Қазақша:
Павлодар облысының мәслихаты Павлодар облысы Мәслихатының Маслихат Павлодарской области ІІ сайланған, Х (кезектен тыс)
сессиясы 2001 жылғы 12 наурыздағы шешімі. Павлодар облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 12 сәуірде № 621 тіркелді Облыстық 2001 - 2003 жылдарға арналған «Табиғи қорғау есебінен ауыл шаруашылық айналымынан шығарылған аз өнімді жерлерді шалғындандыру» бағдарламасы туралы Облыстық жер ресурстарын басқару жөніндегі комитетінің төрағасы А.Қ.
Сәрсикеевтің облыстық "Табиғи қорғау есебінен ауыл шаруашылық айналымынан шығарылған аз өнімді жерлерді шалғындандыру" бағдарламасы туралы хабарламасын тыңдап және талқылап, облыстық Мәслихат ШЕШIМ ЕТЕДI
1. Облыстық 2001 - 20003 жылдарға арналған "Табиғи қорєау есебінен ауыл шаруашылық айналымынан шығарылған аз өнімді жерлерді шалғындандыру"
бағдарламасы бекітілсін.
2. Облыстық жер ресурстарын басқару жөніндегі комитет жыл сайын 10 қаңтар мен 10 шілде күніне орай облыстық Мәслихаттың табиңатты пайдалану және экология жөніндегі тұрақты комиссиясына бағдарламаның орындалуы туралы хабарлайтын болсын.
3. Осы шешiмнiң орындалуына бақылауды жасау облыстық Мәслихаттың табиғатты пайдалану және экология жөніндегі тұрақты комиссиясына (Рамазанов Ж.Р.) жүктелсiн.
II сайланған облыстық Мәслихаттың Х (кезектен тыс) сессиясының төрағасы О. Қайыргельдинов Облыстық Мәслихаттың хатшысы Т. Айтқазин ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Мәслихаттың Х сессиясының 2001 жылғы № 13 наурыздағы шешiмiмен бекiтiлдi "Ауылшаруашылық айналымынан шығарылєан аз өнiмдi жерлердi 2001 - жылдары табиғат қорғау қаражаты есебiнен шалғындандыру" облыстық бағдарламасы
1. Бағдарлама паспорты Аталуы: "Ауылшаруашылық айналымынан шығарылған аз өнiмдi жерлердi 2001 - 2003 жылдары табиғат қорғау қаражаты есебiнен шалғындандыру"
Дайындау негiзi: Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар 1995 жылғы 22 желтоқсандағы "Жер туралы" № 2717 Жарлығының жердi ұтымды пайдалану туралы ережесi, жердiң құнарлылығын арттыру, сонымен қатар мал шаруашылығының жемазығын облыс тұрғындарының қосалқы шаруашылықтарын бекiту қажеттiлiгi Басты дайындаушылар: Облыс жер пайдалану департаментi, облыс қоршаған ортаны қорғау басқармасы, облыстық қоршаған ортаны қорғау Қоры Мақсаты: Ауылшаруашылық айналымынан шығарылған және жатып қалған аз өнiмдi жерлердi пiшендiк - жайылым жерлер айналымына тарту үшiн шалғындандыру Қаржыландыру: Облыстық қоршаған ортаны қорғау Қорының қаражаты Күтiлетiн нәтиже: Ауылшаруашылық айналымына мал шаруашылығының жемазығын облыс тұрғындарының қосалқы шаруашылықтарын нығайтуға ықпал болатын 5-10 ц/га пiшен шығады деген күтiммен қосымша ауылшаруашылық пайдаланатын жерлердi тарту.
Сонымен бiр мезгiлде жердi құнарландыру өрбiп, ластануы, зиянкестермен және аурулармен дерттенуi, судан және желден бүлiну қаупi төмендейдi. Бұл бағдарламаны жүзеге асыру облыста экологиялық және әлеуметтiк жағдайларға қолайлы әсер етедi.
