Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 4 (Премьер-Министр РК)
мамырдағы № 411 Қаулысы. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 30 қаңтардағы № 29 қаулысымен "Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламентін бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған "Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламенті бекітілсін.
2. Осы қаулы алғаш рет ресми жарияланған күнінен бастап алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасының К.Мәсімов Премьер-Министрі ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Үкіметінің 2008 жылғы 4 мамырдағы N 411 қаулысымен бекітілген "Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламенті
1. Қолдану аясы
1. Осы "Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламенті (бұдан әрі - техникалық регламент) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексіне және Қазақстан Республикасының "Техникалық реттеу туралы " 2004 жылғы 9 қарашадағы және " Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы " 2007 жылғы 21 шілдедегі заңдарына сәйкес әзірленген.
2. Осы техникалық регламент балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне, олардың тіршілік циклінің процестеріне қойылатын талаптарды белгілейді.
3. Осы техникалық регламент талаптары үйде өндіру процесінде алынған тамақ өнімдеріне қолданылмайды және мыналарды қамтымайды:
1) тамақ өнімдерін таңбалауға және затбелгі жапсыруға тамақ өнімдерімен араласатын материалдарға қойылатын арнайы техникалық регламенттерде белгіленген талаптар, оның ішінде орауға қойылатын талаптар;
2) өсімдік немесе жануарлар өнімінен жасалып пайдаланылатын генетикалық-түрлендірілген азық-түлік шикізатына арналған арнайы техникалық регламенттерде белгіленген талаптар.
4. Осы техникалық регламент әрекетіне тәуелді өнім түрлері және олардың Кеден одағының сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауарлық номенклатурасының (бұдан әрі - КО СЭҚ ТН) жіктеуіші бойынша коды осы техникалық регламентке қосымшада көрсетілген.
2. Терминдер мен анықтамалар
5. Осы техникалық регламентте мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:
1) балалар тағамы өнімдерінің қауіпсіздігі - қауіпті фактордың іске асу мүмкіндігі мен оның салдарының ауырлық дәрежесінің ұштасуы ескеріле отырып, адам өмірі мен денсаулығына зиян келуіне және тұтынушылардың заңды мүдделерінің бұзылуына байланысты тамақ өнімдерін әзірлеудің (жасаудың), өндірудің (дайындаудың), айналымының, кәдеге жаратудың және жоюдың барлық процестерінде (сатыларында) жол берілмейтін қатердің болмауы;
2) емдік-алдын алу тағамының азық-түлігі - зиянды кәсіптік факторлардың созылмалы әсерімен байланысты адам организміндегі бұзылудың алдын алу мақсатында адамдардың жекелеген санаттарына арналған, арнайы тағам рациондарында пайдаланылатын мамандандырылған тамақ өнімдері;
3) балалардың шөптен жасалған шайы - шөп негізінде және шөп сығындысынан жасалған шайлар;
4) балалар тамағы өнімдерінің тағамдық құндылығы - қажетті заттар мен энергияда балалар организмінің физиологиялық қажеттілігін қанағаттандыратын тамақ өнімдері болған кездегі қасиеттерінің жиынтығы;
5) балалар тағамының өнімдері - қажетті заттар мен энергияда балалар организмінің физиологиялық қажеттіліктеріне жауап беретін және үш жасқа дейінгі балалар тағамдарына арналған арнайы мақсаттағы тамақ өнімдері;
6) бейімделіп жасалған сүт қоспалары (ана сүтін алмастырғыштар) - сәби жастағы балалардың физиологиялық қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында сиыр сүтінің, басқа да ауыл шаруашылығы жануарлары сүтінің, соя белоктарының негізінде дайындалған, ана сүтін алмастырғыштар ретінде пайдалануға арналған және химиялық құрамы бойынша оған барынша жақындастырылған сұйық немесе ұнтақ нысандағы тағам өнімдері;
7) кейінгі қоспалар - өмірінің 5 айынан асқан балаларды үйлестірілген қосымша тағам өнімдерімен қосып тамақтандыруға арналған сиыр сүтінің, басқа да ауыл шаруашылығы жануарлары сүтінің, соя белоктарының негізінде бейімделіп немесе ішінара бейімделіп жасалған қоспалар;
8) қосымша тағам өнімі - физиологиялық жас ерекшеліктерін ескере отырып, жануарлар және/немесе өсімдік өнімдері негізінде жасалған, ана сүтіне, оны алмастырғышқа немесе кейінгі қоспаларға қосымша ретінде бір жас шамасындағы балалар рационына енгізілетін тамақ өнімдері;
9) астық дәндері қосылған тағамдар - әртүрлі ұн мен жарма түрлерінен, оның ішінде астық емес ингредиенттерді қоса отырып дайындалған тамақ өнімдері;
10) астық-сүт қосылған тағамдар - өнім салмағының кемінде 25% мөлшерінде сүтті қоса отырып әртүрлі ұн мен жарма түрлерінен, оның ішінде астық емес ингредиенттерді қоса отырып дайындалған тамақ өнімдері;
11) жеміс-көкөніс қосылған тағамдар - жемістерден, көкөністерден, жидектерден, оның ішінде өнім салмағының 20%-дан аспайтын өзге де ингредиенттерді қоса отырып дайындалған тамақ өнімдері;
12) жеміс-сүт тағамдары - өнім салмағының 25%-дан аспайтын мөлшерінде сүт өнімдерін қоса отырып, жемістерден, жидектер мен жеміс-көкөніс пюресінен дайындалған тамақ өнімдері;
13) жеміс-дән тағамдары - өнім салмағының 25%-дан аспайтын мөлшерінде әртүрлі ұн, жарма мен үлпек түрлерін қоса отырып, жемістер, жидектер мен жеміс-көкөніс пюресінен дайындалған тамақ өнімдері;
14) ет тағамдары - өнімнің жалпы салмағының кемінде 40 % ет компоненті қамтитын әртүрлі жануарлар мен құс етінен дайындалған тамақ өнімдері;
15) балық және балық кәсіпшілігі емес объектілердің өнімдері - жалпы өнім салмағының кемінде 40 % компонентін қамтитын балықтан және балық кәсіпшілігі емес объектілерінен тамақ өнімдері;
16) ет-өсімдік және балық-өсімдік тағамдары - жалпы өнім салмағының кемінде 20% ет немесе балық компонентін қамтитын өсімдік компоненттерін (жемістерді, көкөністерді, жармаларды, ұнды) қоса отырып, әртүрлі ет түрінен немесе балықтан дайындалған тамақ өнімдері;
17) өсімдік-ет және өсімдік-балық тағамдары - жалпы өнім салмағының кемінде 8 % ет немесе балық компоненті қамтитын етті немесе балықты қоса отырып, өсімдік компоненттерінен (жемістерден, көкөністерден, жармалардан, ұннан) дайындалған тамақ өнімдері;
18) сүт тағамдары - сиыр сүтінен және басқа да ауыл шаруашылығы жануарларының сүтінен, оның ішінде жалпы өнім салмағының 20 %-нан аспайтын сүтсіз ингредиенттерді қоса отырып дайындалған тамақ өнімдері;
