Қазақша:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қаулы Қазақстан Национальный Банк Республики Казахстан Республикасының Ұлттық Банкi Басқармасы 1997 жылғы 23 мамырдағы N 219. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 1997 жылғы 23 маусымда тіркелді. Тіркеу N 325.
Күші жойылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 3 маусымдағы N 213 қаулысымен.
"Пруденциалдық нормативтер туралы ережелер" Ереже жөнiнде
1. "Пруденциалдық нормативтер туралы" Ереже бекiтiлсiн және ол Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелген күннен бастап күшiне енгiзiлсiн.
2. "Пруденциалдық нормативтер туралы" Ереже қабылдануына байланысты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Басқармасының 1996 жылғы 29 ақпандағы 53 қаулысымен бекiтiлген Пруденциалдық нормативтер туралы ереже Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Басқармасының 1996 жылғы 31 ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды шiлдедегi N 181, 1996 жылғы 8 қарашадағы N 260 және 1996 жылғы 12 желтоқсандағы N 293 қаулыларымен бекiтiлiп, енгiзiлген өзгертулерiмен және толықтыруларымен қоса күшiн жойды деп танылсын.
3. Банктiк қадағалау департаментi (Абдуллина Н.Қ.):
а) "Пруденциалдық нормативтер туралы" Ереженi Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде тiркесiн;
б) осы Қаулы мен "Пруденциалдық нормативтер туралы" Ереженi Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң облыстық (Алматы аумақтық бас) басқармаларын және екiншi деңгейдегi банктерге жiберсiн.
4. Осы қаулының орындалуына бақылау жасау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Төрағасының орынбасары А.Ғ. Сәйденовке жүктелсiн.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Басқармасының 1997 жылғы 23 мамырдағы N 219 қаулысымен Бекiтiлген "Пруденциалдық нормативтер туралы ережелер"
ЕРЕЖЕ
1. Банктiң жарғылық капиталының ең аз мөлшерiн Ұлттық Банктiң Басқармасы белгiлейдi.
2. Ұлттық Банк белгiлеген пруденциалдық нормативтердiң және мiндеттi түрде сақталуға тиiстi өзге де нормалар мен лимиттердiң бiреуi сақталмаған жағдайда, сондай-ақ егер мұның өзi пруденциалдық нормативтердiң және мiндеттi түрде орындалуға тиiстi басқа да нормалар мен лимиттердiң кез-келгенiн бұзуға әкеп соғатын болса, банктiң акционерлерден өз акцияларын сатып алуына құқығы жоқ.
Банкке бақылау жасауға құқығы бар адамнан акциялар сатып алуға банктiң құқығы жоқ.
ЕСКЕРТУ. 1-бөлiмнiң атауы мен 1.1.-тармағы өзгертiлдi - ҚР Ұлттық Банкi басқармасының 1997.10.27. N 380 қаулысымен.
2-тарау. Коэффициент
3. Өз капиталы (К) 1 деңгейдегi капитал мен П деңгейдегi капитал сомасы (1 деңгейдегi капиталдан аспайтын мөлшерде) банктiң акциялардағы инвестициялары мен басқа заңды тұлғалардың реттелген борышын ұстап қала отырып есептеледi.
4. Бiрiншi деңгейдегi капиталға (КI) мынадай құрамдас бөлiктер кiредi:
1) тiркелген (3001 шоты плюс 3025 шоты минус 3002, 3003, 3026 және 3027 шоттар) шегiнде төленген жарғылық капитал;
2) қосымша капитал (3101 шоты);
3) өткен жылғы табыстар есебiнен құралған қорлар, резервтер, өткен жылғы бөлiнбеген табыс (3510, 3580, 3599 шоттар);
минус:
4) материалдық емес активтер (1659 шоты минус 1699 шоты);
5) өткен жылғы зиян (3599 шоты);
6) үстiмiздегi жылдың шығыстарының үстiмiздегi жылдың кiрiстерiнен асып кетуi;
5. Екiншi деңгейдегi капиталға (КII) мынадай құрамдас бөлiктер
1) үстiмiздегi жылдың кiрiстерiнiң үстiмiздегi жылдың шығыстарынан
2) негiзгi құрал-жабдықтар мен бағалы қағаздарды қайта бағалау (3540, 3560 шоттар);
3) тәуекелдi ескере отырып өлшенген активтер сомасының 1,25%-тен аспайтын жалпы резервтерi (провизиялары) (1465, 1469 шоттар);
4) бiрiншi деңгейдегi капитал сомасының 50%-тен аспайтын қысқа мерзiмдi реттелген борыш (2402 және 2401 алғашқы өтеу мерзiмi 5 жылдан асатын мерзiмдiк ретке келтiрiлген қарыз бөлiгiнде).
Реттелген борыш - бұл банктiң депозит болып табылмайтын, қамтамасыз етiлмеген мiндеттемесi, банктiң жазбаша ресiмделген шарттарына сәйкес оны тарату кезiнде (акционерлер арасында қалған мүлiктi бөлер алдында) ең соңынан қанағаттандырылады.
Екiншi деңгейдегi капиталға кiретiн реттелген қысқа мерзiмдi борыштың өтелуiнiң бастапқы мерзiмi кемiнде 5 жыл болуға тиiс, оның үстiне соңғы бес жылдың әрбiр жылында өз капиталының есебi бойынша реттелген борыштың алғашқы сомасының 20%-i шығарылып отырады.
6. Өз қаражатының (өз капиталының) жеткiлiктiлiгi екi коэффициентпен:
банктiң акциялардағы инвестициялары мен басқа заңды тұлғалардың (1471, 1472, 1475, 1451 шоттары) реттелген борыштарын ұстап қала отырып, банктiң активтер сомасына (КI) бiрiншi деңгейдегi өз капиталының қатынасымен және активтер сомасы мен тәуекелiнiң дәрежесi бойынша өлшенген баланстан тыс мiндеттемелерге (К2) өз капиталының қатынасымен сипатталады.
7. Бiрiншi деңгейдегi банктiң меншiктi капиталының оның барлық активтерiнiң сомасына қатынасы 0,06-дан кем болмауы тиiс:
КI - ИК
К1 = -----------; мұндағы А КI - бiрiншi деңгейдегi өз капиталы;
ИК - басқа заңды тұлғалардың акциядағы инвестициялары мен реттелген борыштары;
А - банктiң балансына сәйкес барлық активтерiнiң сомасы.
ЕСКЕРТУ. 2.5.-тармақ өзгертiлдi - ҚР Ұлттық Банкi басқармасының
2.06.2000 ж. N 265 қаулысымен.
8. Банктiң өз капиталының оның тәуекел дәрежесi бойынша өлшенген активтерiнiң сомасына қатынасы 0,12-ден кем болмауы тиiс:
K k = --------, мұндағы 2 А -П р с К - өз капиталы, осы жерде және бұдан әрі мәтін бойынша осы Ережелердің 3-тармағына сәйкес есептеледі;
Ар - тәуекел дәрежесі бойынша өлшенген активтер мен баланстан тыс міндеттемелер сомасы. Тәуекел дәрежесі бойынша өлшенген активтердің есебін шығарған кезде кастодиан шарты негізінде банкке сақтауға қабылданған ақша есепке алынбайды.
Пс - арнайы резервтер (күмәнді жоғары тәуекелді және сенімсіз активтер бойынша қалыптасқан провизиялар) және өз капиталына қосылмайтын қалыптасқан жалпы резервтер сомасы (яғни тәуекелді ескере отырып өлшенген активтер сомасының 1,25%-інен астам).
