Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Рсепубликасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 26 желтоқсандағы N 467 қаулысы.
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2004 жылғы 29 қаңтарда тіркелді.
Тіркеу N 2685. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 247 қаулысымен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінде жеке және заңды тұлғалармен кассалық операциялар жүргізу қағидаларын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнде жеке және заңды тұлғалармен кассалық операциялар жүргiзу қағидалары бекітілсін.
2. Осы қаулы күшіне енгізілген күннен бастап Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бөлімшелеріндегі эмиссиялық-кассалық операциялар және құндылықтарды ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды сақтауды қамтамасыз ету туралы ережелерді бекіту туралы" 1997 жылғы 25 шілдедегі N 281 қаулысының (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 415 тіркелген, 1997 жылғы 24-29 қарашада, 1997 жылғы 1-6 желтоқсанда, 1997 жылғы 8-14 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің "Қазақстан Ұлттық Банкінің Хабаршысы" және "Вестник Национального Банка Казахстана" ресми басылымдарында жарияланған) күші жойылды деп танылсын.
3. Осы қаулы оны бұқаралық ақпарат құралдарына жариялаған күннен бастап он күн өткеннен кейін күшіне енеді.
4. Қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу басқармасы (Мәжитов Д.М.):
1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізу шараларын қабылдасын;
2) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткен күннен бастап он күндік мерзімде осы қаулыны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі орталық аппаратының бөлімшелеріне, аумақтық филиалдарына, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығына (филиалына) жіберсін.
5. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі басшылығының қызметін қамтамасыз ету басқармасы (Терентьев А.Л.) осы қаулыны бұқаралық ақпарат құралдарына жариялауды қамтамасыз етсін.
6. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары Б.Б.Жәмішевке жүктелсін.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 26 желтоқсандағы N 467 қаулысымен бекітілген
1. Жалпы ережелер
1. Осы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнде жеке және заңды тұлғалармен кассалық операциялар жүргiзу қағидалары «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» 1995 жылғы 30 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде (бұдан әрі – Ұлттық Банк) және оның филиалдарында кассалық операциялар жүргізу тәртібін белгілейді.
2. Осы Қағидалардың нормалары Ұлттық Банктің орталық аппаратының бөлімшелеріне, аумақтық филиалдарына және Ұлттық Банктің Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығына (филиалына) (бұдан әрі – Орталық), сондай-ақ Ұлттық Банктің филиалдарында қолма-қол ақша енгізетін (тапсыратын) және (немесе) алатын жеке және заңды тұлғаларға (бұдан әрі – клиенттер) қолданылады.
2. Осы Қағидаларда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
3. Осы Қағидаларда Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде көзделген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) айналым кассасы – Ұлттық Банк филиалының кіріс, шығыс,кіріс-шығыс кассалары, қайта санау кассасы, ұсақтау (айырбастау) кассасы және кешкі касса кіретін кассасы;
2) артық шығу – банкноттардың немесе монеталардың орауында көрсетілген қолма-қол ақша сомасының және осы ораудағы нақты банкноттар мен монеталар сомасының арасындағы асып кеткен айырма;
3) касса модулі – интеграцияланған автоматтандырылған жүйенің шағын жүйесінің бір бөлігі болып табылатын эмиссиялық-кассалық операциялардың модулі;
4) кем шығу – банкноттардың немесе монеталардың орауында көрсетілген қолма-қол ақша сомасының және осы ораудағы нақты банкноттар мен монеталар сомасының арасындағы кем шыққан айырма;
5) күмәнді банкноттар және монеталар – төлем қабілетін және түпнұсқалылығын анықтау үшін сараптама жүргізу қажет болатын бүлінуі бар банкноттар мен монеталар;
5-1) қаржылық автоматтандырылған ақпарат тасымалдау жүйесі (бұдан әрі - ҚААТЖ) - жіберілетін құжаттамаға рұқсатсыз кіруден қажетті қорғанышы бар арнайы байланыс арнасы;
6) қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесі – Ұлттық Банк орталық аппаратының Қазақстан Республикасында қолма-қол ақша айналысын және эмиссиялық-кассалық операцияларды ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын бөлімшесі;
6-1) монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесі - Ұлттық Банк орталық аппаратының эмиссиялық-кассалық операцияларды бухгалтерлік есепте көрсетуді жүзеге асыратын бөлімшесі;
7) филиалдың бухгалтериясы – Ұлттық Банк филиалының бухгалтерлік есеп бөлімшесі.
3. Касса жұмысын ұйымдастыру
4. Ұлттық Банктің филиалында кассалық операциялар бүкіл операциялық күн ішінде жүргізіледі. Касса жұмысының басталу және аяқталу уақыты (операциялық күн) Ұлттық Банк филиалы басшысының бұйрығымен белгіленеді.
5. Операциялық күн ішінде клиенттерден түскен барлық қолма-қол ақшаны Ұлттық Банктің филиалы олардың сомасын сол операциялық күні клиенттердің тиісті шоттарына есепке ала отырып Ұлттық Банк филиалының айналым кассасына (бұдан әрі - айналым кассасы) қабылдайды.
Ұлттық Банк филиалының кассасынан клиенттерге берілген барлық қолма- қол ақша операциялық күн ішінде сол операциялық күні клиенттердің тиісті шоттарынан есептен шығарылады.
6. Ұлттық Банктің филиалдары арасында қолма-қол ақшаны тасымалдау үшін Орталықта инкассация және құндылықтарды тасымалдау бөлімшесі құрылады.
7. Ұлттық Банктің филиалдары және заңды тұлға клиенттер арасында қолма- қол ақшаны тасымалдауды Ұлттық Банктің филиалының инкассация және құндылықтарды тасымалдау бөлімшесі тиісті шарт негізінде жүргізеді.
8. Ұлттық Банктің филиалы төлем үшін тек төлем банкноттары мен монеталарын ғана қабылдайды.
Өзінің толық өлшемінің 50 (елу) пайыздан астамын сақтаған тозған, айналыстан алынатын және бүлінген банкноттарды Ұлттық Банктің филиалы қабылдайды және осы Қағидаларға сәйкес айырбасталады.
9. Ұлттық Банктің филиалы банкноттар мен монеталарды қолдан жасау фактісіне байланысты хабарларды (шағым-талаптарды) қарайды. Жалған және төлем қабілеті жоқ банкноттар немесе монеталар клиенттерге қайтарылмайды және айырбасталмайды. Ұлттық Банктің филиалы жалған банкноттарды немесе монеталарды анықтау фактісі туралы құқық қорғау органдарына хабарлайды.
4. Кассалық операцияларды жасау
10. Ұлттық Банктің кіріс кассасы (бұдан әрі - кіріс кассасы) клиенттер енгізген (тапсырған) қолма-қол ақшаны қабылдауды жүзеге асырады.
11. Кіріс кассасының Ұлттық Банктің филиалында немесе монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлғалардан қолма-қол ақшаны қабылдауы Ұлттық Банктің филиалы және көрсетілген заңды тұлғалар арасында жасалған кассалық қызмет көрсету шарттары негізінде жүзеге асырылады.
Кіріс кассасының Ұлттық Банктің филиалында немесе монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) жоқ жеке және заңды тұлғалардан қолма-қол ақшаны қабылдауы кассалық қызмет көрсету шартын жасамастан банкноттарды парақтап және монеталарды бір-бірлеп санай отырып жүзеге асырылады.
12. Кіріс кассасы заңды тұлға клиенттерден заңды тұлға клиенттер толық бумаларға және қапшықтарға салған банкноттар мен монеталарды тозу дәрежесі бойынша (жаңа және бұрын шығарылған монета қатарларына жеке)
сұрыпталғандарын ғана қабылдайды.
Екінші деңгейдегі банктер, ұлттық почта операторы, банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды қайта санау, сұрыптау, орау, сақтау, сондай-ақ оларды банктерге және банктердің тапсырмасы бойынша олардың клиенттеріне беру жөніндегі қызметті қоса атқаратын банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі – банктер) болып табылатын клиенттерден кіріс кассасы қабылдайтын банкноттар салынған толық бумаларда және монеталар салынған толық қапшықтарда банктердің филиалдарының және айырбастау пункттерінің касса қызметкерлері жасаған банкноттар салынған бумалар және монеталар салынған қапшықтар болуы мүмкін.
Банкноттар салынған бумалар және монеталар салынған қапшықтар олар қалыптастырылған күннен бастап 1 (бір) айдан аспайтын мерзімде қалыптастырылады.
Банкноттар салынған толық емес бумаларда және монеталар салынған толық емес қапшықтарды қабылдау Ұлттық Банк филиалының басшысының жазбаша рұқсаты бойынша жүргізіледі. Номиналдары бойынша және жарамдылық дәрежесі бойынша сұрыпталмаған банкноттар мен монеталар қабылданбайды.
13. Заңды тұлға клиенттерден қолма-қол ақша қабылдауды кіріс кассасы бумалар және түбіртектер бойынша, ал монеталарды қапшықтар бойынша жүргізеді. Бұл ретте кіріс кассасының касса қызметкері бума жапсырмасының дұрыс ресімделуін, пломбадағы пломбир таңбасының немесе бедерінің анық болуын (жақсы көрінуін), ал монета салынған қапшықтарға - жапсырма қағаздың дұрыс ресімделуін және пломбадағы пломбир таңбасының анық болуын тексереді.
14. Қабылданған қолма-қол ақшаны парақтап қайта санауды және бір-бірлеп қайта санауды Ұлттық Банктің қайта санау кассасы (бұдан әрі - қайта санау кассасы) қолма-қол ақшаны қабылдаған күннен бастап 45 (қырық бес) жұмыс күн ішінде жүргізеді.
15. Кіріс кассасының касса қызметкерінің үстелінде ақшаны енгізген тұлғалардың ақшасы ғана болуы тиіс. Бұрын қабылданған барлық қолма-қол ақша сейфтерде, металл шкафтарда, үстелдің жәшігінде немесе арнайы арбаларда сақталады.
16. Заңды тұлға клиенттерден қолма-қол ақшаны қабылдау кассаға тапсырылатын қолма-қол ақшаның тізімдемесі (осы Қағидалардың 2-қосымшасы)
қоса беріле отырып қолма-қол ақша жарнасына хабарландыру (осы Қағидалардың 1-қосымшасы) негізінде жүзеге асырылады. Кассаға өткізілетін қолма-қол ақшаның тізімдемесін филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысы жеке іс қағаздарына тігеді және келесі есептік айдың аяғына дейін сақтайды.
Жеке тұлғалардан қолма-қол ақшаны қабылдау, Ұлттық Банк филиалының қымбат металдан жасалған монеталарды және Ұлттық Банктің монета өнімдерін сатуды қоспағанда, Ұлттық Банктің төлем, кассалық және мемориалдық құжаттарын пайдалану мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық актісімен белгіленген нысан бойынша кассалық кіріс ордері негізінде жүзеге асырылады.
17. Заңды тұлға клиенттерден қолма-қол ақшаны қабылдаған кезде филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысы қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруды қабылдай отырып, оның дұрыстығын тексереді, қол қояды және қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруды филиал бухгалтериясының бақылаушысына өткізеді.
18. Филиал бухгалтериясының бақылаушысы алынған қолма-қол ақша жарнасына хабарландыру негізінде кассалық кіріс журналына (осы Ереженің 3- қосымшасы) жазба жасайды, қолма-қол ақша салуға арналған хабарландыруға қол қояды және кіріс кассасының касса қызметкеріне береді.
Кассалық кіріс құжаттарын заңды тұлға клиенттер арқылы беруге жол берілмейді.
19. Кіріс кассасының касса қызметкері филиал бухгалтериясының бақылаушысынан қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруды ала отырып:
1) жауапты орындаушының қолының болуын және қол қою үлгілеріне сәйкестігін тексереді;
2) қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруда көрсетілген санмен және жазумен көрсетілген сомалардың сәйкестігін салыстырады;
3) осы Қағидаларда көзделген қажетті деректемелердің болуын тексереді;
4) қолма-қол ақша енгізген заңды тұлға клиентті шақырады және қолма-қол ақшаны осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен қабылдайды.
20. Кіріс кассасының касса қызметкері қолма-қол ақшаны қабылдауына қарай деректерді касса модулінің құжатына енгізеді.
21. Кіріс кассасының касса қызметкері заңды тұлға клиенттен қолма-қол ақшаны бақылағаннан кейін қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруда көрсетілген жалпы соманы касса модулінің құжатында көрсетілген жалпы сомамен және қайта санау кезінде нақты қабылдаған қолма-қол ақшамен салыстырады.
Қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруда көрсетілген сомалар нақты қабылданған қолма-қол ақша сомасымен сәйкес келген кезде кіріс кассасының касса қызметкері қолма-қол ақша жарнасына хабарландырудың әрбір құрамдас бөлігіне (хабарландыру, түбіртек және ордер) қол қояды, түбіртекке мөр басады, ол заңды тұлға клиентке беріледі. Касса қызметкері хабарландыруды өзінде қалдырады, ал хабарландыруға ордерді филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысына береді.
22. Енгізілген қолма-қол ақша сомасы мен қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруда көрсетілген соманың арасындағы айырма белгіленген жағдайда, қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруды заңды тұлға клиент нақты енгізілген қолма-қол ақша сомасына қайта ресімдеуі тиіс. Бұл ретте кіріс кассасының касса қызметкері қолма-қол ақша жарнасына хабарландырудың сыртқы жағына нақты қабылданған қолма-қол ақшаның сомасын қояды, оған қол қояды және филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысына қайтарады.
Кассалық кіріс құжаттарына түзету енгізуге жол берілмейді.
23. Филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысы заңды тұлға клиенттен жаңадан толтырылған қолма-қол ақша жарнасына хабарландыруды алғаннан кейін оны толықтырудың дұрыстығын тексереді, қол қояды және қолма- қол ақша жарнасына хабарландыруды филиал бухгалтериясының бақылаушысына береді.
24. Филиал бухгалтериясының бақылаушысы қолма-қол ақша жарнасына қайта толтырылған хабарландыру негізінде кассалық кіріс журналына түзетулер енгізеді және Қағидалардың осы тарауында белгіленген тәртіппен заңды тұлға- клиенттен алынған қолма-қол ақшаны қабылдау үшін кіріс кассасының касса қызметкеріне береді.
25. Жеке тұлғалардан қолма-қол ақша қабылдауды кассалық кіріс ордері негізінде Ұлттық Банктің филиалы осы Қағидалардың 18, 19, 20 және 21- тармақтарында көзделген тәртіппен жүргізеді.
26. Операциялық күн аяқталғаннан кейін қолма-қол ақшаны қабылдау үшін айрықша жағдайларда және Ұлттық Банк Төрағасының қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу жөніндегі бөлімшесіне жетекшілік жасайтын орынбасарының рұқсатымен Ұлттық Банктің филиалында Ұлттық Банк филиалының кешкі кассасы (бұдан әрі - кешкі касса) құрылады, оның жұмыс уақытын қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу жөніндегі бөлімшесі белгілейді.
27. Кешкі кассаның клиенттерден қолма-қол ақша қабылдауын Ұлттық банк филиалының касса қызметкері (бұдан әрі - касса қызметкері) Ұлттық Банк филиалының атынан қол қоюға құқығы бар бухгалтер-бақылаушының бақылауымен жүргізеді.
28. Кешкі кассаға түскен қолма-қол ақша кассалық құжаттарға касса қызметкерінің «кешкі касса» мөрін қоя отырып, осы тараудың 1-параграфында көзделген тәртіппен қабылданады. Бұл ретте бухгалтер-бақылаушы кешкі кассаның кассалық кіріс журналына жазба жасайды (осы Қағидалардың 5- қосымшасы).
29. Кешкі касса қабылдаған қолма-қол ақша айналыс кассасына кіріске алынады және келесі операциялық күннен кешіктірілмей клиенттердің тиісті шоттарына есепке алынады.
3-параграф. Шығыс кассасының қолма-қол ақшаны беруі жөніндегі жұмысты ұйымдастыру
30. Ұлттық Банк филиалының шығыс кассасы (бұдан ірі - шығыс кассасы)
клиенттерге қолма-қол ақша беруді жүзеге асырады.
Ұлттық Банктің филиалында немесе монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиенттерге шығыс кассасының қолма-қол ақша беруі Ұлттық Банктің филиалы мен көрсетілген заңды тұлға арасында жасалған кассалық қызмет көрсету шарттары негізінде жүзеге асырылады.
Ұлттық Банктің филиалында немесе монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) жоқ заңды тұлғаларға және жеке тұлғаларға қолма-қол ақша беру кассалық қызмет көрсету шартын жасамай-ақ жүзеге асырылады.
31. Клиенттерге қолма-қол ақша беру мынадай касса құжаттары негізінде жүргізіледі:
1) қолма-қол ақша алу үшін чектер (бұдан әрі – чек);
2) Ұлттық Банктің төлем, кассалық және мемориалдық құжаттарын пайдалану мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық актісімен белгіленген нысан бойынша кассалық шығыс ордерлері.
32. Ұлттық Банктің филиалында банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиенттерге қолма-қол ақша беру чектер негізінде жүзеге асырылады.
Банктерге және монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиенттерге қолма-кол ақша беру чектер және қолма-қол ақша алуға арналған жиынтық ведомость негізінде жүзеге асырылады.
Жеке тұлғаларға қолма-қол ақша беру кассалық шығыс ордерлері негізінде
33. Заңды тұлға клиенттер қолма-қол ақшаны алу күнінің қарсаңында немесе алатын күні филиал бухгалтериясының қызметкеріне қолма-қол ақшаны алуға өтініш береді (осы Қағидалардың 6-қосымшасы).
34. Филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысы заңды тұлға клиенттерге қолма-қол ақша берген кезде чекті қабылдай отырып, оны толтырудың дұрыстығын, заңды тұлға клиент қолдарының қол қою үлгілеріне сәйкес келуін, чекте көрсетілген тұлға туралы мәліметтердің оның төлқұжатындағы (жеке куәлігіндегі) деректермен сәйкес келуін тексереді, чекке қол қояды, заңды тұлға клиентке кассаға ұсыну үшін чектің бақылау маркасын береді және чекті филиал бухгалтериясының бақылаушысына өткізеді.
Филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысы, монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиенттерге қолма-қол ақша беру кезінде чекті және жиынтық ведомосты қабылдай отырып, чектің дұрыс толтырылғанын, монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиент алушыларының қолдарының қол қою үлгілеріне сәйкестігін, чекте көрсетілген тұлға туралы мәліметтердің төлқұжат (жеке куәлік) деректеріне сәйкес келуін тексереді, чекке қол қояды, кассаға ұсыну үшін чектің бақылау маркасын, монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиентке береді және чек пен жиынтық ведомосты филиал бухгалтериясының бақылаушысына өткізеді.
Заңды тұлға клиенттің банктік шотында қажетті ақша сомасы жетпеген кезде чек заңды тұлға клиентке қайтарылады.
35. Филиал бухгалтериясының бақылаушысы филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысынан чекті алып, оның дұрыс толтырылғанын, клиент заңды тұлғаның қолдары мен мөрінің қол қою үлгілерімен және мөр бедерімен сәйкестігін тексереді (банк және монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банк шоты (шоттары) бар заңды тұлға клиенттер үшін – чектің сомасын қолма-қол ақша алуға арналған жиынтық ведомоспен салыстырып тексереді), оны кассалық шығыс журналына (осы Қағидалардың 7-қосымшасы)
тіркейді, чекке қол қояды және шығыс кассаның касса қызметкеріне өткізеді.
Кассалық шығыс құжаттарын заңды тұлға клиенттер арқылы беруге рұқсат етілмейді.
36. Шығыс кассаның касса қызметкері чекті алған кезде:
1) филиал бухгалтериясының жауапты орындаушысының және бақылаушысының қолдарының болуын және қол қою үлгілеріне сәйкес келуін тексереді;
2) соманың чекте көрсетілген сандарға және жазуға сәйкес келуін салыстырады;
3) заңды тұлға клиентті чектің нөмірі бойынша шақырады және ол алған соманы нақтылайды;
4) чекте заңды тұлға клиент қолының болуын және чекте көрсетілген тұлға туралы мәліметтердің оның төлқұжатындағы (жеке куәлігіндегі) деректермен сәйкес келуін тексереді;
5) берілетін қолма-қол ақша сомасын дайындайды;
6) чектің кассаға ұсынылатын бақылау маркасы нөмірінің чекте көрсетілген нөмірге сәйкес келуін тексереді және бақылау маркасын чекке желімдейді;
7) беруге дайындалған қолма-қол ақша клиент заңды тұлғаның қатысумен қайта саналады;
8) клиент заңды тұлғаға қолма-қол ақша береді және касса құжатына қол қояды.
37. Кіріс кассасының касса қызметкері қолма-қол ақшаны беруге қарай деректерді касса модулінің құжатына енгізеді.
38. Клиент заңды тұлғаға банкноттарды шығыс кассасының касса қызметкері жапсырма қағаздағы белгілер бойынша толық бумалармен және орамдардың бүлінбеу шартымен бір-бірлеп қайта санамай бандерольдермен Клиент заңды тұлғаға толық емес бумалардан және орамы бүлінген бумалардан жекелеген түбіршектердегі банкноттарды беруді шығыс кассасының касса қызметкері парақтап қайта санау арқылы жүргізеді.
Клиент заңды тұлғаға қапшықтарға салынған монеталарды шығыс кассасының касса қызметкері қапшықтарға бекітілген жапсырма қағаздардағы жазбалар бойынша, ал пакеттерге салынған монеталарды олардағы жазбалар бойынша береді.
39. Клиент заңды тұлғаға беруге арналған банкноттар салынған, жеке түбіршектері немесе парақтары бар бумаларды ашқан кезде шығыс кассасының касса қызметкері алдын ала барлық буманы бір-бірлеп қайта санайды.
Клиент заңды тұлғаға жеке номиналдармен беруге арналған, пакеттер немесе құтыларға салынбаған монеталар бар қапшықтарды ашқан кезде шығыс кассасының касса қызметкері монеталар салынған барлық қапшықты бір-бірлеп қайта санайды.
40. Шығыс кассасының касса қызметкеріне қолма-қол ақшаны беру сәтінде клиент заңды тұлғаның талап етуі бойынша бір номиналдағы қолма-қол ақшаны басқасына айырбастауға тыйым салынады.
41. Клиент заңды тұлға алған қолма-қол ақшаны клиент заңды тұлға кассадан кетпей тұрып, қолма-қол ақшаны берген шығыс кассасының касса қызметкерінің қатысумен қайта санайды және тексереді, банкноттар - бумалар және түбіршектер бойынша, жекелеген парақтар - бір-бірлеп қайта санаумен, монеталар - қапшықтарға бекітілген жапсырма қағаздардағы жазбалар бойынша, пакеттердегі монеталар - оларды жазбалар бойынша, ал жекелеген монеталар - бір- бірлеп қайта санаумен.
Бұл ретте банкноттар салынған толық бумалардағы және монеталар салынған қапшықтардағы пломбалар мен клишені шығыс кассасының касса қызметкері клиент заңды тұлғаның қатысумен кеседі.
Банкнот салынған бумаларды және монеталар салынған қапшықтарды пломба мен клишені алмастан беруге, егер бұл кассалық қызмет көрсету шартында көзделсе ғана рұқсат етіледі.
42. Егер заңды тұлға клиент банкноттарды парақтап және монеталарды бір- бірлеп санауға ниет білдірсе, мынадай жағдайлар сақталады:
1) толық банкноттар салынған бумалар мен монеталар салынған қапшықтардың пломбалары мен клишелерін шығыс кассасының касса қызметкері алып тастамайды;
2) заңды тұлға клиент шығыс кассасының касса қызметкерінен қолма-қол ақшаны алу сәтінде және осы мақсат үшін арнайы бөлінген орында қайта санау сәтінде заңды тұлға клиент қолма-қол ақшаны қайта санаған кезде қатысып тұратын касса қызметкері-бақылаушының бақылауында болады;
3) заңды тұлға клиент қолма-қол ақшаны қайта санауын қарап бақылауды жүзеге асыру кезінде касса қызметкері-бақылаушы бір мезгілде орау материалдарының (жоғарғы және төменгі жапсырмалар, пломбасы бар орамның және бандерольдер немесе банкноттар салынған тексерілетін бумалардың клишесі, монеталар салынған қапшықтың жапсырма қағазы) барлық банкноттар салынған бумалар мен монеталар салынған қапшықтарды қайта санау аяқталғанға дейін сақтауына қадағалайды;
4) Ұлттық Банк қолма-қол ақшаны қайта санау кезінде анықталған кем шығуларды кейіннен Ұлттық Банктің филиалына кем шығуға жол берген тұлғаның (тұлғалардың) кем шығу сомаларын өтей отырып клиент заңды тұлғаға өтейді;
5) қолма-қол ақшаның қайта санау кезінде анықталған кем шығуы кассаға кіріске алынады және Ұлттық Банктің кірістеріне есепке алынады;
6) заңды тұлға клиент қайта санамаған, қалған толық банкноттар салынған бумалар мен монеталар салынған қапшықтардан касса қызметкері-бақылаушы пломбалар мен клишелерді алып тастайды, заңды тұлға клиенттен олар бойынша шағым-талап қабылданбайды.