19) аралас тағамдар - тамақ өнімдерінің әртүрлі топтарының қасиеттерін үйлестіретін, бұл ретте жоғарыда санамаланған топтардың біріне де жатпайтын тамақ өнімдері;
20) сәби жастағы балалардың тамақтануына арналған мамандандырылған өнімдер - химиялық құрамы баланың тиісті патологиясы кезінде метаболизмнің ерекшеліктеріне сәйкес келетін диеталық (емдік-алдын алу) тамақ өнімдері;
21) диеталық тағам өнімдері - аурулардың алдын алу және (немесе) емдеу мақсатында жекелеген адамдардың санатына арналған арнайы мақсаттағы тамақ
22) энтералды тамақтану - бұл бірқатар аурулар кезінде организмнің энергетикалық және пластикалық қажеттіліктерін табиғи жолмен барабар қамтамасыз ету мүмкін болмағанда қоректік заттар сусындар түрінде ауыз арқылы немесе зонд арқылы енгізілетін нутритивтік қолдау түрі;
23) байытылған өнімдер - аурудың алдын алу мақсатында енгізілетін, тамақтың құнарын арттыру үшін бастапқыда болмаған не жеткіліксіз мөлшерде болған немесе өндіру (дайындау) процесінде (сатысында) жоғалтылған бір немесе одан да көп қажетті ингредиенттер (витаминдер, минералдар, белоктар, амин немесе май қышқылдары) және басқа да заттар қосылған тамақ өнімдері;
24) пробиотиктер - құрамына тірі микроорганизмдер және (немесе) олардың метаболиттері кіретін, ас қорыту тракты микрофлорының құрамына және биологиялық белсенділігіне қалыпқа келтіре әсер ететін тағамға қосылатын биологиялық белсенді қоспалар (пробиотиктер - эубиотиктер ұғымының синонимі);
25) пробиотикалық өнімдер - пробиотикалық микроорганизмдер мен пребиотиктердің тірі өскіндерін қоса отырып дайындалған тамақ өнімдері;
26) пробиотикалық микроорганизмдер - тірі патогенді емес және токсигенді емес микроорганизмдер, Bifidobacterium, Lactobacillus, Lactococcus, Propionibacterium тектес және басқа да ас қорыту жолдары микрофлорасының қалыпты құрамы мен биологиялық белсенділігін қолдау жолымен адам организміне жағымды әсер ететін адамның қалыпты ішек микробиоценозының және табиғи симбиотикалық ассоциацияларының қорғаныш топтарының өкілдері;
27) пребиотиктер - ішек микрофлорасының қорғаныш өкілдерінің өсуін және (немесе) биологиялық белсенділігін іріктеп арттыратын, сол арқылы оның қалыпты құрамы мен биологиялық белсенділігін қолдауға ықпал ететін тағамдық заттар.
3. Нарықтағы айналым шарттары
6. Мақсаты бойынша қолдану кезінде адам өмірі мен денсаулығына жағымсыз әсер етпейтін және тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес мемлекеттік тіркеуден (қайта тіркеуден) өткен балалар тағамы өнімдерінің айналымына рұқсат етіледі.
7. Айналымдағы балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдері денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен санитарлық ережелер мен нормалардың, гигиеналық нормативтердің талаптарына сәйкес болуы тиіс.
8. Осы техникалық регламент талаптарына сәйкес келмейтін, сапасыздық белгісі бар және тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін растайтын құжаты жоқ балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін сатуға жол берілмейді.
9. Балалар тағамдарының өнімдері тиісті сақтау шарттары қамтамасыз етілген кезде ғана тарату пункттері, азық-түлік дүкендерінің, сауда үйлерінің мамандандырылған бөлімдері, емдік-алдын алу және дәріхана ұйымдары арқылы сатылуы тиіс.
10. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін сату денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен нормативтік құқықтық актілердің талаптары сақтала отырып жүзеге асырылуы тиіс.
4. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдеріне қойылатын қауіпсіздік талаптары
11. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін өндіру жөніндегі объектілерді орналастыру, сондай-ақ санитарлық-қорғау аймағын белгілеу денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен нормативтік құқықтық актілерге сәйкес жүзеге асырылуы тиіс.
12. Өнеркәсіптік объектілердің, санитарлық-қорғау аймақтарында тұрғын үй, әкімшілік және жапсарлас-жанастыра салынған ғимараттарда балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін өндіру жөніндегі объектілерді орналастыруға жол берілмейді.
13. Диеталық өнімдерді өндіру жөніндегі объектілерді басқа тамақ өнеркәсібі объектілерімен бірге жекелеген блокта орналастыруға санитарлық- эпидемиологиялық қорытынды болған кезде өндіруге рұқсат етіледі.
14. Үй-жайлардың көлемді-жоспарлау және конструкторлық шешімдері шикізаттың, жартылай дайын шикі өнімдер мен дайын өнімнің, ластанған және таза ыдыстардың жалпы, қарама-қарсы және қиылысатын ағымын болдырмайтын өндірістік процестердің ағымдылығын, персоналдың және шикізаттың келіп түсуіне арналған жекелеген кіру жолын көздеуі тиіс.
15. Өндірістік, қойма және қосалқы үй-жайлардағы едендердің беті тегіс, тайғақ емес, жуу және дезинфекциялаушы препараттармен өңдеуге төзімді, рұқсат етілген су өткізбейтін материалдардан жасалуға тиіс.
16. Өндірістік үй-жайлардың төбелері және қабырғалары санитарлық өңдеу үшін жарамды гигиеналық жабындысы болуы тиіс.
17. Үй-жайлардың қорғаныш заттарын әрлеу үшін қолданылатын барлық материалдар Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген болуға тиіс.
18. Жер бетіндегі және жер асты көздерінен шаруашылық-ауызсу қажеттілігіне су беретін сумен жабдықтау көздері мен су құбыры құрылыстарында санитарлық қорғаныш аймағының болуы және Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген талаптарға сәйкес келуі тиіс.
19. Балалар, диеталық, емдік-алдын алу тағамы өнімдерін өндірумен байланысты ауызсу және шаруашылық-тұрмыстық қажеттілік үшін қолданылатын су денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен нормативтік құқықтық актілер талаптарына сәйкес болуы тиіс.
20. Балалар тағамына арналған ауызсуды тек ауызсу құю желілерінде ғана құюға рұқсат етіледі.
21. Технологиялық қажеттілік үшін жер бетінің су көздерінен алынатын орталықтандырылған ауызсумен жабдықтау жүйелерінің хлорланған суын (балалар тағамы өнімдерін дайындауға арналған шикізат ретінде) пайдаланған жағдайда оны тригалометаннан (осыған ұқсас суды хлорлайтын өнімдер) толық тазалау қажет.
22. Балалар, диеталық, емдік-алдын алу тағамы өнімдерін дайындау, өңдеу, өндіру, орау, сақтау, тасымалдау және сату гигиена талаптарын сақтау арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
23. Дайындаушы өнімді осы техникалық регламентте белгіленген қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетіндей жағдайда өндіруге тиіс.
