Қазақша:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Батыс Қазақстан облыстық Маслихат Западно-Казахстанской области мәслихатының 2002 жылғы 26 қазандағы № 26-1 шешімі. Батыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 2002 жылғы 26 қарашада № 1848 тіркелді. Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2004 жылғы 2 шілдедегі № 9-4 шешімімен Қазақстан Республикасының «Мәдениет туралы» Заңын орындау барысындағы облыстық мәдениет басқармасының жұмысы туралы Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 02.07.2004 № 9-4 шешімімен.
Облыстық мәдениет басқармасының бастығы М.К. Омарғалиевтың атаулы мәселе жөнiндегi баяндамасын тыңдай және талқылай отырып, облыстық мәслихат мәдениет мекемелерiнiң және олардың ведомстволық қарасты кәсiпорындарының басқа уәкiлдi органдармен бiрлесiп "Мәдениет туралы"
Заңның талаптарына сай бiркелкi жұмыс жүргiзiп келе жатқандығын атап көрсетедi.
Олардың қызметiнiң басыңқы бағыттары ретiнде халыққа рухани тәрбие беру, Қазақстан классиктерi мен шетел өнер шеберлерiнiң саздық мүраларын насихаттау және Орал өңiрiн мекендеген халықтардың мәдениетiн дамыту, ұлтаралық келiсiмдi насихаттау, түрлi халықтар мәдениеттерiнiң өзара байланысы мен өзара байыту шараларын күшейте жүргiзу белгiленген.
Соңғы жылдары облыстық мәдениет мекемелерiнiң жұмысы көзге түсерлiк дәрежеде жүргiзiлдi. 2001-2002 жылдарда 852 әр алуан шаралар өткiзiлдi. Батыс Қазақстан халықтарының фестивалi, Дәулеткерей және Д. Нұрпейiсова күйлерiн орындаушыларының республикалық конкурстары, Мұхит Мералиевтiң 160 жылдығына арналған конкурс, Қазақстан және Ресей өнер шеберлерiнiң ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды қатысуымен ұйымдастырылған Орал қаласы мен аудандардың мәдениетi күндерi оздырылды. Кiтапханалар қызметiнiң ауқымы кеңейе түсуде, 2002 жылдың iшiнде 280 мың оқырманға қызмет көрсетiлдi.
Мәдениет мекемелерiнiң жүйесi тұрақталды, материалдық-техникалық базасы, кадрлық қамту нығая түсуде. Соңғы екi жылда аудандық және ауылдық мәдениет үйлерiн жөндеуден өткiзуге 221,9 млн. теңге, сахналық киiм мен саздық аспаптар сатып алуға 58,8 млн. теңге қаржы бөлiнiп, кiтапханаларға 3,8 млн.
теңгеге компьютерлер сатып алынды.
Облыстық филармония күрделi жөндеуден өткiзiлдi, қала мен аудандардағы мәдениет және археология ескерткiштерiн қалпына келтiру және жаңғырту жұмыстары жүргiзiлуде, облыстық қазақ драмалық театрының ғимараты пайдалануға берiлдi.
Облыстағы мәдениет мекемелерiн қаржыландыру iсi жақсарып келедi. 2002 жылдың 9-айында оларды дамытуға 1102,4 млн. теңге қаржы аударылды немесе бұл әр тұрғынға шаққанда 1,7 мың теңгеден келедi, ал республика бойынша 1 адамға шаққандағы орташа көрсеткiш небәрi 0,4 мың теңге ғана құрайды. Бұл көрсеткiштен облыс республикада бiрiншi орын алады.
Сонымен бiрге облыстық мәслихат облыстық мәдениет басқармасы мен оның ведомстволық қарасты мекемелерiнiң мәдени-көпшiлiк, ағартушылық және басқа да атқарған жұмыстары "Мәдениет туралы" Заңның талаптарына толық сәйкес келмейтiндiгiн атап көрсетедi. Ұлттық салт-дәстүрлер мен әдет- ғұрыптарды насихаттау, бұл салт-дәстүрлердi жаңғыртушы конкурстар, сан-алуан фестивальдар, дарынды жас таланаттарды анықтау байқаулары сияқты клуб мекемелерiнiң басқа да жұмыс түрлерi барлық аудандарда бiрдей көпшiлiк шараларға айналмай отыр. Шыңғырлау, Зеленов, Теректi және басқа да бiрқатар аудандарда көркемөнерпаздық халық шығармашылығы мардымсыз.