43. Егер заңды тұлға клиент қолма-қол ақшаны Ұлттық Банк арнайы бөлген орында емес, оның үй-жайынан тысқары жерде қайта санаса, заңды тұлға клиенттің өтініші қаралмайды және қолма-қол ақшаны қайта санау, қалыптастыру, орау және беру жөніндегі шағым-талапты Ұлттық Банктің филиалы қабылдамайды.
44. Ұлттық Банктің филиалының басшысы заңды тұлға клиенттің қолма-қол ақшаның кем шығуы туралы өтінішін заңды тұлға клиенттің шағым-талаптарын қанағаттандыруды қарамастан тексеру үшін шаралар қабылдайды.
45. Ұлттық Банктің филиалы заңды тұлға клиент қолма-қол ақшаны алу күні қарсаңында қолма-қол ақша алу үшін ұсынылған өтінім және чек негізінде қолма-қол ақшаны алдын ала дайындауды жүзеге асырады.
46. Алдын ала дайындалған қолма-қол ақша осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен беріледі.
47. Заңды тұлға клиент алдын ала дайындалған қолма-қол ақша салынған қапшықтарды осы үшін арнайы бөлінген Ұлттық Банктің филиалының үй- жайында, қапшықтардың пломбаларын алатын касса қызметкері-бақылаушының бақылауымен ашады. Заңды тұлға клиент алған қолма-қол ақшаны қайта санау осы Қағидалардың 42-тармағында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
48. Банк клиенттерге банкноттар салынған 100 (бір жүз) бумадан және монеталар салынған 50 (елу) қапшықтан асатын санда қолма-қол ақша берген кезде касса қызметкері вакуумдық ораулардан кепілдік берілген клишелерді және банкноттар салынған бумадан және монеталар салынған қапшықтан кепілдік берілген пломбаларды алмайды.
49. Ұлттық Банктің филиалында шығыс кассасына банкноттар мен монеталарды алатын банк қызметкерлері (материалдық-жауапты тұлға, касса меңгерушісі, касса қызметкері, инкассатор) мынадай талаптарды орындайды:
1) банкноттар салынған бумаларды Ұлттық Банктің филиалының атауы, номиналы, банкноттардың саны мен сомасы, бумаларды қалыптастыру күні, касса қызметкерінің атаулы мөртабаны немесе коды және оның мекен-жайы көрсетілген жапсырма қағаздар болған кезде түбіршектердің саны бойынша қабылдайды;
2) банкноттар салынған ораудың сақталысын (кендір жіптің, вакуумдық ораудың тұтастығын, вакуумдық ораудағы кепілдік тігістегі пломбаның немесе клишенің анық таңбасының болуын) қамтамасыз етеді;
3) монеталар салынған қапшықтарды Ұлттық Банктің филиалының атауы, номиналы, банкноттардың саны мен сомасы, бумаларды қалыптастыру күні, касса қызметкерінің атаулы мөртабаны немесе коды және оның мекен-жайы көрсетілген жапсырма қағаздар болған кезде түбіршектердің саны бойынша
4) монеталар салынған қапшықтардың сақталысын (қапшықтың, кендір жіптің тұтастығын, пломбир таңбасының анық болуын) қамтамасыз етеді.
50. Ұлттық Банктің кіріс-шығыс кассасы (бұдан әрі – кіріс-шығыс кассасы)
клиенттерден қолма-қол ақша қабылдауды және беруді осы Қағидаларда кіріс және шығыс кассалары үшін белгіленген тәртіппен жүзеге асырады.
51. Ұлттық Банктің ұсақтау (айырбастау) кассасы (бұдан әрі - ұсақтау (айырбастау) кассасы) банкноттарға айырбастау үшін ұсақтау монеталарын беруді, тозған, айналыстан алынған банкноттарды немесе монеталарды және ақаулы (бүлінген) монеталарды жарамды банкноттар мен монеталарға айырбастауды жүзеге асырады.
52. Банкноттарды монеталарға айырбастау (ұсақтау) кезінде кіріс-шығыс кассасының касса қызметкері клиенттен банкноттарды ала отырып оларды қайта санайды және оның өтінішіне сәйкес монеталардың қажетті номиналдарын іріктейді, берілетін соманы тексереді және оларды клиентке береді.
Тозған, айналыстан алынған банкноттарды немесе монеталарды және ақаулы (бүлінген) монеталарды жарамды банкноттарға немесе монеталарға айырбастау айырбастау үшін қабылданған банкноттар немесе монеталар сомасына жүзеге асырылады.
53. Егер клиенттерден қабылданған қолма-қол ақша сомасы кіріс құжаттарында көрсетілген сомадан асып кеткен жағдайда, кіріс кассасының касса қызметкері қайтаруға (тапсыруға) жататын соманы береді.
53-1. Инвестициялық және коллекциялық монеталарды беру (сату) бойынша операцияларды жүзеге асыру кезінде касса қызметкері сатылған инвестициялық және коллекциялық монеталар сомасына кассаның модулінде жасалған бақылау чегін (осы Қағидалардың 8-1-қосымшасы) береді.
5. Банкноттар мен монеталарды сұрыптау және орау
54. Касса қызметкері қайта санау кассасына қабылданған банкноттар мен монеталарды номиналдары, айналысқа жарамдылығы, тозуы және айналыстан алынғандары бойынша сұрыптайды.
Монеталар айналысқа жарамдылығы, ақаулы (бүлінгені) және айналыстан алынғандары бойынша сұрыпталады.
55. Айналысқа жарамды банкноттар мен монеталар тозған банкноттар және ақаулы (бүлінген) монеталардан, сондай-ақ айналыстан алынған банкноттар мен монеталардан бөлек оралады.
56. Бір номиналдағы банкноттардың әрбір 100 (бір жүз) парағы түбіршектерге қалыптастырылады және түбіршектерді бумаға орау тәсіліне қатысты айқастырылып немесе бір бандерольді көлденең қойып оралады.
Егер банкнот салынған бумалар одан әрі кендір жіппен орау арқылы қалыптастырылса, түбіршектер айқастырылып оралады.
Банкноттарды полиэтилен пакеттерге ораған кезде түбіршектер бір көлденең бандерольмен оралады, оған:
1) Ұлттық Банк филиалының атауы жазылған мөртабаны;
2) банкноттардың сомасы және номиналы;
3) кассир-ораушының қолы;
4) касса қызметкерінің атаулы мөртабаны немесе оның коды;
5) орауды қалыптастыру күні қойылады.
Банкнот түбіршектерін бандероль машиналарында ресімдеу кезінде бандероль машинасының құрылымдық ерекшелігіне қатысты арнайы орау материалдары қолданылады, реттік нөмірі немесе Ұлттық Банк филиалының қысқаша атауы қойылады.
Банкнот түбіршектерін полиэтилен пакеттерге орауға дейін бумаларды арнайы машиналарда пластикалық таспалармен айқастырып орауға рұқсат етіледі.
57. Банкноттар бумаға 10 (он) түбіршектен (бір номиналдағы банкноттардың 1000 (бір мың) парағы) қалыптастырылады, олар қатты қағаздан жасалған жоғарғы және төменгі жапсырмалармен жарақтандырылады және кендір жіппен түйінсіз және үзіксіз, төрт бітеу түйінмен қосарлап айқастырып байланады, кендір жіптің ұшына Ұлттық Банк филиалының касса қызметкері қорғасын пломба салады.
Банкноттарды полиэтилен пакеттерге ораған кезде пакеттің аузы қыздырып бекітіледі, ал қыздырып бекітуге арналған клишеде Ұлттық Банк филиалының атауы және реттік нөмірі көрсетіледі.
58. Банкноттар салынған буманың жоғарғы жапсырмасында орау тәсіліне қарамастан:
1) Ұлттық Банк филиалының атауы жазылған мөртабан;
2) банкноттардың номиналы;
3) банкноттардың сомасы;
4) банкноттардың саны;
5) орауды қалыптастырған күн;
6) касса қызметкерінің атаулы мөртабаны немесе оның коды;
7) касса қызметкерінің қолы;
8) айналыстан алынған банкноттардың жапсырмасында "ескі үлгідегі, шығарылған жылы ______" мөртабан қойылады.
59. Толық түбіршектерге және бумаларға қалыптастыруға болмайтын банкноттар біріктіру және орау үшін бір немесе бірнеше касса қызметкеріне өткізіледі.
Біріктірген және ораған кезде касса қызметкері толық емес түбіршектерге қабылданған банкноттарды бір-бірлеп қайта санайды және олардан банкноттардың толық түбіршектерін қалыптастырады.
Банкноттар біріктірілгеннен кейін касса қызметкерлері олардың номиналдары бойынша іріктейді және толық бумаларға орайды. Біріктірілген бумалардың жоғарғы жапсырмаларының сол жақ бұрышында "Жинақталған"
жазбасы қойылады.
60. "Жинақталған" мөртабаны қойылған бір қапшыққа 25 000 (жиырма бес мың) теңге не 50 000 (елу мың) теңге салынып, пакеттерге немесе құтыларға өлшеніп салынған бір номиналдағы банкноттар, сондай-ақ түрлі номиналдағы айналысқа жарамды монеталар салынып қалыптастырылған бумалар 10 (он)
операциялық күн ішінде клиентке беріледі не сақтау мерзімі аяқталғаннан кейін бақылау үшін бір-бірлеп қайтадан саналады.
61. Қымбат металдан жасалған айналыста жүрген монеталарды және мерейтойлық монеталарды Ұлттық Банк филиалының касса қызметкерлері номиналдары бойынша өлшеп орайды және номиналдары бойынша пакеттерге (құтыларға) салады және сыртқы тігістері жоқ және бүлінбеген қаптарға салады.
Әрбір оралған қаптың аузы матадан жасалған жазба қағазбен бірге тігіледі және түйіні мен үзігі жоқ кендір жіппен мықтап байланады. Кендір жіптің ұштары пломба салына отырып тұйық түйінмен байланады. Монеталар салынған пакеттерге және қапшықтардың жапсырма қағаздарына алдын ала:
1) Ұлттық Банк филиалының атауы;
2) орауды қалыптастырған күн;
3) монеталардың номиналы;
4) монеталардың сомасы;
5) касса қызметкерінің қолы және атаулы мөртабаны немесе оның коды қойылады.
Айналым кассасындағы монеталар салынған қапшықтар қатты қағаздан жасалған жапсырма қағаздармен жабдықталуы мүмкін. Жапсырма қағаздар кендір жіптің ұшына кигізіледі, ол пломба салына отырып тұйық түйінмен байланады.
Қымбат металдан жасалған монеталар Ұлттық Банктің бөлек нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен оралады.
62. Монеталарды бір қапшыққа салу сомасы номиналы бойынша мынадай санда белгіленеді:
1) ескі монеталар қатарының монеталары үшін:
1 теңге - 3 000 (үш мың) дана;
3 теңге - 2 000 (екі мың) дана;
5 теңге - 1500 (бір мың бес) дана;
10 теңге - 1 000 (бір мың) дана;
20 теңге - 500 (бес жүз) дана.
2) жаңа монеталар қатарының монеталары үшін:
1 теңге - 4 000 (төрт мың) дана;
2 теңге – 4000 (төрт мың) дана;
5 теңге - 3 000 (үш мың) дана;
10 теңге - 2500 (екі мың бес жүз) дана;
20 теңге - 2500 (екі мың бес жүз) дана;
50 теңге - 1500 (бір мың бес жүз) дана;
100 теңге - 1 000 (бір мың) дана;
коллекциялық - 500 (бес жүз) дана.
63. Қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу жөніндегі бөлімше бір қапшыққа салынған монеталардың сомасының өзгерісі немесе жаңа монеталар шығару туралы Ұлттық Банктің филиалдарын және банктерге хабарлайды.
64. Қапшықтан монеталарды бөлшектеп алған немесе қапшықтарға монеталарды қосымша салған кезде монеталардың қалдығы міндетті түрде даналап, ал өлшеп салынған монеталар - пакеттердегі (құтылардағы) жапсырма қағаздар бойынша қайта саналуы тиіс.
Монеталар салынған қапшық осы Қағидалардың 61-тармағында көзделген тәртіппен қайта тігіледі. Қапшыққа бекітілген жапсырма қағазға қайта санауды жүргізген және қайта санау күнін көрсете отырып монеталардың нақты қалдығын куәландырған касса қызметкерінің қолы қойылады.
Касса қызметкерлерінде қалған монеталар салынған, толық қапшықтарды қалыптастыруға болмайтын пакеттер (құтылар) біріктіру және орау үшін бір немесе бірнеше касса қызметкерлеріне жіберіледі.
Монеталар салынған толық қапшықтарды қалыптастыруға болмайтын жекелеген пакеттер (құтылар) бір және сол сияқты түрлі номиналдың монеталары салынған толық емес қапшықтарға оралуы мүмкін, осы қапшықтардың жапсырма қағаздарында әрбір номиналдың сомасы көрсетіледі.