24. Өнімнің тиесілі қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін дайындаушы адал өндірістік практика қағидаттары мен ережесін сақтайды, атап айтқанда:
1) өнімді дайындау технологиялары мен рецептураларын әзірлеу кезінде қатерлерді талдау жүзеге асырылады, өнімнің қауіпсіздігі мен сапасына теріс әсер етуі мүмкін технологиялар өзгерістерін анықтау үшін өндірістік процестердің қауіпті (қатерлі) кезеңдері мен бақылау нүктелері белгіленеді;
2) кәсіпорындарда өнім қауіпсіздігін бақылаудың қажетті анықтығы мен толықтығын қамтамасыз ететін құралдармен және іс-шаралармен бақылауды;
3) өндіру және бақылау бойынша барлық технологиялық операцияларды құжаттауды;
4) технологиялық процесс пен дайын өнімнің аралық кезеңдерінде технологиялық құралдардың, қосалқы материалдар мен өнімнің қажетті бақылауын жүргізуді;
5) өнімнің қадағалануын қамтамасыз етуді;
6) лауазымдық нұсқаулықтар шеңберінде өндіріске және оны басқаруға қатысатын персоналдың жауапкершілігі мен өкілеттіктерін белгілеуді;
7) персоналды оқыту және аттестаттауды;
8) дайындаушының шарттарына сәйкес оны тарату және айналымға жіберу кезінде барлық жарамдылық мерзімінде өнімнің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін кешенді іс-шараларды жүзеге асыруды;
9) өзіндік инспекция және/немесе аудит жүйесін пайдалануды;
10) өнімді, ыдыстарды, өнеркәсіптік орамды тиесілі кәдеге жаратуды жүргізуді;
11) бақылау нәтижелерін хаттамалар, журналдар, актілер нысанында, сондай-ақ техникалық бақылау құралдарының көмегімен құжаттауды.
25. Өндіріс кезінде сынабы бар бақылау-өлшеу приборларын пайдалануға жол берілмейді. Шыны өлшеу приборлары металл сауытта болуға тиіс.
26. Балалар, диеталық, емдік-алдын алу тағамы өнімдерін дайындаудың, жасаудың және басқа да өндіру кезеңдерінің технологиялық процестері технологиялық нұсқаулықтарға сәйкес жүзеге асырылады.
27. Сәби жастағы балаларға арналған балалар тағамының өнімдерін шығару санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары берген санитарлық- эпидемиологиялық қорытындылары бар мамандандырылған кәсіпорындарда, мамандандырылған цехтарда (немесе мамандандырылған технологиялық желілерде) жүзеге асырылады.
28. Тірі микроорганизмдермен жұмыс істеу үшін жекелеген үй-жай бөлінеді.
29. Ерекше технологиялық және санитарлық-індетке қарсы режимді (ашыту, балалар тағамын бөліп салу, зертханалық бокстарда пробиотикалық өнімдерді өндіру) талап ететін үй-жайларда 1 текше метр ауаға 1,5 - 2,2 Ватт есебімен ауаны залалсыздандыру үшін оларды пайдалану жөніндегі талаптарға сәйкес бактерицидтік шамдарды қондыруды көздеген жөн.
30. Пробиотикалық микроорганизмдер негізінде диеталық өнімдерді өндіру жөніндегі цехтардың тығыз жабылған терезесі болуға тиіс. Қабырғалардың, төбелердің, едендердің барлық тиіс қосылыстары тығыз жабылады. Үстіңгі беті жырылған және басқа да ақаулары болмауы тиіс, жуу және дезинфекциялау үшін жарамды болуы тиіс.
31. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамын өндіру кезінде экологиясы қолайсыз аудандарда өсірілген шикізатты пайдалануға жол берілмейді.
32. Дәнді-дақылды өңделетін шикізат үшін генетикалық түрлендірілген өнімдерді пайдаланғаны туралы, ауыл шаруашылығы дақылдарын өңдеу кезінде қолданылатын пестицидтер туралы ақпарат беру қажет.
33. Диеталық өнімдерді өндіру кезінде пайдаланылатын жануар тектестің шикізаты үшін, оны алған кезде жемдік қоспалардың, өсіру стимуляторларының, дәрілік құралдардың пайдаланылмағаны туралы ақпарат беріледі.
34. Мал шаруашылығы шикізатынан жасалған диеталық өнімдерді дайындаушы заңды және жеке тұлғалар, жеке кәсіпкерлер оның адам үшін ықтимал қауіпті жұқпалы ауру қоздырғыштарынан қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
35. Сәби жастағы балалар тағамы үшін өнімдер дайындау кезінде мынадай шикізат түрлерін пайдалануға жол берілмейді:
1) 1500 градус Тернерден астам қышқылдығы бар ірімшікті;
2) бөтен қоспалармен және нан қоры зиянкестерімен ластанған соя ұнын, дәнді-дақыл мен астық өнімдерін;
3) қайта мұздатуға мәжбүр етілген сойылған жануарлар мен құстардың етінен жасалған шикізатты, балықтан жасалған және балық кәсіпшілігі емес объектілердің шикізатын;
4) бауыр, тіл және жүректі қоспағанда, сойылған жануарлар мен құстардың дайын өнімдерін;
5) қосынды және май тіндерінің үлес салмағы 12 % астам сіңірлі ірі қара етін;
6) майлы тіндерінің үлес салмағы 32 % астам сіңірлі шошқа етін;
7) майлы тіндердің үлес салмағы 9 % астам сіңірлі қой етін;
8) 3-санатты балапан және бройлер балапаны тушасын;
9) әралуан сіңірлі жануарлар мен құс еттері түрлерінен, сондай-ақ жарамдылық мерзімі 6 айдан астам дайын өнімдерден (бауыр, тіл, жүрек) тұратын мұздатылған блоктарды;
10) өгіздің, қабанның және арық малдардың етін;
11) шартты түрде жарамды ет пен дайын өнімдерді;
12) аквадақылдар өнімін;
13) құрамында кемінде 82 % сүтті май бар өсімдік шикізатын қоса отырып жасалған сарымайды;
14) тұздалған сарымайды;
15) құрамында жоғары эруктілі қышқыл бар рапсты және мақта өсімдік майлары;
16) диффузиялық тәсілмен алынған концентрациялық шырындарды.
36. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін өндіру кезінде жасанды тағамдық қоспаларды және жем мен жемдік қоспаларды пайдалана отырып дайындалған азық-түлік шикізатын, жануарларды өсіру стимуляторларын (оның ішінде гормоналды препараттарды), дәрілік заттардың жекелеген түрлерін, пестицидтерді, агрохимикаттарды, генетикалық түрлендірілген объектілерді, тамаққа биологиялық белсенді қоспаларды пайдалануға жол берілмейді.
37. Балалардың шөптен жасалған шайларын өндіру кезінде денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен тіркелген дәрілік өсімдік шикізаты пайдаланылады.
