Қазақша:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Батыс Қазақстан облыстық Маслихат Западно-Казахстанской области мәслихатының 2002 жылғы 29 маусымдағы № 22-2 шешімі.
Батыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 2002 жылғы 11 шілдеде № 1635 тіркелді. Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2005 жылғы 8 ақпандағы № 14-24 шешімімен Облыстың көкейкесті экологиялық проблемалары және оларды Қазақстан Республикасы заң актілерінің талаптарына сай шешу шаралары туралы жүргiзiлiп келедi. 2001 жылы табиғат қорғау объектiлерiнiң құрылысы мен шараларына 2,47 млрд. теңге көлемiнде қаржы салымы енгiзiлдi.
Соңы бiр жарым жыл iшiнде облыста қаланың, аудан орталықтарының және елдi мекендердiң көркейтiлуi жөнiнен үлкен жұмыстар жасалуда. Аймақты тазарту бойынша экологиялық айлықтар, сенбiлiктер жүйелi түрде өткiзiлуде.
Осыған қоса облыстық мәслихат облыстық аумақтық қоршаған ортаны қорғау басқармасы, басқа да өкiлеттi ведомстволар, жергiлiктi билiк органдары мен басқармалар жүргiзiп отырған экологиялық проблемаларды шешу және олардың қоршаған ортаға терiс әсерiн төмендету жөнiндегi қызметi экология және табиғатты пайдалану саласындағы қарым-қатынастарды реттейтiн ҚР-ның "Қоршаған ортаны қорғау туралы" Заңының және басқа да заңды және нормативтi құқықтық актiлерiнiң талаптарына сай келмейтiндiгiн көрсетедi.
Облыстың төрт ауданында өткiзiлген қоғамдық тыңдаулардың нәтижелерi мен қоршаған ортаны қорғау саласындағы арнайы-өкiлеттi органдар мәлiметтерiнiң анализi күрделi экологиялық проблемалардың бар екендiгiн көрсетедi.
Оларды шартты түрде үш топқа бөлуге болады. Бiрiншiсi - облыс территориясында әрекет етушi әскери полигондар. Екiншiсi - Қарашығанақ мұнай- газ конденсат кенiшi. Үшiншiсi - Жайық өзенiнiң экожүйесiн сақтау, сонымен қатар орман, емен-тоғайлары, қорықшаларды қорғау мәселелерi, қалалар мен аудандарды сумен және қолайлы санитарлық жағдаймен қамтамасыз ету, балық қорларын және олардың мекен ету ортасын сақтау.
Қазақстан Республикасы және Ресей Федерациясы үкiметтерiнiң арасында жасалған шартқа сай Бөкейорда және Жаңақала аудандарының 1,465 млн. га жерi "Капустин Яр" әскери сынақ полигонына берiлген.
Полигон қызметi әсерiнен болған экологиялық қолайсыз жағдай облыстың 6 оңтүстiк ауданы халқының денсаулығын күрт төмендеттi. Бұл аудандардағы сәби өлiмi облыстық көрсеткiштен 1,5 есе асады. Әсiресе балалар мен жасөспiрiмдердiң ауруға шалдығуы көбейiп, ол 100 мың адамға шаққанда 88638 болды. Iшектiң жұқпалы аурулары көрсеткiшi жоғары деңгейде қалып отыр. Ол облыс бойынша орташа 100 мың адамға шаққанда 164,7 болса, Жаңақала ауданында - 245,7, Казталовка ауданында - 248 құрайды. "Капустин Яр"
полигонына жақын жатқан барлық аудандар тұрғындарының қатерлi iсiк ауруына ұшырауының өсуi байқалады, өмiрдiң орташа ұзақтығы қысқарып, ол ер адамдар үшiн - 56, әйелдер үшiн - 62 жас, ал облыс бойынша ол ер адамдар үшiн - 59,1, әйелдер үшiн - 70,7 жас құрайды.
2002 жылы алдын ала жүргiзiлген радиоэкологиялық зерттеулердiң нәтижелерi бойынша облыстың оңтүстiк территориясы топырақ, су және халықтың денсаулығына керi әсер ететiн радионуклидтер мен ауыр металдармен ластанғанын көрсетедi. Полигонға шектесiп жатқан Қаратөбе, Казталовка, Жаңақала, Ақжайық ауданының Тайпақ бөлiгi, Бөкейорда аудандарының барлық су көздерi фармокологиялық әсерi анық байқалатын радионуклидтер (радий-226)
және ауыр металдар (мырыш, қорғасын, марганец және кобальт) құрамы бойынша шектi деңгейлi концентрациядан асып кеткендiктен шаруашылық және ауыз су қажеттiлiктерiне жарамсыз болып қалуда. Чернобыль авариясы мен басқа мемлекеттердегi ядролық қаруды сынаудан болған трансшекаралық ластанумен қоса "Капустин Яр" және "Азғыр" полигондарында әртүрлi сынақтарды өткiзу Бөкейорда мен Жаңақала аудандарында 1966-1980 жылдар, 1986-1988 ж. және 1990-1992 жылдардағы өсiмдiк және мал шаруашылығы өнiмдерiндегi бетта- активтiлiк қосындысының өсуiне әкелiп соқтырды. Жануарлар әлемiнiң тiршiлiк ортасы нашарлап, нәтижесiнде сол кезеңдерде жануарлардың белгiсiз эпизотиялардан жаппай жойылуы байқалды.
Бiрыңғай мемлекеттiк бағдарламаға сай республикалық бюджет есебiнен 2001 жылы Бөкейорда және Жаңақала аудандарында кешендi түрде ғылыми зерттеулер өттi. 2002 жылы Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығының радиациялық қауiпсiздiк және экология институты облыстың төрт оңтүстiк аудандарын (Жәнiбек, Казталовка, Қаратөбе және Ақжайық ауданының Тайпақ бөлiгi) екiншi кезең бойынша зерттеуден өткiзуi керек. Бiрақ қаржыландыру көзi анықталмауынан бұл жұмыс әлi басталған жоқ, осыдан келiп зерттеулер бағдарламасында қарастырылған бұл жұмыстың жүргiзiлуi белгiсiз болып отыр.
"Капустин Яр" және "Азғыр" полигондарындағы сынақ әсерiнен зардап шеккен оңтүстiк аудандардың халқы әлеуметтiк қорғауға, медициналық оңалтуға, тиiсiнше жеңiлдiктер алуға мұқтаж.
Қарашығанақ кен орны қоршаған ортаны ластап жатқан негiзгi көз болып табылады. Кенiштiң операторы Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг (КПО) б. в.