Бірнеше касса қызметкерлері қайта есептеген пакеттерден (құтылардан)
қалыптастырылған толық және толық емес қапшықтарға бекітілген жапсырма қағазға "Жинақталған" деген жазба қойылады.
Жинақталған қапшықтардағы монеталар айналым кассасында монеталар салынған қапшықтар қалыптастырылған күннен бастап 10 (он) операциялық күннен асырмай сақталады.
Бір номиналдың айналысқа жарамды монеталар салынған, бірнеше касса қызметкері қол қойған пакеттерден қалыптастырылған жинақталған қапшықтардағы монеталар резервтік қорларға есепке алынуы мүмкін және монеталар салынған қапшықтар қалыптастырылған күннен бастап 10 (он)
операциялық күннен асырмай сақталады.
6. Кем шығулармен, артық шығулармен, тозған, бүлінген, күмәнді және төлем жасалмайтын банкноттармен және монеталармен, сондай-ақ жалған (қолдан жасалған) ақша белгілерімен жұмысты ұйымдастыру
65. Ұлттық Банк филиалының Ұлттық Банктің филиалында немесе монетарлық операцияларды есепке алу бөлімшесінде банктік шоты(тары) бар заңды тұлға клиенттерден қолма-қол ақша қабылдауы, кем шығуларды, тозған, бүлінген, төлем жасалмайтын банкноттарды және монеталарды есептен шығару және артық шығуларды өндіру Ұлттық Банктің филиалы мен заңды тұлға клиент арасында жасалған касса қызметін көрсету шартында көзделген тәртіппен жүзеге
66. Егер ақшаны клиент касса қызметкер-бақылаушының қатысумен Ұлттық Банк филиалының үй-жайында арнайы бөлінген орында осы Қағидалардың 42-тармағында белгіленген тәртіппен қайта саналған болса, Ұлттық Банк филиалының орауынан кем шығулар анықталған кезде клиенттердің шағым-талаптарын Ұлттық Банктің филиалы қабылдайды.
67. Клиенттерден қабылданған төлем жасалмайтын банкноттар мен монеталар қайтадан айналысқа жіберілмейді, номиналдары бойынша сұрыпталып, басқа банкноттар мен монеталардан бөлек айналым кассасында сақталады.
68. Касса қызметкерлері қолма-қол ақшаны қайта санау үшін қолданылатын машиналарда қайта саналған, сондай-ақ қолма-қол ақшаны енгізуші (тапсырушы)
тұлғалар сұрыптаған банкноттар мен монеталардың төлемділігін анықтау міндеттілігінен босатылмайды.
69. Тозған және өзінің толық көлемінің кем дегенде 70 (жетпіс) пайызын сақтаған бүлінген банкноттарды Ұлттық Банктің филиалдары шек қоймастан олар қабылданған сәтте тікелей айырбастайды.
70. Банктің (филиалдың, бөлімшенің), сондай-ақ Ұлттық Банктің филиалында орауында күмәнді банкноттар мен монеталардың болуы белгіленген жағдайда, күмәнді банкноттар мен монеталар сомасына кем шығу/артық шығу туралы акті (осы Қағидалардың 9-қосымшасы) жасалады.
71. Ұлттық Банк филиалының кассасында кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар байқалған жағдайда, осы Қағидаларда белгіленген нысан бойынша кем шығу/артық шығу туралы акті жасалады, оған Ұлттық Банк филиалының касса қызметкері және соның қатысуымен қолма-қол ақшаны қайта есептеу жүргізілген бақылаушы немесе Ұлттық Банктің филиалында қолма-қол ақшаның сақталуына жауапты лауазымды тұлғалар қол
72. Осы Қағидаларда белгіленген нысан бойынша кем шығу/артық шығу туралы акті кімнің орауында (Ұлттық Банктің филиалы, оның клиенті, Ұлттық Банктің басқа филиалы не оның клиенті) кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар табылғанына қарай:
1) Ұлттық Банк филиалының орауында кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар байқалған жағдайда - Ұлттық банктің филиалында қалатын бір данада;
2) Ұлттық Банктің филиалы клиентінің орауында кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар байқалған жағдайда - біреуі Ұлттық Банк филиалының клиентіне орау материалдарымен (шпагат, пломба, клишенің бедері бар полиэтилен, жапсырмалар, бандеролдар) (бұдан әрі - орау материалы) бірге берілетін, екінші данасы Ұлттық Банктің осы филиалында қалатын екі данада;
3) Ұлттық Банктің басқа филиалының орауында кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар байқалған жағдайда - біреуі Ұлттық Банк филиалының клиентіне орау материалымен бірге берілетін, екінші данасы Ұлттық Банктің осы филиалында қалатын екі данада;
4) Ұлттық Банктің басқа филиалы клиентінің орауында кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар байқалған жағдайда - екеуі Ұлттық Банктің басқа филиалына орау материалымен бірге берілетін (оның біреуі орау материалымен бірге Ұлттық банктің басқа филиалының клиентіне беріледі), үшінші данасы Ұлттық Банктің осы филиалында қалатын үш данада жасалады.
5000 (бес мың) және одан астам теңге сомада кем шығу, артық шығу, төлем жасалмайтын банкноттар немесе монеталар табылған жағдайда осы Қағидаларда белгіленген нысан бойынша кем шығу/артық шығу туралы актінің қосымша данасы жасалады, оны Ұлттық Банктің филиалы қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесіне және ішкі аудит бөлімшесіне жібереді.
73. Өзінің толық көлемінің 50 (елу) пайызынан азын сақтаған төлем жасалмайтын банкноттардың не Ұлттық Банктің филиалы клиенттердің орауындағы төлем жасалмайтын монеталардың кем шығуы анықталған жағдайда, Ұлттық Банктің филиалы осы Қағидаларда белгіленген нысан бойынша кем шығу /артық шығу туралы акті жасайды.
74. Ұлттық Банктің филиалы заңды тұлға клиенттің орауындағы банкноттар мен монеталардың артық шығуын анықтаған жағдайда, орауда байқалған артық шығу сомасын заңды тұлға клиентке оның корреспонденттік шотына қайтарады.
75. Егер касса қызметкері банкноттар мен монеталардың төлемділігін анықтауға қиналса, Ұлттық Банктің филиалында осы ақша белгісіне арнайы сараптама жабдығын қолдана отырып ақша белгілерінің түпнұсқалылығы мен төлемділігін анықтау бойынша оқыған сараптамашы-кассир сараптама жүргізеді.
76. Клиенттерден түскен күмәнді банкноттар мен монеталарға сараптаманы клиент екі данада толтырып, сараптамаға беретін қолма-қол ақшаның тізімдеме- өтініші (осы Қағидалардың 10-қосымшасы) негізінде Ұлттық Банктің филиалы жүргізеді, оның Ұлттық Банк филиалының касса меңгерушісі жазатын банкноттар мен монеталарды қабылдау туралы түбіртегі бар бір данасы (осы Қағидалардың 11-қосымшасы) клиентке беріледі, екіншісі – Ұлттық Банктің филиалында қалады.
Клиентке банкноттар мен монеталарды қабылдау туралы түбіртек беру кезінде Ұлттық Банктің филиалы міндетті түрде клиенттің қолма-қол ақшаның тізімдемесін-өтінішін толтыруының толықтығын тексереді.
77. Ұлттық Банктің филиалы күмәнді банкноттар мен монеталардың төлемділігін анықтау мүмкін болмаған жағдайда Ұлттық Банктің филиалы күмәнді банкноттар мен монеталарды сараптама жүргізу үшін одан әрі қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесіне беру үшін Орталыққа жібереді.
78. Күмәнді банкноттар мен монеталарды тексеру нәтижелері бойынша Ұлттық Банктің филиалы немесе қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесі күмәнді банкноттар мен монеталарға қорытынды дайындайды.
79. Ұлттық Банктің филиалы күмәнді банкноттар мен монеталарға Ұлттық Банктің филиалы немесе қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесі дайындаған қорытынды негізінде екі данада ақша белгілерін сараптау актісін (осы Қағидалардың 12-қосымшасы) жасайды, оның біреуі сол күнгі касса құжаттарына тігіледі. Ақша белгілерін сараптау актісінің екінші данасы соның негізінде жасалған қорытындымен (қорытындылармен) бірге Ұлттық Банктің филиалындағы арнайы жүргізілетін істе сақталады. Ақша белгілерін сараптау актісінің көшірмесі филиалдың бухгалтериясына жіберіледі. Күмәнді ақша белгілерін сараптамаға тапсырған клиенттің қалауы бойынша оған ақша белгілерін сараптау актісінің көшірмесі беріледі.
80. Ақша белгілерін сараптау актісі сараптамаға берілетін бір-бірлеп түсетін қолма-қол ақшаның тізімдемесі-өтініші бойынша ақша белгілерінің әрбір номиналына, сондай-ақ сараптама төлем жасалмайтын, жалған немесе зауыттық ақау белгілері бар деп таныған ақша белгілеріне жекелеп жасалады.
81. Ұлттық Банктің филиалы бұрын қабылдаған күмәнді банкноттар мен монеталарға айырбас ретінде төлем жасалатын ақша белгілерін алу үшін клиент Ұлттық Банктің филиалына банкноттар мен монеталарды қабылдау туралы түбіртекті, сараптамаға берілетін қолма-қол ақшаның тізімдеме-өтінішін және клиенттің төлқұжатын (жеке басын куәландыратын құжатын) ұсынады.
82. Ұлттық Банктің филиалы бұрын қабылдаған күмәнді банкноттар мен монеталарға айырбас ретінде төлем жасалатын ақша белгілерін беруді Ұлттық Банктің филиалы қолма-қол ақшамен де, сол секілді қолма-қол емес тәртіппен де жүргізеді.
83. Сараптама күмәнді банкноттар мен монеталарды төлем жасалмайды деп таныған жағдайда, Ұлттық Банктің филиалы бұл жөнінде клиентке бас тарту себебін көрсете отырып хабарлайды.
84. Сараптама күмәнді банкноттар мен монеталарды жалған (қолдан жасалған) деп таныған жағдайда, Ұлттық Банктің филиалы осы факті жөнінде құқық қорғау органдарына хабарлайды.
Ұлттық Банктің филиалына құқық қорғау органдарының қызметкерлері келген соң сараптама жалған (қолдан жасалған) деп таныған ақша белгілерін алады, бұл туралы осы ақша белгілерін алу туралы хаттама жасалады.
Ақша белгілерін алу туралы хаттаманың бір данасы клиентке беріледі, бір данасы Ұлттық Банктің филиалында қалады.
85. Ұлттық валютаның жалған (қолдан жасалған) ақша белгілерінің байқалу фактілері туралы Ұлттық Банктің филиалы қолма-қол ақшамен жұмыс жүргізу бөлімшесіне ақша белгілерін алу хаттамасының көшірмесін қоса сала отырып, жалған (қолдан жасалған) ақша белгілерінің қысқаша сипаттамасы көрсетілген хабарламаны жібереді.
Құқық қорғау органдары ақша белгілерінің түпнұсқалығын растаған жағдайда, олар Ұлттық Банктің филиалына олардың түпнұсқалығы туралы тиісті қорытындымен бірге қайтарылады.
7. Орталықта кассалық операцияларды жасау ерекшеліктері
86. Орталық клиенттерге жергілікті уақыт бойынша сағат 13-00-ге дейін қолма-қол ақшаны қабылдауды және беруді жүзеге асырады.
87. Банкноттар салынған 100 (жүз) бумадан және монеталар салынған 50 (елу) қапшықтан асатын қолма-қол ақшаны қабылдауды және беруді Орталықтың бірнеше касса қызметкерлері жүзеге асыруы мүмкін, олардың әрқайсысымен толық материалдық жауапкершілік туралы шарт жасалады.
88. Клиент-заңды тұлға қолма-қол ақшаның елеулі сомасын Орталыққа беру кезінде пломбыланған қапшықтарда арнайы шлюз арқылы қолма-қол ақшаны қабылдау жүзеге асырылады. Мұндайда Орталықтың касса қызметкері клиент- заңды тұлғаның қарауға болатын терезе арқылы бақылауымен арнайы үй-жайда қапшықтарды ашады.
89. Операциялық күн ішінде қабылданған қолма-қол ақшаны Орталықтың кіріс кассасында қою және сақтау мүмкін болмаған жағдайда қолма-қол ақша Орталықтың айналым кассасына берілуі тиіс.
Орталықтың кіріс кассасынан қолма-қол ақшаны айналым кассасына беру кезінде Орталықтың кіріс және айналым кассаларында клиенттерге қызмет көрсету тоқтатылады, ал Орталықтың ішкі қауіпсіздік қызметінің қызметкері барлық есікті оқшаулауы және қолма-қол ақшаны айналым кассасына беру толық аяқталғанға дейін клиенттерді Орталықтың басқа үй-жайына шығарып салуы тиіс.