38. Диеталық тағамдарды өндіруде Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген тағамдық қоспаларды және "Тағамдық қоспалардың, оларды өндіру мен айналымының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламентінің талаптарына сәйкес келетін тағамдық қоспаларды пайдалануға жол беріледі.
39. Балалар тағамы өнімдерін өндіруде өзіндік хош иісі мен дәмін келтіру үшін тек табиғи тағамдық хош иістендіргіштерді (өсімдік тектес дәмдеуіш хош иістендіргіш заттар мен табиғи бояғыштарды) ғана пайдалануға жол беріледі.
40. Қант диабетінен зардап шегетін балалар үшін мамандандырылған өнімдерді қоспағанда, балалар тағамы өнімдерін өндіруде синтетикалық тәттілендіргіштерді пайдалануға жол берілмейді.
41. Барлық сусымалы қосалқы материалдар пайдалану алдында магнитқабылдағыштар арқылы өткізілуі тиіс.
42. Балалар тағамы өнімдерінде жұқпалы ауру тудыратын және адам денсаулығы қауіп төндіретін патогенді микроорганизмдердің болуына жол
43. Диеталық өнімдер қатер факторлары мен аурулардың патогенезін ескере отырып, адам организміне қажетті тағамдық заттар мен энергияның физиологиялық қажеттілігін қанағаттандыруы, қазіргі және болашақ ұрпақтың денсаулығы үшін қауіп төндіретін химиялық, биологиялық белсенді заттардың және қоспалардың, микроорганизмдердің және басқа да биологиялық организмдердің рұқсат етілген құрамы бойынша белгіленген гигиеналық талаптарға сәйкес болуы тиіс.
44. Балалар тағамы шикізат құрамына қарай мынадай топтарға - астық дәндері, астық-сүт, жеміс-көкөніс, жеміс-сүт, жеміс-астық, ет, балық және балық кәсіпшілігі емес объектілердің өнімдері, ет-өсімдік, балық-өсімдік, өсімдік-ет, өсімдік-балық қосылған, сүттен жасалған, аралас тағамдарға бөлінеді.
45. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің жарамдылық мерзімдерін, сақтау шарттарын, тасымалдау және сату режимдерін тұтыну орамын ашқанға дейін және ашқаннан кейін зерттеулер нәтижелерінің негізінде пайдаланылған шикізаттың, тағамдық қоспалар мен ингредиенттердің, өндірудің, материалдың және орау технологиясының технологиялық режимдерін ескере отырып, дайындаушы белгілейді.
46. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін тасымалдау үшін белгіленген тәртіппен мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдары берген белгіленген үлгідегі санитарлық паспорты бар көлік құралдары пайдаланылуы тиіс.
47. Көлік құралдары тасымалдаудың температуралық-ылғалдылық режимдерін қамтамасыз етуі, жарамды әрі таза болуы тиіс.
48. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін кәдеге жарату және жою тағам өнімдерінің қауіпсіздігі саласындағы заңнамаға сәйкес
5. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін орауға және таңбалауға қойылатын талаптар
49. Балалар, диеталы және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін орау және таңбалау "Орауға, таңбалауға, затбелгі жапсыруға және оларды дұрыс жасауға қойылатын талаптар" техникалық регламентінің талаптарына жауап беруі тиіс.
50. Өнімдерді орау оны тасымалдау және сақтау шарттарын сақтаған кезде, айналымның барлық кезеңінде оның қауіпсіздігін қамтамасыз етуі тиіс.
51. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамдарымен араласатын орам ыдысы Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдардан жасалуы тиіс.
52. Сәби жастағы балалар тағамына арналған өнімдер мынадай көлемдерден аспайтын тығыз орамда шығарылуға тиіс:
1) жемісті, көкөністі, жеміс-көкөніс шырындар мен балшырындар - 0,35 л;
2) консервіленген жеміс, көкөніс және жеміс-көкөніс пюрелері, оның ішінде жеміс-сүт және жеміс-дақыл негізінде жасалған сұйық және пюре тәрізді қосымша тағам өнімдері - 0,25 кг;
3) кептірілген өнімдер (ана сүтін алмастырғыштар, кейінгі қоспалар;
астықты дақылдар және астық-сүт негізіндегі қосымша өнімдер) - 1 кг;
4) сұйық бейімделген және ішінара бейімделген ана сүтін алмастырғыштар және кейінгі қоспалар - 0,2 л;
5) ішетін сүт, кілегей, сүт қышқылды өнімдер - 0,25 л;
6) паста тәрізді сүт өнімдері - 0,1 кг;
7) консервіленген ет және балық пюрелері - 0,13 кг;
8) консервіленген ет (балық), өсімдік және өсімдік-ет (балық) өнімдері - 0,25 кг;
9) араластыру негізіндегі қосымша өнімдер - 0,25 кг.
53. Балалар тағамының өнімдерін таңбалау мынадай қосымша ақпаратты қамтиды:
1) салмақтық немесе пайыздық көрсеткіштерінің төмендеуі тәртібімен ингредиенттік құрамы;
2) витаминдердің, минералдық заттар мен энергетикалық құндылықтардың құрамын қоса алғандағы (өнімді байыту кезінде - тәуліктік тұтынудың пайыздық қамтылуы) өнімнің тағамдық құндылықтары. Егер осы микронутриентте тағамдық заттардың құрамы тәуліктік тұтынушылықтың 5 %-нан артса, өнімдердің тағамдық құндылықтары туралы сандық мәліметтер келтіріледі;
3) тұтыну орамын ашқанға дейінгі және ашқаннан кейін жарамдылық мерзімі мен сақтау шарттары;
4) дайындау тәсілі (қажет болғанда);
5) пайдалану жөнінде жасқа байланысты ұсыным.
Таңбалауда негізгі шрифтіден кем емес мөлшерде "Балалар тағамы" деген жазу болуы тиіс.
54. Ана сүтін алмастырғыштардағы таңбалау мәтінінде ана сүтімен тамақтандырудың артықшылығы туралы ақпарат болуға тиіс.
55. Балаларға арналған диеталық тағамдар өнімдеріндегі таңбалау өнімнің нысаналы мақсаты, оның құрамының ерекшеліктері туралы нақты нұсқау мен тамақтануда пайдалану жөніндегі ұсынымдардан тұруы тиіс.
56. Диеталық өнімдерді таңбалау мынадай қосымша ақпаратты қамтиды:
1) салмақтық немесе пайыздық көрсеткіштерінің төмендеуі тәртібімен ингредиенттік құрамын;
2) мақсаты мен қолдану шарттарын;
3) тағамдық құндылығы туралы мәліметтерді (белоктардың, майлардың, көміртегілердің, витаминдердің, макро- және микроэлементтердің болуы), тәуліктік қажеттіліктің пайыздық құрамын;
4) дайын тағамдарды дайындау тәсілдері мен шарттарын (диеталық өнімдердің концентраттары мен жартылай фабрикаттарға қатысты);
5) сақтау шарттарын (сақтау шарттарына қойылатын талаптар белгіленген диеталық өнімдерге қатысты);
6) қарсы көрсетімдерді.
