Қазақша:
Павлодар облысының мәслихаты Павлодар облыстық Маслихат Павлодарской области мәслихатының 2004 жылғы 24 желтоқсандағы № 77/9 шешімі.
Павлодар облысының Әділет департаментінде 2005 жылғы 19 қаңтарда № 2878 тіркелді. Күші жойылды - Павлодар облыстық мәслихатының 2008 жылғы 18 желтоқсандағы № 156/11 шешімімен Облыстың ауылдық елді мекендерінің аз өнімді жерлерін шалғындандыру мен бүлінген жерлерін қайта қалпына келтірудің 2005 - 2007 жылдарға арналған бағдарламасы туралы
1. Қоса берiлiп отырған облыстың ауылдық елдi мекендерiнiң аз өнiмдi жерлерiн шалғындандыру мен бүлiнген жерлерiн қайта қалпына келтiрудiң 2005 - 2007 жылдарға арналған бағдарламасы (бұдан әрi - Бағдарлама) бекiтiлсiн.
2. Облыс қаржы департаментi жыл сайын Бағдарламаның дер кезiнде қаржыландыруын қамтамасыз етсiн.
3. Облыс жер пайдалану департаментi жыл сайын 20 қаңтар мерзiмiне орай облыстық Мәслихаттың аграрлық мәселелерi жөнiндегi тұрақты комиссиясына Бағдарламаны iске асыру барысы туралы ақпарат ұсынатын болсын.
4. Осы шешiмнiң орындалуын бақылау облыстық Мәслихаттың аграрлық мәселелерi жөнiндегi тұрақты комиссиясына жүктелсiн.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Сессия төрағасы А. Гуськов Облыстық Мәслихаттың хатшысы Р. Гафуров Павлодар облысы әкiмдiгiнiң 2004 жылғы 29 қараша № 291/9 қаулысына қосымша Облыстың ауылдық елдi мекендерiнiң аз өнiмдi жерлерiн шалғындандыру мен бүлiнген жерлерiн қайта қалпына келтiрудiң 2005 - 2007 жылдарға арналған бағдарламасы
1. Паспорты
Атауы
Облыстың ауылдық елдi мекендерiнiң аз өнiмдi жерлерiн шалғындандыру мен бүлiнген жерлерiн қайта қалпына келтiрудiң 2005 - 2007 жылдарға арналған Әзiрлеу үшiн негiз Қазақстан Республикасының Жер кодексi;
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2003 жылғы 20 тамыздағы "Қазақстан Республикасының ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасын iске асыру жөнiндегi 2004 - 2006 жылдарға арналған iс-шаралар жоспары туралы" № 838 қаулысы;
Павлодар облыстық Мәслихатының 2004 жылғы 10 ақпандағы № 1/3 шешiмiмен бекiтiлген облыстың ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2010 жылдарға арналған облыстық бағдарламасы; Павлодар облыстық Мәслихатының 2004 жылғы 10 ақпандағы № 4/3 шешiмiмен бекiтiлген Қазақстан Республикасы Жер кодексiн iске асыру жөнiндегi 2004 - 2005 жылдарға арналған ұйымдық iс-шаралар жоспары Негiзгi әзiрлеушiлер Облыс жер пайдалану департаментi, облыс бойынша жер ресурстарын басқару жөнiндегi комитетi (келiсiм бойынша)
Мақсаты
Тұрғындардың қосалқы шаруашылығына жемазықтың жетiспеушiлiгiнен тапшылық көрiп отырған облыстың елдi мекендерiне жақын орналасқан ауыл шаруашылығы айналымынан шығарылған аз өнiмдi және тыңайған жерлердi шалғындандыру, сол сияқты шаруашылық қызмет нәтижесiнде пайда болған жерлердi қайта қалпына келтiру Мiндеттерi Тыңайған жерлердi пiшендiк-жайылым айналымына тарту, топырақтың құнарлылығын және жемазық өнiмдiлiгiн арттыру, тұрғындардың мал шаруашылығы үшiн жемазық базасын нығайту, экологиялық жағдайды жақсарту.
Iске асыру мерзiмдерi 2005 - 2007 жылдар қаржыландыру көздерi Облыстық бюджет, Қазақстан Республикасының заңнамаларында тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздерi Күтiлетiн нәтижелер Шалғындандыру жүргiзiлгеннен кейiн алғашқы 3 жылда 10 ц/га және келесi 5-7 жылдарда 8 центнерге дейiн жоғарғы сапалы шөп алынады деген күтiммен ауылшаруашылық алаптардың қосымша аудандарын ауылшаруашылық айналымға тарту. Уақытша пайдаланылмайтын және бүлiнген жерлердi құнарландыруды және қайта жаңғыртуды, оларды ластанудан, зиянкестер және аурулармен зақымданудан, желден бүлiну қаупiнен сақтауды, облыстағы экологиялық және әлеуметтiк жағдайларды жақсартуды, ауыл тұрғындарының жұмыспен қамтылуы мен табыстарын арттыруды қамтамасыз ету
2. Кiрiспе
Жер Қазақстан Республикасының ең негiзгi байлықтарының бiрi, халықтың ауқатты тұрмысының қайнар көзi болып табылады. Қазақстан Республикасының Жер кодексiне сәйкес, жерде шаруашылық қызметтi жүргiзгенде табиғат қорғау технологиясы алдын ала ескерiлуi, қоршаған ортаның табиғатына зиян келмеуi мен экологиялық жағдайдың төменге құлдырауына жол берiлмеуi тиiс. Жердi қорғау ұғымына топырақ құнарлылығын қалпына келтiру және арттыру, жел және судан бүлiнуден қорғау, ауылшаруашылық жерлерi тұздануының, ластануының, зиянкестермен және аурулармен зақымдануының, арамшөптер басуының алдын алу, тозған жерлердi қалпына келтiрудi iске асыру, олардың құнарлылығын қалпына келтiру, арттыру және ауылшаруашылық айналымына уақытында енгiзу кiредi.
Ауыл шаруашылығының өзгеруiне, өндiрiс ауқымдарының қысқарылуына байланысты, ауыл тұрғындарының негiзгi бөлiмi осы саладан шығарылып тасталды. Осындай жағдайда жеке қосалқы шаруашылықтары пiшен және мал жайылымы алаптарымен қамтамасыз етiлген мал шаруашылығы, өмiр сүрудiң ең негiзгi көзi болып табылды.
Қазiргi уақытта, статистикалық деректер бойынша, облыстағы 83,3 % сүт және 74,4% ет өндiрiсi жеке қосалқы шаруашылықтарының үлесiне тиедi. Бiрақ, бұл қорлар әлi таусылған жоқ. Әсiресе iрi кенттер мен ауылдар маңайындағы жемазық алаптары өнiмдiлiгiнiң төмен болуына байланысты жемазық жайылымдарының жетiспеуi негiзгi шектеушi фактор болып табылады. Жақын жерде орналасқан ауылдардың жемазық алаптарын жоғарылату тек олардың ұйымдастыру-шаруашылық құрылымы жобаларын (осындай жобаларды әзiрлеу қазiр жүрiп жатыр) iске асыру мен уақытша пайдаланылмайтын аз өнiмдi жерлердi шалғындандыру арқылы ғана мүмкiн болады.
Одан басқа, облыста шаруашылық қызметi кезiнде едәуiр бөлiгi иесiз қалған, көптеген бұзылған жерлер пайда болды (14 мың га астам). Бұл жерлердi қайта қалпына келтiрiп, шаруашылық айналымға енгiзу қажет.
3. Мәселенiң қазiргi жай-күйiн талдау Мәселенiң қазiргi жай-күйiне жасалған талдау облыстың әр аймақтарының жемазық жайылымдарымен қамтамасыз етiлуiнiң мынадай әр түрлi дәрежелерiн көрсетедi: дәстүрлi мал шаруашылығы бар және жер жыртылуы деңгейi төмен аудандарда (Май, Баянауыл, Лебяжi аудандары, Ақсу, Екiбастұз қалалары) - қанағаттанарлық, дәндi дақылдарды егiп өсiретiн және жер жыртылуының деңгейi жоғары (Ертiс, Железин, Качиры, Павлодар, Успен аудандары, Шарбақты ауданының солтүстiк бөлiгi) аудандарда - жоғары. Одан басқа, қысқы мезгiлге суармал пiшендiктен қажеттi жемазықты алуға және сол арқылы мал басын көтеруге мүмкiншiлiгi бар жағадағы ауылдық округтер, әдетте, жайылымдық алаптармен аз қамтамасыз етiлген және жайылымның әр гектарына түсетiн мал жаю күшi көп. ұсақ елдi мекендермен салыстырғанда, iрi елдi мекендерде жайылымға мал жаюдың күшi көп түседi.