бiрнеше қайтара санитарлық, табиғат қорғау заңдылықтарын ұстануын тексеру кезiнде анықталған заң бұзушылықтарға қарамастан өндiру ұңғыларынан барлық шектеулердi алып тастап, табиғи жұтау режимiнде оны өндiрудi жалғастырып жатыр. Кенiштi игеру және көмiрсутек шикiзатын өндiрудi ұлғайту атмосферадағы ластаушы заттар эмиссиясы көлемiнiң ұлғаюымен қатар жүруде.
Егер 1997 жылы ол 4,3 мың тонна болса, 2001 жылы 13,7 мың тоннаны құрады.
Жуық арадағы екi жылда тастамалар көлемi 27,0 мың тоннаға жетедi деп есептелуде. Осыған қарамастан кенiште осы уақытқа дейiн тастамаларды азайту шаралары жасалмаған. КПО б. в. өнiмдi бөлудiң ақыры келiсiмiнiң (ӨБАК)
алаудағы газды жағуды тоқтату немесе соған пара-пар шараларды жүзеге асыру бойынша 17В қосымшасының 1.1.1. - бөлiмiнiң талаптарын орындамады.
Қарашығанақ кенiшiнде соңғы екi-үш жылда оның қоршаған ортаға терiс әсерiн төмендетушi бiрде-бiр табиғат қорғау объектiсi iске қосылмаған:
атап айтқанда 2000 жылы метанолды регенерациялау қондырғысы iске қосылмады, осыған байланысты жылына 12-15 мың кубметр сулы-метанолды қоспаны жағып жiберу жалғасып келедi;
2001 жылы 4-шi газ желдету компрессорының монтажы басталған жоқ, нәтижесiнде ГП-3-тегi төменгi қысымды алауда жылына 30-40 млн. куб метр газ жағылып кетiп жатыр.
Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кенiшiнiң (ҚМГКК) экологиялық бағдарламасында қаралған табиғат қорғау шараларын жүзеге асыру толық көлемде жүргiзiлмей келедi, атап айтқанда:
1999-2000 жылдардағы мұнай және мұнай өнiмдерiнiң төгiлуi зардаптарын жою шаралары жасалмаған;
ГП-3-тегi тазалау қондырғысы жұмыс жобалау режимiне кiргiзiлмеген, мерзiмi 2000 жыл;
ҚМГКК объектiлерiнiң сумен қамтамасыз етiлу және суды алып кету схемасы жасалмаған, мерзiмi 2000-2001 ж.ж.;
уытты қалдықтар полигоны құрылысы жүзеге аспаған, мерзiмi 2000-2001 ж.
ж.
Табиғат қорғау шараларының жылдық жоспарын жүзеге асыру жылдан- жылға орындалмай келедi. КПО б. в. ресми есебi бойынша табиғат қорғау жұмыстары жоспарының орындалуы 2001 жылы 94,3 пайыз құраған, бiрақ онда табиғат қорғау объектiлерiне жатпайтын шараларға кеткен шығындар қосыла көрсетiлген. 2001 жылға арналған табиғат қорғау шараларының жоспары экология органдарымен келiсiлмеген.
Өндiрiс қалдықтарын басқару жүйесiндегi экологиялық талаптар бұзылуда, олардың түзiлуi соңы төрт жылда 0,5-тен 33,8 мың тоннаға өскен және ол облыстың ластану көлемiнiң 58 % құрайды. Өндiрiстiң уытты қалдықтарының алдын-ала бейтарапсыздандырылмай, бұрғылау қалдықтарын сақтау алаңшасында жинақталады. Осыдан келiп қоршаған ортаның ластануына нақты қауiп төндiредi.
Қазiргi кезде тек қалдықтарды залалсыздандырудың I-кешенiнiң құрылысына жобалық-сметалық құжаттама жасалған.
"Қоршаған ортаны қорғау туралы" Заңның 54-бабын бұза, 2001 жылғы наурыз айында ағын суларды залалсыздандыру және тазарту объектiлерiнiң құрылысы бiтпеген күйiнде әкiмшiлiк-қонақ үй кешенi пайдалануға берiлдi.
Нәтижесiнде жинақтағыш тоған толып, қоршаған орта ластануына байланысты, авариялық жағдай қалыптасқан.
Кенiштегi эксплуатациялық скважиналардың техникалық жағдайлары күрделi болып қалып отыр. КПО б. в. су пайдалану мәселелерiне тиiстi көңiл аудармайды. Өндiрiс бойынша жалпы сумен қамтамасыз ету және суды алып кету схемалары жоқ. Ағын сулардың уақтылы нормалануы қамтамасыз етiлмеген. Төрт жыл бойы ГП-3-тегi ағын суларды тазарту қондырғысының құрылысы жүзеге аспай келедi, нәтижесiнде толық тазартылмаған ағын су қоршаған ортаға түсiп жер асты суларын ластайды және Березовка, Елек, Жайық өзендерiнiң ластануына нақты қатер төндiредi.
ҚР Су Кодексiнiң 65-бабын бұза отырып, Ақсай қаласын ауыз сумен қамтамасыз етуде салмақты мәселелер орын ала тұрып Жарсуат кенiшiнiң ауыз суы өндiрiстiк қажеттерге жұмсалып келедi. Ағын суларды залалсыздандыру мәселелерi тиiсiнше шешiлмеген.
Кенiштiң әсер ету аймағындағы өсiмдiк және жануарлар әлемiне өндiрiстiк мониторингтi ұйымдастыру жағынан ҚМГКК экологиялық бағдарламасының талаптары орындалмауда. Экологиялық заңдылықтарды бұза отырып кенiштi игеру өсiмдiк және жануарлар әлемiнiң жағдайына керi әсерiн тигiзуде. Флора мен фаунаның түр алуандылығы iргелес аймақпен салыстырғанда 1,5-3 есе төмендеп кеткен.
ҚМГКК тiкелей әсер ету аймағында он елдi-мекен орналасқан, соның iшiнде Тұңғыш поселкесi мен Березов ауылының солтүстiк бөлiгi кенiштiң қолайсыз экологиялық жағдайымен сипатталатын санитарлы-қорғанды аймағында (СҚА) орналасқан. Кенiште iрi авария бола қалған жағдайда осы ауылдарда тұратын адамдар өмiрi қауiптi жағдайда қалып отыр.
Соңғы екi жылда Тұңғыш және Березов ауылдарының ауасында меркаптан концентрациясы екi есе өсiп, 0,7 ПДК-ны құрады, топырақтың күкiртсутегi және мұнай өнiмдерiмен қарқынды түрде ластануы жүруде. Авариялық ахуал жағдайында күкiртсутек барынша көп мәнiне Березовка ауылында 10-36 минутта, ал Тұңғыш ауылында 8-10 минуттар шегiнде жетедi деп есептелiнуде. Бiрақ КПО б. в. екi мыңнан астам тұрғыны бар осы ауылдардың қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн қарапайым шараларды жасамай отыр.