6. Қатерді бағалау
57. Барлық сәйкестендірілген қауіптер үшін қатерлерді бағалау оны тексеру мүмкіндігі қамтамасыз етіле отырып, есептеу, экспериментальдық және (немесе)
сараптамалық жолмен жүргізіледі.
58. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шараларды қолдану қатерді талдауға негізделуге тиіс.
59. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамының өнімдері қауіпсіздігінің қатерін бағалау кезінде қолдағы ғылыми деректер, өңдеудің және өндірудің (дайындаудың) тиісті әдістері, инспекциялау, іріктеп бақылау, зертханалық зерттеулер әдістері, нақты аурулардың таралу дәрежесі, аурулардан таза аймақтардың болуы пайдаланылуға тиіс.
60. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамының өнімдері қауіпсіздігінің қатерін бағалау мынадай:
1) адам организміне зиянды әсер етуі мүмкін тағамдық өнімдердің сипаттамаларын анықтау;
2) әрбір анықталған ықтимал қауіптің адам организміне әсерін және олардың салдарын талдау;
3) анықталған қатерлерді шектеу шараларын айқындау жолдарымен жүзеге асырылады.
61. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамының өнімдері қауіпсіздігінің қатерін бағалау тамақ өнімдерін зертханалық зерттеу барысында қатерлерді кешенді бағалау ретінде жүзеге асырылады.
62. Өндірістік бақылау осы техникалық регламент негізінде заңды, жеке тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер әзірлейтін өндірістік бақылау бағдарламасына сәйкес жүзеге асырылады және аумақтық мемлекеттік санитарлық- эпидемиологиялық қадағалау органымен келісіледі.
63. Бақылау зерттеулерді немесе сынақтарды көрсететін жазбалар кәсіпорындарда диеталық тағамның жарамдылық мерзімі өтіп кеткеннен кейін бір жыл бойы, ал сапасы мен қауіпсіздігінің куәліктері - 30 (отыз) күн бойы сақталады.
64. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерін әзірлеудің (жасаудың), өндірудің (дайындаудың), айналымының, кәдеге жаратудың және жоюдың барлық процестерінде (сатыларында) қатерді бағалау және оны шектеу жөніндегі шаралар туралы мәліметтер нормативтік-техникалық құжаттамада болуға тиіс.
Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің жаңа түрлерін тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарға сәйкес қауіптілікке талдау жүргізілмей әзірлеуге (жасауға)
жол берілмейді.
65. Қатерді басқару қатерді бағалау нәтижелеріне, сондай-ақ адам өмірі мен денсаулығына ықтимал зиянды әсер етуді ескерту қағидатына негізделуге тиіс.
7. Сәйкестігін растау
66. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігін растау денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен тәртіппен берілетін мемлекеттік тіркеу туралы белгіленген үлгідегі құжаттың болуы болып табылады.
67. Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамының өнімдері техникалық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес тағамдық қоспаларды өндірушінің (дайындаушының)
ықтияры бойынша ерікті түрдегі сертификаттауға жіберілуі мүмкін.
8. Үйлестірілген стандарттар тізбесі
9. Қолданысқа енгізу мерзімі мен шарттары
70. Осы техникалық регламент ресми жарияланған күнінен бастап алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі.
71. Осы техникалық регламент қолданысқа енгізілгенге дейін берілген сәйкестігін растау саласындағы құжаттар олардың қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін күшінде деп есептеледі.
"Балалар, диеталық және емдік- алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар"
техникалық регламентіне қосымша "Балалар, диеталық және емдік-алдын алу тағамы өнімдерінің қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламентінің талаптары қолданылатын өнімдердің тізбесі
- - - - балалар тағамына арналған Дайын көже және сорпалар және оларды дайындау үшін дайындап қою; гомогенизделген құрамдағы дайын тағамдық азық-түліктер:
- - балалар тағамына арналған Техникалық регламентке 2-қосымша Үйлестірілген стандарттар тізбесі

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Постановление Правительства Республики Казахстан от 4 мая 2008 года № 411. Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 января 2017 года № 29 Об утверждении технического регламента "Требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания"
1. Утвердить прилагаемый технический регламент "Требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания".
2. Настоящее постановление вводится в действие по истечении шести месяцев со дня первого официального опубликования.
Премьер-Министр
К. Масимов
Республики Казахстан
Утвержден от 4 мая 2008 года N 411 Технический регламент "Требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания"
1. Область применения
1. Настоящий Технический регламент "Требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания" (далее
- технический регламент) разработан в соответствии с Кодексом Республики Казахстан от 18 сентября 2009 года "О здоровье народа и системе здравоохранения" и законами Республики Казахстан от 9 ноября 2004 года "О техническом регулировании" и от 21 июля 2007 года "О безопасности пищевой продукции".
2. Настоящий технический регламент устанавливает требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания, процессам их жизненного цикла.
3. Требования настоящего технического регламента не распространяются на пищевые продукты, полученные в процессе домашнего производства и не включают:
1) требования, установленные в специальных Технических регламентах к маркированию и этикетированию пищевых продуктов, материалам, контактирующим с пищевыми продуктами, в том числе требования к упаковке;
2) требования, установленные в специальных Технических регламентах на используемое генетически-модифицированное продовольственное сырье растительного или животного происхождения.
4. Виды продукции, подпадающие под действие настоящего технического регламента, и их коды по классификатору единой товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности Таможенного союза (далее - ТН ВЭД ТС)
указаны в приложении к настоящему Техническому регламенту.
