Қазақша:
Алматы қаласының әкімі Алматы қаласы әкімінің 1999 Аким г. Алматы жылғы 2 тамыздағы № 660 шешімі. Алматы қалалық Әділет басқармасында 2000 жылғы 21 тамызда № 177 болып тіркелді.
Күші жойылды - Алматы қаласы әкімінің 2007 жылғы 29 маусымдағы № 5 шешімімен Информатика кабинетiн жабдықтау және пайдаланудың уақытша тәртiбi туралы
1. Алматы қаласының бiлiм беру мекемелерiнде информатика кабинетiн жабдықтау және пайдаланудың уақытша тәртiбi бекiтiлсiн (қосымша).
2. Көрсетiлген шешiмдi өзiнiң қарамағындағы барлық бiлiм беру мекемелерге жеткiзу Бiлiм беру басқармасына (Қарымсақов Т.У.) тапсырылсын.
3. Шешiмнiң орындалу бақылауы Алматы қаласы әкiмiнiң орынбасары – А.
Ж. Ибраевке жүктелсiн.
Алматы қаласының әкiмi В. Храпунов ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Алматы қалалық орта бiлiм жүйесiнде информатика кабинетiн жабдықтау және пайдаланудың УАҚЫТША ТӘРТIБI Алматы, 1998 жыл Бұл құжат Қазақстан Республикасының Президентiнiң мемлекеттiк "Орта бiлiм беру жүйесiн ақпараттандыру бағдарламасын" жүзеге асыру негiзiнде, Алматы қалалық бiлiмдегi жаңа технологиялар орталығының (ҚБЖТО) "Жаңа ақпараттық технологиялар" ғылыми-әдiстемелiк зертханасында жасалған.
Құжатта, информатика және есептеу техникасы сыныбының (ИЕТС) алатын орны, ондағы оқу iсiн ұйымдастырудағы ерекшелiктерi, оны жабдықтау және жабдықтарды орнатуға қойылатын шарттары және педагогикалық, эргономикалық талаптарға жауап беретiн ИЕТС-тiң орналастыру жобасының түрi келтiрiлген.
Құжатты жасау кезiнде пайдаланылған әдебиеттер:
- мемлекеттiк стандарт (МемСТ) 28139-89 "Мектептегi жабдықтар.
Қауiпсiздiк талаптары";
- Мем СТ-Р 50377-92, Мем СТ-12.2.007.0-75, Мем СТ-25861-83 "Механикалық және электрлiк қауiпсiздiктi сақтау";
- Мем СТ-21552-84, Мем СТ-27016-86, Мем СТ - 27201-87 "Санитарлық нормалар және ережелер".
Ғылыми жетекшi: Тәтенов А.М. – ф.-м.ғ.к., Алматы қ. ҚБЖТО – директоры.
Жауапты орындаушы: Артыгалин Ш.Ш. – Алматы қ. ҚБЖТО директорының орынбасары.
Авторлары:
– Алматы қ. ҚБЖТО "Жаңа ақпараттық технологиялар"
Сайрамбаев Д.Т.
зертханасының меңгерушiсi;
Ильясова Ж.Ж.
зертханасының жетекшi маманы.
Қазақ тiлiне аударғандар:
- Тәтенов А.М. – ф.-м.ғ.к., ҚБЖТО директоры;
- Сабурова Г.К. – "Данашым" мектебiнiң директоры.
Кiрiспе
Қазiргi қоғамды ақпараттандыру процесiнiң басты бағытының бiрi бiлiм саласын ақпараттандыру психология–педагогикалық жасамаларды өмiрге кеңiнен ендiрудi қамтамасыз етушi, дамыта оқыту идеяларын жүзеге асырушы, оқыту процесiн ұйымдастырудағы әдiстемелерi мен түрлерiн жетiлдiрушi, нақты бiлiмдi механикалық түрде меңгеруден өз бетiнше жаңа бiлiм табуды игеруге өтудi қамтамасыз етушi күш болып табылады.
Бiлiмдi ақпараттандыру идеяларын жүзеге асыру үшiн жеке электронды- есептегiш машиналарының (ЖЭ-ЕМ) болашақтық модельдерiн оқыту жүйесiнде пайдалану жағдайында ғана мүмкiн, бiрiншiден, жаңа бағдарламалық құралдармен оқушыларды таныстыруға мүмкiндiк беретiн, жасанды интеллект жүйелерiмен, мультимедиа технологиялық құралдарымен, үлкен көлемдi ақпараттармен оның iшiнде аудиовизуалды ақпаратпен, өзгермелi және тұрақты сақталатын ақпаратпен жұмыс iстеудi қажет ететiн. ЖЭЕМ-ды пайдалану негiзiнде мүмкiн, екiншiден, арнайы периферилік жабдықтармен жұмыс жасауды қамтамасыз ететiн ЖЭЕМ-ды пайдалану негiзiнде мүмкiн. Периферилік жабдықтарға алфавиттiк-санды және санды–алфавиттiк өзгерткiштер, алғашқы ақпарат бергiштер, оқуға пайдаланатын роботтар және өңдеушi комплекстер кiредi.
Осыған орай, информатика пәнi өтетiн, информатика кабинетiн жабдықтаудың бiркелкi ережелерiнiң ролi ерекше орын алады.
1. Информатика және есептегiш техника кабинетiнiң мақсаты Информатика және есептеу техника кабинетi (ИЕТК) жалпы орта бiлiм саласының және кәсiптiк-техникалық мектептердiң, оқыту-өнеркәсiптiк комбинаттардың оқыту тәрбие бөлiгi ретiнде, оқыту есептегiш техникасымен (ОЕТ) жабдықталған құрылымы болып ұйымдастырылған. Оның құрамында оқыту-көрсеткiш құралдар, оқыту жабдықтары, сынып жиһаздары, ұйымдастыру техникалары бар және тәжiрибелiк-теориялық "Информатика және есептегiш техника негiздерi" пәнiнен сыныптық, сыныптан тыс сабақ өткiзуге арналған.
Одан басқа, ИЕТК-iн басқа да пәндерден сабақ өткiзуге, еңбектiк тәрбие, оқыту- тәрбие процесстерiн өте пайдалы түрде басқаруға, оқушылардың қоғамдық жұмыстарын ұйымдастыруға пайдалануға болады.
