Қазақша:
Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды Қазақстан Республикасының Агентство Республики Казахстан по реттеу агенттігі регулированию естественных монополий Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігі төрағасының 2001 жылғы 25 сәуірдегі N 86-ОД бұйрығы.
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2001 жылғы 18 мамырда тіркелді. Тіркеу N 1511.
Бұйрықтың күші жойылды - ҚР Индустрия және сауда министрлiгi Бәсекелестiктi қорғау комитетi Төрағасының 2006 жылғы 22 қыркүйектегі N 230 бұйрығымен.
Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ережесiн бекiту туралы "Бәсеке және монополистiк қызметтi шектеу туралы" Заңға сәйкес, БҰЙЫРАМЫН
1. Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ережесi бекiтiлсiн.
2. Экономикалық талдау және қаржылық қамтамасыз ету департаментi (С.Ержанова) осы Ереженi Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзудi қамтамасыз етсiн.
3. "Рынокта үстем (монополиялық) жағдайға ие шаруашылық жүргiзушi субъектiлердің мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ережесiн бекiту туралы" Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестiктi қорғау және шағын бизнестi қолдау жөнiндегi агенттiгiнiң 1999 жылғы 30 сәуiрдегi N 25-ОД бұйрығының күшi жойылды деп танылсын.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4. Ұйымдастыру-инспекторлық басқармасы (Ғ.Сауытов) осы бұйрықты Агенттiктiң облыстар, Астана және Алматы қалалары бойынша департаменттерiнiң назарына жеткiзсiн.
5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау төрағаның орынбасары С.
Құрманғалиевқа жүктелсiн.
Агенттік төрағасы
Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ЕРЕЖЕСІ
1. Жалпы қағидалар
1. Осы Ереже "Бәсеке және монополистiк қызметтi шектеу туралы"
Қазақстан Республикасының Заңына , Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Мемлекеттiк кәсiпорын туралы" Заң күшi бар Жарлығына сәйкес және "Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестiктi қорғау және шағын бизнестi қолдау жөнiндегi агенттiгiнiң мәселелерi туралы" Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1999 жылғы 15 қарашадағы N 1713 қаулысының негiзiнде әзiрлендi және Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестiктi қорғау және шағын бизнестi қолдау жөнiндегi агенттiгi (бұдан әрi - орталық монополияға қарсы орган) мен оның аумақтық органдары (бұдан әрi - аумақтық монополияға қарсы органдар)
жүргiзетiн Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн (бұдан әрi - Тiзiлiм) қалыптастыру және жүргiзу тәртiбiн айқындайды.
Ескерту. 1-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен .
2. Тiзiлiм - бәсекелiк салада кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын, тиiстi тауар рыногындағы үлесi жыл сайын монополияға қарсы орган белгiлейтiн шектi шамадан асатын рынок субъектiлерiнiң атаулы тiзбесi.
3. Бәсекелiк салаға объективтi түрде технологиялық, экономикалық және әлеуметтiк себептер болғандықтан, рыноктық кеңiстiктi ұйымдастырудың неғұрлым мақсатқа сай нысаны рынок субъектiлерiнiң еркiн бәсекесiнiң қарым- қатынастары болып табылатын рыноктар жатады.
4. Осы Ережеде қолданылатын негiзгi ұғымдар:
тауар рыногы - сатып алушының тауарды (жұмыстарды, қызмет көрсетулердi) экономикалық, аумақтық және технологиялық сатып алу мүмкiндiгiмен айқындалатын, алмастырушысы немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарлары (жұмыстар, қызмет көрсетулер) жоқ тауар айналымының саласы;
бiрiн-бiрi алмастыратын тауар - сатып алушы тұтыну процесiнде функциялық тағайындалуы, қолданылуы, сапалық және техникалық сипаттамалары мен басқа өлшемдерi бойынша оларды бiр-бiрiмен нақты алмастыра алатындай немесе алмастыруға даяр болатындай салыстыруға келетiн тауарлардың тобы;
географиялық шекаралар немесе географиялық рынок тұтынушылардың осы тауарды сатып ала алатын және осы аймақтан тыс жерде экономикалық және басқа себептер бойынша сатып алуға мүмкiндiгi жоқ аймақ. Белгiлi бiр немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердiң) әрбiр түрiнiң олардың айналымының географиялық ауданын кескіндейтiн шекаралары бар жеке рыногы болады, олар облыстың әкiмшiлiк шекаралары мен өзге де елдi мекендердiң шекаралары болуы мүмкiн.
үстем (монополиялық) жағдай - тауар рыногындағы рынок субъектiсiнiң бәсекеге терiс әсер ететiн, басқа рынок субъектiлерiнiң тауар рыногына кiруiн қиындататын немесе басқаша түрде олардың экономикалық қызметiнiң еркiндiгiн шектейтiн ерекше жағдайы.
