Қазақша:
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазақстан Республикасы Қаржы Министерство финансов Республики Казахстан министрінің 2005 жылғы 22 желтоқсандағы N 426 Бұйрығы.
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2006 жылғы 5 қаңтарда тіркелді. Тіркеу N 4008. Күші жойылды - Қаржы министрінің 2007.05.07. N 185 бұйрығымен Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес қаржылық есептілікті жасайтын ұйымдар үшін бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеу жөніндегі нұсқаулықты (негізді) бекіту туралы Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2007.05.07.
N 185 (2008 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
"Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 3-бабы 5-тармағының 1) тармақшасын іске асыру мақсатында БҰЙЫРАМЫН
1. Қоса беріліп отырған Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес қаржылық есептілікті жасайтын ұйымдар үшін бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеу жөніндегі нұсқаулық (негіз) бекітілсін.
2. Бухгалтерлік есеп және аудит әдіснамасы департаменті (М.Т.
Мамашев) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және оның кейін заңнамада белгіленген тәртіппен ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануын қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелген күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Министр
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2005 жылғы 22 желтоқсандағы N 426 бұйрығымен бекітілген Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес қаржылық есептілікті жасайтын ұйымдар үшін бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеу жөніндегі нұсқаулық (негіз)
1. Жалпы ережелер
1. Осы Бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеу жөніндегі нұсқаулық (негіз) (бұдан әрі - Нұсқаулық) ұйымдарға қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына көшу кезінде жәрдемдесуге арналған.
2. Нұсқаулық бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын (бұдан әрі - шоттардың жұмыс жоспары) әзірлеу жөніндегі жалпы талаптарды айқындайды.
3. Шоттардың жұмыс жоспарын әзірлеу Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік мәселелері жөніндегі заңнамасының талаптарына, осы Нұсқаулыққа және бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген бухгалтерлік есепті жүргізу растығы қағидатына сәйкес жүзеге асырылады.
2. Шоттардың жұмыс жоспары
4. Шоттардың жұмыс жоспары бухгалтерлік есептегі операцияларды тіркеу және топтау жүйесін білдіреді және бухгалтерлік есепті жүргізу үшін қажет синтетикалық және талдамалық шоттардың (қосалқы шотты қоса алғанда) толық тізбесін қамтиды.
5. Ұйым шоттарының жұмыс жоспары ұйым қызметінің ерекшелігіне сәйкес осы Нұсқаулыққа сай әзірленеді. Ұйым Қазақстан Республикасының заңнамасына және осы Нұсқаулықта белгіленген тәртіппен құрылтай құжаттарына сәйкес ұйым қызметінің қажеттіліктеріне негіздей отырып синтетикалық және талдамалық шоттарды ашады.
6. Шоттардың жұмыс жоспарын ұйымның басшысы бекітеді.
3. Шоттардың жұмыс жоспарын әзірлеу тәртібі
7. Шоттардың жұмыс жоспарындағы бухгалтерлік есептің синтетикалық шоттары осы Нұсқаулықта белгіленген өтімділікті азайту ретінде ашылады.
Шоттардың жұмыс жоспарына Нұсқаулыққа қосымшада анықталған бухгалтерлік есеп шоттары жұмыс жоспарының синтетикалық шоттар топтарының тізбесіне сәйкес ұйымның қызметін көрсету үшін қажет синтетикалық шоттар енгізіледі.
8. Шоттардың жұмыс жоспарындағы бухгалтерлік есеп шоттарының нөмірлері төрт белгіден тұрады. Нөмірдің бірінші саны бөлімге тиістілігін, өтімділікті азайту тәртібімен орналасқан екіншісі - кіші бөлімге тиістілігін, үшіншісі - синтетикалық шоттардың топтарына тиістілігін, төртінші сан - синтетикалық шоттардың орналасу өтімділігі тәртібімен ұйым дербес анықтайды.
4. Шоттардың жұмыс жоспарының бөлімдері
8. Шоттардың жұмыс жоспары мынадай бөлімдерді қамтиды:
1-бөлім - "Қысқа мерзімді активтер", 2-бөлім - "Ұзақ мерзімді активтер", 3-бөлім - "Қысқа мерзімді міндеттемелер", 4-бөлім - "Ұзақ мерзімді міндеттемелер", 5-бөлім - "Капитал мен резервтер", 6-бөлім - "Кірістер", 7-бөлім - "Шығыстар", 8-бөлім - "Өндірістік есепке алу шоттары".
5. 1 "Қысқа мерзімді активтер" бөлімінің шоттары
9. 1 "Қысқа мерзімді активтер" бөлімінің шоттары қысқа мерзімді ретінде жіктелетін ұйымның активтерін есепке алуға арналған. Актив, егер:
оны іске асыру болжамдалса, немесе ұйымның қалыпты операциялық циклінің барысында ол сату немесе пайдалану үшін ұсталынса;
ол негізінен сауда мақсатында немесе қысқа мерзімге және оны іске асыру баланстың күнінен кейін он екі айдың ішінде күтілсе;
пайдалануда шек қойылмайтын ақша немесе оның баламасында болса қысқа мерзімді актив ретінде жіктеледі.
Барлық қалған активтер ұзақ мерзімді активтер ретінде жіктеледі.
10. "Қысқа мерзімді активтер" бөлімі мынадай кіші бөлімдерді қамтиды:
1000 - "Ақша қаражаты", 1100 - "Қысқа мерзімді қаржы инвестициялары", 1200 - "Қысқа мерзімді дебиторлық берешек", 1300 - "Қорлар", 1400 - "Ағымдағы салық активтері", 1500 - "Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер", 1600 - "Өзге қысқа мерзімді активтер".
11. 1000 "Ақша қаражаты" кіші бөлімі ақша қаражатын есепке алуға арналған мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
1010 - "Кассадағы теңгемен ақша қаражаты", онда кассадағы ұлттық валютамен ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады;
1020 - "Кассадағы валютамен ақша қаражаты", онда кассадағы шетел валютасымен ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады;
1030 - "Жолдағы теңгемен ақша қаражаты", онда жолдағы ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады;
1040 - "Ағымдағы банктік шоттардағы теңгемен ақша қаражаты", онда ағымдағы банктік шоттардағы ұлттық валютамен ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады;
1050 - "Ағымдағы банктік шоттардағы валютамен ақша қаражаты", онда ағымдағы банктік шоттардағы шетел валютасымен ақша қаражатының қозғалысы 1060 - "Депозиттік банк шоттарындағы ақша қаражаты", онда депозиттік банк шоттарындағы ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады;
1070 - "Арнайы шоттардағы ақша қаражаты", онда арнайы шоттардағы ақша қаражатының қозғалысы есепке алынады.
12. 1100 "Қысқа мерзімді қаржы инвестициялары" кіші бөлімі қысқа мерзімді қаржы инвестицияларын есепке алуға арналған мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
1110 - "Қысқа мерзімді ұсынылған қарыздар", онда ұйымдардың мерзімі бір жылға дейін берген қарыздары есепке алынады;
1120 - "Саудаға арналған қысқа мерзімді қаржы активтері", онда бағалардың қысқа мерзімді ауытқуларынан пайда алу мақсатында сатып алынған қысқа мерзімді активтер есепке алынады. Қаржы активтерін егер ол құрылымы қысқа мерзімді перспективада пайда алуға ынталандыру туралы куәландыратын портфельдің бір бөлігі болып табылса, оны сатып алу себептеріне қарамай саудаға арналған ретінде жіктеген жөн. Туынды қаржы активтері хеджерлеудің тиімді құралдары ретінде анықталған жағдайларды қоспағанда саудаға арналған ретінде қаралады;
1130 - "Өтеуге дейін ұсталынатын қысқа мерзімді инвестициялар", онда ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешекті қоспағанда өтеу мерзімі басталғанға дейін ұйым иелік етуге берік ниетті және қабілетті тіркелген немесе анықталатын төлемдері және тіркелген өтеу мерзімі бар қысқа мерзімді қаржы активтері есепке алынады;
1140 - "Сату үшін қолда бар қысқа мерзімді қаржы инвестициялары", онда мынадай санаттарға кірмеген қысқа мерзімді қаржы инвестициялары есепке алынады:
ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешек;
өтеуге дейін ұсталатын инвестициялар;
саудаға арналған қаржы активтері;
1150 - "Өзге қысқа мерзімді қаржы инвестициялары", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді қаржы инвестициялар есепке алынады.
13. 1200 "Қысқа мерзімді дебиторлық берешек" кіші бөлімі қысқа мерзімді дебиторлық берешекті есепке алуға арналған және мынадай шоттардың 1210 - "Сатып алушылар мен тапсырысшылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі", онда бір жылға дейін мерзімі бар сатылған өнім және көрсетілген қызметтер үшін сатып алушылармен және тапсырысшылармен есеп айырысу бойынша операциялар және сатып алушылар мен тапсырысшылардың өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешегі көрсетіледі;
1220 - "Еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі", онда бір жылға дейін мерзімі бар іске асырылған активтер және көрсетілген қызметтер үшін еншілес ұйымдарға ұсынылған құжаттар бойынша есептеулердің бар-жоғы мен қозғалысына байланысты операциялар және еншілес ұйымдардың 1230 - "Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі", онда бір жылға дейін мерзімі бар іске асырылған активтер және көрсетілген қызметтер үшін қауымдастырылған және бірлескен ұйымдармен есеп айырысу бойынша операциялар және қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешегі көрсетіледі;
1240 - "Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі", онда филиалдардың шоттарына ақша қаражатының түсуі және есептен шығуы жөніндегі операциялар және филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешегі көрсетіледі;
1250 - "Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі", онда қызметкерлердің:
активтерді сатып алуға есеппен берілген ақша қаражаты, қызметтерге ақы төлеу, қызметтік іссапарлар мен басқалар;
қызметкерлерге берілген қарыздар бойынша қызметкерлердің дебиторлық берешегінің қозғалысына байланысты операциялар, сондай-ақ ұйымға қызметкер келтірген материалдық шығынды (кемшін шығу, талан- таражға салу, бүліну және басқалар) өтеу жөніндегі есеп айырысу және қызметкерлердің өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешегі көрсетіледі;
1260 - "Жалдау бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек", онда ағымдағы кезеңде операциялық және қаржылық жалдау бойынша ағымдағы жалдау төлемдерін жүзеге асыру жөніндегі шығыстар есепке алынады;
1270 - "Алуға қысқа мерзімді сыйақылар", онда мыналар:
акциялар (қатысу үлестері) бойынша есептелген дивидендтер;
қаржылық жалдау бойынша есептелген сыйақылар, берілген қарыздар, сатып алынған қаржы инвестициялары, сенімді басқару және өзге есептелген сыйақылар жөніндегі дебиторлық берешектің қозғалысына байланысты операциялар көрсетіледі;
1280 - "Өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешек", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген, бір жылға дейін мерзімі бар өзге дебиторлық берешек бойынша операциялар көрсетіледі, мысалы, алынған вексельдер бойынша, сақтандыру ұйымдарына сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша берешек;
1290 - "Күмәнді талаптар бойынша резерв", онда күмәнді талаптар бойынша резервтерді құруға және оның қозғалысына байланысты операциялар көрсетіледі.
14. 1300 "Қорлар" кіші бөлімі қарапайым қызмет барысында сатуға арналған, немесе сату үшін өндіріс процесінде, немесе өндірістік процесте немесе қызметтер ұсыну кезінде пайдалануға арналған шикізат немесе материалдар нысанындағы активтерді есепке алуға арналған.
Осы кіші бөлім мынадай топтарды қамтиды:
1310 - "Шикізат және материалдар", онда өндірістік процесте одан әрі пайдалануға арналған шикізат және материалдар есепке алынады;
1320 - "Дайын өнім", онда дайын және аяқталмаған өнім есепке алынады;
1330 - "Тауарлар", онда сатып алынған және қайта сатуға сақталған тауарлардың қозғалысына байланысты операциялар көрсетіледі;
1340 - "Аяқталмаған өндіріс", онда аяқталмаған өндіріс бойынша шығындар есепке алынады;
1350 - "Өзге қорлар", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген өзге қорлар 1360 - "Қорларды есептен шығару бойынша резерв", онда қорлардың құнын сатудың таза құнына дейін төмендетуге арналған резервтерді құруға және қозғалысына байланысты немесе моральдық жағынан ескеруге байланысты операциялар көрсетіледі.
15. 1400 "Ағымдағы салық активтері" кіші бөлімі бюджетпен есеп айырысу кезінде салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдердің артық төленген сомасын, сондай-ақ ұсынылған шот-фактуралар бойынша есепке алуға жататын қосылған құн салығының сомасын есепке алуға арналған.
Осы кіші бөлім мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
1410 - "Корпорациялық табыс салығы", онда бюджетке артық төленген корпорациялық табыс салығын көрсетуге байланысты операциялар, сондай-ақ корпорациялық табыс салығын төлеу бойынша аванстық төлемдер көрсетіледі;
1420 - "Қосылған құн салығы", онда есепке алуға жататын, оның ішінде салық заңнамасына сәйкес өтеуге жататын қосылған құн салығы, сондай-ақ бюджетке артық төленген қосылған құн салығы бойынша операциялар көрсетіледі;
1430 - "Өзге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер", онда ұйымның банктік шотына аударуға жататын және салық заңнамасына сәйкес есепке алуға жататын өзге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер есепке алынады.
16. 1500 "Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер" кіші бөлімі егер олардың теңгерімдік құны жалғастыратын пайдалану жолымен емес, негізінен сату есебінен өтелетін болса, сатуға арналған ретінде жіктелетін ұзақ мерзімді активтерді есепке алуға арналған, бұл ретте сату ықтималдығы жоғары болып табылады және мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
1510 - "Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер", онда сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер есепке алынады, мысалы сатуға дайындалған жабдық;
1520 - "Сатуға арналған істен шығатын топтар", онда сатуға арналған істен шығатын топтар есепке алынады, мысалы сатуға дайындалған жұмыс істейтін зауыт.
17. 1600 "Өзге қысқа мерзімді активтер" кіші бөлімі алдыңғы кіші бөлімдерде көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді активтерді есепке алуға арналған және мынадай баптарды қамтиды:
1610 - "Берілген қысқа мерзімді аванстар", онда активтерді жеткізу негізінде берілген, сондай-ақ есепті кезең ішінде тапсырысшылардан ішінара дайын бойынша қабылданған өнімдерге, қызметтерге ақы төлеу жөніндегі аванстар және өзге берілген қысқа мерзімді аванстар есепке алынады;
1620 - "Алдағы кезеңдердің шығыстары", онда есепті жылдың ішінде қазіргі кезеңде жүргізілген, бірақ алдағы кезеңдерге қатысты шығыстар есепке алынады;
1630 - "Өзге қысқа мерзімді активтер", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді активтер бойынша операциялар есепке
6. 2 "Ұзақ мерзімді активтер" бөлімінің шоттары
18. 2 "Ұзақ мерзімді активтер" бөлімінің шоттары, ұйымның ұзақ мерзімді ретінде топтастырылатын активтерін есепке алуға арналған.
2 "Ұзақ мерзімді активтер" бөлімінің шоттары мынадай кіші бөлімдерді қамтиды:
2000 - "Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар", 2100 - "Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек", 2200 - "Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестициялар", 2300 - "Инвестициялық жылжымайтын мүлік", 2400 - "Негізгі құралдар", 2500 - "Биологиялық активтер", 2600 - "Барлау және бағалау активтері", 2700 - "Материалдық емес активтер", 2800 - "Кейінге қалдырылған салықтық активтер", 2900 - "Өзге ұзақ мерзімді активтер".
19. 2000 "Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар" кіші бөлімі үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестицияларды, ұзақ мерзімді дебиторлық берешекті қоспағанда ұзақ мерзімді активтерді есепке алуға арналған.