Тәуекел дәрежесі бойынша салынған активтер былайша жіктеледі:
1) I топ Тәуекел дәрежесі Қолма-қол теңге және ЭЫДҰ мүше елдердің қолма-қол теңгесі мен қолма- қол шет ел валютасы (1001,1002,1003 шоттары) 0
- ЭЫДҰ (Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы) мүше елдер:
Австралия, Австрия, Бельгия, Ұлыбритания, Германия, Греция, Дания, Ирландия, Исландия, Испания, Италия, Канада, Люксембург, Мексика, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Норвегия, Португалия, АҚШ, Түркия, Финляндия, Франция, Чехия, Швейцария, Швеция, Жапония.
Ұлттық Банк шоттарындағы қаражат (1051,1101,1102 шоттары), Ұлттық Банктегі міндетті депозиттер (1103 шоты) 0 Монетарлық қымбат металдар (1004 шоты) 0 ЭЫДҰ мүше болып табылатын елдердің Орталық банктеріндегі ағымдағы шот пен қысқа мерзімді депозиттер (1052,1251,1252,1253 шоттарының бір бөлігі)0 Тiзбесiн Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнiң Басқармасы белгiлейтiн Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары мен кез келген рейтингтiк агенттiктердiң "А" рейтингiнен төмен емес тәуелсiз рейтингi бар шет мемлекеттердiң үкiметтерi шығарған бағалы қағаздары (аталған бағалы қағаздармен операция бөлiгiндегi 1151, 1152, 1153, 1154, 1155 есепшоттары және 1456 есепшоты);
Осы банктегі депозитке ақша түріндегі кепілдікпен, Ұлттық Банктің қайта қаржыландыруына болатын мемлекеттік бағалы қағаздар мен өзге де өтімділігі жоғары бағалы қағаздар, монетарлық қымбат металдар немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен қамтамасыз етілген бөліктегі кредиттер тiзбесiн Ұлттық Банк белгiлейтiн оффшорлық аймақтарда заңды тұлға ретiнде тiркелген, не оффшорлық аймақтарда тiркелген заңды тұлғаға қатысты бағынышты немесе еншiлес болып табылатын Қазақстан Республикасының резиденттерi еместерге, сондай-ақ оффшорлық аймаққа жататын аумақта тұрақты тұратын жеке тұлғаларға берiлгенiн қоспағанда, сондай-ақ дебиторлық берешек (1851,1853,1854 шоттар) 0 Қазақстан Республикасы Үкіметіне берілетін кредиттер 0 Осы банктегі депозитке депозит (кредит) түріндегі кепілдікпен, Ұлттық Банктің қайта қаржыландыруына болатын мемлекеттік бағалы қағаздар мен өзге де өтімділігі жоғары бағалы қағаздар, монетарлық қымбат металдар немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен қамтамасыз етілген бөліктегі депозиттер Қазақстан Республикасының банктерiне немесе оффшорлық аймақтың аумағында заңды тұлға ретiнде тiркелген, не оффшорлық аймақта тiркелген заңды тұлғаға қатысты бағынышты немесе еншiлес болып табылатын ұйымдарына орналастырылғандарын қоспағанда 0
2) ІІ топ оффшорлық аймақтың аумағында тiркелген және қызметтi жүзеге асыратындарын қоспағанда ЭЫДҰ мүше болып табылатын елдерің Орталық банктеріндегі ағымдағы шоттар мен қысқа мерзімді депозиттер (1052,1251,1252,1253 шоттарының бір бөлігі) 0,2
3) ІІІ топ
Монетарлық емес қымбат металдар (1601 шоты) 0,5
4) IV топ
ЭЫДҰ мүшесі болып табылмайтын елдерін қолма-қол шетел валютасы (мұндай валюта бойынша ұзын валюта позициясы шегінде) (1001,1002,1003 шоттары) 1 Банктердегі ағымдағы шоттар мен мерзімді депозиттердегі қаражат (1 және ІІ топтарда көрсетілгендерден басқа) (1052,1251,1252,1253 шоттарының бөлігі, 1254,1255,1256,1257 шоттар) 1 Тiзбесiн Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнiң Басқармасы белгiлейтiн кез келген рейтингтiк агенттiктердiң "А" рейтингiнен төмен емес тәуелсiз рейтингi бар шет мемлекеттердiң үкiметтерi шығарған бағалы қағаздар, сондай-ақ сатуға арналған (1201, 1202 есепшоттары) және өзге де бағалы қағаздар (1451, 1452, 1454 есепшоттары және 1456 есепшоты, 1 топта көрсетiлген сомадан басқасы);
1 топта көрсетілген соманы қоспағанда басқа банктерге берілген кредиттер (1301,1302,1303,1304,1305,1306,1307 шоттар) 1 Клиенттерге қойылатын талаптар (1400 топтың шоты) 1 топта көрсетілген сомадан басқа 1 Төлем бойынша есеп айырысу (1551,1552 шоттар) 1 Материалдық қорлар (1602,1658,1658 шоттары, минус 1698 шоты) 1 Негізгі қаражат (1651,1652,1653,1654,1655,1656,1657 шоттар, минус 1692-1697 шоттар) 1 Есептелген сыйақы (мүдде) (1700 топ шоттары, минус 1 топта көрсетілген шоттар бойынша есептелген сомалар бөлігіндегі 1710,1715 шоттары және 1705 шоты) 1 Сыйақы (мүдде) және шығыс сомаларын алдын-ала төлеу (1751,1791 шоттары)1 Бағалы қағаздар бойынша сыйақы және жеңілдік (1802,1803,1804 Банктің дебиторы (1852,1855,1856,1860,1861,1870,1880 шоттар) 1 Уақытша активтер (1900 шоты) 1
5) Тәуекел дәрежесі жөніндегі баланстан тыс міндеттеме былайша жіктеледі:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдемесіне орай берілген, сондай-ақ бағалы қағаздар кепілдігімен, депозитпен, монетарлық құнды металдармен қамтамасыз етілген бөлігіндегі қарсы кепілдік пен кепілдемеге берілген банктің кепілдігі мен кепілдемесі 0 Бағалы қағаздарды және/немесе қаржы фьючестерін сатып алу немесе сату жөніндегі шоттар, егер олардың міндетті сипаты болса (құжаттармен ресімделсе)
(6700, 6800 топтардың шоттары) 0 Шетел валютасын және тазартылған қымбат металдар сатып алу-сату жөніндегі шоттар (6900 топтың шоттар), егер олардың міндетті сипаты болса 0 Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың маңызды кемуі (6575 шоты) 0 Шығарылуы бойынша жабылған активтер жөніндегі маңызды міндеттеме (6520 шоты) 0 Болашақта несиелерді және/немесе депозиттерді орналастыру немесе алу жөніндегі шоттар (6600, 6650 топтардың шоты), егер олардың міндетті сипаты болса 0,2 Кепiлдiк, кепiлдеме, жабылмаған аккредитивтер және форфейтинг операциялары бойынша мiндеттемелер (6555, 6505, 6510, 6580 есепшоттары)1 Кейбір баланстан тыс міндеттемелер бойынша тәуекелге барған кезде (600, 6650, 6700, 6800 және 6900 топтардың шоттары) құжаттарға сәйкес ағымдағы ай және/немесе есеп берілетін айдан кейінгі 2 ай ішінде пайда болуы мүмкін (кейіннен баланста көрініс табатын) міндеттемелерді қабылдауы қажет.
