Қазақша:
Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 16 шілдедегі N 433 Заңы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 қарашадағы N 603 Заңымен 1-тарау . Жалпы ережелер 1-бап . Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар 2-бап . Осы Заңның қолданылу аясы 3-бап . Стандарттау туралы заңдар 4-бап . Стандарттаудың мақсаттары мен принциптерi 5-бап . Стандарттау объектiлерi 6-бап . Стандарттау жөнiндегi жұмыстарды мемлекеттiк басқару 7-бап . Стандарттау саласындағы халықаралық ынтымақтастық 2-тарау . Мемлекеттік стандарттау жүйесі 8-бап . Мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң ұйымдық құрылымы 9-бап . Стандарттау жөнiндегі нормативтiк құжаттар және оларға қойылатын талаптар 10-бап . Мемлекеттiк стандарттар, техникалық-экономикалық ақпараттың мемлекеттiк жiктегiштерi 10-1-бап . Салалық стандарттар 11-бап . Ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдардың және басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары 12-бап . Ұсынымдар 13-бап . Фирмалық стандарттар 14-бап . Техникалық шарттар ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды 15-бап . Нормативтiк құжаттарды қолдану 16-бап . Стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жоспарлау 3-тарау . Нормативтік құжаттар туралы ақпарат 17-бап . Нормативтiк құжаттар туралы ақпарат 17-1-бап . Өнiмдi каталогтау жүйесi 4-тарау . Стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттардың міндетті талаптарының сақталуын мемлекеттік қадағалау 18-бап . Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалау 19-бап . Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар 20-бап . Мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құзыретi 21-бап . Мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құқықтары 22-бап . Мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдарды қорғау шаралары 23-бап . Мемлекеттiк қадағалау органдары беретiн ұйғарымдардың түрлерi 24-бап . Мемлекеттік қадағалау органдарының лауазымды адамдары берген ұйғарымдарды орындаудың міндеттілігі 5-тарау . Стандарттау туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық 25-бап . Қазақстан Республикасының стандарттау туралы заңдарын бұзғаны үшiн жауаптылық 6-тарау . Дауларды шешу 26-бап . Осы Заңның ережелерінің бұзылуына қатысты дауларды шешу 27-бап . Лауазымды адамдардың іс-әрекетіне шағым жасау 7-тарау . Мемлекеттік стандарттау жөніндегі жұмыстарды қаржыландыру 28-бап . Мемлекеттiк стандарттау және мемлекеттiк қадағалау жөнiндегi жұмыстарды қаржыландыру Стандарттау туралы Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2004.11.09 N 603 (қолданысқа енгізілу тәртібін 47-баптан қараңыз) Заңымен.
1) өзара алмасымдылық - бiр бұйымның, процестiң, көрсетiлетiн қызметтiң дәл сондай бiр талаптарды орындау мақсатында басқа бұйымның, процестiң, қызмет көрсетудiң орнына пайдалануға жарамдылығы;
2) мемлекеттік стандарттау - бiр елдiң деңгейiнде жүргiзiлетiн стандарттау;
3) техникалық-экономикалық ақпараттың мемлекеттiк жiктегiшi - өнiмнің, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң техникалық- экономикалық ақпарат объектiлерiнiң жiктелген топтарының кодтары мен атауларының жүйелендiрiлген жиынтығын бiлдiретiн стандарттау жөнiндегi құжат;
4) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалау - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган мен оның аумақтық бөлiмшелерiнiң мiндеттi талаптардың бұзылу фактілерiн анықтауға, олардың жолын кесуге, оларды жоюға бағытталған қызметi;
5) Алынып тасталды
6) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк стандарттау жүйесi - өз құзыреттерi шегiнде стандарттау саласындағы, оның iшiнде өнiмдi каталогтау саласындағы жұмыстарды жүзеге асыратын мемлекеттiк басқару органдарының, жеке және заңды тұлғалардың, Қазақстан Республикасында стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жүргiзу тәртiбiн белгiлейтiн нормативтiк құжаттардың жиынтығы;
7) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк стандарты - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган бекiткен, тұтынушылардың қалың көпшiлiгiнiң қолы жетiмдi стандарт;
8) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк стандарттар қоры - Қазақстан Республикасының аумағында сақталуға мiндеттi стандарттардан, техникалық регламенттер мен құжаттардан тұратын Қазақстан Республикасы мемлекеттiк басқару органдарына мамандандырылған қорларының жиынтығы;
9) мемлекетаралық стандарттау - мемлекетаралық мүдденi білдiретiн объектiлердi стандарттау;
10) мемлекетаралық стандарт - Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi Мемлекетаралық Кеңес немесе Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы елдерiнiң құрылысында Стандарттау және техникалық нормалау жөнiндегi мемлекетаралық ғылыми-техникалық комиссия қабылдаған, олар тiкелей қолданатын стандарт;
11) стандарттау жөнiндегi халықаралық ұйым - әрбiр елдiң тиiстi стандарттау метрология және сертификаттау жөнiндегi тиiстi мемлекеттiк органының мүше болуы үшiн ашық стандарттау жөнiндегi ұйым;
12) халықаралық стандарттау - барлық елдердiң тиiстi органдарының қатысуы үшiн ашық стандарттау;
13) халықаралық стандарт - стандарттау жөнiндегi халықаралық ұйым қабылдаған және тұтынушылардың қалың көпшiлігiнiң қолы жетiмдi стандарт;
14) ұлттық стандарт - стандарттау жөнiндегi ұлттық орган қабылдаған және
15) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжат - стандарттау жөнiндегi қызметтiң әр түрiне және олардың нәтижелерiне қатысты нормаларды, ережелердi, сипаттамаларды, принциптердi белгiлейтiн құжат;
16) стандарттау саласы - стандарттаудың өзара байланысты объектiлерiнiң жиынтығы;
17) мемлекеттiк басқару органы - өнiмнiң сипаттамаларын немесе онымен байланысты сақталуы мiндеттi болып табылатын өндiрiс процестерi (жұмыстары)
мен әдiстерiн өз құзыретiнiң шегiнде белгiлейтiн орган;
18) негiз қалаушы стандарт - кең салада қолдануға болатын немесе белгiлi бiр салаға арналған жалпы ережелердi қамтитын құжат;
18-1) салалық стандарт - салалық маңызы бар өнiмдерге, процестер (жұмыстар) мен қызмет көрсетулерге қойылатын талаптары бар стандарт;
19) стандарттау жөнiндегi аймақтық ұйым - тек бiр географиялық, саяси немесе экономикалық аймақтағы әрбiр елдiң стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi тиiстi мемлекеттiк органының мүше болуы үшiн ашық стандарттау жөнiндегi ұйым;
20) аймақтық стандарттау - әлемнiң тек бiр ғана географиялық, саяси немесе экономикалық аймағы елдерiнiң тиiстi органдарының қатысуы үшiн ашық стандарттау;
21) аймақтық стандарт - стандарттау жөнiндегi аймақтық ұйым қабылдаған және тұтынушылардың қалың көпшiлiгiнiң қолы жетiмдi стандарт;
22) мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң тiзiлiмi - стандарттау, метрология және сертификаттау саласындағы объектілердiң, жұмыстарға қатысушылар мен құжаттардың тiркелуiн есепке алу құжаты;
23) стандарттау жүйесi - стандарттауға қатысушылардың, өнiмге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетулерге қойылатын талаптарды белгiлейтiн нормативтiк құжаттардың жиынтығы;
23-1) өнiмдi каталогтау жүйесi өндiрiлетiн өнiмнiң сипаттамалары мен дайындаушылары туралы белгiленген тәртiппен ақпарат жинауды және берудi қамтамасыз ететiн ұйымдастырушылық-техникалық жүйе;
24) сыйысымдылық - өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың) және қызмет көрсетулердiң белгiленген талаптарды қойылған шарттарға орай бiрлесе орындау үшiн пайдалануда жағымсыз салдарларды тудырмайтын жарамдылығы;
25) стандарт - мүдделi тараптардың келiсiмi негiзiнде әзiрленген және қызметтiң әр түрiне немесе олардың нәтижелерiне қатысты жаппай және көп мәрте пайдалану үшiн ережелер, жалпы принциптер немесе сипаттамалар белгiленетiн құжат; <*>
26) стандарттау - нақты бар немесе ықтимал мiндеттерге қатысты жаппай және көп мәрте пайдалану үшiн белгiлi бiр салада ережелердi реттеудiң оңтайлы дәрежесiне қол жеткiзуге бағытталған қызмет;
27) техникалық шарттар - нақты өнiмге, процестерге, көрсетiлетiн қызметтерге немесе өнiмнiң бiрнеше түрiне қойылатын техникалық талаптарды белгiлейтiн стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжат;
28) стандарттау жөнiндегi техникалық комитет - экономиканың белгiлi бiр саласында мемлекеттiк стандарттарды әзiрлеу және салааралық деңгейде стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жүргiзу үшiн мүдделi заңды тұлғалардың базасында құрылатын стандарттау жөнiндегi жұмыс органы;
29) техникалық регламент - стандартқа немесе ережелерге тiкелей не оларға сiлтеме жасау арқылы, не осы құжаттардың мазмұнын енгiзу арқылы мiндеттi талаптар белгiлейтiн нормативтiк құжат. Ол сондай-ақ терминологияға, белгілеулерге, буып-түюге, таңбалауға, олар өнiмге, процеске (жұмысқа), қызмет көрсетуге немесе өндiрiстiң әдiсiне қолданылатын дәрежеде талаптарды қамтуы немесе ерекше мазмұндауы мүмкiн;
29-1) стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган - стандарттау, метрология, сертификаттау және тiркеу жөнiндегi жұмыстарды басқаруды жүзеге асыратын мемлекеттiк орган;
30) фирмалық стандарт - өнiмнiң, процестiң (жұмыстың), қызмет көрсетулердiң нақты түрiне қойылатын талаптарды белгiлейтiн, бiр заңды немесе жеке тұлға әзiрлеген және тек сол жеке немесе заңды тұлға ғана қолданатын құжат.
31) стандарттау жөнiндегi сарапшы-аудитор - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен стандарттау саласында жұмыстар жүргiзу құқығына аттестатталған жеке тұлға.
1. Қазақстан Республикасының стандарттау туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және осы Заң мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленген болса, халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.
4-бап. Стандарттаудың мақсаттары мен принциптерi Стандарттаудың негiзгi мақсаттары мыналар болып табылады:
1) өнiмге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетулерге нормалар, ережелер мен сипаттамалар (бұдан әрi - талаптар) белгiлеу;
2) өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), көрсетiлетiн қызметтердiң адамдар өмiрi, денсаулығы, мүлiктер үшiн қауiпсiздiгiн, қоршаған ортаның қорғалуын қамтамасыз ету;
3) саудада техникалық кедергiлердi жою, өнiмнiң iшкi және сыртқы рыноктардағы бәсекелестiк қабiлетiн қамтамасыз ету;
4) өнiмнiң техникалық және ақпараттық сыйысымдылығын, сондай-ақ өзара алмасымдылығын қамтамасыз ету;
5) өлшемдер бiрлiгiн қамтамасыз ету;
6) ресурстардың барлық түрiн сақтау және ұтымды пайдалану;
7) елдiң қорғаныс қабiлетi мен жұмылдырушылық әзiрлiгiн қамтамасыз ету;
8) табиғи және техногендi апаттар мен басқа да төтенше жағдайлардың туындау қаупiн ескере отырып, шаруашылық объектiлерiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету;
9) өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң қауiпсiздiгi мен сапасы мәселелерiнде тұтынушылардың мүдделерiн қорғау.
Стандарттаудың негiзгi принциптерi:
1) келiсу;
2) бүкпесiздiк;
3) ерiктiлiк;
4) отандық және шетелдiк өндiрушiлер мен өнiм берушiлер үшiн стандарттау саласындағы бiрдей талаптар;
5) экономикалық қисындылық болып табылады.
1. Қазақстан Республикасында стандарттау жөнiндегi жұмыстарды басқаруды стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган жүзеге асырады.
2. Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган:
1) стандарттау саласында бiрыңғай мемлекеттiк саясатты қалыптастырады және iске асырады;
2) мемлекеттiк басқару органдарының, жеке және заңды тұлғалардың осы саладағы қызметiн үйлестiредi;
3) мемлекетаралық, халықаралық, аймақтық стандарттау жөнiндегi жұмыстарға қатысады;
4) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуына мемлекеттiк қадағалау жүргiзудi ұйымдастырады және жүзеге асырады;
5) мемлекеттiк стандарттау жүйесiн құрады;
6) стандарттау саласындағы кадрларды кәсiби даярлауды және қайта даярлауды ұйымдастырады;
7) стандарттау бойынша халықаралық, аймақтық, ұлттық стандарттарды, ережелер мен ұсынымдарды қолданудың тәртiбiн белгiлейдi;
8) жеке және заңды тұлғалармен, стандарттау жөнiндегi техникалық комитеттермен өзара iс-қимыл жасайды;
9) мемлекеттiк стандарттарда, мемлекеттік стандарттау жүйесiнiң ережелерi мен ұсынымдарында стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жүргiзудiң жалпы ұйымдастыру-әдiстемелiк және жалпытехникалық ережелерiн, жеке және заңды тұлғалардың бiр-бiрiмен, мемлекеттiк басқару органдарымен өзара iс-қимыл жасауының нысандары мен әдiстерiн белгiлейдi;
10) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мемлекеттiк тiлге және орыс тiлiне аударылуын және олардың расталуын қамтамасыз етедi;
11) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың стандарттар, халықаралық және аймақтық нормалар талаптарына сәйкестiгiне сараптаманы жүзеге асыру тәртiбiн белгiлейдi.
3. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк басқару органдары стандарттау жөнiндегi жұмыстарға өздерiнiң құзыреттерi шегiнде қатысады.
4. Жеке және заңды тұлғалар стандарттау жөнiндегi қызметiн осы Заңға, стандарттау саласындағы қатынастарды реттейтiн өзге де нормативтiк құқықтық актiлерге сәйкес өздерiнiң құзыреттері шегiнде ұйымдастырады және жүзеге асырады, осы жұмыстарды орындау үшiн стандарттау жөнiндегi тиiстi бөлiмшелер мен қызметтер, оның iшiнде стандарттау жөнiндегi техникалық комитеттер құра алады.
1) стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органнан, оның аумақтық бөлiмшелерiнен және ведомстволық бағыныстағы кәсiпорындарынан;
2) стандарттау саласындағы құзыреттерiнiң шегiнде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк басқару органдарынан;
3) жеке және заңды тұлғалардан, оның iшiнде стандарттау жөнiндегi техникалық комитеттерден, сарапшы-аудиторлардан;
4) Қазақстан Республикасы стандарттарының мемлекеттiк қорынан тұрады.
1. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк стандарттау жүйесiнде қолданылатын стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарға мыналар жатады:
1) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк стандарттары - ҚР СТ (бұдан әрi - мемлекеттiк стандарттар);
2) техникалық-экономикалық ақпараттың мемлекеттiк жiктегiштерi - ТЭА МЖ (бұдан әрi - мемлекеттiк техникалық-экономикалық ақпарат жiктегiштерi);
3) мемлекетаралық стандарттар - МЕМСТ (бұдан әрi - мемлекетаралық стандарттар), техникалық-экономикалық ақпарат жiктегiштерi, ережелер мен ұсынымдар;
4) белгiленген тәртiппен қолданылатын стандарттау жөнiндегi халықаралық, аймақтық және ұлттық стандарттар, техникалық-экономикалық ақпарат жiктегiштерi, техникалық шарттар, ережелер, нұсқаулықтар, қағидалар, нұсқаулар, әдiстемелiк нұсқаулар мен ұсынымдар;
5) ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдар мен басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары;
6) ұсынымдар;
7) фирмалық стандарттар;
8) техникалық шарттар;
9) салалық стандарттар.
2. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттар белгiлейтiн талаптар ғылымның, техника мен технологияның жетiстiктерiне негiзделуге тиiс және өнiмдi пайдаланудың, процестер (жұмыстар) мен қызмет көрсетулердi орындаудың шарттарын, еңбек жағдайлары мен режимдерiн ескере отырып, Қазақстан Республикасы заңдарының қолданылып жүрген техникалық регламенттерге, халықаралық және шет елдердiң аймақтық және ұлттық стандарттарының талаптарына, стандарттау жөнiндегi ережелер мен ұсынымдарға қайшы келмеуге тиiс.
Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды әзiрлеу кезiнде олар адамдардың өмiрi мен денсаулығының қауiпсiздiгi, қоршаған ортаны қорғау талаптарына және Қазақстан Республикасында қабылданған техникалық нормаларға сәйкес келмейтiн жағдайларды қоспағанда, қолданылып жүрген халықаралық техникалық регламенттер мен стандарттар немесе аяқталу сатысындағы олардың жобалары қолданылады.
Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжат жобасын әзiрлеу кезеңiнде халықаралық стандарттар болмаған немесе әзiрленетiн мемлекеттiк стандарт халықаралық талаптарға сәйкес келмеген жағдайда оған бұқаралық ақпарат құралдарында немесе стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органның арнаулы басылымдарында мүдделi мемлекеттiк басқару органдарының, жеке және заңды тұлғалардың талқылауы және ескертпелер мен ұсыныстар әзiрлеу үшiн аңдатпалар немесе хабарламалар жарияланады.
Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың жобаларын қарау тәртiбiн және ескертпелер мен ұсыныстар дайындау мерзiмiн мемлекеттiк стандарттау жүйесi белгілейдi.
3. Мiндеттi сертификатталуға тиiстi өнiмге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетуге арналған стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарда мiндеттi сертификаттау жүзеге асырылатын талаптар, осы талаптарға сәйкестiктi бақылау әдiстерi, өнiмдi таңбалау мен буып-түю тәртiбi, сертификаттау туралы ақпарат болуы тиiс.
4. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттар өндiрiсте және басқа мемлекеттермен саудада техникалық кедергi болмауға тиiс:
Өнiмнiң нақты топтары мен түрлерiнiң мақсатты арналымы мен техникалық сыйысымдылығының көрсеткiштерi өнiмдi әзiрлеу мен оны өндiрiске қою кезiнде, егер оларды беруге арналған шартта (келiсiм-шартта) өзгеше көзделмесе, республиканың аумағында қабылданған нормалар мен талаптарға сәйкестiкте белгiленедi.
5. Осы баптың 1-тармағының 1), 2), 5)-9) тармақшаларында көрсетiлген стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттар, оларға өзгерiстер, сондай-ақ олардың күшiн жою туралы шешiмдер бекiтiлуге және тiркелуге жатады.
Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды тiркеудiң, егер олардың нормалары мен талаптары республиканың аумағында қолданылмайтын болса, сондай-ақ халықаралық сауда ережелерi өзгерген кезде, белгiленген тәртiппен күшi жойылады.
6. Мемлекеттiк стандарттар мен техникалық-экономикалық ақпараттың жiктегiштерi, сондай-ақ мемлекеттiк басқару органдарының өздерiнiң құзыретiне сәйкес бекiткен стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттары авторлық құқық объектiсi болып табылмайды.
7. Стандарттау жөнiндегi мемлекетаралық нормативтiк құжаттар Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi Мемлекетаралық Кеңес белгiлеген тәртiппен әзiрленедi, келiсiледi және қабылданады.
1. Мемлекеттiк стандарттар салааралық мәнi және көп мәрте ұдайы өндiру және (немесе) пайдалану перспективасы бар өнiмге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетулерге, ұйымдастыру-әдiстемелiк және жалпы техникалық сипаттағы нормалар мен талаптарға әзiрленедi және олар Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген халықаралық және мемлекетаралық стандарттардың талаптарына қайшы келмеуi тиiс.
2. Стандарттау объектiлерiн, мемлекеттiк стандарттардың мазмұнына олардың таратылу саласына, олардың қолданылу аясына және енгiзу күнiне қойылатын талаптарды стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлейдi.
Мемлекеттiк стандарттарда, негiзделген жағдайларда дәстүрлi технологиялар мүмкiндiгiнен басым түсетiн, отандық өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң перспективасын қамтамасыз ететiн алдын ала талаптар белгiленедi.
3. Өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету, қоршаған ортаның, азаматтардың өмiрiн, денсаулығын және мүлкiн қорғау үшiн, техникалық және ақпараттық сыйысымдылықты, өнiмнiң өзара алмасымдылығын, оларды бақылау әдiстерiнiң бiрлiгiн және таңбалаудың бiрлiгiн қамтамасыз ету үшiн мемлекеттiк стандарттар белгiлейтiн талаптар, мемлекеттiк басқару органдарының, меншiк нысанына қарамастан жеке және заңды тұлғалардың сақтауы үшiн мiндеттi болып табылады.
Өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң мемлекеттiк стандарттардың мiндеттi талаптарына сәйкестiлiгi Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен айқындалады.
Өнiмге, процестерге (жұмыстарға), қызмет көрсетулерге мемлекеттiк стандарттардың өзге талаптарын тапсырысшымен шартқа немесе өнiмдi дайындаушының (берушiнiң) процестi немесе қызмет көрсетудi атқарушының техникалық құжаттамасына сәйкес жеке және заңды тұлғалар мiндеттi түрде сақтауға тиiс.
