Қазақша:
Павлодар облысының мәслихаты Павлодар облысы Мәслихатының Маслихат Павлодарской области 2001 жылғы 20 шілдедегі (ІІ сайланған, ХІІІ сессия) шешімі.
Павлодар облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 3 тамызда № 859 тіркелді Жетім балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қорғау жөніндегі 2001 - 2003 жылдарға арналған "Ақ ниет"
облыстық бағдарламасы туралы Облыс білім беру департаменті бастығының орынбасары Т.Ф. Мамашевтің жетім балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалєан балаларды әлеуметтік қорғау жөніндегі 2001 - 2003 жылдарға арналған "Ақ ниет" облыстық бағдарламасы туралы баяндамасын тыңдап және талқылап, облыстық Мәслихат ШЕШІМ ЕТЕДІ
1. Жетім балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтік қорғау жөніндегі 2001 - 2003 жылдарға арналған "Ақ ниет" облыстық бағдарламасы (одан әрі-Бағдарлама) - бекітілсін.
2. Облыс білім беру департамент жыл сайын 10 қаңтар мерзіміне орай облыстық Мәслихатқа Бағдарламаның орындалу барысы туралы хабарлайтын болсын.
3. Облыс қаржы департаменті 2001 жылы Бағдарламаны дер кезінде қаржыландыруды қамтамасыз етсін. 2002 - 2005 жылдарға арналатын облыс бюджетінде Бағдарламаның қаржыландыруы қарастырылатын болсын.
4. Осы шешiмнiң орындалуына бақылауды жасау облыстық Мәслихаттың әлеуметтік саясат жқніндегі тұрақты комиссиясына (Лебедь В.Д.) жүктелсiн.
II сайланған облыстық Мәслихаттың ХІІІ сессиясының төрағасы В. Лебедь ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Облыстық Мәслихаттың хатшысы Т. Айтқазин Облыс әкiмиятының 2001 жылғы 20 шілдедегі қаулысымен мақұлданды Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлыєынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорєау жөнiндегi 2001 - 2003 жылдарға арналған "Ақ ниет"
облыстық бағдарламасы
1. Паспорт
Атауы Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғау жөнiндегi 2001 - 2003 жылдарға арналған "Ақ ниет" облыстық бағдарламасы Әзiрлеуге негiздеме Бағдарлама "Бiлiм"
мемлекеттiк бағдарламасы, Қазақстан Республикасының "Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары және Жастар үйлерi туралы"
, "Неке және отбасы туралы"
заңдары және облыс әкiмi тапсырмасының негiзiнде әзiрлендi Негiзгi әзiрлеушi Облыс бiлiм департаментi Мақсаты Облыс бiлiм саласында жетiм балалардың проблемаларын жаңа тұрғыдан шешу және оны тәжiрибеге енгiзу арқылы жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың құқықтары мен мүдделерiн қорғауды қамтамасыз ететiн жағдайлар жасау Мiндеттерi Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды оқыту, тәрбиелеу және дамыту үшiн ең қолайлы жағдайларды қамтамасыз ететiн бiлiм беру ұйымдарының жаңа үлгiлерiн әзiрлеу және тәжiрибеге енгiзу;
ауылдық жерлерде отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары желiсiн кеңейту және қалаларда Жастар үйлерiн ашу;
жетiм балалар санатынан мектеп бiтiрушiлердiң кәсiптiк бiлiм алуларына, тұрғын үй және еңбекке орналасу проблемаларын шешуге көмектесу;
жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды дер кезiнде анықтау, орналастыру, оларға тұру, оқу және тәрбиелену үшiн жағдайлар жасау;
балалар үйлерi мен интернаттарды отбасы үлгiсiндегi балалар үйлерiне кезең - кезеңмен өзгерту Қаржыландыру көлемi мен көздерi Бағдарламаны қаржыландыру облыстық бюджетте тиiстi жылға көзделген және балалар мекемелерiнiң өз қызметiнен түскен қаражаттары шегiнде жүзеге асырылады. Бағдарламаны жүзеге асыруға керектi бюджеттiк қаражаттардың ең төменгi есептiк қажеттiлiгi 462,6 млн. теңгенi құрайды. Соның iшiнде:
2001 жылы - 143,5 млн. теңге, 2002 жылы - 155,2 млн. теңге, 2003 жылы - 163,9 млн. теңге. Жыл сайынңы көлемдер облыс бюджетi бекiтiлген кезде нақтыланады. Сондай-ақ демеушiлiк көмектi тарту да көзделуде Күтiлетiн нәтижелер Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғауды толық көлемде қамтамасыз ететiн бiлiм беру ұйымдары жүйелерiн құру;
облыстың барлық аудандарында отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдарын ашу, үш қалада Жастар үйiн құру, 7 жасқа дейiнгi жетiм балалар үшiн үмiт үйiн ашу;
жетiм мектеп бiтiрушiлердiң кәсiптiк мектептерде, лицейлерде, колледждерде немесе жоєары оқу орындарында оқуды жалғастыруы, оларды еңбекке орналастыру үшiн кепiлдiк берудi қамтамасыз ету;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй проблемасын шешу;
жетiм балалармен жұмыс iстейтiн барлық бiлiм беру ұйымдарын жоғары бiлiктi мамандармен жасақтау
2. Кiрiспе
Бiлiм берудiң нарықтық экономика жағдайында сапалы өзгеруiн қамтамасыз ету мемлекетiмiздiң бiлiм беру жүйесiнде өткiзiлiп жатқан реформалардың мақсаты болып табылады. Бiлiм беру саласындағы қазiргi беталыстар мен оның әр түрлi деңгейлерi алдында тұрған мiндеттер жүйенi бұдан әрi дамытудың бағыттарын жаңа тұрғыдан анықтауды талап етедi.
Қазақстан Республикасы 1994 жылы қабылдаған баланыѕ құқықтары туралы Конвенция бiздiң мемлекетiмiздi дүние жүзiлiк қоғамдастыққа кiргiзедi және барлық балалардың, оның iшiнде жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың әлеуметтiк өмiрге және жеке тұлға ретiнде дамуға деген құқықтарын қорғау жөнiндегi жауапкершiлiгiн арттырады. Бүгiнде республикада қиын балалықты мемлекеттiк қолдау және көмек көрсету балалар үйлерi мен интернат үлгiсiндегi ұйымдар жүйесi арқылы iске асырылуда.
Осындай мекемелердiң қазiргi заманғы желiсi алуан түрлi. Бұл - мектеп- интернаттар, отбасы үлгiсiндегi үйлер, балалар үйлерi филиалдары, балалық үйлерi, "Балалар үйi - мектеп - кәсiптiк мектеп" кешендерi, панажайлар, пансионаттар.
Қазақстан Республикасының "Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары және Жастар үйлерi туралы" заңы қабылданысымен республикада жетiм балаларды әлеуметтiк қорғау, олардың әлеуметтiк еңбекке бейiмделуi және жеке өмiрге дайындығы жөнiндегi мемлекеттiк саясатты жүзеге асыруға бағытталған балалар үйлерiн отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдарына кезең-кезеңмен өзгерту және Жастар үйлерiн құру басталды. Бұл қызмет осы саладағы нақты жағдайды ескеретiн егжей-тегжейлi пысықталған стратегия мен жылдам өзгеретiн нақты жағдайларға үнемi бейiмделетiн икемдi тактикалық iс-қимыл бағдарламасы негiзiнде жүзеге асырылуы қажет.
Бағдарламаны әзiрлеу облыста қалыптасқан жетiм балаларды әлеуметтiк қорғау жүйесiн инновациялық өзгерту қажеттiлiгiнен туындап отыр. Бағдарлама облыста осы саладағы iстiң нақты жағдайына баєа бередi, қойылған мақсаттарға қол жеткiзу жөнiндегi басымдықтарды және нақты iс-шараларды анықтайды. Осы Бағдарлама басқа бағдарламалармен және нормативтiк-заңнамалық кесiмдермен қатар жетiм балаларды қорғауға бағытталған мемлекеттiк саясатты жүзеге асырудың ұйымдық негiзiн де құрайды.
3. Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз етудiң қазiргi таңдағы жай-күйiн талдау Қазiргi таңда облыстың қамқорлық және қамқоршылық органдарында 18 жасқа дейiнгi 2307 жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар есепте тұр. Осы санаттағы балаларды оқыту мен тәрбиелеуге жағдай жасайтын облыс бiлiм беру ұйымдарының желiсi алуан түрлi, оның дамуы аймақтың ерекшелiктерi ескерiлiп жетiм балаларды қолдау жөнiндегi мемлекеттiк саясаттың контекстiмен жүзеге асырылуда.
