Қазақша:
Павлодар облысының әкімі Павлодар облысы әкімінің шешімі Аким Павлодарской области 2001 жылғы 4 сәуірдегі № 72.
Павлодар облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 23 мамырда № 723 тіркелді Облыста машина жасау кешенін дамытудың 2001 – 2003 жылдарға арналған бағдарламасы туралы Облыстағы машина жасау саласы өндiрiсiнiң құлдырауының алдын алу, тұрақты даму қарқынына жету және қаржы-экономикалық сауықтыру мақсатында қабылдаймын:
ШЕШIМ
1. Қоса берiлiп отырған облыста машина жасау кешенiн дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған бағдарламасы (бұдан ірi - Бағдарлама)
мақұлдансын және ол облыстық мәслихаттың бекiтуiне енгiзiлсiн.
2. Облыс индустрия, сауда және кәсiпкерлiктi дамыту департаментiнiң бастығына Бағдарламаны облыстық мәслихаттың сессиясына ұсыну тапсырылсын.
Облыс әкімі
Ғ. Жақиянов
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Облыс әкiмiнiң 2001 жылғы 2 сәуірдегі № 72 шешiмiне қосымша Облыста машина жасау кешенiн дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған бағдарламасы Паспорт Атауы: Облыста машина жасау кешенiн дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған бағдарламасы Әзiрлеуге негiз: Облыс әкiмiнiң 2000 жылғы 2 мамырдағы "Облыста машина жасау саласының жай-күйi мен даму болашағы туралы" № 103 шешiмi Негiзгi әзiрлеушiлер: Облыс индустрия, сауда және кәсiпкерлiктi дамыту департаментi Мақсаты: Машина жасау саласында өндiрiстi тұрақтандыру және әрi қарай дамытуды қамтамасыз ету, өндiрiстiк-техникалық өнiмдер өндiрiсiн ұлғайту Мiндеттерi: Машина жасау кешенiн тұрақтандыру мен дамытуға жағдай жасау;
неғұрлым әлеуеттi өндiрiстердi айқындау және облыста олардың жинақталған өндiрiстiк әлеуетi мен ғылыми-техникалық және бiлiктiлiгi жетiлдiрiлген жұмысшы кадрлар санын есепке ала отырып орналастыру;
өнiмдердiң номенклатурасын жаңарту және ұлғайту, өнеркәсiп шығыны мен бағаларды төмендету арқылы олардың бәсекелестiкке жарамдылығын арттыру, өнiмнiң сапасын жақсарту;
шетел фирмаларымен бiрлескен кәсiпорындар мен өндiрiстер құруға жәрдемдесу;
озық технологиялар мен жаңа, ғылымды қажетсiнетiн өндiрiстердi дамытуды ынталандыру;
саланы мемлекеттiк тұрғыдан қолдауға көмектесу, салаға инвестицияларды тартуға жағдай жасау;
Қорлар мен қаржыландыру көздерi: Машина жасау кәсiпорындарының өндiрiстiк қуаттары мен облыстың әлеуметтiк қоры Бағдарламаны жүзеге асыруға ресурстық негiз болып табылады;
қаржыландыру көздерi - кәсiпорындардың қаражаттары, инвестициялар, банктердiң Бағдарламада көзделген мақсаттарды жүзеге асыруға бөлген қаражаттары;
Күтiлетiн нәтижелер: "Облыста машина жасау кешенiн дамытудың 2001 - жылдарға арналған баєдарламасының" iс-шараларын жүзеге асыру нәтижесiнде өнеркәсiп өндiрiсiн тұрақтандыру және әрi қарай дамытуды қамтамасыз ету, сыртқы және iшкi кооперацияны оңтайландыру;
облыс машина жасау кешенiнiң кәсiпорындары мен республика кәсiпорындары арасында өндiрiстiк байланыстар орнату, шығарылатын өнiмнiң сапасы мен бәсекелестiкке жарамдығын арттыру, товарлардың шеттен әкелу және шетке шығарылу құрылымын өзгерту, жаңа жұмыс орындарын құру арқылы әлеуметтiк жағдайды жақсарту Орындалу мерзiмi: Бағдарламаны 2001 - 2003 жылдар аралығында жүзеге асыру көзделiп отыр
1. Кiрiспе
Павлодар облысы машина жасау кешенiнiң жағдайы мен даму болашағы облыс әкiмi жанындағы алға мәжiлiсiнде 2000 жылғы 20 сәуiрде қаралды. Алға шешiмiнiң негiзiнде және облыс әкiмiнiң 2000 жылғы 2 мамырдағы "Облыста машина жасау саласының жай-күйi мен даму болашағы туралы" № 103 шешiмiне сәйкес машина жасау саласы құлдырауын еңсеру мен әрi қарай дамытуды қамтамасыз ету мақсатында облыстың машина жасау кешенiн дамытудың осы Бағдарламасы әзiрлендi.
Бағдарламаны әзiрлеуде облыстың және жалпы республиканың "Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейiнгi даму Стратегиясымен" көзделген экономикалық даму басымдықтары, сондай-ақ "Мемлекеттiк өнеркәсiп саясатының 1999 - 2003 жылдарға арналған негiзгi баєыттарымен" көзделген өнеркәсiп саясатының негiзгi мiндеттерi есепке алынды.
Бағдарламаны жұмыс iстеп тұрған машина жасау кәсiпорындарының жұмысын тұрақтандыру мен өткiзу көлемдерiн көтеру, олардың сапа деңгейi мен бәсекелестiкке жарамдылығын көтеру арқылы тұрақтандыру мен жедел дамыту бағдарламасы деп қарау керек.
Машина жасау - бұл түпкiлiктi өнiм өндiрiсiнде, тәжiрибе жүзiнде - қазiргi заман адамына қажеттi еңбек қаруы өндiрiсiнде мамандандырылған саралы топ.