Ескерту. 4-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
2. Тiзiлiмдi қалыптастыру және жүргiзу тәртiбi
5. Тiзiлiмдi қалыптастыру экономикалық және әлеуметтiк мәндi тауар рыноктарын және бәсекеге қарсы iс-қимылдар, яғни басқа рынок субъектiлерiнiң еркiн бәсекеге құқықтарын бұзу жолымен бәсекенi шектеуге немесе жоюға, сондай-ақ тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерiн бұзатын қызмет байқалған тауар рыноктарын талдау негiзiнде жүргiзiледi. Сонымен бiрге үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiн анықтау мақсатында тауар рыногын талдауды монополияға қарсы органдар осы рыноктың бiр субъектiсi бiр рет бұзған фактiсi анықталғанда, жүргiзедi.
Экономикалық және әлеуметтiк мәндi тауар рыноктарына басқа тауар топтарына қарағанда, баға мультипликаторы болып табылатын өнiмдер мен халықтың тұрмыс деңгейiне мәндi әсер ететiн қызмет көрсетулер (көмiр, мұнай, мұнай өнiмдерi, электр және жылу энергиясы, табиғи газ, астық, нан, қант, дәрi- дәрмек, сұйытылған газ және олардың бағасын көтеруге әкелетiн қызмет көрсетулер, қатты тұрмыс қалдықтарын әкету және көму, жолаушыларды тасымалдау және басқалар) жатады.
Ескерту. 5-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
6. Тiзiлiмге меншiк нысандарына қарамастан, тауар рыноктарындағы үлесi жыл сайын монополияға қарсы орган белгiлейтiн шектi шамадан асатын барлық қазақстандық және шетелдiк заңды тұлғалар енгiзiледi.
Ескерту. 6-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
7. Тауар рыногындағы рынок субъектiсi үлесiнiң шектi шамасын оның жағдайы үстем (монополиялық) деп танылған жағдайда, жыл сайын монополияға қарсы орган белгiлейдi, бiрақ ол 35%-дан кем болмауға тиiс.
8. Тиiстi тауар рыногындағы үлесi монополияға қарсы орган жыл сайын белгiлейтiн шектi шамадан кем рынок субъектiлерi, егер үстем (монополиялық)
жағдайды монополияға қарсы орган мыналардың негiзiнде белгiлесе, Тiзiлiмге енгiзiлуге жатады:
- рынок субъектiсiнiң тиiстi тауар рыногындағы үлесiнiң тұрақтылығы;
- рыноктағы бәсекелестерге тиесiлi үлестерiнiң салыстырмалы мөлшерi;
- жаңа рынок субъектiлерiнiң (бәсекелестердiң) рынокқа кiру мүмкiндiктерi.
9. Үстем (монополиялық) жағдайы мынадай талаптарға сәйкес танылған рынок субъектiлерiнiң тобы Тiзiлiмге енгiзiлуге жатады:
белгiлi бiр тауар рыногындағы екiден көп емес рынок субъектiлерiнiң жиынтық үлесi 50 және одан көп пайызды құраса;
белгiлi бiр тауар рыногындағы үштен көп емес рынок субъектiлерiнiң жиынтық үлесi 70 және одан көп пайызды құраса.
9-1. Тiзiлiмге енгiзуге қызметтердi Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес монополиялық түрде жүзеге асыратын және (немесе) белгiлi бiр қызметтер түрi рыногында онда бәсекенiң жоқтығына орай үстем (монополиялық)
жағдайға ие мемлекеттiк кәсiпорындар жатады.
Ескерту. 9-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің 2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен .
10. Өндiрiсi жаңа технологиялар мен ғылыми-техникалық прогрестiң жетiстiктерiн қолданумен байланысты жаңа, тектестерi жоқ және сұранысқа ие тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулердi) өткiзе отырып, белгiлi бiр тауар рыногына алғаш кiрген рынок субъектiлерiнiң үстем (монополиялық) жағдайы бiр жыл бойы монополиялық деп танылмайды.
Ескерту. 10-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
11. Рынок субъектiсiнiң үстемдiк үлесiн есептеу монополияға қарсы орган әзiрлеген, белгiлi бiр тауар түрi рыногының шекараларын айқындау тәртiбi және рынок субъектiсiн монополист деп тану туралы нормативтiк құқықтық актiге сәйкес жүргiзiледi.
Ескерту. 11-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
12. Рынок субъектiсiнiң үстемдiк үлесi субъектiнiң белгiлi бiр тауар немесе қызмет түрiн тиiсiнше:
тауар рыногы шекараларынан тыс әкету көлемiн қоспағанда, оның географиялық шекараларымен айқындалған тауар рыногына жеткiзу немесе өткiзу көлемiнiң белгiлi бiр тауарлар түрлерi рыногының жалпы көлемiне;
оның географиялық шекараларымен айқындалған тауар рыногына жеткiзу немесе өткiзу көлемiнiң белгiлi бiр тауарлар түрлерi рыногының жалпы көлемiне арақатынасы ретiнде айқындалады.