Заң актiлерiнiң бiрлескен келiсiмдерiнiң талаптарын бұза отырып, санитарлы-қорғанды аймағын да орналастыру жобасы әлi күнге дейiн жасалмай, Березовка ауылы бойынша оңалту шаралары мен Тұңғыш ауылы тұрғындарын көшiру тиiстi деңгейде жүргiзiлмей келедi.
Орал қаласында, облыстың аудандарында басқа да экологиялық проблемаларға толықтай көңiл аударылмау жалғасуда. Жайық өзенi, Шалқар көлi және басқа да су қоймаларындағы бекiре және басқа да құнды қара балық тұқымдастарының өнiмдiлiгi мәселелерi шешiмдi қажет етедi.
Облыста балық шаруашылығымен айналысатын негiзгi су қоймаларындағы мүмкiн болатын балық аулаудың биологиялық негiздемесi бойынша ғылыми зерттеу жұмыстарының жүргiзiлуi қамтамасыз етiлмей келедi.
Владимировка ауданындағы Жайық өзенi арнасының табиғи процесстерi соңы жылдары өзеннiң оң жағалауының қарқынды шайылуымен бiрге жүруi әсерiнен, Жайық өзенi арнасының Көшiм суғару-суландыру жүйесiне бұрылып кету қаупiн төндiрiп отыр. Егер олар қосылып кеткен жағдайда 156 мың тұрғыны бар 3 млн. га жердiң су астында қалуы мүмкiн.
Соңғы жылдары қаржы жетiспеушiлiгiне байланысты Жайық өзенiнiң түбiн тазарту және тереңдету жұмыстарының көлемi қысқарды. Өзен түбiн тазарту жұмыстары өзеннiң 623 км-нiң тек 340 км-iнде ғана жүргiзiлiп келедi. Осыдан келiп өзеннiң гидрологиялық режимi, балықтардың уылдырық шашу және балық қорларын молайту жағдайы нашарлады. Сулылығы төмендеп кеме жүзу кезеңi қысқарды. "Су жолдары" РМҚК өндiрiстiк базасы құралдармен жарақтандыруды қамтамасыз етедi. Қазiргi кезге дейiн Жайық өзенiнiң ластануын төмендетуге бағытталған үш табиғат қорғау объектiлерiнiң (Орал қаласы және Дарьинск ауылындағы полигондар, N 2 биотоған) Республикалық бюджеттен қаржыландыру мәселелерi шешiлмеуi ҚР Үкiметiнiң 2001 жылдың 20 ақпанындағы N 262 "Батыс Қазақстан облысының 2005 жылға дейiнгi кезеңдегi әлеуметтiк-экономикалық дамуы бойынша қосымша шаралар туралы" қаулысын бұзады. Жайық өзенiнiң экожүйесiн бағалау үшiн жүргiзiлген ғылыми-зерттеу жұмыстары тоқтатылған. Оның арнасының мониторингi жүргiзiлмей келедi, бұл жобаалды және жобалық құжаттамалары жоқ, осылардың барлығы бұр шаралардың Республикалық бюджет есебiнен қаржыландыруға қабыл алмаудың басты себебi болып табылады.
Облыста екпе ормандардың сақталуына қажеттi шаралар алынбайды, ормандар мен ементоғайлардың кеуiп кетуi жүруде, жол жиектерiндегi орман жолақтарын кесiп алу көбейiп, өрт жиiлеп кетуде. Ауылдық жерлерде жүйелi түрде тазарту мен абаттандыру жұмыстары ұйымдастырылмаған. Қалалар мен ауылдық округтарда қоршаған ортаның санитарлы-эпидимиологиялық жағдайына әсер ететiн стихиялық қоқыс үйiндiлерi өсуде. Бұзылған үйлер және басқа объектiлердiң құрылыс қалдықтары шығарылмайды. Жол полициясы автокөлiктен шығатын тастамаларды азайту шараларын қолданбайды. Ал мемлекеттiк стандарт жағынан сатылатын жанар-жағар майдың сапасына көңiл аударылмайды. Жобалық, бағдарлама-шаруашылықтық және ғылыми-зерттеулiк сипаттағы құжаттардың мiндеттi түрде өтуi тиiс экологиялық сараптамасы толық түрде iске қосылмаған. Жердi пайдалануға, жердi пайдалану құқығына, объектiлер құрылысына рұқсатнамалар экологтардың оң бағасынсыз рәсiмделуде.
Экологиялық бiлiмдердi насихаттау жеткiзiлiксiз түрде жүргiзiлуде. Тұрғын халықтың табиғат қорғау жұмыстарына қатынасуы, экологтардың қоғамдық ұйымдармен және жергiлiктi билiк органдарының басқармаларымен қарым- қатынасы әлсiз жүргiзiлiп келедi. Облыста экологиялық мәселелердi шешу жөнiнде жүргiзiлiп жатқан жұмыстардың ҚР заң актiлерiнiң талаптарына толықтай сай келмейтiндiгiн ескере отырып облыстық мәслихат мынадай ЕТТI:
ШЕШIМ
1. Өкiлеттi және атқарушы билiк органдарының, қоршаған ортаны қорғау басқармасының, басқа да шаруашылық субъектiлерiне бақылау жасаушы органдардың облыстың көкейкестi экологиялық проблемаларын шешудегi жеткiлiксiз қызметiн атап өтуге;
2. "Капустин Яр" және "Азғыр" әскери полигондарындағы сынақтардан зардап шеккен облыстың оңтүстiк 6 ауданы халқын әлеуметтiк қорғау мен медициналық сауықтыру үшiн Қазақстан Республикасының Үкiметiнен төмендегi мәселелер сұралсын:
Қазақстан Республикасының Парламентi арқылы:
1992 жылғы 18 желтоқсандағы № 1787 "Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтар әсерiнен зардап шеккен азаматтарға әлеуметтiк қорғау туралы" Заңының 7-бабына қосымша енгiзу туралы және сол баптың заңдылық аясына Бөкейорда және Жаңақала аудандарын да тарту туралы;
сол Заңның 9 бабына қосымша енгiзiп және баптың әсер ету аясын Батыс Қазақстан облысының Жәнiбек, Казталовка, Қаратөбе және Ақжайық ауданының Тайпақ жағына енгiзуге өтiнiш бiлдiру;
ҚР және Ресей Федерациясы Үкiметтерiнiң арасында трансшекаралық өзендер Жайық, Үлкен және Кiшi Өзендердi бiрлесiп пайдалану және қорғау туралы келiсiмге келу сұралсын.
3. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы арнайы өкiлеттi органдарға:
Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы (Сүйербаев Р.Х.), облыстық мемлекеттiк санэпидбасқармасы (Бирюков А.И.), төтенше жағдайлар жөнiндегi басқарма (Маючий А.Ф.), облыстық орман және биоқорлар жөнiндегi басқарма (Оразғалиев М.Н.), жер қойнауын қорғау жөнiндегi Орал инспекциясы (Арыкбаев К.А.), жануарлар мен өсiмдiктер әлемiне мемлекеттiк бақылау жасау басқармасына (Тубетов Ж.М.), Бөрлi ауданының әкiмшiлiгi (Еркебаев С.Б.):
Қазақстан Республикасының табиғатты қорғау және санитарлық заңдылықтарының талаптарына сай Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кенiшiндегi экологиялық және газдық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуге бақылауды күшейту;
КПО б.в. және басқа да мердiгерлiк мекемелердiң экологиялық нормалар мен ережелердi ұстанулары бойынша, "Лира" объектiлерiнiң жер асты авариялы 5 ТК және 6 ТК ұңғыларының мониторингiне және олардың жабылуы жөнiндегi техникалық шешiмдерiнiң жасалуына бақылауды күшейту;
Қарашығанақ кенiшiнiң маңындағы санитарлы-қорғанды аймақты жайластыру жобасының жүзеге асуына қол жеткiзу;
өндiрiстiк маңызы бар объектiлердiң құрылысы мен iске қосылу жобасын экология және санитарлы-эпидимиологиялық органдарының келiсiмiнсiз жүзеге асырмау;
тазарту, зиянды қалдықтарды залалсыздандыру мен қайта өңдеу қондырғыларымен қамтамасыз етiлмеген объектiлер мен мекемелердiң iске қосылуын жiбермеу.
Қарашығанақ кенiшiн игеру кезiндегi экологиялық және газдық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету мақсатында КПО б.в. -ға:
2002 жылы кенiштiң санитарлы-қорғанды аймағын жайластыру жобасын жасап оны жүзеге асыруға кiрiсу;
осы жылы "Қалдықтарды қайта өңдеу кешенi" (ҚҚӨК) жобалық құжаттамасын 2003 жылы құрылысы аяқталатын етiп толық көлемде әзiрлеудi аяқтау;
2002 жылдың қыркүйегiнде метанол регенерациясын iске қосу арқылы ГП-3 амбарындағы сулы-метанолды қоспасының жер қабатына айдалуын қамтамасыз етiп, оның жағылуын тоқтату;
осы жылдың соңына дейiн ГП-3-тегi төртiншi газ желдету компрессорын iске қосу;
өнiмдi бөлiсудiң ақырғы келiсiмi (ӨБАК) бойынша (17В қос) 2002 жылы желтоқсанында бұрғылау операцияларын өткiзу барысындағы тастамалардың көлемiн бiртiндеп төмендетудiң сатылы жоспарын әзiрлеу;
осы жылдың 1 тамызына кенiштiң әсер ету аймағындығы өсiмдiк және жануарлар әлемiнiң жағдайына өндiрiстiк мониторинг жүргiзу Бағдарламасын келiсiмге ұсыну және оны 1-қыркүйектен бастап жүзеге асыруға кiрiсу;
қалыптасып отырған жағдайларға байланысты уақытында кенiштiң көкейкестi экологиялық проблемалары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргiзiп отыру;
осы жылдың қыркүйек айында кенiштегi Тұңғыш және Березов ауылдарында атмосфералық ауа құрамында улы заттар концентрациясы межелi деңгейден асқан кезде дыбысты белгi шығаратын автоматтандырылған бақылау жүйесiн орнату;
2002 жылдың соңына дейiн Тұңғыш және Березов елдi-мекендерiнiң тұрғындарын құлақтандыратын жүйенi ендiру, тұрғындардың апат болған жағдайдағы iс-қимыл жоспарын жасап, оны тәжiрибе жүзiнде өткiзу. Елдi- мекендерде сәйкес автокөлiк бiрлiктерiнiң үзiлiссiз кезекшiлiгiн ұйымдастыру;
2002 жылы Қарашығанақ кен орны объектiлерiн сумен қамтамасыз ету және суларын бұрып алып кету сызбасы жасалсын;
кенiш аймағына кiретiн жерде "үдемелi жер өңдеу аймағын" ұйымдастыру мүмкiндiктерiн қарау ұсынылады.
4. Сұрақтардың қауырт шешiлуi және ӨБНК бақылануының орындалуы үшiн "Казмұнайгаз" ұлттық компаниясы алдында Орал қаласында өкiлеттiлiк ұйымдастыру туралы өтiнiш жасалсын.
5. Бөрлi ауданының әкiмшiлiгiне (Еркебаев С.Б.), аудан мәслихатына (Iзмағамбетов И.Х.) мүдделi ведомстволармен бiрге:
азаматтардың жиындағы ұсыныстарын ескере отырып 2002-2003 жылдары Березовка селосының көркейтiлуiн қамтамасыз ету, жол, аурухана, емхана, су құбыры, мектеп, балабақшаны жөндеу және басқа да әлеуметтiк шараларды жүзеге асыру жергiлiктi кадрлардың қатысуымен ұйымдастырылсын;
Тұңғыш селосы тұрғындарының тұтас көшiрiлуi мен орналастырылуын қамтамасыз ету, олардың қызметке орналасуына байланысты, балалардың оқуы, денсаулық сақтау, әлеуметтiк бейiмделу және жаңа жерде керектi жағдайлардың жасалу мәселелерiн қамтамасыз ету.