ИЕТК-i психологиялық, гигиеналық және эргономикалық тұрғысында оқушыларға жайлы орта ретiнде жасалған. Ол оқушылардың ақпараттық мәдениетiн, ойлау қабiлетiн, бiлiмiн күшейтiп "Информатика және есептегiш техника негiздерi" пәнiн терең түсiнуге, басқа пәндердi сапалы меңгеруге мұғалiмдердiң сабақ беру сапасын арттыруға көмек бередi. Аталған мақсаттарды iске асыру үшiн мұғалiмдер мен оқушылардың денсаулығын сақтайтын және еңбек қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн информатика және есептегiш техника кабинетiн жабдықтау қажет.
ИЕТК-iндегi сабақтар төмендегi шарттарға көмек беруге тиiс:
- оқушыларға қазiргi есептегiш техникасының құрылымы және жұмыс iстеу негiздерiн қалыптастыру, ЖЭЕМ-ң көмегiмен есептердi шешу тәсiлдерiн меңгеру, бағдарламалық жабдықтау тәсiлдерiн пайдалана бiлу және ақпараттандыру ресурстарымен жұмыс жасай бiлу;
- оқушыларды есептеу техникасын өндiрiсте пайдалану жолдарымен, конструкторлық-жобалау мекемелерiнде, ғылыми-зерттеу мекемелерiнде, оқыту жүйесiнде және оны басқару процесiнде пайдалану жолдарымен таныстыру;
- оқыту әдiстерiн және мектептегi оқыту–тәрбие жұмыстарын ұйымдастыруды жетiлдiру.
ИЕТК-де мынадай жұмыстар жүргiзiлуi тиiс:
- информатика және есептегiш техника пәнiнен сабақтар жүргiзiледi және онда жаңа ақпараттық технологиялар құралдары, көрсетiп үйрететiн оқу құралдары пайдаланылуы қажет;
- мұғалiмдердiң және мектеп басшыларының тапсыруымен мектепке қажет қолданбалы бағдарламаларды оқушылардың жасай бiлуiн үйрету;
- жаңа ақпараттық технологиялар құралдарды пайдалана отырып сабақтан тыс жаттығулар жүргiзiлуi тиiс.
ИЕТК-де оқушылардың жұмыс орны сыныптағы оқушылар санына байланысты 9, 12, 15 болуы мүмкiн. Практикалық сабақтар өткiзу үшiн ЖЭЕМ-да жеке немесе топтама, коллективтiк жұмыстарды ұйымдастыруға болады. Бiр жұмыс орнында, әдiстемелiк есептерге байланысты, бiр немесе екi оқушы жұмыс iстеуiне болады.
2. Информатика және есептеу техникасы кабинетiн жабдықтау. Жаңа ақпарат технологиясын пайдаланудағы жобамен алынатын оқу-материалдық базасы ИЕТС жабдықтаудағы ж/е жұмыс мазмұмын iске асыруға арналған мiндеттер:
1. ИЕТС (лаборант жумыстарымен 90 кв.м. дейiн)
ИЕТС пайдаланумен информатика ж/е кейбiр жалпы бiлiм беретiн пәндердi оқытуда соның құрамына кiретiн:
- оқу-есептеу техникасының комплектi психологиялық-педагогикалық, эргономикалық, техникалық талаптарға сай сипаттамасы;
- арнайы сынып жиһазы ж/е оргтехника;
- ИЕТС жұмыс барысында қамтамасыз ететiн техникалық қауіпсiздiк сақтау мазмұны ж/е құралдары;
- Профильдiк және базалық оқытуда "Информатика ж/е есептеу техникасы негiздерi" курсын оқу бағытындағы программалық құралдары;
- Оқушылардың компьютердi өз бетiмен жұмыс iстеуге, оқытуда жекеше жұмыс iстеуiне тәсілдiрудi қамтамасыз ететiн тапсырмалар;
- Методикалық және анықтамалық, ғылыми-белгiлi әдебиеттерi;
- Оқу-методикалық комплекс (ОМК), пайдалануға (ЖАТҚ) бағдарланған, жалпы бiлiм беретiн пәндердi оқытуға арналған, блоктық құрылыста қалыптастырылған, (ЖӘЗМ)(жеке электронды есептегiш машиналар), оқу корсеткiш жабдықтардың кейбiр турлерiн қайта комплектациялауға келетiн оқу – материалдарының оқытатын мазмұны - мақсатына сай;
- Оқушылардың қауіпсіздiк техникасын сақтау, нұсқауы жөнiнде периодикалық және кiрiспе журналы;
- ОЕТК (оқыту-есептеу техника классы) әр жұмыс орнында пайдалану журналы;
- Бұзылған машиналарды жөндеудi тiркейтiн журналы;
- Оқушылардың жұмысын көрмеде көрсетуге арналған таблица және стендтердiң ұстатқыштары;
- Кабинеттегi оқу құралдарын тiркейтiн инвентарь кiтабi;
- Мектеп директорының бекiтуiмен ИЕТС қосымша жабдықтау жөнiндегi жылдық жоспары;
- Алғашқы көмек аптечкасы;
- Өрт сөндiру құралдары;
- Қауiпсiздiк сақтау құралдарын және жабдықтарды сақтау.
ЖАТҚ (жаңа ақпараттық технология құралдары) пайдалану арқылы оқу эксперименттiк-зерттеу жұмыстарын жургiзуге арналған лаборатория.
3. Телекоммуникациялық жүйелердi (компьютерлiк жүйе синтезi және телефондық, телевизиондық, спутниктiк байланыстар құралдары) регионалды және кең көлемдi масштабта пайдалануға, мүмкiндiк беретiн құрылысы мен құралы.
Оқушылардың жұмыс орны, бiр орындық столдан және бiр екi орындықтан болуы керек.
ЖЭЕМ (жеке электронды есептеу машинасы) оқушының столына барлық арнайы перифериялық жабдықтармен орнатылады. Столдарға электркөзi және локальдi кабель жүйелерi жүргiзiледi. Жалпы электр схемасын қоректендiру ИЕТК (информатика есептеу техникасы кабинетi) үшiн қосарланған документацияға енгiзiлген, ОЕТС (оқыту есептеу техникасы сыныбы) берiлген электржабдықтау комплектiсiмен бiрге қамтылған.
Мұғалiмнiң жұмыс орны стол және екi тумбамен жабдықталған - принтер және графпроектор үшiн.
Жұмыс барысында мұғалiм:
Сабақ жүргiзу барысында оқушының жұмыс орнына электркөзiн қосу және айыруды мұғалiм жүргiзедi.