Ұлты қазақ жетiм балаларды ана тiлiнде оқыту және тәрбиелеу проблемасы өз шешiмiн табуда. Мекемелерде қазақ тiлiнде оқытатын және тәрбие беретiн топтар жұмыс iстеуде, олардың саны жыл сайын ұлғаюда.
Облыс бiлiм беру жүйесiнде жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған 7 мекеме қызмет етедi, соның iшiнде:
облыстық Сәбилер үйi, қашыр балалар қйi, "Балалар қүйi - мектеп - кәсiптiк мектеп" облыстық кешенi, Павлодар және Екiбастұз қалаларындаңы "Мектеп- интернат - кәсiптiк мектеп", "Арман" отбасы үлгiсiндегi балалар ауылы, "Жас ұрпақ" Жастар үйi.
Оларда 624 адам оқып, тәрбиеленуде. Соңғы кезде нәресте жасындағы сияқты мектеп жасындағы да бас тартылєан және тастанды балалар санының өсуiне байланысты жетiм балаларға арналған балалар үйлерi мен мектеп-интернаттарында тәрбиеленушiлер құрамының ұлғаюы байқалуда. 1 және 2-кестелерде осы уақытта жұмыс iстеп тұрған бiлiм беру ұйымдарындағы тәрбиеленушiлер құрамының 3 жылда өзгеруi туралы ақпарат пен қалалар мен аудандар арасындағы құрам туралы деректер берiлген.
Осы мекемелердiң жұмыс бағыттары мен ерекшелiктерiнiң бiрi тјрбиеленушiлердi еңбекке баулу, олардың бос уақытын педагогикалық тұрғыдан мақсатты ұйымдастыру болып табылады. Жекелеген ұйымдардың егiс егу алаңдары, бау-бақшалары, қосалқы шаруашылықтары, жемiс-жидек бақшалары бар, онда балалардың еңбек дағдыларын иемдену мүмкiндiктерiне ие болады.
Қазақстан Республикасының "Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары және Жастар үйлерi туралы" заңы қабылданысымен облыс бiлiм беру жүйесiнде қызметi жетiм балаларды әлеуметтiк қорєау, олардың әлеуметтiк еңбекке бейiмдеу және жеке өмiрге дайындығы жөнiндегi мемлекеттiк саясатты жүзеге асыруға бағытталған отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары мен Жастар үйлерiн кезең-кезеңмен құру басталды.
Облыс орталығында 2000 жылғы қазанда 50 орынға арналған мемлекеттiк қазыналық коммуналдық кәсiпорын ретiндегi "Жас ұрпақ" Жастар үйi ашылды.
қазiргi кезде онда облыстық балалар үйлерi мен интернаттарының 22 түлегi тұрып жатыр, солардың 15-i қаланың оқу орындарында оқиды, қалңандары жұмысқа орналастырылды. Жастар үйi қала орталығындағы бес қабатты ғимаратта орналасқан. Онда тұру, оқу және қосымша табыс табу үшiн қолайлы жағдайлар жасалған. Әр қабатта бiр және екi орынды бөлмелер бар, жеке себiзгiлер, ас үйлерi мен 8 орындық асхана бар, онда әрбiр тәрбиеленушi өзiне тамақ әзiрлей алады.
Жастар үйi жанында өндiрiстiк учаскелер: кондитер және тiгiн цехтары, шаштараз, дәмхана, тренажер залы мен компьютер техникасы залы ашылды.
Барлық өндiрiстiк учаскелер тауарлар мен қызметтер нарығында бәсекеге толығынан жарамды өнiмдердi шығаруға қажеттi жабдықтармен жарақталған.
Черноярка ауылының шаруа қожалығымен еңбек ынтымақтастығы туралы шарт жасасылды, онда тәрбиеленушiлер жазғы кезеңде ақша таба алады. 2001 жылғы 1 қыркүйекке Жастар үйi толық қоныстандырылатын болады.
2001 жылғы ақпаннан бастап облыс орталығынан 50 шақырым Розовка селосында Павлодар ауданының жетiм балаларына арналған "Арман" Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылы" мемлекеттiк мекемесi жұмыс iстей бастады. Отбасы үшiн аулалық телiмi бар бiр қабатты үй сатып алынды, қосалқы шаруашылыєы бар (құс, ірi және ұсақ қара). Аумақта шағын спорттық керек-жарақтар, ойын алаңы, монша, аулалық құрылыстар бар. Азық-түлiк тағамдарын, үй жануарлары үшiн жемшөптi "Киров" өндiрiстiк кооперативi жеткiзедi. Әрбiр тәрбиеленушiге аулалық телiмнен жер бөлiнген, онда олар көкөнiс өсiредi.