Белгiлi бiр тауар түрi рыногының жалпы көлемi осы рынок субъектiлерiнiң белгiлi бiр немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарларды әкелу және әкету көлемдерiн ескере отырып, белгiлi бiр немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарларды жеткiзу немесе өткiзу сомасы ретiнде айқындалады.
Белгiлi бiр қызметтер (жұмыстар) түрi рыногының жалпы көлемi қаралып отырған рыноктың барлық субъектiлерiнiң белгiлi бiр немесе бiрiн-бiрi алмастыратын қызметтердi (жұмыстарды) жеткiзу немесе өткiзу сомасы ретiнде айқындалады.
Ескерту. 12-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі
13. Тiзiлiмдi қалыптастыру кезiнде тауар рыноктарын талдау үшiн:
1) рыноктардағы өндiрiстiң, экспорттың және импорттың көлемдері туралы статистикалық ақпарат;
2) қаржы-шаруашылық қызмет қорытындылары туралы есептер;
өнiмдердiң монополиялық түрлерi жөнiндегi ақпарат: шығару көлемдерi, босату бағалары және өндiру табыстылығы;
3) рыноктар субъектiлерiнiң тауарларды (жұмыстарды, қызметтердi)
өндiру көлемдерi, рынокқа жеткiзу, рынокқа енгiзу көлемдерi, рыноктан тыс жерге шығару көлемдерi, рынокқа экспорттау және импорттау туралы ақпарат;
4) монополияға қарсы орган жүргiзген тексерiс процесiнде алынған ақпарат;
5) монополияға қарсы органның тауар рыногына талдау жүргiзу процесiнде, соның iшiнде консультанттарды тартумен, алынған ақпарат;
6) мемлекеттiк органдар ұсынған ақпарат;
7) монополияға қарсы органның өзiнiң мiндеттерi мен функцияларын орындау процесiнде алған өзге ақпаратты пайдаланылуы мүмкiн.
Рынок субъектiсiн монополист деп тану туралы қорытынды дайындау кезiнде монополияға қарсы органдар монополияға қарсы орган жанындағы Сараптама кеңесiнiң және басқа сарапшылардың ұсынымдарын ескеруге құқығы бар.
Ескерту. 13-тармақ өзгертілді, жаңа редакцияда жазылды - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің 2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен , 2004 жылғы 6 қаңтардағы N 7-НҚ бұйрығымен .
14. Тiзiлiм және монополияға қарсы органның бұйрығымен (Тiзiлiм нысаны 1-қосымшада келтiрiлген) бекiтiледi.
Ескерту. 14-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен , 2004 жылғы 6 қаңтардағы N 7- НҚ бұйрығымен .
15. Тiзiмге өзгерiстер монополияға қарсы органның тиiстi бөлiмшесi шешiмiнiң негiзiнде монополияға қарсы орган басшысының бұйрығымен енгiзiледi. Осы тармақтың 2), 3) және 5) тармақшаларында көзделген жағдайларда өзгерiстер ағымдағы жылдың соңғы тоқсанының қорытындысы бойынша енгiзiлуi мүмкiн.
1) шығарылған тауарлардың (жұмыстардың, қызмет көрсетулердiң)
номенклатурасы өзгерген;
2) тиiстi тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерi құрылған, қайта ұйымдастырылған, таратылған;
3) бұрын жұмыс жасаған рынок субъектiлерiнiң негiзiнде жаңа шаруашылық жүргiзушi субъектілер құрылған;
4) бәсекелес ортаның жай-күйiне талдау жүргiзу барысында экономикалық және әлеуметтiк мәндi тауар рыноктарында монополияға қарсы (аумақтық) орган жыл сайын белгілейтiн шектi шамадан жоғары үлесi бар жаңа рынок субъектілерi анықталған;
5) бәсекенi шектеуге әкелетiн рынок субъектiлерiнiң iс-әрекеттерi туралы растайтын фактiлер анықталған;
6) рынок субъектiсiнiң мәртебесi өзгерген немесе оның тауар рыногындағы үлесi төмендеген жағдайларда енгiзiледi.
Ескерту. 15-тармақ өзгертілді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен , 2004 жылғы 6 қаңтардағы N 7-
16. Субъектiлер Тiзiлiм бекiтiлген күннен бастап 10 күн мерзiмде олардың Тiзiлiмге енгiзiлгенi (шығарылғаны) туралы (хабарлама нысаны N 2 қосымшада келтiрiлген) хабарландырылады.