ИЕТК жұмыс орнын алмастыру, мұғалiм және оқушы сабақ барысы кезiнде жұмыс орнына еркiн кiруi қамтамасыз етiлеуi керек.
Оптималды варианты, оқытушы мен оқушының қауіпсіздiк жұмыс iстеу көзiмен қарасақ, жұмыс бабында электр қауіпсiздiгi және бiр деңгейлi жарықтық тұғызу, жұмыс столдардың периметральдi орналастыру ЖЭЕМ (жеке электронды есептеу машинасымен) бiрге.
ИЕТК столдарын периметральды орналыстыру бар болған жағдайды қосымша екi столдармен (парталармен) екi орындық жабдықталуы тиiс.
Бұл столдар теоретикалық жұмыстар, бiлiмiн тексеру оқушылардың, жазба бақылау жұмыстары, модификациялық программалар құруға, дәптерлерiне есептер шығаруға қажет. Оқытушы және оқушылар отырылатын орнын ИЕТК табл. № 1 үлгi ретiнде көрсетiлген.
2, 3, 4 таблицаларда қосу жөндеу жұмыстары тiзбегi көрсетiлген.
Оқу құралдары және жабдықтары программаның әр бөлiмiнде орнатылып кабинетте сақталады.
ИЕТК алдыңғы қабырғасы сынып тақтасымен, экран, шкаф, көрнектi оқу құралдарын сақтауға және ақпарат жеткiзетiн демонстрациялық монитормен (телевизор) жабдықталады. Демонстрациялық телевизор 2 м биiктiкте жерден кронштейнмен сынып тақтасының сол жағына бекiтiледi. Тақтаның астына таблицаларға арналған жәшiктер қойылады. Тақтаның жоғарғы жағына таблицаларға арналған ұстатқыштар бекiтiледi.
Оқу қуралдары және жабдықтары программаның әр бөлiмiнде орналасып Демонстрациялық құралдар және жабдықтар жеке бақылау жұмыстары үшiн жеке сақталады.
ИЕТК оқу - көрнекi құралдары және жабдықтарын сақтау үшiн шкафпен жабдықталады, онда лаборант бөлмесi болуы керек.
ИЕТК демонстрациялық құралдар сақталуы төмендегiдей:
- дискiлер программалық құралдарымен арнайы кiшкене жәшiктерде, шаң, күн көзiнен сақтап, кластарға және программа бөлiмдерiмен; жәшiктерде шкафта сақталып, дискiлер сақталған жерлер жазумен белгiленедi;
- таблицалар - тақтаның астында жәшiктерде немесе арнайы бөлiмдерде программаға байланысты кластарына бөлiп, көлемiне қарай орналастырылады;
- аудиовизуалдық құралдар шкафтың бөлiгiнде сақталады;
- анықтама, оқу-методикалық және ғылыми-белгiлi әдебиет шкафтың бөлiктерiнде (мектеп кiтапханасына қояды).
ИЕТК арнайы картотекада бар оқу құралдарымен олардың сақталған жерi көрсетiлiп, және методикалық карточка мұғалiм мен лаборанттың сабаққа құралдарды дайындауға жеңiлдiк үшiн жасалынады.
Терезелерге қарсы қабырғада, арнайы тақталар орналасқан, онда аңықтама таблицалар оқушыларды қауіпсіздiк сақтау ережелерiмен, (жеке электронды есептеу машинасы) ЖЭЕМ алгоритм түрлерiмен, функциялармен жабдықталады.
Оқу кабинетiнде, класс тақтасына қарсы жеке тақырыптарды оқытудағы көрнекi құралдарды iлiп қою қажет.
3. Информатика және есептеу техникасы кабинетiнде жұмыстарды ұйымдастыру Информатика және есептеу техникасы кабинетiнде (ИЕТК) жұмыстарды ұйымдастыру "Информатика және есептеу техникасы негiздерi" пәнiнiң жүргiзушi мұғалiмдер арасынан сайланған кабинет меңгерушiсiне жүктеледi. Ол, мұғалiмдердiң жұмысын "Информатика және есептеу негiздерi (ИЕТК)" пәнiн оқуда оқушылардың есептеу техникасында жұмыс атқара бiлуiн, басқа пәндердi оқытуда мұғалiмдер мен оқушылардың жұмыс жасай бiлуiн ұйымдастырады.
Кабинет меңгерушiсi, жабдық-құралдардың сақталынуына, жабдықтардың қолдануға әрдайым әзiрлiгiне, инвентарлық тiркеу журналын қадағалауға есептеу техникасына профилактикалық және техникалық қадағалау жұмыстарын уақытында өткiзуiне, дұрыс пайдаланылуына жауапты. Уақытында жөнделуiн ұйымдастыру, есептеу машиналарының жұмыс iстемей қалуын тiркеу, өртке қарсы құралдардың дұрыстығын және бақытсыздық жағдайларда бiрiншi көмек құралдарының толықтығына жауапты. Мұғалiмдер мен оқушылардың қауiпсiздiк техникасы ережелерiн сақтауына, белгiлi уақыт аралығында оқушыларға қауiпсiздiк техника ережелерiнен уақытында инструктаж берiлуiне, әр сабақтың басталу және аяқталу уақытын журналға тiркелуiне, электркөзiн уақытында қосып ажыратылуына жауапты.
Оқушыларды ИЕТК-iмен таныстырғанда ИЕТК-i пәнiнiң мұғалiмi төмендегi мәселелер бойынша мiндеттi:
оқушылардың бойына, көз өткiрлiгiне және есту кабiлетiне сәйкес жұмыс орнын бөлiп беруге;
ИЕТК-де жұмыс жасауда қауiпсiздiк техникасы ережелерiмен оқушыларды таныстыруға мiндеттi.
Оқушылар, қауiпсiздiк техникасы ережелерi бойынша, кабинетте жұмыс iстеу ережелерi бойынша зачет тапсыруға мiндеттi. Қауiпсiздiк техникасы ережелерi жөнiнде тiркелетiн журналда оқушылардың аты-жөнi, зачет тапсырған мерзiмi және зачет қабылдаған мұғалiмнiң аты-жөнi, инструктаж мазмұны, қойылған қолы жазылады. Оқушылар жұмыс орнының және ондағы жабдықтардың сабақ кезiнде дұрыс болуына жауапты.