4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi Бағдарламаның негiзгi мақсаты:
Облыс бiлiм беру желiсiн инновациялық өзгерту және жүзеге асыру арқылы жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың құқықтары мен мүдделерiн жаппай қорғауды қамтамасыз ететiн жағдайлар жасау, оқыту және тәрбиелеу үрдiсiн ұйымдастырудың қазiргi заманғы әдiстерi мен түрлерiн тәжiрибеге енгiзу.
Бағдарламаның негiзгi мiндеттерi:
облыста жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды оқыту, тәрбиелеу және дамыту үшiн ең қолайлы жағдайларды қамтамасыз ететiн бiлiм беру ұйымдарының жаңа үлгiлерiн құру;
ауылдық жерлерде отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары желiсiн кеңейту және қалаларда Жастар үйлерiн ашу;
жетiм балалармен жұмыс жасау үшiн мамандарды даярлау және қайта даярлау жүйесiн дамытуды талап етедi.
5. Бағдарламаны жүзеге асырудың негiзгi бағыттары мен тетiгi Жетiм балалармен және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалармен жұмыс iстейтiн бiлiм беру ұйымдары желiсiн дамытудың негiзгi бағыттары:
1. Жетiм балаларға және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған мекемелер желiсiн кеңейту.
Үмiт үйiн ашу 7 жасқа дейiнгi жетiм балаларды тәрбиелеу және мектепке даярлау үшiн жағдайлар туғызу мақсатында Сәбилер үйi Үмiт үйi мемлекеттiк мекемесi болып қайта ұйымдастырылады. Оған басшылық жасау педагогикалық бiлiмi бар директорға жүктеледi. Штатқа педагогикалық сияқты медициналық бiлiмi де бар қызметкерлердi енгiзу балаларды тәрбиелеу, сауықтыру және емдеу жөнiндегi мiндеттердiң шешiлуiн қамтамасыз ететiн болады.
Қазiргi уақытта Сәбилер үйiнiң тәрбиеленушiлерi онда 4 жасқа дейiн болады, ал бұл оларды балалар үйлерiне көшiрген кезде балалардың бейiмделуiне байланысты өте елеулi проблемалар туғызады.
Үмiт үйi жетiм балалар санатынан сияқты уақытша бас тартқан балалар санатынан да жасақталады.
Мұнда тәрбиелеу мен оқыту мемлекеттiк тiлде жүзеге асырылады.
Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылы.
Облыстың отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдары желiсiн дамытуда екпiн ауылдық жерлерге жасалады. Бағдарламаны жүзеге асыру барысында оларды облыстың барлық аудандарында ашу жоспарланып отыр (6-кесте).
Балалар ауылын ауылдық жерлерде орналастырудың артықшылығы балалар кiшкентай кезiнен жерге үйренiп, алғашқы еңбек дағдыларын алады. Олардың көкөнiс өсiруге, үй шаруашылығын жүргiзуге шынайы мүмкiндiктерi пайда болады, бұл оларды жеке өмiрге бейiмдiлiгiн қамтамасыз етедi және бiреудiң асырауында болуға үйренушiлiк қаупiн төмендетедi.
Жастар үйлерi.
Павлодар, Ақсу, Екiбастұз қалаларында Жастар үйлерiн ашу интернат үлгiсiндегi мекемелер мен балалар ауылдарының жетiм түлектерiне әлеуметтiк бейiмделу үшiн жағдайлар жасауға ықпал етедi Жастар үйлерiнде оқу, тұру, еңбектi, бос уақытты және демалысты ұйымдастыру үшiн жасалған қолайлы жағдайлар тәрбиеленушiлерге 23 жасқа толғанға дейiн орта және жоғары оқу орындарында бiлiм алуға, еңбекке орналасуға және қосымша табыс табуға мүмкiндiк бередi. Жастар үйлерiнде тұратын жетiм балалардың белгiлi санын жоғары және орта арнаулы оқу орындарында оқыту мемлекеттiк тапсырыс бойынша жүзеге асырылады.