2. Кiрiспе
Жер Қазақстан Республикасының негiзгi байлықтарының бiрi, халықтың ауқатты тұрмысының қайнар көзi болып табылады. Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар 1995 жылғы 22 желтоқсандағы "Жер туралы" № 2717 Жарлығына сәйкес, жердегi шаруашылық қызметi табиғат қорғау технологиясын алдын ала ескеруi, қоршаған ортаның табиғатына зиян келмеуi мен экологиялық жағдайдың төменге құлдырауына жол бермеуi тиiс. Жердi қорғау ұғымына топырақ құнарлылығын қалпына келтiру және арттыру, су және желден бүлiнуден қорғау, ауылшаруашылық жерлер тұздануының, ластануының, зиянкестермен және аурулармен дерттенуiнiң, арамшөптер басуының алдын алу, тозған жерлердi қалпына келтiрудi iске асыру, олардың құнарлылығын қалпына келтiру, арттыру және ауылшаруашылық айналымына уақытында енгiзу кiредi.
3. Мәселенiң қазiргi жай- күйiн талдау Павлодар облысында шамасы 1,7 млн.га жыртылған жер ауылшаруашылық айналымынан шығарылып, жер қорына жатқызылєан. Бұл көптеген жағдайларда қарашiрiгi аз, сортаң, бөлiнген аз өнiмдi жерлер, бiрақ олардың арасында қайта құрылған ауылшаруашылық құрылымдарында сұраныс таппаған едәуiр құнарлы жерлер де бар. Бұл жерлердi жер қорына ауыстыру барысында шалғындандырып, бiртiндеп жайылымға ауыстыру көзделген болатын. Бiрақ шын мәнiсiнде, олар құнсыз жер болып шықты. Жерлер тозған, арамшґп басқан, су мен желден бүлiну ошағы болып табылады.
Сонымен бiрге, облыстың барлық елдi мекендерi жеке меншiк мал шаруашылыєына жайылым мен пiшен шабуға пайдаланылатын жердiң қатты жетiспеушiлiгiн сезiнедi, үйткенi елдi мекендер маңындағы пайдаланылатын жайылымдар тозған, малдан тапталған, өнiмдiлiгi өте төмен және желден бөлiну ошағы болып саналады, осының барлығы облысымыздағы онсыз да қиын экологиялық жағдайды бұдан әрi шиеленiстiрiп отыр. Жаңа жайылым мен пiшен шабуға пайдаланатын жерлердi игеруге немесе тозған жайылымдарды шалғындандыруға ауыл әкiмдерiнде қаражат жоқ.
Бұл мәселе облыс тұрғындары қосалқы шаруашылықтары мал шаруашылығының жемазық негiзiн күшейту мақсатында пiшен немесе жайылымға пайдаланатын жер сапасында қолдану үшiн бұл жерлердi ауылшаруашылық айналымына қалпына келтiру және шалғындандыру жолымен енгiзу арқылы ғана шешiмiн табуы мүмкiн.
Күштi жақтары: топырақ құнарлылығын қалпына келтiру, жерлердi желден, судан бүлiнуден, арамшөп басуынан және зиянкестер мен аурулармен дерттенуден қорғау, экологиялық жағдайды жақсарту, жемазық өнiмдiлiгiн арттыру, мал шаруашылығының жемазық базасын нығайту нәтижесiнде облыс тұрғындарының әлеуметтiк жағдайын жақсарту.
Әлсiз жақтары: жұмысты орындау үшiн жанар-жағармай құнының жоғарылылығы, шөп тұқымдарының жетiспеушiлiгi және жеткiлiксiз ассортиментi.
Қауiп-қатерлер: қатал климат жағдайларының қолайсыздығы және атмосферада ылғалдылықтың жетiспеушiлiгi нәтижесiнде уақытында түгелдей көктемеу қатерi туады, немесе солардың қуаңшылықтан құруы мүмкiн.
4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi Осы Бағдарламаның мақсаты бiрiншi кезекте тұрғындардың қосалқы шаруашылығының мал шаруашылығы үшiн жемазық базасының жетiспеушiлiгiнен тапшылық көрiп отырған облыс iрi елдi мекендерiне жақын жерде орналасқан және ауыл шаруашылығы айналымынан шығарылған аз өнiмдi жерлердi шалғындандыру болып табылады.
Осының нәтижесiнде тыңайған жерлердi пiшендiк-жайылым айналымына енгiзу, топырақтыѕ құнарлылығын және жемазық өнiмдiлiгiн арттыру, экологиялық жағдайды жақсарту мәселелерi шешiмiн табады.