ЕСКЕРТУ. 2-бөлiм өзгертiлдi - ҚР Ұлттық Банкi басқармасының
1997.10.27. N 380 қаулысымен.
9. "Бiр заемшы" терминнiң банк алдында мiндеттеменiң кез-келген түрi, оның iшiнде несие, овердрафт, вексель банк сатып алған облигациялар, факторинг, форфейтинг, лизинг бойынша борышкер (дебитор) болып табылатын әрбiр жеке немесе заңды тұлға (оның iшiнде банк), немесе банк үшiншi адамның пайдасына (кепiлдiк, кепiлдiк беру, аккредитив) өзiне мiндеттеме қабылдау немесе баланстан тыс басқа мiндеттеме қабылдау, оның iшiнде болашақта кредит беру мiндеттемесiн қабылдау деп түсiндiруге тиiс. Осы Ережелердiң мақсаты үшiн екi немесе одан көп борышкерден тұратын топтар үшiн тәуекел мөлшерi бiр заемшы ретiнде мынадай жағдайлардың бiреуi болған кезде қосарлап есептеледi:
1) борышкерлердiң бiреуi (акционерлiк қоғамда немесе жауапкершiлiгi шектелген серiктестiкте) iрi қатысушы, (коммандиттiк серiктестiкте) толық серiктес, (толық серiктестiкте) басқаның қатысушысы, не болмаса басқаның қызметiне едәуiр ықпал ететiн тұлға болып табылса;
2) борышкерлер бiр мезгiлде (акционерлiк қоғамда немесе жауапкершiлiгi шектелген серiктестiкте) iрi қатысушы, (коммандиттiк серiктестiкте) толық серiктес, (толық серiктестiкте) қатысушы не болмаса олардың қызметiне едәуiр ықпал ететiн белгiлi бiр адам болып табылса;
3) борышкерлердiң бiреуiнiң банктен өздерi кредитке алған қаражатты басқа бiреудiң пайдалануына бергенi дәлелденген болса, не болмаса банктен кредитке алған қаражатты бiрлесiп немесе жеке-дара банктiң борышкерi болып табылмайтын, сол бiр үшiншi адамның пайдалануына берсе;
4) мұндай борышкерлер, лауазымды адамның қаржылық мүддесi бойынша өзара байланысты болса;
5) екi және одан да көп борышкерлер бiрлескен қызмет туралы шартпен бiр бiрiмен өзара байланысты болса.
10. Бiр заемшыға арналған, оның iшiнде банк (Р) тәуекелiнiң мөлшерi банктiң бiр заемшысының банк алдындағы кез келген мiндеттемесi, оның iшiнде несие, овердрафт, вексель, банк сатып алған облигациялар, факторинг, форфейтинг, лизинг, депозит плюс банктiң осы заемшыға баланстан тыс, кредит тәуекелiн (құжатпен ресiмделген, ағымдағы және кейiнгi 2 ай iшiнде пайда болатын) көтеру мiндеттемесiнiң, сондай-ақ банктiң үшiншi тұлғаның пайдасына ол үшiн қабылдаған мiндеттеме (кепiлдiк, кепiлдеме, аккредитив) сомасы бойынша, минус заемшының осы банктегi мерзiмдiк депозиттегi ақша түрiндегi мiндеттемелерi бойынша қамтамасыз ету сомасы Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары, тазартылған қымбат металдар, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кепiлдiгi, сондай-ақ тiзбесiн Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнiң Басқармасы белгiлейтiн, рейтингтiк агенттiктердiң "А" рейтингiнен төмен емес ұзақ мерзiмдi, қысқа мерзiмдi және жеке рейтингi бар басқа банктердiң кепiлдiгi бойынша жиынтық берешек ретiнде есептеледi.
Бiр заемшыға тәуекелдiң ең жоғары мөлшерiн есептеген кезде Ұлттық Банкке және Standard & Рооrs немесе Fitch агенттiктерiнiң "ВВВ-" немесе Мооdу's Investors Service агенттiгiнiң "ВааЗ" рейтингiнен кем болмайтын ұзақ мерзiмдi кредиттiк рейтингi бар банктерге ашық корреспонденттiк есепшоттар бойынша талаптар есептелмейдi.
ЕСКЕРТУ. 3.2-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкi басқармасының 2.06.2000 ж. N 265 қаулысымен.
Ескерту: 3.2-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкінің басқармасы 2000 жылғы 25 қараша N 435 қаулысымен.
11. Айтарлықтай ықпал етудi жүзеге асыру заңды тұлғаның қабылдаған шешiмдерiне қатысудың тиiстi өкiлеттiгi болуына немесе болмауына қарамастан, оның қаржылық жағдайына немесе ұйымдық құрылымына әсер етуi мүмкiн екенiн көрсетедi.
Банктiк қадағалау органдарында тиiстi дәлелдер болған кезде заңды тұлғаның қызметiне айтарлықтай ықпал етудi жүзеге асырған тұлға деп танылуы үшiн:
1) оның осы заңды тұлғаның мәмiленi салыстырмалы түрде жүзеге асыруға шешiм қабылдауына қатысу жолымен немесе оның өз қаражатын пайдалану мақсатында заңды тұлғаның қызметiн бағыттауға немесе басқаруға мүмкiндiгi;
2) ол жарғылық капиталдың немесе акциялардың 10 проценттен астамын осы заңды тұлғаның дауыс беру құқығымен ұсына отырып, жарғылық капиталдағы немесе акциялардағы өз үлесiн дауыс беру құқығымен енгiзе отырып, оның жеке көзқарасы бойынша оған дауыс беру өкiлеттiгiн берген сенiм негiзiнде осы құқықты жүзеге асыратын жарғылық капиталдың немесе акциялардың сол процентiн жүзеге асыруы;
3) осы адам немесе оның жақын туысы осы заңды тұлғаның жоғары басшы адамы (бiрiншi басшысы) болуы керек.
12. Бiр заемшыға арналған тәуекел мөлшерiнiң қатысы оның мiндеттемелерi бойынша банктiң өз капиталынан (к3 = Р/К) аспауға тиiс;
банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар болып табылатын заемшылар үшiн, - 0,10. Банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты заемшылар жөнiндегi тәуекелдер сомасы банктiң өз капиталының мөлшерiнен аспауға тиiс;
басқа да заемшылар үшiн - 0,25 (оның iшiнде кемiнде 0,10-ы банк кредиттерi бойынша қамтамасыз етiлмеген баланстан тыс мiндеттемелердi қоса алғанда, сондай-ақ оффшорлық аймақ аумағында тiркелген Қазақстан Республикасының резидентi еместерiне берiлген кредиттер бойынша).
ЕСКЕРТУ. 3.4.-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкi басқармасының
13. Бiр заемшының мiндеттемелерiнiң жалпы көлемi несие, овердрафт, факторинг, форфейтинг, лизинг беру, вексельдi есептеу, өзiне мiндеттемелер (кепiлдiк, кепiлдiк беру, аккредитив ) немесе баланстан тыс басқа мiндеттемелер қабылдау сәтiндегi жағдайларда осы Ережелер белгiленген шектеулер шегiнде болса, бiрақ соның салдарынан банктiң өз капиталы деңгейiнiң төмендеуiне байланысты аталған шектеулер асып кетсе, мұндай банк осы фактi туралы Ұлттық Банкке дереу хабарлауға тиiс.
14. Банктер өтiмдiлiкке бақылау жасау мақсатында өтiмдiлiгi жоғары активтердiң орташа айлық көлемiнiң талап ету мiндеттемесiнiң орташа айлық көлемiне қатынасы ретiнде есептелетiн ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентiнiң есебiн ұсынуы тиiс. Ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентiнiң ең төменгi мәнiн Ұлттық Банктiң Басқармасы белгiлейдi.
Есепке мыналар қабылданады:
Өтiмдiлiгi жоғары активтер:
қолма-қол ақша (1001, 1002, 1003, 1005, 1051, 1052 есепшоттары);
тез сатылатын активтер: мемлекеттiк бағалы қағаздар және Ұлттық Банктiң, қайта сатып алу шарттарында сатып алынған бағалы қағаздардан басқа қайта қаржыландыруы үшiн қолайлы басқа да өтiмдiлiгi жоғары бағалы қағаздар (1151, 1152, 1153, 1154, 1155 есепшоттары), тазартылған қымбат металдар (1004, 1006 есепшоттары), Ұлттық Банктегi және басқа банктердегi овернайт кредиттерi (1101, 1251 есепшоттары).