2. Облыс машина жасау саласының жай-күйiн талдау Облыс өнеркәсiп өндiрiсiнiң құрылымында машина жасау ерекше орын алады.
Облыс машина жасау саласы - бұл құрамында бiрнеше қайта жасауды қамтитын, күрделi технологиялық өндiрiсi бар сала. Ол техникалық деңгейi неғұрлым күрделi және құрамы жағынан әр түрлi технологиялық құралдармен жабдықталған.
Салада құю өндiрiсiне, металдарды механикалық өңдеуге, мөрлеу, қосу, жинау және бояуға арналған қазiргi құралдар және технологиялармен жабдықталған өндiрiстiк қуаты құрылєан. Қазiргi зертханалар материалдар мен дайын өнiмдердiң сапасын бақылауды қамтамасыз етедi.
Облыс машина жасау саласында облыста, республикада және шетелде халық шаруашылығының әр саласының қажеттiлiктерiн қанағаттандыра алатын өндiрiстiк-техникалық өнiмдер шығару игерiлген.
Салада сонымен қатар халық тұтынатын товарлардың кең спектрiн өндiру қуаттары құрылған.
Облыс машина жасау өнiмiнiң номенклатурасы өз құрамында бұйымдардың әр түрiн: ауыл шаруашылық тракторларын, бульдозерлер, автокрандар, көпiрлiк және төрттағанды крандар, кран-балкалар, конвейерлер, жел агрегаттары, бейстандартталған жабдықтар, құралдар мен технологиялық жарақтар, тұрмыстық техниканы қамтиды.
машина жасау кәсiпорындарының өндiрiстiк қуаттарының дамыған инфрақұрылымы, жабдықтары мен коммуникациялары қазiргi жағдайларда ғана жұмыс iстеп тұрған өндiрiстi тұрақтандырып қана қоймай, сонымен қатар товарлардың жаңа түрлерiнiң өндiрiсiн дамытуға ықпал етедi.
Бағдарламаны жүзеге асыруда Қазақстанның iшкi нарығының қажеттiлiктерiн қанағаттандыратын өнiм шығаруға бағдарланған кәсiпорындар тобы мен өнiмi бәсекеге түсе алатын және экспортқа жiберiлетiн кәсiпорындар тобы бөлiнедi.
Iшкi нарыққа өнiм шығаруға бағдарланған машина жасау кғсiпорындарына металл өңдеу, жөндеу, босалқы бөлшектер мен металл конструкцияларын даярлау жұмыстарын жүзеге асыратын, соның iшiнде "Октябрь" фирмасы" ЖШС, "Бейстандартталған жабдықтар заводы" АҚ, "Авторемонтник" АҚ, облыс IIБ жанындағы "Еңбек-Павлодар" ЕМК жатады.
Бәсекелестiкке жарамды экспорт өнiмдерiн шығаруєа бағдарланєан кәсiпорындар тобына құрылып бiткен машина өнiмдерiн шығаратын, соның iшiнде "Қазақстантрактор" ААҚ - Т-95.4 класы 4 тонна шынжыр табанды тракторлар, бульдозерлер, "машина жасау заводы" ААҚ (бұдан әрi - "Машзавод"
ААҚ) - көпiрлiк және төрттағанды крандар, автокрандар, "Мерт Макина Ендустриси" ЖАҚ - дербес жылу жүйесi жатады.
Қалыптасқан шаруашылық байланыстарының күйреуi, экономиканың ырықтандырылуы, бағаның өсуi, кепiлдi мемлекеттiк тапсырыс пен өнiмдi өткiзу нарығының жойылуы салдарынан облыс машина жасау саласының өндiрiсi қазiргi жағдайда құлдырауымен сипатталады.
Сала кәсiпорындары өнiмге сұраныстың төмендiлiгiнiң ықпалымен қызмет етедi, бүл жағдайды республика мен облысқа ўќсас ґнiмнiѕ демпингтiк баєалар бойынша јкелiнуi кїрделендiре тїседi.
Әрi кәсiпорындарда товар нарыєында сұранысқа ие емес немесе бәсекелестiкке жарамдығын жоғалтқан ұзақ уақыт ауыстырылмайтын өнiм түрлерiн дайындаудың тұрақты технологиясы қалыптасқан. Товарлардың жаңа түрлерiн игеру инвестициялар мен өндiрiстi ұзақ мерзiм бойы дайындауды қажет етедi.
3. Бағдарламаныѕ мақсаттары мен мiндеттерi Салада өндiрiстi тұрақтандыру мен дамыту, бәсекеге түсе алатын өндiрiстiк- техникалық қолданысқа арналған өнiмдер шығаруды кеңейту Бағдарламанығ мақсаты болып табылады.
Қойылєан мақсатына сәйкес Бағдарлама мынадай мiндеттердi шешуге бағытталған:
машина жасау өндiрiсiн тұрақтандыру мен дамытуға жағдай жасау;
неғұрлым әлеуеттi өндiрiстi айқындау және олардың жинақталған өндiрiстiк әлеуетiн, ғылыми-техникалық және бiлiктi жұмысшы кадрларының нақты санын есепке ала отырып орналастыру;
өндiрiлетiн өнiмнiң номенклатурасын жаңарту және кеңейту, сапасын жақсарту, өндiрiс шығыны мен бағасын төмендету нәтижесiнде оның бәсекелестiкке жарамдылығын көтеру;
шетел фирмаларымен бiрлескен кәсiпорындар мен өндiрiстер құруға ықпал ету;
озық технологиялар мен жаңа, ғылымды қажетсiнетiн өндiрiстер енгiзудi ынталандыру;
саланы дамытуды мемлекеттiк қолдауєа ықпал ету, машина жасау саласына инвестициялар тартуға жағдай жасау.