5. Бағдарламаның негiзгi баєыттары мен оны жүзеге асыру тетiгi Осы Бағдарламадағы белгiленген мiндеттердi жүзеге асыру үшiн:
жақсартуға жататын жер учаскелерiнiң қазiргi жағдайына талдау жасау;
жер учаскелерiн таңдау;
2001 - 2003 жылдарға арналған жұмыс көлемiн қамтамасыз ету үшiн жоспарлық-сметалық құжаттарды әзiрлеу;
конкурстық негiзде шалєындандыру жобаларын игеруде орындаушысын iрiктеу;
шалғындандыру жолымен аз өнiмдi жерлердi жақсарту;
авторлық қадағалауды жүргiзу ескерiледi.
Бағдарламамен 2001 - 2003 жылдары барлығы 4900 га көлемiнде аз өнiмдi жерлердi жақсарту жұмысы көзделедi, соның iшiнде:
2001 жылы - 1440 га;
2002 жылы - 1880 га;
2003 жылы - 1660 га.
Осы аталған Бағдарламаға сәйкес "Павлодар ЖерҒӨО" еншiлес мемлекеттiк кәсiпорны тиiстi жұмыс көлемдерiне сәйкес тозған және құнарсыз жерлердi қалпына келтiру жобаларын әзiрлейдi.
Жұмыс объектiсiн таңдау кезiнде бiрiншi кезекте экологиялық қажеттiлiк, қайсы бiр елдi мекен жанында орналасқан жайылымның тозу дәрежесi, мал басының саны, алқаптық және басқа да табиғи шөп шалғындығының барлығы ескерiледi.
Жердi қалпына келтiру және шалғындандыру жөнiндегi жұмыстарды орындау үшiн конкурстық негiзде әрi қарай игерiлген жерлердi селолық округтерге берумен мердiгерлiк ұйымдар тартылатын болады.
Бастапқы деректер:
жоспарлау-зерттеу материалдары;
жер учаскелерiн таңдау актiлерi;
топырақтың, топырақ-агрохимиялық және геоботаникалық карталарымен оқып бiлумен өсiмдiктердiң қазiргi жағдайына талдау жасау және оларды жақсарту жөнiнде ұсыныстар;
техника, тұқым, жанар-жағармай материалдарының қажеттiлiгiн есептеу;
1 га жердi шалғындандыру құнының есебi.
6. Бағдарламаны қаржыландырудың қажеттi қорлары және көздерi.
Бағдарламаны жүзеге асыру үшiн қаржыландыру қорының есебi 2001 жылы 1 га жердi шалғындандыру құны 6954,0 теңгенi құрайды. Жыл сайынғы 10% ақшаның құнсыздануы деңгейiн ескере отырып 1 га жердi шалғындандыру шығыны (шамамен): 2002 жылы- 7645,0 теңге, 2003 жылы - 8409,0 теңге құрайтын болады.
Жердi шалғындандыру жұмыс көлемi мен шығыны;
2001 жыл = 1440 га х 6950 теңге (1га шығыны) = 10,0 млн.теңге 2002 жыл = 1800 га х 7645 теңге (10% ақшаның құнсыздануы деңгейiн ескере отырып 1 га шыңыны) = 13,8 млн. теңге 2003 жыл = 1660 га х 8409 теңге (10% ақшаның құнсыздануы деңгейiн ескере отырып 1 га шығыны) = 13,9 млн. теңге Баңдарламаның жалпы құны 40,3 млн. теңге, соның iшiнде жоспарлы-iзденiс жұмыстары - 2,8 млн. теңге.
2001 жыл - 10,5 млн. теңге, соның iшiнде жоспарлы-iзденiс жұмыстары - 0,5 млн. теңге.
2002 жыл - 15,0 млн. теңге, соның iшiнде жоспарлы - iзденiс жұмыстары
- 1,2 млн. теңге 2003 жыл - 15,0 млн. теңге, соның iшiнде жоспарлы - iзденiс жұмыстары
- 1,1 млн. теңге.
Қаржыландыру күзi
Облыстық қоршаған ортаны қорғау қорының қаражаты.