4. Мемлекеттiк стандарттар мен техникалық-экономикалық, ақпараттың мемлекеттiк жiктегiштерiн мемлекеттiк басқару органдары, уәкiлеттi заңды тұлғалар, стандарттау жөнiндегi техникалық комитеттер стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi орган белгiлеген тәртiппен әзiрлейдi.
5. Ұйымдастыру-әдiстемелiк және жалпы техникалық сипаттағы негiзге алынатын мемлекеттiк стандарттарды стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган немесе оның тапсыруы бойынша Қазақстан Республикасының басқа да уәкiлеттi мемлекеттiк басқару органдары мен заңды тұлғалары әзiрлейдi.
6. Мемлекеттiк стандарттар мен техникалық-экономикалық ақпараттың мемлекеттiк жiктегiштерiн әзiрлеуге өнiмдi әзiрлеушiлердiң, жасаушылардың, тұтынушылардың, ғылыми-техникалық және инженерлiк қоғамдардың, тұтынушылар қоғамдарының өкiлдерi, стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган мен оның бөлiмшелерiнiң мамандары, Қазақстан Республикасының ғалымдары тартылуы мүмкiн.
7. Мемлекеттiк стандарттарды және техникалық-экономикалық ақпараттың жiктегiштерiн әзiрлеудiң, қайта қараудың, келiсудiң, бекiтудiң, мемлекеттiк тiркеудiң, қолданысқа енгiзудiң, қолданудың, сондай-ақ оларды жүргiзудiң тәртiбiн стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлейдi.
8. Мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң тiзiлiмiнде тiркелмеген мемлекеттiк стандарттар мен техникалық-экономикалық ақпараттың жiктегiштерi қолданылуға жатпайды.
1. Салалық стандарттар салалық маңызы бар өнiмге, процестер (жұмыстар)
мен қызмет көрсетулерге әзiрленедi және оларды мемлекеттiк басқару органдары өз құзыретi шегiнде бекiтедi.
2. Салалық стандарттардың объектiлерi мен осы стандарттарды әзiрлеу, келiсу, тiркеу жөнiндегi жалпы ережелердi стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлейдi.
3. Салалық стандарттардың түрлерiне, олардың объектiлерiне, әзiрлену және келiсiлу ерекшелiктерiне, бекiту тәртiбiне қойылатын талаптарды өз құзыретi шегiнде мемлекеттiк басқару органдары белгiлейдi.
4. Салалық стандарттармен белгiленген нормалар және талаптар мемлекеттiк, мемлекетаралық, халықаралық стандарттармен белгiленгеннен төмен болмауға тиiс.
1. Ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдардың және басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары iргелi, қолданбалы зерттеулер мен әзiрлемелердiң бiлiмнiң түрлi салаларында алынған нәтижелерiн тарату мен пайдалану үшiн әзiрленедi және қолданылады.
2. Ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдардың және басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген мемлекеттiк және мемлекетаралық стандарттардың, техникалық регламенттердiң мiндеттi талаптарына қайшы келмеуге тиiс.
3. Ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдардың және басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен бекiтiледi және тiркеледi.
12-бап. Ұсынымдар
1. Ұсынымдар стандарттау, метрология және сертификаттау саласындағы қандай да бiр болмасын қызметтiң түрiн ұйымдастыру мен жүзеге асырудың тәртiбiн және кеңестi немесе нұсқауды қамтитын ереженi белгiлейдi.
2. Ұсынымдарды құруға, ресiмдеуге, мазмұнына, жазуға, оларды әзiрлеудiң, келiсудiң, бекiтудiң, тiркеу мен қолданудың тәртiбiне қойылатын талаптарды стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлейдi.
3. Мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң тiзiлiмiнде тiркелмеген ұсынымдар 13-бап. Фирмалық стандарттар
1. Фирмалық стандарттарды жеке және заңды тұлғалар осы Заңның 5- бабында белгiленген объектiлерге әзiрлеп, бекiте алады.
2. Фирмалық стандарттарды әзiрлеушiлер дербес бекiтедi және тiркейдi.
3. Фирмалық стандарттар Қазақстан Республикасында қабылданған стандарттар мен техникалық регламенттердiң мiндеттi талаптарына қайшы келмеуге тиiс.
4. Белгiленген мiндеттi талаптардың сақталмауы үшiн оларды бекiткен жеке және заңды тұлғалар жауапты болады.
5. Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган фирмалық стандарттарды әзiрлеу, келiсу, бекiту және тiркеу жөнiндегi жалпы ережелердi белгiлейдi.
1. Техникалық шарттар нақты өнiмге, процестерге, көрсетiлетiн қызметтерге немесе өнiмнiң бiрнеше түрiне қойылатын талаптарды белгiлейдi.
2. Техникалық шарттардың талаптары мемлекеттiк және мемлекетаралық стандарттарда белгiленетiн техникалық регламенттер мен мiндеттi талаптарға
3. Техникалық шарттарды жеке және заңды тұлғалар әзiрлейдi және бекiтедi.
4. Техникалық шарттар, оларға өзгерiстер, сондай-ақ олардың күшiн жою туралы шешiмдер стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкілеттi органның немесе оған ведомстволық бағыныстағы бөлiмшелердiң мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң тiзiлiмiнде мiндеттi түрде тiркелуге тиiс.
5. Мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң тiзiлімiнде тiркелмеген техникалық шарттар мен оларға өзгерiстер жарамсыз болып табылады.
6. Техникалық шарттарды әзiрлеудiң, келiсудiң, бекiтудiң, тiркеудiң тәртiбiн стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган 15-бап. Нормативтiк құжаттарды қолдану
1. Қазақстан Республикасы аумағында қолданылатын стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды өнiмдi әзiрлеу, өндiрiске қою, өнiмдi жасау, өткiзу (жеткiзу, сату), пайдалану (пайдаға асыру), сақтау, тасымалдау мен кәдеге жарату сатысында, процестердi (жұмыстарды) атқару және қызметтер көрсету кезiнде мемлекеттiк басқару органдары, жеке және заңды тұлғалар қолдануға тиiс.
Ұсынымдық талаптары бар мемлекеттiк және мемлекетаралық стандартты қолдану, егер оған республикада қолданылатын техникалық сипаттағы талаптар, нормалар мен ережелер бар техникалық регламенттерге сiлтеме болса, мiндеттi болып табылады.
Халықаралық стандарттау жүйесi ережелерiне сәйкес, техникалық регламенттерге осы Заңға сәйкес құзыретiне мiндеттi талаптарды (құрылыс, санитарлық, фитосанитарлық және ветеринарлық нормалар мен ережелер, фармакопеялық баптар, өртке қарсы қауiпсiздiк және төтенше жағдайлар, тау-кен қадағалау, атом, экологиялық және радиациялық қауiпсiздiк, жолдардағы және көлiктiң барлық түрiндегi қауiпсiздiк нормалары мен ережелерi және басқалар)
белгiлеу кiретiн мемлекеттiк басқару органдары қабылдайтын стандарттау жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлердi және нормативтiк құжаттарды, мiндеттi талаптар бөлiгiнде мемлекетаралық және мемлекеттiк стандарттарды жатқызу керек.