Кабинет меңгерушiсiнiң қызметi кең көлемдi түрлi жауапкершiлiктi қажет етедi. Оның жұмысына көмек көрсетуге мiндеттi адам – ол информатика және есептеу техникасы кабинетiнiң лаборанты. Лаборант ИЕТК-i меңгерушiсiнiң қарамағында жұмыс атқарады, меңгерушiнiң алдында кабинет жабдықтарының дұрыс пайдаланылуы, дұрыс сақталуы және бұзылмауы туралы жауап бередi.
Лаборант ИЕТК-жүйесiн толық бiлуге мiндеттi, көрнекi құралдар, бағдарламалық құралдар, есептеу техникасы құралдарының бұзылмай сақтау ережелерiн бiлуге мiндеттi. Мұғалiмнiң жоспары бойынша және мұғалiмнiң басқаруымен лаборант жабдықтарды сабақ жүргiзуге дайындайды, инвентарлық есеп беру жөнiнде тiркеу жазбалар жүргiзедi. Оқушылардың қауiпсiздiк техникасы ережелерiн сақтауына көмек көрсетедi, өртке қарсы құралдардың және бiрiншi көмек құралдарының толық дайын тұруын қамтамасыз етедi. Кабинет меңгерушiсi жетекшiлiгiмен лаборант iстен шыққан техниканың ұсақ ақауларын жөндеуден өткiзедi, сабақтың басталу және аяқталу уақытын журналға тiркеп, бұзылған техниканы тiркеп жазып отырады.
4. Информатика және есептеу техникасы пәнiн оқытатын құралдар жүйесi Информатика пәнiн оқыту процесiне көмектесетiн сапалы жаңа оқыту құралдарын жасауда ЖЭЕМ-iнiң мүмкiндiгi зор, өйткенi әр-түрлi құрылымдар мен механизмдердi ЖЭЕМ-ы арқылы басқаруға болады. Мысалы, компьютердiң арнайы бағдарламасымен байланыстырылған әр-түрлi өндiрiс механизмдерiн және көмекшi тетiктерiн ЭЕМ-ы арқылы басқарады.
ЖЭЕМ-ы арқылы басқарылатын, оқытуға пайдаланатын роботтар, манипулятор-роботтар (көтергiш-робот), робот-арбаша, жүк тиеп-түсiретiн роботтар т.б. оқыту процесiне жаңа бағыт әкелдi. Жасөспiрiмдердiң кәсiби бағытына әсер етушi үлкен фактор компьютердiң өмiрдегi объектiлердi басқару мүмкiндiгi, сол үшiн оқушылардың бағдарлама жасай алу тәжiрибесiн жоғарылатып оқытып үйрету қажет. ЭЕМ-экранында түрлi физикалық құбылыстардың заңдылықтарын график түрiнде көрсете алады.
Қосымша оқу құралдарын қолдану мақсаты:
- ЖИТҚ-ын, ақпаратты өңдеуге қолдануда, оның мүмкiндiгiн үйренiп, түрлi қолдану әдiстерiн игеру;
- Оқытуға қажет пәндердегi лабораториялық тәжiрибе нәтижелерiн және информацияны өңдеуде автоматтандыру процестерiн үйрету.
Осындай оқыту құралдар жүйесi ЖИТҚ, қағазды оқыту әдiстемелiк әдебиеттермен қосылып (оқулық, оқушылардың көмекшi оқу кiтаптары, т.б.), информатика және есептеу техникасы пәнiн оқытуда оқыту-әдiстемелiк комплексiн (ОӘК) құрайды.
ОЕК-құрамын өзгерте отырып, оны тек информатика пәнi емес басқа пәндердi оқытуға болады.
5. Қауiпсiздiк талаптары ОЕТК (оқу есептiк-техникалық кабинетi) дайындығы жоқ адамдармен жұмыс iстегенде қауіпсiздiкпен қамтамасыз ету, оның iшiнде кәмелетке толмағандар, нұсқау жүргiзуiн талап етпей және арнайы қауiпсiздiк сақтау техникасын, қандай жағдайда болмасын, оның iшiнде қателескен жағдайда, пайдаланғыш iс-әрекетiнде, корпус ашылған iшкi құрылыстармен байланысты.
Ерекше үлкен контингент пайдаланғыштарды ескере отырып балаларды қоса, ОЕТК бүкiл жабдықтарының қауіпсiздiк деңгейi кем болмауы керек, шаруашылықтағы радиоэлектрондық аппаратурадан – МемСТ12.2006-83 ОЕТК МемСТ 28139-89 лайықты болу керек (мектеп жабдығы. қауіпсiздiк талаптары).
Механикалық және электрлiк қауіпсiздiктi – МемСТ Р 50377-92, МемСТ
122.007.0-75 және МемСТ 25861-83 басқадай жалпы талаптар қамтамасыз етiлуi керек.
Электр тогымен жарақаттанудан қорғану II класс МемСТ 25861-83 еш кем болмауды қамтамасыз ету қажет.
Барлық ОЕТК элементтерi конструкциясы 36В жоғары электр кернеуi элементi және бөлiктерiне адамның жақындауына мүмкiндiк туғызбауы керек, қандай жағдайда болмасын, тiптi қателескенде де, пайдаланғыш әрекетiнде корпусты ашуға байланысты болмауы керек.
ОЕТК электркөзi системасы кедергiсi 1 МОМ кем емес өткiзгiш арқылы жермен байланысты болу керек.
ОЕТК электркөзi электр тогын үзiп тастайтын қондырғылар болуы керек, электржелiсiн тұйықталудан сақтау керек.
ОЕТК электркөзi, қорғайтын айырғышпен қамтамасыз ету керек көп пайдаланған кезде және тұйықталудан электр желiсiндегi, сонымен қатар авариялық қол айырғыш болуы керек.
Қосатын және айыратын конструкциясы жаңылып қосылған кернеуi дұрыс емес кабельді линиялар болмауын қамтамасыз ету қажет, механикалық мықтылық керек. Өрт қауіпсiздiгiнiң жалпы талаптары шаруашылық және оқу электрқондырғыларының нормаларына сәйкес болуы қажет. Электрқондырғылар жанған кезде улы газдар мен түтiндер бөлiнбеуi тиiс. Электркөзiн ажыратқан соң өрт сөндiрудiң кез келген әдiсiн қолдануға болады. ОЕТК элементтерiнiң денсаулыққа зиянды әсер ететiн факторлары балаларға қатысты нормалардан аспауы тиiс (мысалы: МемСТ 12.2003.-74, 12.3002-75, 12.1006-84, 12.1.001-83,
12.1.045-85) және келесi МемСТ-та көрсетiлген нормалардан аспауы тиiс: Мем СТ-21552-84, 27016-86, 27201-87 "Санитарлық нормалар мен ережелер".