Ескерту. 16-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің Ескерту. 17-тармақ жаңа редакцияда, алынып тасталды - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің 2002.06.13. N 122-НҚ бұйрығымен , 2004 жылғы 6 шілдедегі N 312-НҚ бұйрығымен .
18. Бекiтiлген Тiзiлiм жыл сайын ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
3. Тiзiлiмге енгiзiлген рынок субъектiлерiне қатысты қолданылатын шаралар
19. Мемлекеттiк тiзiлiм монополистiк қызметтi ескерту және болдырмау құралы болып табылады. Монополияға қарсы (аумақтық) орган рынок субъектiсiн Тiзiлiмге енгiзгеннен кейiн:
1) оның акцияларының (үлестерiнiң, пайларының) қосылуына, берiлуiне және сатылуына бақылау жасауды жүзеге асырады;
2) рынок субъектiсi құрылымындағы өзгерiстерге бақылау жасауды жүзеге асырады;
3) Тiзiлiмге енгiзiлген субъектiлердiң тұтынушылармен жасасқан шарттарына бақылау жасауды жүзеге асырады;
4) Тiзiлiмге енгiзiлген рынок субъектiлері басшыларының директорлар кеңесiне және бәсекелесушi құрылымдардағы қоғамды басқару органдарына қатысуын қадағалайды;
5) жоғары пайда алу үшiн баға келiсудi, бағаны кемсiтушiлiктi және монополиялық жоғары (төмен) бағаларды қолдануды болдырмау мақсатында ай сайын монополиялық өнiмге қойылған бағаларды бақылауды жүзеге асыру.
20. Монополияға қарсы орган Тiзiлiмге енгiзiлген рынок субъектiлерiнiң қызметiн жүзеге асыратын рыноктарға талдау жүргiзедi. Жүргiзілген талдау нәтижелерi бойынша бәсекенi дамыту үшін мүмкiндiктер қарайды және монополистік қызметтi болдырмау мен монополияландырылған рыноктарда бәсекенi күшейту жөнiнде ұсыныстар әзiрлейдi.
Ескерту. 20-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
21. Тiзiлiмге енгiзiлген рынок субъектiлері монополияға қарсы органға:
1-жарты жылдық нәтижелерi бойынша үстiмiздегi жылдың 1 тамызына дейiнгi мерзiмде, 2-жарты жылдықтың нәтижелерi бойынша келесi жылдың 1 мамырына дейiнгi мерзiмде қаржы-шаруашылық қызметi туралы есеп;
ай сайын кәсiпорындардың акцияларын (үлестерiн, пайларын) сату және басқаруға беру туралы мәлiметтер;
өнiмнiң монополиялық түрлерi: өндiрiс көлемi, босату бағалары және өндiрiстiң кiрiстiлiгi жөнiнде ақпарат ұсынуға мiндеттi.
Ескерту. 21-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
22. Тiзiлiмге енгiзiлген субъект 30 күнде монополияға қарсы органға монополиялық өндiрiлген тауарларға (жұмыстарға, қызмет көрсетулерге)
бағалардың алдағы уақытта көтерiлуi туралы және көтеру себептерiн растайтын құжаттарды (мысалы, шикiзатты жеткiзiп беру құнын арттыру кезiнде шарттың көшiрмесiн жiберу және т.б.) тапсыра отырып, оларды көтерудiң себептерi туралы жазбаша түрде хабарлауға мiндеттi.
Ескерту. 22-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
23. Тiзiлiмге енгiзiлген субъектiлердiң монополияға қарсы заң нормаларын бұзған фактiлерi анықталған жағдайда, монополияға қарсы орган монополияға қарсы ықпал ету шараларын қолданады.
Ескерту. 23-тармақ өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің
24. Тiзiлiмге енгiзiлген рынок субъектiлерiнiң монополияға қарсы (аумақтық) органның шешiмiн, нұсқамасын орындамаған жағдайда:
тәртiп бұзғанға дейiн қолданылған ереженi қалпына келтiру туралы, монополияға қарсы (аумақтық) орган сотқа тәртiп бұзғанға дейiн қолданылған ереженi қалпына келтiруге мәжбүрлеу туралы арызбен жүгiнуге құқылы;
монополияға қарсы заңдарға қайшы келетiн актiнi толығымен немесе iшiнара алып тастау туралы, монополияға қарсы (аумақтық) орган сотқа актiнi толық немесе iшiнара жарамсыз деп тану туралы талап-арызбен жүгiнуге құқылы;
монополияға қарсы заңдарға қайшы келетiн шартты өзгерту немесе бұзу туралы не шартты рыноктың басқа субъектiсiмен жасасу туралы монополияға қарсы (аумақтық) орган сотқа шартты толық немесе iшiнара жарамсыз деп тану туралы не шартты жасасуға мәжбүрлеу туралы талап-арызбен жүгiнуге құқылы;
монополияға қарсы заңдарды бұзу нәтижесiнде алынған кiрiстi бюджетке аудару туралы, монополияға қарсы (аумақтық) орган сотқа монополияға қарсы заңдарды бұзу нәтижесiнде алынған кiрiстi бюджетке өндiрiп алу туралы талап-арыз ұсынуға құқылы.