Техникалық регламенттердi әзiрлеудiң, келiсудiң, бекiтудiң, қайта қараудың, күшiн жою мен қолданудың тәртiбiн оларды бекiткен орган белгiлейдi.
2. Тапсырысшы мен дайындаушы (атқарушы) шартқа өнiмнің орындалатын процестер (жұмыстар) мен көрсетiлетiн қызметтердiң қолданылатын мемлекеттiк, мемлекетаралық стандарттардың және техникалық регламенттердiң мiндеттi талаптарына сәйкестiгi туралы талап енгiзуге мiндеттi.
Республика аумағынан әкету мақсатында оның аумағында өндiрiлетiн өнiмге, орындалатын процестерге (жұмыстарға), көрсетiлетiн қызметтерге қатысты стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды қолданудың қажеттiлiгi, Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жағдайларды қоспағанда, келiсiм-шартпен (шартпен) айқындалады.
Стандарттау жөнiндегi мемлекетаралық нормативтiк құжаттар Қазақстан Республикасы мүшесi болып табылатын стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi Мемлекетаралық Кеңес қабылдаған ережелерге сәйкес Қазақстан Республикасында стандарттау жөніндегі мемлекетаралық нормативтiк құжаттарды қолданысқа енгiзудi стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган жүзеге асырады.
3. Жеке және заңды тұлғаларға халықаралық, аймақтық және ұлттық стандарттарды, техникалық регламенттер мен шет елдердiң стандарттау жөнiндегі басқа нормативтiк құжаттарын стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен тiкелей қолдану құқығы берiледi.
Шетел фирмаларының құжаттамасы шетел фирмалары келiсiм-шартының ережелерi бойынша Қазақстан Республикасына әкелiнетiн және өндiрiлетiн (жасалатын, атқарылатын) өнiм, процестер (жұмыстар), қызмет көрсетулер мiндеттi талаптар, оның iшiнде халықтың өмiрi мен денсаулығының, азаматтардың мүлкiнiң қауiпсiздiгiн және қоршаған ортаны қорғау талаптары жағынан осыған ұқсас өнiм, процестер (жұмыстар), қызмет көрсетулер үшiн Қазақстан Республикасында қабылданған мiндеттi талаптардан төмен болмауға Қазақстан Республикасына әкелiнетiн өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң мемлекеттiк, мемлекетаралық стандарттардың және техникалық регламенттердiң мiндеттi талаптарына сәйкестiлiгiн растау Қазақстан Республикасы заңдарында белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
1. Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган республикадағы стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жоспарлауға ұйымдастыру- әдiстемелiк басшылықты жүзеге асырады.
2. Мемлекетаралық стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жоспарлаудың, тәртiбi мен нысандары стандарттарға және мемлекетаралық стандарттау ережелерiне сәйкес жүзеге асырылады.
3. Мемлекеттiк стандарттау бағдарламалары мен жоспарлары Қазақстан Республикасы мемлекеттiк басқару органдарының, заңды тұлғаларының ұсыныстары негiзiнде әзiрленедi, оны стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкілеттi орган бекiтедi және бақылайды.
4. Стандарттау жөнiндегi жұмыстарды жоспарлау Қазақстан Республикасы экономикасы салаларының басым бағыттары ескерiле отырып жүзеге асырылады.
3-тарау. Нормативтік құжаттар туралы ақпарат 17-бап. Нормативтiк құжаттар туралы ақпарат
1. Әзiрленетiн және қабылданған мемлекеттiк, мемлекетаралық стандарттар, техникалық-экономикалық ақпарат жiктегiштерi, техникалық регламенттер, ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдар мен басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттары, мiндеттi нормалар мен талаптарды регламенттейтiн стандарттау жөнiндегi ережелер мен ұсынымдар туралы ресми ақпарат, сондай-ақ осы құжаттардың өзi пайдаланушылар үшiн, оның iшiнде шетелдiк пайдаланушылар үшiн олар мемлекеттiк құпияны және заңмен қорғалатын басқа да құпияны құрамайтын бөлiгiнде қол жетiмдi болуы тиiс.
2. Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган:
1) мемлекеттiк және мемлекетаралық стандарттар мен техникалық- экономикалық ақпараттың жiктегiштерi, халықаралық, аймақтық стандарттар, стандарттау жөнiндегi ережелер мен ұсынымдар, басқа мемлекеттердiң ұлттық стандарттары туралы ресми ақпаратты, сондай-ақ стандарттау, метрология және сертификаттау саласындағы халықаралық шарттар және оларды қолданудың ережелерi, стандарттарды әзiрлеу жөнiндегi бағдарламалар мен жоспарлар туралы ақпаратты белгiленген тәртiппен жариялауды ұйымдастырады;
2) Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк стандарттар қорын ұйымдастырады және оның жұмысын үйлестiредi, мемлекеттiк және мемлекетаралық стандарттар мен техникалық-экономикалық ақпараттың жiктегiштерi, сондай-ақ халықаралық, аймақтық стандарттардың, техникалық регламенттердiң, стандарттау жөнiндегi ережелердiң, ұсынымдардың, шет елдердің ұлттық стандарттары деректерiнiң бiрыңғай анықтамалық- библиографиялық базасын жүргiзедi;
3) өнiмдi каталогтау жөнiндегi ақпаратты қалыптастыруды, жүргiзу мен берудi ұйымдастырады.
3. Пайдаланушыларды нормативтiк құжаттармен, каталогтармен және көрсеткiштермен қамтамасыз ету мен оларды басып шығаруды шарттық негізде стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган, мемлекеттiк басқару органы, сондай-ақ олар уәкiлеттiк берген мемлекеттiк кәсiпорындар жүзеге асырады.
4. Стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлетті органның жүйесiнде халықаралық ұйымдармен өзара iс-қимыл жасау және стандарттар мен сертификаттау рәсiмдерiне қатысты тиiстi хабарламаларды, құжаттама мен ақпаратты мүдделi адамдарға беру үшiн ақпараттық орталық құрылады.
5. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды өз құзыретiнiң шегiнде қабылдаған мемлекеттiк басқару органдары, стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттарды бекiткен жеке және заңды тұлғалар осы құжаттардың ақпараттық қорын қалыптастырады және жүргiзедi, сондай-ақ пайдаланушыларды Қазақстан Республикасы заңдарында белгiленген тәртiппен олар туралы ақпаратпен және сол құжаттардың өзiмен қамтамасыз етедi.
Бекiту туралы ресми ақпарат пен әрбiр құжаттың бiр данасы бiрыңғай анықтамалық-библиографиялық деректер базасын қалыптастыру үшiн стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органға жолданады.
6. Халықаралық, мемлекетаралық және шет елдердiң ұлттық стандарттарын, мемлекеттiк стандарттарды, ғылыми-техникалық, инженерлiк қоғамдар мен басқа да қоғамдық бiрлестiктердiң стандарттарын және техникалық-экономикалық ақпараттың жiктегiштерін ресми жариялау құқығы тек стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органға тиесiлi.
Стандарттау жөнiндегi қабылданған нормативтiк құжаттарды ресми жариялау мемлекеттiк стандарттау жүйесi белгiлеген тәртiппен жүзеге асырылуы
1. Өнiмдi каталогтау жүйесi мемлекеттiк стандарттау жүйесiнiң құрамдас бөлiгi болып табылады, мемлекеттiң, дайындаушылардың және тұтынушылардың мүдделерi үшiн жасалады.