2. Термины и определения
5. В настоящем техническом регламенте используются следующие термины и определения:
1) безопасность продуктов детского питания - отсутствие недопустимого риска во всех процессах (на стадиях) разработки (создания), производства (изготовления), оборота, утилизации и уничтожения пищевой продукции, связанного с причинением вреда жизни и здоровью человека и нарушением законных интересов потребителей с учетом сочетания вероятности реализации опасного фактора и степени тяжести его последствий;
2) продукты лечебно-профилактического питания - специализированные пищевые продукты, используемые в специальных рационах питания, предназначенных для отдельных категорий лиц, в целях предупреждения нарушений в организме человека, обусловленных хроническим воздействием вредных профессиональных факторов;
3) детские травяные чаи - чаи, изготовленные на основе трав и экстрактов трав;
4) пищевая ценность продуктов детского питания - совокупность свойств пищевых продуктов, при наличии которых удовлетворяются физиологические потребности детского организма в необходимых веществах и энергии;
5) продукты детского питания - пищевые продукты специального назначения, отвечающие физиологическим потребностям детского организма и предназначенные для питания детей в возрасте до трех лет;
6) адаптированные молочные смеси (заменители грудного молока) - пищевые продукты в жидкой или порошкообразной форме, изготовленные на основе коровьего молока, молока других сельскохозяйственных животных, белков сои, предназначенные для использования в качестве заменителей грудного молока и максимально приближенные к нему по химическому составу с целью удовлетворения физиологических потребностей детей раннего возраста;
7) последующие смеси - адаптированные или частично адаптированные смеси на основе коровьего молока, молока других сельскохозяйственных животных, белков сои, предназначенные для вскармливания детей старше 5 месяцев жизни в сочетании с продуктами прикорма;
8) продукты прикорма - пищевые продукты, вводимые в рацион детям первого года жизни в качестве дополнения к грудному молоку, его заменителям или последующим смесям, изготовленные на основе продуктов животного и/или растительного происхождения с учетом возрастных физиологических особенностей;
9) зерновые - пищевые продукты, изготовленные из различных видов муки и крупы, в том числе с добавлением незерновых ингредиентов;
10) зерно-молочные - пищевые продукты, изготовленные из различных видов муки и крупы с добавлением молока в количестве не менее 25 % от массы продукта, в том числе с добавлением незерновых ингредиентов;
11) фруктово-овощные - пищевые продукты, изготовленные из фруктов, овощей, ягод, в том числе с добавлением иных ингредиентов, не более 20 % от массы продукта;
12) фруктово-молочные - пищевые продукты, изготовленные из фруктовых, ягодных и фруктово-овощных пюре с добавлением молочных продуктов в количестве не более 25 % от массы продукта;
13) фруктово-зерновые - пищевые продукты, изготовленные из фруктовых, ягодных и фруктово-овощных пюре с добавлением различных видов муки, круп и хлопьев в количестве не более 25 % от массы продукта;
14) мясные - пищевые продукты, изготовленные из различных видов мяса животных и птиц, содержащие не менее 40 % мясного компонента от общей
15) продукты из рыбы и нерыбных объектов промысла - пищевые продукты, изготовленные из рыбы и нерыбных объектов промысла, содержащие не менее 40 % компонента от общей массы продукта;
16) мясо-растительные и рыбо-растительные - пищевые продукты, изготовленные из различного вида мяса или рыбы с добавлением растительных компонентов (плодов, овощей, круп, муки), содержащие не менее 20 % мясного или рыбного компонента от общей массы продукта;
17) растительно-мясные и растительно-рыбные - пищевые продукты, изготовленные из растительных компонентов (плодов, овощей, круп, муки), с добавлением мяса или рыбы, содержащие не менее 8 % мясного или рыбного компонента от общей массы продукта;
18) молочные - пищевые продукты, изготовленные из коровьего молока и молока других сельскохозяйственных животных, в том числе с добавлением немолочных ингредиентов не более 20 % от общей массы продукта;
19) комбинированные - пищевые продукты, сочетающие в себе свойства различных групп пищевых продуктов, при этом не относящиеся к одной из вышеперечисленных групп;
20) специализированные продукты для питания детей раннего возраста - пищевые продукты диетического (лечебно-профилактического) питания, химический состав которых соответствует особенностям метаболизма при соответствующей патологии у ребенка;
21) продукты диетического питания - пищевые продукты специального назначения, предназначенные для отдельных категорий лиц в целях профилактики и (или) лечения заболеваний;
22) энтеральное питание - это вид нутритивной поддержки, при котором питательные вещества вводятся перорально в виде напитков или через зонд при невозможности адекватного обеспечения энергетических и пластических потребностей организма естественным путем при ряде заболеваний;
23) обогащенные продукты - продукты, в которую для повышения пищевой ценности добавлены один или более необходимых ингредиентов (витаминов, минералов, белков, амино- или жирных кислот) и других веществ, не присутствующих в ней изначально либо присутствующих в недостаточном количестве или утерянных в процессе (на стадии) производства (изготовления), вводимых в целях профилактики заболевания;
24) пробиотики - биологически активные добавки к пище, в состав которых входят живые микроорганизмы и (или) их метаболиты, оказывающие нормализующее воздействие на состав и биологическую активность микрофлоры пищеварительного тракта (пробиотики - синоним понятия эубиотики);
25) пробиотические продукты - пищевые продукты, изготовленные с добавлением живых культур пробиотических микроорганизмов и пребиотиков;
26) пробиотические микроорганизмы - живые непатогенные и нетоксигенные микроорганизмы, представители защитных групп нормального кишечного микробиоценоза человека и природных симбиотических ассоциаций, благотворно влияющих на организм человека путем поддержания нормального состава и биологической активности микрофлоры пищеварительного тракта преимущественно родов: Bifidobacterium, Lactobacillus, Lactococcus, Propionibacterium и другие;
27) пребиотики - пищевые вещества, избирательно стимулирующие рост и (или) биологическую активность представителей защитной микрофлоры кишечника, способствующей тем самым поддержанию ее нормального состава и биологической активности.
3. Условия обращения на рынке
6. В оборот допускаются продукты детского питания, не оказывающие при применении по назначению негативного воздействия на жизнь и здоровье человека и прошедшие государственную регистрацию (перерегистрацию), в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан в области безопасности пищевой продукции.
7. Продукты детского, диетического и лечебно-профилактического питания, находящиеся в обороте должны соответствовать требованиям санитарных правил и норм, гигиенических нормативов, утвержденных уполномоченным органом в области здравоохранения.
8. В реализацию не допускаются продукты детского, диетического и лечебно-профилактического питания не соответствующие требованиям настоящего технического регламента, с признаками недоброкачественности и не имеющие документов, подтверждающих их безопасность.
9. Продукты детского питания должны реализовываться через раздаточные пункты, специализированные отделы продовольственных магазинов, торговых домов, лечебно-профилактические и аптечные организации, только при обеспечении соответствующих условий хранения.
10. Реализация продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должна осуществляться с соблюдением требований нормативных правовых актов, утвержденных уполномоченным органом в области здравоохранения.
4. Требования безопасности к продуктам детского, диетического и лечебно- профилактического питания
11. Размещение объектов по производству продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания, а также установление санитарно-защитных зон должно осуществляться в соответствии с нормативными правовыми актами, утвержденными уполномоченным органом в области
12. Не допускается размещение объектов по производству продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания в санитарно- защитных зонах промышленных объектов, в жилых, административных и встроенно-пристроенных зданиях.
13. Допускается размещение объектов по производству диетических продуктов с другими объектами пищевой промышленности в отдельном блоке при наличии санитарно-эпидемиологического заключения на производство.
14. Объемно-планировочные и конструкторские решения помещений должны предусматривать поточность производственных процессов, исключающие общие, встречные и перекрестные потоки сырья, сырых полуфабрикатов и готовой продукции, загрязненной и чистой тары, отдельные входы для персонала и поступления сырья.
15. Полы в производственных, складских и вспомогательных помещениях выполняются из разрешенных водонепроницаемых материалов, выдерживающих обработку моющими и дезинфицирующими препаратами с гладкой, нескользкой поверхностью.
16. Потолки и стены производственных помещений должны иметь гигиеничное покрытие, пригодное для санитарной обработки.
17. Все применяемые для отделки ограждающих поверхностей помещений материалы должны быть разрешены к применению в Республике Казахстан.
18. Источники водоснабжения и водопроводные сооружения, подающие воду на хозяйственно-питьевые нужды из поверхностных и подземных источников, должны иметь зону санитарной охраны и соответствовать требованиям, установленным законодательством Республики Казахстан.