25. Аумақтық монополияға қарсы органның мiндеттi нұсқамалар сипаты бар шешiмдерiне, сондай-ақ рынок субъектiлерiне айып салу туралы шешiмдерiне орталық монополияға қарсы органда шағым жасалуы мүмкiн. Монополияға қарсы органның шешiмдерi сот органдарында заңда белгiленген тәртiппен шағым жасалуы мүмкiн.
Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ережесіне N 1 қосымша Ескерту. 1-қосымша өзгертілді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің 2004 жылғы 6 қаңтардағы N 7-НҚ бұйрығымен .
Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмі Рет. Рынок Рынок Тауарлар. Рынок Рынок Рынок. Тізілім тік субъек. субъек. дың солар субъек. субъек. тың нің бе.
N тісінің тісінің бойынша тісінің тісінің геогра. кітіл.
(субъек. (субъек. рынок (субъек. (субъек. фиялық гені тілері. тілері. субъектісі тілері. тілері. шека. (Тізі.
нің) нің) заң. (субъекті. нің) нің) ралары лімге атауы ды мекен- лері) жағдайын үстемдік өзгеріс жайы Тізілімге үстем үлесі тер мен енгізіліп деп толықты отырған тануға рулар атаулары негіздеме енгізіл гені)
туралы
Агент.
тік бұйрығы
Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмiн қалыптастыру және жүргiзу ережесіне N 2 қосымша Ескерту. N 2 қосымша өзгерді - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігінің Белгiлi бiр тауар рыногында үстем (монополиялық) жағдайға ие рынок субъектiлерiнiң Мемлекеттiк тiзiлiмге енгізілгені, шығарылғаны туралы хабарлама субъектісінің атауы Тауарлардың (жұмыстардың, қызмет көрсетулердің) олар бойынша рынок субъектісі Тізілімге енгізілетін, шығарылатын атауы Агенттік бұйрығының оның негізінде рынок субъектісі Тізілімге енгізілетін, шығарылатын N және күні Тiзілімге енгiзілген, шығарылған рынок субъектілері монополияға қарсы органға:
- 1-жарты жылдық нәтижелерi бойынша үстіміздегi жылдың 1 тамызына дейiнгi мерзімде, 2-жарты жылдықтың нәтижелері бойынша келесi жылдың 1 мамырына дейiнгi мерзiмде қаржы-шаруашылық қызметі туралы есеп;
- кәсіпорындардың акцияларын (үлестерiн, пайларын) сату және
- өнiмнің монополиялық түрлерi: өндiрiс көлемi, босату бағалары және өндірістің кірістілігі жөнiнде ай сайын ақпарат ұсынуға мiндеттi.
Тізілімге енгізілген, шығарылған субъект 30 күн мерзімде монополияға қарсы органға монополиялық өндiрiлген тауарларға (жұмыстарға, қызмет көрсетулерге) бағалардың алдағы уақытта көтерілуі туралы және көтеру себептерін растайтын құжаттарды (мысалы, шикiзатты жеткізiп беру құнын арттыру кезінде шарттың көшiрмесiн жiберу және т.б.) тапсыра отырып, оларды көтерудiң себептерi туралы жазбаша түрде хабарлауға мiндетті.

На русском языке:
Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды Приказ Председателя Агентства Агентство Республики Казахстан по реттеу агенттігі Республики Казахстан по регулированию естественных монополий регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса от 25 апреля 2001 года N 86-ОД.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан
18.05.2001 г. N 1511. Утратил силу приказом Председателя Комитета по защите конкуренции Министерства индустрии и торговли Республики Казахстан от 22 сентября 2006 года N 230-ОД Об утверждении Правил формирования и ведения Государственного реестра субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное) положение на определенном товарном рынке В соответствии с Законом "О конкуренции и ограничении монополистической деятельности"
ПРИКАЗЫВАЮ
1. Утвердить Правила формирования и ведения Государственного реестра субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное) положение на определенном товарном рынке.
2. Департаменту экономического анализа и финансового обеспечения (С. Ержановой) обеспечить проведение государственной регистрации настоящих Правил в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
3. Признать утратившим силу Приказ Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий и защите конкуренции от 30 апреля 1999 года N 25-ОД "Об утверждении Правил формирования и ведения Государственного реестра хозяйствующих субъектов, занимающих доминирующее положение на рынке".