Талап ету мiндеттемелерi:
заңды және жеке тұлғалардың есеп айырысу, ағымдағы есепшоттары (2203, 2207, 2211 есепшоттары);
мемлекеттiк бюджет пен мемлекеттiк қорлардың қаражаттары (2201, 2202 талап ету сомасы бөлiгiндегi);
лоро есепшоттары (2010, 2020 тобының есепшоттары);
банкаралық овернайт депозиттерi (2110 тобының есепшоттары);
талап ету бойынша басқа мiндеттемелер (2900 есепшоты), оның iшiнде есеп айырысуды жүзеге асыру мерзiмi айтылмаған мiндеттемелер бөлiгiндегi (2221, 2551, 2552, 2851, 2852, 2854, 2855, 2856, 2860, 2862, 2870 есепшоттары).
Кастодиандық және трасттық шарттар бойынша банкке сақтауға және сенiм бiлдiрiлген басқаруға қабылданған ақша өтiмдiлiк коэффициентiн есептеген кезде қосылмайды.
Ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентi былайша есептеледi:
К4=Аор./Оор., мұндағы Аор. - активтердiң орташа айлық көлемi;
Оор. - талап ету мiндеттемесiнiң орташа айлық көлемi;
К4 - ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентi.
Есеп беру кезеңiнде банктiң кредиторлар мен депозиторлар алдындағы мерзiмi өткен мiндеттемесi болған жағдайда (2038, 2058, 2059, 2068, 2225, 2749)
орташа айлық негiзде айқындалған өтiмдiлiк коэффициентiнiң есеп айырысу мәнiне қарамастан, өтiмдiлiк нормативiн орындамаған деп саналады.
Банктер ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентiнiң есебiнен басқа активтерi мен мiндеттемелерiнiң мерзiмiн салыстыру кестесiн ұсынуға мiндеттi (төменде келтiрiлген):
Әрбiр актив (мiндеттеме) үшiн активтер мен мiндеттемелердiң мерзiмiн салыстыру кестесiн толтырған кезде неғұрлым қысқа мерзiм көзделедi, ол өткен бойда банк дебиторлар мен корреспонденттердiң мiндеттемелерiн орындауын талап етуге құқығы бар. Мұндай жағдайда активтер резервтi (провизияны)
шегерiп тастамай-ақ банк қызметiнен келтiрiлген шығынды өтеуге жатқызылады.
Активтер, мiндеттемелер және шартты мiндеттемелер бағаны бойынша деректер 1-ден 5-жолдарға дейiн өсу нәтижелерi бойынша толтырылады. 6 және 7 жолдардың сомасы "Жиынтығы" бағанына енгiзiледi, бұл банк балансының деректерiмен салыстырылады. "Жиынтығы" бағаны мен баланстың актив бөлiгiнiң жиынтығы бойынша айырмашылықтар банк қалыптастырған резервтер (провизиялар) сомасына сәйкес келедi.
1-жолға осы Ережелерде көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары активтер мен талап ету мiндеттемелерiнiң көлемiне есептелетiн активтер мен банк мiндеттемелерi жазылуы тиiс.
1 !Талап ету!
бойынша 2 !30 күнге дейін 3 !3 айға дейін 4 !6 айға дейін 5 ! 1 жылға дейін 6 !1 жылдан артық 7 ! Мерзімі өткен 8 ! Жиынтығы 5-тарау. Лимиттер
15. Кез келген шетел валютасы жөніндегі ашық валюта позициясының (ұзын немесе қысқа) лимиттерін, ЭЫДҰ мүшелері болып табылмайтын елдердің шетел валюталары жөніндегі ұзын валюта позициясын және валюталық неттопозицияны Ұлттық Банктің Басқармасы белгілейді.
16. Ашық валюта позициясы - саны жағынан сәйкес келмейтін жекелеген валюталардағы активтер мен міндеттемелер (баланстан тыс талаптар мен міндеттемелерді ескере отырып) арасындағы шетел валютасындағы қаражат қалдығының айырмасы. Ол қазіргі кезде де, болашақта да осы валютадағы қаражатты алу талаптарын және беру мiндеттемелерiн көрсетедi.
Ұзақ ашық валюта позициясы - жекелеген шетел валютасындағы ашық валюта позициясы. Мұнда активтер мен баланстан тыс талаптар дәл осы шетел валютасындағы мiндеттемелер мен баланстан тыс мiндеттемелерден артық болады.
Қысқа ашық валюта позициясы - жекелеген шетел валютасындағы ашық валюта позициясы. Мұнда мiндеттемелер мен баланстан тыс мiндеттемелер дәл осы шетел валютасындағы активтер мен баланстан тыс мiндеттемелерден артық Әрбiр шетел валютасы бойынша ашық валюта позициясы жеке белгiленедi.
Шетел валютасы бойынша ашық валюта позициясының лимитi осы Ереженiң N 1 қосымшасына сәйкес шетел валютасымен жасалған мәмiлелер және шетел валютасындағы (валюта бағамымен белгiленген теңгемен) хеджирленген құралдар бойынша банктiң шарты және ықтимал талаптары мен мiндеттемелерiнiң сомасына түзетулермен баланстық есепшоттар бойынша шетел валютасындағы (валюта бағамымен белгiленген теңге) талаптар мен мiндеттемелер есепшоттарындағы абсолют сомалар арасындағы айырмашылықты белгiлеу арқылы есептеледi.
Жекелеген шетел валютасы бойынша ашық валюта позициясын есептеген кезде бiрiншi кезекте банктiң активтерi мен мiндеттемелерiнiң баланстық есепшоттарында ашылған әрбiр шетел валютасы бойынша есепшоттар сальдосы есептеледi. Содан кейiн шартты талаптар мен мiндеттемелер есебiнiң баланстан тыс есепшоттарда ашылған осындай шетел валютасы бойынша есепшоттардың сальдо сомасы белгiленедi. Осы көрсетiлгендер белгiленгеннен кейiн баланстық есепшоттар бойынша ашық валюта позициясына әрбiр шетел валютасы бойынша, оның iшiнде хеджирленетiн мәмiлелер (құралдар) жасауды ескере отырып, әрбiр шетел валютасы бойынша шартты талаптар мен мiндеттемелер позициясының сомасына тиiстi түзету жасалады.
Хеджирлеу (хеджирлеу мәмiлесi) ықтимал зиянның орнын жабу мақсатында шетел валютасымен белгiленген активтер мен мiндеттемелер сатып алу түрiнде көрсетiлген бағам айырмашылығының туындауына байланысты ықтимал шығыннан қорғау (сақтандыру) әдiсiн бiлдiредi.
Баланстық есепшоттар бойынша валюталық нетто-позициясы баланстық есепшоттар бойынша талаптар сальдосымен және шетел валютасындағы (валюта бағамымен белгiленген теңгемен) мiндеттемелер арасындағы айырмашылық ретiнде белгiленедi.
Банктiң валюталық нетто-позициясы шетел валютасымен және шетел валютасындағы (валюта бағамымен белгiленген теңгемен) хеджирленген құралдармен жасалған мәмiлелер бойынша сальдо сомасына түзетулермен баланстық есепшоттардың сальдо сомасы ретiнде белгiленедi.
Шетел валютасымен көрсетiлген талаптар мен мiндеттемелер, осы талаптар мен мiндеттемелер көрсетiлген (белгiленген) шетел валютасына қатысты валюта позициясының есебiне қосылады. Банктiң еуро бойынша ашық валюта позициясы Еуропалық Валюта Одағына (бұдан әрi - ЕВО) қатысушы елдердiң шетел валютасы бойынша банктiң жиынтық ашық валюта позициясы болып белгiленедi және көрсетiлген валюта бағамдарының еуроға қатынасы бойына белгiленуiн ескере отырып есептеледi. Осыған орай Еуропалық Валюта Одағына (бұдан әрi - ЕВО) қатысушы елдердiң шетел валютасы бойынша ашық валюта позициясы жеке есептелмейдi.