Қорытынды
Оқу процесiне жаңа ақпараттық технологияларды енгiзу жаңа педагогикалық технологиялардың пайда болуына әкелiп соғады. Кез келген үйреншiктi "қатып қалған" технологияға жаңа өзгерiстер енгенi сияқты, бұл процесс жаңа оқыту құралдарының мүмкiндiгiн үйренгенше белгiлi бiр "адаптациялық" уақытты, психологиялық қабылдауды қажет етедi. Маңыздысы, бұл процестi жылдарға созбай-ақ, оқытудың жаңа педагогикалық технологияларын жоспарлы түрде енгiзу керек, жаңа ақпараттандыру құралдарының әр-түрлi мүмкiндiгiн пайдалана отырып информатика пәнiн оқытуға ең алдымен енгiзу қажет.
Болашақ оқыту технологияларды оқытуға, қысқа мерзiмде ЖАТҚ-ы жалпы бiлiм беретiн орта мектептердiң оқу процесiне енгiзудi қамтамасыз ету үшiн, Қалалық бiлiмдегi жаңа технологиялар орталығы бар мүмкiншiлiктерiн шоғырландырып осы бағытта жұмыс iстеуi керек.
Н. Мельникова
Алматы қалалық әкiмшiлiгiнiң бiлiм, ғылым және мәдениет бөлiмінiң меңгерушiсi Таблица 1 Есептеу техникасы кабинетінің жобасы (Н=4 м, ЕН=400 лк, N=16 жарық лампалары)
Экспликация
1. Екі орынды оқушы столы; 7. Шкафтар; 13. Жұмыс столы;
2. Жеке компьютер тұратын стол; 8. Сынып тақтасы; 14. Радиомонтаж столы;
3. Мұғалім столы; 9. Өрт сөндіргіш; 15. Саймандар тумбасы;
4. Графопроектор столы; 10. Сигнализация; 16. Сейф-шкаф;
5. Принтер столы; 11. Электр қалқаны; 17. Қабырға стенді;
6. Телевизор; 12. Перделер; 18. Оқушылар портфель салатын шкаф.

На русском языке:
Алматы қаласының әкімі Решение Акима города Алматы от Аким г. Алматы 2 августа 1999 года № 660.
Зарегистрировано Управлением юстиции города Алматы от 21 августа 2000 года за № 177.
Утратило силу решением акима города Алматы от 29 июня 2007 № О временном порядке по оборудованию и использованию кабинета информатики
1. Утвердить "Временный порядок по оборудованию и использованию кабинета информатики в образовательных учреждениях г. Алматы" (приложение).
2. Городскому управлению образования указанное решение довести до всех подведомственных учреждений (Карымсаков Т.У.).
3. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на заместителя акима г. Алматы Ибраева А.Ж.
В. Храпунов
ВРЕМЕННЫЙ ПОРЯДОК по оборудованию и использованию кабинета информатики в общеобразовательных учреждениях г. Алматы Алматы 1998 г.
Настоящий документ разработан в научно-методической лабораторий "Новые информационные технологии" Городского центра новых технологий в образовании города Алматы, в рамках реализации Программы Президента Республики Казахстан "Информатизация среднего образования РК". В документе описываются назначения КИВТ, особенности организации учебной деятельности в нем, требования к его оборудованию и установки, а также вариант планировки КИВТ, отвечающий педагогическим и эргономическим требованиям.
При разработке были использованы:
o ГОСТ 28139-89 "Оборудование школьное. Требования безопасности";
o ГОСТ Р 50377-92, ГОСТ 12.2.007.0-75, ГОСТ 25861-83 "Обеспечение механической и электрической безопасности";
o ГОСТ 21552-84, ГОСТ 27016-86, ГОСТ 27201-87 "Санитарные нормы и правила".
Научный руководитель: Татенов АМ. - к.ф.м.н.. Директор ГЦ НТО г.
Алматы
Ответственный исполнитель: Артыгалин Ш.Ш. - Зам. директора ГЦ НТО г. Алматы, главный конструктор Авторы:
Сайрамбаев Д.Т. - Заведующий лабораторией "Новые информационные технологии" ГЦ НТО г. Алматы;
Ильясова Ж.Ж. - Ведущий специалист лаборатории "Новые информационные технологии" ГЦ НТО г. Алматы.
ВВЕДЕНИЕ
Одним из главных направлений процесса информатизации современного общества становится информатизация образования, обеспечивающая широкое внедрение в практику психолого-педагогических разработок, направленных на интенсификацию процесса обучения, реализацию идей развивающего обучения, совершенствования форм и методов организации учебного процесса, обеспечивающих переход от механистического усвоения фактологических знаний к овладению умением самостоятельно приобретать новые знания.
Реализация идей информатизации образования возможна в условиях использования в сфере образования перспективных моделей ПЭВМ, во-первых, обеспечивающих знакомство учащихся с современными программными средствами, системами искусственного интеллекта, средствами технологии мультимедиа, требующими работы с большими объемами информации, в том числе и аудиовизуальной, как постоянно хранимой, так и сменной, во-вторых, обеспечивающих работу со специальным периферийным оборудованием (алфавитно-цифровые и цифро-алфавитное преобразователи, датчики, учебные роботы и обрабатывающие комплексы.)
В связи с этим особое значение приобретает роль кабинета, в котором должны проводится занятия по курсу информатики.
1. Назначение кабинета информатики и вычислительной техники.
Кабинет информатики и вычислительной техники (КИВТ) организуется как учебно-воспитательное подразделение средней общеобразовательной и профессионально-технической школы, учебно-производственного комбината, оснащенное комплектом учебной вычислительной техники(КУВТ), учебно- наглядными пособиями, учебным оборудованием, мебелью, оргтехникой и приспособлениями для проведения теоретических и практических, классных, внеклассных занятий по курсу "Основы информатики и вычислительной техники"
(ОИВТ) как базовому, так и профильным. Кроме того, КИВТ может использоваться в преподавании различных учебных предметов, трудового обучения, в организации общественно полезного и производительного труда учащихся, для эффективного управления учебно-воспитательным процессом.