Сурет (2001 - 2003 жылдарға жетiм түлектер туралы деректер)
Сурет (2003 жылға жетім балалармен және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалєан балалармен жұмыс істейтін білім беру ұйымдары желісі)
2. Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғау.
Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз ету жөнiндегi мiндеттердi сапалы орындау бiлiм беру мекемелерiнде және қамқоршы отбасыларында жетiм балалар құқықтарының сақталуын жүйелi бақылауды талап етедi. Жетiм балаларды анықтау, олардыѕ құқықтарын, соның iшiнде мұраға құқықтарын қорғау жөнiндегi мониторингтi облыс бiлiм департаментi жүзеге асырады. Жетiм түлектердi еңбекке орналастыру проблемасын шешу үшiн жыл сайын облыстың тұрақты жұмыс iстейтiн кәсiпорындары мен ұйымдарының жұмыс орындарына квота бөлiнiп отырады.
Жетiм балалардың жазғы демалысы мен сауықтыруды ұйымдастыру қамқорлықтың ерекше түрi болып қалады. Осы мақсаттарға бюджеттiк қаражаттар бөлудi жыл сайын ұлғайту көзделуде.
3. Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдардың қызметiн жетiлдiру.
Жетiм балалар мен ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдардың қызметiн жетiлдiру бөлiмiнде негiзгi назар ұйымдарды бiлiктi мамандармен қамтамасыз етуге, олардың кәсiптiк шеберлiгi деңгейiнiң өсуiне жәрдемдесуге, жетiм балалармен жұмыс iстеудiң алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжiрибесiн зерделеуге және оны iс жүзiне енгiзуге аударылады.
Жетiм және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар мекемелерiнiң жұмысын жетiлдiруде оларды бiлiктi мамандармен - оның iшiнде психологтармен - қамтамасыз етуге, олардың кәсiби шеберлiгi деңгейiнiң өсуiне, республиканың басқа аймақтарындағы жетiм балалармен жұмыстың озық педагогикалық тәжiрибесiн үйренулерiне ерекше көѕiл бһлiнетiн болады.
Жетiм балалардың қияткерлiк және шығармашылық қабiлеттерiн дамытуға бағытталған оқу орындарының мүмкiндiктерiн кеңейтуге қосымша бiлiм беру мекемелерiнiң барлық жағдайлары пайдаланылады.
Бағдарламаны жүзеге асыру тетiгi.
Бағдарламаны жүзеге асыру үрдiсiн жедел басқаруды облыс бiлiм департаментi қамтамасыз етедi. Бағдарламаның iс-шаралары облыстық бюджет қаражаты есебiнен, қаржыландырудың балама көздерiн қатыстырып жүзеге асырылады. Облыс әкiмiнiң жанындағы үйлестiру кеңесi Бағдарламаның орындалуын бақылайды.
6. Қажеттi ресурстар мен қаржыландыру көздерi Бағдарлама облыс бюджетiнде бiлiм беру жүйесiне көзделген қаражат шеңберiнде қаржыландырылады.
Жетiм және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар мекемелерiн ашу және ұстау үшiн 2001 - 2003 жылдары бюджеттен ең кемiнде 462,6 млн. теңге бөлу қажет.
Бағдарламаны жүзеге асыру барысында жетiм және ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды әлеуметтiк қорғауға кепiлдiк ететiн бiлiм беру жүйесiнiң әлеуметi мен ресурстары сақталады және дамытылады. Бағдарламаны жүзеге асыру:
Облыстың барлық аудандарында отбасы үлгiсiндегi балалар ауылдарын ашуды;
Павлодар, Ақсу, Екiбастұз қалаларында Жастар үйлерiн құруды;
7 жасқа дейiнгi жетiм балалар үшiн жаңа үлгiдегi бiлiм мекемесiн интернат үлгiсiндегi бiлiм беру ұйымдары тәрбиеленушiлерiнiң азаматтық сана-сезiмiн, жауапкершiлiгiн және дербестiлiктiктi қалыптастыруды;
бiлiм алу мен еңбекке орналасуда жетiм түлектер үшiн тең мүмкiндiктер жасауды;
жетiм балалардың тұрғын үй мәселесiн шешудi қамтамасыз етедi.

На русском языке:
Павлодар облысының мәслихаты Решение Павлодарского Маслихат Павлодарской области областного Маслихата от 20 июля 2001 года (ХІІІ сессия, ІІ созыв).