Осы кіші бөлім мынадай шоттар тобынан тұрады:
2010 - "Ұзақ мерзімді берілген қарыздар", онда ұйым бір жылдан асатын мерзімге берген қарыздар есепке алынады;
2020 - "Өтеуге дейін ұсталатын ұзақ мерзімді инвестициялар", онда ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешекті қоспағанда, ұйым өтеу мерзімі жеткенге дейін иелік етуге берік ниетті және қабілетті, бекітілген немесе анықталатын төлемдері және тіркелген өтеу мерзімі бар қаржы активтері есепке 2030 - "Сатуға арналған қолда бар ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар", онда мынадай санаттарға кірмеген қаржы активтері есепке ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешек, 2040 - "Өзге ұзақ мерзімді қаржылық активтер", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген ұзақ мерзімді қаржы активтері есепке алынады, мысалы өзіндік құны бойынша есепке алынатын еншілес ұйымдарға берілетін инвестициялар, үйлесімді шоғырланым әдісімен есепке алынатын бірлесіп бақыланатын ұйымдарға берілетін инвестициялар.
20. 2100 "Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек" кіші бөлімі ұзақ мерзімді дебиторлық берешекті есепке алуға арналған және мынадай шоттардың топтарын 2110 - "Сатып алушылар мен тапсырысшылардың ұзақ мерзімді берешегі", онда сатылған активтер мен бір жылдан асатын мерзімде көрсетілген қызметтер үшін сатып алушылармен және тапсырысшылармен есеп айырысу бойынша операциялар көрсетіледі;
2120 - "Еншілес ұйымдардың ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі", онда сатылған активтер мен бір жылдан асатын мерзімде көрсетілген қызметтер үшін еншілес ұйымдармен есеп айырысу бойынша операциялар және еншілес ұйымдардың өзге де ұзақ мерзімді дебиторлық берешектері көрсетіледі;
2130 - "Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі", онда сатылған активтер мен бір жылдан асатын мерзімде көрсетілген қызметтер үшін қауымдастырылған және бірлескен ұйымдармен есеп айырысу бойынша операциялар және бірлескен ұйымдардың өзге де ұзақ мерзімді дебиторлық берешектері көрсетіледі;
2140 - "Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі", онда филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі есепке алынады;
2150 - "Қызметкерлердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі", онда қызметкерлерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша қызметкерлердің дебиторлық берешегінің қозғалысымен байланысты операциялар, сондай-ақ қызметкердің ұйымға бір жылдан асатын мерзімде келтірген материалдық зиянды (кемшін шығу, ұрлау, бүлдіру және басқалар) өтеу жөніндегі есеп айырысу 2160 - "Жалдау бойынша ұзақ мерзімді дебиторлық берешек", онда алдағы кезеңдер үшін операциялық және қаржылық жалдау бойынша жалдау төлемдерін жүзеге асыру жөніндегі шығыстар және жалдау бойынша өзге де ұзақ мерзімді дебиторлық берешек есепке алынады;
2170 - "Алуға арналған ұзақ мерзімді сыйақылар", онда қаржылық жалдау, берілген қарыздар, сатып алынған қаржылық инвестициялар, сенімгерлік басқару бойынша есептелген сыйақылар бойынша ұзақ мерзімді дебиторлық берешектің қозғалысымен байланысты операциялар және өзге де алуға арналған ұзақ мерзімді сыйақылар көрсетіледі;
2180 - "Өзге ұзақ мерзімді дебиторлық берешек", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді дебиторлық берешек бойынша операциялар көрсетіледі, мысалы сақтандыру ұйымдарына сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша алынған вексельдер бойынша берешек.
21. 2200 "Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестициялар" кіші бөлімі мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
2210 - "Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестициялар", онда үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын қауымдастырылған және тәуелді ұйымдарға берілетін инвестициялар бойынша операциялар көрсетіледі.
Үлестік қатысу әдісі дегеніміз - есепке алудың бұл әдісіне сәйкес инвестициялар бастапқы кезде іс жүзіндегі шығындар бойынша есепке алынады, ал содан соң инвестордың инвестиция объектісіндегі таза активтер үлесінің сатып алғаннан кейінгі болған өзгеруіне түзетіледі.
22. 2300 "Жылжымайтын мүлікке инвестициялар" бөлімі инвестициялық жылжымайтын мүлікті есепке алуға арналған. Жылжымайтын мүлікке инвестициялар дегеніміз - жалдау төлемдерін немесе капиталдың құн өсімінен немесе екеуінен де табыс алу мақсатында билігіндегі (иесінің немесе қаржылық жалдау шарты бойынша жалға алушының) жылжымайтын мүлік (жер немесе ғимарат, не ғимараттың бір бөлігі, не екеуі де), бірақ мыналар:
өндірісте пайдалану немесе әкімшілік мақсаттар үшін тауарларды жеткізу, қызметтер көрсету; немесе:
кәдімгі шаруашылық қызмет барысында сату үшін емес.
2310 - "Жылжымайтын мүлікке инвестициялар", онда жылжымайтын мүлікке салынатын инвестициялар есепке алынады;
2320 - "Жылжымайтын мүлікке инвестициялардың амортизациясы және құнсыздануы", егер ұйым инвестициялық жылжымайтын мүлікті бастапқы танығаннан кейін жылжымайтын мүліктің барлық объектілері іс жүзіндегі шығындардан жинақталған амортизацияны және құнсызданған активтердің жинақталған шығындарын қоспай өлшенетін іс жүзіндегі шығындар бойынша есепке алудың моделін таңдаса, онда құнсызданудан пайда болған амортизация мен шығындардың сомалары осы шотта шоғырландырылады.
23. 2400 "Негізгі құралдар" кіші бөлімі негізгі құралдарды есепке алуға арналған және мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
2410 - "Негізгі құралдар", 2420 - "Негізгі құралдардың амортизациясы және құнсыздануы".
Негізгі құралдар дегеніміз - материалдық активтер, оларды ұйым өндірісте пайдалану немесе тауарларды болмаса көрсетілетін қызметтерді беру үшін, басқа тұлғаларға жалға беру немесе әкімшілік мақсаттар үшін ұстап тұрады және бір кезеңнен көп пайдалану болжанады.
Негізгі құралдар бірнеше түрге бөлінеді. Негізгі құралдардың түрі дегеніміз - сипаты және ұйымның қызметінде пайдаланылуы жағынан ұқсас активтердің бірлестігі. Мыналар:
жер;
жер және ғимараттар;
машиналық құралдар;
кемелер;
ұшақтар;
автокөліктік құралдар;
жылжымайтын мүлікпен біріктірілген жиһаз бен жылжымалы мүлік;
және кеңсе жабдығы жекелеген түрлердің мысалдары болып табылады.
Негізгі құралдарды бірнеше түрлерге бөлуге байланысты синтетикалық шоттар ашылады.
Актив ретінде бастапқы танығаннан кейін жылжымайтын мүлік барлық жинақталған амортизацияны және құнсызданудан пайда болған барлық жинақталған шығындарды қоспай оның өзіндік құны бойынша немесе барлық жинақталған амортизацияны және құнсызданудан пайда болған кейінгі жинақталған шығындарды қоспай қайта бағалау күніне дұрыс құны болып табылатын қайта бағаланған құны бойынша есепке алынады.
Құнсызданудан пайда болған амортизация мен шығындарды шоғырландыруға 2420 "Негізгі құралдардың амортизациясы және құнсыздануы"
шоттар тобы арналған.
24. 2500 "Биологиялық активтер" кіші бөлімі ауыл шаруашылық қызметімен байланысты биологиялық активтерді есепке алуға арналған және мынадай шоттар тобынан тұрады:
2510 - "Өсімдіктер", 2520 - "Жануарлар".
Биологиялық актив дегеніміз - жануар немесе өсімдік. Биологиялық актив бастапқы таныған сәтте және баланстың әрбір күнгі жағдайы бойынша әділ құнын жеткілікті сенімді деңгейде өлшеуге болмайтын жағдайлардан басқа есеп айырысу өткізу шығыстарын қоспай әділ құны бойынша өлшенеді.
25. 2600 "Барлау және бағалау активтері" кіші бөлімі минералдық ресурстарды барлау мен бағалауға дейінгі қызмет барысында, сондай-ақ минералдық ресурстарды өндірудің техникалық жағынан жүзеге асушылығы және коммерциялық орындылығы айқын болғаннан кейін шеккен шығыстарды қоспағанда минералдық ресурстарды барлау мен бағалауға арналған шығыстарды есепке алуға арналған.
Барлау және бағалау активтерін бастапқы бағалауға мыналар:
барлауға арналған құқықтарды иелену;
топографиялық, геологиялық, геохимиялық және геофизикалық зерттеулер;
барлап бұрғылау;
шұңқырларды қазу;
сынақты алу;
минералдық ресурстарды шығарудың техникалық жүзеге асушылығы мен коммерциялық пайдалылығын бағалауға қатысты қызмет бойынша шығыстар енгізілуі мүмкін.
2610 - "Барлау және бағалау активтері", онда шығыстарды барлау және бағалау активтері ретінде танумен байланысты операциялар көрсетіледі.
2620 - "Барлау және бағалау активтерінің амортизациясы және құнсыздануы", онда барлау және бағалау активтерінің амортизациясының және құнсыздануының сомалары шоғырландырылады.
26. 2700 "Материалдық емес активтер" кіші бөлімі материалдық емес активтерді есепке алуға арналған. Материалдық емес активтер дегеніміз - басқа тараптарға жалға беру мақсатында немесе әкімшілік мақсатында өндірісте пайдалану немесе тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді жеткізу үшін ұсталатын нақты нысаны жоқ сәйкестендірілетін монетарлық емес актив. Осы кіші бөлім мынадай шоттар тобынан тұрады:
2710 - "Гудвилл", онда гудвиллдің болуымен және қозғалысымен байланысты операциялар көрсетіледі. Гудвилл дегеніміз - жеке сәйкестендіруге және бөлек тануға болмайтын активтерден туындайтын алдағы экономикалық пайдалар;
2720 - "Гудвиллдің құнсыздануы", онда құнсызданудан болуы мүмкін залалдар тұрғысынан жүйелі жүргізілетін тестілеу қорытындылары бойынша гудвиллдің құнсыздануын көрсету жөніндегі операциялар ескеріледі;
2730 - "Өзге материалдық емес активтер", онда сипаты және ұйымның қызметінде қолданылу жағынан ұқсас активтер тобы есепке алынады, мысалы:
тауарлық белгілер;
титулдық және баспа құқықтары;
компьютерлік бағдарламалық қамсыздандыру;
лицензиялар мен франшизалар;
өнеркәсіптік меншікке арналған авторлық құқықтар, патенттер және басқа құқықтар, көрсетілетін қызметтерге және пайдалануға арналған құқықтар;
рецептілер, формулалар, модельдер, сызбалар және тәжірибелік үлгілер;
әзірлеу процесіндегі материалдық емес активтер.
2740 - "Өзге материалдық емес активтердің амортизациясы және құнсыздануы", онда материалдық емес активтердің құнсыздануынан болатын амортизация мен залалдардың сомалары шоғырландырылады, бұл ретте пайдалы қолданудың анықталмаған мерзімі бар материалдық емес активтерге амортизация есептелмейді, бірақ жыл сайын құнсыздануға тест жүргізіледі.
27. 2800 "Кейінге қалдырылған салықтық активтер" кіші бөлімі қалдырылған корпорациялық табыс салығын есепке алуға арналған және мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
2810 "Корпоративтік табыс салығы бойынша кейінге қалдырылған салықтық активтер", онда мыналарға:
шегерілетін мезгілдік айырмаға, алдағы кезеңге пайдаланылмаған салық залалдарын көшіруге; және алдағы кезеңге пайдаланылмаған салық кредиттерін көшіруге байланысты алдағы кезеңде өтелуге жататын пайдаға салынатын салықтардың сомасы есепке алынады.
Мезгілдік айырма дегеніміз - активтің немесе міндеттеменің теңгерім құны мен олардың салық базасы арасындағы айырма. Шегерілетін мезгілдік айырма дегеніміз - нәтижесінде тиісті актив немесе міндеттеме теңгерім құнының орны толтырылған немесе өтелген жағдайда алдағы кезеңдердің пайдасына (салық залалына) салық салуды анықтаған кезде шегерімдер болып табылатын мезгілдік айырма.
28. 2900 "Өзге ұзақ мерзімді активтер" кіші бөлімі алдыңғы кіші бөлімдерде көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді активтерді есепке алуға арналған және мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
2910 - "Берілген ұзақ мерзімді аванстар", онда активтерді беруге берілген, сондай-ақ тапсырысшылардан ішінара дайын өнімге, көрсетілетін қызметтерге мерзімі бір жылдан асатын аванстар және өзге берілген ұзақ мерзімді аванстар есепке алынады;
2920 - "Алдағы кезеңдердің шығыстары", онда қазіргі есепті кезеңде жүргізілген, бірақ алдағы есепті кезеңдерге жататын шығыстар есепке алынады;
2930 - "Аяқталмаған құрылыс", онда аяқталмаған құрылыс бойынша шығындар есепке алынады, мысалы:
негізгі құралдарды салумен байланысты, жабдықты монтаждау бойынша, келешекте жылжымайтын мүлікке инвестиция ретінде пайдалану болжанатын объектінің құрылысымен байланысты шығындар;
2940 - "Өзге ұзақ мерзімді активтер", онда алдыңғы топтарда көрсетілмеген ұзақ мерзімді активтердің өзге топтары есепке алынады.
7. 3 "Қысқа мерзімді міндеттемелер" бөлімінің шоттары
29. 3 "Қысқа мерзімді міндеттемелер" бөлімінің шоттары қысқа мерзімді ретінде жіктелетін ұйым міндеттемелерін есепке алуға арналған. Егер ұйымның қалыпты операциялық циклы барысында міндеттемені төлеу жорамалданса немесе ол баланс күнінен кейін он екі ай ішінде орындалуға тиіс болса ол қысқа мерзімді міндеттеме ретінде жіктеледі. Барлық қалған міндеттемелер ұзақ мерзімді міндеттемелер ретінде жіктеледі.
30. 3 "Қысқа мерзімді міндеттемелер" бөлімі мынадай кіші бөлімдерді 3000 - "Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер", 3100 - "Салықтар бойынша міндеттемелер", 3200 - "Басқа да міндетті және еркін төлемдер бойынша міндеттемелер", 3300 - "Қысқа мерзімді кредиторлық берешек", 3400 - "Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері", 3500 - "Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер".
31. 3000 "Қысқа мерзімді қаржы міндеттемелері" кіші бөлімі қысқа мерзімді кредиторлық берешекті алып тастағанда, 1 жылға дейінгі мерзіммен қысқа мерзімді қаржы міндеттемелерін есептеуге арналған. Қаржы міндеттемелері - бұл шартпен уағдаласылған міндеттемелер:
- басқа ұйымның ақша қаражаттарын немесе өзге қаржы активтерін беруге; немесе
- ықтимал тиімсіз шартпен басқа ұйыммен қаржы құралдарымен алмасуға.
3000 "Қысқа мерзімді қаржы міндеттемелері" кіші бөлімі шоттардың келесі топтарын қамтиды:
3010 - "Қысқа мерзімді банктік қарыз", мұнда бір жылға дейінгі мерзіммен алынған банктік қарыздар есепке алынады;
3020 - "Қысқа мерзімді алынған қарыз", мұнда бір жылға дейінгі мерзіммен банктік емес ұйымдардан алынған қарыздар есепке алынады;
3030 - "Қатысушылардың дивидендтері және кірістері бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда жарғылық капиталда үлесі бар заңды тұлға қатысушыларына акциялар бойынша дивидендтерді және кірістерді есептеу және төлеу бойынша операциялар көрініс табады;
3040 - "Ұзақ мерзімді қаржы міндеттемелерінің ағымдағы бөлігі", мұнда ұзақ мерзімді қаржы міндеттемелерінің ағымдағы бөлігі, мысалы қаржылық жал, қарыздар бойынша міндеттемелер есепке алынады;
3050 - "Өзге қысқа мерзімді қаржы міндеттемелері", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді қаржы міндеттемелері есепке
32. 3100 "Салық бойынша міндеттемелер" кіші бөлімі ұйымның салық төлеу жөніндегі міндеттемелерін есепке алуға арналған және шоттардың келесі 3110 - "Төлеуге тиісті корпорациялық табыс салығы", мұнда төлеуге жататын корпорациялық табыс салығы есепке алынады;
3120 - "Жеке табыс салығы", мұнда жеке табыс салығын есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3130 - "Қосылған құн салығы", мұнда қосылған құн салығын есептеумен және төлеумен байланысты операциялар есепке алынады;
3140 - "Акциздер", мұнда акциздерді есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3150 - "Әлеуметтік салық", мұнда әлеуметтік салықты есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3160 - "Жер салығы", мұнда жер салығын есептеумен және төлеумен 3170 - "Көлік құралдары салығы", мұнда көлік құралдарына салық есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3180 - "Мүлік салығы", мұнда мүлікке салық есептеумен және төлеумен 3190 - "Өзге салықтар", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге салықтарды есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады.