2. Каталогтауға Қазақстан Республикасының аумағында өндiрiлетiн өнiм жатады.
1. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган мен оның аумақтық бөлiмшелерi жүзеге асырады.
10-баптың 3-тармағына сәйкес мiндеттi талаптарға жатқызылмаған өзге де талаптар тұтынушылар тарапынан шағымдар мен дау-дамай болған жағдайда тексерiледi.
2. Нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалау Қазақстан Республикасының аумағындағы жеке және заңды тұлғаларда, оның iшiнде шетел ұйымдарында, өнiмдi әзiрлеу, өндiрiске дайындау, оны жасау, өткiзу (беру, сату), өнiмдi пайдалану (қолдану), сақтау, тасымалдау мен кәдеге жарату сатыларында, сондай-ақ, процестердi (жұмыстарды) орындау мен қызмет көрсетулер кезiнде жүзеге асырылады.
3. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарын әзiрлеушi кәсiпорындардың сақтауын оқтын-оқтын жоспарлы тексерудi кәсiпорындағы өнiмнiң, процестердiң және көрсетiлетiн қызметтердiң сапасының жай-күйiне байланысты, бiрақ жиi дегенде жылына бiр рет стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкілеттi орган белгiлейдi.
4. Тұтынушылар тарапынан өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың), қызмет көрсетулердiң қанағаттанғысыз сапасына шағымдар мен дау-дамайлар болған жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың және техникалық құжаттардың әзiрлеушi (орындаушы) қолданатын көрсеткiштерi бойынша жоспардан тыс тексерулер жүргiзiлуi мүмкiн.
5. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асырудың тәртiбiн Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес стандарттау метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлейдi.
6. Осы Заңға енбеген мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асырған кезде лауазымды адамдардың құқықтары мен өкiлеттiгi белгiленген тәртiппен Қазақстан Республикасының Yкiметi қабылдаған нормативтiк құқықтық актiлермен белгiленедi.
1. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдарға мыналар жатады:
1) Қазақстан Республикасының стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын және өлшеу құралдарын қадағалау жөнiндегi бас мемлекеттiк инспекторы - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органның басшысы;
2) Бас мемлекеттiк инспектордың орынбасары - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган басшысының орынбасары;
3) облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) және қалалардың стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын және өлшеу құралдарын қадағалау жөнiндегi бас мемлекеттiк инспекторы - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органның аумақтық бөлiмшесiнiң басшысы;
3-1) облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) және қалалардың стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын және өлшеу құралдарын қадағалау жөнiндегi бас мемлекеттiк инспекторының орынбасарлары - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органның аумақтық бөлiмшелерi бөлiмдерiнiң басшылары;
4) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын және өлшеу құралдарын қадағалау жөнiндегi мемлекеттiк инспекторлар - стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi органның аумақтық бөлiмшелерi бөлiмдерiнiң басшылары, барлық дәрежедегi мамандары.
2. Стандарттау бойынша нормативтiк құжаттардың сақталуына мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асырушы лауазымды адамдар стандарттау метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен аттестатталуы тиiс.
1. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құзыретiне:
1) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының бұзылу себептерiн анықтау және талдау;
2) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттың мiндеттi талаптарына сәйкес келмейтiн өнiмдi өткiзудiң, процестердi (жұмыстарды) орындаудың, қызметтер көрсетудiң жолын кесу және оларға жол бермеу жөнiнде құқықтық ықпал ету шараларын қолдану;
3) мемлекеттiк қадағалаудың нәтижелерi бойынша осы Заңның 23-бабына сәйкес ұйғарымдар беру;
4) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарын сақтауға мемлекеттiк қадағалаудың нысандары мен әдiстерiн жетiлдiру және республиканың мүдделi құрылымдарымен өзара iс-қимыл жасау мәселелерi жөнiнде шаралар әзiрлеу енедi.
2. Мемлекеттiк қадағалау органдары ез қызметін кеден, санитария, ветеринария құқық қорғау және басқа да мемлекеттiк басқару органдарымен өзара iс-қимылда жүзеге асырады.
3. Мемлекеттiк басқару органдары және олардың лауазымды адамдары мемлекеттiк қадағалау органдарына оларға жүктелген мiндеттердi шешуге жәрдемдесуге мiндеттi.
21-бап. Мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың:
1) осы Заңға сәйкес мемлекеттiк қадағалау үшiн белгiленген объектiлерге тексеруге тапсырманы (жолдаманы) және қызмет куәлiгiн көрсетiп кедергiсiз кiруге;
2) жеке және заңды тұлғалардан мемлекеттiк қадағалау жүргiзуге қажеттi құжаттар мен мәлiметтердi алуға;
3) техникалық құралдарды пайдалануға және бақыланатын өнiмнiң, процестердiң (жұмыстардың) және қызмет көрсетулердiң сапасын тексеру саласында, оның iшiнде тексерiлетiн объектiлерден мамандар мен сарапшыларды тексеруге тартуға;
4) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарына сәйкестiгiн бақылау үшiн сынақ (талдау, өлшеу) өткiзуге өнiмнiң сынамалары мен үлгiлерiн iрiктеу iсiн жүргiзуге;
5) өнiмдер мен тауарлар Қазақстан Республикасы Yкiметi белгілеген тәртiппен сату мен тұтынуға жарамсыз болып танылған жағдайда, оларды жою жөнiндегi комиссияларға қатысуға;
6) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарын және сертификаттау немесе өнiм өндiру, процестер (жұмыстар) мен қызмет көрсету ережелерiн бұзу фактiсi анықталған жағдайда белгiленген тәртiппен бекiтiлген стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжатсыз өнiмдi өткiзуге, тасымалдауға, сақтауға және пайдалануға, сондай-ақ қызметтер көрсетуге тыйым салуға;
7) мiндеттi сертификаттауға жататын өнiмдi сәйкестiк сертификатынсыз (сәйкестiк сертификатының көшiрмелерiнсiз) және (немесе) сәйкестiк таңбаларынсыз немесе сәйкестiгi туралы декларацияларсыз (сәйкестiгi туралы декларациялар көшiрмелерiнсiз) өткiзуге тыйым салуға құқығы бар.
1. Стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар қаза тапқан немесе мертiккен жағдайда олардың Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен залалдың өтелуiне құқығы бар.
2. Шығыстарды өтеу Қазақстан Республикасы заңдарында белгiленген тәртiппен және жағдайларда республикалық бюджет есебiнен жүргiзiледi.