Зарегистрировано Управлением юстиции Павлодарской области 20 августа 2001 года за № 859 Об областной Программе по социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы "Ак ниет"
Заслушав и обсудив доклад заместителя начальника департамента образования области Мамашева Т.Ф. об областной программе по социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы "Ақ ниет", областной Маслихат РЕШИЛ
1. Утвердить прилагаемую областную программу по социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы "Ақ ниет" (далее Программа).
2. Департаменту образования области (Овчинникова З.П.) ежегодно к 10 января представлять информацию по реализации Программы в постоянную комиссию областного Маслихата по вопросам социальной политике.
3. Департаменту финансов области обеспечить своевременное финансирование Программы в 2001 году. Предусмотреть финансирование данной Программы в бюджете области в 2002 - 2005 годах.
4. Контроль за выполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию областного Маслихата по вопросам социальной политики (Лебедь В.Д.).
Председатель XIII сессии областного Маслихата II созыва В. Лебедь Секретарь областного Маслихата Т. Айтказин Областная программа по социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы "Ақ ниет"
1. Паспорт
Наименование Областная программа по социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы "Ақ ниет"
Основание для разработки Программа разработана на основании государственной программы "Образование"
, законов Республики
Казахстан "О детских деревнях семейного типа и Домах юношества"
, "О браке и семье"
и поручения акима области Основной разработчик Департамент образования области Цель Создание условий, обеспечивающих защиту прав и интересов детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, через разработку и внедрение в сфере образования области новых подходов к решению проблем детей-сирот Задачи Разработка и внедрение новых моделей организаций образования, обеспечивающих максимально благоприятные условия для обучения, воспитания и развития детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей;
расширение сети детских деревень семейного типа в сельской местности и открытие Домов юношества в городах;
содействие выпускникам, из числа детей-сирот, в получении ими профессионального образования, решении проблем жилья и трудоустройства;
своевременное выявление, устройство детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, создание для них условий для проживания, обучения и воспитания;
поэтапное преобразование детских домов и интернатов в детские деревни семейного типа Объем и источники финансирования Финансирование программы осуществляется в пределах средств, предусмотренных областным бюджетом на соответствующий год, а также от собственной деятельности детских учреждений.
Минимальная расчетная потребность в бюджетных средствах на реализацию программы составит 462,6 млн. тенге. В том числе: 2001 год -143,5 млн. тенге, 2002 год - 155,2 млн.
тенге, 2003 год - 163,9 млн. тенге. Ежегодные объемы будут уточняться при утверждении бюджета области. Предполагается также привлечение спонсорской помощи
2. Введение
Целью проводимых реформ в системе образования нашего государства является обеспечение ее качественного преобразования в условиях рыночной экономики. Современные тенденции в сфере образования и задачи, стоящие перед его различными уровнями, требуют выработки новых подходов в определении направлений дальнейшего развития системы.
Принятая в 1994 году Республикой Казахстан Конвенция о правах ребенка включает наше государство в мировое сообщество и повышает его ответственность в защите прав всех детей на полноценную социальную жизнь и развитие личности, в том числе, детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей. Сегодня государственная помощь и поддержка трудного детства осуществляется в республике через систему детских домов и организаций интернатного типа. Современная сеть таких учреждений разнообразна. Это школы-интернаты, дома семейного типа, филиалы детских домов, дома детства, комплексы "Детский дом-школа-профессиональная школа", приюты, пансионаты.
С принятием Закона Республики Казахстан "О детских деревнях семейного типа и Домах юношества" в республике начато поэтапное преобразование детских домов в детские деревни семейного типа и создание Домов юношества, призванных реализовывать государственную политику по социальной защите детей-сирот, социально-трудовой адаптации и подготовке их к самостоятельной жизни. Эта деятельность должна осуществляться на основании детально проработанной стратегии, учитывающей реальное положение дел в этой области, и гибкой тактической программы действий, постоянно адаптируемой к быстро изменяющимся условиям.
Разработка Программы продиктована необходимостью инновационного преобразования сложившейся в области системы социальной защиты детей-сирот.
Программа содержит оценку состояния дел в этой сфере в области, определяет приоритеты и конкретные мероприятия по достижению поставленных целей.
Наряду с другими программами и нормативно-законодательными актами данная Программа составит организационную основу реализации государственной политики, направленной на защиту детей-сирот.