КИВТ создается как психологически, гигиенически и эргономический комфортная среда, организованная так, чтобы в максимальной степени содействовать успешному преподаванию, умственному развитию и формированию информационной культуры учащихся, приобретению ими прочных знаний, умений и навыков по ОИВТ и основам наук, при полном обеспечении требований к охране здоровья и безопасности труда учителя и учащихся.
Занятия в КИВТ должны способствовать:
- формированию у учащихся знаний об устройстве и функционирования современной вычислительной техники, умений и навыков решения задач с помощью ПЭВМ, по использованию программного обеспечения и работы с информационными ресурсами;
- ознакомлению учащихся с применениями вычислительной техники на производстве, в проектно-конструкторских организациях, научных учреждениях, учебном процессе и управлений;
- совершенствованию методов обучения и организации учебно- воспитательного процесса в школе.
В КИВТ будут проводиться следующие работы:
- занятия по информатике и вычислительной технике и отдельным темам учебных предметов с использованием средств новых информационных технологий (СНИТ), учебно-наглядных пособий;
- составление учащимися прикладных программ по заданиям учителей и руководства школы для удовлетворения потребностей школы;
- внеклассные занятия с использованием СНИТ.
Число рабочих мест для учащихся может быть 9, 12, 15, в зависимости от наполняемое(тм) классов. Для проведения практических занятий на ПЭВМ рекомендуется организовывать индивидуальную, групповую и коллективную работу. В зависимости от методических задач на одном рабочем месте может быть организована работа одного-двух учащихся.
2. Оборудование кабинета информатики и вычислительной техники.
Учебно-материальная база, ориентированная на использование средств новых информационных технологий Для реализации задач и содержания работ, КИВТ оснащается:
1. КИВТ (с лаборантской не менее 90 кв. м.) для преподавания курса информатики и отдельных общеобразовательных предметов с использованием СНИТ, в состав которого входит:
- комплект учебной вычислительной техники, имеющий характеристики, удовлетворяющие психолого-педагогическим, эргономическим и техническим требованиям;
- специализированная мебель и оргтехника;
- устройства и средства, обеспечивающие технику безопасности при работе в КИВТ;
- программные средства учебного назначения по курсу "Основы информатики и вычислительной техники" как базового, так и профильного обучения;
- задания для осуществления индивидуального подхода при обучении, организации самостоятельных работ и упражнений учащихся на компьютерах;
- комплект научно-популярной, справочной и методической литературы;
- учебно-методический комплекс (УМК), ориентированный на использование СНИТ и предназначенный для преподавания общеобразовательных предметов, сформированный в виде блочной структуры, допускающей перекомплектацию отдельных видов учебного, демонстрационного оборудования, сопрягаемого с ПЭВМ, сообразно целям и задачам изучаемого учебного материала;
- журнал вводного и периодического инструктажей учащихся по технике безопасности;
- журнал использования КУВТ на каждом рабочем месте;
- журнал отказа машин и их ремонта;
- держатели для демонстрации таблиц и стенды для экспонирования работ учащихся;
- инвентарная книга для учета имеющегося в кабинете учебного оборудования, годовые планы дооборудования КИВТ, утвержденными директором школы;
- аптечка первой помощи;
- средства пожара тушения;
- средства обеспечения безопасности и сохранности оборудования.
2. Лаборатория, предназначенная для проведения учебных экспериментально исследовательских работ с использованием СНИТ.
3. Средства и устройства, обеспечивающие функционирование телекоммуникационной сети (синтез компьютерных сетей и средств телефонной, телевизионной, спутниковой связи) регионального и в перспективе глобального масштаба.
Рабочие места учащихся, должны состоят из одноместного стола и одного или двух стульев. На столе учащегося устанавливается ПЭВМ со всеми периферийными устройствами. К столам проводится электропитание и кабель локальной сети. Общая электрическая схема питания для КИВТ включается в сопроводительную документацию, поставляемую с комплектом электрооборудования для КУВТ.
Рабочее место учителя оборудуется столом и двумя тумбами - для принтера и графопроектора. В процессе проведения занятия подключение электропитания к рабочим местам учащихся и выключение его производит преподаватель.
Расстановка рабочих мест в КИВТ должна обеспечить свободный доступ учащихся и учителей во время урока к рабочему месту. Оптимальным вариантом, с точки зрения безопасности труда учащихся и учителя, электробезопасности и создания постоянных уровней освещенности при работе, является периметральная расстановка рабочих столов с ПЭВМ.
При наличии периметральной расстановки столов КИВТ должен быть оборудован дополнительно двухместными столами (партами) из расчета количества занимающихся. Эти столы необходимы для теоретических занятий, опроса учащихся, выполнения письменных контрольных работ, составления или модификаций программ, решения задач в тетрадях. Примерное размещение рабочих мест учащихся и учителя в КИВТ приведено в Таблице 1. Перечень пусконаладочных работ для установки КУВТ приведены в Таблицах 2,3,4.
Передняя стена КИВТ оборудуется классной доской, экраном, шкафом для хранения учебно-наглядных пособий и носителей информации и демонстрационным монитором (телевизором). Демонстрационный телевизор устанавливается на высоте 2 м. от пола на кронштейне слева от классной доски.
Под доской устанавливается ящики для таблиц. На верхней кромке доски крепятся держатели для подвешивания таблиц.
Учебные пособия и оборудования размещаются и хранятся в кабинете по разделам программы. Демонстрационные пособия и оборудование для самостоятельных работ хранятся раздельно. Для хранения учебно-наглядных пособии и оборудования КИВТ оснащается шкафом, который может быть установлен в лаборантской. Демонстрационные пособия хранятся в КИВТ следующем образом:
- диски с программными средствами в специальных небольших ящичках, защищенных от пыли света, по классам и разделам программы; ящички размещаются в шкафу, а места для хранения в нем дисков отмечаются надписями;
- таблицы - в ящиках под доской или в специальных отделениях по разделам программ и классам с учетом габаритов;
- аудиовизуальные пособия хранятся на полках шкафов;
- справочное, учебно-методическая и научно-популярная литература на полках шкафа (поставляется школьной библиотекой).
В КИВТ создается картотека имеющегося учебного оборудования с указанием мест хранения и методическая картотека, облегчающая учителю и лаборанту подготовку оборудования к занятиям.
На стене, противоположной окнам, размещаются щиты с постоянно находящимися в кабинете справочными таблицами, знакомящими учащихся с правилами по технике безопасности, основными узлами ПЭВМ и их функциями, видами алгоритмов и т.д. Пособия, необходимые для изучения отдельных тем и разделов курса, рекомендуется экспонировать на стене кабинета, противоположной классной доске.