Облыстық кiтапхана жүйесiнде әдiстемелiк және бұқаралық жұмыс әлсiз, анықтамалық-библиографиялық жұмысты жақсарту, кiтаппен қамту жүйесiн жетiлдiрудi қажет етедi. Көптеген ауылдық кiтапханалардың кiтап қоры тапшы, оқырмандарды қанағаттандырмайды, балалар әдебиетi жеткiлiксiз, мерзiмдi баспасөздi жаздырып алуда да көптеген проблемалар бар.
Облыстың мәдениет мекемелерiнiң материалдық-техникалық базасы да шектен тыс төмен. Аппаратуралар мен аспаптарды, сахналық киiмдердi жаңғырту жұмысы жеткiлiксiз және басқа қажеттi заттар алынудан қалған. Көптеген аудандарды ауылдық мәдениет мекемелерiнiң ғимараттары көлемдi жөндеуден өткiзудi қажет етедi, қысқы жағдайдағы жұмысқа дайындықтары нашар.
Аудандардағы клубтардың 48 пайызы және кiтапханалардың 62 пайызы пешпен жылынатын ғимараттарда орналасқан. Әсiресе мұндай мекемелер Ақжайық, Зеленов, Казталов, Сырым аудандарында көп.
Ауылдық мәдениет мекемелерi өзiне арнайы көңiл аударуды талап етедi.
Облыстық мәдениет басқармасының аудандардың, ауылдық және поселкелiк әкiмияттарда ауылдың мәдени жұмыстарын дамтуға арналған жоспарлары жоқ, ал олар болсада жылдар бойы қайта қаралмайды. Федоровка және Шыңғырлау аудан орталықтарында мәдениет үйлерiн салу қажет, бiрақ бұл мәселенi ешкiм көтермейдi.
Өзiнiң ведомствалық мекемелерiнде мәдениет басқармасы масылдықты жоюға тырыспайды. Бұл облыстық филармония, киножүйесi және кейбiр басқа да мекемелердiң жұмысында байқалады. Олар бюджеттен қаржыландыруға сенiм артып, өздерi орташа немесе шағын бизнес субъектiсi бола тұрып ақша табуды қолға алу керек. Облыстық бюджеттен бөлiнген ақшаларды тиiмдi пайдаланбағанына қарағанда мәдениет басқармасында экономикалық менеджменттiң жоқтығын аңғартады.
Мәдениет басқармасының жергiлiктi жерлерде мәдени орта жасауға бiлiм, спорт, туризм мекемелерi және басқа да ведомстволармен қарым-қатынасы төмен.
Классикалық өнер түрлерiн, балалар көркемөнерпаздар творчествосын, жас күйшi, домбырашы және тағы басқа мектептердi дамытуға көңiл бөлiнбейдi.
Кадрларды қайта дайындау, олардың жұмыс тәжiрбиесiн тарату мәселелерi қанағаттандырмайды.
Облыстық мәдениет басқармасы, қала мен аудандық әкiмияттар және басқа уәкiлдi органдар облыс көлемiндегi 500-ге жуық тарихи және мәдениет, сәулет және елдi мекен құрылысы, монументалды өнер ескерткiштерiн сақтау мен жаңғыртуға тиiстi дәрежеде көңiл бөлмейдi.
Бұл iске тарихи-мәдени мұраларды қорғау жөнiндегi мемлекеттiк инспекция да қажеттi бақылау жасамай отыр. Осы аталған және басқа да жiберiлген кемшiлiктер облыстық мәдениет басқармасының нашар жұмысының, олардың өзiнiң қарамағындағы мекемелерге ұйымдық-әдiстемелiк қызмет орталығы бола алмай отырғандығының салдары болып табылады.