4. Бағдарламаны жүзеге асырудың негiзгi бағыттары мен тетiктерi Өнеркәсiп саясатының өндiру мен энергетика салаларына әрi қарай бағдарлануының өңдеу мен қайта өңдеу салаларынсыз экономикалық көзқараспен қарағанда келешегi жоқ және облыстың дамуына керi әсерiн тигiзедi. Сондықтан да келесi жылдарда машина жасау саласының өндiрiстiк әлеуетiн қарқынды дамытуды бастау қажет, ол үшiн:
сапа деңгейi жағынан ең үздiк өнiмдерден кем емес, машина жасау өнiмдерiнiң дайын түрлерiнiң номенклатурасы мен шығару көлемiн ұлғайту;
Павлодар кәсiпорындарына жойылып кеткен сыртқы және iшкi нарықтарды қайтару;
облыста ғылыми конструкторлық-технологиялық әлеуеттi қалпына келтiру, ғылыми-техникалық орталығтар құру, сынақ станцияларын жаңарту, өнiмдердi сертификаттау мен стандарттауды ұйымдастыру, әлем үлгiлерiнiң талаптарына сай келетiн жаѕа технологиялар мен өнiмдер шығаруды игеру үшiн жаңа ақпарат базаларын қалыптастырумен қатар, машина жасау өндiрiсiнiң жетiлдiрiлген инфрақұрылымын құру қажет.
Қалыптасқан әлеуметтiк-экономикалық жағдайды, инвестициялық ахуалды, әр түрлi қаржы көздерiнен қаражаттандыру мүмкiндiктерiн ескере отырып, машина жасау кешенiн көтеру болашаєын нақты бағалау қажет.
Облыс машина жасау кешенiн дамытудың басым бағыттары болып бұл Бағдарламада мына бағыттар көзделедi:
1. Тракторлық машина жасауды дамыту.
Таяу арада тракторлық машина жасауды дамытудың басым баңыттары:
Т-95.4 кең ендi әмбебап трактор өндiрiсiн ұйымдастыру;
МТЗ 80.1 және МТЗ 82.1 тұрпатты класы 1,4-2 тонна доңғалақты тракторлар шығару бiрлескен өндiрiсiн ұйымдастыру;
шынжыр табанды тракторлар үшiн трансмиссия өндiрiсiн ұйымдастыру болып табылады.
"Қазақстан Республикасы өсiмдiк шаруашылығын кешендi механикаландыруға арналған технологиялар мен машиналар Жүйесiне" сәйкес Қазақстан Республикасы ғылым Академиясы аграрлық зерттеу орталыєы әзiрлеген, 2005 жылға дейiн негiзгi жұмыс көлемiн қамтамасыз ету күш класы 5 және 4 тонна жоғары қуатты тракторларды қолдану арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстанға, бар жиынтығына қосымша, 6000 дана, соның iшiнде класы 4 тонна 4000 данаға жуық, шынжыр табанды тракторлар жыл сайын қажет етiледi.
Елiмiздiң трактор салмағының ең үлкен үлес салмағы отамалы дақылдарды отырғызу мен жинауда ғана емес, сонымен қатар мал шаруашылығында тасу, әкелу қызметтерiн көрсететiн, жүк тиеу-түсiру жүмыстарында да қолданылатын әмбебап доңғалақты тракторлар қүрайды. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң мәлiметi бойынша, жыл сайын доңғалақты тракторлардың 4000-ға жуық данасы қажет етiледi.
2. Жүк көтеру техникасы өндiрiсiн дамыту.
Мына жобалар жүк көтеру техникасы өндiрiсiн дамытудың басым бағыттары болып табылады:
жүккөтергiштiгi жоғарылатылған (150 тоннаға дейiн) ауыр көпiрлiк және төрттағанды крандар өндiрiсiн ұйымдастыру;
жарылудан қорғалған жүккөтергiш механизмдер өндiрiсiн ұйымдастыру;
жүккөтергiштiгi 20-25 тонна және одан жоғары автомобиль крандарының өндiрiсiн ұйымдастыру.
"Машзавод" ААҚ-да жүккөтергiштiгi 0,5-тен 50 тоннаға дейiн көпiрлiк және төрттағанды крандардың (соның iшiнде грейферлi, магниттi грейферлi) түр- түрлерi игерiлген. Бұл игерiлген өнiм ауыр көпiрлiк және төрттағанды крандармен айналысатын жүккөтеру машиналарын өткiзетiн нарықтың елеулi бөлiгiн де қамти алмайды. Маркетинг зерттеулерi Қазақстан Республикасында тау- кен кешенi мен энергетика кәсiпорындары, сонымен қатар Ресейдiң көршiлес облыстары пайдалану мерзiмдерi 2000 - 2005 жылдары аяқталатын ауыр жүккөтеру техникасымен жабдықталғанын көрсетедi. Демек, жуық уақытта бұған сұраныс арта түседi.
3. Сауда-тоңазытқыш жабдықтары өндiрiсiн игеру.
Сауда жабдықтарына сұраныстың өсуiне байланысты "Октябрь" фирмасы"
ЖШС-те сауда сөрелерi мен сыйымдылығы 150-300 литр тоңазытқыш жабдықтарының өндiрiсiн ұйымдастыру жоспарлануда.
"Октябрь" фирмасы" ЖШС-тің жабдықтары, технологиялық мүмкiндiктерi және металл құрылғылары мен түрмыстық техникасын дайындау тәжiрибесi бар.
Сауда жабдықтарының өндiрiсiн ұйымдастыру қолда бар өндiрiс қуаттарын қайта құрусыз пайдалану арқылы iске асырылады және неғұрлым аз шығын жұмсай отырып, бұйымдарды әзiрлеудi игеруге мүмкiндiк бередi.
4. Энергетикалық, тау-кен жабдықтарына, ауыл шаруашылық техникасына және темiржол көлiгi мен коммуналдық шаруашылыққа босалқы бөлшектер дайындау.