Мәмiле жасау күнi болып табылмайтын валюталау күнi бар валюта операцияларын жүргiзген кезде мұндай валюта операциялары осы мәмiлелер жасалған күннен бастап валюта позициясының есебiне қосылады.
17. Шетел валютасымен операциялар жүргiзуге лицензиялары бар банктер апта сайын, есеп берiлiп отырған келесi аптаның екiншi жұмыс күнi әрбiр шетел валютасы бойынша валюталық позициялар мен валюталық таза салмақ-позиция туралы аптаның әрбiр жұмыс күнi үшiн, сондай-ақ осы Ережеге N 1, 2 және 3 қосымшалар нысаны бойынша жүргізілген форвард, спот және своп мәмілелері туралы мәліметтер есеп бередi.
Шетел валютасымен операциялар жүргiзетiн филиалдары мен айырбастау пункттерi бар банктер есеп бергенде ашық валюталық позициялар бойынша барлық филиалдар мен айырбастау пункттерiн ескере отырып жиынтық мәлiметтер беруге тиiс.
Филиалдарының тармақталған жүйесi бар банктер (кем дегенде 15 филиал)
немесе Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегi филиалдар есеп беру мерзiмiн екi жұмыс күнiне дейiн ұзарта алады.
ЕСКЕРТУ. 5.3.-тармақ өзгертiлдi - ҚР Ұлттық Банкi Басқармасының
18. Кез келген жеке шетел валютасы бойынша есеп беретiн апта бойы осы Ережеде белгiленген ашық валюта позициясының лимиттерiн асырып жiберген кезде банкке үш апта бойы ашық валюта позициясының лимитiн және нетто- позиция лимитiн 5%-ке дейiн азайту түрiнде айыппұл салынады.
Кез келген шетел валютасы бойынша есеп беретiн екi апта бойы белгiленген ашық валюта позициясының лимиттерiн 3 есе асырып жiберген кезде банкке айыппұл түрiнде санкция немесе банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүргiзуге арналған лицензияға шектеу салынады.
Белгiленген лимиттердi 0-0,09% шегiнде асырып жiберу жеке алынған валюта бойынша ашық валюта позициясының лимиттерiн бұзу болып саналмайды.
19. Негiзгi құрал-жабдықтар мен басқа да қаржы емес активтердегi банк инвестицияларының ең көп мөлшерiнiң өз капиталына қатысы (к5) 0,5-тен аспауға тиiс:
И к5 = ------------
< 0,5, мұндағы
К
И - негiзгi құрал-жабдықтар мен басқа да қаржы емес активтер сомалары, оған мынадай активтер жатады:
1) үй-жайлар мен ғимараттар (1652 шоты минус 1692 шоты);
2) шаруашылық мүккәмал (1653, 1656 шоттары минус 1693, 1695 шоттары);
3) банк жалдаған үй-жайлар бойынша күрделi шығындар (1657 шоты минус 1697 шоты);
4) жалға беруге (лизинг) арналған машиналар, жабдықтар, көлiк және басқа құрал-жабдықтар (1656 шоты минус 1696 шоты);
5) басқа негiзгi құрал-жабдықтар (1654 шоты минус 1694 шоты);
6) салынып жатқан (орнатылып жатқан) негiзгi құрал-жабдықтар (1651 шоты);
7) материалдық қорлар (1601, 1602 шоттар);
8) бағасы төмен және тез тозатын заттар (1658 шоты минус 1697 шоты);
9) күрделi қаржы бойынша дебиторлар (1856 шот).
20. Ұлттық Банк банктердiң пруденциалдық нормативтердi сақтауына бақылау жасайды.
Банктер Банктiк қадағалау департаментiне Ұлттық Банк белгiлеген тәртiпке сәйкес есеп беруге тиiс.
Ай сайын, есеп беретiн айдан кейiнгi айдың 8-күнiнен кешiктiрмей банктер Ұлттық Банктiң Банктiк қадағалау департаментiне К1, К2, К3, К4, К5 коэффициенттерi есептелген анықтама беруге тиiс. Банктер активтер мен мiндеттемелер мерзiмдерiнiң салыстырмалы кестесiн Банктiк қадағалау департаментiне айдың соңғы жұмыс күнiндегi жағдай бойынша апта сайын, есеп беретiн айдан кейiнгi айдың 8-күнiнен кешiктiрмей беруге тиiс.
21. Банк ұсынылған есептердiң дұрыстығына Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы" Заң күшi бар Жарлығына сәйкес толық жауап бередi.
22. Ұлттық Банктiң ерекше жағдайларда жекелеген банктерге арналған Басқарма шешiмi бойынша пруденциалдық нормативтер есебiнiң өзге тәртiптерiн не болмаса пруденциалдық нормативтердiң кейбiреуiн сақтамаған банктерге санкция қолданбай, жазбаша ескертпелер жасау немесе дәл мерзiм белгiлей отырып нұсқаулар шығаруға құқығы бар, сол банк осы Ережелердiң талаптарына сәйкес келмейтiн жерлерiн жоюға тиiс.
Екiншi деңгейдегi банктер үшiн пруденциалдық нормативтердiң есебi Ұлттық Банк бекiткен 1998 (2000) жылға дейiнгi кезеңде олардың қайта капиталдандыру мен қызметiн жақсартудың жеке жоспарлары (шаралар жоспары)
Ұлттық Банк Басқармасының 1996 жылғы 12 желтоқсандағы N 292 қаулысымен бекітілген екiншi деңгейдегi банктердiң халықаралық стандарттарға көшу тәртiбi туралы Ереженiң талаптарын ескере отырып, олардың шаралар жоспарларының шеңберiнде өзiне алған мiндеттемелерiн банктердiң сақтауы бойынша жүргiзiледi.
Сөйтiп банктер қабылдаған нормативтердiң күшейтiлген мәнi (өз қаражаты жеткiлiктiлiгiнiң арттырылған коэффициентi, бiр заемшыға арналған тәуекелдiң төмендетiлген ең көп мөлшерi, негiзгi құралдардағы банк инвестицияларының ең көп мөлшерiнiң коэффициентi және басқа да қаржы емес активтер) осы банктердiң орындауы үшiн мiндеттi болып табылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 1997 жылғы 23 мамырдағы N 219 қаулысымен бекітілген Пруденциалдық нормативтер туралы ережелерге N 1 қосымша
2. Орналастырылған/ тартылған депозиттер .. ... !.. ...
3. Берілген/алынған кредиттер
4. Алуға/төлеуге сыйақы есептеу
5. Борыштық және үлестік бағалы қағаздар
6. Дебиторлық/кредиторлық берешек Талаптар.!Міндеттемелер дың жиын.! жиынтығы* тығы* Баланстан! Баланстан тыс есеп.! тыс есепшоттар шоттар ! бойынша бойынша !
Талаптар !Міндеттемелер жиынтығы ! жиынтығы дың жиын.! жиынтығы тығы* !
таблицаның жалғасы
Апта күндері бойынша операция күнінің соңына сальдо (күні) ! (күні) (күні)
Талап.!Міндет.!По. !Талап-!Міндет-! Позициясы!Талап-! Міндет-! Позициясы тар !темелер!зи. !тар !темелер! !тар !темелер !
сомасы!сомасы !ция.!сомасы! сомасы! !сомасы!сомасы !
! !сы ! ! ! ! ! !
* - Тиісті орындарда баланстық есепшотқа ескерілетін шет ел валютасындағы міндеттемелер мен талаптар көрсетіледі.
Жекелеген валюталар бойынша ашық валюта позициясының ең жоғары белгіленген мөлшері** ** - Бұл орындарда банк жүргізетін хеджирленген мәмілені ескере отырып шет ел валютасындағы шартты талаптар мен міндеттемелер көрсетіледі.