3. Организация работы в кабинете информатики и вычислительной техники Организационную работу КИВТ должен возглавлять заведующий из преподавателей ОИВТ, который отвечает за оборудование кабинета, организовывает работу учителей и учащихся по применению вычислительной техники в процессе изучения курса информатики и вычислительной техники и отдельных тем других общеобразовательных предметов.
Заведующий кабинетом ответственен за сохранность оборудования, ведение журнала инвентаризационной записи, содержание оборудования в постоянной готовности к применению, своевременность и тщательность профилактического технического обслуживания вычислительной техники, правильное ее использование, регистрацию отказов машин и организацию их наладки или ремонта, за исправность противопожарных средств и средств первой помощи при несчастных случаях, за своевременное проведение вводного и периодического инструктажей учащихся по технике безопасности, за соблюдение преподавателем и учащимися правил техники безопасности, регистрацию в журнале времени начала и окончания каждого занятия, включение и выключение электропитания.
При знакомстве учащихся с КИВТ преподаватель ОИВТ должен:
- распределить учащихся и закрепить их по рабочим местам КИВТ с учетом роста, состояния зрения и слуха;
- ознакомить с правилами техники безопасности и работы в КИВТ.
Учащиеся, в свою очередь, должны сдать зачет по технике безопасности и правилам работы в кабинете, что отмечается в "Журнале регистрации вводного и периодического инструктажей по технике безопасности", в котором указываются дата инструктажей и зачетов, фамилии и инициалы преподавателей проводивших инструктаж и принявших зачет, фамилии и инициалы учеников, сдавших зачет, содержание инструктажа. Эти данные скрепляются подписью учителя. Ученики должны нести ответственность за состояние рабочего места и размещенного на нем оборудования.
Деятельность заведующего кабинетом охватывает широкий круг обязанностей, очень многогранна и ответственна. Помощь в его работе должен оказывать лаборант кабинета информатики и вычислительной техники. Лаборант находится в непосредственном подчинении заведующего КИВТ и отсчитывается перед ним за сохранность, правильное хранение и использование учебного оборудования. Лаборант обязан знать всю систему КИВТ, правила ухода за ним, условия сохранности средств вычислительной техники, программных средств и наглядных пособий. По плану преподавателя и под его руководством лаборант готовит оборудование к уроку, ведет отчетность, инвентаризационные записи.
Лаборант помогает обеспечивать соблюдение правил по технике безопасности учащимися, обеспечивает постоянную готовность противопожарных средств и средств первой помощи. Лаборант может осуществлять регистрацию в журнале времени начала и окончания каждого занятия, регистрирует отказы техники во время занятий, под руководством заведующего кабинетом лаборант проводит мелкий ремонт вышедших из строя техники.
4. Система средств обучения курсу информатики и Реализация возможностей современных ПЭВМ в области управления различными устройствами и механизмами создает предпосылки для разработки качественно новых средств обучения для поддержки процесса преподавания курса информатики, объединяющих программные средства с техническими устройствами, имитирующими разнообразные промышленные механизмы и приспособления, управляемые ЭВМ.
Новым направлением учебной деятельности является использование учебных роботов, управляемых ПЭВМ: робот-манипулятор (робот-подъемник), имитирующий промышленные механизмы, управляемые ЭВМ, и осуществляющий погрузочно-разгрузочные работы, или робот-тележка, имитирующий управление движущимися объектами с помощью компьютера.
Цель использования учебных роботов: демонстрация возможностей современных ЭВМ в сфере управления объектами в реальной действительности; обучение практике составления программ для управления объектами реальной действительности; профориентация подрастающего поколения.
Новое направление использования компьютера в учебном процессе открывает интеграция возможностей сенсорики (техники конструирования и использования датчиков физических параметров) и учебного, демонстрационного оборудования, сопрягаемого с ПЭВМ.
Использование датчиков и устройств для регистрации и измерения некоторых физических величин (например, величины светового потока, температуры, влажности) и устройств, обеспечивающих ввод и вывод аналоговых и дискретных сигналов, для связи с комплектом оборудования, сопрягаемого с ЭВМ, или оборудования на их базе (назовем его дополнительных учебным оборудованием, сопрягаемым с ПЭВМ) позволяет визуализировать на экране ЭВМ различные физические закономерности в виде графиков, динамически изменяющихся в зависимости от изменения входных параметров.
Цель использования дополнительного учебного оборудования:
- изучение возможностей и овладение разнообразными методами использования СНИТ в области обработки информации в реально протекающих процессах в реальном времени;
- осуществление автоматизации процессов обработки информации, в том числе и результатов учебного эксперимента.
Таким образом, реализация возможностей СНИТ обусловливает введение в процесс обучения принципиально нового учебного, демонстрационного оборудования, обеспечивающего:
- управление с помощью ЭВМ объектами реальной действительности (например, управление учебными роботами, имитирующими технические устройства и механизмы, управляемые ЭВМ);
- автоматизацию процессов обработки результатов эксперимента (демонстрационного, лабораторного) по основам наук;
- визуализацию в виде графиков на экране ЭВМ изучаемых закономерностей;
- сбор, обработку и передачу информации о реальных и виртуальных процессах, явлениях;
- графические построения (например, конструирование разнообразных графических форм с помощью графического планшета).
Исходя из вышеизложенного в состав системы средств обучения по курсу информатики входят:
- программно-методическое обеспечение процесса преподавания;
- объектно-ориентированные программные системы для формирования культуры учебной деятельности;
- учебное, демонстрационное оборудование, сопрягаемое с ПЭВМ;
- учебно-наглядные средства обучения для поддержки процесса преподавания;
- методика применения системы средств обучения, ориентированной на использование СНИТ.
Применение системных средств обучения курсу информатики и вычислительной техники должно, во-первых, осуществлять поддержку процесса преподавания курса, во-вторых, обеспечивать демонстрацию возможностей современных ЭВМ, в-третьих, способствовать формированию культуры учебной деятельности и информационной культуры учащихся.
Такая система средств обучения совместно с учебно-методической литературой (учебники, учебные пособия для учащихся, методические пособия для учителя) составит учебно-методический комплекс (УМК), для изучения курса информатики и вычислительной техники с использованием СНИТ.
Варьируя состав и комплектность УМК, его необходимо использовать в процессе преподавания не только информатики, но и других предметов, а также интегрированных курсов.