23-бап. Мемлекеттiк қадағалау органдары беретiн ұйғарымдардың түрлерi
1. Мемлекеттiк қадағалаудың нәтижелерi бойынша стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының анықталған бұзылуларына қарай, нақты құқықтық ықпал ету шараларын қолдану мақсатында стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган мен оның бөлiмшелерiнiң лауазымды адамдары ұйғарымдардың мынадай түрлерiн бередi:
1) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының анықталған бұзылуларын жою туралы;
2) өнiмдер, процестер (жұмыстар), қызмет көрсетулер стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарына сай келмеген;
белгiленген тәртiппен тiркелген стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттама болмаған;
мiндеттi түрде сертификаттауға жататын өнiмге (қызмет көрсетуге)
сәйкестiк сертификатының (сәйкестiк сертификатының көшiрмелерi) және (немесе) сәйкестiк таңбалары немесе сәйкестiгi туралы декларациялары (сәйкестiгi туралы декларациялар көшiрмелерi) болмаған; бұған құқығы болмастан өнiм сәйкестiк белгiсiмен таңбаланған жағдайларда тексерiлген өнiмдi өткiзуге (беруге, сатуға), пайдалануға (қолдануға), сондай-ақ процестердi (жұмыстарды) орындауға және қызметтер көрсетуге тыйым салу туралы;
3) стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының бұзылу фактiсi анықталған кезде және өнiмдi тиiстi сапада өндiру үшiн қажеттi жағдайлар болмаған кезде өнiм өндiрудi, процестi (жұмысты), қызмет көрсетудi тоқтата тұру туралы.
2. Ұйғарымдарға:
1) осы баптың 1) және 2) тармақшаларында аталған, өнiмнiң, процестiң (жұмыстың), қызмет көрсетудiң жекелей тексерілген партияларына берiлетiн ұйғарымдарға қол қою құқығы мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асырушы мемлекеттiк инспекторларға тиесiлi;
2) 2) тармақшадағы бiр атаудағы бүкiл өнiмге, процестер мен қызмет көрсетулерге берiлетiн ұйғарымдарға, сондай-ақ 3-тармақшадағы ұйғарымдарға қол қою құқығы бас мемлекеттiк инспекторларға тиесiлi.
3. Ұйғарымдардың нысандарын және оларды беру тәртiбiн стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган белгілейдi.
Стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттардың міндетті талаптарының сақталуын қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар берген және осы Заңның 23-бабында көзделген ұйғарымдар барлық жеке және заңды тұлғалардың орындауы үшін міндетті.
5-тарау. Стандарттау туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық 25-бап. Қазақстан Республикасының стандарттау туралы заңдарын бұзғаны Қазақстан Республикасының стандарттау туралы заңдарын бұзған тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.
28-бап. Мемлекеттiк стандарттау және мемлекеттiк қадағалау жөнiндегi
1. Республикалық бюджет қаражаты есебiнен:
1) стандарттау, метрология және сертификаттау жөнiндегi уәкiлеттi орган мен оның аумақтық бөлiмшелерiн ұстауға және стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарының сақталуын мемлекеттiк қадағалауды жүзеге асыруға арналған шығыстар;
2) стандарттау, метрология және тiркеу саласындағы бағдарламалар;
3) өнiмнiң сынамалары мен үлгiлерiн сатып алу және олардың стандарттау жөнiндегi нормативтiк құжаттардың мiндеттi талаптарына сәйкестiгiн сынау (талдау, өлшеу);
4) Қазақстан Республикасының стандарттау жөнiндегi халықаралық, аймақтық және мемлекетаралық ұйымдарға мүшелiк жарналар енгiзуi мен қатысуы қаржыландырылады.
2. Осы баптың 1-тармағында көрсетiлмеген стандарттау жөнiндегi жұмыстар шарт негiзiнде орындалады.

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 16 июля 1999 года N 433. Утратил силу - Законом РК от 9 ноября 2004 г. N 603
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в Законе
Статья 2. Сфера действия настоящего Закона
Статья 3. Законодательство о стандартизации
Статья 4. Цели и принципы стандартизации
Статья 5. Объекты стандартизации
Статья 6. Государственное управление работами по стандартизации
Статья 7. Международное сотрудничество в области стандартизации
Глава 2. Государственная система стандартизации
Статья 8. Организационная структура государственной системы стандартизации
Статья 9. Нормативные документы по стандартизации и требования к ним
Статья 10. Государственные стандарты, государственные классификаторы технико-экономической информации
Статья 10-1. Отраслевые стандарты
Статья 11. Стандарты научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений
Статья 12. Рекомендации
Статья 13. Фирменные стандарты
Статья 14. Технические условия
Статья 15. Применение нормативных документов
Статья 16. Планирование работ по стандартизации
Глава 3. Информация о нормативных документах
Статья 17. Информация о нормативных документах
Статья 17-1. Система каталогизации продукции
Глава 4. Государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации
Статья 18. Государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации
Статья 19. Должностные лица, осуществляющие государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по
Статья 20. Компетенция должностных лиц, осуществляющих государственный надзор
Статья 21. Права должностных лиц, осуществляющих государственный надзор
Статья 22. Меры защиты должностных лиц, осуществляющих
Статья 23. Виды предписаний, выдаваемых органами государственного надзора
Статья 24. Обязательность выполнения предписаний, выданных должностными лицами органов государственного надзора
Глава 5. Ответственность на нарушение законодательства о стандартизации
Статья 25. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о стандартизации
Глава 6. Разрешение споров
Статья 26. Разрешение споров в отношении нарушения положений настоящего Закона
Статья 27. Обжалование действий должностных лиц
Глава 7. Финансирование работ по государственной стандартизации
Статья 28. Финансирование работ по государственной стандартизации и государственному надзору О стандартизации В настоящем Законе используются следующие понятия:
1) взаимозаменяемость - пригодность одного изделия, процесса, услуги для использования вместо другого изделия, процесса, услуги в целях выполнения одних и тех же требований;
2) государственная стандартизация - стандартизация, которая проводится на уровне одной страны;
3) государственный классификатор технико-экономической информации - документ по стандартизации, который представляет собой систематизированные своды кодов и наименований классификационных группировок объектов технико- экономической информации продукции, процессов (работ), услуг;
4) государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации - деятельность уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации и его территориальных подразделений, направленная на выявление, пресечение, устранение фактов нарушения обязательных требований;
5) (исключен)
6) государственная система стандартизации Республики Казахстан - совокупность органов государственного управления, физических и юридических лиц, осуществляющих работы в области стандартизации, в том числе в области каталогизации продукции, в пределах их компетенции, нормативных документов, устанавливающих порядок проведения работ по стандартизации в Республике Казахстан;
7) государственный стандарт Республики Казахстан - стандарт, утвержденный уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации, доступный широкому кругу потребителей;
8) государственный фонд стандартов Республики Казахстан - совокупность специализированных фондов органов государственного управления Республики Казахстан, содержащий стандарты, технические регламенты и документы, обязательные для соблюдения на территории Республики Казахстан;
9) межгосударственная стандартизация - стандартизация объектов, представляющих межгосударственный интерес;
10) межгосударственный стандарт - стандарт, принятый Межгосударственным Советом по стандартизации, метрологии и сертификации или Межгосударственной научно-технической комиссией по стандартизации и техническому нормированию в строительстве стран Содружества Независимых Государств и применяемый ими непосредственно;
11) международная организация по стандартизации - организация по стандартизации, членство в которой открыто для соответствующего государственного органа по стандартизации, метрологии и сертификации каждой страны;
12) международная стандартизация - стандартизация, участие в которой открыто для соответствующих органов всех стран;
13) международный стандарт - стандарт, принятый международной организацией по стандартизации, и доступный широкому кругу потребителей;
14) национальный стандарт - стандарт, принятый национальным органом по стандартизации, и доступный широкому кругу потребителей;
15) нормативный документ по стандартизации - документ, устанавливающий нормы, правила, характеристики, принципы, касающиеся различных видов деятельности по стандартизации или ее результатов;