*** - Бұл орындарда есепті кезеңдегі аптаның әр жұмыс күні үшін барлық шет ел валютасындағы нетто-позиция көрсетіледі.
Банктің нормативтер есебінің соңғы күніндегі өз капиталының мөлшері: ________________________ Жекелеген валюталар бойынша ашық валюта позицияларының белгіленген ең жоғары мөлшері: ___________________ Валюталық нетто-позицияның ең жоғары белгіленген мөлшері __________ Жекелеген валюталар бойынша ашық позициялар мөлшері бойынша немесе белгіленген ең жоғары мөлшерден асатын валюталық нетто-позиция бойынша мәліметтер қызыл түспен бөліп көрсетілуі тиіс.
Банк Басқармасының Төрағасы ______________ ________________ (қолы) (аты-жөні)
Банктің Бас бухгалтері ______________ ________________ Жауапты орындаушы ______________ ________________ N 2 қосымша | Анықтамалық ақпарат | Ең ұзақ мерзімге жасалған мәміле | | | бойынша есептесу датасы (шамамен | | | мәлімет беру күніне қарай) | | Форвард | | | Своп | | Банк басқармасының төрағасы ________________________________ Банктің бас бухгалтері ________________________________
- Бұл кестеде валютаның, құнды металдың, бағалы қағаздың, әрбір түрі бойынша мәліметтер берілуі тиіс.
N 219 қаулысымен бекітілген N 3 қосымша Банк басқармасының Төрағасы ________________________________

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 23 мая 1997 года N
219. Зарегистрировано в Министерстве юстиции 23 июня 1997 г. N 325. Утратило силу (со дня введения в действие постановления Правления НБ РК от 3.06.2002г. № 213) - постановлением Правления Казахстан от 3.06.2002г. № 213 О Правилах о пруденциальных нормативах Утратило силу (со дня введения в действие постановления Правления НБ РК от 3.06.2002г. № 213) - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 3.06.2002г. № 213
1. Утвердить Правила "О пруденциальных нормативах" и ввести его в действие с даты государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
2. В связи с принятием Правил "О пруденциальных нормативах" признать утратившим силу Правила о пруденциальных нормативах, утвержденное Постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 29 февраля 1996 года N 53, с внесенными изменениями и дополнениями, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 июля 1996 года N 181, от 8 ноября 1996 года N 260 и от 12 декабря 1996 года N 293.
3. Департаменту банковского надзора (Абдулина Н.К.):
а) зарегистрировать Правила "О пруденциальных нормативах" в Министерстве юстиции Республики Казахстан;
б) довести настоящее Постановление и Правила "О пруденциальных нормативах" до сведения Областных (Главного Алматинского территориального) управлений Национального Банка Республики Казахстан и банков второго уровня.
4. Контроль за исполнением настоящего Постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Сайденова А.Г.
Председатель
Национального Банка
Утверждено
Постановлением Правления Республики Казахстан от 23 мая 1997 г. N 219 Правила "О пруденциальных нормативах"
Глава 1. Минимальный размер уставного капитала банка
1. Минимальный размер уставного капитала банка устанавливается Правлением Национального Банка.
Глава 2. Коэффициент достаточности собственных средств
3. Собственный капитал (К) рассчитывается как сумма капитала I уровня и капитала II уровня (в размере, не превышающем капитал I уровня) за вычетом инвестиций банка в акции и субординированный долг других юридических лиц.
4. Капитал первого уровня (КI) включает следующие компоненты:
1) оплаченный уставный капитал в пределах зарегистрированного (счет 3001 плюс счет 3025 минус счета 3002, 3003, 3026 и 3027);
2) дополнительный капитал (счет 3101);
3) фонды, резервы, сформированные за счет чистого дохода прошлых лет, нераспределенный чистый доход прошлых лет (счета 3510, 3580, 3599);
минус:
4) нематериальные активы (счет 1659 минус счет 1699);
5) убытки прошлых лет (счет 3599);
6) превышение расходов текущего года над доходами текущего года.
Субординированный долг - это необеспеченное обязательство банка, не являющееся депозитом, которое согласно имеющимся письменно оформленным договорам банка удовлетворяется в последнюю очередь при его ликвидации (перед распределением оставшегося имущества между акционерами).
Включаемый в капитал второго уровня субординированный срочный долг должен иметь первоначальный срок погашения не менее 5 лет, причем в каждом году из последних пяти лет из расчета собственного капитала исключается 20% первоначальной суммы субординированного долга.
6. Достаточность собственных средств (собственного капитала)
характеризуется двумя коэффициентами: отношением собственного капитала первого уровня за вычетом инвестиций банка в акции и субординированный долг других юридических лиц (счета 1471, 1472, 1475, 1451) к сумме активов банка (kl)
и отношением собственного капитала к сумме активов и внебалансовых обязательств, взвешенных по степени риска (к2).
По степени риска вложений активы классифицируются следующим образом:
1) I группа Степень риска Наличные тенге и наличная иностранная валюта стран-членов ОЭСР* (счета 1001,1002,1003) 0 Средства на счетах в Национальном Банке (счета 1051,1101,
1102),обязательные депозиты в Национальном Банке (счет 1103) 0 Монетарные драгоценные металлы (счет 1004) 0 Текущие счета и краткосрочные депозиты в Центральных банках стран, являющихся членами ОЭСР (часть счетов 1052,1251,1252,1253) 0 Государственные ценные бумаги Республики Казахстан и ценные бумаги, выпущенные правительствами иностранных государств, имеющих суверенный рейтинг не ниже рейтинга "А" любого из рейтинговых агентств, перечень которых устанавливается Правлением Национального Банка Республики Казахстан (счета 1151, 1152, 1153, 1154, 1155 и счет 1456, в части операций с указанными ценными бумагами)
Кредиты, за исключением предоставленных нерезидентам 0 Республики Казахстан, зарегистрированным в качестве юридического лица в оффшорных зонах, либо являющимся зависимыми или дочерними по отношению к юридическому лицу, зарегистрированному в оффшорной зоне, а также физическим лицам, постоянно проживающим на территориях, относящихся к оффшорным зонам, перечень которых устанавливается Национальным Банком в части, обеспеченной залогом в виде денег на депозите в данном банке, государственных ценных бумаг и прочих высоколиквидных ценных бумаг, приемлемых для рефинансирования Национальным Банком, монетарных драгоценных металлов или гарантией Правительства Республики Казахстан, а также дебиторская задолженность (счета 1851,1853,1854)
Кредиты, предоставленные Правительству Республики Казахстан 0 Депозиты, за исключением размещенных в банках или 0 организациях Республики Казахстан, зарегистрированных в качестве юридического лица на территории оффшорных зон, либо являющихся зависимыми или дочерними по отношению к юридическому лицу, зарегистрированному в оффшорной зоне, в части, обеспеченной залогом в виде депозита (кредита) в данном банке, государственных ценных бумаг, приемлемых для рефинансирования Национальным Банком, монетарных драгоценных металлов или гарантией Правительства Республики Казахстан Примечание.
Страны-члены ОЭСР (организация экономического сотрудничества и развития):
Австралия, Австрия, Бельгия, Великобритания, Германия, Греция, Дания, Ирландия, Исландия, Испания, Италия, Канада, Люксембург, Мексика, Нидерланды, Новая Зеландия, Норвегия, Португалия, США, Турция, Финляндия, Франция, Чехия, Швейцария, Швеция, Япония.