Өнеркәсiптiң әр түрлi салаларында көлiкте және ауыл шаруашылығында негiзiнен үзақ мерзiм қолданылған, тозған бөлшектерiн ауыстыруды қажет ететiн шетелде өндiрiлген жабдықтар мен машиналар пайдаланылуда.
Энергетикалық, тау-кен жабдықтарына, ауыл шаруашылық техникасына және темiр жол көлiгiне босалқы бґлшектер өндiрудi ұйымдастыру машина жасау кәсiпорындарының бос өндiрiс қуаттарын қолдану мүмкiндiктерi мен бiлiктi, оның iшiнде, өндiрiсте қамтылмаған кадрлар бар болєан жағдайда қолдануға негiзделедi.
5. Халық тұтынатын товарлар өндiрiсiн дамыту.
Машина жасау кәсiпорындарында өндiрiстiңѕ құлдырауы алдындағы кезеңiнде тұрмыстық техниканы қоса, халық тұтынатын товарлардың үлкен номенклатурасын өндiру игерiлдi. Жоғарыда айтылған себептер бойынша олардың өндiрiсi тоқтатылған деуге болады.
Кәсiпорындарда халық түтынатын товарлар шығаратын өндiрiс қуаттары сақталєандықтан, негiзгi өндiрiстi қайта қалпына келтiру ертеректе өндiрiлген халық тұтынатын товарлар өндiрiсiн қалпына келтiруге және оның негiзiнде сапасы мен тұтынушылық қасиеттерi жақсартылған жаңа түрлерiнiң өндiрiсiн (айырғыштар, центрифугалар, кiр жуатын машиналар, құлып-қапсырма бұйымдары, бау-бақша құралдары және басқалар) дамытуға ықпал етедi.
6. Металдан жасалатын құрылыс бұйымдарының өндiрiсiн дамыту.
Металдан жасалатын қабырға панельдерi мен черепицалар өндiрiсiн дамыту қазiргi технологиялық құрылыс материалдарын үймереттердегi қаптау жұмыстары мен ғимараттардың қаптамаларын құру қажеттiлiгiнен туындап отыр.
Мақсат "Октябрь" фирмасы" ЖШС көрсетiлген бұйымдарды, соның iшiнде, табақ металын суық қалыптау және панельдер мен черепицалар шығаруға мөрлер үшiн пресс жабдықтарын әзiрлейтiн қолда бар қуаттарымен қол жеткiзiледi.
Қаптау материалдары мен металл черепицаларын әзiрлеуде өнiмнiң бәсекелестiкке жарамдылығы мен сапасын қамтамасыз ететiн электростатика әдiсiмен жасалған полимер жабындылармен қаптау технологиясы қолданылады.
Мыналар Бағдарламаны жүзеге асырудың негiзгi шаралары мен тетiктерi болып табылады:
жергiлiктi өндiрушiлердiң машина жасау өнiмдерiн жарнамалауға ықпал ету.
машина жасау саласының дамуы кооперация байланыстарын ұлғайту мен республика экономикасының интеграциясын тереңдетумен тығыз байланысты.
Қазақстанның iшкi кооперациясын, Павлодар машина жасау кәсiпорындарының қатысуымен, қазiргi кезде өндiрiстiк қуаттары бос республика аймақтарымен бiрге дамыту жоспарлануда.
машина жасауды ұсынатын машина жасау және машина мен жабдықтарды дайын тїрiнде шығаратын машина жасау кәсiпорындары үшiн кооперацияны дамыту орындырақ. Осы кәсiпорындардың жабдықтаушы бұйымдарды шетелден сатып алу үлесi 80%-дан асады.
Кооперация байланыстарын дамытудың негiзгi бағыттары:
"Қазақстантрактор" ААҚ үшiн жеткiзiлiмдер:
трансмиссиялар - "Машзавод" АҚ-мен бiрлескен кәсiпорын, Семей қаласы;
гидроаппаратура - "Каргормаш-ИТЭКС" ЖҮАҚ, "Гормашсбыт" АҚ, Қарағанды қаласы;
электржабдығы - "Петропавл ауыр машина жасау заводы" АҚ, "Киров атындағы завод" АҚ, "Атқарушы механизмдер заводы" АҚ, "ЗИКСТО" АҚ, Петропавл қаласы, "Тыныс" АҚ, "Наука-Восток" АҚ, Көкшетау қаласы;
аспаптар - "Наука-Восток" АҚ, Көкшетау қаласы, "Киров атындағы завод"
АҚ, "ЗИКСТО" АҚ, Петропавл қаласы;
радиаторлар - "Бiрлiк" АҚ, Көкшетау қаласы;
металлбұйымдар, серiппелер, құралдар - "Киров атындағы завод" АҚ, "ЗИКСТО" АҚ, Петропавл қаласы.
"Машзавод" ААҚ үшiн жеткiзiлiмдер:
автокрандар өндiру үшiн тұрқы құймалар, соғылмалар дайындау, металл бөлшектердi өңдеу, автокрандарға арналған гидроцилиндрлер, пластмассадан жасалған бұйымдар, тақташалар, коуштарға қалыптар әзiрлеу - "Востокмашзавод"
АҚ, Өскемен қаласы;
құйылған бөлшектердiң жеткiзiлiмдерiн ұлғайту - "Қазақстан-трактор"
ААҚ, "Қазақстан алюминийi" АҚ, Павлодар қаласы;
гидроаппаратура - "Целингидромаш" АҚ, Астана қаласы;
кабель өнiмi - "Казэнергокабель" АҚ, Павлодар қаласы.
Бағдарлама бойынша жұмыстарды үйлестiрудi облыс индустрия, сауда және кәсiпкерлiктi дамыту департаментi мен Павлодар облысы бойынша ғылыми- техникалық өнеркәсiп кеңесi жүзеге асыратын болады.