Қаржыландыру тәртiбi
Жанар-жағармай материалдары мен тұқымдарды сатып алу үшiн толық жұмыс құнының 30% мөлшерi аванс бөлу арқылы жүзеге асырылады. Жекелеген жұмыс кезеңдерiн (технологиялық операцияларды) орындау барысында тиiстi актiлер негiзiнде аралық қаржыландыру жүзеге асырылады. Ақырғы төлем барлық жұмыс көлемi орындалғаннан және шалғындандырылған жер ауылдық аймақтарға берiлгеннен кейiн жүргiзiледi.
7. Бағдарламаны жүзеге асырудан күтiлетiн нәтиже Бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесiнде ауылшаруашылық айналымына ауылшаруашылыққа пайдаланатын қосымша 4900 га көлемiндегi жер тартылады.
Күтiлген пiшен түсiмдiлiгi шалғындандыру жұмысы нәтижесiнде шөп шығындылығының екiншi - төртiншi жылдарында табиғи аймаққа байланысты 5
-10 ц/га құрайды. Кейiнгi жылдары (5 және одан ірi) олар ауылшаруашылық аймақтары үшiн жайылым жер ретiнде қолданылады. Жердi шалғындандыру оларды құнарландыру, ластану деңгейiнiң төмендеуiне, зиянкестермен, бiрiншi кезекте шегiрткелер тұқымдасымен дерттенуi, желден және судан бөлiну қаупiнiң төмендеуiне әкеледi, бұл облыстағы экологиялық жағдайға қолайлы әсер етедi.
Елдi мекендерге жақын орналасқан қосымша бөлiнген пiшендiк және жайылымдық жерлер - мал шаруашылығы жемазығын тұрғындардың қосалқы шаруашылықтарында тұрақтандыруға мүмкiндiк туғызады. Бұл "Мың орта шаруа", "Тұрғындардан сүт сатып алу", "Облыс қалалары маңдарында сүт аймақтарын дамыту" сияқты облыстық бағдарламалардың, сонымен қатар әзiрленiп жатқан отбасылық сәт фермаларын құру бағдарламасының табысты жүзеге асуына әсер етедi. Аталған бағдарламаларды табысты жүзеге асыру мал басы санының күбеюiне, мал шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсiнiң ұлғаюына және меншiктiң әр түрлi нысандағы шаруашылықтары кiрiсiнiң артуына мүмкiндiк туғызады.
Осылайша, Бағдарламаны жүзеге асыру екi ауқымды экологиялық және әлеуметтiк мәселенi шешуге мүмкiндiк туғызады.

На русском языке:
Павлодар облысының мәслихаты Решение Павлодарского Маслихат Павлодарской области областного Маслихата от 13 марта 2001 года (Х (внеочередная)
сессия, ІІ созыв).
Зарегистрировано Управлением юстиции Павлодарской области 12 апреля 2001 года за № 621 Об областной программе «Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота земель за счет природоохранных средств на 2001 – 2003 годы»
Заслушав и обсудив информацию председателя комитета по управлению земельными ресурсами по области г-на Сарсикеева А.К. об областной программе "Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота земель за счет природоохранных средств на 2001 - 2003 годы", областной Маслихат РЕШИЛ
1. Утвердить прилагаемую областную программу "Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота земель за счет природоохранных средств на 2001 - 2003 годы".
2. Комитету по управлению земельными ресурсами по области (Сарсикеев А.К.) ежегодно к 10 января и 10 июля представлять информацию в постоянную комиссию областного Маслихата по природопользованию и экологии о выполнении программы.
3. Контроль за реализацией данного решения возложить на постоянную комиссию областного Маслихата по вопросам природопользования и экологии (Рамазанов Ж.).
Председатель Х (внеочередной)
сессии областного Маслихата II созыва О. Каиргельдинов Секретарь областного Маслихата Т. Айтказин Утверждена решением Х сессии областного Маслихата II созыва от 13 марта 2001 г.