Жалпы жағдай жыл сайын жайылымға түсетiн күштi арттыруға бағытталған. Егер ауылшаруашылық өндiрiсiнiң өзгеруiне дейiн мал басының негiзгi бөлiгi, жеке маусымдық жайылымдарға шығаратын кеншарлар мен ұжшарлардың қарамағында болса және де тек жеке меншiк секторының малдары ғана ауылдық Кеңестер жерiнде (қазiргi округтер) жайылса, ал қазiргi уақытта бұл жағдай күрт өзгерген. Жеке меншiк қарамағына қарайтын мал басы, көбiне, ауылдық округ жерiнде жайылады және де бұл мал басы үнемi өсiп отырады.
Ауылдық округтер мен ауылдық елдi мекендердегi шөптiң қалыңдығын зерттеу негiзiнде, ауылдық округ әкiмдерiнiң қарамағындағы 1 млн. 210,7 мың га.
жайылымның 1 млн. 078,5 мың га. жарамды жағдайда, ал 121 мың га. жарамсыз (соғылған) жағдайда және 11,2 мың га. құлдырағаны (1- қосымша) анықталды.
Сонымен қатар, Павлодар облысында (2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша) ауылшаруашылық айналымнан шығарылған 1233 мың га. жайылым бар. Бұл жерлер босалқы жерлер санатына енгiзiлген. Көбiне, бұл аз өнiмдi, құрамында қарашiрiгi төмен, сортаң және эрозияға ұшыраған, тек шалғындандырудың негiзiнде еркекешөп, арпабас, қылтан, сол сияқты көпжылдық бұршақты шөптердi (тұқым болған жағдайда) отырғызғаннан кейiн ғана ұтымды пайдалануға келедi. Осындай жерлердiң едәуiр бөлiгi елдi мекендер шекарасында да, одан тыс жерлерде де орналасқан.
Зерттеу материалдарына және атқарушы органдардың, қалалар мен аудандардың мүдделi қызметтерiнiң келiсiмдерiне сәйкес облыстың ауылдық округтерi мен елдi мекендерiнiң тiзiмi, 2005-2007 жылдары шалғындандырылатын жерлердiң аудандары және қаржыландыру көздерi анықталған (2- қосымша).
Шалғындандыру нысаналарын таңдаған кезде, жайылым көлемдерi мен олардың жағдайлары; жайылымдардың соғылу (құлдырау) дәрежесi; мал басы санына және 1 га жайылымына түсетiн ауыртпашылығы; жайылма және басқа табиғи шабындықтардың бары мен жоқтығы; жайылымдардың елдi мекендерден алыс орналасқаны ескерiледi.
2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыста 14384 га бұзылған жерлер бар, оның құрамындағы едәуiр аумақтарды қойнаулы жер нысандары (көмiр кенiн, жалпы таралған пайдалы қазбаларды қазып алу орны), тау кендерiнiң үйiндiлерi, күл-қоқыс жинағыштары, сол сияқты тұрмыстық және өнеркәсiптiк қалдықтарын тастау үйiндiлерi, ескi және қираған құрылыстар алып жатыр. Олардың iшiнен 4923 га жердi қайта қалпына келтiру қажет.
Бүлiнген жерлердiң көбi Екiбастұз - 9529 га, Павлодар - 1966 га, Ақсу - 765 га қалаларының ауылдық аймақтарында, Баянауыл ауданында - 826 га, Успен ауданында - 352 га, ал басқа аудандарда бүлiнген жерлердiң ауданы 65 - тен 200 га дейiн.
Жалпы бүлiнген жерлердiң құрамында жерлердi өз қаражаттарынан қайта қалпына келтiруге тиiстi әр түрлi шаруашылық субъектiлердiң жер пайдалану құқығына жататын жерлер, сол сияқты облыс бюджетi есебiнен қайта қалпына келтiруге қажеттi иесiз бүлiнген (таратылған кәсiпорындардың шаруашылық қызметi кезiнде пайда болған) жерлер бар.
Қала және аудан әкiмдерi келiсiмдерi бойынша, қалалар мен аудандарының жерге орналастырушы қызметтерi ұсынған материалдарға сәйкес, (қала және аудандарда) бүлiнген жерлердiң нысаналары, олардың аумақтары мен жұмыстарды қаржыландыру көздерi анықталған.
Күштi жақтары:
облыста үлкен көлемде шалғындандыру және қайта қалпына келтiру жұмыстарын жүргiзудiң көпжылдық тәжiрибесiнiң, ауқым жұмыстарды жүргiзу үшiн ғылыми, кадрлық және өндiрiстiк мүмкiншiлiктерiнiң болуы; бiрқатар шаруашылық, әлеуметтiк және экологиялық мiндеттердiң шешiлуi, жерлердi айналымға тарту мәселесiнiң басқа шешiмiнiң жоқтығы, олардан ауылшаруашылық өнiмдерiнiң қайта алу, экологиялық жағдайдың жақсаруы уақытша пайдаланылмайтын жерлердi шалғындандыру мен бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру мәселесiн шешудiң негiзгi өзегi болып табылады.
Осал жақтары:
жұмысты орындау үшiн жанар-жағармай құнының жоғарлылығы, шөп тұқымдарының жетiспеушiлiгi мен түр-түрiнiң жеткiлiксiздiгi, тыңайған (уақытша пайдаланылмайтын) жерлердiң өте ластығы, қайта қалпына келтiру жұмысының күрделiгi.
Қауiп-қатерлер:
жаздың бiрiншi жартысында қатал климат жағдайларының қолайсыздығы мен атмосферада ылғалдықтың жетiспеушiлiгi егiннiң уақытында немесе түгелдей көктемеуiне, кейбiр жағдайларда - шалғындандыру кезiнде қуаншылықтан құруына әкелiп соқтырады.
Қайта қалпына келтiру кезiнде қатер тимейдi.
4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi Бағдарламаның мақсаты тұрғындардың қосалқы шаруашылығына жемазықтың жетiспеушiлiгiнен тапшылық көрiп отырған облыстың елдi мекендерiне жақын орналасқан ауыл шаруашылығы айналымынан шығарылған аз өнiмдi және тыңайған жерлердi шалғындандыру, сол сияқты шаруашылық қызмет нәтижесiнде пайда болған жерлердi қайта қалпына келтiру болып табылады.
Бағдарламаның мiндеттерi: тыңайған жерлердi пiшендiк-жайылым айналымына тарту, топырақтың құнарлылығын және жемазық өнiмдiлiгiн арттыру, тұрғындардың мал шаруашылығы үшiн жемазық базасын нығайту, экологиялық жағдайды жақсарту.
5. Бағдарламаның негiзгi бағыттары мен оны iске асырудың тетiктерi Жерлердi шалғындандыру мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн:
ауылдық елдi мекендердегi жайылым жайылымдарының қазiргi жай-күйiн талдау;
ауылдық елдi мекендер мен округтердегi жайылым жайылымдарына түсетiн күштi және жемазықпен қамтамасыз етiлуiн анықтау;
шалғындыру үшiн жер учаскелерiн iрiктеп алу;
шалғындыру жұмысының жобасын әзiрлеу;
конкурс өткiзу арқылы шалғындыру жұмысын орындаушыларды таңдау;
жұмыс жобасына сәйкес аз өнiмдi жайылымдарда шалғындандыру жүргiзу;
жұмысты өткiзуге авторлық қадағалау жүргiзу;
шалғындандырылған жерлер ауылдық округтiң (актiлер бойынша)
әкiмдерiне тапсырылсын.
Шалғындару жұмыстарын Қазақстан Республикасы заңнамаларында тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздерi күшiмен, сол сияқты облыс бюджетi есебiнен жүргiзу қарастырылып отыр. Шаруашылық субъектiлердiң қаржыландыру мен шалғындандыру жұмыстарын жүргiзуге мүдделiктерiн арттыру үшiн, ең алғашқы 3 жылда шаруашылық субъектiлер өз қажеттiлiктерi үшiн шөптi шауып алып, содан соң осы учаскелердi тұрғындардың малын бағу үшiн ауылдық әкiмдерге беру үшiн кент әкiмдерi, ауылдық әкiмдер мен шаруашылық субъектiлердiң арасында келiсiм шарт жасасу ұсынылып отыр.
Бюджет қаражаты есебiнен жерлердi шалғындандыру жұмыстарын жүргiзу үшiн конкурстық негiзде, игерiлген жерлердi ауылдық әкiмдерге тапсыратын, мердiгерлiк ұйымдар қатысады.
Бастапқы деректер:
жоспарлау-зерттеу материалдары;
жер учаскелерiн таңдау актiлерi;
топырақ-агрохимиялық және геоботаникалық карталарымен оқып бiлу арқылы топырақ пен өсiмдiктердiң жағдайын талдау, оларды жақсарту жөнiндегi ұсыныстар;
техника, тұқым, жанар-жағармай материалдарының қажеттiлiгiн есептеу;
1 га жердi шалғындандыру құнының есебi.
Бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн:
бүлiнген жерлерге қосымша түгендеудi жүргiзу;
бүлiнген жерлердiң жай-күйiн талдау;
ең бiрiншi кезекте қайта қалпына келтiруге жататын бүлiнген жер учаскелерiн iрiктеп алу;
қайта қалпына келтiру жұмысының жобасын әзiрлеу және экологиялық сараптамадан өткiзу;
конкурс өткiзу арқылы қалпына келтiру жұмысын орындаушыларды таңдау (бюджеттiк қаражат көздерiнен);
жұмыс жобасына сәйкес бұзылған жерлердi қайта қалпына келтiрудi орындау;
жұмысты өткiзуге авторлық қадағалау жасау;
қалпына келтiрiлген жер учаскелерiн атқарушы органдардың қарамағына (актiлер бойынша) тапсыру.
Қалпына келтiру жұмыстарын iрi өнеркәсiп өндiрiстерiнiң қаражаттарынан сияқты, агроқұрылымдардың күшiмен де, сол сияқты жергiлiктi облыс бюджетi есебiнен жүргiзу қарастырылып отыр. Бүлiнген жерлердi бюджет қаражаты есебiнен қайта қалпына келтiру жұмыстарын орындау үшiн конкурстық негiзде мердiгерлiк ұйымдар тартылатын болады.
бүлiнген жерлердi түгендеудiң есебi;
бүлiнген жердiң әр учаскесiн талдау;
техника, тұқым, жанар-жағармай материалдарының қажеттiлiгiн есептеу;
Жұмыс жобасында, елдi мекендерге жақын орналасқан, бұрынғы жыртылған жерлердi шалғындандыру қарастырылуы қажет. Жобаны әзiрлеу барлық қажеттi агротехникалық талаптарға сай келуi керек.
Шөптердiң өсуiн жаңғырту мен арамшөптердiң тұқымдануын болдырмау мақсатында алдын-ала егiс даласын қалған арамшөптерден тазарту, топыраққа аралық және алдын ала себу дайындығы, алдын ала себу мен кейiнгi себудi шоғырландыру, екi рет арам шөптердi отау, шөп себудiң көктемгi мезгiлдегi жұмыс жобасының базалық нұсқасы болу керек.
Сонымен бiрге, ауа райына байланысты (жобаны әзiрлеушiлердiң келiсiмiмен) шөптердi себу мезгiлдерi жазғы (шiлделiк) немесе күздiң соңына (тамыздық) ауыстырылатыны жұмыс жобасында ескерiлуi қажет. Осыған орай (егiс далаларын арамшөптерден тазарту үшiн) арамшөптердi бiр немесе қос рет шабу, жартылай бу түрi бойынша шөптi себуге дейiн, бiр немесе екi аралық жазық кескiндi топырақты өңдеуге (смета бағасының шегiне сәйкес) ауыстырылуы қажет.
Жұмыс жобасының базалық нұсқасында аса көп таралған дәндi дақылдардың бiрi, еркекшөптi себу қарастырылып отыр. Сонымен бiрге, (жобаны әзiрлеушiлердiң келiсiмi бойынша және сметалық бағалауға сәйкес) басқа да көп тараған дәндi дақылдар: арпабас, тамырсабақсыз бидайық, жоңылқа, осы дақылдардың еркекшөппен қосындысы (топырақтық-климаттық ауа райы жағдайына, тұқымдардың болуына байланысты) пайдаланылуы мүмкiн. Бұл жағдайда жамылғысыз да, жамылғылы да шөптi себуге болады.
Егер шөптi себу мезгiлдерi базалық (көктемгi) нұсқаудан ауытқыса, өскiндердi алу кезiндегi аралық қаржыландыру кестесi де өзгередi.
Шөптердiң табысты қыстауы мен сақталуының кепiлi болып табылатын шөптердiң толық түптену сатысында қысқа кетуi шалғындандыру жұмыстары аяқталуының негiзгi белгiсi болып табылады. Аймақтарды тазарту, беткейлердi отау, топырақты төсеу, немесе жермен тегiстеу, күл-қоқыс тозаңының болмауы, тау үйiндiлердiң жанбауы бұзылған жерлердi қайта қалпына келтiру жұмыстары аяқталуының негiзгi белгiсi болып табылады.
Шалғындандырылған және қалпына келтiрiлген жерлердi қала, кент, ауыл, ауылдық округтiң әкiмдерiне актiлер бойынша тапсыру барлық жұмыстардың аяқталғаны деп саналады.
6. Қажеттi ресурстар және бағдарламаны қаржыландыру көздерi "ПавлодаржерғөО" еншiлес мемлекеттiк өнеркәсiбiнiң орындауымен жасалған, орташа есеп бойынша, 2005 жылы 1 га жердi шалғындандыру құны 9,52 мың теңгенi құрайды. Жыл сайынғы 6 пайызға ақшаның құнсыздануы деңгейiн ескере отырып 1 га жердi шалғындандыру шығыны (шамамен): 2006 жылы - 10,09 мың теңге, 2007 жылы - 10,69 мың теңге құрайтын болады. Есептеу орташа есеп бойынша алынған, өйткенi бұл аймаққа, топырақ түрiне, оның тығыздығына, күн көзiнiң болуына, ластанудың түрi мен дәрежесiне байланысты (3,4 - қосымшалар).
Бағдарлама бойынша барлығы 21484 га ауданда, соның iшiнде шаруашылық субъектiлердiң күшiмен (келiсiм бойынша) - 8030 га, облыс бюджетi есебiнен - 13454 га (5 - қосымша) шалғындандыруды жүргiзу қарастырылып отыр.
Жерлердi шалғындандыру үшiн келесi қаражат көздерi қарастырылған:
облыс бюджетiнен - 135800 мың теңге, Қазақстан Республикасы заңнамаларында тыйым салынбаған өзге де қаржы көздерiнен - 80509 мың теңге, (6,7 - қосымшалар).
Бюджеттен шалғындандыру жұмыстарын жүргiзу үшiн қаражат бөлуге заңды негiз бар, себебi, Жер кодексiне сәйкес, елдi мекендер жерлерi - мемлекеттiк.
Жанар-жағармай материалдары мен тұқымдарды сатып алу үшiн конкурсқа қатысушының өтiнiшi бойынша берiлген жұмыс құнының 30% мөлшерi конкурс жеңiмпаздарына аванс бөлу арқылы жүзеге асырылады. Жекелеген жұмыс кезеңдерiн, шөп себудi қоса санағанда (толық көктеуi бойынша) орындау барысында тиiстi актiлер негiзiнде аралық қаржыландыру 30% көлемiнде жүзеге асырылады. Ақырғы төлем ( қалған 40%) барлық жұмыс көлемi орындалғаннан кейiн және шалғындандырылған жерлер актiлер бойынша ауылдық округ әкiмдерiне тапсырылғаннан кейiн берiледi.
Бағдарлама бойынша барлығы 4197 га, соның iшiнде жер пайдаланушылардың өз қаражаттары есебiнен (келiсiм бойынша) - 2378 га, облыс бюджетi есебiнен - 1819 га ( 2005 жыл - 1309 га, 2006 жыл - 1396 га, 2007 жыл - 1492 га, 8 - қосымша) бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру қарастырылуда.
Болжамды есеп бойынша селолық аудандар мен қаланың ауылдық аймақтарында 1 га жердi қайта қалпына келтiру құны 30 мың теңгенi, өнеркәсiп аудандарында жұмыстың қиындығы мен күрделiгiне және шаңбасудың қажеттiлiгiне байланысты, қаланың өндiрiстiк аймақтарында - 65 мың теңгенi құрайды.
Бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру үшiн келесi қаражат көздерi қарастырылған: облыс бюджетiнен - 63,3 млн. теңге, Қазақстан Республикасы заңнамасына қайшы келмейтiн өзге де қаржы көздерiнен - 150,1 млн. теңге.
Жалпы бағдарламаны iске асыру үшiн 213,4 млн. теңге қажет (9,10 - қосымшалар).
Жанар-жағармай материалдары мен тұқымдарды сатып алу үшiн конкурсқа қатысушының өтiнiшi бойынша берiлген жұмыс құнының 30% мөлшерiнде конкурс жеңiмпаздарына аванс бөлу арқылы жүзеге асырылады. Тиiстi актiлер негiзiнде, техникалық және биологиялық қалпына келтiру жұмыстарының жекелеген жұмыс кезеңдерi орындалғаннан кейiн конкурсант өтiнiш түсiрген құнының, 30% көлемiнде аралық қаржыландыру жүзеге асырылады. Ақырғы төлем ( қалған 40%) барлық жұмыс көлемi орындалғаннан кейiн және қалпына қайта келтiрiлген жерлердi актiлер бойынша жергiлiктi атқарушы органдарға тапсырылғаннан кейiн берiледi.