5. Қажеттi қорлар мен оларды қаржыландыру көздерi Машина жасау кәсiпорындарында өнеркәсiп өндiрiсi мен оның даму жағдайына талдау жасалынады. Басты назар шығарылатын өнiмнiң өзiндiк құны мен бағасына аударылуы қажет. Өнiмнiң өзiндiк құнында электр қуаты, жылу қуаты, салықтар мен мiндеттi төлемдер басты құрамдары болғандықтан, әлеуметтiк мәселелер мен проблемаларды дер кезiнде шешетiн кәсiпорындар үшiн бюджеттен жеңiлдiктер мен демеуқаржы бөлу арқылы қаржылай қолдау көрсетудi қарастыру және көрсету қажет.
машина жасау саласын дамытудың Бағдарламада бөлiнген негiзгi басым бағыттарын жүзеге асыру үшiн 46,34 млн. АҚШ доллары көлемiнде қаржы қорлары қажет, соның iшiнде:
Т-95.4 шынжыр табанды тракторлар сериялы өндiрiсiн игеру - 8,0 млн.
долл.; "Қазақстантрактор" ААҚ-да трансмиссия өндiрiсiн ұйымдастыру - 7,0 млн.
долл.;
Беларусь Республикасымен бiрлескен кәсiпорын құра отырып, МТЗ 80.1 және МТЗ 82.1 тұрпатты доңғалақты тракторлары өндiрiсiн игеру - 30,0 млн.долл.;
жүккөтеру техникасы өндiрiсiн, соның iшiнде, жүккөтергiштiгi 150 тоннаға дейiн көпiрлiк және төрттағанды крандар, жарылудан қорғалған жүккөтеру механизмдерi өндiрiсiн игеру - 1,1 млн.теңге; жүккөтергiштiгi 20-25 тонна және одан жоғары автокран өндiрiсiн ұйымдастыру - 0,24 млн.долл.
Т-95.4 тракторын игеру үшiн несиелiк шарт бойынша "Эксимбанк" ЖАҚ 8,0 млн.долл.мөлшерiнде қаржы бөлдi.
Доңғалақты тракторлар мен трансмиссиялар өндiрiсiн игеру жөнiндегi жұмыстарды қаржыландыру көздерi болып коммерциялық банктердiң несиелерi жоспарлануда.
Екiншi деңгейдегi банктердiң несиелерi мен кәсiпорындардың меншiктi қаражаттары жүккөтеру техникасы өндiрiсiн игеру жөнiндегi жұмыстарды қаржыландыру көздерi болып көзделуде.
6. Бағдарламаны жүзеге асыру кезеңдерi мен мерзiмдерi Осы Бағдарламаны жүзеге асыру мерзiмдерi 2001 - 2003 жылдарға есептелген.
машина жасау кешенiн дамытудың келтiрiлген басым бағыттары бойынша жобалық қуаттардың жұмыс кезеңдерi, оларды iске қосу мен игеру мерзiмдерi мынадай: "Қазақстантрактор" ААҚ:
2001 - 2005 жылдары бөлiнген несие есебiнен Т-95.4 жаңа шынжыр табанды тракторлардың сериялы өндiрiсiн игеру;
2001 - 2008 жылдары "Минск трактор заводы" ӨК-мен доңғалақты тракторлар шығаратын бiрлескен өндiрiс құру;
2001 - 2003 жылдары шынжыр табанды тракторларға трансмиссиялар өндiрiсiн игеру;
"Машзавод" ААҚ:
2001 - 2002 жылдары жүккөтергiштiгi 25 тонна және одан жоғары автокрандар өндiрiсiн игеру;
2001 - 2002 жылдары жүккөтергiштiгi жоғарылатылған (150 тоннаға дейiн)
ауыр көпiрлiк және төрттағанды крандар өндiрiсi мен жарылудан қорғалған жүккөтеру механизмдерiнiң өндiрiсiн ұйымдастыру.
"Октябрь" фирмасы" ЖШС:
2001 - 2002 жылдары диiрмен жабдықтарының өндiрiсiн қайта қалпына келтiру;

На русском языке:
Аким Павлодарской области Павлодар облысының әкімі Решение Акима Павлодарской области от 2 апреля 2001 года №
72. Зарегистрировано
Управлением юстиции
Павлодарской области 23 мая 2001 года за № 723 О программе развития машиностроительного комплекса области на 2001 – 2003 годы В целях преодоления спада производства, достижения устойчивых темпов развития и финансово-экономического оздоровления машиностроительной отрасли области принимаю РЕШЕНИЕ
1. Одобрить прилагаемую программу развития машиностроительного комплекса области на 2001 - 2003 годы (далее - Программа) и внести ее на утверждение областного маслихата.
2. Поручить начальнику департамента индустрии, торговли и развития предпринимательства области представить Программу на сессии областного маслихата.