Областная программа
"Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота земель, за счет природоохранных средств" на 2001 - 2003 годы"
1. Паспорт Программы
Наименование: Залужение малопродуктивных, выведенных из природоохранных средств на 2001 - 2003 годы Основание для разработки: Положения Указа Президента Республики Казахстан, имеющего силу закона, от 22 декабря 1995 года № 2717 "О земле" о необходимости рационального использования земель, повышения почвенного плодородия в совокупности с природоохранными мерами, а также необходимость укрепления кормовой базы животноводства подсобных хозяйств населения области Основные разработчики: Департамент землепользования области, управление охраны окружающей среды по области, областной Фонд охраны окружающей среды Цель: Залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота и находящихся в залежном состоянии земель, для вовлечения их в сенокосо-пастбищный оборот Источники финансирования: Средства областного Фонда охраны окружающей среды Ожидаемые результаты: В сельскохозяйственный оборот будут вовлечены дополнительные сельскохозяйственные угодья с ожидаемой урожайностью сена 5-10 ц/га, что будет существенно способствовать укреплению кормовой базы животноводства подсобных хозяйств населения области. Одновременно с этим произойдет окультуривание земель, снижение их засоренности, зараженности вредителями и болезнями, опасности ветровой и водной эрозии. Реализация программы благоприятно отразится на экологической и социальной обстановке в области
2. Введение
Земля является одним из основных богатств Республики Казахстан, главным источником благосостояния народа. В соответствии с Указом Президента Республики Казахстан, имеющим силу закона, от 22 декабря 1995 года № 2717 "О земле" хозяйственная деятельность на земле должна предусматривать природоохранную технологию производства, не допускать причинения вреда окружающей природной среде и ухудшения экологической обстановки. Понятие охраны земель включает в себя восстановление и повышение плодородия почв, защиту от водной и ветровой эрозии, предотвращение засоления, загрязнения, заражения сельскохозяйственных земель вредителями и болезнями, зарастания сорняками, осуществление рекультивации нарушенных земель, восстановление и повышение их плодородия и своевременное вовлечение в сельскохозяйственный оборот.
3. Анализ современного состояния проблемы В Павлодарской области около 1,7 млн. гектаров пашни выведено из сельскохозяйственного оборота и переведено в земли запаса. В большинстве случаев это малопродуктивные земли, с низким содержанием гумуса, солонцеватые, эродированные, но среди них есть и сравнительно плодородные, не востребованные вновь организованными сельскохозяйственными формированиями. При переводе этих земель в земли запаса предполагалось их залужить и частично перевести в пастбища. Однако, в действительности они оказались бросовыми. Земли деградируют, зарастают сорняками, служат очагами водной и ветровой эрозии.
Вместе с тем, практически все населенные пункты области испытывают острую нехватку пастбищных и сенокосных угодий для частного животноводства, так как прилегающие к населенным пунктам пастбищные угодья деградированы, выбиты скотом, имеют очень низкую продуктивность и являются очагами ветровой эрозии, усугубляя и без того сложную экологическую обстановку в области. На освоение новых пастбищных и сенокосных угодий, либо залужение деградированных пастбищ у сельских акиматов средств нет.
Решение данной проблемы возможно путем рекультивации, залужения и вовлечения этих земель в сельскохозяйственный оборот для дальнейшего использования в качестве сенокосных и пастбищных угодий с целью укрепления кормовой базы животноводства подсобных хозяйств населения области.
Сильные стороны: восстановление плодородия почв, защита земель от ветровой и водной эрозии, от зарастания сорняками и заражения вредителями и болезнями, улучшение экологической обстановки, повышение кормовой продуктивности, укрепление кормовой базы животноводства и, как следствие, улучшение социального положения сельского населения области.
Слабые стороны: высокая стоимость горюче-смазочных материалов для выполнения работ, дефицит и недостаточный ассортимент семян трав.
Угрозы: жесткие климатические условия и дефицит атмосферной влаги, в результате которых возможна опасность несвоевременного или неполного получения всходов, либо их гибели от засухи.
4. Цель и задачи Программы Целью настоящей Программы является залужение малопродуктивных, выведенных из сельскохозяйственного оборота и находящихся в залежном состоянии земель, в первую очередь находящихся вблизи крупных населенных пунктов области, испытывающих недостаток в кормовой базе для животноводства подсобных хозяйств населения.
В результате этого будут решаться такие задачи, как вовлечение залежных земель в сенокосо-пастбищный оборот, повышение плодородия и кормовой продуктивности почв, улучшение экологической обстановки.
5. Основные направления и механизм реализации Программы Для осуществления задач, намеченных данной Программой, предполагается:
проведение анализа современного состояния земельных участков, подлежащих улучшению;
выбор земельных участков;
разработка проектно-сметной документации для обеспечения объемов работ на 2001-2003 годы;
подбор исполнителей по освоению проектов залужения на конкурсной основе;
улучшение малопродуктивных угодий путем залужения;
проведение авторского надзора.