4. Организационно-инспекторскому Управлению (Г. Саутову) довести настоящий приказ до сведения Департаментов Агентства по областям, городам Астана и Алматы.
5. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на заместителя председателя С.Курмангалиева.
Председатель
Утверждены приказом Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса 25 апреля 2001 года N 86-ОД ПРАВИЛА формирования и ведения Государственного реестра субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное) положение на Сноска. По всему тексту после слов "доминирующее" или "доминирующим" дополнены слова "(монопольное)" или "(монопольным) - приказом  Председателя Агентства РК по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса от 13 июня 2002 года N 122-ОД   .
1. Общие положения
1. Настоящие Правила разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан "О конкуренции и ограничении монополистической деятельности", Указом Президента Республики Казахстан, имеющим силу Закона, "О государственном предприятии" и на основании постановления Правительства Республики Казахстан N 1713 от 15 ноября 1999 года "Вопросы Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса" и определяют порядок формирования и ведения Государственного реестра субъектов, занимающих доминирующее (монопольное) положение на определенном товарном рынке (далее - Реестр), который ведется Агентством Республики Казахстан по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса (далее - центральный антимонопольный орган) и его территориальными органами (далее - территориальные антимонопольные органы).
2. Реестр - поименный перечень субъектов рынка, осуществляющих предпринимательскую деятельность в конкурентной сфере, доля которых на соответствующем товарном рынке превышает предельную величину, устанавливаемую ежегодно антимонопольным органом.
3. К конкурентной сфере относятся рынки, где объективно, в силу технологических, экономических и социальных причин наиболее целесообразной формой организации рыночного пространства являются отношения свободной конкуренции субъектов рынка.
4. В настоящих Правилах применяются следующие понятия:
товарный рынок - сфера обращения товара, не имеющего заменителей или взаимозаменяемых товаров (работ, услуг), определяемая исходя из экономической, территориальной и технологической возможности покупателя приобрести товар (работу, услугу);
взаимозаменяемый товар - группа товаров, которые могут быть сравнимы по их функциональному назначению, применению, качественным и техническим характеристикам и другим параметрам таким образом, что покупатель действительно заменяет или готов заменить их друг другом в процессе потребления;
географические границы или географический рынок - территория, на которой покупатели могут приобрести данный товар и не имеют возможности приобрести его за пределами данной территории по экономическим или другим причинам. Каждый вид определенных или взаимозаменяемых товаров (работ, услуг) имеет собственный рынок, границы которого очерчивают географический район их обращения, ими могут быть административные границы области и границы иных населенных пунктов;
доминирующее (монопольное) положение - исключительное положение субъекта рынка на товарном рынке, оказывающее отрицательное влияние на конкуренцию, затрудняющее доступ на товарный рынок другим субъектам рынка или иным образом ограничивающее свободу их экономической деятельности.
2. Порядок формирования и ведения Реестра
5. Формирование Реестра производится на основании анализа экономически и социально значимых товарных рынков и товарных рынков на которых наблюдаются антиконкурентные действия, т.е. деятельность, направленная на ограничение или устранение конкуренции путем нарушения прав других субъектов рынка на свободную конкуренцию, а также нарушающая права и законные интересы потребителей. При этом анализ товарного рынка с целью выявления субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное)
положение, антимонопольными органами может быть проведен при наличии факта одного нарушения одним из субъектов данного рынка.
К экономически и социально значимым товарным рынкам относится продукция, являющаяся мультипликатором цен по отношению к другим товарным группам, и услуги, оказывающие существенное влияние на уровень жизни населения (уголь, нефть, нефтепродукты, электрическая и тепловая энергия, природный газ, зерно, хлеб, сахар, лекарственные препараты, сжиженный газ и услуги, приводящие к повышению его цены, вывоз и захоронение твердых бытовых отходов, пассажирские перевозки и др.).
6. В Реестр включаются все казахстанские и иностранные юридические лица независимо от их форм собственности, доля которых на рынках товаров превышает предельную величину, ежегодно устанавливаемую антимонопольным органом.
7. Предельная величина доли субъекта рынка на товарном рынке, при которой его положение может быть признано доминирующим (монопольным), ежегодно устанавливается антимонопольным органом, но не может быть меньше
8. Подлежат включению в Реестр субъекты рынка, доля которых на соответствующем товарном рынке составила менее предельной величины, ежегодно устанавливаемой антимонопольным органом, но если доминирующее (монопольное) положение установлено антимонопольным органом на основании:
- стабильности доли субъекта рынка на соответствующем товарном рынке;
- относительного размера долей на рынке, принадлежащих конкурентам;
- возможности вхождения на этот рынок новых субъектов рынка (конкурентов).