33. 3200 "Басқа міндетті және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер"
кіші бөлімі, салықты алып тастағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес төлеуге тиісті міндетті және ерікті төлемдерді есепке алуға арналған және шоттардың келесі топтарын қамтиды:
3210 - "Әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер", мұнда әлеуметтік сақтандыру бойынша аударымдарды есептеумен және төлеумен 3220 - "Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер", мұнда зейнетақы аударымдарын есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3230 - "Басқа міндетті төлемдер бойынша өзге міндеттемелер", мұнда басқа міндетті төлемдер, мысалы алымдар, мемлекеттік баждар, төлемдер бойынша аударымдарды есептеумен және төлеумен байланысты операциялар 3240 - "Басқа ерікті төлемдер бойынша өзге міндеттемелер", мұнда басқа ерікті төлемдер бойынша аударымдарды есептеумен және төлеумен байланысты операциялар көрініс табады.
34. 3300 "Қысқа мерзімді кредиторлық берешек" кіші бөлімі бір жылға дейінгі мерзіммен кредиторлық берешекті есепке алуға арналған және шоттардың 3310 - "Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда бір жылдан кем төлеу мерзімімен қорларды жеткізу немесе қайта өңдеу бойынша шығыстарды қоса алғанда, сатып алынған активтер мен пайдаланылған қызметтер үшін жеткізушілермен және мердігерлермен есеп айырысулар жөнінде операциялар және жеткізушілердің мердігерлерге өзге қысқа мерзімді берешегі көрініс табады;
3320 - "Еншілес ұйымдарға қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда бір жылға дейінгі мерзіммен сатып алынған активтерге және пайдаланылған қызметтер үшін еншілес ұйымдармен есеп айырысу жөніндегі операциялар және еншілес ұйымдарға өзге қысқа мерзімді берешек көрініс табады;
3330 - "Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда бір жылға дейінгі мерзіммен сатып алынған активтерге және пайдаланылған қызметтер үшін қауымдастырылған және бірлескен ұйымдармен есеп айырысу жөніндегі операциялар және қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға өзге қысқа мерзімді берешек 3340 - "Филиалдарға және құрылымдық бөлімшелерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда филиалдар және құрылымдық бөлімшелер шоттарына ақша қаражатының түсуі және оны есептен шығару жөніндегі операциялар және филиалдарға және құрылымдық бөлімшелерге өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек көрініс табады;
3350 - "Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек", мұнда қызметкерлерге қызметкерлер тиісті қызметтерді көрсеткен кезең аяқталғаннан кейін он екі ай ішінде толық көлемде төлеуге жататын сыйақылар (демалыс жәрдемақыларынан және үлескерлік құралдарымен өтемақы төлемдерінен басқа)
және еңбекақы төлеу бойынша өзге қысқа мерзімді берешектер есепке алынады;
3360 - "Жалдау бойынша қысқа мерзімді берешек", мұнда қысқа мерзімді жалдау бойынша жалдау міндеттемелерін төлеумен байланысты операциялар және жалдау бойынша өзге қысқа мерзімді берешек көрініс табады;
3370 - "Ұзақ мерзімді кредиторлық берешектің ағымдағы бөлігі", мұнда ұзақ мерзімді кредиторлық берешектің ағымдағы бөлігін төлеумен байланысты операциялар көрініс табады;
3380 - "Төлеуге қысқа мерзімді сыйақылар", алынған қарыздар, берілген вексельдер, эмиссияланған бағалы қағаздар және сенімгерлік басқару шарттары бойынша төлеуге есептелген сыйақылардың болуымен және қозғалысымен байланысты операциялар және өзге төлеуге қысқа мерзімді сыйақылар көрініс 3390 - "Өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек есепке
35. 3400 "Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері" кіші бөлімі белгісіз уақытпен және сомамен міндеттемелер ретінде анықталған қысқа мерзімді бағалау міндеттемелерін есептеуге арналған.
Бағалау міндеттемелері мынадай жағдайларда мойындалады, егер:
ұйымның өткен оқиғалар нәтижесінде ағымдағы міндеттемелері (заңды немесе тәжірибеден туындайтын) болса;
міндеттемені өтеу үшін экономикалық пайданы мұндай істен шығу талап етілмейді деген ықтималдылықтан жоғары қамтитын ресурстарды істен шығару талап етілу ықтималдығы;
міндеттеме сомасының сенімді есеп айырысуы жасалуы мүмкін.
Бағалау міндеттемелерінің кредиторлық берешек және есептеулер сияқты басқа міндеттемелерден айырмашылығы бар, себебі міндеттемелерді өтеу үшін қажет болашақ шығындар уақытына немесе сомасына қатысты тұрлаусыздық бар.
Берілген кіші бөлімшоттардың мынадай топтарын қамтиды:
3410 - "Қысқа мерзімді кепілдік міндеттемелер", мұнда бір жылға дейінгі кепілдік мерзімімен іске асырылған өнімдер және көрсетілген қызметтер бойынша кепілдік міндеттемелер жөніндегі резервті құрумен және қозғалысымен байланысты операциялар және өзге қысқа мерзімді кепілдік міндеттемелері 3420 - "Заңды наразылықтар бойынша қысқа мерзімді міндеттемелер", мұнда қарау мерзімі бір жылға дейін өтетін сот қуынулары бойынша резервті құрумен және қозғалысымен байланысты операциялар және заңды наразылықтар бойынша өзге қысқа мерзімді міндеттемелер көрініс табады;
3430 - "Қызметкерлерге сыйақылар бойынша қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері", мұнда қызметкерлерге ақы төленетін жұмыста болмауы нысанында қысқа мерзімді сыйақылар төлеуге болжалды шығындар, сондай-ақ пайдаға қатысуға және сыйлық төлеуге болжалды шығындар және қызметкерлерге сыйақылар бойынша өзге қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері 3440 - "Өзге қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері", мұнда шоттардың алдағы топтарында көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері есепке алынады.
36. 3500 "Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер" алдағы кіші бөлімдерде көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді міндеттемелерді есепке алуға арналған және 3510 - "Алынған қысқа мерзімді аванстар", мұнда тауарларды, шикізатты, материалдарды жеткізу, қызметтер көрсету негізінде, сондай-ақ тапсырысшыларға ішінара дайындық бойынша өндірілген өнімге ақы төлеу бойынша алынған аванстар және өзге алынған қысқа мерзімді аванстар есепке 3520 - "Алдағы кезеңдердің кірістері", мұнда ағымдағы айда алынған, бірақ есепті кезеңнің болашақ айларына жатқызылатын кірістер көрініс табады;
3530 - "Сатуға арналған істен шығатын топтың міндеттемелері", мұнда сатуға арналған істен шығатын топтың міндеттемелері көрініс табады;
3540 - "Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер", мұнда алдағы топтарды көрсетілмеген өзге қысқа мерзімді міндеттемелер есепке алынады.
8. 4 "Ұзақ мерзімді міндеттемелер бөлімінің шоттары"
37. 4 "Ұзақ мерзімді міндеттемелер" бөлімінің шоттары ұзақ мерзімді болып сыныпталатын ұйымдардың міндеттемелерін есепке алуға арналған.
4 "Ұзақ мерзімді міндеттемелер" бөлімі мынадай кіші бөлімдерді 4000 - "Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер", 4100 - "Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек", 4200 - "Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері", 4300 - "Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер", 4400 - "Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер".
38. 4000 "Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер" кіші бөлімі ұзақ мерзімді кредиторлық берешекті алып тастағанда, ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелерді есепке алуға арналған және шоттардың келесі топтарын қамтиды:
4010 - "Ұзақ мерзімді банктік қарыздар", бір жылдан асатын мерзіммен алынған банктік қарыздар есепке алынады;
4020 - "Ұзақ мерзімді алынған қарыздар", бір жылдан асатын мерзіммен банктік емес ұйымдардан алынған қарыздар есепке алынады;
4030 - "Өзге ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге қаржылық міндеттемелер есепке алынады.
38. 4100 "Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек" кіші бөлімі бір жылдан асатын мерзіммен кредиторлық берешектерді есепке алуға арналған және 4110 - "Жеткізушілер мен мердігерлерге берілетін ұзақ мерзімді берешек", мұнда бір жылдан асатын төлеу мерзімімен қорларды жеткізу немесе қайта өңдеу жөніндегі шығыстарды қоса алғанда сатып алынған активтерге және пайдаланылған қызметтерге жеткізушілермен және мердігерлермен есеп айырысудың болуымен және қозғалысымен байланысты операциялар және жеткізушілер мен мердігерлерге берілетін өзге ұзақ мерзімді берешек көрініс 4120 - "Еншілес ұйымдарға берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек", мұнда бір жылдан асатын мерзіммен сатып алынған активтер және пайдаланылған қызметтер үшін еншілес ұйымдармен есеп айырысу жөніндегі операциялар және еншілес ұйымдарға өзге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек 4130 - "Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек", мұнда бір жылдан асатын мерзіммен сатып алынған активтер және пайдаланылған қызметтер үшін қауымдастырылған және бірлескен ұйымдармен есеп айырысу жөніндегі операциялар және қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға берілетін өзге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек көрініс табады;
4140 - "Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек", мұнда филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек есепке алынады;
4150 - "Жалдау бойынша ұзақ мерзімді берешек", мұнда бір жылдан астам қаржылық және операциялық жалдау бойынша жалдау міндеттемелерін 4160 - "Төлеуге арналған ұзақ мерзімді сыйақылар", мұнда алынған қарыздар, берілген вексельдер, эмиссияланған бағалы қағаздар және сенімгерлік басқару шарттары бойынша төлеуге арналған есептелген сыйақылардың болуымен және қозғалысымен байланысты операциялар және төлеуге арналған өзге ұзақ мерзімді сыйақылар көрініс табады;
4170 - "Өзге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек есепке алынады.
39. 4200 "Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері" кіші бөлімі ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелерін анықталмаған уақытпен және сомамен міндеттемелер ретінде есепке алуға арналған және баптардың мынадай топтарын 4210 - "Ұзақ мерзімді кепілгерлік міндеттемелер", мұнда бір жылдан жоғары кепілдік мерзімімен іске асырылған өнім жөніндегі кепілгерлік міндеттемелер бойынша резерв құрумен және қозғалысымен байланысты 4220 - "Заңды наразылықтар бойынша ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері", мұнда қарау мерзімі бір жылдан жоғары сот талап етулері және өзге ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері бойынша резерв құрумен және қозғалысымен байланысты операциялар көрініс табады;
4230 - "Қызметкерлерге сыйақылар бойынша ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері", мұнда қызметкерлерге ақы төленетін жұмыста болмауы нысанында қысқа мерзімді сыйақылар төлеуге болжалды шығындар, сондай-ақ он екі ай немесе одан көп уақыттан кейін, қызметкерлер тиісті қызметтер ұсынған кезең аяқталғаннан кейін төлеуге жататын пайдаға қатысуға және сыйлық төлеуге арналған болжалды шығындар және қызметкерлерге сыйақылар бойынша өзге қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері көрініс табады;
4240 - "Өзге ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері", мұнда алдағы шоттар топтарында көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері
40. "Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер" кіші бөлімі мерзімі ұзартылған корпорациялық табыс салығын есепке алуға арналған және шоттар 4310 "Корпорациялық табыс салығы бойынша кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер", мұнда салық салынатын уақыттағы айырмаға байланысты болашақ кезеңдерде төлеуге жататын пайдаға салынатын салық сомасы есепке алынады. Салық салынатын уақыттағы айырмалар - активтің немесе міндеттеменің теңгерімдік құны өтелгенде немесе жабылғанда, болашақ кезеңдердің салық салынатын пайдаларын (салық зияндарын) анықтаған жағдайда, салық салынатын сомалардың пайда болуына алып келетін уақытша айырмашылықтар.
41. 4400 "Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер" кіші бөлімі алдағы кіші бөлімдерде көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алуға арналған және шоттардың келесі топтарын қамтиды:
4410 - "Алынған ұзақ мерзімді аванстар", мұнда тауарларды, шикізатты, материалдарды жеткізу, қызметтер көрсету өзге алынған аванстар негізінде, сондай-ақ жеткізушілерге ішінара дайындық бойынша өндірілген өнімге ақы төлеу бойынша алынған аванстар және өзге алынған ұзақ мерзімді аванстар 4420 - "Алдағы кезеңдердің кірістері", мұнда болашақ есепті кезеңге жатпайтын, ағымдағы есепті кезеңде алынған кірістер көрініс табады;
4430 - "Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер", мұнда алдағы топтарда көрсетілмеген өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер есепке алынады.
9. 5 "Капитал мен резервтер" бөлімінің шоттары
42. 5 "Капитал мен резервтер" бөлімінің шоттары капитал мен резервтерді есепке алуға арналған. Капитал - бұл ұйымның активтерінде оның барлық міндеттемелерін шегергеннен кейін қалатын үлес.
Берілген бөлім мынадай кіші бөлімдерді қамтиды:
5000 - "Шығарылған капитал", 5100 - "Эмиссиялық кіріс", 5200 - "Сатып алынған жеке меншік үлестік аспаптар", 5300 - "Резервтер", 5400 - "Бөлінбеген кіріс (жабылмаған шығын)".
43. 5000 "Шығарылған капитал" кіші бөлімі шығарылған капиталды есепке алуға арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
5010 - "Жарияланған капитал", мұнда акционерлік қоғамның төленген эмиссияланған қарапайым, артықшылықты акцияларының жиынтық атаулы құны, сондай-ақ серіктестіктің жарғылық капиталына салымдар мен жарналар көрініс 5020 - "Төленбеген капитал", онда ұйымдардың жарғылық капиталына эмиссияланған акцияларды төлеу, салымдарды (мүліктік жарналарды) енгізу жөніндегі операциялар, сондай-ақ ұйымдардың жарғылық капиталына эмиссияланған акцияларды төлеу жөніндегі жеке тұлғалар мен ұйымдардың берешегі және салымдарды (мүліктік жарналарды) енгізу жөніндегі құрылтайшылардың берешегі көрсетіледі.
44. 5100 "Эмиссиялық кіріс" бөлімшесі шоттардың мынадай тобын 5110 - "Эмиссиялық кіріс", онда шығарылған акциялар бойынша эмиссиялық кіріс ескеріледі.
45. 5200 "Сатып алынған меншікті үлес құралдары" бөлімшесі сатып алынған меншікті үлес құралдарын есепке алуға арналған және шоттардың мынадай тобын қамтиды:
5210 "Сатып алынған меншікті үлес құралдары" шоттарының тобын қамтиды, онда өздерінің меншікті үлес құралдарын сатып алу кезінде ұйым келтірген шығындар ескеріледі.
46. 5300 "Резервтер" бөлімшесі резервтерді есепке алуға арналған, ол қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес, сондай-ақ құрылтай құжаттарына және ұйымның есепке алу саясатына сәйкес капиталдың шоттарында көрсетіледі, және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
5310 - "Құрылтай құжаттарында белгіленген резервтік капитал", онда Қазақстан Республикасының заңнамасына және құрылтай құжаттарына сәйкес белгіленген резервтік капитал көрсетіледі;
5320 - "Қайта бағалауға арналған резерв", онда қаржылық активтерді, негізгі құралдарды, материалдық емес активтерді қайта бағалау жөніндегі 5330 - "Шетелдік валютаның қайта есептеуге арналған резерв", онда монетарлық бап бойынша туындайтын бағамдық айырмалар көрсетіледі, ол барлық жағынан шетелдік ұйымға ұйымның таза инвестицияларының бөлігін құрайды, меншікті капитал ретінде ұйымның қаржылық есептілігінде, таза инвестициялардың шығарылуына дейін, одан кейін олар кіріс немесе шығыс ретінде танылуы тиіс;
5340 - "Басқа да резервтер" онда алдындағы топтарда көрсетілмеген басқа да резервтер көрсетіледі.