90. Орталық пен клиент арасында жасалған шарттардың негізінде клиентке- заңды тұлғаға беру үшін алдын ала дайындаған қолма-қол ақшаны Орталықтың инкассация қызметі қызметкерлерінің жеткізуді жүзеге асыруына рұқсат беріледі.
Мұндайда банкноттар салынған қапшықтарды ашу және оларды бумалары мен түбіршектері бойынша, ал монеталарды қапшықтарға жапсырылған жапсырмалары бойынша қайта санау Орталықтың инкассация қызметі қызметкерлерінің немесе Орталықтың арнайы бөлінген касса қызметкерінің қатысуымен парақтап қайта саналмастан жүргізілуі тиіс.
91. Клиенттің-заңды тұлғаның өтініші бойынша қолма-қол ақшаны парақтап және даналап (номиналдар бойынша) қайта санау тікелей клиент-заңды тұлғада Орталықтың касса қызметкерінің қатысуымен жүргізіледі.
Егер банкноттар мен монеталарды қайта санауды клиенттер Орталық өкілінің қатысуынсыз жүргізсе, клиенттердің кем шығу туралы өтінішін (талап- шағымын) Орталық қабылдамайды.
92. Орталықтың артық шығуды және шартты негізде клиенттердің- банктердің операциялық кассаларының растамаларын клиенттерге-заңды тұлғаларға алып шығуына және жеткізуіне рұқсат етіледі.
Ұлттық Банкiнде жеке және заңды тұлғалармен кассалық операциялар жүргiзу қағидаларына 1-қосымша жүргiзу қағидаларына 2-қосымша (сомасы цифрлармен және жазумен)
Монеталардың жиынтығы: ____________________________________ Клиент ________________________________________ Аты-жөні Қолы жүргiзу қағидаларына 3-қосымша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдарында заңды және жеке тұлғалармен кассалық операциялар жүргізу ережесіне 4-қосымша N ____ қолма-қол ақшаны кіріске алу бойынша ведомость жүргiзу қағидаларына 5-қосымша жүргiзу қағидаларына 6-қосымша (қолы)
Бас бухгалтер ____________________ аты-жөні Ұлттық Банк филиалының жауапты орындаушысы_____________ аты-жөні жүргiзу қағидаларына 7-қосымша 8-қосымша Қолма-қол ақшаның шығысы бойынша ведомость N ____ жүргiзу қағидаларына 8-1-қосымша жүргiзу қағидаларына 9-қосымша қызметкерінің аты-жөндері)
_______________________________________________________ қатысуымен бумада тұтас орауда қапшықта бұзылған _________________________________________________________ номиналы ____________________________________________________________сомада (санмен және жазумен көрсетілсін)
(орауында кем шығу немесе артық шығу белгілі болған касса қызметкерінің тегі немесе бригада нөмірі)
тұтас клишеде банкноттардың пломбалы бұзылған бандеролды монеталардың анықталды.
Ескі үлгідегі күмәндылардың кем шығуы зауыттық ақауы бар төлем жасалмайтындардың артық шығу байқалған түбіршектердің сандағы көрсетілген бума толығымен қапшықтағы монета қатысуымен (қайта санауда қатысқан тұлғаның қызметі және тегі)
_____________________________________________________ қайта саналды (қайта санауды жүргізген касса қызметкерінің тегі)
Бұл ретте _______________________________________________ сомадағы (санмен және жазумен)
ескі үлгідегі зауыттық ақауы бар төлем жасалмайтындардың артық шығу фактісі расталды.
Осы актіге кем шығу анықталған банкноттары бар буманың жоғарғы және төменгі жапсырмалары, поломбамен байлау, түбіршектерді белдеме жіптері немесе бандеролі, клишесі бар полиэтиленнен жасалған пакет, пломбамен байлау және монеталары бар қаптың жапсырмасы қоса беріледі.
Бақылаушы __________________________ аты-жөні Касса қызметкері __________________________ аты-жөні жүргiзу қағидаларына 10-қосымша Жиынтығы:
Тапсырдым ____________ аты-жөні Қабылдадым ____________ аты-жөні жүргiзу қағидаларына 11-қосымша жүргiзу қағидаларына 12-қосымша бар, зауыттық ақау белгілері бар, қолдан жасалған, қосымша сараптаманы қажет ететіндер)
деп танылды және Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес айырбастауға жатады (жатпайды).
Негіздеме: күмәнды банкноттар мен монеталарға N(N) _____ қорытынды (қорытындылар)
Акт __ данада жасалды.
__________________________________ __________ аты-жөні (қызметі) (қолы)

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 26 декабря 2003 года № 467. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 29 января 2004 года № 2685. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 24 декабря 2014 года № 247 Об утверждении Правил ведения кассовых операций с физическими и юридическими лицами в Национальном Банке Республики Казахстан
1. Утвердить прилагаемые Правила ведения кассовых операций с физическими и юридическими лицами в Национальном Банке Республики Казахстан.
2. Со дня введения в действие настоящего постановления признать утратившим силу постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 25 июля 1997 года N 281 "О Правилах по эмиссионно-кассовым операциям и обеспечению сохранности ценностей в подразделениях Национального Банка Республики Казахстан" (зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов Республики Казахстан под N 415, опубликованное 24-29 ноября 1997 года, 1-6 декабря 1997 года, 8-14 декабря 1997 года в официальных изданиях Национального Банка Республики Казахстан "Казакстан Улттык Банкiнiн Хабаршысы" и "Вестник Национального Банка Казахстана").
3. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти дней со дня его опубликования в средствах массовой информации Республики
4. Управлению по работе с наличными деньгами (Мажитов Д.М.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления;
2) в десятидневный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления довести его до сведения заинтересованных подразделений центрального аппарата, территориальных филиалов Национального Банка Республики Казахстан, Центра кассовых операций и хранения ценностей (филиала) Национального Банка Республики Казахстан.
5. Управлению по обеспечению деятельности руководства Национального Банка Республики Казахстан (Терентьев А.Л.) обеспечить публикацию настоящего постановления в официальных средствах массовой информации
6. Контроль над исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Жамишева Б.Б.
Председатель
Национального Банка
Утверждены
Республики Казахстан от 26 декабря 2003 года № 467
1. Общие положения
1. Настоящие Правила ведения кассовых операций с физическими и юридическими лицами в Национальном Банке Республики Казахстан разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан от 30 марта 1995 года «О Национальном Банке Республики Казахстан» и устанавливают порядок ведения кассовых операций в Национальном Банке Республики Казахстан (далее – Национальный Банк) и его филиалах.
2. Нормы настоящих Правил распространяются на подразделения центрального аппарата, территориальные филиалы Национального Банка и Центр кассовых операций и хранения ценностей (филиал) Национального Банка (далее – Центр), а также физических и юридических лиц, вносящих (сдающих) и (или)
получающих наличные деньги в филиалах Национального Банка (далее – клиенты).
2. Основные понятия, используемые в настоящих Правилах
3. В настоящих Правилах используются понятия, предусмотренные нормативными правовыми актами Национального Банка, а также следующие понятия:
1) оборотная касса - касса филиала Национального Банка, включающая приходную, расходную, приходно-расходную кассы, кассу пересчета, разменную (обменную) кассу и вечернюю кассу;
2) излишки - превышающая разница между суммой наличных денег, указанной на упаковке банкнот или монет, и суммой банкнот и монет, фактически находящихся в данной упаковке;
3) модуль кассы - модуль эмиссионно-кассовых операций, являющийся частью подсистемы интегрированной автоматизированной системы;
4) недостача - недостающая разница между суммой наличных денег, указанной на упаковке банкнот или монет, и суммой банкнот и монет, фактически
5) сомнительные банкноты и монеты - банкноты и монеты, имеющие повреждения, для установления платежности и подлинности которых необходимо проведение экспертизы;
5-1) финансовая автоматизированная система транспорта информации (далее - ФАСТИ) - специальный канал связи, обладающий необходимой защитой от несанкционированного доступа к отправляемой документации;
6) подразделение по работе с наличными деньгами - подразделение центрального аппарата Национального Банка, осуществляющее деятельность по организации наличного денежного обращения и эмиссионно-кассовых операций в Республике Казахстан;
6-1) подразделение учета монетарных операций - подразделение центрального аппарата Национального Банка, осуществляющее отражение в бухгалтерском учете эмиссионно-кассовых операций;
7) бухгалтерия филиала - подразделение бухгалтерского учета филиала Национального Банка.
3. Организация кассовой работы
4. Кассовые операции в филиале Национального Банка проводятся в течение всего операционного дня. Время начала и окончания работы кассы (операционный день) устанавливается приказом руководителя филиала
5. Все наличные деньги, поступившие от клиентов в течение операционного дня, принимаются филиалом Национального Банка в оборотную кассу филиала Национального Банка (далее - оборотная касса) с зачислением их сумм на соответствующие счета клиентов в тот же операционный день.
Все наличные деньги, выданные клиентам из кассы филиала Национального Банка в течение операционного дня, списываются с соответствующих счетов клиентов в тот же операционный день.
6. Для перевозки наличных денег между филиалами Национального Банка в Центре создается подразделение инкассации и перевозки ценностей.
7. Перевозка наличных денег между филиалом Национального Банка и клиентами-юридическими лицами производится подразделением инкассации и перевозки ценностей филиала Национального Банка на основании соответствующего договора.
8. Филиал Национального Банка принимает к платежу только платежные банкноты и монеты.
Ветхие, изымаемые из обращения и поврежденные банкноты, сохранившие более 50 (пятидесяти) процентов своей полной величины, принимаются филиалом Национального Банка и обмениваются в соответствии с настоящими Правилами.
9. Филиал Национального Банка рассматривает сообщения (претензии), связанные с фактами подделки банкнот или монет. Фальшивые и неплатежные банкноты или монеты клиентам не возвращаются и не обмениваются. О факте обнаружения фальшивых банкнот или монет филиал Национального Банка извещает правоохранительные органы.
4. Совершение кассовых операций
10. Приходная касса филиала Национального Банка (далее - приходная касса) осуществляет прием наличных денег, внесенных (сданных) клиентами.
11. Прием наличных денег приходной кассой от юридических лиц, имеющих банковский (-ие) счет (-а) в филиале Национального Банка или подразделении учета монетарных операций, осуществляется на основании договоров на кассовое обслуживание, заключенных между филиалом Национального Банка и указанными юридическими лицами.
Прием наличных денег приходной кассой от физических и юридических лиц, не имеющих банковского (-их) счета (-ов) в филиале Национального Банка или подразделении учета монетарных операций, осуществляется без заключения договора на кассовое обслуживание с полистным пересчетом банкнот и монет по кружкам.
12. Приходная касса принимает от клиентов-юридических лиц только отсортированные по степени износа банкноты и монеты (отдельно на новый и ранее выпущенные монетные ряды), упакованные клиентами-юридическими лицами в полные пачки и мешки.
В полных пачках с банкнотами и мешках с монетами, принимаемых приходной кассой от клиентов, являющихся банками второго уровня, национальным оператором почты, организациями, осуществляющими операции по инкассации банкнот, монет и ценностей с совмещением деятельности по пересчету, сортировке, упаковке, хранению банкнот, монет и ценностей, а также их выдаче банкам и их клиентам по поручению банков (далее - банки), могут находиться пачки с банкнотами и мешки с монетами, сформированные кассовыми работниками филиалов и обменных пунктов банков.
Пачки с банкнотами и мешки с монетами формируются в срок, не превышающий 1 (одного) календарного месяца со дня их формирования.
Прием неполных пачек с банкнотами и мешков с монетами производится по письменному разрешению руководителя филиала Национального Банка.
Неотсортированные банкноты и монеты по номиналам и по степени годности приему не подлежат.
13. Прием наличных денег от клиентов-юридических лиц производится приходной кассой с пересчетом по пачкам и корешкам, а монет по мешкам. При этом кассовый работник приходной кассы проверяет правильность оформления накладки пачки, наличие ясного (отчетливо просматриваемого) клише или оттиска пломбира на пломбе, а к мешкам с монетами - правильность оформления ярлыка и ясного оттиска пломбира на пломбе.
14. Полистный пересчет и пересчет по кружкам принятых наличных денег производится кассой пересчета филиала Национального Банка (далее - касса пересчета) в течение 45 (сорока пяти) рабочих дней со дня принятия наличных денег.
15. На столе кассового работника приходной кассы должны находиться только деньги лиц, которые их вносят. Все ранее принятые наличные деньги хранятся в сейфах, металлических шкафах, ящиках стола или специальных тележках.
16. Прием наличных денег от клиентов-юридических лиц осуществляется на основании объявления на взнос наличных денег (приложение 1 к настоящим Правилам) с приложением описи наличных денег, сдаваемых в кассу (приложение 2 к настоящим Правилам). Опись наличных денег, сдаваемых в кассу, подшивается ответственным исполнителем бухгалтерии филиала в отдельное дело и хранится до конца следующего отчетного месяца.