7. Бағдарламаны iске асырудан күтiлетiн нәтижелер Бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесiнде 25,7 мың га, (соның iшiнде 21,5 мың га қосалқы ауылшаруашылық жайылымдары, бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру есебiнен - 4,2 мың га көлемiндегi жерлер) ауыл-шаруашылық айналымына тартылады. Шалғындандыру жұмысы жүргiзiлгеннен кейiн күтiлетiн пiшен түсiмдiлiгi табиғи аймаққа байланысты шөп шығудың екiншi-төртiншi жылдарында 5-10 ц/га құрайды. Кейiнгi жылдары (5 және одан да көп) осы жерлер тұрғындардың мал шаруашылығы үшiн жайылым жерi ретiнде қолданылады. Облыстағы экологиялық жағдайға қолайлы әсер ететiн, жердi шалғындандыру оларды құнарландыру, ластану деңгейiнiң төмендеуi мен зиянкестермен (ең алдымен, шегiртке тұқымдасымен) зақымдануы, желден және судан бүлiну қаупiн сақтауға әкеледi. Елдi мекендерге жақын орналасқан қосымша енгiзiлген пiшендiк және жайылымдық жерлер - тұрғындардың қосалқы шаруашылықтарының мал шаруашылығы жемазығын тұрақтандыруға, мал басы санының көбеюiне, мал шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсiнiң ұлғаюына және тұрғын-дардың кiрiсiнiң артуына мүмкiндiк туғызады.
Бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру оларды құнарландыруға, елдi мекендердi көркейтуге, облыстың экологиялық және санитарлық жағдайына қолайлы әсер етедi.
Жалпы осы Бағдарламаны, сондай-ақ облыстың ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асыру бiрнеше мақсатты экономикалық, экологиялық және әлеуметтiк сипаттағы мәселелердi шешуге нақты мүмкiндiк жасайтын болады.
8. Облыстың ауылдық елдi мекендерiнiң аз өнiмдi жерлерiн шалғындандыру мен бүлiнген жерлерiн қайта қалпына келтiрудiң 2005 - 2007 жылдарға арналған бағдарламасын iске асыру жөнiндегi iс-шаралар жоспары N Шаралар атауы Аяқтау Орындалуы р/с нысаны на жауапты лар
1. Облыстың елдi мекендердегi жерлерiн шалғындандыру Бекiтiлген жұмыс жобалары Облыс мемлекеттiк сатып алу, жер пайдалану департаменттерi, конкурс жеңiмпазы Облыстың әр елдi мекенi бойынша жерлердi шалғындандыру жөнiнде әзiрлеу жұмыстарын сатып алу, жұ- мыс жобаларын әзiрлеу Конкурстық құжаттаманың па- кетi департаменттерi, қалалар мен аудандар әкiм- дерi жерлердi шалғындандыру бойынша конкурстық құжаттаманы әзiрлеу, кон- курс өткiзу (бюджеттiк қаржыланды- ру көзi бойынша)
Шарттар, орындалатын жұ- мыстардың аралық актiлерi Облыс жер пайдалану департаментi, қалалар мен аудандардың әкiмдерi, конкурс жеңiмпазы Шарттарды жасасу, жұмыстарды ұй- ымдастыру, авторлық қадағалау, жұ- мыстың орындалу сапасын тексеру Облыс қаржы, жер пайдалану департаменттерi Жұмыстарға аванс беру, орын- далған жұмыстардың аралық ак- тiлерi Бюджет қаражаты есебiнен орындала- тын облыстың елдi мекендерiнде жүр- гiзiлетiн шалғындандыру жұмыстары- на аванс беру және аралық қаржылан- дыру Орындалған жұмыстардың ак- Облыс жер пайдалану департаментi, конкурс жеңiмпаздары Облыстың елдi мекендерi жерлерiн шалғындандыру жұмыстарын орын- дау Шалғындандыру жұмыстарын кент, ауыл (село), ауылдық (ауылдық) әкiм- дерге тапсыру арқылы орындалу жұ- мыстарын қабылдау Орындалу жұмыстарын қабыл- дау және шалғындандыралған жерлердi кент, ауыл (село), ауылдық (ауылдық) округтердiң әкiмдерiне тапсыру актiсi Облыс жер пайдалану департаментi, облыс бой- ынша жер ресурстарын басқару комитетi (келiсiм бойынша), облыстың кент, ауыл (се- ло), ауылдық (ауылдық) округтердiң әкiмдерi, конкурс жеңiмпаздары
2. Бүлiнген жерлердi қайта қалпына келтiру Облыстың әр елдi мекенi (қалпына келтiру нысаны) бойынша жерлердi департаменттерi, конкурс жеңiмпаздары қалпына келтiру жөнiнде әзiрлеу жұ- мыстарын сатып алу, жұмыс жобала- рын әзiрлеу Облыс қаржы және жер пайдалану департа- менттерi, қалалар мен аудан әкiмдерi Жердi қалпына келтiру жөнiнде жұ- мыстарға арналған конкурстық құжат- таманы әзiрлеу және конкурс өткiзу Шарттар, орындалу жұмыстары- ның аралық актiлерi мен аудандар әкiмдерi, конкурс жеңiмпаздары менттерi, қалалар мен аудандар әкiмдерi Аванс беру және бюджет есебiнен қар- жыландырылатын бүлiнген жерлердi қалпына келтiру жұмыстарын аралық қаржыландыру Бүлiнген жерлердi қалпына келтiру жұмыстарын орындау Қалпына келтiру жұмыстарын облыс кентi, ауыл (село), ауылдық (ауыл- дық) әкiмдерiне бiрден тапсыру арқы- лы атқарылған жұмыстарды қабылдау Орындалған жұмыстарды қабыл- дау және бүлiнген жерлердi об- лыстың кент, ауыл (село), ауыл- дық (ауылдық) округтердiң әкiм- дерiне тапсыру актiсi (келiсiм бойынша), облыс кенттерiнiң, ауыл (село), ауылдық (ауылдық) округтердiң әкiм- дерi, конкурс жеңiмпаздары Орындалу Болжамды Қаржыландыру мерзiмдерi шығыстар, көзi (млн теңге 2005 жыл Облыстық бюд- жет қаңтар 2006 жыл қаңтар 2007 жыл қаңтар наурыз 2006 қажет емес жыл наурыз наурыз Жыл бойы Жыл сайын - жанар-жағар Өтiнiш бойынша берiлген жұмыс құнының 30% мөлшерi өтiнiш бойынша берiлген жұмыс құны- ның 30% мөлшерi май алу үшiн алдын ала аванс беру жаппай өскiн шыққан кезде аралық актiлерге сәйкес қаржыланды- ру жет, 2006 жыл Қазақстан Республикасы заңнамаларын- да тыйым салынбаған өзге де қаржылан- көздерi Жыл сайын, қыркүйек- қазан Өтiнiш бойынша берiлген жұмыс құнының беру Жыл сайын мөлшерi
- аралық өтiнiш салынбайтын Жыл сайын Бағдарламаның 1-қосымшасы Елдi мекендер санатындағы бар жайылымдар, олардың жай-күйi мен малдың 1 шартты басы есебiндегi қамтамасыз етiлуi Қалалар мен Ауылдық 2004 ж. 1 Жайылым р/ аудандардың округтер мен маусымдағы дардың с атауы iрi елдi мал басы (мың аумағы мекендер саны шарт. бас.)
барлығы
(мың га.)
Павлодар
Екiбастұз 177,6
Ақсу 134,6
Ақтоғай 109,9
Баянауыл 203,2
Железин
Ертiс
Качиры
Лебяжi
Май
Успен
Шарбақты
ЖИЫНЫ 305,6 1210,7
Жай-күйi
(1 шарт. мал жарамды жарамсыз тозған басына, (соғылған)
га)
келетiн жарамды жайылым 172,0 111,4 196,7 1078,5 121,0 Бағдарламаның 2-қосымшасы Шалғындандырылатын жер көлемi мен қаржыландыру көздерi көрсетiлген облыс ауылдық округтерi мен елдi мекендерiнiң тiзбесi (га)
Облыстың ау
Шалғындандыру р\с жерлерiнiң жалпы ылдық округтерi мен көлемi елдi мекендерiнiң атау ы Павлодар қаласы Ленин кентi Кенжекөл Мойылды ауылы Павлодар ауылы Жиыны Екiбастұз қаласы Ақкөл Қарасу Ақсу қаласы Айнакөл Достық Жолқұдық Қалқаман Ақтоғай ауданы Әуелбек Қажамжар Караөбе Мүткен Приреченск Харьков Баянауыл ауданы Бiрлiк Қаратомар Қызылтау Железин ауданы Башмақты Прииртышье Ертiс ауданы Абай Байзақов Қызылжар Ленин Майқоңыр Панфилов Качиры ауданы Октябрь Песчанск Лебяжi ауданы Жамбыл Ямышев Май ауданы Ақжар Көктүбек Павлодар ауданы Григорьев Заря Луганск Рождественск Жетекшi ауылы Ольгинка ауылы Пресное ауылы Чернорецк Черноярка Успен ауданы Ильич Ковалевск Лозов Надаров Новопокров Ольгинка Павлов Равнополь Богатырь ауылы Қаратай ауылы Табылжан ауылы Тимирязев ауылы Шарбақты ауданы Красилов Назаров Орлов Татьянов Хмельницкий Барлығы облыс бойынша Облыстық бюджет есебiнен Қала мен аудан бюджетi және заңнамаларда тыйым салынбаған өзге де есебiнен 2005ж.