47. 5400 "Бөлінбеген кіріс (жабылмаған шығын)" бөлімшесі бөлінбеген кірісті немесе жабылмаған шығынды есепке алу үшін арналған және мынадай 5410 - "Есептік жылдың пайдасы (шығыны)", онда есептік жылдың пайдасы немесе шығыны көрсетіледі, сондай-ақ есептік жыл үшін түпкі қаржылық нәтижені қалыптастыру жөніндегі ақпарат жинақталады;
5420 - "Есеп саясатының өзгеруі нәтижесінде пайданы (шығынды)
түзету", онда есеп саясатының өзгеруі нәтижесінде пайданы (шығынды) түзету жөніндегі операциялар көрсетіледі;
5430 - "Өткен жылдардағы пайда (шығын)", онда өткен жылдардағы пайда (шығын) көрсетіледі.
10. 6 "Кірістер" бөлімінің шоттары
48. 6 "Кірістер" бөлімінің шоттары кірістерді есепке алуға арналған және мынадай бөлімшелерді қамтиды:
6000 - "Өнімдерді сатудан және қызмет көрсетуден алынатын кіріс", 6100 - "Қаржыландырудан алынатын кірістер", 6200 - "Басқа да кірістер", 6300 - "Қысқартылатын қызметке байланысты кірістер", 6400 - "Үлестік қатысу әдісі бойынша ескерілетін ұйымдар пайдасының үлесі".
Кіріс - ол активтердің түсімі немесе өсуі немесе міндеттемелердің азаюы нысанында есепті кезеңнің ішінде экономикалық пайданы ұлғайту, ол капиталға қатысушы тұлғалардың жарналарымен байланысты ұлғайтудан өте жақсы капиталдың ұлғаюына келтіреді. Есепті кезеңнің соңында осы бөлімнің шоттары 5410 "Есепті жылдың пайдасы (залал)" тобының шоттарына жабылады.
49. 6000 "Өнімді сатудан және қызметтерді ұсынудан түсетін кіріс"
бөлімшесі шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
6010 - "Өнімді сатудан және қызметтер көрсетуден түсетін кіріс", онда өнімдерді сатудан және қызметтер көрсетуден түсетін кірістерді алумен байланысты операциялар ескеріледі, және оларға ұқсас операциялар көрсетіледі;
6020 - "Сатылған өнімді қайтару", онда сатылған өнімді қайтарумен байланысты операциялар көрсетіледі;
6030 - "Бағадан және сатудан түсетін жеңілдіктер", онда бағадан немесе сатудан берілетін жеңілдікпен байланысты операциялар көрсетіледі.
50. 6100 "Қаржыландырудан түсетін кіріс" бөлімшесі қаржыландырудан түсетін кірісті есепке алуға арналған және шоттардың мынадай топтарын 6110 - "Сыйақылар бойынша кірістер", онда қаржылық активтер бойынша кірістерді алумен байланысты операциялар көрсетіледі, мәселен депозиттер, берілген қарыздар;
6120 - "Дивидендтер бойынша кірістер", онда бағалы қағаздар бойынша алынған дивидендтер бойынша кірістерді алумен байланысты операциялар 6130 - "Қаржылық жалдау бойынша кірістер", онда активтерге қаржылық жалдауға берілген кірістерді алумен байланысты операциялар 6140 - "Инвестициялық жылжымайтын мүлік операцияларынан алынатын кірістер", онда капитал құнының немесе сол және басқаның өсуінен жалдау төлемдері немесе кірістерді алу мақсатында (жалдау шарты бойынша иеленуші немесе жалға алушының) иелігінде бар (жер, ғимарат, немесе олардың бөлігі) жылжымайтын мүліктен кірістерді алумен байланысты операциялар 6150 - "Қаржылық құралдардың әділ құнын өзгертуден түсетін кірістер", онда қаржылық активтің әділ құнын өзгертуден кірістерді алумен байланысты операциялар немесе кіріс ретінде оның өзгеруін тани отырып әділ құн бойынша бағаланатын міндеттемелер көрсетіледі;
6160 - "Қаржыландырудан түсетін басқа да кірістер", онда алдындағы топтарда көрсетілмеген қаржыландырудан түсетін кірістерді алумен байланысты
51. 6200 "Басқа да кірістер" бөлімшесі басқа да кірістерді есепке алуға арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
6210 - "Активтердің шығуынан алынатын кірістер", онда мынадай активтерді, мәселен негізгі құралдарды, материалдық емес активтерді, қаржылық активтерді сатудан түсетін кірістерді алумен байланысты операциялар көрсетіледі;
6220 - "Өтеусіз алынған активтерден алынатын кірістер", онда өтеусіз алынған активтерге байланысты операциялар көрсетіледі;
6230 - "Мемлекеттік субсидиялардан алынатын кірістер", онда мемлекеттік субсидиялардан кірістерді алумен байланысты операциялар 6240 - "Құнсызданудан залалды қалпына келтіруден алынатын кірістер", онда қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес пайда және залал туралы есепте кіріс ретінде танылатын активтердің құнсыздануынан залалды қалпына келтірумен байланысты операциялар көрсетіледі;
6250 - "Бағамдық айырмадан түсетін кірістер", онда есептерде валюталардың әртүрлі айырбас бағамдарын пайдалана отырып есептілік валютасында көрсетілген шетелдік валюта бірліктерінің бірдей санын көрсетудің нәтижесінде туындайтын бағамдық айырмадан кірістерді алумен байланысты операциялар ескеріледі. Ағымдағы кезеңде олар бастапқы танылған немесе алдыңғы қаржылық есептерде берілгендермен салыстырғандағы бағамдар бойынша ұйымдардың есептілікте монетарлық баптарды өтеу кезінде немесе монетарлық баптарды беру кезінде туындайтын бағамдық айырмалар шетелдік қызметке бағамдық айырманы қоспағанда олардың туындау кезеңінде кіріс немесе шығыс ретінде танылады;
6260 - "Операциялық жалдаудан түсетін кірістер", онда активтерге операциялық жалдауға берілген кірістерді алумен байланысты операциялар 6270 - "Биологиялық активтердің әділ құнын өзгертуден түсетін кірістер", онда биологиялық активтердің әділ құнын өзгертуден түсетін кірістерді алумен байланысты операциялар көрсетіледі;
6280 - "Басқа да кірістер", онда өткен топтарда көрсетілмеген басқа да кірістерді алумен байланысты операциялар көрсетіледі.
52. 6300 "Қысқартылатын қызметпен байланысты кірістер" бөлімшесі қысқартылатын қызметке байланысты кірістерді есепке алуға арналған және мынадай шоттар тобын қамтиды:
6310 "Қысқартылатын қызметпен байланысты кірістер", онда міндеттемелер бойынша сатылған активтер немесе есеп айырысулардан алынатын кірістерге байланысты операциялар көрсетіледі.
53. 6400 "Үлестік қатысу әдісі бойынша ескерілетін ұйымдар пайдасының үлесі" үлестік қатысу әдісімен ескерілетін ұйымдар пайдасының үлесін көрсетуге арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
6410 - "Қауымдастырылған ұйымдардың пайда үлесі", онда үлестік қатысу әдісімен ескерілген қауымдастырылған ұйымдардағы пайданың үлесі ескеріледі;
6420 - "Бірлескен ұйымдардағы пайданың үлесі", онда үлестік қатысу әдісімен ескерілген бірлескен ұйымдардағы пайданың үлесі ескеріледі.
10. 7 "Шығыстар" бөлімінің шоттары
54. 7 "Шығыстар" бөлімінің шоттары шығыстарды есепке алуға арналған және мынадай бөлімшелерді қамтиды:
7000 - "Сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны", 7100 - "Өнімді сату және қызметтер көрсету бойынша шығыстар", 7200 - "Әкімшілік шығыстар", 7300 - "Қаржыландыруға арналған шығыстар", 7400 - "Басқа да шығыстар", 7500 - "Қысқартылатын қызметпен байланысты шығыстар", 7600 - "Үлестік қатысу әдісімен ескерілетін ұйымдардың залалдағы үлесі", 7700 - "Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар".
Шығыстар - ол активтердің жылыстауы немесе азаюы немесе міндеттемелердің туындауы нысанында есепке алу кезеңінің ішінде экономикалық пайданың азаюы, ол капиталға қатысушы тұлғаларды бөлумен байланысты азайтумен салыстырғанда капиталдың азаюына әкеп соғады. Есепті кезеңнің соңында осы бөлімнің шоттары 5410 "Есепті жылдың пайдасы (залалы)"
тобының шоттарына жабылады.
55. 7000 "Сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны" бөлімшесі шоттардың мынадай тобын қамтиды:
7010 - "Сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны", онда сатылған өнімнің және көрсетілген қызметтердің өзіндік құны ескеріледі.
56. 7100 - "Өнімдерді сату және қызметтер көрсету бойынша шығыстар"
бөлімшесі шоттардың мынадай тобын қамтиды:
7110 - "Өнімдерді сату және қызметтер көрсету бойынша шығыстар", онда өнімдерді сатумен және қызметтер көрсетумен байланысты шығыстар
57. 7200 "Әкімшілік шығыстар" бөлімшесі шоттардың мынадай тобын 7200 - "Әкімшілік шығыстар", онда өндірістік процеспен байланысты емес басқару және шаруашылық шығыстары ескеріледі.
58. 7300 "Қаржыландыруға арналған шығыстар" бөлімшесі қаржыландыруға арналған шығыстарды есепке алуға арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
7310 - "Сыйақылар бойынша шығыстар", онда қаржылық міндеттемелер бойынша шығыстар, мысалы, алынған қарыздар бойынша пайыздарды төлеуге арналған шығыстар көрсетіледі;
7320 - "Қаржылық жалдау бойынша пайыздарды төлеуге арналған шығыстар", онда активтерге қаржылық жалдау алынған шығыстар көрсетіледі, мәселен негізгі құралдарға;
7330 - "Қаржылық құралдардың әділ құнын өзгертуден алынатын шығыстар", онда әділ құн бойынша бағаланатын қаржылық актив немесе міндеттеменің әділ құнын өзгертуден түсетін шығыстар көрсетіледі;
7340 - "Қаржыландыруға арналған басқа да шығыстар", онда алдындағы топтарда көрсетілмеген қаржыландыруға арналған басқа да шығыстар көрсетіледі.
59. 7400 "Басқа да шығыстар" бөлімшесі басқа да өндірістік емес шығыстарды есепке алуға арналған, ол әдеттегі қызмет барысында туындайды және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
7410 - "Активтердің шығуынан алынатын шығыстар", онда активтерді сатудан түсетін шығыстар ескеріледі, мәселен сатылған негізгі құралдардың, материалдық емес активтердің, қаржылық активтердің өзіндік құны, бөлшектеу бойынша шығыстар;
7420 - "Активтердің құнсыздануынан түсетін шығыстар", онда активтердің құнсыздануынан түсетін шығыстар ескеріледі;
7430 - "Бағамдық айырма бойынша шығыстар", онда шетелдік қызметке бағамдық айырма бойынша шығыстарды қоспағанда ағымдағы кезеңде олар бастапқы танылған немесе алдыңғы қаржылық есептерде берілгендермен салыстырғандағы бағамдар бойынша ұйымдардың есептілікте монетарлық баптарды өтеу кезінде немесе монетарлық баптарды беру кезінде туындайтын бағамдық айырмалар бойынша шығыстар ескеріледі;
7440 - "Резервті құру және үмітсіз талаптарды есептен шығару бойынша шығыстар", онда резервті құру және үмітсіз талаптарды есептен шығару бойынша шығыстар ескеріледі;
7450 - "Операциялық жалдау бойынша шығыстар", онда операциялық жалдау бойынша шығыстар ескеріледі;
7460 - "Биологиялық активтердің әділ құнын өзгертуден түсетін шығыстар", онда биологиялық активтердің әділ құнын өзгертуден түсетін 7470 - "Басқа да кірістер", онда өткен топтарда көрсетілмеген басқа да шығыстар ескеріледі.
60. 7500 "Қысқартылатын қызметпен байланысты шығыстар" бөлімшесі шоттардың мынадай тобын қамтиды:
7510 - "Қысқартылатын қызметпен байланысты шығыстар", онда қысқартылатын қызметпен байланысты міндеттемелер бойынша сатылған активтер немесе есеп айырысулар бойынша шығыстар ескеріледі.
61. 7600 "Үлестік қатысу әдісімен ескерілетін ұйымдардың залалындағы үлес" бөлімшесі үлестік қатысу әдісімен ескерілетін ұйымдардың залалына үлесті көрсетуге арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
7610 - "Қауымдастырылған ұйымдардың залалындағы үлес", онда үлестік қатысу әдісімен ескерілетін қауымдастырылған ұйымдардың залалындағы үлесі ескеріледі;
7620 - "Бірлескен ұйымдардың залалындағы үлес" онда үлестік қатысу әдісімен ескерілетін бірлескен ұйымдардың залалындағы үлесі ескеріледі.
62. 7700 "Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар" бөлімшесі 7710 - "Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар", онда корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар ескеріледі.
11. 8 "Өндірістік есепке алу шоттары" бөлімінің шоттары
63. 8 "Өндірістік есепке алу шоттары" бөлімінің шоттары өнімді өндіруге және қызметтер көрсетуге арналған ұйымдардың шығындарын есепке алуға арналған. Осы бөлімнің шоттарында олардың пайда болу орындары және басқа да белгілері бойынша шығындарды топтау, сондай-ақ дайын өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау жүзеге асырылады.
8 "Өндірістік есепке алу шоттары" бөлімі 8000 "Өндірістік есепке алу шоттары" бөлімшесінен тұрады, ол шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
8010 - "Негізгі өндіріс", онда негізгі өндіріске арналған шығындар, оның ішінде шикізатқа және материалдарға, еңбек ақы төлеуге және негізгі өндірісте тікелей жұмыс істейтін қызметкерлердің еңбек ақы сомасынан алынатын аударымға, негізгі өндіріске және басқаға жататын жүкқұжат шығыстарына арналған шығындар ескеріледі;
8020 - "Меншікті өндірістің жартылай фабрикаттары", онда жартылай фабрикаттарды өндіруге арналған шығыстар ескеріледі;
8030 - "Қосалқы өндірістер", онда өндірістердің шығындары ескеріледі, ол ұйымның негізгі өндірісі үшін қосалқы болып табылады;
8040 - "Жүкқұжат шығыстары", онда негізгі және қосалқы шығыстар, сондай-ақ меншікті өндірістің жартылай фабрикаттары бойынша жүкқұжат шығыстары көрсетіледі.
Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес қаржылық есептілікті жасайтын ұйымдар үшін бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеу жөніндегі нұсқаулыққа (негізге) қосымша Бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарының синтетикалық шоттары топтарының тізбесі 1-бөлім. Қысқа мерзімді активтер Ақша қаражаттары Кассадағы теңгемен ақша қаражаттары Кассадағы валютамен ақша қаражаттары Жолдағы ақша қаражаттары Ағымдағы банктік шоттардағы теңгемен ақша қаражаттары Ағымдағы банктік шоттардағы валютамен ақша қаражаттары Депозиттік банктік шоттардағы ақша қаражаттары Арнайы шоттардағы ақша қаражаттары Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар Қысқа мерзімді берілген қарыздар Саудаға арналған қысқа мерзімді қаржылық активтер Өтеуге дейін ұсталатын қысқа мерзімді инвестициялар Сатуға арналған қолда бар қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар Өзге қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар Қысқа мерзімді дебиторлық берешек Сатып алушылар мен тапсырысшылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі Еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі Жалдау бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек Алуға арналған қысқа мерзімді сыйақылар Өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешек Күмәнді талаптар бойынша резерв Қорлар Шикізат және материалдар Дайын өнім Тауарлар Аяқталмаған өндіріс Өзге қорлар Қорларды есептен шығару бойынша резерв Ағымдағы салықтық активтер Корпорациялық табыс салығы Қосылған құн салығы Өзге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер Сатуға арналған істен шығатын топ Өзге қысқа мерзімді активтер Берілген қысқа мерзімді аванстар Алдағы кезеңдердің шығыстары 2-бөлім. Ұзақ мерзімді активтер Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар Ұзақ мерзімді берілген қарыздар Өтеуге дейін ұсталатын ұзақ мерзімді инвестициялар Сату үшін қолда бар ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар Өзге ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек Сатып алушылар мен тапсырысшылардың ұзақ мерзімді берешегі Еншілес ұйымдардың ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі Қызметкерлердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі Жалдау бойынша ұзақ мерзімді дебиторлық берешек Алуға арналған ұзақ мерзімді сыйақылар Өзге ұзақ мерзімді дебиторлық берешек Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын инвестициялар Жылжымайтын мүлікке инвестициялар Жылжымайтын мүлікке инвестициялардың амортизациясы және құнсыздануы Негізгі құралдар Негізгі құралдардың амортизациясы және құнсыздануы Биологиялық активтер Өсімдіктер Жануарлар Барлау және бағалау активтері Барлау және бағалау активтерінің амортизациясы және құнсыздануы Материалдық емес активтер Гудвилл Гудвиллдің құнсыздануы Өзге материалдық емес активтер Өзге материалдық емес активтердің амортизациясы және құнсыздануы Кейінге қалдырылған салықтық активтер Корпорациялық табыс салығы бойынша кейінге қалдырылған салықтық активтер Өзге ұзақ мерзімді активтер Берілген ұзақ мерзімді аванстар Аяқталмаған құрылыс 3-бөлім. Қысқа мерзімді міндеттемелер Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер Қысқа мерзімді банктік қарыздар Алынған қысқа мерзімді қарыздар Қатысушылардың дивидендтері мен кірістері бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелердің ағымдағы бөлігі Өзге қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер Салықтар бойынша міндеттемелер Төлеуге тиісті корпорациялық табыс салығы Жеке табыс салығы Акциздер Әлеуметтік салық Жер салығы Көлік құралдары салығы Мүлік салығы Өзге салықтар Басқа да міндетті және еркін төлемдер бойынша міндеттемелер Әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер Басқа да міндетті төлемдер бойынша өзге міндеттемелер Басқа да еркін төлемдер бойынша өзге міндеттемелер Қысқа мерзімді кредиторлық берешек Берушілер мен мердігерлерге берілетін қысқа мерзімді берешек Еншілес ұйымдарға берілетін қысқа мерзімді кредиторлық берешек Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға берілетін қысқа мерзімді кредиторлық берешек Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге берілетін қысқа мерзімді кредиторлық берешек Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек Жалдау бойынша қысқа мерзімді берешек Ұзақ мерзімді кредиторлық берешектің ағымдағы бөлігі Төлеуге арналған қысқа мерзімді сыйақылар Өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері Қысқа мерзімді кепілгерлік міндеттемелер Заңды наразылықтар бойынша қысқа мерзімді міндеттемелер Қызметкерлерге сыйақылар бойынша қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері Өзге қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер Алынған қысқа мерзімді аванстар Алдағы кезеңдердің кірістері Сатуға арналған істен шығатын топтың міндеттемелері 4-бөлім. Ұзақ мерзімді міндеттемелер Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер Ұзақ мерзімді банктік қарыздар Алынған ұзақ мерзімді қарыздар Өзге ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек Берушілер мен мердігерлерге берілетін ұзақ мерзімді берешек Еншілес ұйымдарға берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдарға берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек Жалдау бойынша ұзақ мерзімді берешек Төлеуге арналған ұзақ мерзімді сыйақылар Өзге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері Ұзақ мерзімді кепілгерлік міндеттемелер Заңды наразылықтар бойынша ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері Қызметкерлерге сыйақылар бойынша ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері Өзге ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері Кейінге қалдырылған салықтық міндеттемелер Корпорациялық табыс салығы бойынша кейінге қалдырылған салық міндеттемелері Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер Алынған ұзақ мерзімді аванстар 5-бөлім. Капитал мен резервтер Шығарылған капитал Жарияланған капитал Төленбеген капитал Эмиссиялық кіріс Сатып алынған жеке меншік үлестік аспаптар Резервтер Құрылтайшы құжаттармен белгіленген резерв капиталы Қайта бағалауға арналған резерв Шетел қызметі бойынша шетел валютасын қайта есептеуге арналған резерв Өзге резервтер Бөлінбеген кіріс (жабылмаған шығын)
Есептік жылдың пайдасы (шығыны)
Есеп саясатының өзгеруі нәтижесінде пайданы (шығынды) түзету Өткен жылдардағы пайда (шығын)
6-бөлім. Кірістер
Өнімдерді өткізу мен қызметтер көрсетуден түскен кіріс Сатылған өнімді қайтару Бағадан және сатудан жеңілдіктер Қаржыландырудан түскен кірістер Сыйақылар бойынша кірістер Дивидендтер бойынша кірістер Қаржылық жалдаудан түскен кірістер Жылжымайтын мүлікке инвестициялармен болатын операциялардан түскен кірістер Қаржылық аспаптардың әділ құнының өзгеруінен түскен кірістер Қаржыландырудан түскен өзге кірістер Өзге кірістер Активтерді істен шығарудан түскен кірістер Өтеусіз алынған активтерден алынған кірістер Мемлекеттік субсидиялардан түскен кірістер Құнсызданудан шығындарды қалпына келтіруден түскен кірістер Бағам айырмасынан түскен кірістер Операциялық жалдаудан түскен кірістер Биологиялық активтердің әділ құнының өзгеруінен түскен кірістер Тоқтатылатын қызметке байланысты кірістер Үлестік қатысу әдісі бойынша есепке алынатын ұйымның пайда үлесі Қауымдастырылған ұйымдардың пайда үлесі Бірлескен ұйымдардың пайда үлесі 7-бөлім. Шығыстар Өткізілген өнім мен көрсетілген қызметтердің өзіндік құны Өнімдерді өткізу мен қызметтерді көрсету бойынша шығыстар Әкімшілік шығыстар Қаржыландыруға шығыстар Сыйақылар бойынша шығыстар Қаржылық жалдау бойынша пайыз төлеуге шығатын шығыстар Қаржылық аспаптардың әділ құнының өзгеруінен болатын шығыстар Қаржыландыруға өзге шығыстар Өзге шығыстар Активтердің істен шығуы бойынша шығыстар Активтердің құнсыздануы бойынша шығыстар Бағам айырмасы бойынша шығыстар Резерв құру және үмітсіз талаптарды есептен шығару бойынша шығыстар Операциялық жалдау бойынша шығыстар Биологиялық активтердің әділ құнының өзгеруінен болатын шығыстар Тоқтатылатын қызметке байланысты шығыстар Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын ұйымның шығын үлесі Қауымдастырылған ұйымдардың шығын үлесі Бірлескен ұйымдардың шығын үлесі Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар 8-бөлім. Өндірістік есептің шоттары Өндірістік есептің шоттары Негізгі өндіріс Жеке меншік өндірістің жартылай фабрикаттары Көмекші өндірістер Жүкқұжат шығыстары

На русском языке:
Министерство финансов Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Приказ Министра финансов Республики Казахстан от 22 декабря 2005 года N 426.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 5 января 2006 года N 4008. Утратил силу - приказом Министра финансов Республики Казахстан от 23 мая 2007 года N 185 (вводится в действие с 1 января 2008 года)
Об утверждении Инструкции (основы) по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности Cноска. Приказ Министра финансов Республики Казахстан от 22 декабря 2005 года N 426 утратил силу приказом Министра финансов Республики Казахстан от 23 мая 2007 года N 185 (вводится в действие с 1 января 2008 года)
В целях реализации подпункта 1) пункта 5 статьи 3 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности"
ПРИКАЗЫВАЮ
1. Утвердить прилагаемую Инструкцию (основу) по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности.
2. Департаменту методологии бухгалтерского учета и аудита (Мамашев М.Т.) обеспечить государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан и его последующее опубликование в официальных средствах массовой информации в установленном законодательством порядке.
3. Настоящий приказ вводится в действие со дня его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
Министр
Утверждена приказом Министра финансов Республики Казахстан от 22 декабря 2005 года N 426 Инструкция (основа) по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности
1. Общие положения
1. Настоящая Инструкция (основа) по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности, (далее - Инструкция) предназначена для оказания содействия организациям при переходе на международные стандарты финансовой отчетности.
2. Инструкция определяет общие требования по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета (далее - рабочий план счетов).
3. Разработка рабочего плана счетов осуществляется в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан по вопросам бухгалтерского учета и финансовой отчетности, настоящей Инструкцией и принципом достоверности ведения бухгалтерского учета, установленного законодательством Республики Казахстан по вопросам бухгалтерского учета и финансовой отчетности.
2. Рабочий план счетов
4. Рабочий план счетов представляет собой систему регистрации и группировки операций в бухгалтерском учете и содержит полный перечень синтетических и аналитических (включая субсчета) счетов, необходимых для ведения бухгалтерского учета.
5. Рабочий план счетов организации разрабатывается согласно настоящей Инструкцией в соответствии со спецификой деятельности организации. Организация открывает синтетические и аналитические счета, исходя их потребностей деятельности организации в соответствии с законодательством Республики Казахстан и учредительными документами, в порядке, установленном настоящей Инструкцией.
6. Рабочий план счетов утверждается руководителем организации.
3. Разработка рабочего плана счетов
7. Синтетические счета бухгалтерского учета в рабочем плане счетов открываются в порядке уменьшения ликвидности, установленной настоящей Инструкцией. В рабочий план счетов включаются синтетические счета, необходимые для отражения деятельности организации, в соответствии с Перечнем групп синтетических счетов рабочего плана счетов бухгалтерского учета, определенном в приложении к Инструкции.
8. Номера счетов бухгалтерского учета в рабочем плане счетов содержат четыре знака. Первая цифра номера указывает на принадлежность к разделам, вторая - на принадлежность к подразделам, которые расположены в порядке уменьшения ликвидности, третья - на принадлежность к группам синтетических счетов, четвертая цифра - определяется организацией самостоятельно в порядке ликвидности расположения синтетических счетов.
4. Разделы рабочего плана счетов
8. Рабочий план счетов содержит следующие разделы:
1 раздел - "Краткосрочные активы", 2 раздел - "Долгосрочные активы", 3 раздел - "Краткосрочные обязательства", 4 раздел - "Долгосрочные обязательства", 5 раздел - "Капитал и резервы", 6 раздел - "Доходы", 7 раздел - "Расходы", 8 раздел - "Счета производственного учета".
5. Счета раздела 1 "Краткосрочные активы"
9. Счета раздела 1 "Краткосрочные активы" предназначены для учета активов организации, классифицируемых как краткосрочные. Актив классифицируется как краткосрочный актив, если:
предполагается его реализовать, либо он удерживается для продажи или использования, в ходе нормального операционного цикла организации;
он удерживается в основном для целей торговли или на короткий срок, и ожидается его реализация в течение двенадцати месяцев после даты баланса;
существует в форме денег или их эквивалентов, не имеющих ограничений в использовании.
Все остальные активы классифицируются как долгосрочные активы.
10. Раздел 1 "Краткосрочные активы" содержит следующие подразделы:
1000 - "Денежные средства", 1100 - "Краткосрочные финансовые инвестиции", 1200 - "Краткосрочная дебиторская задолженность", 1300 - "Запасы", 1400 - "Текущие налоговые активы", 1500 - "Долгосрочные активы, предназначенные для продажи", 1600 - "Прочие краткосрочные активы".
11. Подраздел 1000 "Денежные средства" предназначен для учета денежных средств и включает следующие группы счетов:
1010 - "Денежные средства в кассе в тенге", где учитывается движение денежных средств в кассе в национальной валюте;
1020 - "Денежные средства в кассе в валюте", где учитывается движение денежных средств в кассе в иностранной валюте;
1030 - "Денежные средства в пути в тенге", где учитывается движение денежных средств в пути;
1040 - "Денежные средства на текущих банковских счетах в тенге", где учитывается движение денежных средств на текущих банковских счетах в национальной валюте;
1050 - "Денежные средства на текущих банковских счетах в валюте", где учитывается движение денежных средств на текущих банковских счетах в иностранной валюте;
1060 - "Денежные средства на депозитных банковских счетах", где учитывается движение денежных средств на депозитных банковских счетах;
1070 - "Денежные средства на специальных счетах", где учитывается движение денежных средств на специальных счетах.
12. Подраздел 1100 "Краткосрочные финансовые инвестиции"
предназначен для учета краткосрочных финансовых инвестиций и включает следующие группы счетов:
1110 - "Краткосрочные предоставленные займы", где учитываются займы, предоставленные организацией сроком до одного года;
1120 - "Краткосрочные финансовые активы, предназначенные для торговли", где учитываются краткосрочные финансовые активы, приобретенные с целью получения прибыли от краткосрочных колебаний цен. Финансовый актив следует классифицировать как предназначенные для торговли, независимо от причин его приобретения, если он является частью портфеля, структура которого фактически свидетельствует о стремлении к получению прибыли в краткосрочной перспективе. Производные финансовые активы рассматриваются в качестве предназначенных для торговли, кроме тех случаев, когда они определены в качестве эффективных инструментов хеджирования;
1130 - "Краткосрочные инвестиции, удерживаемые до погашения", где учитываются краткосрочные финансовые активы с фиксированными или определяемыми платежами и фиксированным сроком погашения, которыми организация твердо намерена и способна владеть до наступления срока погашения, за исключением займов и дебиторской задолженности, предоставленных организацией;
1140 - "Краткосрочные финансовые инвестиции, имеющиеся в наличие для продажи", где учитываются краткосрочные финансовые инвестиции, которые не попали в следующие категории:
займы, предоставленные организацией;
инвестиции, удерживаемые до погашения;
финансовые активы, предназначенные для торговли;
1150 - "Прочие краткосрочные финансовые инвестиции", где учитываются прочие краткосрочные финансовые инвестиции, не указанные в предыдущих группах.
13. Подраздел 1200 "Краткосрочная дебиторская задолженность"
предназначен для учета краткосрочной дебиторской задолженности и включает 1210 - "Краткосрочная дебиторская задолженность покупателей и заказчиков", где отражаются операции по расчетам с покупателями и заказчиками за реализованную продукцию и оказанные услуги сроком до одного года, и прочая краткосрочная дебиторская задолженность покупателей и заказчиков;
1220 - "Краткосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций", где отражаются операции по расчетам с дочерними организациями за реализованные активы и оказанные услуги сроком до одного года, и прочая краткосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций;
1230 - "Краткосрочная дебиторская задолженность ассоциированных и совместных организаций", где отражаются операции по расчетам с ассоциированными и совместными организациями за реализованные активы и оказанные услуги сроком до одного года, и прочая краткосрочная дебиторская задолженность ассоциированных и совместных организаций;
1240 - "Краткосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений", где отражаются операции по поступлению и списанию денежных средств на счета филиалов, и прочая краткосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений;
1250 - "Краткосрочная дебиторская задолженность работников", где отражаются операции, связанные с движением дебиторской задолженности работников по:
выданным в подотчет денежным средствам на приобретение активов, оплате услуг, служебным командировкам и другие;
предоставленным работникам займам, а также расчеты по возмещению материального ущерба (недостача, хищение, порча и другие), причиненного организации работником, и прочая краткосрочная дебиторская задолженность работников;
1260 - "Краткосрочная дебиторская задолженность по аренде", где учитываются расходы по осуществлению текущих арендных платежей по операционной и финансовой аренде за текущий период;
1270 - "Краткосрочные вознаграждения к получению", где отражаются операции, связанные с движением дебиторской задолженности по:
начисленным дивидендам по акциям (долям участия);
начисленным вознаграждениям по финансовой аренде, предоставленным займам, приобретенным финансовым инвестициям, доверительному управлению, и прочим начисленным вознаграждениям;
1280 - "Прочая краткосрочная дебиторская задолженность", где отражаются операции по прочей дебиторской задолженности сроком до одного года, не указанной в предыдущих группах, например, задолженность по векселям полученным, по осуществлению страховых выплат страховым организациям;
1290 - "Резерв по сомнительным требованиям», где отражаются операции, связанные с созданием и движением резерва по сомнительным требованиям.