Прием наличных денег от физических лиц осуществляется на основании приходного кассового ордера по форме, установленной нормативным правовым актом Национального Банка, регулирующим вопросы использования Национальным Банком платежных, кассовых и мемориальных документов, за исключением случаев реализации филиалом Национального Банка монет, изготовленных из драгоценных металлов, и монетной продукции Национального Банка.
17. При приеме наличных денег от клиентов-юридических лиц ответственный исполнитель бухгалтерии филиала, приняв объявление на взнос наличных денег, проверяет правильность его заполнения, подписывает и передает объявление на взнос наличных денег контролеру бухгалтерии филиала.
18. Контролер бухгалтерии филиала на основании полученного объявления на взнос наличных денег производит запись в приходном кассовом журнале (приложение 3 к настоящим Правилам), подписывает объявление на взнос наличных денег и передает его кассовому работнику приходной кассы.
Передача приходных кассовых документов через клиента-юридического лица не допускается.
19. Кассовый работник приходной кассы, получив от контролера бухгалтерии филиала объявление на взнос наличных денег:
1) проверяет наличие и соответствие подписи ответственного исполнителя с имеющимися образцами подписи;
2) сверяет соответствие сумм цифрами и прописью, указанных в объявлении на взнос наличных денег;
3) проверяет наличие необходимых реквизитов, предусмотренных настоящими Правилами;
4) вызывает клиента-юридического лица, вносящего наличные деньги, и принимает наличные деньги в порядке, установленном настоящими Правилами.
20. По мере приема наличных денег кассовый работник приходной кассы вводит данные в документ модуля кассы.
21. После приема от клиента-юридического лица наличных денег кассовый работник приходной кассы сверяет общую сумму, указанную в объявлении на взнос наличных денег, с общей суммой, указанной в документе модуля кассы, и фактически принятыми наличными деньгами, полученными при пересчете.
При соответствии сумм, указанных в объявлении на взнос наличных денег с суммой фактически принятых наличных денег кассовый работник приходной кассы подписывает каждую составную часть объявления на взнос наличных денег (объявление, квитанцию и ордер), ставит печать на квитанции, которую выдает клиенту-юридическому лицу. Объявление кассовый работник оставляет у себя, а ордер к объявлению передает ответственному исполнителю бухгалтерии филиала.
22. В случае установления расхождений между суммой внесенных наличных денег и суммой, указанной в объявлении на взнос наличных денег, объявление на взнос наличных денег должно быть переоформлено клиентом- юридическим лицом на сумму фактически внесенных наличных денег. При этом кассовый работник приходной кассы на обороте объявления на взнос наличных денег проставляет сумму фактически принятых наличных денег, подписывает его и возвращает ответственному исполнителю бухгалтерии филиала.
Исправления в приходных кассовых документах не допускаются.
23. Ответственный исполнитель бухгалтерии филиала после получения от клиента-юридического лица вновь заполненного объявления на взнос наличных денег проверяет правильность его заполнения, подписывает и передает объявление на взнос наличных денег контролеру бухгалтерии филиала.
24. Контролер бухгалтерии филиала на основании вновь заполненного объявления на взнос наличных денег вносит исправления в приходный кассовый журнал и передает кассовому работнику приходной кассы для приема наличных денег от клиента-юридического лица в порядке, установленном настоящей главой Правил. <*>
25. Прием наличных денег от физических лиц на основании приходного кассового ордера производится филиалом Национального Банка в порядке, предусмотренном пунктами 18, 19, 20 и 21 настоящих Правил.
Параграф 2. Организация работы по приему наличных денег вечерней кассой
26. Для приема наличных денег после окончания операционного дня в исключительных случаях и с разрешения заместителя Председателя Национального Банка, курирующего подразделение по работе с наличными деньгами, в филиале Национального Банка создается вечерняя касса филиала Национального Банка (далее - вечерняя касса), время работы которой устанавливается подразделением по работе с наличными деньгами.
27. Прием наличных денег вечерней кассой от клиентов производится кассовым работником филиала Национального Банка (далее - кассовый работник)
под контролем бухгалтера-контролера, имеющего право подписи от имени филиала Национального Банка.
28. Наличные деньги, поступившие в вечернюю кассу, принимаются в порядке, предусмотренном параграфом 1 настоящей главы, с проставлением на кассовых документах печати кассового работника «вечерняя касса». При этом бухгалтер-контролер производит запись в приходном кассовом журнале вечерней кассы (приложение 5 к настоящим Правилам).
29. Наличные деньги, принятые вечерней кассой, приходуются в оборотную кассу и зачисляются на соответствующие счета клиентов не позднее следующего операционного дня.
Параграф 3. Организация работы по выдаче наличных денег расходной кассой
30. Расходная касса филиала Национального Банка (далее - расходная касса)
осуществляет выдачу наличных денег клиентам.
Выдача наличных денег расходной кассой клиентам-юридическим лицам, имеющим банковский (-ие) счет (-а) в филиале Национального Банка или подразделении учета монетарных операций, осуществляется на основании договоров на кассовое обслуживание, заключенных между филиалом Выдача наличных денег юридическим, не имеющим банковского (-их) счета (-ов) в филиале Национального Банка или подразделении учета монетарных операций, и физическим лицам осуществляется без заключения договора на кассовое обслуживание.
31. Выдача наличных денег клиентам производится на основании следующих кассовых документов:
1) чеков на получение наличных денег (далее – чек);
2) расходных кассовых ордеров по форме, установленной нормативным правовым актом Национального Банка, регулирующим вопросы использования Национальным Банком платежных, кассовых и мемориальных документов.
32. Выдача наличных денег клиентам-юридическим лицам, имеющим банковский (-ие) счет (-а) в филиале Национального Банка, осуществляется на основании чеков.
Выдача наличных денег банкам и клиентам-юридическим лицам. имеющим банковский (-ие) счет (-а) в подразделении учета монетарных операций, осуществляется на основании чеков и сводной ведомости на получение наличных Выдача наличных денег физическим лицам осуществляется на основании расходных кассовых ордеров.
33. Клиенты-юридические лица накануне дня получения или в день получения наличных денег представляют работнику бухгалтерии филиала заявку на получение наличных денег (приложение 6 к настоящим Правилам).
34. При выдаче наличных денег клиентам-юридическим лицам ответственный исполнитель бухгалтерии филиала, приняв чек, проверяет правильность его заполнения, соответствие подписей клиента-юридического лица с имеющимися образцами подписей, соответствие сведений о лице, указанном в чеке, с данными его паспорта (удостоверения личности), подписывает чек, выдает клиенту-юридическому лицу контрольную марку от чека для предъявления в кассу и передает чек контролеру бухгалтерии филиала.
При выдаче наличных денег банкам, клиентам-юридическим лицам, имеющим банковский (-ие) счет (-а) в подразделении учета монетарных операций, ответственный исполнитель бухгалтерии филиала, приняв чек и сводную ведомость, проверяет правильность заполнения чека, соответствие подписей получателей банка, клиента-юридического лица, имеющих банковский (-ие) счет (-а) в подразделении учета монетарных операций, с имеющимися образцами подписей, соответствие сведений о лице, указанном в чеке, с данными его паспорта (удостоверения личности), подписывает чек, выдает банку, клиенту- юридическому лицу, имеющему банковский (-ие) счет (-а) в подразделении учета монетарных операций, контрольную марку от чека для предъявления в кассу и передает чек и сводную ведомость контролеру бухгалтерии филиала.
При недостаточности необходимой суммы денег на банковском счете клиента-юридического лица чек возвращается клиенту-юридическому лицу.
3); от 25.06.2010 № 61 (порядок введения в действие см. п. 2).
35. Контролер бухгалтерии филиала, получив от ответственного исполнителя бухгалтерии филиала чек, проверяет правильность его заполнения, соответствие подписей и печати клиента-юридического лица с имеющимися образцами подписей и оттиска печати (для банка и клиентов-юридических лиц, имеющих банковский (-ие) счет (-а) в подразделении учета монетарных операций,
- сверяет сумму чека со сводной ведомостью для получения наличных денег), регистрирует его в расходном кассовом журнале (приложение 7 к настоящим Правилам), подписывает чек и передает кассовому работнику расходной кассы.
Передача расходных кассовых документов через клиента-юридического
3); от 25.06.2010 № 61 (порядок введения в действие см. п. 2).
36. Кассовый работник расходной кассы при получении чека:
1) проверяет наличие и соответствие подписей ответственного исполнителя и контролера бухгалтерии филиала с имеющимися образцами подписей;
2) сверяет соответствие сумм цифрами и прописью, указанных в чеке;
3) приглашает клиента-юридического лица по номеру чека и уточняет у него получаемую сумму;
4) проверяет наличие на чеке подписи клиента-юридического лица и соответствие сведений о лице, указанных в чеке, с данными его паспорта (удостоверения личности);
5) подготавливает сумму наличных денег, подлежащую выдаче;
6) проверяет соответствие номера контрольной марки чека, предъявляемой в кассу, с номером, указанным в чеке, и приклеивает контрольную марку к чеку;
7) повторно пересчитывает подготовленные к выдаче наличные деньги в присутствии клиента-юридического лица;
8) выдает клиенту-юридическому лицу наличные деньги и подписывает кассовый документ.
37. По мере выдачи наличных денег кассовый работник расходной кассы
38. Выдача клиенту-юридическому лицу банкнот производится кассовым работником расходной кассы в полных пачках по обозначениям на накладках и бандеролях без полистного пересчета при условии неповрежденности упаковки.
Выдача клиенту-юридическому лицу банкнот в отдельных корешках из неполных пачек и пачек с поврежденной упаковкой производится кассовым работником расходной кассы с полистным пересчетом.
Выдача клиенту-юридическому лицу монет, расфасованных в мешки, производится кассовым работником расходной кассы по надписям на ярлыках, прикрепленных к мешкам, а монет, расфасованных в пакеты, - по надписям на них.
39. При вскрытии пачек с банкнотами для выдачи клиенту-юридическому лицу отдельными корешками или листами кассовый работник расходной кассы предварительно пересчитывает всю пачку полистно.
При вскрытии мешков с монетами, не расфасованных в пакеты или тюбики, для выдачи клиенту-юридическому лицу отдельными кружками кассовый работник расходной кассы пересчитывает весь мешок с монетами по кружкам.
40. Кассовому работнику расходной кассы запрещается в момент выдачи наличных денег производить по требованию клиента-юридического лица обмен наличных денег одних номиналов на другие.
41. Наличные деньги, полученные клиентом-юридическим лицом, пересчитываются и проверяются клиентом-юридическим лицом, не отходя от кассы, в присутствии кассового работника расходной кассы, выдавшего наличные деньги, банкноты - по пачкам и корешкам, отдельные листы - полистным пересчетом, монеты - по надписям на ярлыках, прикрепленных к мешкам, монеты в пакетах - по надписям на них, а отдельные монеты - пересчетом по кружкам.
При этом пломбы и клише с полных пачек с банкнотами и мешков с монетами срезаются кассовым работником расходной кассы в присутствии клиента-юридического лица.
Выдача пачек с банкнотами и мешков с монетами без снятия пломбы и клише допускается только в случае, если это предусмотрено договором на
42. Если клиент-юридическое лицо изъявил желание пересчитать банкноты полистно и монеты по кружкам, соблюдаются следующие условия:
1) пломбы и клише с полных пачек с банкнотами и мешков с монетами кассовым работником расходной кассы не срезаются;
2) клиент-юридическое лицо в момент получения от кассового работника расходной кассы наличных денег и в момент пересчета в специально отведенном для таких целей месте находится под наблюдением кассового работника- контролера, который присутствует при пересчете клиентом-юридическим лицом наличных денег;
3) при осуществлении зрительного контроля за пересчетом клиентом- юридическим лицом наличных денег кассовый работник-контролер одновременно следит за тем, чтобы упаковочные материалы (верхняя и нижняя накладки, обвязка с пломбой и бандероли или клише проверяемой пачки с банкнотами, ярлык от мешка с монетами) сохранялись до окончания пересчета всей пачки с банкнотами или мешка с монетами;
4) суммы недостачи, выявленные при пересчете наличных денег, возмещаются клиенту-юридическому лицу филиалом Национального Банка с последующим возмещением филиалу Национального Банка суммы недостачи лицом(-ами), допустившим(-ими) недостачу;
5) выявленные при пересчете излишки наличных денег приходуются в кассу и зачисляются в доходы Национального Банка;
6) с оставшихся, не пересчитанных клиентом-юридическим лицом полных пачек с банкнотами и мешков с монетами, кассовый работник-контролер срезает пломбы и клише, претензии по которым впоследствии от клиента-юридического лица не принимаются.