2006ж.
2007ж.
Бағдарламаның 3-қосымшасы 2005 жылға арналған (1 га есебiндегi ) аз өнiмдi жерлердi шалғындандыру үшiн жүргiзiлетiн технологиялық операциялардың орташа шығыс сметасы Жұмыс және шығыс атауы Құны (теңге)
Учаскенi өсiмдiктер қалдығынан тазарту 851,2 жұмыстары (шабу, дестелеу, шөмелелеп итеру, тасып шығару)
Ерте көктемдiк өңдеу: тыңайған жерлердi 1344,9 делегейлi тырмалармен екi iзбен сыдыра жырту ТКҚТ - 3,5 КПЭ - 3,8 тұқым себер алдында 1363,9 16-18 см тереңдiкте өңдеу Тұқым себерге дейiн сақиналы нығыздау 275,6 Еркекшөптi 2,5 - 3,0 см тереңдiкте өңдеу Тұқым себуден кейiн сақиналы нығыздау Көпжылдық шөптердiң тұқымдарын тұқым сепкiшке құю, тиеу, тасымалдау Көпжылдық шөптер тұқымының (еркекшөптiң)
1091,9 құны
Арамшөптердi үш мәртебе қайталап шабу 1189,2 Үстеме шығындар (19%)
Үстеме шығындармен бiрге жиыны Жоспарлы қорлану (15%)
БАРЛЫҒЫ 1 га шығыны
Ескерту: 2006 және 2007 жылдарға 6% мөлшерiнде жыл сайынғы ақшаның құнсыздануының коэффициентi ескерiлген Бағдарламаның 4-қосымшасы 2005 жылы (1 га есебiндегi) аз өнiмдi жерлердi шалғындандыру жөнiндегi жобалау-зерттеу жұмыстары құнының есебi Жұмыс түрлерi Есептеу (мың теңге)
Шалғындандыру учаскесiн таңдау, 0,115 183,0 материалдарды iрiктеу, келiсу адам/күн х1593 Топырақты тексеруге түзету енгiзу 0,059 х1483 Аз өнiмдi жерлердi шалғындандыру 0,185 жоспарын жасау. Технологияны әзiрлеу, жұмыс көлемiн есептеу, сметалық құнын жасау ҚҚСС 15% БАРЛЫҒЫ Бағдарламаның 5-қосымшасы Қаржыландыру көзi бойынша 2005 - 2007 жылдарға арналған облыстың ауылдық елдi мекендерiнiң аз өнiмдi жерлерiн шалғындырудың жиынтық жоспары Қалалар Барлы Соның iшiнде жылдар және қаржыландыру мен ғы көздерi бойынша аудандар 2005- обл дың жылда ыстық бюджет ры бар соның iшiнде лығы Соның iшiнде жылдар және қаржыландыру көздерi бойынша Қала мен аудан бюджетi және заңнамаларда тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздерi есебiнен Ескерту: 2004 жылы Успен ауданында аудан бюджетiнен 1500 га жердi шалғындандыру жоспарланған. 2004-2005 жылдары жалпы осы ауданда 3350 га жер шалғындандырылады.
Кенжекөл ауылдық округiнде, Мойылды ауылында (Павлодар ауданының жерлерi) және Ленин кентi (Ақсу қаласы жерлерi) жерлерiн шалғындандыру Павлодар қаласы жолында көрсетiлген.
Бағдарламаның 6-қосымшасы Қала мен аудан бюджетi және заңнамаларда тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздерi есебiнен бөлiнетiн қаржылық қаражаттар қажеттiлiгiнiң есебi Барлығы 2005-2007 ж ылдары Аумағы Сомасы (мың теңге)
мың
ЖИЫНЫ:
мың теңге)
Ескерту:1 га шалғындандыру құны "ПавлодарЖерғөө" Еншiлес мемлекеттiк өнеркәсiбiнiң есептеуiне сәйкес қабылданды: 2005 ж. - 9,52 мың теңге, 2006 ж. - 10,09 мың теңге, 2007 ж. - 10,69 мың теңге (жыл сайынға ақшаның өсу құны 6 6%)
Шалғындандыру жұмыстарының құнына жұмыс жобаларын дайындаудың 6,8% мөлшерiндегi құны кiредi.
Бағдарламаның 7-қосымшасы Барлығы 2005-2007 аудандардың атауы Аумағы (га)
Ескерту: 1 га шалғындандыру құны "ПавлодарЖерғөө" Еншiлес мемлекеттiк өнеркәсiбiнiң есептеуiне сәйкес қабылданды: 2005 ж. - 9,52 мың теңге, 2006 ж. - 10,09 мың теңге, 2007 ж. - 10,69 мың теңге (жыл сайынға ақшаның өсу құны 6 6%)
Шалғындандыру жұмыстарының құнына жұмыс жобаларын дайындаудың Бағдарламаның 8-қосымшасы Қаржыландыру көздерi бойынша 2005 - 2007 жылдарға арналған облыстың бүлiнген жерлерiн қайта қалпына келтiру жоспары 2004 жылғы 1 Соның Жердi қаңтардағы iшiнде қалпына барлық 2004 жылғы келтiрудiң бүлiнген жерлер (га)
жылдарға қайта арналған өңделгенi жоспары Жер пайдаланушылардың Облыстық бюджет қаражаты қаражаттары есебiнен (келiсiм бойынша), (мың теңге Ескерту: селолық аудандар мен ауылдық аймақтарда 1 га бүлiнген жердi қайта қалпына келтiру шамамен 30 мың теңгенi, қалалардың өнеркәсiптiк аймақтарында - 65 мың теңгенi құрайды, бұл өнеркәсiп аудандарындағы жұмыстардың ауыртпашылығына және шаң қысымы қажеттiлiгiне байланысты.
Бағдарламаның 9-қосымшасы Барлық қаржыландыру көздерi бойынша 2005 - 2007 жылдарға арналған облыстың бүлiнген жерлерiн қалпына келтiрудiң жинақтық жоспары Қалпына Барлық 2005 ж.
қаржыланды ру көздерi (га қаражаттар жоспары (га)
болжамды сомасы 2006 ж.
2007 ж.

На русском языке:
Павлодар облысының мәслихаты Решение Павлодарского Маслихат Павлодарской области областного маслихата от 24 декабря 2004 года № 77/9.
Зарегистрировано Департаментом юстиции Павлодарской области 19 января 2005 года за № 2878.
Утратило силу - решением маслихата Павлодарской области от 18 декабря 2008 года № 156/11 О программе залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации нарушенных земель области на 2005 - 2007 годы.
1. Утвердить прилагаемую областную "Программу залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации нарушенных земель области на 2005 - 2007 годы"( далее Программа ).
2. Департаменту финансов области ежегодно обеспечивать своевременное финансирование Программы.
3. Департаменту землепользования области ежегодно к 20 января представлять в постоянную комиссию областного Маслихата по экономике и бюджету информацию о ходе реализации Программы.
4. Контроль за реализацией Программы возложить на постоянную комиссию областного Маслихата по экономике и бюджету.
Председатель сессии
А. Гуськов
Секретарь областного Маслихата Р. Гафуров Приложение к решению Павлодарского областного маслихата от 24 декабря 2004 года № 77/9 "О программе залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации нарушенных земель области на 2005 - 2007 годы"
Программа залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации нарушенных земель области на 2005 - 2007 годы
1. Паспорт
Программа залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации нарушенных земель обла- сти на 2005 - 2007 годы На- име- нова- ние Земельный кодекс Республики Казахстан; постановление Правительства Республики Казахстан от 20 августа 2003 года № 838 "О Плане мероприятий на 2004 - 2006 годы по реализации Государственной программы развития сельских территорий Республики Казахстан на 2004 - 2010 годы"; программа развития сельских территорий области на 2004 - 2006 годы, утвер- жденная решением Павлодарского областного маслихата от 10 февраля 2004 года № 1/3; план организационных мероприя- тий на 2004 - 2005 годы по реализации Земельного кодекса Республики Казахстан, утвержденный решением Павлодарско- го областного маслихата от 10 февраля 2004 года № 4/3 Ос- для раз- ра- бот- ки Департамент землепользования области, Комитет по управлению земельными ресурсами по области (по согласованию)
нов- ные чики
Цель
Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота и находящихся в залежном состоянии зе- мель, расположенных вблизи населенных пунктов области, испытывающих недостаток в кормах для личных подсобных хо- зяйств населения, а также рекультивация земель, нарушенных в результате хозяйственной деятельности Зада- чи Вовлечение залежных земель в сенокосно-пастбищный оборот, повышение их плодородия и кормовой продуктивности, укрепление кормовой базы животноводства населения, улучшение экологической обстановки 2005 - 2007 годы Срок реа- лиза- ции Областной бюджет - 199,1 млн. тенге, иные финансовые источники, не запрещенные законодательством Республики Казах- стан - 230,6 млн. тенге Объ- емы и ис- точ- ники фи- нан- сиро- ва- ния Вовлечение в хозяйственный оборот дополнительных площадей сельскохозяйственных угодий с ожидаемой урожайностью до 10 ц/га высококачественного сена в первые 3 года после залужения и до 8 центнеров - в последующие 5-7 лет. Обеспече- ние окультуривания бросовых и восстановление нарушенных земель, снижение их засоренности, зараженности вредителя- ми и болезнями, опасности возникновения ветровой эрозии, улучшение экологической и социальной обстановки в области, повышение занятости и доходности сельского населения Ожи- дае- мые ре- зуль- таты
2. Введение
Земля является одним из основных богатств Республики Казахстан, главным источником жизнедеятельности и благосостояния народа. В соответствии с Земельным кодексом Республики Казахстан при проведении хозяйственной деятельности на земле необходимо предусматривать природоохранные технологии производства, нельзя допускать причинения вреда окружающей среде и ухудшения экологической обстановки. Понятие охраны земель включает в себя восстановление и повышение плодородия почв, защиту от ветровой и водной эрозии, предотвращение засоления, загрязнения, заражения сельскохозяйственных земель вредителями и болезнями, зарастания сорняками, осуществление рекультивации нарушенных земель и своевременное вовлечение их в хозяйственный оборот.