Қалалық және аудандық әкiмияттардың және сәйкестi мәслихаттар тарапынан да "Мәдениет туралы" Заңның орындалуына бақылау жасау әлсiз.
Облыстық мәслихат
ШЕШIМ ЕТЕДI
1. Қазақстан Республикасының "Мәдениет туралы" Заңын орындау барысындағы облыстық мәдениет басқармасының және оның құрылымдарының жұмысы жеткiлiксiз деп атап көрсетiлсiн.
Мәдениет басқармасы (М.К. Омарғалиев), аудандық әкiмияттарымен және басқа уәкiлдi органдармен бiрлесе отырып облыстық мәслихат бекiткен "2002- 2005 жылдарда селода мәдени-демалыс жұмыстарын сақтау және дамытуға арналған бағдарламасын" орындау үшiн жан-жақты шаралар қабылдайтын болсын.
2. Облыстық мәдениет басқармасы (М.К. Омарғалиев), қалалық және аудандық әкiмияттары, басқа да ведомстволармен бiрлесiп тарихи-мәдени және рухани құндылықтардың сақталуын, олардың баршаға ашық болуын және халықтың оған белсендiлiкпен араласуын, әлеуметтiк-мәдени салалар өнiмдерi мен қызметтерiнiң отандық рыногын дамыту аумақаралық және халықаралық қарым-қатынасты кеңейту мен тереңдете жүргiзу жұмыстарын қамтамасыз ету жалғастырылсын.
Бұл мақсаттарға қол жеткiзу үшiн индикативтiк жоспарға сәйкес жұмыс iстемейтiн мәдениет мекемелерiн, әсiресе ауылдық жерлердегi қалпына келтiрудiң батымды шаралары алынсын:
ауыл тұрғындары, әсiресе облыстың шалғай қашықтықтағы елдi мекендерiндегi, мәдени-демалыстық және ақпараттық-ағартушылық қызмет көрсету кешенiмен қамтамасыз етiлсiн;
көркемөнерпаздық халық шығармашылығын дамыту, көпшілiк ұлттық салт- дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды насихаттау, конкурстар мен фестивальдар өткiзу, мәдени шаралардың жаңа бағыттарын қалыптастыру үшiн жан-жақты жағдайлар жасалсын;
кiтапханалардың кiтап қорларын отандық және әлемдiк шығармаларымен толықтырудың қажеттi шаралары алынсын және кiтапханалар Интернет жүйесiне қосылған компьютерлiк техникамен қамтылсын;
облысты мекендеген халықтардың мәдениетi мен салт-дәстүрлерiн дамыту үшiн аудандарда ұлттық-мәдени орталықтар құрылатын болсын, жастар демалысы орталығы, бизнес-клубтар мен баспасөз клубтары, спорттық-демалыс орталықтары сияқты және тағы басқа демалыс өткiзудiң нысандары ұйымдастырылсын;
бюджеттiк қаражаттарды тиiмдi пайдалануға шаралар алынсын, экономикалық менеджмент дамытылсын, облыстық филармония, кинопрокат жүйесiнiң және кейбiр басқа да тиiстi мәдениет саласындағы мекемелердiң мүмкiндiктерiн шағын және орташа бизнес субъектiлерi деп санап өздерiн дамытуға қаражат табуға пайдаланылсын;
бiлiм, спорт және туризм, қоғамдық ұйымдар мен басқа да ведомстволармен қарым-қатынасты мәдени мекемелердiң мәртебесiн көтеру үшiн күшейтiп оларды нағыз рухани орталыққа айналдырылсын;
классикалық өнер түрлерiн, балалар көркемөнерпаздығын дамытуға арнайы көңiл бөлiнiп, жас домбырашы, күйшi, солист-вокалист, тағы басқа да мектептердiң дамуына ерекше көңiл бөлiнсiн.
3. Мәдениет басқармасы кадрларды iрiктеу мен орналастыруға, оларды оқыту мен бiлiктiлiгiн арттыруға, творчестволық дарынды жас таланттарды айқындауға, жұмыс тәжiрбие алмастыруларына ерекше көңiл бөле отырып, олардың көпшiлiк арасында белсендiлiкпен қызмет iстеуiне жағдай туғызу арқылы ведомствоға қарасты мекемелермен ұйымдық-көпшiлiк және әдiстемелiк жұмыс түрлерi жетiлдiрiлсiн.