6. Тұрғындардың денсаулығын нығайту бойынша мемлекеттiк бағдарламаның орындалуы мақсатында Орал қаласы мен аудандардың әкiмшiлiктерiне, қалалық, аудандық мәслихаттарға, селолық округ әкiмдерiне, облыстық қоршаған ортаны қорғау, орман мен биоресурстар бойынша басқармаларға, облыстық денсаулық сақтау басқармасына, жеке меншiктiң барлық түрiндегi кәсiпорындардың жетекшiлерiне:
Батыс Қазақстан облысының "Экология" орта мерзiмдi кешендi бағдарламасы мен 2001-2003 жылдарға арналған "Көгалдандыру" және басқа да аудандық экологиялық бағдарламаларының iске асырылуын қамтамасыз ету;
2002 жыл бойына аудан тұрғындарының, әсiресе бiрiншi кезектi кен орындарына жақын орналасқан Березовка, Тұңғыш, Жарсуат, Димитрово, Қарашығанақ, Жаңаталап, Қаракемер, Успеновка, Приуральный селоларының тұрғындарын медициналық тексерудi өткiзудi ұйымдастыру;
облыс тұрғындарының, соның iшiнде бiрiншi кезекте мектепке дейiнгi және мектеп мекемелерi, денсаулық сақтау объектiлерiн сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету үшiн керектi шаралар қолдану;
әрқашан ведомстволық аймақтарда экологиялық жағдайдың нығайтылуы, санитарлық тазартылуы, елдi мекендердiң көгалдануы бойынша шаралар өткiзiп тұру;
стихиялық қоқыстар үйiндiсiн жою, мал қабiрлерiн, қалдық жинақтарының жайғастырылуын өткiзу, атмосфераға ластаушы заттардың шығарылу көлемiн азайту. Ормандардың өрттен және отаудан сақталуы бойынша шаралар қолдану;
қоғамдық ұйымдар және тұрғындардың қатысуымен жүйелi түрде экологиялық акциялар өткiзiп тұру (айлықтар, сенбiлiктер, санитарлық күндер және т.б.).
7. Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасына:
қоршаған ортаны ластануы үшiн алынатын сомасын алу бойынша қолданылып жүрген заңдарды қатал басшылыққа ала отырып облыстың табиғат пайдаланушыларының 100 %-iн қамту;
Жайық өзенiне зиянды әсердiң азайтылуы жөнiндегi жобаға түзетулер енгiзудi, оның балық шаруашылығын жетiлдiруi бойынша керектi құжатнаманы өңдеудi ұйымдастыру;
жобалық бағдарлама-шаруашылықтық және ғылыми-зерттеушiлiк сипаттағы барлық құжаттардың мiндеттi өту кезеңi ретiнде мемлекеттiк экологиялық сараптау тетiгiн толық мөлшерде iске енгiзу;
облыстың барлық iрi кәсiпорындарында өндiрiстiк мониторинг енгiзу;
маңызды экологиялық мәселелердi шешуде мемлекеттiк емес экологиялық ұйымдармен және мемлекеттiк органдарымен өзара қарым-қатынасын нығайту.
8. Облыстық табиғатты пайдалану дирекциясы (Джуматаев Б.Б.) уақытымен экологиялық сипаттағы облыстық бағдарламалардың өңделуi (түзетiлуi) мен iске асу мониторингiн өткiзiп тұруын, басымдық табиғат қорғау шараларын облыстық бюджеттен қаржыландыруды қамтамасыз еткiзу.
9. Облыстық бiлiм, мәдениет, туризм және спорт басқармалары экологиялық бiлiмдi насихаттау жұмысын, жеткiншек ұрпақта табиғат қорғау дүниетанымын қалыптастыруды нығайта түсу.
10. Облыс әкiмшiлiгi қолданылып жүрген заң көлемiнде керектi мөлшерде қаржы бөлудi қарастырсын:
облыстың экологиялық жағдайының тұрақтануы бойынша маңызды орын алатын объектiлер бойынша жобалау құжаттамасының өңделуiне (25,0 млн.
теңге);
облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасын ластау көздерi мен қоршаған орта жағдайына бақылау жасау үшiн қазiргi заманғы мобильдi және компьютер құралдарымен қамтамасыз етуге (20,0 млн. теңге);
елдi мекендердiң сумен қамтамасыз ету объектiлерiнiң құрылысы мен жөнделуiне және газдандырылуына (бағдарламаға сәйкес).
11. Жол полициясы басқармасы (Сұлтанбаев К.А.), Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттiк бақылау мен стандарттау басқармасы (Батырханов А.Т.)
автотранспорттың шығару газдарының нормативтi талаптарға сай келуiне және жанар-жағар май материалдарының сапасына жеткiлiктi түрде бақылау жасау.
12. Облыстық, қалалық және аудандық газет редакцияларына, телерадиокомпанияларға, барлық жеке меншiк түрлерiнiң бұқаралық ақпарат құралдарына облыстың маңызды экологиялық мәселелерiн, табиғат ресурстарын қорғау және тиiмдi пайдалану сұрақтарын әдiл бағалап жарыққа шығаруға кепiлдiк беру.
13. Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы облыстық мәслихат депутаттарын осы шешiмнiң орындалуы барысымен жыл сайын 1-шiлде және 1- желтоқсанда таныстырсын.
14. Осы шешiмнiң орындалуын бақылау облыстық мәслихаттың экология, индустрия және табиғи ресурстар бойынша тұрақты комиссиясына тапсырылсын (Клименко Н.А.).
Сессия төрағасы
Н.Клименко
Облыстық мәслихат хатшысы Т.Рысбеков

На русском языке:
Маслихат Западно-Казахстанской области Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение Западно-Казахстанского областного маслихата от 29 июня 2002 года № 22-2.
Зарегистрировано Управлением юстиции Западно-Казахстанской области 11 июля 2002 года №
1635. Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 8 февраля 2005 года № 14-24 Об актуальных экологических проблемах области и мерах их решения в соответствии с требованиями законодательных актов Республики Казахстан крупных предприятиях области. В 2001 году в природоохранное строительство и мероприятия вложено инвестиций на сумму 2,47 млрд. тенге.
Последние 1,5 года в области проводится большая работа по благоустройству города, районных центров и населенных пунктов.
Систематически проводятся экологические месячники, субботники по очистке территории.
Вместе с тем областной маслихат отмечает, что проводимая облуправлением охраны окружающей среды, другими уполномоченными ведомствами, местными органами власти и управления, работа по решению экологических проблем и снижению их негативного воздействия на окружающую среду не в полной мере соответствуют требованиям Закона "Об охране окружающей среды", других законодательных и нормативных правовых актов Республики Казахстан, регулирующих отношения в области экологии и природопользования.
Результаты проведенных общественных публичных слушаний в четырех районах, анализ информации специально-уполномоченных органов в области охраны окружающей среды показывают наличие серьезных экологических проблем.
Причем последние можно условно разделить на три группы. Первая - военные полигоны, функционирующие на территории области. Вторая - Карачаганакское нефтегазоконденсатное месторождение (НГКМ). Третья - сохранение экосистемы реки Урал, а также вопросы сохранения лесов, дубрав, заказников, обеспечение водоснабжения, санитарного состояния городов и сел, рыбных запасов и мест их обитания.
В соответствии с Договорами, заключенными между Правительствами Республики Казахстан и Российской Федерации, для военно-испытательного полигона "Капустин Яр" отведено 1,465 млн. гектаров земли территории Бокейординского и Джангалинского районов.
Экологически неблагополучная ситуация от действия полигонов резко ухудшила здоровье населения 6 южных районов области.