9. Подлежит включению в Реестр группа субъектов рынка, доминирующее (монопольное) положение которых признано в соответствии со следующими условиями:
совокупная доля не более чем двух субъектов рынка на определенном товарном рынке составляет 50 и более процентов;
совокупная доля не более чем трех субъектов рынка на определенном товарном рынке составляет 70 и более процентов.
9-1. Подлежат включению в Реестр: государственные предприятия, монопольно осуществляющие услуги в соответствии с законодательством Республики Казахстан и/или занимающие доминирующее (монопольное)
положение на рынке определенного вида услуг, в силу отсутствия конкуренции на нем.
Сноска. Правила дополнены новым пунктом 9-1 - приказом  Председателя Агентства РК по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса от 13 июня 2002 года N 122-ОД.
10. Не признается монопольным в течение одного года доминирующее (монопольное) положение субъектов рынка, впервые вступивших на рынок определенного вида товара с реализацией новых, не имеющих аналогов и пользующихся спросом товаров (работ, услуг), производство которых связано с применением достижений научно-технического прогресса.
11. Расчет доли доминирования субъекта рынка производится в соответствии с нормативным правовым актом, разработанным антимонопольным органом, о порядке определения границ рынка определенного вида товара и признании субъекта рынка монополистом.
12. Доля доминирования субъекта рынка определяется как соотношение объема поставки или реализации субъектом определенного вида:
товара на товарный рынок, определенный его географическими границами, за минусом объема его вывоза за пределы границ товарного рынка к общему объему рынка определенных видов товара;
услуг (работ) на товарный рынок, определенный его географическими границами, к общему объему рынка определенных видов услуг (работ).
Общий объем рынка определенного вида товара определяется как сумма поставки или реализации определенных или взаимозаменяемых товаров субъектами данного рынка с учетом объемов ввоза и вывоза определенных или взаимозаменяемых товаров.
Общий объем рынка определенного вида услуг (работ) определяется как сумма поставки или реализации определенных или взаимозаменяемых услуг (работ) всеми субъектами рассматриваемого рынка.
13. Для анализа товарных рынков при формировании Реестра могут использоваться:
1) статистическая информация об объемах производства, экспорта и импорта на рынке;
2) отчеты о результатах финансово-хозяйственной деятельности;
информация по монопольным видам продукции: объемах производства, отпускных ценах и доходности производства;
3) информация субъектов рынков об объемах производства товаров (работ, услуг), поставок на рынок, объемах ввоза на рынок, объемах вывоза за пределы рынка, экспорта и импорта на рынок;
4) информация, полученная в процессе проведения антимонопольным органом проверки;
5) информация, полученная в процессе проведения анализа товарного рынка антимонопольным органом, в том числе с привлечением консультантов;
6) информация, предоставленная государственными органами;
7) иная информация, полученная антимонопольным органом в процессе выполнения своих задач и функций.
При подготовке заключения о признании субъекта рынка монополистом, антимонопольные органы вправе учитывать рекомендации Экспертного совета при антимонопольном органе и других экспертов.
14. Реестр утверждается Приказом антимонопольного органа (форма Реестра приведена в Приложении 1).
15. Изменения в Реестр могут вноситься приказом руководителя антимонопольного органа на основании заключения соответствующего подразделения антимонопольного органа. В случаях, предусмотренных подпунктами 2), 3) и 5) настоящего пункта, изменения могут быть внесены по итогам последнего квартала текущего года:
1) изменения номенклатуры выпускаемых товаров (работ, услуг);
2) создания, реорганизации, ликвидации субъектов рынка занимающих доминирующее (монопольное) положение на соответствующем товарном рынке;
3) создания на базе ранее действовавших субъектов рынка новых хозяйствующих субъектов;
4) выявления в ходе проведения анализа состояния конкурентной среды на экономически и социально значимых товарных рынках новых субъектов рынка, имеющих долю свыше предельной величины, устанавливаемой ежегодно антимонопольным (территориальным) органом;
5) выявления фактов, свидетельствующих о действиях субъектов рынка, приводящих к ограничению конкуренции;
6) изменения статуса субъекта рынка или снижения его доли на товарном рынке.
16. Субъекты в 10-дневный срок со дня утверждения Реестра уведомляются об их включении (исключении) в Реестр (форма уведомления приведена в Приложении 2).
18. Утвержденный Реестр ежегодно публикуется в официальных средствах массовой информации.
3. Меры, принимаемые по отношению к субъектам рынка, включенным в Реестр
19. Государственный реестр является средством предупреждения и пресечения монополистической деятельности. Антимонопольный (территориальный) орган после включения субъекта рынка в Реестр:
1) осуществляет контроль за слияниями, передачей и продажей его акций (долей, паев);
2) осуществляет контроль за изменениями в структуре субъекта рынка;
3) осуществляет контроль за договорами, которые заключают субъекты, включенные в Реестр, с потребителями;
4) отслеживает участие руководителей субъектов рынка, включенных в Реестр, в совете директоров и иных органах управления обществом у конкурирующих структур;
5) осуществляет ежемесячный контроль за ценами на монопольную продукцию с целью недопущения ценового сговора, ценовой дискриминации и применения монопольно высоких (низких) цен для получения сверхприбыли.