2) II группа
Текущие счета и краткосрочные депозиты в банках стран, 0,2 являющихся членами ОЭСР, за исключением зарегистрированных и осуществляющих деятельность на территории оффшорных зон (часть счетов 1052,1251,1252,1253)
3) III группа
Немонетарные драгоценные металлы (счет 1601) 0,5
4) IV группа
Наличная иностранная валюта стран, не являющихся членами ОЭСР (в пределах длинной валютной позиции по такой валюте) (счета 1001, 1002, 1003) 1 Средства на текущих счетах и срочных депозитах в банках (кроме указанных в I и II группах) (часть счетов 1052,1251, 1252,1253, счета 1254,1255,1256,1257) 1 Ценные бумаги, выпущенные правительствами иностранных государств, имеющих суверенный рейтинг ниже рейтинга "А" любого из рейтинговых агентств, перечень которых устанавливается Правлением Национального Банка Республики Казахстан, а также ценные бумаги, предназначенные для продажи (счета 1201, 1202)
и иные ценные бумаги (счета 1451, 1452, 1454 и счет 1456, кроме суммы, указанной в I группе)
Кредиты, предоставленные другим банкам, за исключением сумм, указанных в I группе (счета 1301,1302,1303,1304,1305,1306,1307) 1 Требования к клиентам (счета группы 1400) за исключением сумм, указанных в I группе 1 Расчеты по платежам (счета 1551,1552) 1 Материальные запасы (счета 1602,1658 за минусом счета 1698) 1 Основные средства (счета 1651,1652,1653,1654,1655,1656,1657, за минусом счетов 1692-1697) 1 Начисленное вознаграждение (интерес) (счета группы 1700 за минусом счетов 1710, 1715 и счета 1705 в части начисленных сумм по счетам, указанным в I группе) 1 Предоплата суммы вознаграждения (интереса) и расходов (счета 1751,1791) 1 Премии и скидки по ценным бумагам (счета 1802,1803,1804) 1 Дебиторы банка (счета 1852,1855,1856,1860,1861,1870,1880) 1 Временные активы (счет 1900) 1
5) Внебалансовые обязательства по степени риска классифицируются следующим образом:
Гарантии и поручительства банка, выданные под встречные гарантии и поручительства Правительства Республики Казахстан, а также в части, обеспеченной залогом государственных ценных бумаг, депозитом, монетарными драгоценными металлами 0 Счета по приобретению либо продаже ценных бумаг и/или финансовых фьючерсов, если они носят обязательный характер (оформлены документально)
(счета группы 6700, 6800) 0 Счета по купле-продаже иностранной валюты и аффинированных драгоценных металлов (счета группы 6900), если они носят обязательный характер (оформлены документально) 0 Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям (счет 6575) 0 Возможные обязательства по выпущенным покрытым аккредитивам (счет
6520) 0
Счета по размещению либо получению в будущем ссуд и/или депозитов (счета группы 6600, 6650), если они носят обязательный характер (оформлены документально) 0,2 Гарантии, поручительства, непокрытые аккредитивы и обязательства по операциям форфейтинг (счета 6555, 6505, 6510, 6580)
При определении риска по некоторым внебалансовым обязательствам (счета групп 6600,6650,6700,6800 и 6900) в расчет необходимо принимать обязательства, которые могут возникнуть согласно документам (с последующим отражением в балансе) в течение текущего и/или 2-х следующих за ним отчетных месяцев.
При расчете максимального размера риска на одного заемщика не учитываются требования к Национальному Банку и банкам, имеющим долгосрочный кредитный рейтинг не ниже рейтинга "ВВВ-" агентств Standard & Poors или Fitch или "Ваа3" агентства Moody's Investors Sеrviсе, по открытым корреспондентским счетам.
Лицо признается осуществляющим значительное влияние на деятельность юридического лица при наличии соответствующих доказательств у органов банковского надзора, если:
1) оно имеет возможность направлять или руководить деятельностью юридического лица путем участия в принятии решения относительно осуществления сделок данным юридическим лицом или целей использования им его собственных средств;
2) оно осуществляет право голоса, представляя более 10 процентов уставного капитала или акций с правом голоса данного юридического лица, включая его собственную долю уставного капитала или акций с правом голоса, и тот процент уставного капитала или акций, по которым оно осуществляет такое право на основании доверенности, предоставляющей ему полномочие голосовать по его собственному усмотрению;
3) данное лицо или его близкий родственник является высшим руководящим лицом (первым руководителем) данного юридического лица.
12. Отношение размера риска на одного заемщика по его обязательствам к собственному капиталу банка (к3=Р/К) не должно превышать:
для заемщиков, являющихся лицами, связанными с банком особыми отношениями, - 0,10. Сумма рисков по заемщикам, связанным с банком особыми отношениями, не должна превышать размера собственного капитала банка;
для прочих заемщиков - 0,25 (в том числе и более 0,10 по бланковым кредитам, включая необеспеченные внебалансовые обязательства, а также по кредитам, предоставленным нерезидентам Республики Казахстан, зарегистрированным на территории оффшорных зон).
В расчет принимаются:
высоколиквидные активы:
наличные деньги (счета 1001, 1002, 1003, 1005, 1051, 1052);
быстрореализуемые активы: государственные ценные бумаги и прочие высоколиквидные ценные бумаги, приемлемые для рефинансирования Национальным Банком, за исключением ценных бумаг, приобретенных на условиях их обратного выкупа (счета 1151, 1152, 1153, 1154, 1155), аффинированные драгоценные металлы (счета 1004, 1006), кредиты овернайт в Национальном Банке и других банках (счета 1101, 1251).
Обязательства до востребования:
расчетные, текущие счета юридических и физических лиц (счета 2203, 2207, 2211);
средства государственного бюджета и государственных фондов (счета 2201, 2202 в части сумм до востребования);
счета лоро (счета группы 2010, 2020);
межбанковские депозиты овернайт (счета группы 2110);
другие обязательства до востребования (счет 2900), в том числе, в части тех обязательств, по которым не оговорен срок осуществления расчета (счета 2221, 2551, 2552, 2851, 2852, 2854, 2855, 2856, 2860, 2862, 2870).
Деньги, принятые на хранение и доверительное управление в банк на основании кастодиальных и трастовых договоров, при расчете коэффициента ликвидности подлежат исключению.
Коэффициент текущей ликвидности рассчитывается следующим образом:
К4 = Аср./Оср., где
Аср. - среднемесячная величина активов;
Оср. - среднемесячная величина обязательств до востребования;
К4 - коэффициент текущей ликвидности.
При наличии у банка в течение отчетного периода просроченных обязательств перед кредиторами и депозиторами (2038, 2058, 2059, 2068, 2225,
2749) норматив ликвидности считается невыполненным, независимо от расчетного значения коэффициента ликвидности, определяемого на среднемесячной основе.
Помимо расчета коэффициента текущей ликвидности банки обязаны представлять таблицу сравнения сроков активов и обязательств (смотри ниже).
При заполнении данной таблицы сравнения сроков активов и обязательств для каждого актива (обязательства) предусматривается наименьший срок, по истечении которого банк имеет право требовать исполнения обязательств дебиторов и корреспондентов. При этом активы включаются без вычета резервов (провизий) на покрытие убытков от деятельности банка. Данные по графам активов, обязательств и условных обязательств по строкам от 1 до 5 заполняются нарастающим итогом. Сумма строк 6 и 7 заносится в графу "Итого", которая сверяется с данными баланса банка. Расхождение по графе "Итого" и итогом активной части баланса будет соответствовать сумме сформированных банком резервов (провизий).
В строку 1 должны быть отнесены активы и обязательства банка, принимаемые в расчет величины высоколиквидных активов и обязательств до востребования, перечисленные в настоящих Правилах.
Таблица сравнения сроков активов и обязательств банка на "___" _________ 200_г.
N ! !Активы!Обязательства! А-В !Условные ! А/(В+Д)
строки! Статьи ! ! ! !обязательства!
! ! А ! В ! С ! Д ! Е 1 До востребования 2 До 30 дней 3 До 3 месяцев 4 До 6 месяцев 5 До 1 года 6 Свыше 1 года 7 Просроченные 8 Итого Длинная открытая валютная позиция - открытая валютная позиция в отдельной иностранной валюте, активы и внебалансовые требования в которой превышают обязательства и внебалансовые обязательства в этой же иностранной валюте.