14. Подраздел 1300 "Запасы" предназначен для учета активов, предназначенных для продажи в ходе обычной деятельности, или в процессе производства для продажи, или в форме сырья или материалов, предназначенных для использования в производственном процессе или при предоставлении услуг.
Данный подраздел включает следующие группы:
1310 - "Сырье и материалы", где учитываются сырье и материалы, предназначенные для дальнейшего использования в производственном процессе;
1320 - "Готовая продукция", где учитывается готовая продукция;
1330 - "Товары", где отражаются операции, связанные с движением товаров, закупленных и хранящихся для перепродажи;
1340 - "Незавершенное производство", где учитываются затраты по незавершенному производству;
1350 - "Прочие запасы", где учитываются прочие запасы, не указанные в предыдущих группах;
1360 - "Резерв по списанию запасов", где отражаются операции, связанные с созданием и движением резервов на снижение стоимости запасов до чистой стоимости реализации в связи с повреждением или моральным устареванием.
15. Подраздел 1400 "Текущие налоговые активы" предназначен для учета излишне уплаченных сумм налогов и других обязательных платежей в бюджет при расчете с бюджетом, а также сумм налога на добавленную стоимость, подлежащего зачету по выставленным счетам-фактурам.
Данный подраздел включает следующие группы счетов:
1410 - "Корпоративный подоходный налог", где отражаются операции, связанные с отражением излишне уплаченного в бюджет корпоративного подоходного налога, а также авансовые платежи по уплате корпоративного подоходного налога;
1420 - "Налог на добавленную стоимость", где отражаются операции по налогу на добавленную стоимость, подлежащему отнесению в зачет, в том числе подлежащего возмещению в соответствии с налоговым законодательством, а также излишне уплаченные в бюджет суммы налога на добавленную стоимость;
1430 - "Прочие налоги и другие обязательные платежи в бюджет", где учитываются прочие налоги и другие обязательные платежи в бюджет, подлежащие перечислению на банковский счет организации и подлежащие зачету в соответствии с налоговым законодательством.
16. Подраздел 1500 "Долгосрочные активы, предназначенные для продажи" предназначен для учета долгосрочных активов, которые классифицируются как предназначенные для продажи, если их балансовая стоимость будет возмещена в основном за счет продажи, а не посредством продолжающего использования, при этом вероятность продажи является высокой, и включает следующие группы счетов:
1510 - "Долгосрочные активы, предназначенные для продажи", где учитываются долгосрочные активы, предназначенные для продажи, например, оборудование, подготовленное для продажи;
1520 - "Группы на выбытие, предназначенные для продажи", где учитываются группы на выбытие, предназначенные для продажи, например, действующий завод, подготовленный к продаже.
17. Подраздел 1600 "Прочие краткосрочные активы" предназначен для учета прочих краткосрочных активов, не указанных в предыдущих подразделах, и включает следующие группы счетов:
1610 - "Краткосрочные авансы выданные", где учитываются авансы, выданные под поставку активов, а также по оплате продукции, услуг, принятых от заказчиков по частичной готовности, в течение отчетного периода, и прочие краткосрочные авансы выданные;
1620 - "Расходы будущих периодов", где учитываются расходы, произведенные в настоящем периоде, но относящиеся к будущим периодам в отчетном году;
1630 - "Прочие краткосрочные активы, где отражаются операции по прочим краткосрочным активам, не указанным в предыдущих группах.
6. Счета раздела 2 "Долгосрочные активы"
18. Счета раздела 2 "Долгосрочные активы" предназначены для учета активов организации, классифицируемых как долгосрочные.
Раздел 2 "Долгосрочные активы" содержит следующие подразделы:
2000 - "Долгосрочные финансовые инвестиции", 2100 - "Долгосрочная дебиторская задолженность", 2200 - "Инвестиции, учитываемые методом долевого участия", 2300 - "Инвестиции в недвижимость", 2400 - "Основные средства", 2500 - "Биологические активы", 2600 - "Разведочные и оценочные активы", 2700 - "Нематериальные активы", 2800 - "Отложенные налоговые активы", 2900 - "Прочие долгосрочные активы".
19. Подраздел 2000 "Долгосрочные финансовые инвестиции"
предназначен для учета долгосрочных финансовых активов, за исключением инвестиций, учитываемых методом долевого участия, и долгосрочной дебиторской задолженности.
2010 - "Долгосрочные предоставленные займы", где учитываются займы, предоставленные организацией на срок свыше одного года;
2020 - "Долгосрочные инвестиции, удерживаемые до погашения", где учитываются долгосрочные финансовые активы с фиксированными или определяемыми платежами и фиксированным сроком погашения, которыми организация твердо намерена и способна владеть до наступления срока погашения, за исключением займов и дебиторской задолженности, 2030 - "Долгосрочные финансовые инвестиции, имеющиеся в наличии для продажи", где учитываются финансовые активы, которые не попали в следующие категории:
займы и дебиторская задолженность, предоставленные организацией, инвестиции, удерживаемые до погашения.
2040 - "Прочие долгосрочные финансовые активы", где учитываются прочие долгосрочные финансовые активы, не указанные в предыдущих группах, например, инвестиции в дочерние организации, учитываемые по себестоимости, инвестиции в совместно контролируемые организации, учитываемые методом пропорциональной консолидации.
20. Подраздел 2100 "Долгосрочная дебиторская задолженность"
предназначен для учета долгосрочной дебиторской задолженности и включает 2110 - "Долгосрочная задолженность покупателей и заказчиков", где отражаются операции по расчетам с покупателями и заказчиками за реализованные активы и оказанные услуги сроком свыше одного года;
2120 - "Долгосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций", где отражаются операции по расчетам с дочерними организациями за реализованные активы и оказанные услуги сроком свыше одного года, и прочая долгосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций;
2130 - "Долгосрочная дебиторская задолженность ассоциированных и совместных организаций", где отражаются операции по расчетам с ассоциированными и совместными организациями за реализованные активы и оказанные услуги сроком свыше одного года, и прочая долгосрочная дебиторская 2140 - "Долгосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений", где учитывается долгосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений;
2150 - "Долгосрочная дебиторская задолженность работников", где отражаются операции, связанные с движением дебиторской задолженности работников по предоставленным работникам долгосрочным займам, а также расчеты по возмещению материального ущерба (недостача, хищение, порча и другие), причиненного организации работником, сроком свыше одного года;
2160 - "Долгосрочная дебиторская задолженность по аренде", где учитываются расходы по осуществлению арендных платежей по финансовой аренде за предстоящие периоды, и прочая долгосрочная дебиторская задолженность по аренде;
2170 - "Долгосрочные вознаграждения к получению", где отражаются операции, связанные с движением долгосрочной дебиторской задолженности по начисленным вознаграждениям по финансовой аренде, предоставленным займам, приобретенным финансовым инвестициям, доверительному управлению, и прочие долгосрочные вознаграждения к получению;
2180 - "Прочая долгосрочная дебиторская задолженность", где отражаются операции по прочей долгосрочной дебиторской задолженности, не указанной в предыдущих группах, например, долгосрочной задолженности по векселям полученным, по осуществлению страховых выплат страховым организациям.
21. Подраздел 2200 "Инвестиции, учитываемые методом долевого участия" включает группу счетов:
2210 - "Инвестиции, учитываемые методом долевого участия", где отражаются операции по инвестициям в ассоциированные и зависимые организации, учитываемые методом долевого участия.
Метод долевого участия - это метод учета, в соответствии с которым инвестиции первоначально учитываются по фактическим затратам, а затем корректируются на произошедшее после приобретения изменение доли инвестора в чистых активах объекта инвестиций
22. Подраздел 2300 "Инвестиции в недвижимость" предназначен для учета инвестиций в недвижимость. Инвестиции в недвижимость - это недвижимость (земля или здание, либо часть здания, либо и то, и другое), находящаяся во владении (собственника или арендатора по договору финансовой аренды) с целью получения арендных платежей или прироста стоимости капитала или того и другого, но не для:
использования в производстве или поставке товаров, оказании услуг, в административных целей;
продажи в ходе обычной хозяйственной деятельности.
2310 - "Инвестиции в недвижимость", где учитываются инвестиции в недвижимость;
2320 - "Амортизация и обесценение инвестиций в недвижимость", где аккумулируются суммы амортизации и убытков от обесценения в случае, если организация после первоначального признания инвестиционной недвижимости выбирает модель учета по фактическим затратам, согласно которой все объекты инвестиционной недвижимости измеряются по фактическим затратам за вычетом накопленной амортизации и накопленных убытков от обесценения активов.
23. Подраздел 2400 "Основные средства" предназначен для учета основных средств и включает следующие группы счетов:
2410 - "Основные средства", 2420 - "Амортизация и обесценение основных средств".
Основные средства - это материальные активы, которые удерживаются организацией для использования в производстве или поставке товаров или услуг, для сдачи в аренду другим лицам или для административных целей, и предполагается использовать в течение более чем одного периода.
Основные средства детализируются по видам. Вид основных средств - это объединение активов, одинаковых по характеру и использованию в деятельности организации. Примерами отдельных видов являются:
земля;
земля и здания;
машинное оборудование;
суда;
самолеты;
автотранспортные средства;
мебель и движимость, соединенная с недвижимостью;
офисное оборудование.
В зависимости от детализации по видам основных средств открываются синтетические счета.
После первоначального признания в качестве актива, основные средства учитываются по его себестоимости за вычетом всей накопленной амортизации и всех накопленных убытков от обесценения или по переоцененной стоимости, являющейся его справедливой стоимостью на дату переоценки, за вычетом всей последующей накопленной амортизации и последующих накопленных убытков от обесценения.
Для аккумуляции амортизации и убытков от обесценения предназначена группа счетов 2420 "Амортизация и обесценение основных средств".
24. Подраздел 2500 "Биологические активы" предназначен для учета биологических активов, связанных с сельскохозяйственной деятельностью, и 2510 - "Растения", 2520 - "Животные".
Биологический актив - это животное или растение. Биологический актив в момент первоначального признания и по состоянию на каждую дату баланса измеряется по справедливой стоимости, за вычетом расчетных сбытовых расходов, кроме случаев, когда справедливую стоимость нельзя измерить с достаточной степенью надежности.
25. Подраздел 2600 "Разведочные и оценочные активы" предназначен для учета расходов на разведку и оценку минеральных ресурсов, за исключением расходов, понесенных в ходе деятельности, предшествующей разведке и оценке минеральных ресурсов, а также после того, как техническая осуществимость и коммерческая целесообразность добычи минеральных ресурсов становится очевидной.
В первоначальную оценку разведочных и оценочных активов могут быть включены расходы по:
приобретению прав на разведку;
топографическим, геологическим, геохимическим и геофизическим исследованиям;
разведочному бурению;
рытью котлованов;
взятию проб;
деятельности в отношении оценки технической осуществимости и коммерческой целесообразности добычи минеральных ресурсов.
Данный подраздел включает группу счетов:
2610 - "Разведочные и оценочные активы", где отражаются операции, связанные с признанием расходов в качестве разведочных и оценочных активов;
2620 - "Амортизация и обесценение разведочных и оценочных активов", где аккумулируются суммы амортизации и убытков от обесценения разведочных и оценочных активов.
26. Подраздел 2700 "Нематериальные активы" предназначен для учета нематериальных активов. Нематериальный актив - это идентифицируемый немонетарный актив, не имеющий физической формы, удерживаемый для использования в производстве или поставке товаров или услуг, в целях сдачи в аренду другим сторонам или в административных целях. Данный подраздел 2710 - "Гудвилл", где отражаются операции, связанные с наличием и движением гудвилла. Гудвилл - это будущие экономические выгоды от активов, которые не поддаются индивидуальной идентификации и отдельному признанию;
2720 - "Обесценение гудвилла", где отражаются операции по отражению обесценения гудвилла по итогам регулярно проводимого тестирования на предмет возможных убытков от обесценения;
2730 - "Прочие нематериальные активы", где учитываются группы активов, сходных по характеру и применению в деятельности организации, например:
товарные знаки;
титульные и издательские права;
компьютерное программное обеспечение;
лицензии и франшизы;
авторские права, патенты и другие права на промышленную собственность, права на услуги и эксплуатацию;
рецепты, формулы, модели, чертежи и опытные образцы; и нематериальные активы в процессе разработки.
2740 - "Амортизация и обесценение прочих нематериальных активов", где аккумулируются суммы амортизации и убытков от обесценения нематериальных активов, при этом амортизация на нематериальные активы с неопределенным сроком полезного использования не начисляется, а ежегодно проводится на тест на обесценение.
27. Подраздел 2800 "Отложенные налоговые активы" предназначен для учета отложенного корпоративного подоходного налога и включает группу счетов:
2810 - "Отложенные налоговые активы по корпоративному подоходному налогу", где учитываются суммы налогов на прибыль, подлежащие возмещению в будущих периодах в связи с:
вычитаемыми временными разницами, переносом на будущий период не использованных налоговых убытков;
переносом на будущий период неиспользованных налоговых кредитов.
Временные разницы - это разницы между балансовой стоимостью актива или обязательства и их налоговой базой. Вычитаемые временные разницы
- это временные разницы, результатом которых являются вычеты при определении налогооблагаемой прибыли (налогового убытка) будущих периодов, когда балансовая стоимость соответствующего актива или обязательства возмещается или погашается.
28. Подраздел 2900 "Прочие долгосрочные активы" предназначен для учета прочих долгосрочных активов, не указанных в предыдущих подразделах, и 2910 - "Долгосрочные авансы выданные", где учитываются авансы, выданные под поставку активов, а также по оплате продукции, услуг, принятых от заказчиков по частичной готовности, сроком свыше одного года, и прочие долгосрочные авансы выданные;
2920 - "Расходы будущих периодов", где учитываются расходы, произведенные в настоящем отчетном периоде, но относящиеся к будущим отчетным периодам;
2930 - "Незавершенное строительство", где учитываются затраты по незавершенному строительству, например, затраты:
связанные со строительством основных средств, по монтажу оборудования, связанные со строительством объекта, который в будущем предполагается использовать в качестве инвестиций в недвижимость;
2940 - "Прочие долгосрочные активы", где учитываются прочие группы долгосрочных активов, не указанные в предыдущих группах.
7. Счета раздела 3 "Краткосрочные обязательства"
29. Счета раздела 3 "Краткосрочные обязательства" предназначены для учета обязательств организации, классифицируемых как краткосрочные.
Обязательство должно классифицироваться как краткосрочное обязательство, если предполагается оплатить его в ходе нормального операционного цикла организации или оно должно быть исполнено в течение двенадцати месяцев после даты баланса. Все остальные обязательства должны классифицироваться как долгосрочные обязательства.
30. Раздел 3 "Краткосрочные обязательства" включает следующие подразделы:
3000 - "Краткосрочные финансовые обязательства", 3100 - "Обязательства по налогам", 3200 - "Обязательства по другим обязательным и добровольным платежам", 3300 - "Краткосрочная кредиторская задолженность", 3400 - "Краткосрочные оценочные обязательства", 3500 - "Прочие краткосрочные обязательства".
31. Подраздел 3000 "Краткосрочные финансовые обязательства"
предназначен для учета краткосрочных финансовых обязательств сроком до одного года, за исключением краткосрочной кредиторской задолженности.
Финансовое обязательство - это обусловленное договором обязательство:
предоставить денежные средства или иной финансовый актив другой организации;
обменяться финансовыми инструментами с другой организацией на потенциально невыгодных условиях.