3. Анализ современного состояния обеспечения социальной защиты детей- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей В настоящее время на учете в органах опеки и попечительства области состоит 2307 детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, в возрасте до 18 лет. Сеть организаций системы образования области, создающих условия для обучения и воспитания детей данной категории, разнообразна, ее развитие осуществляется в контексте государственной политики поддержки детей- сирот с учетом особенностей региона.
Находит свое решение также проблема обучения и воспитания на родном языке детей-сирот казахской национальности. В учреждениях открыты группы с казахским языком обучения и воспитания, число которых ежегодно увеличивается.
В системе образования области функционируют 7 учреждений для детей- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, в том числе: областной Дом ребенка, Качирский детский дом, областной комплекс "Детский дом-школа- профессиональная школа", комплексы "Школа-интернат-профессиональная школа" в городах Павлодаре и Екибастузе, Детская деревня семейного типа "Арман", Дом юношества "Жас ұрпақ".
В них воспитывается и обучается 624 человека. За последнее время наблюдается увеличение контингента воспитанников в детских домах и школах-интернатах для детей-сирот в связи с ростом количества отказных и брошенных детей как младенческого, так и школьного возраста. В таблицах 1 и 2 дана информация об изменении контингента воспитанников в функционирующих на данный период организациях образования за 3 года и данные о контингенте в разрезе городов и районов.
Одним из направлений работы этих учреждений является включение воспитанников в трудовую деятельность, педагогически целесообразная организация их свободного времени. Отдельные организации имеют посевные площади зерновых, огороды, подсобные хозяйства, фруктовые сады, где дети имеют возможность приобретать трудовые навыки. С принятием Закона Республики Казахстан "О детских деревнях семейного типа и Домах юношества"
в системе образования области начато поэтапное создание детских деревень семейного типа и Домов юношества, деятельность которых призвана реализовать государственную политику по социальной защите детей-сирот.
В областном центре в октябре месяце 2000 года был открыт Дом юношества "Жас ўрпаќ" в качестве государственного казенного коммунального предприятия на 50 мест. В настоящее время в нем проживают 22 выпускника областных детских домов и интернатов, из них 15 обучаются в учебных заведениях города, остальные трудоустроены. Дом юношества располагается в пятиэтажном здании в центре города. В нем созданы комфортные условия для проживания, обучения и получения дополнительного заработка. На каждом этаже расположены одно- и двухместные комнаты, имеются отдельные душевые, кухня и столовая на 8 мест, где каждый воспитанник может приготовить себе пищу.
При Доме юношества открыты производственные участки - кондитерский и швейный цеха, парикмахерская, кафетерий, тренажерный зал и зал компьютерной техники. Все производственные участки снабжены необходимым оборудованием по изготовлению продукции вполне конкурентоспособной на рынке товаров и услуг. Имеется договор с крестьянским хозяйством села Черноярка о трудовом сотрудничестве, где воспитанники в летний период смогут зарабатывать деньги.
К 1 сентября 2001 года Дом юношества будет полностью заселен.
С февраля 2001 года в селе Розовка для детей-сирот Павлодарского района в 50-ти километрах от областного центра начало функционировать государственное учреждение "Детская деревня семейного типа "Арман". Для семьи приобретен одноэтажный дом с приусадебным участком, имеется подсобное хозяйство (птица, крупный и мелкий рогатый скот). На территории сооружены малые спортивные формы, площадка для игр, баня, надворные постройки. Продукты питания, корма для домашних животных поставляет Производственный кооператив "Кирова".
Развитие сети учреждений области, работающих с детьми-сиротами, направлено на решение проблем обеспечения жильем выпускников детских домов, а также на разукрупнение интернатов, создание для детей-сирот условий, приближенных к семейным.
4. Цель и задачи Программы Основная цель Программы:
создание условий, обеспечивающих полную защиту прав и интересов детей
- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, через разработку и осуществление инновационного преобразования сети организаций области, работающих с данной категорией детей, внедрение современных методов и форм организации процесса воспитания и обучения.
Основные задачи Программы:
создание в области новых моделей организаций образования, обеспечивающих максимально благоприятные условия для обучения, воспитания и развития детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей;
расширение сети детских деревень семейного типа в сельской местности и открытие Домов юношества в городах;
развитие системы подготовки и переподготовки кадров для работы с детьми- сиротами;
5. Основные направления и механизм реализации Программы Основные направления развития сети организаций образования, работающих с детьми-сиротами и детьми, оставшимися без попечения родителей:
1. Расширение сети учреждений для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей Открытие Дома надежды.