В годы реформирования сельского хозяйства, в связи с сокращением масштабов производства значительная часть сельского населения была исключена из его сферы. В этих условиях важнейшим и практически единственным источником жизнеобеспечения стало животноводство, которое полностью зависит от обеспеченности личных подсобных хозяйств сенокосными и пастбищными угодьями.
В соответствии со статистическими данными, на личные подсобные хозяйства населения области в настоящее время приходится 83,3% областного производства молока и 74,4% - мяса. Однако эти резервы далеко не исчерпаны.
Основным лимитирующим фактором является недостаток пастбищных кормов из- за крайне низкой продуктивности кормовых угодий вокруг поселков и сел, особенно крупных. Повысить кормоемкость угодий, расположенных вблизи сел, можно только на основе освоения проектов их организационно-хозяйственного устройства (разработка таких проектов в настоящее время ведется) и залужения части малопродуктивных бросовых земель.
Кроме того, в результате хозяйственной деятельности в области образовалось большое количество (свыше 14 тыс.га) нарушенных земель, значительная часть которых в настоящее время является бесхозной. Эти земли необходимо рекультивировать и ввести в хозяйственный оборот.
3. Анализ современного состояния проблемы Анализ состояния проблемы показывает различную степень напряженности в обеспеченности пастбищными кормами по зонам области: от удовлетворительной - в районах с традиционным животноводством и малой степенью распаханности земель (Майский, Баянаульский, Лебяжинский районы, города Аксу, Экибастуз), до высокой - в районах с возделыванием зерновых культур и большой степенью распаханности земель (Иртышский, Железинский, Качирский, Павлодарский, Успенский районы, северная часть Щербактинского района). Кроме того, прибрежные сельские округа, имеющие возможность заготовить на зимний период достаточное количество кормов на пойменных сенокосах и тем самым развивать поголовье скота, как правило, в меньшей степени обеспечены пастбищными угодьями и имеют высокую нагрузку скота на каждый гектар пастбищ. Более высокая нагрузка скота на пастбища характерна для крупных населенных пунктов по сравнению с мелкими.
Общая тенденция заключается в ежегодном увеличении нагрузки на пастбища. Если до реформирования сельскохозяйственного производства основное поголовье скота находилось в совхозах и колхозах, которые выводили скот на отдаленные сезонные пастбища и только поголовье частного сектора выпасалось на землях сельского Совета (ныне округа), то в настоящее время положение резко изменилось. Возросшее поголовье скота, находящееся, в основном, в частном секторе, выпасается на землях сельского округа. К тому же это поголовье постоянно увеличивается.
На основании обследований состояния травостоя в сельских округах и сельских населенных пунктах установлено, что из 1 млн. 210,7 тыс. га пастбищ, находящихся в ведении акимов сельских округов, в удовлетворительном состоянии находится 1 млн. 078,5 тыс. га, в неудовлетворительном (выбиты) - 121 тыс. га и деградированы 11,2 тыс. га (приложение 1).
Наряду с этим, в Павлодарской области (по состоянию на 1 января 2004 года) имеется 1233 тыс. га пашни, выведенной из сельскохозяйственного оборота.
Эти земли переведены в категорию земель запаса. В большинстве случаев это малопродуктивные земли, с низким содержанием гумуса, солонцеватые и эродированные, рациональное использование которых возможно только на основе залужения посредством посева на них житняка, костра, волоснеца, а также многолетних бобовых трав (при наличии семян). Значительные площади таких земель расположены как в границах населенных пунктов, так и за их пределами.
В соответствии с материалами обследования и по согласованию с исполнительными органами, заинтересованными службами городов и районов определен перечень сельских округов и населенных пунктов области, а также площади залужаемых земель на 2005-2007 годы и источники финансирования (приложение 2).
При выборе объектов залужения учитывалось наличие пастбищных угодий и их состояние, степень выбитости (деградированности) пастбищ, численность поголовья скота и нагрузка на 1 га пастбищ, наличие или отсутствие пойменных и других естественных сенокосов, удаленность существующих пастбищ от населенных пунктов.
По состоянию на 1 января 2004 года в области имеется 14384 га нарушенных земель, в составе которых значительные площади занимают объекты недропользования (угольные разрезы, карьеры по добыче общераспространенных полезных ископаемых), отвалы горных пород, золошламонакопители, а также свалки твердых бытовых и промышленных отходов, ветхие и разрушенные строения. Из них отработанных, требующих проведения рекультивации - 4923 га.
Нарушенные земли в основном находятся в сельских зонах городов Экибастуза - 9529 га, Павлодара - 1966 га, Аксу - 765 га, в Баянаульском районе - 826 га, Успенском - 352 га, в остальных районах площади нарушенных земель колеблются от 65 до 200 га.
В составе общего количества нарушенных земель имеются земли, принадлежащие на правах землепользования различным хозяйствующим субъектам, которые обязаны осуществить их рекультивацию за счет собственных средств, а также бесхозные нарушенные земли (образовавшиеся в результате хозяйственной деятельности ликвидированных предприятий), которые необходимо рекультивировать за счет средств областного бюджета.
В соответствии с материалами, предоставленными городскими и районными землеустроительными службами по согласованию с акимами городов и районов, определены объекты рекультивации (в разрезе городов и районов), их площади и источники финансирования работ.
Сильные стороны
: наличие в области многолетнего опыта залужения бросовых и рекультивации нарушенных земель на значительных площадях, научного, кадрового и производственного потенциала для осуществления масштабных работ;
актуальность решения проблемы залужения бросовых и рекультивации нарушенных земель, решение ряда важных хозяйственных, социальных и экологических задач, отсутствие действенной альтернативы решения проблемы вовлечения земель в хозяйственный оборот, получения от них отдачи сельскохозяйственной продукцией, оздоровление экологической ситуации.
Слабые стороны
: высокая стоимость горюче-смазочных материалов для выполнения работ, дефицит и недостаточный ассортимент семян трав, сильная степень засоренности залежных (бросовых) земель, высокая трудоемкость работ по рекультивации Угрозы : жесткие климатические условия и дефицит осадков в первой половине лета может привести к несвоевременности или неполному получению всходов, в отдельных случаях - гибели посевов от засухи при залужении земель. По проблеме рекультивации угрозы отсутствуют.
4. Цель и задачи Программы Целью программы является залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота и находящихся в залежном состоянии земель, расположенных вблизи населенных пунктов области, испытывающих недостаток в кормах для личных подсобных хозяйств населения, а также рекультивация земель, нарушенных в результате хозяйственной деятельности.
Задачи программы: вовлечение залежных земель в сенокосно-пастбищный оборот, повышение их плодородия и кормовой продуктивности, укрепление кормовой базы животноводства населения, улучшение экологической обстановки.
5. Основные направления и механизм реализации Программы Для осуществления задач по залужению земель предусматривается:
анализ современного состояния пастбищных угодий земель сельских населенных пунктов;
определение фактических нагрузок на пастбищные угодья и обеспеченности пастбищными кормами в разрезе сельских населенных пунктов и округов;
осуществление выбора земельных участков для залужения;
обеспечение разработки рабочих проектов залужения;
подбор на конкурсной основе исполнителей работ по залужению;
выполнение работ по залужению малопродуктивных угодий в соответствии с рабочими проектами;
осуществление авторского надзора за проведением работ;
передача залуженных земель в распоряжение исполнительных органов (по актам).
Выполнение работ по залужению предусматривается как за счет областного бюджета, так и за счет иных финансовых источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан. В целях повышения заинтересованности хозяйствующих субъектов в финансировании и проведении работ по залужению предлагается заключение между акимами поселков, сельских округов и хозяйствующими субъектами договоров, в соответствии с которыми хозяйствующие субъекты первые 3 года используют земельные участки в целях сенокошения для собственных нужд, а затем передают эти участки акимам сельских округов для организации выпаса скота населения. Для выполнения работ по залужению земель за счет бюджетных средств будут привлекаться на конкурсной основе подрядные организации.