43. Если пересчет наличных денег производился клиентом-юридическим лицом не в специально отведенном месте филиала Национального Банка, а вне его помещения, заявления от клиентов-юридических лиц не рассматриваются и претензии по пересчету, формированию, упаковке и выдаче наличных денег филиалом Национального Банка не принимаются.
44. Руководитель филиала Национального Банка принимает меры к проверке заявления клиента-юридического лица о недостаче наличных денег независимо от удовлетворения претензий клиента-юридического лица.
45. Филиал Национального Банка осуществляет предварительную подготовку наличных денег на основании заявки на получение наличных денег и чека, представленных клиентом-юридическим лицом накануне дня получения наличных денег.
46. Выдача предварительно подготовленных наличных денег производится в порядке, установленном настоящими Правилами.
47. Вскрытие мешков с предварительно подготовленными наличными деньгами производится клиентом-юридическим лицом в специально отведенном для этого помещении филиала Национального Банка под наблюдением кассового работника-контролера, который срезает пломбы с мешков. Пересчет полученных наличных денег клиентом-юридическим лицом осуществляется в порядке, предусмотренном пунктом 42 настоящих Правил.
Параграф 4. Выдача расходной кассой филиала Национального Банка клиентам-банкам наличных денег в количестве, превышающем 100 (сто)
пачек с банкнотами и 50 (пятьдесят) мешков с монетами
48. При выдаче клиенту-банку наличных денег в количестве, превышающем 100 (сто) пачек с банкнотами и 50 (пятьдесят) мешков с монетами кассовый работник не производит снятие гарантийных клише с вакуумных упаковок и гарантийных пломб с пачек с банкнотами и мешков с монетами.
49. При приеме банкнот и монет в филиале Национального Банка работники банка (материально-ответственное лицо, заведующий кассой, кассовый работник, инкассатор), получающие банкноты и монеты в расходной кассе, выполняют следующие требования:
1) принимают пачки с банкнотами по количеству корешков при наличии накладок с указанием на них наименования филиала Национального Банка, номинала, количества и суммы банкнот, даты формирования пачки, именного штампа или кода кассового работника и его подписи;
2) обеспечивают сохранность упаковки с банкнотами (целостность шпагата, вакуумной упаковки, наличие ясного оттиска пломбы или клише на гарантийном шве вакуумной упаковки);
3) принимают мешки с монетами по количеству мешков при наличии ярлыка, прикрепленного к мешку, с указанием на нем штампа с наименованием филиала Национального Банка, номинала, количества и суммы монет, даты формирования упаковки, именного штампа или кода кассового работника и его подписи;
4) обеспечивают сохранность мешка с монетами (целостность мешка, шпагата, ясность оттиска пломбира).
3); от 25.06.2010 № 61 (порядок введения в действие см. п. 2).
Параграф 5. Организация работы приходно-расходной и разменной (обменной) касс
50. Приходно-расходная касса филиала Национального Банка (далее - приходно-расходная касса) осуществляет прием и выдачу клиентам наличных денег в порядке, установленном настоящими Правилами для приходных и расходных касс.
51. Разменная (обменная) касса филиала Национального Банка (далее - разменная (обменная) касса) осуществляет выдачу разменных монет в обмен на банкноты, обмен ветхих, изъятых из обращения банкнот или монет и дефектных (поврежденных) монет на годные банкноты и монеты.
52. При обмене (размене) банкнот на монеты кассовый работник приходно- расходной кассы, получив от клиента банкноты, пересчитывает их и подбирает в соответствии с его просьбой монеты необходимых номиналов, проверяет сумму, подлежащую выдаче, и выдает их клиенту.
Обмен ветхих, изъятых из обращения банкнот или монет и дефектных (поврежденных) монет производится на годные банкноты или монеты на сумму принятых к обмену банкнот или монет.
3); от 24.08.2012 № 256 (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).
53. В случае, если сумма принимаемых наличных денег от клиентов превышает сумму, указанную в приходных документах, кассовый работник приходной кассы производит выдачу суммы, подлежащей возврату (сдачу).
53-1. При осуществлении операций по выдаче (реализации)
инвестиционных и коллекционных монет кассовый работник на сумму реализованных инвестиционных и коллекционных монет выдает контрольный чек, сформированный в модуле кассы (приложение 8-1 к настоящим Правилам).
53-3. При выдаче иностранной валюты клиентам-юридическим лицам филиалом Национального Банка в подразделение учета монетарных операций направляется по ФАСТИ расходный кассовый ордер, на основании которого работник подразделения учета монетарных операций производит авторизацию в модуле кассы.
5. Сортировка и упаковка банкнот и монет
54. Кассовый работник сортирует банкноты и монеты, принятые в кассу пересчета, по номиналу, на годные к обращению, ветхие и изымаемые из обращения.
Монеты сортируются на годные к обращению, дефектные (поврежденные) и изымаемые из обращения.
55. Банкноты и монеты, годные к обращению, упаковываются отдельно от ветхих банкнот и дефектных (поврежденных) монет, а также от изымаемых из обращения банкнот и монет.
56. Каждые 100 (сто) листов банкнот одного номинала формируются в корешки и упаковываются крестообразно или одной поперечной бандеролью в зависимости от способа упаковки корешков в пачку.
Если формирование пачки с банкнотами происходит с последующей обвязкой шпагатом, корешки упаковываются крестообразно.
При упаковке банкнот в полиэтиленовые пакеты корешки упаковываются одной поперечной бандеролью, на которой проставляются:
1) штамп с наименованием филиала Национального Банка;
2) сумма и номинал банкнот;
3) подпись кассира-упаковщика;
4) именной штамп кассового работника или его код;
5) дата формирования упаковки.
При оформлении корешков банкнот на бандерольных машинах применяется специальный упаковочный материал, на котором в зависимости от конструктивной особенности бандерольной машины, проставляется порядковый номер или сокращенное наименование филиала Национального Банка.
До упаковки корешков банкнот в полиэтиленовые пакеты разрешается крестообразная упаковка пачек пластиковыми лентами на специальных машинах.
57. Банкноты формируются в пачку по 10 (десять) корешков (1000 (тысяча)
листов банкнот одного номинала), которые снабжаются верхней и нижней накладками из картона и обвязываются шпагатом без узлов и надрывов, крестообразно двойной вязкой на четыре глухих узла, на концах шпагата кассовым работником филиала Национального Банка накладывается свинцовая пломба.
При упаковке банкнот в полиэтиленовые пакеты горловина пакета заваривается, а на клише, используемом для заварки, указывается наименование филиала Национального Банка и порядковый номер.
58. На верхней накладке пачки с банкнотами независимо от способа упаковки проставляются:
2) номинал банкнот;
3) сумма банкнот;
4) количество банкнот;
5) дата формирования упаковки;
6) именной штамп кассового работника или его код;
7) подпись кассового работника;
8) штамп "старого образца, год выпуска _____" - на накладке с изымаемыми из обращения банкнотами.
59. Банкноты, из которых нельзя сформировать полные корешки и пачки, передаются для объединения и упаковки одному или нескольким кассовым работникам.
При объединении и упаковке кассовые работники полистно пересчитывают принятые банкноты в неполных корешках и формируют из них полные корешки банкнот.
После объединения банкноты подбираются кассовыми работниками по их номиналу и упаковываются в полные пачки. В левом углу на верхних накладках объединенных пачек проставляется надпись "Сборная".
60. Сформированные пачки с банкнотами одного номинала, а также годные к обращению монеты разных номиналов, расфасованные в пакеты или тюбики, с вложением в один мешок 25 000 (двадцать пять тысяч) тенге либо 50 000 (пятьдесят тысяч) тенге, со штампом "Сборная", в течение 10 (десяти)
операционных дней выдаются клиенту либо по истечении срока хранения подвергаются контрольному полистному пересчету.
61. Циркуляционные монеты и юбилейные монеты из недрагоценных металлов расфасовываются по номиналу и упаковываются кассовыми работниками филиала Национального Банка в пакеты (тюбики) по номиналам и вкладываются в мешки без наружных швов и повреждений. Горловина каждого упакованного мешка прошивается вместе с ярлыком из ткани и плотно завязывается шпагатом без узлов и надрывов. Концы шпагата завязываются глухим узлом с наложением пломбы. На пакетах и ярлыках к мешкам с монетами последовательно проставляются:
1) наименование филиала Национального Банка;
2) дата формирования упаковки;
3) номинал монет;
4) сумма монет;
5) подпись и именной штамп кассового работника или его код.
Мешки с монетами в оборотной кассе могут быть снабжены ярлыками из картона. Ярлыки надеваются на концы шпагата, который завязывается глухим узлом с наложением пломбы.
Монеты, изготовленные из драгоценных металлов, упаковываются в порядке, установленном отдельным нормативным правовым актом
62. Сумма вложения монет в один мешок устанавливается по номиналу в количестве:
1) для монет старого монетного ряда:
1 тенге - 3 000 (три тысячи) штук;
3 тенге - 2 000 (две тысячи) штук;
5 тенге - 1500 (одна тысяча пятьсот) штук;
10 тенге - 1 000 (одна тысяча) штук;
20 тенге - 500 (пятьсот) штук.
2) для монет нового монетного ряда:
1 тенге - 4 000 (четыре тысячи) штук;
2 тенге - 4 000 (четыре тысячи) штук;
5 тенге - 3 000 (три тысячи) штук;
10 тенге - 2 500 (две тысячи пятьсот) штук;
20 тенге - 2 500 (две тысячи пятьсот) штук;
50 тенге - 1 500 (одна тысяча пятьсот) штук;
100 тенге - 1 000 (одна тысяча) штук;
коллекционные - 500 (пятьсот) штук.
63. Об изменении сумм монет, вкладываемых в один мешок, или выпуске новых монет подразделение по работе с наличными деньгами доводит до сведения филиалов Национального Банка и банков.
64. При частичном изъятии монет из мешка или дополнительном вложении монет в мешок остаток монет в обязательном порядке должен быть пересчитан по кружкам, а расфасованная монета - по надписям на пакетах (тюбиках).
Мешок с монетами заново прошивается в порядке, предусмотренном пунктом 61 настоящих Правил. На ярлыке, прикрепленном к мешку, ставится подпись кассового работника, который производил пересчет и удостоверил фактическую сумму остатка монет в мешке с указанием даты пересчета.
Оставшиеся у кассовых работников пакеты (тюбики) с монетами, из которых нельзя сформировать полные мешки, передаются для объединения и упаковки одному или нескольким кассовым работникам.
Отдельные пакеты (тюбики), из которых нельзя сформировать полные мешки с монетами, могут упаковываться в неполные мешки с монетами как одного, так и разного номиналов, на ярлыках к этим мешкам указывается сумма монет каждого номинала.
На ярлыках, прикрепленных к полным и неполным мешкам, сформированных из пакетов (тюбиков), пересчитанных разными кассовыми работниками, проставляется надпись "Сборная".
Монеты в сборных мешках могут храниться в остатке оборотной кассы не более 10 (десяти) операционных дней со дня формирования мешков с монетами.
Монеты в сборных мешках, сформированных из пакетов с годными к обращению монетами одного номинала за подписями разных кассовых работников, могут зачисляться в резервные фонды и храниться не более 10 (десяти) операционных дней со дня формирования мешков с монетами.
6. Организация работы с недостачами, излишками, ветхими, поврежденными, сомнительными и неплатежными банкнотами и монетами, а также фальшивыми (поддельными) денежными знаками
65. Прием наличных денег филиалом Национального Банка от клиентов- юридических лиц, имеющих банковский(-ие) счет(-а) в филиале Национального Банка или подразделении учета монетарных операций, списание недостачи, ветхих, поврежденных, неплатежных банкнот и монет и возмещения излишков осуществляются в порядке, предусмотренном договором на кассовое обслуживание, заключаемым между филиалом Национального Банка и клиентом- юридическим лицом.
66. Претензии клиентов при обнаружении недостачи в упаковке филиала Национального Банка принимаются филиалом Национального Банка, если деньги были пересчитаны клиентом в присутствии кассового работника - контролера в специально отведенном месте помещения филиала Национального Банка в порядке, установленном в пункте 42 настоящих Правил.
67. Неплатежные банкноты и монеты, принятые от клиентов, обратно в обращение не выпускаются, а сортируются по номиналам и хранятся в оборотной кассе отдельно от других банкнот и монет.
68. Кассовые работники не освобождаются от обязанности определения платежности банкнот и монет, пересчитанных на машинах, используемых для пересчета наличных денег, а также рассортированных лицами, вносящих (сдающих) наличные деньги.
69. Ветхие и поврежденные банкноты, сохранившие не менее 70 (семидесяти) процентов своей полной величины, без ограничений обмениваются филиалами Национального Банка непосредственно в момент их приема.
70. В случае установления наличия сомнительных банкнот и монет в упаковке банка (филиала, подразделения), а также филиала Национального Банка, на сумму сомнительных банкнот и монет составляется акт о недостаче/излишке (приложение 9 к настоящим Правилам).