4. Мәдениет басқармасы (М.К. Омарғалиев), облыстық қаржы басқармасы (А.Ш. Хамитов), қалалық мен аудандық әкiмияттары мәдениет мекемелерiнiң, әсiресе ауылдық мәдениет мекемелерiнiң материалдық-техникалық базасын жақсартудың шараларын қабылдай отырып, олардың ғимараттарын жөндеуден өткiзу, клубтар мен кiтапханалар үшiн жабдықтар мен аппаратуралар, отын сатып алуға қажеттi қаражат қарастырылсын.
5. Мәдениет (М.К. Омарғалиев), инфрақұрылым және құрылыс (Ә.Б.
Сытдықов) басқармалары, қала мен аудандық әкiмияттары Орал қаласы мен аудандардың құрылыс жүргiзудiң бас жоспарларына сәйкес сәулет, тарихи және мәдениет, өнер және археология ескерткiштерiн сақтау мен қалпына келтiруге ерекше көңiл бөлiп, оларды жаңғырту мен тиiстi дәрежеде ұсталу шараларын алатын болсын.
6. Мәдениет саласындағы актуалды мәселелердi қарауға және оның мекемелерiнiң жұмысын үйлестiру үшiн облыстық әкiмият жанында тиiстi өкiлеттiгi бар мәдени Кеңес құру облыстық әкiмиятқа ұсынылсын.
7. Қала мен аудандық әкiмияттарына, қалалық, аудандық мәслихаттарға "Мәдениет туралы" Заңның аумақтарда орындалуы туралы мәселенi сессияларда және алқа мәжiлiстерiнде мезгiл-мезгiл қарау, мәдениет мекемелерiне қажеттi көмек көрсету, олардың қызметiне бақылауды күшейту ұсынылсын.
8. Облыстық "Орал өңiрi" және "Приуралье" газеттерi, облыстық телерадиокомпаниясы және басқа бұқаралық ақпарат құралдары облыстағы мәдениет мекемелерiнiң қызметi мен олардың проблемалары жөнiнде баспасөзге жиi жариялап, олардың iс-тәжiрбиелерiн насихаттайтын болсын.
9. Осы шешiмнiң орындалуын бақылау облыстық мәслихаттың әлеуметтiк саясат жөнiндегi тұрақты комиссиясына жүктелсiн.
Сессия төрағасы
К.Айдаралиев
Облыстық мәслихат хатшысы Т.Рысбеков

На русском языке:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение Западно-Казахстанского Маслихат Западно-Казахстанской области областного маслихата от 26 октября 2002 года № 26-1.
Зарегистрировано Управлением юстиции Западно-Казахстанской области 26 ноября 2002 года №
1848. Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 2 июля 2004 года № 9-4 О работе областного управления культуры по выполнению Закона Республики Казахстан «О культуре»
Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 02.07.2004 № 9-4.
Заслушав и обсудив доклад начальника областного управления культуры Умаргалиева М.К. по этому вопросу, областной маслихат отмечает, что учреждения культуры и их подведомственные предприятия совместно с другими уполномоченными органами проводят определенную работу в свете требований Закона "О культуре".
Приоритетными направлениями их деятельности определены усиление мер по духовному воспитанию населения, пропаганда музыкального наследия классиков Казахстана и зарубежных мастеров искусства, возрождение и развитие культуры народов, проживающих в Приуралье, пропаганда межнационального согласия, взаимовлияния и взаимообогащения культур разных народов.
В последние годы заметно активизировалась работа учреждений культуры области. В 2001-2002 годах проведено 852 различных мероприятия. Проведены фестиваль народов Западного Казахстана, республиканские конкурсы исполнителей кюев Даулеткерея и Д. Нурпеисовой, конкурс, посвященный 160- летию Мухита Мералиева, дни культуры города Уральска и районов с участием на этих мероприятиях мастеров искусства Казахстана и России. Активизируется и работа библиотек, которыми в 2002 году обслужено 280 тысяч читателей.