Исходные данные:
имеющиеся планово - обследовательские материалы;
акты выбора земельных участков;
анализ состояния почв и растительности с почвенно - агрохимическим и геоботаническим картированием, рекомендации по их улучшению;
расчеты потребности в технике, семенах, горюче - смазочных материалах;
расчет стоимости залужения 1 га.
Для осуществления задач по рекультивации нарушенных земель предусматривается:
проведение дополнительной инвентаризации нарушенных земель;
анализ состояния нарушенных земель;
осуществление выбора нарушенных земельных участков, подлежащих рекультивации в первую очередь;
обеспечение разработки рабочих проектов рекультивации, прохождение экологической экспертизы;
подбор на конкурсной основе исполнителей работ по рекультивации нарушенных земель (по бюджетным источникам финансирования);
выполнение работ по рекультивации нарушенных земель в соответствии с рабочими проектами;
передача рекультивированных земельных участков в распоряжение исполнительных органов (по актам).
Выполнение работ по рекультивации предусматривается как за счет крупных промышленных предприятий, недропользователей, агроформирований, так и за счет областного бюджета. Для выполнения работ по рекультивации нарушенных земель за счет бюджетных средств будут привлекаться на результаты инвентаризации нарушенных земель;
анализ состояния каждого нарушенного земельного участка;
расчеты потребности в технике, горюче-смазочных материалах;
расчет стоимости рекультивации 1 га.
Рабочими проектами должно быть предусмотрено залужение бывших пахотных земель, наиболее близко расположенных к населенным пунктам.
Разработка проектов должна соответствовать всем необходимым агротехническим требованиям.
Базовым вариантом рабочего проекта должен быть весенний срок посева трав с предварительной очисткой полей от остатков сорной растительности, промежуточной и предпосевной подготовкой почвы, предпосевным и послепосевным прикатыванием, с последующим двукратным подкашиванием сорной растительности с целью осветления всходов трав и предотвращения обсеменения сорняков.
Вместе с тем, рабочим проектом должно быть предусмотрено, что в соответствии со складывающимися погодными условиями года сроки сева трав могут быть заменены (по согласованию с разработчиками проектов) на летний (июльский) или позднелетний (августовский). При этом (для обеспечения соответствующей очистки полей от сорной растительности) одно или оба послевсходовых подкашивания сорной растительности должны быть заменены на одну или две промежуточные плоскорезные обработки почвы до посева трав по типу полупара (в пределах сметной стоимости).
Базовым вариантом проекта предусматривается посев житняка как наиболее распространенной кормовой культуры. Вместе с тем, (по согласованию с разработчиками проекта и в пределах сметной стоимости) могут быть использованы и другие распространенные культуры: костер, пырей бескорневищный, люцерна, травосмеси этих культур с житняком (в зависимости от почвенно-климатических погодных условий, наличия семян). При этом возможен как беспокровный, так и покровный посев трав.
В случае отклонения сроков сева трав от базового (весеннего) варианта изменяется соответственно и график промежуточного финансирования при получении всходов.
Основным критерием полного завершения работ по залужению должен быть факт ухода трав в зиму в фазе полного кущения, что является гарантией их успешной перезимовки и сохранности. Основным критерием полного завершения работ по рекультивации нарушенных земель должен быть факт очистки территории, выполаживания склонов, нанесение плодородного слоя либо землевание, посев трав, отсутствие пыления золо-, шламоотвалов, отсутствие горения горных пород отвалов.
Фактом полного завершения всех работ считать передачу залуженных и рекультивированных земель по акту акиму города, поселка, села, сельского округа.
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования Программы В соответствии с усредненным расчетом, выполненным дочерним государственным предприятием "ПавлодарНПЦзем", стоимость работ по залужению 1 га залежных земель в 2005 году расчетно составляет 9,52 тыс. тенге.
С учетом 6 - процентного уровня ежегодной инфляции затраты на залужение 1 га будут ориентировочно составлять: в 2006 году - 10,09 тыс. тенге, в 2007 году - 10,69 тыс. тенге. Расчеты усредненные и будут колебаться в зависимости от зоны, типа почв, их уплотненности, наличия солонцеватости, типа и степени засоренности (приложения 3,4).
Всего Программой предусматривается осуществить залужение на площади 21484 га, в том числе силами хозяйствующих субъектов (по согласованию) - 8030 га, за счет областного бюджета - 13454 га (приложение 5).
Для залужения земель предусматриваются следующие источники финансирования: областной бюджет - 135800 тыс. тенге, иные финансовые источники, не запрещенные законодательством Республики Казахстан - 80509 тыс. тенге (приложения 6,7).
Юридическая основа для финансирования работ по залужению земель из бюджета имеется, поскольку в соответствии с Земельным кодексом земли населенных пунктов - государственные.
Для приобретения горюче-смазочных материалов и семян осуществляется авансирование победителей конкурса (по каждому объекту залужения) в размере 30% от полной заявленной конкурсантом стоимости работ. По мере выполнения отдельных этапов работ, включая посев трав (по факту полных всходов), на основании соответствующих актов будет осуществляться промежуточное финансирование в размере 30% от полной заявленной стоимости работ.
Окончательная оплата (оставшиеся 40%) производится после выполнения всего объема работ и передачи залуженных земель в распоряжение исполнительных органов (по акту).
Программой предусматривается осуществление рекультивации нарушенных земель на площади 4197 га, в том числе за счет собственных средств землепользователей (по согласованию) - 2378 га, за счет областного бюджета - 1819 га (2005 год - 1309 га, 2006 год - 1396 га, 2007 год - 1492 га, приложение 8).
Ориентировочная стоимость рекультивации 1 га нарушенных земель в сельских районах и сельских зонах городов составляет 30 тыс. тенге, в промышленных зонах городов - 65 тыс. тенге, (это связано со сложностью и трудоемкостью работ на промышленных площадях и необходимостью пылеподавления).
Для проведения работ по рекультивации предусматриваются следующие источники финансирования: областной бюджет - 63,3 млн. тенге, иные финансовые источники, не запрещенные законодательством Республики Казахстан - 150,1 млн. тенге. Всего на освоение Программы потребуется 213,4 млн. тенге (приложения 9, 10).
Для приобретения горюче-смазочных материалов и организации работ необходимо авансирование победителей конкурса (по каждому объекту рекультивации) в размере 30% от заявленной конкурсантом полной стоимости работ. На основании соответствующих актов, по мере выполнения отдельных этапов работ по технической и биологической рекультивации должно осуществляться промежуточное финансирование в размере 30% от заявленной конкурсантом полной стоимости работ. Окончательная оплата (оставшиеся 40%)
должна производиться после выполнения всего объема работ и передачи рекультивированных земель по акту местным исполнительным органам.
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы В результате реализации Программы будет вовлечено в хозяйственный оборот 25,7 тыс. га земель (в том числе дополнительные сельскохозяйственные угодья на площади 21,5 тыс. га, за счет рекультивации нарушенных земель - 4,2 тыс. га). Ожидаемая урожайность сена в результате проведения работ по залужению на второй - четвертый годы жизни трав составит в зависимости от природной зоны 5-10 ц/га. В последующие годы (5 и более) эти земли будут использоваться как пастбищные угодья для животноводства населения.
Залужение земель приведет к их окультуриванию, снижению роста засоренности и зараженности вредителями (в первую очередь, саранчовыми), опасности ветровой и водной эрозии, что благоприятно отразится на экологической обстановке в области. Вводимые дополнительно вблизи населенных пунктов сенокосы и пастбища будут способствовать укреплению кормовой базы животноводства подсобных хозяйств населения, увеличению поголовья скота, расширению производства продукции животноводства, увеличению доходов населения.
Рекультивация нарушенных земель приведет к их окультуриванию, улучшению состояния благоустройства населенных пунктов, благоприятно отразится на экологической и санитарной обстановке в области.
В целом, реализация данной Программы, а также программы развития сельских территорий области на 2004-2006 годы будет реально способствовать решению ряда целевых задач экономического, экологического и социального характера.
8. План мероприятий по реализации программы залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов и рекультивации Наименование мероприятий Форма завершения Ответственные за исполнение Срок ис- полнения Источники финансиро- N п /п вания Пред- пола- гае- рас- хо- ды, (млн.
тен- ге)
1. Залужение земель населенных пунктов области Утвержденные ра- бочие проекты Областной бюджет Департаменты государствен- ных закупок, землепользова- ния области, победитель кон- курса Закупка работ по изготовле- нию, изготовление рабочих проектов залужения земель по каждому населенному пункту области Январь 2005 г.
2006 г.
2007 г.