71. При обнаружении недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет в кассе филиала Национального Банка составляется акт о недостаче /излишке по форме, установленной настоящими Правилами, который подписывается кассовым работником филиала Национального Банка и контролером, при котором производился пересчет наличных денег или должностными лицами, ответственными за сохранность наличных денег в филиале Национального Банка. <*>
72. Акт о недостаче/излишке по форме, установленной настоящими Правилами, в зависимости от того, в чьей упаковке (филиала Национального Банка, его клиента, другого филиала Национального Банка либо его клиента)
обнаружены недостача, излишки, неплатежные банкноты или монеты составляется:
1) в случае обнаружения недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет в упаковке филиала Национального Банка - в одном экземпляре, который остается в филиале Национального Банка;
2) в случае обнаружения недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет в упаковке клиента филиала Национального Банка - в двух экземплярах, один из которых передается клиенту филиала Национального Банка с упаковочным материалом (шпагат, пломба, полиэтилен с оттиском клише, накладки, бандероли) (далее - упаковочный материал), второй экземпляр остается в филиале Национального Банка;
3) в случае обнаружения недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет в упаковке другого филиала Национального Банка - в двух экземплярах, один из которых передается другому филиалу Национального Банка с упаковочным материалом, второй экземпляр остается в данном филиале Национального Банка;
4) в случае обнаружения недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет в упаковке клиента другого филиала Национального Банка - в трех экземплярах, два из которых передаются в другой филиал Национального Банка с упаковочным материалом (один из которых с упаковочным материалом передается клиенту другого филиала Национального Банка), третий экземпляр остается в данном филиале Национального Банка.
В случае выявления недостачи, излишков, неплатежных банкнот или монет на сумму 5000 (пять тысяч) и более тенге составляется дополнительный экземпляр акта о недостаче/излишке по форме, установленной настоящими Правилами, который направляется филиалом Национального Банка в подразделение по работе с наличными деньгами и подразделение внутреннего аудита.
73. В случае выявления недостачи неплатежных банкнот, сохранивших менее 50 (пятидесяти) процентов своей полной величины либо неплатежных монет в упаковке клиента филиала Национального Банка филиал Национального Банка составляет акт о недостаче/излишке по форме, установленной настоящими Правилами.
74. В случае выявления филиалом Национального Банка излишков банкнот и монет в упаковке клиента-юридического лица сумма излишков, обнаруженных в упаковке, возвращается клиенту-юридическому лицу на его корреспондентский счет.
Параграф 2. Проведение экспертизы сомнительных банкнот и монет и работы с фальшивыми (поддельными) денежными знаками
75. Если кассовый работник затрудняется определить платежность банкнот и монет, в филиале Национального Банка проводится экспертиза данного денежного знака экспертом-кассиром, прошедшим обучение по определению подлинности и платежности денежных знаков с применением специального экспертного оборудования.
76. Экспертиза сомнительных банкнот и монет, поступивших от клиентов, производится филиалом Национального Банка на основании заявления-описи наличных денег, передаваемых на экспертизу (приложение 10 к настоящим Правилам), заполненного клиентом в двух экземплярах, один из которых с квитанцией о приеме банкнот и монет (приложение 11 к настоящим Правилам), выписываемой заведующим кассой филиала Национального Банка, передается клиенту, второй - остается в филиале Национального Банка.
При выдаче клиенту квитанции о приеме банкнот и монет заведующий кассой филиала Национального Банка в обязательном порядке проверяет полноту заполнения клиентом заявления-описи наличных денег.
77. В случае невозможности определения филиалом Национального Банка платежности сомнительных банкнот и монет филиал Национального Банка направляет сомнительные банкноты и монеты в Центр для последующей передачи в подразделение по работе с наличными деньгами для проведения экспертизы.
78. По результатам проведения экспертизы сомнительных банкнот и монет филиалом Национального Банка или подразделением по работе с наличными деньгами подготавливается заключение на сомнительные банкноты и монеты.
79. На основании заключения на сомнительные банкноты и монеты.
подготовленного филиалом Национального Банка или подразделением по работе с наличными деньгами, филиалом Национального Банка в двух экземплярах составляется акт экспертизы денежных знаков (приложение 12 к настоящим Правилам), один из которых подшивается в кассовых документах дня. Второй экземпляр акта экспертизы денежных знаков хранится в филиале Национального Банка в специальном заведенном деле вместе с заключением (-ями), на основании которого (-ых) он был составлен. Копия акта экспертизы денежных знаков направляется в бухгалтерию филиала. По желанию клиента, сдавшего сомнительные денежные знаки на экспертизу, ему предоставляется копия акта экспертизы денежных знаков.
80. Акт экспертизы денежных знаков составляется на каждый номинал денежных знаков, поступивших по одному заявлению-описи наличных денег, передаваемых на экспертизу, а также отдельно на денежные знаки, признанные экспертизой неплатежными, фальшивыми и имеющими признаки заводского брака.
81. Для получения платежных денежных знаков в обмен на ранее принятые филиалом Национального Банка сомнительные банкноты и монеты клиент представляет в филиал Национального Банка квитанцию о приеме банкнот и монет, заявление-опись наличных денег, передаваемых на экспертизу, и паспорт (удостоверение личности) клиента.
82. Выдача платежных денежных знаков в обмен на ранее принятые филиалом Национального Банка сомнительные банкноты и монеты может производиться филиалом Национального Банка как наличными деньгами, так в безналичном порядке.
83. В случае признания экспертизой сомнительных банкнот и монет неплатежными филиал Национального Банка уведомляет об этом клиента с указанием причины отказа.
84. В случае признания экспертизой сомнительных банкнот и монет фальшивыми (поддельными) филиал Национального Банка сообщает о данном факте в правоохранительные органы.
По прибытии в филиал Национального Банка представители правоохранительных органов изымают денежные знаки, признанные экспертизой фальшивыми (поддельными), о чем составляется протокол изъятия данных денежных знаков.
Один экземпляр протокола изъятия денежных знаков выдается клиенту, один экземпляр остается в филиале Национального Банка.
85. О фактах обнаружения фальшивых (поддельных) денежных знаков национальной валюты филиал Национального Банка направляет в подразделение по работе с наличными деньгами уведомление, в котором указывается краткая характеристика фальшивого (поддельного) денежного знака, с приложением копии протокола изъятия денежных знаков.
При подтверждении правоохранительными органами подлинности денежных знаков, они возвращаются филиалу Национального Банка с соответствующим заключением об их подлинности.
7. Особенности совершения кассовых операций в Центре
86. Центр осуществляет прием и выдачу наличных денег клиентам до 13-00 часов местного времени.
87. Прием и выдача наличных денег в количестве, превышающем 100 (сто)
пачек с банкнотами и 50 (пятьдесят) мешков с монетами, может осуществляться несколькими кассовыми работниками Центра, с каждым из которых заключается договор о полной материальной ответственности.
88. При сдаче клиентом-юридическим лицом значительной суммы наличных денег Центру разрешается осуществлять прием наличных денег через специальный шлюз в опломбированных мешках. При этом кассовый работник Центра производит вскрытие мешков в специальном помещении под наблюдением через смотровое окно клиента-юридического лица.
89. При невозможности складирования и хранения принятых в течение операционного дня наличных денег в приходной кассе Центра, наличные деньги должны быть переданы в оборотную кассу Центра.
При передаче наличных денег из приходной кассы Центра в оборотную кассу прекращается обслуживание клиентов в приходной и расходных кассах Центра, а работник службы внутренней безопасности Центра должен обеспечить блокирование всех дверей и препроводить клиентов в другое помещение Центра до полного окончания передачи наличных денег в оборотную кассу.
90. Центру разрешается осуществлять доставку предварительно подготовленных для выдачи клиенту-юридическому лицу наличных денег работниками службы инкассации Центра на основании договоров, заключенных между Центром и клиентом. При этом вскрытие мешков с банкнотами и их пересчет по пачкам и корешкам, а монеты по ярлыкам, прикрепленным к мешкам, должно производится в присутствии работников службы инкассации Центра или специально выделенного кассового работника Центра без полистного пересчета.
91. По желанию клиента - юридического лица, полистный и поштучный (по кружкам) пересчет наличных денег может производиться в присутствии кассового работника Центра непосредственно у клиента - юридического лица.
Заявления (претензии) клиентов о недостаче Центром не принимаются, если пересчет банкнот и монет производился клиентами в отсутствие представителей Центра.
92. Центру разрешается осуществлять вывоз и доставку клиентам- юридическим лицам излишков и подкреплений операционных касс клиентов- банков на договорной основе.
Приложение 1 к Правилам ведения кассовых операций с физическими и юридическими лицами в Национальном Банке Назначение взноса | КНП | Подпись вносителя Бухгалтер Деньги принял кассир Квитанция № ____ ___________ "___" _________________ года ИИН (БИН)
От кого Код Дата зачисления ___________________ на счет номер | | Банк бенефициара | | Бенефициар | КБЕ | | |_______________________________| Сумма цифрами | Сумма прописью _____________________ тенге __________ тиын | | Место печати Бухгалтер Деньги принял кассир Ордер № ___ |______________| "___" ________________ года ИИН (БИН)
от кого Дебет Сумма
Код ____________ _______________________ | Счет | | | номер Общая Кредит | Частные | код | Банк бенефициара | | | | | Бенефициар | КБЕ | | Номер | | | |
----- | счета | | | | Назначение взноса | КНП | Вид операции | | | | Назначение | | Бухгалтер Кассир Контролер |_____| платежа | | Приложение 2 и юридическими лицами в Национальном Банке Тиыны Всего по банкнотам Всего по монетам ВСЕГО:
* - указываются только сдаваемые банкноты и монеты Итого банкнот: ________________________ (сумма цифрами и прописью)
Итого монет: __________________________ Клиент ________________ Фамилия и инициалы Подпись Приложение 3 Контролер бухгалтерии________________________Фамилия и инициалы (подпись)
Приложение 4 к Правилам ведения кассовых операций с юридическими и физическими лицами в филиалах Национального Банка Ведомость по приходу наличных денег N _______ за "_____"
_________________20____ год Приложение 5 Бухгалтер-контролер вечерней кассы ______________ Фамилия и инициалы Приложение 6 Получаемая сумма банкнот прописью Получаемая сумма монет цифрами Руководитель ________________________ Фамилия и инициалы Главный бухгалтер ____________________ Фамилия и инициалы Ответственный исполнитель филиала Национального Банка ___________ Фамилия и инициалы Приложение 7 Контролер бухгалтерии________________________Фамилия и инициалы Приложение 8 Ведомость по расходу наличных денег N _______ за "_____"
Приложение 8-1
(сумма прописью)
Кассовый работник _____________________ Фамилия и инициалы Приложение 9 Форма в присутствии (фамилии и инициалы: руководителя отдела или его заместителей, контролера, кассового работника филиала Национального Банка, участвовавших в составлении акта)
_______________была обнаружена упаковке в п а ч к е в ц е л о й мешке нарушенной (фамилия кассового работника или номер бригады, в чьей упаковке установлена недостача или излишек)
с целой клише с целыми поясками банкнот нарушенной пломбой нарушенными бандеролями монет номиналом_______________________________________________________________ на сумму (указать цифрами и прописью)
Указанная пачка в количестве корешков, из которых в корешках монета из мешка, в котором была обнаружена недостача сомнительные старого образца полностью излишек неплатежные с заводским браком вторично пересчитана______________________________________________________________ (фамилия кассового работника, производившего пересчет)
(должность и фамилия лица, присутствовавшего при пересчете)
При этом факт в сумме недостачи сомнительных излишка неплатежных с заводским браком _______________________________________________________подтвердился.
(цифрами и прописью)
К настоящему акту прилагаются верхняя и нижняя накладки от пачки с банкнотами, обвязка с пломбой, пояски или бандероли от корешков, пакет из полиэтилена с клише, обвязка с пломбой и ярлык от мешка с монетами, в которых была обнаружена недостача.
Контролер ___________________Фамилия и инициалы Кассовый работник ___________________Фамилия и инициалы Приложение 10
1. | | | | | |
2. | | | | | |
Итого:
3. | | | | | |
Сдал ____________ Фамилия и инициалы Принял ____________ Фамилия и инициалы Приложение 11 Контролер _____________________ Фамилия и инициалы Бухгалтер _____________________ Фамилия и инициалы Место печати Приложение 12 признан(ы):
(платежным(и), неплатежным(и), имеющим(и) признаки подделки, имеющим(и)
признаки заводского брака, фальшивым(и), требующим(и) дополнительной экспертизы), и (не) подлежат обмену в соответствии с нормативными правовыми актами Основание: заключение(я) N(N) _____ на сомнительные банкноты и монеты Акт составлен в __ экземпляре(ах).
__________________________________ __________ Фамилия и инициалы (должность) (подпись)