Аким области
Г. Жакиянов
Приложение к решению акима области от 2 апреля 2001 г. № 72 Программа развития машиностроительного комплекса области на 2001 - 2003 годы Паспорт Наименование: Программа развития машиностроительного комплекса области на 2001 - 2003 годы Основание для разработки: Решение акима области от 2 мая 2000 года № 103 "О состоянии дел и перспективах развития машиностроительной отрасли в области"
Основные разработчики: Департамент индустрии, торговли и развития предпринимательства области Цель: Стабилизировать и обеспечить дальнейшее развитие производства в машиностроительной отрасли, расширить выпуск продукции производственно-технического назначения Задачи: Создание условий для стабилизации и развития машиностроительного комплекса;
выявление наиболее перспективных производств и их размещение в области с учетом накопленного производственного потенциала, наличия научно-технических и квалифицированных рабочих кадров;
обновление и расширение номенклатуры продукции, повышение ее конкурентоспособности за счет улучшения качества, снижения издержек производства и цен;
содействие в создании совместных предприятий и производств с зарубежными фирмами;
стимулирование развития передовых технологий и новых, наукоемких производств;
содействие в государственной поддержке отрасли, создание условий для привлечения инвестиций в отрасль Ресурсы и источники финансирования: Ресурсной базой реализации Программы являются производственные мощности машиностроительных предприятий и социальные ресурсы области;
источники финансирования - средства предприятий, инвестиции, средства банков, выделяемые на реализацию целей, определенных Программой Ожидаемые результаты: В результате реализации мероприятий "Программы развития машиностроительного комплекса области на 2001 - 2003 годы" предполагается стабилизировать и обеспечить дальнейшее развитие промышленного производства, оптимизировать внешнюю и внутреннюю кооперацию, наладить производственные связи между предприятиями машиностроительного комплекса области и предприятиями республики, повысить качество и конкурентоспособность выпускаемой продукции, изменить структуру экспорта и импорта товаров, улучшить социальную обстановку путем создания новых рабочих мест Срок реализации: Реализация Программы намечена на период с 2001 по 2003 годы
1. Введение
Состояние и перспективы развития машиностроительного комплекса Павлодарской области рассмотрены на заседании коллегии при акиме области 20 апреля 2000 года. На основании решения коллегии и в соответствии с решением акима области от 2 мая 2000 года № 103 "О состоянии дел и перспективах развития машиностроительной отрасли в области", в целях преодоления спада и обеспечения дальнейшего развития машиностроения, была разработана настоящая Программа развития машиностроительного комплекса области.
При разработке Программы учтены приоритеты экономического развития области и республики в целом, определенные "Стратегией развития Республики Казахстан на период до 2030 года", а также основные задачи промышленной политики, определенные "Основными направлениями государственной промышленной политики на 1999 - 2003 годы".
2. Анализ состояния машиностроительной отрасли области В структуре промышленного производства области машиностроение занимает особое место.
Машиностроительная отрасль области - это отрасль со сложной технологией производства, включающей, как правило, несколько переделов. Она оснащена наиболее сложным по техническому уровню и различным по составу технологическим оборудованием.
В отрасли созданы производственные мощности, оснащенные современным оборудованием и технологиями для производства литья, механической обработки металлов, штамповки, сварки, сборки и окраски. Современные лаборатории обеспечивают контроль качества материалов и готовой продукции. На машиностроительных предприятиях области освоен выпуск продукции производственно-технического назначения, способной удовлетворить потребности различных отраслей народного хозяйства области, республики и за рубежом.
В отрасли также созданы мощности по производству широкого спектра товаров народного потребления.
Номенклатура машиностроительной продукции области включает в себя различные виды изделий: сельскохозяйственные тракторы, бульдозеры, автокраны, мостовые и козловые краны, кран-балки, конвейеры, ветроагрегаты, нестандартизированное оборудование, инструмент и технологическую оснастку, бытовую технику.
Производственные мощности машиностроительных предприятий с их развитой инфраструктурой, оборудованием и коммуникациями позволяют при определенных условиях не только стабилизировать существующее производство, но и развивать производство новых видов товаров.
При реализации Программы выделяется группа предприятий, ориентированная на выпуск продукции, удовлетворяющей потребности внутреннего казахстанского рынка и группа предприятий, чья продукция должна быть конкурентоспособной и поставляться на экспорт.
К машиностроительным предприятиям, ориентированным на выпуск продукции для внутреннего рынка, отнесены предприятия, осуществляющие металлообработку, ремонт, изготовление запчастей и металлоконструкций, в том числе: ТОО фирма "Октябрь", АО "Завод нестандартизированного оборудования", ПК "Авторемонтник", ДГП "Енбек -Павлодар" при УВД области.
К группе предприятий, ориентированных на выпуск конкурентоспособной экспортной продукции, отнесены предприятия, выпускающие законченную машиностроительную продукцию, в том числе: ОАО "Казахстантрактор" - гусеничные тракторы Т-95.4 класса 4 тонны, бульдозеры, ОАО "Машиностроительный завод" (далее ОАО "Машзавод") - краны мостовые и козловые, автокраны, ЗАО "Мерт Макина Ендустриси"- автономные отопительные системы.
Современное состояние машиностроительной отрасли области характеризуется спадом производства, основными причинами которого являются:
разрушение сложившихся хозяйственных связей, либерализация экономики, рост цен, утрата гарантированного государственного заказа и рынка сбыта продукции.
Деятельность предприятий отрасли осуществляется под влиянием низкого платежеспособного спроса на продукцию, усугубляющегося поставкой в республику и область аналогичной продукции по демпинговым ценам.
На крупных предприятиях преобладает жесткая технология изготовления с длительной несменяемостью видов продукции, потерявших спрос или конкурентоспособность на рынке товаров. Освоение новых видов товаров требует инвестиций и длительных сроков подготовки производства.
Изучение рынка машиностроительной продукции показывает снижение спроса и, в то же время, насыщение его более дешевой продукцией из-за рубежа.
3. Цели и задачи Программы Целью Программы является стабилизация и развитие производства в отрасли, расширение выпуска конкурентоспособной продукции производственно- технического назначения.
В соответствии с поставленной целью Программа направлена на решение следующих задач:
создание условий для стабилизации и развития машиностроительного производства;
выявление наиболее перспективных производств и их размещение с учетом накопленного производственного потенциала, наличия научно-технических и квалифицированных рабочих кадров;
обновление и расширение номенклатуры производимой продукции, повышение ее конкурентоспособности за счет улучшения качества, снижения издержек производства и цен;
содействие в создании совместных предприятий и производств с зарубежными фирмами;
стимулирование внедрения передовых технологий и новых, наукоемких производств;
содействие государственной поддержке развития отрасли, создание условий для привлечения инвестиций в машиностроительную отрасль.