Стабилизировалась сеть учреждений культуры, укрепляется их материально- техническая база, кадровое обеспечение. За последние два года на ремонт районных и сельских домов культуры выделено 221,9 млн. тенге, на развитие материально-технической базы сельских культучреждений 58,8 млн. тенге, на 3,8 млн. тенге закуплены компьютеры в библиотеки. Капитально отремонтирована областная филармония, ведутся восстановительные и реставрационные работы на памятниках культуры и археологии города и районов, введено в эксплуатацию здание областного казахского драматического театра.
Улучшается финансирование учреждений культуры области. На их развитие за 9 месяцев 2002 года направлено 1102,4 млн. тенге, или 1,7 тыс. тенге на одного жителя при среднереспубликанском - 0,4 тыс. тенге на человека. По этому показателю область занимает 1 место в республике.
Вместе с тем областной маслихат отмечает, что проводимая управлением культуры области и его подведомственными учреждениями культурно-массовая, просветительная и другая работа не в полной мере отвечает требованиям Закона "О культуре" и возрастающему спросу населения.
Не во всех районах стали массовыми мероприятия по пропаганде национальных обрядов и обычаев, конкурсы, возрождающие эти традиции, различные фестивали, выявление творчески одаренных молодых талантов и другие формы работы клубных учреждений. Пассивно развивается самодеятельное народное творчество в Чингирлауском, Зеленовском, Теректинском и некоторых других районах.
Ослаблена методическая и массовая работа в библиотечной системе области, требует улучшения справочно-библиографическая работа, совершенствование системы книгообеспечения. Многие сельские библиотеки имеют скудный книжный фонд, который не удовлетворяет читателей, не хватает детской литературы, много проблем при проведении подписки на периодическую печатную продукцию.
Крайне низка еще материально-техническая база учреждений культуры области. Недостаточно обновляется аппаратура и инструментарий, сценические костюмы, не приобретаются другие необходимые атрибуты. Здания сельских культучреждений во многих районах требуют значительного ремонта, плохо готовятся к работе в зимних условиях. В районах 48% клубов и 62% библиотек размещены в зданиях с печным отоплением. Особенно много таких учреждений в Акжаикском, Зеленовском, Казталовском, Срымском районах.
Требуют к себе особого внимания сельские учреждения культуры.
Областное управление культуры, акиматы районов, акимы поселковых и сельских округов не имеют специальных программ развития культуры на селе, а имеющиеся программы годами не пересматриваются. В районных центрах п.
Федоровке и Чингирлау необходимо строительство домов культуры, но этот вопрос никем не поднимается.
Управление культуры не изживает иждивенческого отношения в своих подведомственных учреждениях. Это проявляется в работе областной филармонии, системе кинопроката и некоторых других учреждениях, которые уповают на бюджетные ассигнования, хотя должны быть субъектами малого и среднего бизнеса и сами зарабатывать средства. Выделяемые из областного бюджета деньги расходуются не рационально, что говорит об отсутствии в управлении культуры нормального экономического менеджмента.
Управление культуры слабо взаимодействует с учреждениями образования, туризма и спорта и другими ведомствами для создания культурной среды на местах. Не уделяется должного внимания развитию классических форм искусства, детского самодеятельного художественного творчества, организации школ юных домбристов, кюйши и т.д.
Неудовлетворительно поставлена работа с переподготовкой кадров, обобщением и распространением опыта их работы.
Областное управление культуры, акиматы и другие уполномоченные органы города и районов не уделяют должного внимания сохранению и реставрации памятников истории и культуры, архитектуры и градостроительства, монументального искусства, которых в области насчитывается около 500.
Не ведет надлежащий контроль в этом деле и госинспекция по охране историко-культурного наследия. Все эти и другие недостатки являются следствием слабой работы областного управления культуры, который еще не стал настоящим центром организационно-методической деятельности своих учреждений.
Ослаблен контроль за выполнением Закона "О культуре" и со стороны акиматов города и районов и соответствующих маслихатов.
Областной маслихат
РЕШИЛ
1. Отметить, что управление культуры и его подразделения в области проводят недостаточную работу по реализации Закона Республики Казахстан "О культуре".