Короткая открытая валютная позиция - открытая валютная позиция в отдельной иностранной валюте, обязательства и внебалансовые обязательства в которой превышают активы и внебалансовые требования в этой же иностранной По каждой иностранной валюте открытая валютная позиция определяется отдельно.
Лимиты открытой валютной позиции по иностранным валютам рассчитываются путем определения разницы между абсолютными суммами на счетах требований и обязательств в иностранной валюте (тенге с фиксацией валютного курса) по балансовым счетам с корректировкой на суммы условных и возможных требований и обязательств банка по сделкам с иностранной валютой и хеджируемым инструментам в иностранной валюте (тенге с фиксацией валютного курса) согласно приложению N 1 к настоящим Правилам.
При расчете открытых валютных позиций по отдельным иностранным валютам в первую очередь рассчитывается сальдо счетов по каждой иностранной валюте, открытых на балансовых счетах активов и обязательств банка. Затем определяется сумма сальдо счетов по этой же иностранной валюте, открытых на внебалансовых счетах учета условных требований и обязательств. После определения указанных составляющих проводится соответствующая корректировка открытых валютных позиций по балансовым счетам на сумму позиций условных требований и обязательств по каждой иностранной валюте, в том числе с учетом проведения хеджируемых сделок (инструментов).
Хеджирование (сделка хеджирования) представляет собой способ защиты (страхования) от возможных потерь, связанных с возникновением курсовых разниц, выраженный в виде приобретения активов и обязательств, определенных в иностранной валюте с целью покрытия предполагаемых убытков.
Валютная нетто-позиция по балансовым счетам определяется как разница между сальдо требований по балансовым счетам и обязательств в иностранной валюте (тенге с фиксацией валютного курса).
Валютная нетто-позиция банка определяется как сумма сальдо балансовых счетов с корректировкой на сумму сальдо по сделкам с иностранной валютой и хеджируемым инструментам в иностранной валюте (тенге с фиксацией валютного курса).
Требования и обязательства, выраженные в иностранной валюте, включаются в расчет валютной позиции в части иностранных валют, в которых данные требования и обязательства выражены (фиксированы). Открытая валютная позиция банка по евро определяется как совокупная открытая валютная позиция банка по иностранным валютам стран-участников Европейского Валютного Союза (далее - ЕВС) и рассчитывается с учетом фиксации курсов указанных валют по отношению к евро. При этом открытые валютные позиции банка по иностранным валютам стран-участников Европейского Валютного Союза (далее - ЕВС) в отдельности не рассчитываются.
При проведении валютных операций, содержащих будущую дату валютирования, не являющейся датой заключения сделки, подобные валютные операции включаются в расчет валютной позиции с даты заключения такой сделки.
Банки, имеющие филиалы, проводящие операции в иностранной валюте, и обменные пункты, должны представлять в отчете сводные данные по открытым валютным позициям с учетом всех филиалов и обменных пунктов.
Банкам, имеющим разветвленную сеть филиалов (не менее 15 филиалов)
или филиалы за пределами Республики Казахстан, может предоставляться отсрочка в представлении отчетности на срок до двух рабочих дней.
При превышении установленных лимитов открытой валютной позиции более 3 раз в течение двух отчетных недель по любой иностранной валюте, к банку применяются санкции в виде штрафов или ограничения лицензии на проведение отдельных банковских операций.
Не считается нарушением лимитов открытой валютной позиции по отдельно взятой иностранной валюте превышение установленных лимитов в пределах 0-0,09%.
Банки должны представлять отчетность в Департамент банковского надзора в соответствии с порядком, установленным Национальным Банком.
Ежемесячно, не позднее 8 числа месяца, следующего за отчетным, банки должны предоставлять в Департамент банковского надзора Национального Банка справки с расчетом коэффициентов к1, к2, к3, к4, к5. Таблицу сравнения сроков активов и обязательств банки должны представлять в Департамент банковского надзора еженедельно, не позднее 4 дня недели, по состоянию на первый рабочий день недели, а также, ежемесячно не позднее 8 числа месяца, следующего за отчетным, по состоянию на последний рабочий день месяца.
21. Банк несет полную ответственность за достоверность представляемой отчетности в соответствии с Указом Президента Республики Казахстан, имеющим силу Закона, "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".
22. Национальный банк вправе в исключительных случаях устанавливать для отдельных банков по решению Правления иной порядок расчета пруденциальных нормативов либо без применения санкций к банку, не соблюдающему какой-либо из пруденциальных нормативов, вынести письменное предупреждение или предписание с установлением определенного срока, в который этот банк должен устранить существующее несоответствие требованиям настоящих Правил.
Расчет пруденциальных нормативов для банков второго уровня, которым утверждены Национальным Банком их индивидуальные планы рекапитализации и улучшения деятельности (планы мероприятий) в период до 1998 (2000) года, производится с учетом требований Положения о порядке перехода банков второго уровня к международным стандартам, утвержденного постановлением Правления Национального Банка от 12 декабря 1996 года № 292 при условии соблюдения банками взятых на себя обязательств в рамках их планов мероприятий. Таким образом, принятые банком усиленные значения нормативов (повышенного коэффициента достаточности собственных средств, пониженного максимального размера риска на одного заемщика, коэффициента максимального размера инвестиций банка в основные средства и другие нефинансовые активы) являются обязательными для исполнения этим банком.
! !Сальдо на конец операционного дня по дням недели Требования !Обязательства!------------------------------------------------- ! ! (дата) ! (дата)
! !Сумма !Сумма !Позиция!Сумма !Сумма !Позиция ! !требо- !обяза- ! !требо- !обяза- !
! !ваний !тельств! !ваний !тельств!
1. Требования в наличной иностранной валюте ......
2. Депозиты размещенные/ привлеченные ...... ......
3. Кредиты выданные/ полученные
4. Начисленное вознаграждение к получению/выплате
5. Долговые и долевые ценные бумаги ..... ......
6. Дебиторская/кредиторская задолженность Итого Итого требования* обязательства* требования обязательства по по вне- внебалансовым балансовым счетам счетам** требования обязательства *** *** Продолжение таблицы:
(дата) ! (дата) ! (дата)
Сумма !Сумма !Позиция!Сумма !Сумма !Позиция !Сумма !Сумма !Позиция требо- !обяза- ! !требо- !обяза- ! !требо- !обяза- !
ваний !тельств! !ваний !тельств! !ваний !тельств!
*- В соответствующих ячейках отражаются требования и обязательства в иностранной валюте, учитываемых на балансовых счетах.
**- В данных ячейках указываются условные требования и обязательства в иностранной валюте, с учетом сумм проводимых банком хеджируемых сделок.
***- В данных ячейках указывается нетто-позиция по всем иностранным валютам за каждый рабочий день недели отчетного периода.
Величина собственного капитала банка на последнюю дату расчета нормативов:_______________ Установленный максимальный размер открытой валютной позиции по отдельным валютам:___________________ Установленный максимальный размер валютной нетто-позиции:____________________ Данные по размерам открытых позиций по отдельным валютам или по валютной нетто-позиции, превышающим установленные максимальные размеры должны быть выделены красным цветом.
Председатель Правления банка ______________ _______________________ (подпись) (фамилия и имя)
Главный бухгалтер банка ______________ _______________________ Ответственный исполнитель ______________ _______________________ Приложение № 2 к Правилам "О пруденциальных нормативах", утвержденным от 23 мая 1997 года № 219
1. требования обязательства
2. требования
3. требования требования Итого в тыс. тенге!Итого в валюте !
по курсам сделок ! !
Справочная информация: ! Дата проведения расчетов по сделке, !
! заключенной на максимальный срок !
! (относительно даты представления !
! сведений) !
Форвард ! !
Своп ! !
Председатель Правления банка ______________________________ Главный бухгалтер банка ______________________________ В этой таблице должны быть даны сведения по каждому виду валюты, драгоценному металлу, ценной бумаге.
Приложение № 3