4. Основные направления и механизмы реализации Программы Дальнейшее ориентирование промышленной политики на добывающую и энергетическую отрасли без развития обрабатывающей и перерабатывающей отраслей бесперспективно с экономической точки зрения и будет иметь негативные последствия для развития области. Поэтому необходимо начать интенсивное наращивание производственного потенциала машиностроения, чтобы в ближайшие годы:
увеличить номенклатуру и объемы выпуска конечных видов машиностроительной продукции, по качественному уровню не уступающей лучшим аналогам;
вернуть павлодарским предприятиям утраченные внутренний и внешний рынки;
создать в области развитую инфраструктуру машиностроительного производства, включая восстановление научного конструкторско- технологического потенциала, создание научно-технических центров, возрождение испытательных станций, организацию сертификации и стандартизации продукции, формирование современной информационной базы для освоения новых технологий и выпуска продукции, отвечающей требованиям мировых стандартов.
Учитывая сложившуюся социально-экономическую ситуацию, инвестиционный климат, возможности привлечения средств из различных источников финансирования, необходимо реально оценивать перспективы подъема машиностроительного комплекса.
Очевидно, что реализация концепции развития машиностроительного комплекса потребует при современных стартовых условиях длительного времени.
Машиностроение - отрасль, которая даже в условиях обеспечения ее собственного воспроизводства испытывает трудности для нормального содержания и функционирования за счет самоокупаемости и требует государственной поддержки. Поэтому подъем машиностроительного комплекса, а тем более - решение стратегических задач должны осуществляться с определенной государственной поддержкой в виде кредитных ассигнований или кредитов банков второго уровня.
1. Развитие тракторного машиностроения.
Приоритетными направлениями в развитии тракторного машиностроения на ближайшую перспективу являются:
организация производства широкоуниверсального трактора Т-95.4 класса 4 тонны;
организация совместного производства колесных тракторов типа МТЗ 80.1 и МТЗ 82.1 класса 1,4 - 2 тонны;
организация производства трансмиссий к гусеничным тракторам.
Согласно "Системе технологий и машин для комплексной механизации растениеводства Республики Казахстан на период до 2005 года", разработанной Центром аграрных исследований Академии Наук Республики Казахстан, обеспечение основного объема работ осуществляется тракторами большой мощности тягового класса 5 и 4 тонны. Ежегодная потребность Казахстана в гусеничных тракторах, дополнительно к имеющемуся парку, составляет 6000 штук, из них класса 4 тонны - около 4000 штук.
Наибольший удельный вес в тракторном парке страны имеют универсальные колесные тракторы, используемые не только при возделывании и уборке пропашных культур, но и при перевозке, обслуживании животноводства, погрузочно-разгрузочных работах. По данным Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан, ежегодная потребность в колесных тракторах составляет около 4000 штук.
2. Развитие производства грузоподъемной техники.
Приоритетными направлениями в развитии производства грузоподъемной техники являются следующие проекты:
организация производства тяжелых мостовых и козловых кранов повышенной грузоподъемности (до 150 тонн);
организация производства грузоподъемных механизмов во взрывозащищенном исполнении;
организация производства автомобильных кранов грузоподъемностью 20 - 25 тонн и выше.
В ОАО "Машзавод" освоена широкая гамма мостовых и козловых кранов (в том числе грейферных, магнито-грейферных) грузоподъемностью от 0,5 до 50 тонн.
Освоенная продукция не охватывает значительную часть рынка сбыта грузоподъемных машин, занимаемую тяжелыми мостовыми и козловыми кранами.
Маркетинговые исследования показывают, что предприятия горно- металлургического комплекса и энергетики Республики Казахстан, а также прилегающих областей России оснащены тяжелой грузоподъемной техникой, сроки эксплуатации которой истекают в 2000-2005 годах. Следовательно, в ближайшее время ожидается повышение спроса.
3. Освоение производства торгово-холодильного оборудования.
В связи с ростом спроса на торговое оборудование, в ТОО фирма "Октябрь"
планируется организовать производство торговых стеллажей и холодильного оборудования емкостью 150 - 300 литров.
ТОО фирма "Октябрь" располагает оборудованием, технологическими возможностями и опытом изготовления металлоконструкций и бытовой техники.
Организация производства торгового оборудования будет проведена с использованием имеющихся производственных мощностей без реконструкции и позволит освоить изготовление изделий при минимальных затратах.
Изготовление новых изделий будет выполнено с использованием новой технологии нанесения полимерных покрытий электростатическим методом, что обеспечит конкурентоспособность продукции.
4. Изготовление запасных частей к энергетическому, горно- металлургическому оборудованию, сельскохозяйственной технике и железнодорожному транспорту и коммунальному хозяйству.
В различных отраслях промышленности, на транспорте и в сельском хозяйстве эксплуатируются оборудование и машины в основном зарубежного производства со значительными сроками эксплуатации, что вызывает необходимость их ремонта с заменой изношенных деталей.
5. Развитие производства товаров народного потребления.
На машиностроительных предприятиях в период, предшествующий спаду производства, освоено производство большой номенклатуры товаров народного потребления, включая бытовую технику. По рассмотренным выше причинам производство их практически свернуто.
Производственные мощности по изготовлению товаров народного потребления на предприятиях сохранены, что при определенных условиях восстановления основного производства позволяет восстановить производство ранее выпускавшихся товаров народного потребления и на существующей базе развить производство новых видов с улучшенными качествами и потребительскими свойствами (сепараторы, центрифуги, стиральные машины, замочно-скобяные изделия, садово-огородный инструмент и другие).
6. Развитие производства строительных изделий из металла.
Развитие производства стеновых панелей и черепицы из металла обусловлено потребностью в современных технологичных строительных материалах при облицовочных работах и устройстве покрытий зданий.
Цель достигается наличием в ТОО фирма "Октябрь" мощностей по изготовлению указанных изделий, в частности, прессового оборудования для холодной штамповки листового металла и штампов для изготовления панелей и черепицы.