Управлению культуры (Умаргалиев М.К.) совместно с акиматами районов и другими уполномоченными органами принять все меры для выполнения утвержденной областным маслихатом программы "Сохранение и развитие культурно-досуговой работы на селе на 2002-2005 годы".
2. Областному управлению культуры (Умаргалиев М.К.), совместно с акиматами города и районов, другими ведомствами продолжить работу по обеспечению сохранности, доступности и активного приобщения населения к историко-культурным и духовным ценностям, развитию отечественного рынка продукции и услуг социально-культурной сферы, расширению и углублению межрегионального и международного сотрудничества.
Для достижения этих целей принять действенные меры по восстановлению не работающих учреждений культуры, особенно в сельской местности, согласно индикативного плана:
обеспечить сельское население комплексом культурных, досуговых и информационно-просветительских услуг, особенно в отдаленных населенных пунктах области;
создать условия для развития самодеятельного народного творчества, пропаганды массовых национальных обрядов и обычаев, проведения конкурсов и фестивалей, формирования нового направления культурных мероприятий;
принять необходимые меры для пополнения книжных фондов библиотек произведениями отечественной и мировой литературы, классиков и современных писателей, обеспечить их компьютерной техникой с подключением к сети Интернет;
создать в районах национально-культурные центры для развития культуры и традиций народов, проживающих в области, организовать такие новые формы досуга населения, как центры молодежного досуга, бизнес клубы и пресс-клубы, спортивно-досуговые центры и другие;
принять необходимые меры для эффективного использования бюджетных средств, развивать экономический менеджмент, использовать возможности областной филармонии, системы кинопроката и некоторых других соответствующих подразделений сферы культуры как субъекты малого и среднего бизнеса и зарабатывать средства для их дальнейшего развития;
усилить взаимодействие с органами образования, спорта и туризма, общественными организациями и другими ведомствами для подъема престижа учреждений культуры, сделать их настоящими духовными центрами;
уделить особое внимание развитию классических видов искусства, детского самодеятельного художественного творчества, организовать школы юных домбристов, кюйши, солистов-вокалистов и др.
3. Управлению культуры совершенствовать формы организационно- массовой и методической работы с подведомственными учреждениями, уделив особое внимание подбору и расстановке кадров, их обучению и повышению квалификации, обмену опытом работы, выявлять творчески одаренные молодые таланты, создавать им необходимые условия для активной деятельности в массах.
4. Управлению культуры (Умаргалиев М.К.), областному финансовому управлению (Хамитов А.Ш.), акиматам города и районов принять меры для улучшения материально-технической базы учреждений культуры, особенно сельских, изыскать необходимые средства для ремонта их зданий, приобретения инвентаря и аппаратуры, топлива для клубов и библиотек.
5. Управлениям культуры (Умаргалиев М.К.), инфраструктуры и строительства (Сытдыков А.Б.), акиматам города и районов в соответствии с генеральными планами застройки города Уральска и районов уделить особое внимание сохранению и восстановлению памятников архитектуры, истории и культуры, искусства и археологии, принять меры к их реставрации и содержанию в надлежащем виде.
6. Предложить областному акимату образовать Совет по культуре при областном акимате для рассмотрения актуальных проблем в сфере культуры и координации деятельности ее учреждений с соответствующими полномочиями.
7. Предложить акиматам города и районов, горраймаслихатам периодически рассматривать на сессиях и коллегиях вопросы выполнения в регионах Закона "О культуре", пересмотреть имеющиеся, или разработать и принять специальные программы сохранения и развития культурно досуговой работы на селе, оказывать необходимую помощь учреждениям культуры, усилить контроль за их деятельностью.
8. Областным газетам "Орал оңiрi" и "Приуралье", облтелерадиокомпании и другим средствам массовой информации чаще публиковать и показывать в прессе материалы о проблемах и деятельности учреждений культуры области, пропагандировать опыт их работы.
9. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию облмаслихата по социальной политике.
Председатель сессии
К.Айдаралиев
Секретарь облмаслихата Т.Рысбеков