19. Вода, используемая для питьевых и хозяйственно-бытовых нужд, связанных с производством продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания, должна соответствовать требованиям нормативных правовых актов, утвержденных уполномоченным органом в области
20. Розлив питьевой воды детского питания разрешается только на линиях розлива питьевой воды.
21. В случае использования хлорированной воды централизованных систем питьевого водоснабжения из поверхностных водоисточников для технологических нужд (в качестве сырья для приготовления продукта детского питания) необходима доочистка ее от тригалометанов (побочных продуктов хлорирования воды).
22. Подготовка, обработка, производство, упаковка, хранение, транспортировка и реализация продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должны осуществляться с соблюдением требований гигиены.
23. Изготовитель должен производить продукцию таким образом, чтобы она соответствовала требованиям безопасности, определенных настоящим техническим регламентом.
24. Для обеспечения надлежащей безопасности продукции изготовителем соблюдаются принципы и правила добросовестной производственной практики, а именно:
1) при разработке технологий и рецептур изготовления продукции осуществлять анализ рисков, определяются критические стадии (риски)
производственных процессов и контрольные точки для выявления изменений технологии, которые могут негативным образом влиять на безопасность и качество продукции;
2) контролировать на предприятии безопасность продукции средствами и мероприятиями, обеспечивающими необходимую достоверность и полноту контроля;
3) документировать все технологические операции по производству и контролю;
4) проводить необходимый контроль технологических средств, вспомогательных материалов и продукции на промежуточных стадиях технологического процесса и готовой продукции;
5) обеспечивать прослеживаемость продукции;
6) в рамках должностных инструкций определять ответственность и полномочия персонала, участвующего в производстве и его управлении;
7) обучение и аттестация персонала;
8) осуществление комплексных мероприятий, обеспечивающих безопасность продукции в течение всего срока годности при ее распространении и обращении согласно условиям изготовителя;
9) использование системы самоинспекции и/или аудита;
10) проведение надлежащей утилизации продукции, тары, промышленной упаковки;
11) документирование результатов контроля в форме протоколов, журналов, актов, а также с помощью технических средств контроля.
25. При производстве не допускается использование ртутных контрольно- измерительных приборов. Для стеклянных измерительных приборов должны быть металлические футляры.
26. Технологические процессы подготовки, изготовления и другие этапы производства продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания осуществляются в соответствии с технологическими инструкциями.
27. Выпуск продуктов детского питания для детей раннего возраста осуществляться на специализированных предприятиях, в специализированных цехах (или на специализированных технологических линиях), имеющих санитарно-эпидемиологическое заключение, выданное органами санитарно- эпидемиологического надзора.
28. Для работы с живыми микроорганизмами выделяются отдельные помещения.
29. В помещениях, требующих особого технологического и санитарно- противоэпидемического режима (заквасочная, расфасовка детского питания, производство пробиотических продуктов в лабораторных боксах), следует предусматривать установку бактерицидных облучателей для обеззараживания воздуха из расчета 1,5-2,2 Ватт на 1 метр кубический воздуха, в соответствии с требованиями по их эксплуатации.
30. Цеха по производству диетических продуктов на основе пробиотических микроорганизмов должны иметь герметизированные окна. Все соединения стен, потолка, пола герметизируются. Поверхности не должны иметь трещин и других дефектов, должны быть пригодными для мытья и дезинфекции.
31. При производстве детского, диетического и лечебно-профилактического питания не допускается использование сырья, выращенного в экологически неблагоприятных районах.
32. Для культурно-возделываемого сырья необходимо предоставление информации об использовании генетически модифицированной продукции, о пестицидах, применяемых при возделывании сельскохозяйственных культур.
33. Для сырья животного происхождения, используемого при производстве диетических продуктов, представляется информация о неиспользовании при его получении кормовых добавок, стимуляторов роста, лекарственных средств.
34. Юридические и физические лица, индивидуальные предприниматели, изготавливающие диетические продукты из животноводческого сырья обеспечивают его безопасность от возбудителей инфекционных болезней, потенциально опасных для человека.
35. При изготовлении продуктов для питания детей раннего возраста не допускается использование следующих видов сырья:
1) творог с кислотностью более 1500 градусов Тернера;
2) соевая мука, зерно и зерновые продукты, загрязненные посторонними примесями и вредителями хлебных запасов;
3) сырье из мяса убойных животных и птицы, сырье из рыбы и нерыбных объектов промысла, подвергнутые повторному замораживанию;
4) субпродукты убойных животных и птицы, за исключением печени, языка и сердца;
5) говядина жилованная с массовой долей соединительной и жировой ткани выше 12 %;
6) свинина жилованная с массовой долей жировой ткани более 32 %;
7) баранина жилованная с массовой долей жировой ткани выше 9 %;
8) тушки цыплят и цыплят-бройлеров 3-ьей категории;
9) блоки замороженные из различных видов жилованного мяса животных и птицы, а также субпродуктов (печени, языка, сердца) со сроками годности более 6 месяцев;
10) мясо быков, хряков и тощих животных;
11) условно-годное мясо и субпродукты;
12) продукция аквакультуры;
13) масло сливочное, изготовленное с добавлением растительного сырья, с содержанием молочного жира менее 82 %;
14) масло сливочное соленое;
15) рапсовое и хлопковое растительные масла с высоким содержанием эруковой кислоты;
16) соки концентрированные, полученные диффузионным способом.
36. При производстве продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания не допускается использовать искусственные пищевые добавки и продовольственное сырье, изготовленное с использованием кормов и кормовых добавок, стимуляторов роста животных (в том числе гормональных препаратов), отдельных видов лекарственных средств, пестицидов, агрохимикатов, генетически модифицированных объектов, биологически активных добавок к пище.
37. При производстве детских травяных чаев используется лекарственное растительное сырье, зарегистрированное в порядке, установленном уполномоченным органом в области здравоохранения.
38. В производстве диетических продуктов допускается использовать пищевые добавки, разрешенные к применению в Республике Казахстан и соответствующие требованиям Технического регламента "Требования к безопасности пищевых добавок, их производства и оборота".
39. Для придания специфического аромата и вкуса в производстве продуктов детского питания допускается использование только натуральных пищевых ароматизаторов (вкусоароматических веществ и натуральных красителей растительного происхождения).
40. Использование синтетических подсластителей в производстве продуктов детского питания не допускается, за исключением специализированных продуктов для детей, страдающих сахарным диабетом.
41. Все сыпучие вспомогательные материалы перед использованием должны пропускаться через магнитоуловители.
42. В продуктах детского питания не допускается наличие патогенных микроорганизмов, вызывающих инфекционные заболевания и представляющих опасность для здоровья человека.
43. Диетические продукты должны удовлетворять физиологическим потребностям организма человека в необходимых пищевых веществах и энергии с учетом факторов риска и патогенеза заболеваний, соответствовать установленным гигиеническим требованиям по допустимому содержанию химических, биологически активных веществ и соединений, микроорганизмов и других биологических организмов, представляющих опасность для здоровья нынешнего и будущих поколений.