С целью создания условий для воспитания и подготовки к школе детей- сирот в возрасте до 7 лет на базе Дома ребенка откроется государственное учреждение Дом надежды. Руководство им будет возложено на директора, имеющего педагогическое образование. Введение в штат работников как с педагогическим, так и с медицинским образованием обеспечит решение задач по воспитанию, оздоровлению и лечению детей. В настоящее время воспитанники Дома ребенка находятся в нем только до 4-х лет, что создает серьезные проблемы, связанные с адаптацией детей при переводе их в детские дома. Правилами внутреннего рапорядка Дома надежды матерям предоставляется возможность общаться со своими детьми.
Дом надежды комплектуется как из числа детей-сирот, так из числа временно отказных детей.
Воспитание и обучение в нем будет осуществляться на государственном языке.
Детские деревни семейного типа.
В развитии сети детских деревень семейного типа Павлодарской области акцент будет сделан на сельской местности.
Преимуществом расположения детской деревни в сельской местности является то, что дети с малых лет приобщаются к земле, приобретают первые трудовые навыки. Они получат реальную возможность выращивать овощи, вести домашнее хозяйство, что обеспечит подготовку их к самостоятельной жизни и снизит риск проявления у них иждивенческих настроений.
Дома юношества.
Открытие в городах Павлодаре, Аксу и Екибастузе Домов юношества как государственных коммунальных казенных предприятий на правах юридического лица будет способствовать созданию условий для социальной адаптации выпускников-сирот учреждений интернатного типа и детских деревень.
Наличие в Домах юношества благоприятных условий для обучения, проживания, организации труда, досуга даст возможность воспитанникам получать образование в профессиональных учебных заведениях, быть трудоустроенными и иметь дополнительный заработок. Обучение в высших и средних специальных учебных заведениях определенного количества детей- сирот, проживающих в Домах юношества, будет осуществляться по госзаказу.
2. Социальная защита детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей.
Качественное выполнение задач по обеспечению социальной защиты детей- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, требует систематического контроля за соблюдением прав детей-сирот в образовательных учреждениях и опекунских семьях. Мониторинг по выявлению детей-сирот, защиту их прав, в том числе, прав на наследство, будет осуществлять департамент образования области.
Для решения проблем трудоустройства выпускников-сирот будут ежегодно выделяться квоты на рабочие места стабильно действующих предприятий и организаций области.
По-прежнему предметом особой заботы будет организация летнего отдыха и оздоровления детей-сирот. На эти цели предусматривается ежегодное увеличение бюджетных ассигнований.
3. Совершенствование деятельности организаций для детей- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей.
В части совершенствования деятельности организаций для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, основное внимание уделяется обеспечению их квалифицированными кадрами, содействию роста уровня их профессионального мастерства, изучению и внедрению передового педагогического опыта работы с детьми-сиротами.
Для расширения возможностей таких учебных заведений в развитии интеллектуальных и творческих способностей детей-сирот будут использованы условия имеющихся учреждений дополнительного образования.
Механизм реализации Программы.
Оперативное управление процессом реализации Программы обеспечивается департаментом образования области. Мероприятия Программы будут выполняться за счет средств областного бюджета с привлечением альтернативных источников финансирования.
Контроль за выполнением Программы осуществляет координационный совет при акиме области.
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования Финансирование Программы будет осуществляться в пределах средств, предусмотренных в бюджете области на систему образования.
Минимальная потребность в бюджетных средствах на открытие и содержание учреждений для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на 2001 - 2003 годы составит 462,6 млн. тенге.
7. Ожидаемый результат от реализации Программы В ходе выполнения Программы потенциал и ресурсы системы образования области будут сохранены и развиты, что позволит создать условия, гарантирующие социальную защиту детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей.
Реализация Программы обеспечит:
открытие во всех районах области детских деревень семейного типа;
создание Домов юношества в городах Павлодаре, Аксу, Екибастузе;
открытие учреждения образования нового типа для детей-сирот в возрасте до 7 лет;
формирование гражданского самосознания, ответственности и самостоятельности у воспитанников организаций образования интернатного типа;
создание равных возможностей для выпускников-сирот в получении образования и трудоустройстве;
решение жилищной проблемы детей-сирот.