5. Требования безопасности КУВТ должен обеспечивать безопасную работу неподготовленных пользователей, в том числе несовершеннолетних, не требуя проведения инструктажа и специальных подготовок по технике безопасности, при любых, в том числе ошибочных, действиях пользователя, не связанных со вскрытием корпусов устройств.
Учитывая чрезвычайно широкий контингент возможных пользователей включая детей, уровень безопасности всего оборудования КУВТ должен быть не хуже, чем для бытовой радиоэлектронной аппаратуры - ГОСТ 12.2006-83.
КУВТ должен соответствовать ГОСТ 28139-89 (Оборудование школьные.
Требования безопасности).
Другие общие требования по обеспечению механической и электрической безопасности - по ГОСТ Р 50377-92, ГОСТ 12.2.007.0-75 и ГОСТ 25861-83.
Защита от поражения электрическим током должна быть обеспечена не хуже, чем для П класса по ГОСТ 25861-83.
Конструкция всех элементов КУВТ должна исключать возможность прикосновения человека к частям и элементам под напряжением свыше 36 В. при любых, в том числе ошибочных, действиях пользователя не связанных со вскрытием корпуса.
Система электропитания КУВТ должна обеспечивать гальваническую развязку от потенциала "земли" с сопротивлением не менее 1 Мом.
Система электропитания КУВТ должна быть оборудована устройством защитного отключения, обеспечивающим отключение питающих напряжении от рабочих мест при возникновении утечки на "землю" свыше 10 мА, при перегрузках и коротких замыканиях.
Система электропитания КУВТ должна обеспечивать защитное отключение при перегрузках и коротких замыканиях в цепях нагрузки, а также аварийное ручное отключение.
Конструкция соединителей и разъемов должна исключать возможность ошибочного подсоединения к линиям с неверным напряжением кабели электропитания должны иметь достаточную механическую прочность.
Общие требования пожарной безопасности должны соответствовать нормам на учебное и бытовое электрооборудование. В случае возгорания не должно выделяться ядовитых газов и дымов. После снятия электропитания должно быть допустимо применение любых средств пожаротушения.
Факторы, оказывающие вредное воздействия на здоровье со стороны всех элементов КУВТ не должны превышать действующие нормы, относящиеся к детям, а в случаях их отсутствия - соответствующие нормы для взрослых операторов, постоянно работающих с этой аппаратуры (например, ГОСТ 12.2.003- 74, 12.3002-75, 12.1006-84, 12.1.001-83, 12.1.045-85) а также нормы, указанное в ГОСТ 21552-84, ГОСТ 27016-86, ГОСТ 27201-87, "Санитарные нормы и правила".
Заключение
Внедрение средств новых информационных технологий в учебный процесс неизбежно влечет за собой введения новой педагогической технологии обучения.
Как и в случае любого иного изменения устоявшейся технологии, этот процесс требует определенного "адаптационного" периода для ознакомления с возможностями новых средств обучения и психологической "притирки". Важно, однако, не растягивать на годы этот процесс, а планомерно вводить новую педагогическую технологию обучения, использующую разнообразные возможности средств новых информационных технологий и, прежде всего, в процесс изучения курса информатики.
Городской центр новых технологий должен концентрировать и распространять перспективные технологии обучения, и в сравнительно сжатые сроки обеспечить внедрение СНИТ в учебный процесс общеобразовательной школы и перевести процесс преподавания курса информатики на более высокий уровень, предполагающий использование не только программно-методического обеспечения, но и самых разнообразных средств обработки и передачи информации, а также учебного, демонстрационного оборудования, сопрягаемого с ПЭВМ.
Н.
Заведующий отделом образования, науки и культуры акимата города Алматы Мельникова Таблица 2 Перечень и примерная стоимость пусконаладочных работ для установки КУВТ (1 комплект)
I. Укрепление окон и дверей металлической решеткой (по предложению ТОО "Алтын Узен")
Наименование !Ед. измер.!Стоимость (тенге)!Количество! Сумма Решетки на окна м2 1692 10 16920 Дверь металлическая шт 19500 19500 Итого: 36420 Таблица 3 II. Электрообеспечение учебно-компьютерного класса (по предложению фирмы "Электросвязьмонтаж")
№!Наименование оборудования и работ, ед.измер.!Количество!Цена!Сумма ! ! ! !(тенге)
1 Провод АППВ 3х2,5 м 30 61 1830 2 Кабель АВВГ 3х4 м 30 107 3210 3 Электророзетки с заземляющим контактом, внутристенные, шт 45 322 14490 4 Электроподрозетники, шт. 45 123 5535 5 Коробка ответвительная, шт 1 173 173 6 Накладки (желоба) металлические для скрытия электропроводки, м 30 200 6000 7 Пакетный выключатель 1 2000 2000 8 Прокладка провода, м 30 115 3450 9 Прокладка кабеля накладными сковами, м 30 153 4590 10 Установка электророзеток, шт 30 383 11490 11 Установка коробки ответвительной, шт 1 383 383 12 Установка металлических накладок (желобов), м 30 115 3450 Итого: 56601 в т.ч. НДС 20% 11192 Таблица 4 III. Установка автономной охранной сигнализации в учебно-компьютерном классе (по предложению фирмы "Электросвязьмонтаж")
№!Наименование оборудования и работ, ед. измер!Количество!Цена! Сумма ! ! ! ! (тенге)
1 Контрольная панель Асtivеs, шт 1 7056 7056 2 Аккумуляторная батарея 6,5 А/ч 1 2301 2301 3 Сирена 12 в, 110 дб, шт 1 1610 1610 4 Детектор XS 660 т, шт 1 2224 2224 5 Детектор на открытие дверей СМК, шт 2 145 290 6 Ответвительная коробка УК-2, шт 1 115 115 7 Провод ТРП 1х2х0,4, м 40 7 280 8 Провод П-247, м 80 1 880 9 Установка, включение и наладка панелей, шт 1 3831530 1530 10 Установка, включение и наладка детекторов на движение 1 767 767 11 Установка и включение СМК, шт 2 153 306 12 Установка и включение сирены, шт 1 77 77 13 Установка и включение УК-2, шт 1 77 77 14 Прокладка провода, м 40 77 3080 15 Прокладка провода П-247, м 80 38 3040 итого: 23633 В т.ч. НДС 20% 4726 Всего для пуска наладочных работ, для установки одного комплекта КУВТ требуется: 116654 тенге Данные 1998 года.