При изготовлении облицовочных панелей и металлочерепицы будет применена технология нанесения полимерных покрытий электростатическим методом, обеспечивающая качество и конкурентоспособность продукции.
Основными мерами и механизмами реализации Программы будут:
создание благоприятных условий для предприятий машиностроительного комплекса;
защита внутреннего рынка от недобросовестной конкуренции, проведение антидемпинговой политики на основе действующего законодательства;
меры методической и технической помощи предпринимателям, в том числе, в сфере малого бизнеса;
содействие в кредитовании (в том числе, льготном) наиболее эффективных проектов в рамках приоритетов, определенных настоящей Программой;
оказание поддержки предприятиям посредством прощения пени и отсрочки уплаты долгов;
проведение мер по приоритетному закупу продукции местных товаропроизводителей, в том числе, и по линии госзакупа;
осуществление мер по отмене таможенных пошлин на ввоз сырья и основных материалов, используемых в машиностроении и не производимых в республике;
содействие в рекламе продукции машиностроения местных производителей.
Развитие машиностроительной отрасли неразрывно связано с расширением кооперированных связей и углублением интеграции в экономике республики.
Внутриказахстанскую кооперацию с участием павлодарских машиностроительных предприятий планируется развивать с регионами республики, производственные мощности которых в настоящее время также незагружены.
Наиболее целесообразно развитие кооперации для машиностроительных предприятий, представляющих собственно машиностроение и выпускающих машины и оборудование в законченном виде. Доля покупных комплектующих изделий таких предприятий, получаемых из-за рубежа, составляет более 80%.
Основные направления развития кооперированных связей:
поставки для ОАО "Казахстантрактор":
трансмиссии - совместное производство с АО "Машзавод", город Семипалатинск;
гидроаппаратура - АОЗТ "Каргормаш-ИЭКС", АО "Гормашсбыт", город Караганда;
электрооборудование - АО "Петропавловский завод тяжелого машиностроения", АО "Завод имени Кирова", АО "Завод исполнительных механизмов", АО "ЗИКСТО", город Петропавловск; АО "Тыныс" и АО "Наука- Восток ", город Кокчетав;
приборы - АО "Наука-Восток", город Кокчетав; АО "Завод имени Кирова", АО "ЗИКСТО", город Петропавловск;
радиаторы - АО "Бирлик", город Кокчетав;
метизы, пружины, инструмент - АО "Завод имени Кирова" и АО "ЗИКСТО", город Петропавловск.
Поставки для ОАО "Машзавод":
изготовление корпусного литья, поковок, металлообработка деталей для производства автокранов, прозводство гидроцилиндров для автокранов, изделий из пластмасс, табличек, изготовление штампов на коуши - АО "Востокмашзавод", город Усть-Каменогорск;
расширение поставок литых деталей - ОАО "Казахстантрактор" и АО "Алюминий Казахстана", город Павлодар;
гидроаппаратура - АО "Целингидромаш", город Астана;
кабельная продукция - АО "Казэнергокабель", город Павлодар.
Координация работ по Программе будет осуществляться департаментом индустрии, торговли и развития предпринимательства области и Научно- техническим промышленным советом по Павлодарской области.
5. Необходимые ресурсы и источники их финансирования На машиностроительных предприятиях будет проанализировано состояние промышленного производства и его развитие. Особое внимание необходимо уделить себестоимости и цене выпускаемой продукции. Поскольку значительными составляющими в себестоимости продукции являются электроэнергия, тепловая энергия, налоги и обязательные платежи, то для предприятий, решающих своевременно социально- значимые вопросы и проблемы, необходимо рассмотреть и оказать финансовую поддержку через бюджет по предоставлению льгот или дотаций.
Необходимые финансовые ресурсы для осуществления выделенных в Программе основных приоритетных направлений развития машиностроительной отрасли составляют 46,34 млн. долларов США, в том числе:
освоение серийного производства гусеничных тракторов Т-95.4 - 8,0 млн.
долларов США;
организация производства трансмиссий в ОАО "Казахстан-трактор" - 7,0 млн. долларов США;
освоение колесных тракторов типа МТЗ 80.1 и МТЗ 82.1 с созданием совместного предприятия с Республикой Беларусь - 30,0 млн. долларов США;
организация производства грузоподъемной техники, в том числе, мостовых и козловых кранов г/п до 150 тонн и грузоподъемных механизмов во взрывозащищенном исполнении - 1,1 млн. долларов США;
организация производства автокранов г/п 20-25 тонн и выше - 0,24 млн.
долларов США.
Финансовые средства на освоение тракторов Т-95.4 в сумме 8,0 млн.
долларов США выделены ЗАО "Эксимбанк" согласно кредитному договору.
6. Этапы и сроки реализации Программы Сроки реализации настоящей Программы рассчитаны на 2001 - 2003 годы.
Этапы работы, внедрения и освоения проектных мощностей по приведенным приоритетным направлениям развития машиностроительного комплекса следующие:
ОАО "Казахстантрактор":
в 2001 - 2005 годах за счет выделенного кредита освоить серийное производство нового гусеничного трактора Т-95.4;
в 2001 - 2008 годах создать совместное производство колесных тракторов с ПО "Минский тракторный завод";
в 2001 - 2003 годах освоить производство трансмиссий к гусеничным тракторам;
ОАО "Машзавод":
в 2001 - 2002 годах освоить производство автокранов грузоподъемностью 25 тонн и выше;
в 2001 - 2002 годах организовать производство тяжелых мостовых и козловых кранов повышенной грузоподъемности (до 150 тонн) и производство грузоподъемных механизмов во взрывозащищенном исполнении;
ТОО фирма "Октябрь":
в 2001 - 2002 годах восстановить производство мельничного оборудования;
в 2001 году освоить производство строительных металлоизделий;
в 2001 - 2002 годах освоить производство торгово-холодильного оборудования.