Младенческая смертность в этих районах превышает областной показатель в 1,5 раза. Особенно резко увеличилась заболеваемость детей и подростков и составляет 88638,0 на 100 тыс. населения. Высоким остается показатель заболеваемости кишечными инфекциями. При средне областном 164,7 на 100 тыс.
населения в Джангалинском районе он составляет 245,7, Казталовском- 248,0.
Отмечается рост заболеваемости населения злокачественными новообразованиями во всех районах, прилегающих к полигону "Капустин Яр", снизилась средняя продолжительность жизни и составляет у мужчин 56 лет и женщин 62 года по сравнению с областным у мужчин - 59,1, женщин - 70,7 лет.
Данные предварительного радиоэкологического обследования, проведенного в 2000 году показывает, что территории южных районов области загрязнены радионуклидами и тяжелыми металлами, оказывающими негативное воздействие на почву, воду и здоровье населения. Все водные источники, приграничных к полигону территорий Каратобинского, Казталовского, Джангалинского, Тайпакской части Акжаикского, Бокейординского районов, не пригодны для хозяйственно-питьевого водоснабжения из-за превышения предельно-допустимых концентраций (ПДК) по содержанию радионуклидов (радий -226) и тяжелых металлов (никеля, свинца, марганца и кобальта) с ярко выраженным фармакологическим действием. Проведение различного рода испытаний на полигонах "Капустин Яр" и "Азгир" вкупе с трансграничным загрязнением, обусловленным Чернобыльской аварией и испытанием ядерного оружия в других государствах, привело к повышению суммарной бетта- активности продукции растениеводства и животноводства Бокейординского и Джангалинского районов в период 1966-1980 г.г., 1986-1988 г.г. и 1990-1992 г.г.
Резко ухудшилась среда обитания животного мира, в результате чего в эти периоды наблюдались случаи их массового падежа от не установленных эпизоотий.
В соответствии с единой Государственной программой за счет средств республиканского бюджета в 2001 году проведен первый этап комплексных научных исследований в Бокейординском и Джангалинском районах. В 2002 году Институтом радиационной безопасности и экологии Национального ядерного центра Республики Казахстан должен быть проведен второй этап работ по обследованию четырех южных районов области (Жаныбекский, Казталовский, Каратобинский и Тайпакская часть Акжаикского). Однако из-за неопределения источника финансирования работы еще не начаты, что ставит под сомнение возможность их проведения в текущем году, как это предусмотрено программой исследований.
Население южных районов, пострадавшее от воздействия испытаний на полигонах "Капустин Яр" и "Азгир" нуждается в социальной защите, медицинской реабилитации, предоставлении соответствующих льгот.
Основным источником загрязнения окружающей среды является Карачаганакское месторождение. Несмотря на нарушения, выявленные при неоднократных проверках соблюдения природоохранного, санитарного законодательства, оператор месторождения Карачаганак Петролиум Оперейтинг б.
в. (КПО б.в.) продолжает его эксплуатацию в режиме естественного истощения со снятием всех ограничений с добывающих скважин.
Разработка месторождения и рост добычи углеводородного сырья сопровождается увеличением объемов эмиссии загрязняющих веществ в атмосферу с 4,3 тыс. тонн в 1997 году до 13,7 тыс. тонн в 2001 году, в ближайшие 2 года объем выбросов возрастет до 27,0 тыс. тонн в год. Несмотря на это, на месторождении до настоящего времени не разработаны мероприятия по снижению выбросов. КПО б.в. не выполнило требования п. 1.1.1. дополнения 17В к окончательному соглашению о разделе продукции (ОСРП) в части реализации альтернативных мер по прекращению факельного дожига газа.
На Карачаганакском месторождении в последние 2-3 года не введен ни один природоохранный объект, существенно снижающий его негативное влияние на окружающую среду:
в частности не введена в 2000 году установка по регенерации метанола, в связи с чем продолжается сжигание водно-метанольной смеси в объеме 12-15 тыс.
куб. м/год;
в 2001 году не начат монтаж 4-го компрессора газов выветривания, в результате чего 30-40 млн. куб. метров газа ежегодно сжигается на факеле низкого давления ГП-3.
Не обеспечивается в полном объеме реализация природоохранных мероприятий, предусмотренных Экологической программой Карачаганакского нефтегазоконденсатного месторождения (КНГКМ), а именно:
не разработаны мероприятия по ликвидации разливов нефти и нефтепродуктов, срок 1999-2000 г.г.;
не выведены на проектный режим работы очистные сооружения ГП-3, срок 2000 г.;
не разработаны схемы водоснабжения и водоотведения объектов КНГКМ, срок 2000-2001 г.г.;
не осуществлено строительство полигона токсичных отходов, срок 2000- 2001 г.г.
Реализация годовых планов природоохранных мероприятий из года в год срывается. По официальному отчету КПО б.в. выполнение плана природоохранных работ составило в 2001 году 94,3 %, но в них включены затраты не относящиеся к природоохранным объектам. План природоохранных мероприятий 2001 года с органами экологии не согласован.
Нарушаются экологические требования в системе управления отходами производства, объемы образования которых за последние 4 года возросли с 0,5 до 33,8 тыс. тонн и составляют около 58 % от областного объема загрязнения.
Токсичные отходы производства без предварительной нейтрализации складируются на площадке хранения отходов бурения, создавая реальную угрозу загрязнения окружающей среды. В настоящее время разработана только проектно- сметная документация на строительство I комплекса утилизации отходов (узел для приготовления бурового раствора).
В нарушение ст. 54 Закона "Об охране окружающей среды" в марте 2001 года введен в эксплуатацию с незавершенным строительством объектов по очистке и утилизации сточных вод административно-гостиничный комплекс, в результате чего создалась аварийная ситуация, связанная с переполнением пруда- накопителя и загрязнением окружающей среды.
Сложной на месторождении остается ситуация с техническим состоянием эксплуатационных скважин.
КПО б.в. не уделяет должного внимания вопросам водопользования.
Отсутствуют схемы водоснабжения и водоотведения в целом по промыслу. Не обеспечивается своевременное нормирование стоков. В течение 4-х лет не выполняется строительство сооружений по очистке сточных вод ГП-3, в результате чего недоочищенные стоки отводятся в окружающую среду, загрязняя подземные воды, и создавая реальную угрозу загрязнению рек Березовка, Илек, Урал.
В нарушение ст. 65 Водного Кодекса питьевые воды Жарсуатского месторождения используются на производственные нужды, тогда как имеются серьезные проблемы с водоснабжением города Аксая. Не решен должным образом вопрос утилизации сточных вод.