20. Антимонопольным органом проводится анализ рынков, на которых осуществляют деятельность субъекты рынка, включенные в Реестр. По результатам проводимого анализа, рассматриваются возможности для развития конкуренции и готовятся предложения по пресечению монополистической деятельности и усилению конкуренции на монополизированных рынках.
21. Субъекты рынка, включенные в Реестр, обязаны представлять в антимонопольный орган:
отчет о финансово-хозяйственной деятельности - по итогам 1-ого полугодия в срок до 1 августа текущего года, по итогам 2-ого полугодия в срок до 1 мая следующего года;
сведения о продаже и передаче в управление акций (долей, паев)
предприятия ежемесячно;
информацию по монопольным видам продукции: объемы производства, отпускные цены и доходность производства.
22. Субъект, включенный в Реестр, за 30 дней в письменном виде обязан уведомить антимонопольный орган о предстоящем повышении цены на монопольно производимый товар (работу, услугу) и о причинах их повышения с предоставлением документов, подтверждающих причины повышения (например, при увеличении стоимости поставки сырья направить копию договора и т.п.).
23. При установлении фактов нарушения субъектами, включенными в Реестр, норм антимонопольного законодательства, антимонопольным органом принимаются меры антимонопольного воздействия.
24. При неисполнении субъектами рынка, включенными в Реестр, решения, предписания антимонопольного (территориального) органа антимонопольный орган вправе:
рассматривать дела на Административной комиссии по фактам нарушения антимонопольного законодательства;
обратиться в суд:
с заявлением о понуждении восстановить положение, существовавшее до нарушения;
с иском о признании акта, противоречащего антимонопольному законодательству полностью или частично, недействительным;
с иском о признании договора, противоречащего антимонопольному законодательству, недействительным полностью или частично либо о понуждении к заключению договора;
с иском о взыскании в бюджет дохода, полученного в результате нарушения антимонопольного законодательства.
25. Решения антимонопольного территориального органа, носящие характер обязательных предписаний, а также решения о наложении штрафов на субъектов рынка, могут быть обжалованы в центральном антимонопольном органе. Решения антимонопольного органа могут быть обжалованы в судебных органах в установленном законодательством порядке.
Приложение N 1 к Правилам формирования и ведения Государственного реестра субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное)
положение на определенном товарном рынке Сноска. Приложение с изменениями - приказом Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий и защите конкуренции от 6 января 2004 года  N 07-ОД .
Государственный реестр субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное) положение на определенном товарном рынке N |Наименование субъекта|Юридический |Наименование |Основание, по п/п|(субъектов) рынка |адрес субъекта |товаров (работ, |которому | |(субъектов) рынка|услуг), по кото-|положение | | |рым субъект |субъекта | | |(субъекты) рынка|(субъектов)
| | |включается в |рынка признано | | |Реестр |доминирующим | | | |(монопольным)
Продолжение таблицы:
Доля доминирования|Географические|Приказ Агентства субъекта |границы рынка |об утверждении (субъектов) рынка | |Реестра (о внесении | |изменений и допол- | |нений в Реестр)
Приложение N 2
Сноска. Приложение 2 с изменениями и дополнениями - приказом  Председателя Агентства РК по регулированию естественных монополий, защите конкуренции и поддержке малого бизнеса от 13 июня 2002 года N 122-ОД  .
Уведомление о включении (исключении) в Государственный реестр субъектов рынка, занимающих доминирующее (монопольное) положение на наименование субъекта рынка наименование товаров (работ, услуг), по которому субъект рынка включается (исключается) в Реестр N и дата приказа Агентства, на основании которого субъект рынка Субъекты рынка, включенные в Реестр, обязаны представлять в
- отчет о финансово-хозяйственной деятельности - по итогам 1-ого полугодия в срок до 1 августа текущего года, по итогам 2-ого полугодия в срок до
- сведения о продаже и передаче в управление акций (долей, паев)
предприятия;
- ежемесячно информацию по монопольным видам продукции: объемы производства, отпускные цены и доходность производства.
Субъект, включенный в Реестр, в 30-дневный срок в письменном виде обязан уведомить антимонопольный орган о предстоящем повышении (снижении) цены на монопольно производимый товар (работу, услугу) и о причинах их повышения (снижения) с предоставлением документов, подтверждающих причины повышения (снижения)(например, при увеличении стоимости поставки сырья направить копию договора и т.п.).
Председатель Агентства "___" ______ 2001 года