Подраздел 3000 "Краткосрочные финансовые обязательства" включает 3010 - "Краткосрочные банковские займы", где учитываются полученные банковские займы сроком до одного года;
3020 - "Краткосрочные займы полученные", где учитываются полученные займы от небанковских организаций сроком до одного года;
3030 - "Краткосрочная кредиторская задолженность по дивидендам и доходам участников", где отражаются операции по начислению и выплате дивидендов по акциям и доходов участникам юридического лица, имеющим долю в уставном капитале;
3040 - "Текущая часть долгосрочных финансовых обязательств", где учитывается текущая часть долгосрочных финансовых обязательств, например обязательств по финансовой аренде, займам;
3050 - "Прочие краткосрочные финансовые обязательства", где учитываются прочие краткосрочные финансовые обязательства, не указанные в
32. Подраздел 3100 "Обязательства по налогам" предназначен для учета обязательств организации по уплате налогов и включает следующие группы 3110 - "Корпоративный подоходный налог, подлежащий уплате", где учитывается корпоративный подоходный налог, подлежащий уплате;
3120 - "Индивидуальный подоходный налог", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой индивидуального подоходного налога;
3130 - "Налог на добавленную стоимость", где учитывается операции, связанные с начислением и уплатой налога на добавленную стоимость;
3140 - "Акцизы", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой акцизов;
3150 - "Социальный налог", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой социального налога;
3160 - "Земельный налог", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой земельного налога;
3170 - "Налог на транспортные средства", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой налога на транспортные средства;
3180 - "Налог на имущество", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой налога на имущество;
3190 - "Прочие налоги", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой прочих налогов, не указанных в предыдущих группах.
33. Подраздел 3200 "Обязательства по другим обязательным и добровольным платежам" предназначен для учета обязательных и добровольных платежей, подлежащих уплате в соответствии с законодательством Республики Казахстан, за исключением налогов, и включает следующие группы счетов:
3210 - "Обязательства по социальному страхованию", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой отчислений по социальному страхованию;
3220 - "Обязательства по пенсионным отчислениям", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой пенсионных отчислений;
3230 - "Прочие обязательства по другим обязательным платежам", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой отчислений по другим обязательным платежам, например, сборы, государственная пошлина, платы;
3240 - "Прочие обязательства по другим добровольным платежам", где отражаются операции, связанные с начислением и уплатой отчислений по другим добровольным платежам.
34. Подраздел 3300 "Краткосрочная кредиторская задолженность"
предназначен для учета кредиторской задолженности сроком до одного года и 3310 - "Краткосрочная кредиторская задолженность поставщикам и подрядчикам", где отражаются операции по расчетам с поставщиками и подрядчиками за приобретенные активы и потребленные услуги, включая расходы по доставке или переработке запасов со сроком оплаты менее года, и прочая краткосрочная задолженность поставщикам и подрядчикам;
3320 - "Краткосрочная кредиторская задолженность дочерним организациям", где отражаются операции по расчетам с дочерними организациями за приобретенные активы и потребленные услуги сроком до одного года, и прочая краткосрочная кредиторская задолженность дочерним организациям;
3330 - "Краткосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям", где отражаются операции по расчетам с ассоциированными и совместными организациями за приобретенные активы и потребленные услуги сроком до одного года, и прочая краткосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям;
3340 - "Краткосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям", где отражаются операции по поступлению и списанию денежных средств на счета филиалов и структурных подразделений, и прочая краткосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям;
3350 - "Краткосрочная задолженность по оплате труда", где учитываются вознаграждения работникам (кроме выходных пособий и компенсационных выплат долевыми инструментами), подлежащие выплате в полном объеме в течение двенадцати месяцев после окончания периода, в котором работники оказали соответствующие услуги, и прочая краткосрочная задолженность по оплате труда;
3360 - "Краткосрочная задолженность по аренде", где отражаются операции, связанные с выплатой арендных обязательств по краткосрочной аренде, и прочая краткосрочная задолженность по аренде;
3370 - "Текущая часть долгосрочной кредиторской задолженности", где отражаются операции, связанные с выплатой текущей части долгосрочной кредиторской задолженности;
3380 - "Краткосрочные вознаграждения к выплате", где отражаются операции, связанные с наличием и движением начисленных вознаграждений к оплате по полученным займам, выданным векселям, эмитированным ценным бумагам и договорам доверительного управления, и прочие краткосрочные вознаграждения к выплате;
3390 - "Прочая краткосрочная кредиторская задолженность", где учитывается прочая краткосрочная кредиторская задолженность, не указанная в
35. Подраздел 3400 "Краткосрочные оценочные обязательства"
предназначен для учета краткосрочных оценочных обязательств, определенных как обязательства с неопределенным временем и суммой.
Оценочные обязательства признаются в следующих случаях, когда:
организация имеет текущее обязательство (юридическое или вытекающее из практики) в результате прошлых событий;
вероятность того, что для погашения обязательства потребуется выбытие ресурсов, заключающих экономические выгоды, выше, чем вероятность того, что такого выбытия не потребуется;
может быть сделан надежный расчет суммы обязательства.
Оценочные обязательства отличаются от других обязательств, таких, как торговая кредиторская задолженность и начисления, поскольку существует неопределенность в отношении времени или суммы будущих затрат, необходимых для погашения обязательства.
3410 - "Краткосрочные гарантийные обязательства", где отражаются операции, связанные с созданием и движением резерва по гарантийным обязательствам по реализованной продукции и оказанным услугам со сроком гарантии до одного года, и прочие краткосрочные гарантийные обязательства;
3420 - "Краткосрочные обязательства по юридическим претензиям", где отражаются операции, связанные с созданием и движением резерва по судебным искам, срок рассмотрения которых истекает до одного года, и прочие краткосрочные обязательства по юридическим претензиям;
3430 - "Краткосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам", где отражаются ожидаемые затраты на выплату краткосрочных вознаграждений работникам в форме оплачиваемых отсутствий на работе, а также ожидаемые затраты на участие в прибыли и выплату премий, и прочие краткосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам;
3440 - "Прочие краткосрочные оценочные обязательства", где учитываются прочие краткосрочные оценочные обязательства, не указанные в предыдущих группах счетов.
36. Подраздел 3500 "Прочие краткосрочные обязательства"
предназначен для учета прочих краткосрочных обязательств, не указанных в предыдущих подразделах, и включает следующие группы счетов:
3510 - "Краткосрочные авансы полученные", где учитываются полученные авансы под поставку товаров, сырья, материалов, оказание услуг, а также по оплате продукции, произведенной для заказчиков по частичной готовности, и прочие краткосрочные авансы полученные;
3520 - "Доходы будущих периодов", где отражаются доходы, полученные в текущем месяце, но относящиеся к будущим месяцам отчетного периода;
3530 - "Обязательства группы на выбытие, предназначенной для продажи", где отражаются обязательства группы на выбытие, предназначенной для продажи;
3540 - "Прочие краткосрочные обязательства", где учитываются прочие краткосрочные обязательства, не указанные в предыдущих группах.
8. Счета раздела 4 "Долгосрочные обязательства"
37. Счета раздела 4 "Долгосрочные обязательства" предназначены для учета обязательств организации, классифицируемых как долгосрочные. Раздел 4 "Долгосрочные обязательства" содержит следующие подразделы:
4000 - "Долгосрочные финансовые обязательства", 4100 - "Долгосрочная кредиторская задолженность", 4200 - "Долгосрочные оценочные обязательства", 4300 - "Отложенные налоговые обязательства", 4400 - "Прочие долгосрочные обязательства".
38. Подраздел 4000 "Долгосрочные финансовые обязательства"
предназначен для учета долгосрочных финансовых обязательств, за исключением долгосрочной кредиторской задолженности, и включает следующие группы 4010 - "Долгосрочные банковские займы", где учитываются полученные банковские займы сроком свыше одного года;
4020 - "Долгосрочные полученные займы", где учитываются полученные займы от небанковских организаций сроком свыше одного года;
4030 - "Прочие долгосрочные финансовые обязательства", где учитываются прочие финансовые обязательства, не указанные в предыдущих группах.
38. Подраздел 4100 "Долгосрочная кредиторская задолженность"
предназначен для учета кредиторской задолженности сроком свыше одного года 4110 - "Долгосрочная задолженность поставщикам и подрядчикам", где отражаются операции по расчетам с поставщиками и подрядчиками за приобретенные активы и потребленные услуги, включая расходы по доставке или переработке запасов со сроком оплаты свыше одного года, и прочая долгосрочная задолженность поставщикам и подрядчикам;
4120 - "Долгосрочная кредиторская задолженность дочерним организациям", где отражаются операции по расчетам с дочерними организациями за приобретенные активы и потребленные услуги сроком свыше одного года, и прочая долгосрочная кредиторская задолженность дочерним 4130 - "Долгосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям", где отражаются операции по расчетам с ассоциированными и совместными организациями за полученные активы и потребленные услуги, сроком свыше одного года, и прочая долгосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям;
4140 - "Долгосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям", где учитывается долгосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям;
4150 - "Долгосрочная задолженность по аренде", где отражаются операции, связанные с выплатой арендных обязательств по финансовой и операционной арендам сроком свыше одного года;
4160 - "Долгосрочные вознаграждения к выплате", где отражаются операции, связанные с наличием и движением начисленных вознаграждений к оплате по полученным займам, выданным векселям, эмитированным ценным бумагам и договорам доверительного управления, и прочие долгосрочные 4170 - "Прочая долгосрочная кредиторская задолженность", где учитываются прочая долгосрочная кредиторская задолженность, не указанная в
39. Подраздел 4200 "Долгосрочные оценочные обязательства"
предназначен для учета долгосрочных оценочных обязательств как обязательств с неопределенным временем и суммой, и включает следующие группы статей:
4210 - "Долгосрочные гарантийные обязательства", где отражаются операции, связанные с созданием и движением резерва по гарантийным обязательствам по реализованной продукции со сроком гарантии свыше одного года, и прочие долгосрочные гарантийные обязательства;
4220 - "Долгосрочные оценочные обязательства по юридическим претензиям", где отражаются операции, связанные с созданием и движением резерва по судебным искам и прочим долгосрочным оценочным обязательствам по юридическим претензиям, срок рассмотрения которых свыше одного года;
4230 - "Долгосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам", где отражаются ожидаемые затраты на выплату вознаграждений работникам в форме оплачиваемых отсутствий на работе и на участие в прибыли и выплату премий, подлежащие выплате через двенадцать месяцев или более, по окончании периода, в котором работники предоставили соответствующие услуги, и прочие долгосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам;
4240 - "Прочие долгосрочные оценочные обязательства", где учитываются прочие долгосрочные оценочные обязательства, не указанные в
40. Подраздел 4300 "Отложенные налоговые обязательства"
предназначен для учета отсроченного корпоративного подоходного налога и включает группу счетов:
4310 - "Отложенные налоговые обязательства по корпоративному подоходному налогу", где учитываются суммы налога на прибыль, подлежащие уплате в будущих периодах в связи с налогооблагаемыми временными разницами. Налогооблагаемые временные разницы - это временные разницы, приводящие к возникновению налогооблагаемых сумм при определении налогооблагаемой прибыли (налогового убытка) будущих периодов, когда балансовая стоимость актива или обязательства возмещается или погашается.
41. Подраздел 4400 "Прочие долгосрочные обязательства" предназначен для учета прочих долгосрочных обязательств, не указанных в предыдущих подразделах, и включает следующие группы счетов:
4410 - "Долгосрочные авансы полученные", где учитываются полученные авансы под поставку товаров, сырья, материалов, оказание услуг, а также по оплате продукции, произведенной для заказчиков по частичной готовности, и прочие долгосрочные авансы полученные;
4420 - "Доходы будущих периодов", где отражаются доходы, полученные в текущем отчетном периоде, но относящиеся к будущим отчетным периодам;
4430 - "Прочие долгосрочные обязательства", где учитываются прочие долгосрочные обязательства, не указанные в предыдущих группах.
9. Счета раздела 5 "Капитал и резервы"
42. Счета раздела 5 "Капитал и резервы" предназначены для учета капитала и резервов. Капитал - это доля в активах организации, остающаяся после вычета всех ее обязательств.
Данный раздел включает следующие подразделы:
5000 - "Выпущенный капитал", 5100 - "Эмиссионный доход", 5200 - "Выкупленные собственные долевые инструменты", 5300 - "Резервы", 5400 - "Нераспределенный доход (непокрытый убыток)".
43. Подраздел 5000 "Выпущенный капитал" предназначен для учета выпущенного капитала и включает следующие группы счетов:
5010 - "Объявленный капитал", где учитывается суммарная номинальная стоимость оплаченных эмитированных простых, привилегированных акций акционерного общества, а также вклады и паи в уставный капитал товарищества;
5020 - "Неоплаченный капитал", где отражаются операции по оплате эмитированных акций, внесению вкладов (имущественных взносов) в уставный капитал организаций, а также задолженность физических лиц и организаций по оплате эмитированных акций и задолженность учредителей по внесению вкладов (имущественных взносов) в уставный капитал организаций.
44. Подраздел 5100 "Эмиссионный доход" включает группу счетов:
5110 - "Эмиссионный доход", где учитывается эмиссионный доход по выпущенным акциям.
45. Подраздел 5200 "Выкупленные собственные долевые инструменты"
предназначен для учета выкупленных собственных долевых инструментов и 5210 - "Выкупленные собственные долевые инструменты", где учитываются затраты, понесенные организацией при приобретении своих собственных долевых инструментов.
46. Подраздел 5300 "Резервы" предназначен для учета резервов, которые отражаются на счетах капитала согласно требованиям стандартов финансовой отчетности, а также в соответствии с учредительными документами и учетной политикой организации, и включает следующие группы счетов:
5310 - "Резервный капитал, установленный учредительными документами", где отражается резервный капитал, установленный в соответствии с законодательством Республики Казахстан и учредительными документами;
5320 - "Резерв на переоценку", где отражаются операции по переоценке финансовых активов, основных средств, нематериальных активов;
5330 - "Резерв на пересчет иностранной валюты по зарубежной деятельности", где отражаются курсовые разницы, возникшие по монетарной статье, которая по существу составляет часть чистых инвестиций организации в зарубежную организацию, и классифицируются в финансовой отчетности организации как собственный капитал вплоть до выбытия чистой инвестиции, после чего признаются как доход или расход;
5340 - "Прочие резервы", где отражаются прочие резервы, не указанные в предыдущих группах.
47. Подраздел 5400 "Нераспределенный доход (непокрытый убыток)"
предназначен для учета нераспределенного дохода или непокрытого убытка и 5410 - "Прибыль (убыток) отчетного года", где отражается прибыль или убыток отчетного года, а также обобщается информация по формированию конечного финансового результата за отчетный год;
5420 - "Корректировка прибыли (убытка) в результате изменения учетной политики", где отражаются операции по корректировке прибыли (убытка) в результате изменений в учетной политике;
5430 - "Прибыль (убыток) предыдущих лет", где отражается прибыль (убыток) предыдущих лет.
10. Счета раздела 6 "Доходы"
48. Счета раздела 6 "Доходы" предназначены для учета доходов. Данный раздел включает следующие подразделы:
6000 - "Доход от реализации продукции и оказания услуг", 6100 - "Доходы от финансирования", 6200 - "Прочие доходы", 6300 - "Доходы, связанные с прекращаемой деятельностью", 6400 - "Доля прибыли организаций, учитываемых по методу долевого участия".
Доход - это увеличение экономических выгод в течение отчетного периода в форме притока или прироста активов или уменьшения обязательств, что приводит к увеличению капитала, отличному от увеличения, связанного с взносами лиц, участвующих в капитале. В конце отчетного периода счета данного раздела закрываются на счета группы 5410 "Прибыль (убыток) отчетного года".
49. Подраздел 6000 "Доход от реализации продукции и оказания услуг"
6010 - "Доход от реализации продукции и оказания услуг", где отражаются операции, связанные с получением доходов от реализации продукции и оказания услуг;
6020 - "Возврат проданной продукции", где отражаются операции, связанные с возвратом проданной продукции;
6030 - "Скидки с цены и продаж", где отражаются операции, связанные с предоставлением скидки с цены или продаж.