44. В зависимости от состава сырья детское питание подразделяется на следующие группы - зерновые, зерно-молочным, фруктово-овощные, фруктово- молочные, фруктово-зерновые, мясные, продукты из рыбы и нерыбных объектов промысла, мясо-растительные, рыбо-растительные, растительно-мясные, растительно-рыбные, молочные, комбинированные.
45. Сроки годности, условия хранения, режимы транспортировки и реализации продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания до и после вскрытия потребительской упаковки устанавливаются изготовителем с учетом показателей безопасности используемого сырья, пищевых добавок и ингредиентов, технологических режимов производства, материала и технологии упаковки на основании результатов исследований.
46. Для транспортировки продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должны использоваться транспортные средства, имеющие санитарный паспорт установленного образца, выданный органами государственной санитарно-эпидемиологической службы в установленном порядке.
47. Транспортные средства должны обеспечивать температурно- влажностные режимы перевозки, быть исправными и чистыми.
48. Утилизация и уничтожение продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должны осуществляться в соответствии с законодательством в области безопасности пищевой продукции.
5. Требования к упаковке и маркировке продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания
49. Упаковка и маркировка продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должна отвечать требованиям Технического регламента "Требования к упаковке, маркировке, этикетированию и правильному их нанесению".
50. Упаковка продукции должна обеспечивать ее безопасность на всех этапах оборота, при соблюдении условий ее транспортировки и хранения.
51. Упаковочная тара, контактирующая с продукцией детского, диетического и лечебно-профилактического питания, должна быть изготовлена из материалов, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
52. Продукты для питания детей раннего возраста должны выпускаться в герметичной упаковке, не превышающей следующие объемы:
1) соки и нектары фруктовые, овощные, плодоовощные - 0,35 л;
2) консервированные пюре фруктовые, овощные и плодоовощные, в том числе жидкие и пюреобразные продукты прикорма на фруктово-молочной и фруктово-зерновой основе - 0,25 кг;
3) сухие продукты (заменители грудного молока, последующие смеси;
продукты прикорма на зерновой и зерно-молочной основе) - 1 кг;
4) жидкие адаптированные и частично адаптированные заменители грудного молока и последующие смеси - 0,2 л;
5) питьевое молоко, сливки, кисломолочные продукты - 0,25 л;
6) пастообразные молочные продукты - 0,1 кг;
7) консервированные мясные и рыбные пюре - 0,13 кг;
8) консервированные мясо (рыба), растительные и растительно-мясные (рыбные) продукты - 0,25 кг;
9) продукты прикорма на комбинированной основе - 0,25 кг.
53. Маркировка продуктов детского питания должна включать следующую дополнительную информацию:
1) ингредиентный состав в порядке убывания в весовом или процентом выражении;
2) пищевая ценность продукта, включая содержание витаминов, минеральных веществ и энергетическую ценность (при обогащении продукта - процентное содержание от суточной потребности). Количественные сведения о пищевой ценности продуктов приводятся, если содержание пищевых веществ превышает 5 % от суточной потребности в данном микронутриенте;
3) срок годности и условия хранения до и после вскрытия потребительской
4) способ приготовления (при необходимости);
5) возрастные рекомендации по использованию.
В маркировке должна быть надпись "Детское питание" размером шрифта не менее основного.
54. В тексте маркировки на заменителях грудного молока должна быть информация о преимуществах грудного вскармливания.
55. На продуктах диетического питания для детей маркировка должна содержать четкие указания о целевом назначении продукта, особенностях его состава и рекомендации по использованию в питании.
56. Маркировка диетических продуктов включает следующую
1) ингредиентный состав в порядке убывания в весовом или процентом
2) назначение и условия применения;
3) сведения о пищевой ценности (содержание белков, жиров, углеводов, витаминов, макро- и микроэлементов), процентное содержание от суточной потребности;
4) способы и условия приготовления готовых блюд (в отношении концентратов и полуфабрикатов диетических продуктов);
5) условия хранения (в отношении диетических продуктов, для которых установлены требования к условиям их хранения);
6) противопоказания.
6. Оценка рисков
57. Оценка рисков для всех идентифицированных опасностей проводится расчетным, экспериментальным и (или) экспертным путем с обеспечением возможности ее проверки.
58. Применение мер по обеспечению безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания должно основываться на анализе риска.
59. При оценке риска безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания должны быть использованы имеющиеся научные данные, соответствующие методы обработки и производства (изготовления), методы инспектирования, выборочного контроля, лабораторных исследований, степень распространенности конкретных заболеваний, наличие зон, свободных от заболеваний.
60. Оценка риска безопасности продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания осуществляется путем:
1) выявления характеристик пищевой продукции, которая может вызвать вредное воздействие на организм человека;
2) анализа воздействия каждой из выявленных потенциальных опасностей на организм человека и их последствий;
3) определения мер ограничения выявленных рисков.
61. Оценка риска безопасности продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания осуществляется как комплексная оценка рисков в ходе лабораторного исследования пищевой продукции.
62. Производственный контроль осуществляется в соответствии с программой производственного контроля, которая разрабатывается юридическим, физическим лицом и индивидуальным предпринимателем на основании настоящего технического регламента и согласовывается территориальным органом государственного санитарно- эпидемиологического надзора.
63. Записи, отражающие контрольные исследования или испытания, хранятся на предприятии в течение одного года после окончания срока годности диетического продукта, а удостоверения качества и безопасности - в течении 30 (тридцати) дней.
64. Сведения об оценке риска и мерах по его ограничению во всех процессах (на стадиях) разработки (создания), производства (изготовления), оборота, утилизации и уничтожения продуктов детского, диетического и лечебно- профилактического питания должны содержаться в нормативно-технической документации.
Не допускается разработка (создание) новых видов продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания без проведения анализа риска в соответствии с требованиями, установленными законодательством Республики Казахстан о безопасности пищевой продукции.
65. Управление риском должно основываться на результатах оценки риска, а также на принципе предупреждения возможного вредного воздействия на жизнь и здоровье человека.
7. Подтверждение соответствия
66. Подтверждением безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания является наличие документа установленного образца о государственной регистрации, выдаваемого в порядке, утвержденном
67. Продукты детского, диетического и лечебно-профилактического питания могут быть направлены на добровольную сертификацию по желанию производителя (изготовителя) пищевых добавок, в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан в области технического регулирования.
8. Перечень гармонизированных стандартов
9. Сроки и условия введения в действие
70. Настоящий технический регламент вводится в действие по истечении шести месяцев со дня официального опубликования.
71. Документы в сфере подтверждения соответствия, выданные до введения в действие настоящего технического регламента, считаются действительными до окончания срока их действия.
Приложение к техническому регламенту "Требования к безопасности продуктов детского, диетического и лечебно-профилактического питания"
Перечень продукции, на которые распространяются требования настоящего Технического регламента "Требования к безопасности продуктов детского,
- - для детского питания Приложение 2 Перечень гармонизированных стандартов