целевых государственных дотаций на подготовку специалистов, развитие международных связей и проведение научных исследований по актуальным проблемам развития республики;
получение земельных участков и содействие со стороны республиканских и местных органов государственной власти в организации структурных подразделений вуза.
Автономному вузу могут быть предоставлены Правительством также другие права и льготы.
8. Автономное высшее учебное заведение финансируется непосредственно Министерством финансов Республики Казахстан по индивидуальным нормативам.
9. Автономное высшее учебное заведение в своей основной деятельности устанавливает прямые связи со всеми заинтересованными министерствами и ведомствами, другими республиканскими учреждениями и организациями.
10. Автономное высшее учебное заведение имеет право избирать своего ректора, который утверждается Президентом Республики Казахстан.
Должностной оклад ректора автономного вуза определяется Кабинетом Министров Республики Казахстан.
11. Автономный вуз подлежит государственной аттестации, которая проводится Министерством образования Республики Казахстан как центральным органом исполнительной власти в области образования.
12. В случае снижения качества подготовки специалистов, его несоответствия государственным стандартам высшего образования вуз может быть лишен статуса автономного Кабинетом Министров Республики Казахстан.
13. Для согласования деятельности автономного вуза с интересами общества, обеспечения финансовой поддержки, укрепления его материально- технической базы, а также для более эффективного использования интеллектуального потенциала создается Совет попечителей.
В состав Совета попечителей, утверждаемый Кабинетом Министров Республики казахстан, могут входить видные представители науки, образования и культуры, творческих и иных организаций, предприятий различных форм собственности, фондов, ассоциаций, акционерных обществ и др., способные вносить весомый вклад в решение проблем автономного вуза.
14. Контрольные и защитные функции, их своевременная и полная реализация в интересах автономного вуза, решение вопросов его развития осуществляются Кабинетом Министров Республики Казахстан.