Всего Программой предусматривается проведение работ по улучшению малопродуктивных угодий в 2001-2003 годах на площади 4900 га, в том числе:
2001 год - 1440 га;
2002 год - 1880 га;
2003 год - 1660 га.
В соответствии с вышеназванной Программой ДГП "Павлодар-НПЦзем"
будут разработаны проекты рекультивации нарушенных и бросовых земель под соответствующие объемы работ.
При выборе объектов работ в первую очередь будет учитываться экологическая необходимость, степень деградированности пастбищ вблизи того или иного населенного пункта, численность поголовья скота, наличие или отсутствие пойменных и других естественных сенокосов.
Для выполнения работ по рекультивации и залужению земель будут привлекаться подрядные организации на конкурсной основе с последующей передачей освоенных земель сельским округам.
Исходные данные:
имеющиеся планово-обследовательские материалы;
акты выбора земельных участков;
анализ современного состояния почв и растительности с почвенно-агрохимическим и геоботаническим картированием и рекомендации по их улучшению;
расчеты потребности техники, семян, горюче-смазочных материалов;
расчет стоимости залужения 1 га.
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования Программы.
Расчет потребности финансовых ресурсов для реализации Программы Стоимость 1 га залужения в 2001 году расчетно составит 6954,0 тенге.
С учетом 10 % уровня ежегодной инфляции затраты на залужение 1 га будут составлять (ориентировочно): в 2002 году - 7645,0 тенге, в 2003 году - 8409,0 тенге.
Объемы работ и затраты на залужение земель составляют:
2001 год = 1440 га х 6950 тенге (затраты на 1 га) = 10,0 млн. тенге 2002 год = 1800 га х 7645 тенге (затраты на 1 га с учетом 10 % инфляции) = 13,8 млн. тенге 2003 год = 1660 га х 8409 тенге (затраты на 1 га с учетом 10 % инфляции) = 13,9 млн. тенге Общая стоимость Программы 40,5 млн. тенге, в том числе на проектно-изыскательские работы - 2,8 млн. тенге:
2001 год - 10,5 млн. тенге, в том числе на проектно-изыскательские работы - 0,5 млн. тенге;
2002 год - 15,0 млн. тенге, в том числе на проектно-изыскательские работы - 1,2 млн. тенге;
2003 год - 15,0 млн. тенге, в том числе на проектно-изыскательские работы - 1,1 млн. тенге.
Источники финансирования Средства областного Фонда охраны окружающей среды.
Порядок финансирования Для приобретения горюче-смазочных материалов и семян осуществляется авансирование в размере 30% полной стоимости работ. По мере выполнения отдельных этапов работ на основании соответствующих актов будет осуществляться промежуточное финансирование. Окончательная оплата производится после выполнения всего объема работ и передачи залуженных земель сельским округам.
7. Ожидаемый результат от реализации Программы В результате реализации Программы в сельскохозяйственный оборот будут вовлечены дополнительные сельскохозяйственные угодья на площади 4900 га.
Ожидаемая урожайность сена в результате проведения работ по залужению составит 5-10 ц/га на второй - четвертый годы жизни трав в зависимости от природной зоны. В последующие годы (5 и далее) они будут использоваться как пастбищные угодья для сельских округов. Залужение земель приведет к их окультуриванию, снижению роста засоренности и зараженности вредителями, в первую очередь саранчовыми, снижению опасности ветровой и водной эрозии, что благоприятно отразится на экологической обстановке в области.
Дополнительно вводимые вблизи населенных пунктов сенокосы и пастбища будут способствовать укреплению кормовой базы животноводства подсобных хозяйств населения. Соответствующим образом это отразится на успешной реализации таких областных программ, как "Мын орта шаруа", "Закуп молока у населения", "Развитие молочной зоны вокруг городов области", а также разрабатываемой программы создания семейных молочных ферм. Успешная реализация названных программ будет способствовать увеличению поголовья скота, расширению производства продукции животноводства и увеличению доходов хозяйств различных форм собственности. Таким образом, реализация Программы будет способствовать решению сразу двух масштабных проблем:
экологической и социальной.