50. Подраздел 6100 "Доход от финансирования" предназначен для учета дохода от финансирования и включает следующие группы счетов:
6110 - "Доходы по вознаграждениям", где отражаются операции, связанные с получением доходов по финансовым активам, например, депозитам, предоставленным займам;
6120 - "Доходы по дивидендам", где отражаются операции, связанные с получением доходов по полученным дивидендам по ценным бумагам;
6130 - "Доходы от финансовой аренды", где отражаются операции, связанные с получением доходов по переданным в финансовую аренду активам;
6140 - "Доходы от операций с инвестициями в недвижимость", где отражаются операции, связанные с получением доходов от недвижимости (земли, здания, или их части), находящейся в распоряжении (владельца или арендатора по договору аренды) с целью получения арендных платежей или доходов от прироста стоимости капитала или того и другого;
6150 - "Доходы от изменения справедливой стоимости финансовых инструментов", где отражаются операции, связанные с получением доходов от изменения справедливой стоимости финансового актива или обязательства, оцениваемого по справедливой стоимости с признанием ее изменения в качестве дохода;
6160 - "Прочие доходы от финансирования", где отражаются операции, связанные с получением доходов от финансирования, не указанные в предыдущих
51. Подраздел 6200 "Прочие доходы" предназначен для учета прочих доходов, и включает следующие группы счетов:
6210 - "Доходы от выбытия активов", где отражаются операции, связанные с получением доходов от реализации активов, например, основных средств, нематериальных активов, финансовых активов;
6220 - "Доходы от безвозмездно полученных активов", где отражаются операции, связанные с безвозмездным получением активов;
6230 - "Доходы от государственных субсидий", где отражаются операции, связанные с получением государственных субсидий;
6240 - "Доходы от восстановления убытка от обесценения", где отражаются операции, связанные с восстановлением убытка от обесценения активов, признаваемого в качестве дохода в отчете о прибылях и убытках согласно требованиям стандартов финансовой отчетности;
6250 - "Доходы от курсовой разницы", где отражаются операции, связанные с получением доходов от курсовой разницы, возникающей в результате отражения в отчетах одинакового количества единиц иностранной валюты, выраженной в валюте отчетности с использованием разных обменных курсов валют. Курсовые разницы, возникающие при погашении монетарных статей или при представлении в отчетности монетарных статей организации по курсам, отличным от тех, по которым они были первоначально признаны в текущем периоде или представлены в предшествующих финансовых отчетах, признаются в качестве дохода или расхода в периоде их возникновения, за исключением курсовых разниц в зарубежную деятельность;
6260 - "Доходы от операционной аренды", где отражаются операции, связанные с получением доходов по переданным в операционную аренду активам;
6270 - "Доходы от изменения справедливой стоимости биологических активов", где отражаются операции, связанные с получением доходов от изменения справедливой стоимости биологических активов;
6280 - "Прочие доходы", где отражаются операции, связанные с получением прочих доходов, не указанных в предыдущих группах.
52. Подраздел 6300 "Доходы, связанные с прекращаемой деятельностью" предназначен для учета доходов, связанных с прекращаемой деятельностью, и включает группу счетов:
6310 - "Доходы, связанные с прекращаемой деятельностью", где отражаются операции, связанные с получением доходов от реализованных активов или расчетов по обязательствам, связанным с прекращаемой деятельностью.
53. Подраздел 6400 "Доля прибыли организаций, учитываемых по методу долевого участия" предназначен для отражения доли прибыли организаций, учитываемых методом долевого участия, и включает следующие группы счетов:
6410 - "Доля прибыли ассоциированных организаций", где учитывается доля прибыли ассоциированных организаций, учитываемых методом долевого участия;
6420 - "Доля прибыли совместных организаций", где учитывается доля прибыли совместных организаций, учитываемых методом долевого участия".
10. Счета раздела 7 "Расходы"
54. Счета раздела 7 "Расходы" предназначены для учета расходов и включает следующие подразделы:
7000 - "Себестоимость реализованной продукции и оказанных услуг", 7100 - "Расходы по реализации продукции и оказанию услуг", 7200 - "Административные расходы", 7300 - "Расходы на финансирование", 7400 - "Прочие расходы", 7500 - "Расходы, связанные с прекращаемой деятельностью", 7600 - "Доля в убытке организаций, учитываемых методом долевого участия", 7700 - "Расходы по корпоративному подоходному налогу".
Расходы - это уменьшение экономических выгод в течение отчетного периода в форме оттока или уменьшения активов или возникновения обязательств, которые приводят к уменьшению капитала, отличному от уменьшения, связанного с распределениями лицам, участвующим в капитале. В конце отчетного периода счета данного раздела закрываются на счета группы 5410 "Прибыль (убыток) отчетного года".
55. Подраздел 7000 "Себестоимость реализованной продукции и оказанных услуг" включает группу счетов:
7010 - "Себестоимость реализованной продукции и оказанных услуг", где учитываются себестоимость реализованной продукции, оказанных услуг.
56. Подраздел 7100 "Расходы по реализации продукции и оказанию услуг" включает группу счетов:
7110 - "Расходы по реализации продукции и оказанию услуг", где учитываются расходы, связанные с реализацией продукции и оказанием услуг.
57. Подраздел 7200 "Административные расходы" включает группу 7210 - "Административные расходы", где учитываются управленческие и хозяйственные расходы, не связанные с производственным процессом.
58. Подраздел 7300 "Расходы на финансирование" предназначен для учета расходов на финансирование и включает следующие группы счетов:
7310 - "Расходы по вознаграждениям" где отражаются расходы по финансовым обязательствам, например, расходы на выплату процентов по полученным займам;
7320 - "Расходы на выплату процентов по финансовой аренде", где отражаются расходы по полученным в финансовую аренду активам, например, основным средствам;
7330 - "Расходы от изменения справедливой стоимости финансовых инструментов", где отражаются расходы от изменения справедливой стоимости финансового актива или обязательства, оцениваемого по справедливой стоимости;
7340 - "Прочие расходы на финансирование", где отражаются прочие расходы на финансирование, не указанные в предыдущих группах.
59. Подраздел 7400 "Прочие расходы" предназначен для учета прочих непроизводственных расходов, которые возникают независимо от процесса обычной деятельности, и включает следующие группы счетов:
7410 - "Расходы по выбытию активов", где учитываются расходы от реализации активов, например, себестоимость реализованных основных средств, нематериальных активов, финансовых активов, расходы по демонтажу;
7420 - "Расходы от обесценения активов", где учитываются расходы от обесценения активов;
7430 - "Расходы по курсовой разнице", где учитываются расходы по курсовой разнице, возникающей при погашении монетарных статей или при представлении в отчетности монетарных статей организации по курсам, отличным от тех, по которым они были первоначально признаны в текущем периоде или представлены в предшествующих финансовых отчетах, за исключением расходов по курсовой разнице в зарубежную деятельность;
7440 - "Расходы по созданию резерва и списанию безнадежных требований", где учитываются расходы по созданию резерва и списанию безнадежных требований;
7450 - "Расходы по операционной аренде", где учитываются расходы по операционной аренде;
7460 - "Расходы от изменения справедливой стоимости биологических активов", где учитываются расходы от изменения справедливой стоимости биологических активов;
7470 - "Прочие расходы", где учитываются прочие расходы, не указанные в предыдущих группах.
60. Подраздел 7500 "Расходы, связанные с прекращаемой деятельностью" включает группу счетов:
7510 - "Расходы, связанные с прекращаемой деятельностью", где учитываются расходы по реализованным активам или расчетам по обязательствам, связанным с прекращаемой деятельностью.
61. Подраздел 7600 "Доля в убытке организаций, учитываемых методом долевого участия" предназначен для отражения доли в убытке организаций, учитываемых методом долевого участия, и включает следующие группы счетов:
7610 - "Доля в убытке ассоциированных организациях", где учитывается доля в убытке ассоциированных организаций, учитываемых методом долевого участия;
7620 - "Доля в убытке совместных организациях", где учитывается доля в убытке совместных организаций, учитываемых методом долевого участия.
62. Подраздел 7700 "Расходы по корпоративному подоходному налогу"
7710 - "Расходы по корпоративному подоходному налогу", где учитываются расходы по корпоративному подоходному налогу.
11. Счета раздела 8 "Счета производственного учета"
63. Счета раздела 8 "Счета производственного учета" предназначены для учета затрат организации на производство продукции и оказание услуг. На счетах данного раздела осуществляется группировка затрат по местам их возникновения и другим признакам, а также калькулирование себестоимости готовой продукции.
Раздел 8 "Счета производственного учета" состоит из подраздела 8000 "Счета производственного учета", который включает следующие группы счетов:
8010 - "Основное производство", где учитываются затраты на основное производство, в том числе затраты на сырье и материалы, оплату труда и отчисления от сумм оплаты труда работников, непосредственно занятых в основном производстве, накладные расходы, относящиеся к основному производству;
8020 - "Полуфабрикаты собственного производства", где учитываются расходы на производство полуфабрикатов;
8030 - "Вспомогательные производства", где учитываются затраты производств, которые являются вспомогательными для основного производства организации;
8040 - "Накладные расходы", где отражаются накладные расходы по основному и вспомогательным производствам, а также полуфабрикатам собственного производства.
Приложение к Инструкции (основе)
по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности Перечень групп синтетических счетов рабочего плана счетов бухгалтерского учета Раздел 1. Краткосрочные активы Денежные средства Денежные средства в кассе в тенге Денежные средства в кассе в валюте Денежные средства в пути Денежные средства на текущих банковских счетах в тенге Денежные средства на текущих банковских счетах в валюте Денежные средства на депозитных банковских счетах Денежные средства на специальных счетах Краткосрочные финансовые инвестиции Краткосрочные предоставленные займы Краткосрочные финансовые активы, предназначенные для торговли Краткосрочные инвестиции, удерживаемые до погашения Краткосрочные финансовые инвестиции, имеющиеся в наличие для продажи Прочие краткосрочные финансовые инвестиции Краткосрочная дебиторская задолженность Краткосрочная дебиторская задолженность покупателей и заказчиков Краткосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций Краткосрочная дебиторская задолженность ассоциированных и совместных организаций Краткосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений Краткосрочная дебиторская задолженность работников Краткосрочная дебиторская задолженность по аренде Краткосрочные вознаграждения к получению Прочая краткосрочная дебиторская задолженность Резерв по сомнительным требованиям Запасы Сырье и материалы Готовая продукция Товары Незавершенное производство Прочие запасы Резерв по списанию запасов Текущие налоговые активы Корпоративный подоходный налог Налог на добавленную стоимость Прочие налоги и другие обязательные платежи в бюджет Долгосрочные активы, предназначенные для продажи Группа на выбытие, предназначенная для продажи Прочие краткосрочные активы Краткосрочные авансы выданные Расходы будущих периодов Раздел 2. Долгосрочные активы Долгосрочные финансовые инвестиции Долгосрочные предоставленные займы Долгосрочные инвестиции, удерживаемые до погашения Долгосрочные финансовые инвестиции, имеющиеся в наличие для продажи Прочие долгосрочные финансовые инвестиции Долгосрочная дебиторская задолженность Долгосрочная задолженность покупателей и заказчиков Долгосрочная дебиторская задолженность дочерних организаций Долгосрочная дебиторская задолженность ассоциированных и совместных организаций Долгосрочная дебиторская задолженность филиалов и структурных подразделений Долгосрочная дебиторская задолженность работников Долгосрочная дебиторская задолженность по аренде Долгосрочные вознаграждения к получению Прочая долгосрочная дебиторская задолженность Инвестиции, учитываемые методом долевого участия Инвестиции в недвижимость Амортизация и обесценение инвестиций в недвижимость Основные средства Амортизация и обесценение основных средств Биологические активы Растения Животные Разведочные и оценочные активы Амортизация и обесценение разведочных и оценочных активов Нематериальные активы Гудвилл Обесценение гудвилла Прочие нематериальные активы Амортизация и обесценение прочих нематериальных активов Отложенные налоговые активы Отложенные налоговые активы по корпоративному подоходному налогу Прочие долгосрочные активы Долгосрочные авансы выданные Незавершенное строительство Раздел 3. Краткосрочные обязательства Краткосрочные финансовые обязательства Краткосрочные банковские займы Краткосрочные займы полученные Краткосрочная кредиторская задолженность по дивидендам и доходам участников Текущая часть долгосрочных финансовых обязательств Прочие краткосрочные финансовые обязательства Обязательства по налогам Корпоративный подоходный налог, подлежащий уплате Индивидуальный подоходный налог Акцизы Социальный налог Земельный налог Налог на транспортные средства Налог на имущество Прочие налоги Обязательства по другим обязательным и добровольным платежам Обязательства по социальному страхованию Обязательства по пенсионным отчислениям Прочие обязательства по другим обязательным платежам Прочие обязательства по другим добровольным платежам Краткосрочная кредиторская задолженность Краткосрочная кредиторская задолженность поставщикам и подрядчикам Краткосрочная кредиторская задолженность дочерним организациям Краткосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям Краткосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям Краткосрочная задолженность по оплате труда Краткосрочная задолженность по аренде Текущая часть долгосрочной кредиторской задолженности Краткосрочные вознаграждения к выплате Прочая краткосрочная кредиторская задолженность Краткосрочные оценочные обязательства Краткосрочные гарантийные обязательства Краткосрочные обязательства по юридическим претензиям Краткосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам Прочие краткосрочные оценочные обязательства Прочие краткосрочные обязательства Краткосрочные авансы полученные Доходы будущих периодов Обязательства группы на выбытие, предназначенной для продажи Раздел 4. Долгосрочные обязательства Долгосрочные финансовые обязательства Долгосрочные банковские займы Долгосрочные полученные займы Прочие долгосрочные финансовые обязательства Долгосрочная кредиторская задолженность Долгосрочная задолженность поставщикам и подрядчикам Долгосрочная кредиторская задолженность дочерним организациям Долгосрочная кредиторская задолженность ассоциированным и совместным организациям Долгосрочная кредиторская задолженность филиалам и структурным подразделениям Долгосрочная задолженность по аренде Долгосрочные вознаграждения к выплате Прочая долгосрочная кредиторская задолженность Долгосрочные оценочные обязательства Долгосрочные гарантийные обязательства Долгосрочные оценочные обязательства по юридическим претензиям Долгосрочные оценочные обязательства по вознаграждениям работникам Прочие долгосрочные оценочные обязательства Отложенные налоговые обязательства Отложенные налоговые обязательства по корпоративному подоходному налогу Прочие долгосрочные обязательства Долгосрочные авансы полученные Раздел 5. Капитал и резервы Выпущенный капитал Объявленный капитал Неоплаченный капитал Эмиссионный доход Выкупленные собственные долевые инструменты Резервы Резервный капитал, установленный учредительными документами Резерв на переоценку Резерв на пересчет иностранной валюты по зарубежной деятельности Прочие резервы Нераспределенный доход (непокрытый убыток)
Прибыль (убыток) отчетного года Корректировка прибыли (убытка) в результате изменения учетной политики Прибыль (убыток) предыдущих лет Раздел 6. Доходы Доход от реализации продукции и оказания услуг Возврат проданной продукции Скидки с цены и продаж Доходы от финансирования Доходы по вознаграждениям Доходы по дивидендам Доходы от финансовой аренды Доходы от операций с инвестициями в недвижимость Доходы от изменения справедливой стоимости финансовых инструментов Прочие доходы от финансирования Прочие доходы Доходы от выбытия активов Доходы от безвозмездно полученных активов Доходы от государственных субсидий Доходы от восстановления убытка от обесценения Доходы от курсовой разницы Доходы от операционной аренды Доходы от изменения справедливой стоимости биологических активов Доходы, связанные с прекращаемой деятельностью Доля прибыли организаций, учитываемых по методу долевого участия Доля прибыли ассоциированных организаций Доля прибыли совместных организаций Раздел 7. Расходы Себестоимость реализованной продукции и оказанных услуг Расходы по реализации продукции и оказанию услуг Административные расходы Расходы на финансирование Расходы по вознаграждениям Расходы на выплату процентов по финансовой аренде Расходы от изменения справедливой стоимости финансовых инструментов Прочие расходы на финансирование Прочие расходы Расходы по выбытию активов Расходы от обесценения активов Расходы по курсовой разнице Расходы по созданию резерва и списанию безнадежных требований Расходы по операционной аренде Расходы от изменения справедливой стоимости биологических активов Расходы, связанные с прекращаемой деятельностью Доля в убытке организаций, учитываемых методом долевого участия Доля в убытке ассоциированных организаций Доля в убытке совместных организаций Расходы по корпоративному подоходному налогу Раздел 8. Счета производственного учета Счета производственного учета Основное производство Полуфабрикаты собственного производства Вспомогательные производства Накладные расходы