Пакет конкурсной документации ния, акимы городов и районов Финансиро- вание не требуется Март Разработка конкурсной доку- ментации, проведение кон- курса на выполнение работ по залужению земель по каждому населенному пунк- ту области (по бюджетным источникам финансирова- ния)
В тече- ние года
Договора, проме- жуточные акты вы- полняемых работ Департамент землепользова- ния области, акимы городов и районов, победитель конкурса Заключение договоров, орга- низация работ, авторский надзор, контроль качества выполнения работ Департаменты финансов, зем- лепользования области Авансирование ра- бот, промежуточ- ные акты выпол- ненных работ Авансирование и промежу- точное финансирование ра- бот по залужению земель сельских населенных пунк- тов области, выполняемых за счет бюджетных средств Ежегод- но -аван- сирова- ние до на- чала ра- бот для приобре- тения ГСМ от за- яв- лен- ной стои- мо- сти работ но -про- межуточ- ное фи- нансиро- вание при полу- чении полных всходов Акт выполненных Выполнение работ по залу- жению земель сельских насе- ленных пунктов области ния области, победители кон- бюджет, иные финан- совые источ- ники, не за- прещенные законода- тельством Республики Казахстан но, сен- тябрь - октябрь Приемка выполненных ра- бот с одновременной переда- чей залуженных земель аки- му поселка, аула (села), ауль- ного (сельского) округа об- ласти Акт приемки вы- полненных работ и передачи залужен- ных земель акиму поселка, аула (се- ла), аульного (сель- ского) округа обла- ния области, областной коми- тет по управлению земельны- ми ресурсами (по согласова- нию), акимы поселков, аулов (сел), аульных (сельских) окру- гов области, победители кон-
2. Рекультивация нарушенных земель проектов рекультивации зе- мель по каждому населенно- му пункту (объекту рекуль- тивации) области районов по рекультивации нарушен- ных земель районов, победители конкурса бот по рекультивации нару- шенных земель, выполняе- мых за счет бюджетных средств вание со- гласно промежу- точным актам ния, победители конкурса Выполнение работ по ре- культивации нарушенных зе- мель Финансо- вые источ- но, ок- тябрь- ноябрь чей рекультивированных зе- мель акиму поселка, аула (села), аульного (сельского)
округа области передачи рекульти- вированных земель акиму поселка, аула (села), аульно- го (сельского) окру- га области Приложение 1 к Программе Наличие пастбищ в категории земель населенных пунктов, их состояние и обеспеченность в расчете на 1 условную голову скота Наименование городов и Количе Поголовье скота на Площадь пастбищ всего (тыс.
N п га)
ра 1 июня 2004 г. (тыс. усл. го- лов)
ство о йонов кругов и крупных населе н ных пунктов Павлодар Экибастуз 177,6 Аксу 134,6 Актогайский 109,9 Баянаульский 203,2 Железинский Иртышский Качирский Лебяжинский Майский Павлодарский Успенский Щербактинский ИТОГО 305,6 1210,7 Состояние Приходится пастбищ в удовлетворительном состоянии (га на 1 усл. голову скота)
удовлетво- неудовлетво- деградированное ри тельное тельное (выб и тые)
172,0 111,4 196,7 1078,5 121,0 Приложение 2 к Программе Перечень сельских округов и населенных пунктов области с указанием площадей залужаемых земель и источников финансирования Наименование сельских округов и населенных пунктов об- Общая площадь залужа емых зе- За счет областного бюд- жета г.
г. Павлодар п. Ленинский Кенжекольский с. Мойылды с. Павлодарское Итого г. Экибастуз Аккольский Экибастузский Карасуский г. Аксу Айнакольский Достыкский Жолкудукский п. Калкаман район Ауельбекский Кажамжарский Караобинский Муткеновский Приреченский Харьковский Бирликский Каратомарский Кызылтауский Башмачинский Прииртышский Иртышский район Абайский Байзаковский Кызылжарский Ленинский Майконырский Панфиловский Качирский район Октябрьский Песчанский Жамбылский Ямышевский Майский район Акжарский Коктубекский Григорьевский Заринский Луганский Рождественский с. Жетекши с. Ольгинка с. Пресное Чернорецкий Черноярский Успенский район Ильичевский Ковалевский Лозовский Надаровский Новопокровский Ольгинский Павловский Равнопольский с. Богатырь с. Каратай с. Таволжан с. Тимирязево Красиловский Назаровский Орловский Татьяновский Хмельницкий Всего по области За счет бюджетов городов и районов и иных финансовых источников, не запрещенных законодательством Приложение 3 к Программе Усредненная смета расходов на 2005 год для проведения технологических операций по залужению малопродуктивных земель (в расчете на 1 га)
Наименование работ или затрат Стоимость (тенге)
851,2
Работы по очистке участка от растительных остатков (скашивание, огребание в валки, сталкивание в коп- ны, вывоз)
Ранне-весенняя обработка: лущение залежи дисковыми боронами в 2 следа 1344,9 Предпосевная обработка ОПТ - 3,5 КПЭ - 3,8, на глубину 16-18 см 1363,9 Допосевное прикатывание кольчатыми катками 275,6 Сплошной посев житняка на глубину 2,5 - 3,0 см Послепосевное прикатывание кольчатыми катками Погрузка, транспортировка, заправка сеялок семенами многолетних трав Стоимость семян многолетних трав (житняка)
1091,9
Трехкратное подкашивание сорной растительности 1189,2 Накладные расходы (19%)
Итого с накладными расходами Плановые накопления (15%)
ВСЕГО затрат на 1 га
Примечание: На 2006 и 2007 годы предусмотрены коэффициенты ежегодной инфляции в размере 6% Приложение 4 к Программе Расчет стоимости проектно-изыскательских работ по залужению малопродуктивных земель в 2005 году (в расчете на 1 га)
Виды работ
Расчет сто- имости
Выбор участка залужения, подбор материалов, согласование 0,115 чел.
183,0
/дн.
х 1593
Корректировка почвенного обследования 0,059 чел.
х 1483 0,185 чел.
Составление плана залужения малопродуктивных земель. Разработка технологии, расчет объе- мов работ, составление сметной стоимости НДС 15% ВСЕГО Приложение 5 к Программе Сводный план залужения малопродуктивных земель сельских населенных пунктов области на 2005 - 2007 годы по источникам финансирования (га)
N п\п
Всего за 2005-2007 годы (га)
В том числе по годам и источникам финансирова областной бюджет всего в том числе ИТОГО:
бюджет городов и районов и иные финансовые источники, не запрещенные законодатель ством вс е го Примечание: В Успенском районе в 2004 году запланировано выполнить залужение на площади 1500 га за счет средств районного бюджета. Всего в данном районе за 2004 - 2005 годы будет залужено 3350 га.
Залужение земель Кенжекольского сельского округа, с. Мойылды (земли Павлодарского района) и п. Ленинский (земли г. Аксу) включено по строке г.
Павлодара.
Приложение 6 к Программе Расчет потребности финансовых средств для залужения земель за счет бюджетов городов и районов и иных источников, не запрещенных законодательством N п/п Всего 2005-2007г.г.
Площадь (га)
Сумма (тыс. тенге)
Примечание: Стоимость 1 га залужения принята согласно расчетам дочернего государственного предприятия "ПавлодарНПЦзем": 2005 г. - 9,52 тыс.
тенге, 2006 г. - 10,09 тыс. тенге, 2007 г. - 10,69 тыс. тенге (ежегодный процент инфляции 6%)
В стоимость работ по залужению входит стоимость изготовления рабочих проектов в размере 6,8%.
Приложение 7 к Программе Расчет потребности финансовых средств для залужения земель за счет средств областного бюджета, предусмотренных на природоохранные мероприятия Всего 2005-2007 годы г Примечание: Стоимость 1 га залужения принята согласно расчетам дочернего государственного предприятия "ПавлодарНПЦзем": 2005 г. - 9,52 тыс.
тенге, 2006 г. - 10,09 тыс.тенге, 2007 г. - 10,69 тыс.тенге (ежегодный процент В стоимость работ по залужению входит стоимость изготовления рабочих Приложение 8 к Программе План рекультивации нарушенных земель области на 2005-2007 годы по источникам финансирования Имеется наруше В том числе о План р т ных земель всего на работа культ 1 января 2004 года ивации земель на 2005-2007 г ных на 1 о я ды нваря за счет средств зе за счет средств о млепользователей (по согласова бластного бю нию)
д
Приложение 9 к Программе Расчет потребности финансовых ресурсов на рекультивацию нарушенных земель в 2005 - 2007 годах Наименование городов и ра Суммы по всем источни екультива кам финанс ции на 2005-2007 годы (га)
рования (тыс. тенге)
за счет средств земле за счет средств областного бюджета (тыс. те пользователей (по согл а сованию), (тыс. те Примечание: Ориентировочная стоимость рекультивации 1 га нарушенных земель в сельских районах, сельских зонах городов составляет 30 тыс.тенге, в промышленных зонах городов - 65 тыс.тенге, что связано со сложностью и трудоемкостью работ на промышленных площадях и необходимостью пылеподавления.
Приложение 10 к Программе Сводный план рекультивации нарушенных земель области на 2005 - 2007 годы по всем источникам финансирования Ориенти ровочная сумма средств по всем и сточникам финанс рования (тыс.тенге)