Не выполняются требования "Экологической программы КНГКМ" в части организации производственного мониторинга за состоянием растительного и животного мира в зоне влияния месторождения. Эксплуатация месторождения с нарушениями экологического законодательства отрицательно сказывается на состоянии растительного и животного мира. Видовое разнообразие флоры и фауны в зоне месторождения снизилось в 1,5-3,0 раза по сравнению с прилегающей местностью.
В зоне непосредственного влияния КНГКМ располагается десять населенных пунктов, причем п. Тунгуш и северная часть п. Березовка находятся в санитарно-защитной зоне (СЗЗ) месторождения, характеризирующейся неблагоприятной экологической обстановкой. При возникновении крупной аварии на месторождении под угрозой окажется жизнь людей, проживающих в этих поселках.
В последние 2 года в поселках Тунгуш и Березовка в 2 раза увеличилась концентрация меркаптанов в воздухе и составила 0,7 ПДК, происходит интенсивное загрязнение почвы сероводородом и нефтепродуктами. В случае аварийной ситуации концентрации сероводорода достигнут своих максимальных значений в п. Березовка через 10-36 мин., а в п. Тунгуш через 8-15 минут, однако КПО б.в. не принимают элементарных мер обеспечения безопасности этих поселков, где проживает свыше 2-х тыс. человек.
В нарушение требований законодательных актов, совместных соглашений до сих пор не разработан проект обустройства СЗЗ. Не на должном уровне проводятся реабилитационные мероприятия по п. Березовка, по переселению жителей п. Тунгуш.
В г. Уральске, районах области недостаточное внимание уделяется решению других экологических проблем. Требуют решения вопросы воспроизводства осетровых и других ценных частиковых пород рыб на р. Урал, озере Шалкар и других водоемах.
В области не обеспечивается проведение научно-исследовательских работ по биологическому обоснованию допустимого вылова рыбы на основных рыбохозяйственных водоемах.
Естественные русловые процессы реки Урал в районе пос. Владимировка сопровождаются в последние годы интенсивным размывом правого берега реки, создавая угрозу поворота русла реки Урал в Кушумскую оросительно- обводнительную систему, что приведет в случае их соединения к затоплению 3 млн. гектаров сельхозугодий, с населением 156 тыс. человек.
В последние годы из-за недостатка средств сократились объемы дноочистительных и дноуглубительных работ на реке Урал. Дноочистительные работы проводятся только лишь на участке реки протяженностью около 340 км., из 623 км., вследствие чего ухудшились гидрологический режим реки, условия для нереста рыб и воспроизводства рыбных запасов, снизилась водность, сократился период судоходства. Требует дооснащения производственная база РГКП "Водных путей". В нарушение постановления Правительства Республики Казахстан N 262 от 20 февраля 2001 года "О дополнительных мерах по социально- экономическому развитию Западно- Казахстанской области на период до 2005 года" до сегодняшнего дня не решены вопросы финансирования из республиканского бюджета строительства 3-х природоохранных объектов (полигоны в г. Уральске и с. Дарьинске, биопруд N 2), предназначенных для снижения загрязнения реки Урал. Прекращены научно-исследовательские работы по реке Урал, проводимые для оценки ее экосистемы, не ведется мониторинг его русла, отсутствуют предпроектная и проектная документация, что является главной причиной отказа в их финансировании из республиканского бюджета.
В области не принимается должных мер для сохранения лесонасаждений, происходит усыхание лесов и дубрав, участились самовольные вырубки лесополос вдоль дорог, нередки пожары. В сельской местности не организована систематическая очистка и благоустройство территорий. В городах и сельских округах возрастают многочисленные стихийные свалки мусора, влияющие на санитарно-эпидемиологическое состояние окружающей среды, не вывозится строительный мусор от разрушенных домов и других объектов. Не принимаются меры со стороны дорожной полиции по снижению выбросов от автотранспорта, а со стороны Госстандарта за качеством реализуемых горюче-смазочных материалов (ГСМ). Не в полной мере задействован механизм экологической экспертизы, как обязательной фазы прохождения всех документов проектного, программно-хозяйственного и научно-исследовательского характера. Без положительного заключения экологов оформляются акты на право пользования землей, выдаются разрешения на строительство объектов. Недостаточно проводится пропаганда экологических знаний, население слабо вовлекается в природоохранную работу, нет должного взаимодействия экологов с общественными организациями и с органами местной власти и управления.
Учитывая, что проводимая в области работа по решению экологических проблем не в полной мере отвечает требованиям законодательных актов Республики Казахстан, областной маслихат РЕШИЛ
1. Отметить недостаточную работу представительных и исполнительных органов власти, управления охраны окружающей среды, других контролирующих органов хозяйствующих субъектов в решении актуальных экологических проблем области.
2. Просить Правительство Республики Казахстан для социальной защиты, медицинской реабилитации населения 6-ти южных районов области, пострадавших от испытаний на военных полигонах "Капустин Яр" и "Азгир"
выйти с ходатайством в :
о дополнении статьи 7 Закона "О социальной защите граждан, пострадавших вследствие ядерных испытаний на Семипалатинском испытательном ядерном полигоне" № 1787 от 18 декабря 1992 года и распространить действие этой статьи на Бокейординский и Джангалинский районы;
о дополнении статьи 9 данного Закона и распространить действие статьи на Жаныбекский, Казталовский, Каратобинский и Тайпакскую часть Акжаикского района Западно-Казахстанской области;
заключить договор между Правительствами Республики Казахстан и Российской Федерации о совместном использовании и охране трансграничных рек Урал, Большой и Малый Узени.
3. Специально уполномоченным органам в области охраны окружающей среды: областному управлению охраны окружающей среды (Суербаев Р.Х.), облуправлению Госсанэпиднадзора (Бирюков А.И.), управлению по чрезвычайным ситуациям (Маючий А.Ф.), управлению госконтроля за животным и растительным миром (Тубетов Ж.М.), акимату Бурлинского района (Еркебаев С.
Б.):
усилить контроль за обеспечением на Карачаганакском месторождении экологической и газовой безопасности в соответствии с требованиями природоохранного и санитарного законодательства Республики Казахстан;
повысить требовательность к КПО б.в. и другим подрядным предприятиям по соблюдению экологических норм и правил, усилить контроль за мониторингом аварийных подземных емкостей 5 ТК и 6 ТК объектов "Лира" и выработкой технических решений по их закрытию;
добиться осуществления проекта обустройства санитарно-защитной зоны вокруг Карачаганакского месторождения и строительства полигона токсичных отходов;
не допускать строительства и приемки в эксплуатацию объектов производственного назначения без согласования проектов с органами экологии и санитарно-эпидемиологической службы;
исключить ввод в эксплуатацию предприятий, сооружений и иных объектов, не обеспеченных установками и оборудованием по очистке, обезвреживанию и утилизации вредных отходов.
КПО б.в. в целях обеспечения экологической и газовой безопасности при разработке Карачаганакского месторождения:
разработать и приступить к реализации проекта обустройства СЗЗ месторождения в 2002 году;
завершить в текущем году разработку в полном объеме проектной документации "Комплекса утилизации отходов" (КУО) с окончанием строительства в 2003 г.;
ввести в действие установку регенерации метанола и прекратить сжигание водно-метанольной смеси в амбаре ГП-3, обеспечив ее закачку в пласт в сентябре 2002 года;
ввести в эксплуатацию на ГП-3 четвертый компрессор газов выветривания до конца текущего года;
согласно ОСРП (доп.17В) разработать в декабре 2002 г. поэтапный план по снижению объемов выбросов, в т.ч. при проведении скважинных операций;
к 1 августа представить на согласование Программу Производственного мониторинга за состоянием растительного и животного мира в зоне влияния месторождения, а с 1 сентября приступить к его реализации;
исходя из складывающейся обстановки своевременно проводить научно- исследовательские работы по актуальным экологическим проблемам месторождения;
решить вопрос установки в п.п. Тунгуш, Березовка и на месторождении в сентябре текущего года системы автоматизированного контроля уровня концентрации токсичных веществ в атмосферном воздухе с подачей звукового сигнала при превышении порогового уровня;
внедрить до конца 2002 года действенную систему оповещения населения п.
п. Тунгуш и Березовка, ввести план действия эвакуации населения на случай возникновения аварийной ситуации и отработать его на практике. Организовать в населенных пунктах непрерывное дежурство соответствующих единиц автотранспорта;
разработать схему водоснабжения и водоотведения объектов Карачаганакского месторождения в 2002 году;
рассмотреть возможность организации в пределах контура месторождения "зоны интенсивного земледелия".
4. Ходатайствовать перед Национальной компанией "Казмунайгаз" об организации в г.Уральске представительства для оперативного решения вопросов и контроля соблюдения ОСРП.
5. Акимату Бурлинского района (Еркебаев С.Б.), районному маслихату (Измагамбетов И.Х.) совместно с заинтересованными ведомствами:
с учетом предложений схода граждан обеспечить в 2002-2003 г.г.
благоустройство села Березовка, организовать с привлечением местных кадров бригады для строительства дорог, участковой больницы, поликлиники, водопровода, ремонта школы, детского сада и осуществление других социальных мероприятий;
обеспечить организованное переселение и обустройство жителей села Тунгуш, решить вопросы их трудоустройства, учебы детей, оздоровления, социальной адаптации и создания необходимых условий на новом месте.
6. В целях реализации государственной программы по укреплению здоровья населения акимам г. Уральска и районов, горраймаслихатам, акимам сельских округов, областным управлениям охраны окружающей среды, по лесу и биоресурсам, облуправлению здравоохранения, руководителям предприятий всех форм собственности:
обеспечить реализацию среднесрочной комплексной программы "Экология"
Западно-Казахстанской области и "Озеленение" на 2001-2003 годы, районных экологических программ;
организовать в течении 2002 г. медицинское обследование жителей района и в первую очередь п.п. Березовка, Тунгуш, Жарсуат, Димитрове, Карачаганак, Жанаталап, Каракемир, Успеновка, Приуральный, находящихся вблизи принять необходимые меры для обеспечения населения области качественной питьевой водой, и в первую очередь дошкольные и школьные учреждения, объекты здравоохранения;
постоянно проводить мероприятия по оздоровлению экологической обстановки на подведомственных территориях, санитарной очистке, благоустройству и озеленению населенных мест;
ликвидировать стихийные свалки и провести обустройство скотомогильников, накопителей отходов, способствовать сокращению объема выбросов загрязняющих веществ в атмосферу. Принять меры по сохранению лесонасаждений от пожаров и вырубки;
систематически проводить экологические акции (месячники, субботники, санитарные дни и др.) с привлечением общественности и населения.
7. Облуправлению охраны окружающей среды:
строго руководствоваться действующим законодательством по взиманию платы за загрязнение окружающей среды, обеспечив 100 % охват природопользователей области;
организовать корректировку проектов по снижению негативного воздействия на реку Урал, разработку необходимой документации по ее рыбохозяйственной мелиорации;
разработать комплексную программу реабилитации реки Урал, обеспечивающую естественный гидрологический режим, устойчивость русла, сохранность нерестилищ и рыбных запасов;
задействовать в полной мере механизм государственной экологической экспертизы, как обязательную фазу прохождения всех документов проектного, программно-хозяйственного и научно-исследовательского характера;
организовать производственный мониторинг на всех крупных предприятиях области;
усилить взаимодействие с неправительственными экологическими организациями и государственными контролирующими органами по решению актуальных экологических проблем.
8. Областной дирекции природопользования (Джуматаев Б.Б.) своевременно проводить разработку (корректировку) и мониторинг реализации областных программ экологического характера, обеспечить финансирование из областного бюджета приоритетных природоохранных мероприятий.
9. Областным управлениям образования, культуры, туризма и спорта активизировать работу по пропаганде экологических знаний и формированию у подрастающего поколения природоохранного мировоззрения.
10. Акимату области предусмотреть в установленном законодательством порядке выделение средств в необходимом объеме:
на разработку предпроектной и проектной документации по объектам, имеющим важное значение для стабилизации экологической обстановки области (25,0 млн. тенге);
на дооснащение облуправления охраны окружающей среды современными мобильными и компьютерными приборами контроля за источниками загрязнения и состоянием окружающей среды (20,0 млн. тенге);
на реконструкцию и строительство объектов водоснабжения населенных пунктов и газификации.
11. Управлению дорожной полиции (Султанбаев К.А.), управлению по государственному надзору и Госстандарту ЗКО (Батырханов А.Т.) обеспечить должный контроль за соответствием выхлопных газов автотранспорта нормативным требованиям и за качеством реализуемых горюче-смазочных материалов.
12. Рекомендовать редакциям областных, городских и районных газет, телерадиокомпаниям, средствам массовой информации всех форм собственности объективно освещать актуальные экологические проблемы области, вопросы охраны и рационального использования природных ресурсов.
13. Облуправлению охраны окружающей среды информировать депутатов облмаслихата о ходе выполнения настоящего решения ежегодно к 1 июля и 1 декабря.
14. Контроль за выполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию облмаслихата по экологии, индустрии и природным ресурсам (Клименко Н.А.).
Председатель сессии
Н.Клименко
Секретарь облмаслихата Т.Рысбеков