16) область стандартизации - совокупность взаимосвязанных объектов стандартизации;
17) орган государственного управления - орган, устанавливающий в пределах своей компетенции характеристики продукции или связанные с ними процессы (работы) и методы производства, соблюдение которых является обязательным;
18) основополагающий стандарт - стандарт, имеющий широкую область распространения или содержащий общие положения для определенной области;
18-1) отраслевой стандарт - стандарт, содержащий требования к продукции, процессам (работам) и услугам отраслевого значения;
19) региональная организация по стандартизации - организация по стандартизации, членство в которой открыто для соответствующего государственного органа по стандартизации, метрологии и сертификации каждой страны только одного географического, политического или экономического региона;
20) региональная стандартизация - стандартизация, участие в которой открыто для соответствующих органов стран только одного географического, политического или экономического региона мира;
21) региональный стандарт - стандарт, принятый региональной организацией по стандартизации, и доступный широкому кругу потребителей;
22) реестр государственной системы стандартизации - документ учета регистрации объектов, участников работ и документов в области стандартизации, метрологии и сертификации;
23) система стандартизации - совокупность участников стандартизации, нормативных документов, устанавливающих требования к продукции, процессам (работам), услугам;
23-1) система каталогизации продукции - организационно-техническая система, обеспечивающая сбор и предоставление в определенном порядке информации о характеристиках и изготовителях производимой продукции;
24) совместимость - пригодность продукции, процессов (работ) и услуг к совместному, не вызывающему нежелательных последствий, использованию при заданных условиях для выполнения установленных требований;
25) стандарт - документ, разработанный на основе согласия заинтересованных сторон, в котором устанавливаются для всеобщего и многократного использования правила, общие принципы или характеристики, касающиеся различных видов деятельности или их результатов;
26) стандартизация - деятельность, направленная на достижение оптимальной степени упорядочения положений в определенной области для всеобщего и многократного использования в отношении реально существующих или потенциальных задач;
27) технические условия - нормативный документ по стандартизации, устанавливающий технические требования к конкретной продукции, процессам, услугам или к нескольким видам продукции;
28) технический комитет по стандартизации - рабочий орган по стандартизации, создаваемый в определенной сфере экономики на базе заинтересованных юридических лиц, для разработки государственных стандартов и проведения работ по стандартизации на межотраслевом уровне;
29) технический регламент - нормативный документ, устанавливающий обязательные требования либо непосредственно, либо путем ссылки на стандарт или правила, либо путем включения содержания этих документов. Он может также включать или исключительно содержать требования к терминологии, обозначениям, упаковке, маркировке в той степени, в которой они применяются к продукции, процессу (работе), услуге или методу производства;
29-1) уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации - государственный орган, осуществляющий управление работами по стандартизации, метрологии, сертификации и аккредитации;
30) фирменный стандарт - стандарт, устанавливающий требования к конкретному виду продукции, процессу (работе), услуге, разработанный одним физическим или юридическим лицом и применяемый только данным физическим или юридическим лицом.
31) эксперт-аудитор по стандартизации - физическое лицо, аттестованное в порядке, установленном уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации, на право проведения работ в области стандартизации.
Действие настоящего Закона распространяется на органы государственного управления, а также на физические и юридические лица, осуществляющие хозяйственную и иную деятельность на территории Республики Казахстан.
1. Законодательство Республики Казахстан о стандартизации основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Основными целями стандартизации являются:
1) установление норм, правил и характеристик (далее - требования) к продукции, процессам (работам), услугам;
2) обеспечение безопасности продукции, процессов (работ), услуг для жизни, здоровья людей, имущества, охраны окружающей среды;
3) устранение технических барьеров в торговле, обеспечение конкурентноспособности продукции на внутреннем и внешнем рынках;
4) обеспечение технической и информационной совместимости, а также взаимозаменяемости продукции;
5) обеспечение единства измерений;
6) сохранение и рациональное использование всех видов ресурсов;
7) обеспечение обороноспособности и мобилизационной готовности страны;
8) обеспечение безопасности хозяйственных объектов с учетом риска возникновения природных и техногенных катастроф и других чрезвычайных ситуаций;
9) защита интересов потребителей в вопросах безопасности и качества продукции, процессов (работ), услуг.
Основными принципами стандартизации являются:
1) согласие;
2) открытость;
3) добровольность;
4) равные требования в сфере стандартизации для отечественных и зарубежных производителей и поставщиков;
5) экономическая целесообразность.
Объектами стандартизации являются: продукция, процессы (работы), услуги, имеющие перспективу многократного воспроизведения и (или)
использования.
Статья 6. Государственное управление работами по стандартизации
1. Управление работами по стандартизации в Республике Казахстан осуществляет уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации.
2. Уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации:
1) формирует и реализует единую государственную политику в области
2) координирует деятельность органов государственного управления, физических и юридических лиц в этой сфере;
3) участвует в работах по межгосударственной, международной, региональной стандартизации;
4) организует и осуществляет проведение государственного надзора за соблюдением обязательных требований нормативных документов по
5) создает государственную систему стандартизации;
6) организует профессиональную подготовку и переподготовку кадров в области стандартизации;
7) устанавливает порядок применения международных, региональных, национальных стандартов, правил и рекомендаций по стандартизации;
8) взаимодействует с физическими и юридическими лицами, техническими комитетами по стандартизации;
9) устанавливает в государственных стандартах, правилах и рекомендациях государственной системы стандартизации общие организационно-методические и общетехнические правила проведения работ по стандартизации, формы и методы взаимодействия физических и юридических лиц друг с другом, с органами государственного управления;
10) обеспечивает перевод нормативных документов по стандартизации на государственный и русский языки и их подтверждение;
11) устанавливает порядок осуществления экспертизы нормативных документов по стандартизации на соответствие требованиям стандартов, международным и региональным нормам.
3. Органы государственного управления Республики Казахстан участвуют в работах по стандартизации в пределах их компетенции.
4. Физические и юридические лица организуют и осуществляют деятельность по стандартизации в соответствии с настоящим Законом, иными нормативными правовыми актами, регулирующими отношения в области стандартизации в пределах их компетенции, и могут создавать для выполнения этих работ соответствующие подразделения и службы по стандартизации, в том числе технические комитеты по стандартизации.
Статья 7. Международное сотрудничество в области стандартизации Уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации представляет Республику Казахстан в международных и региональных организациях по стандартизации, метрологии, сертификации, управлению качеством и аккредитации в пределах своей компетенции.
Организационная структура государственной системы стандартизации состоит из:
1) уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации, его территориальных подразделений и подведомственных предприятий;
2) органов государственного управления Республики Казахстан в пределах их компетенции в области стандартизации;
3) физических и юридических лиц, в том числе технических комитетов, экспертов-аудиторов по стандартизации;
4) государственного фонда стандартов Республики Казахстан.
Статья 9. Нормативные документы по стандартизации и требования к ним
1. К нормативным документам по стандартизации, действующим в государственной системе стандартизации Республики Казахстан, относятся:
1) государственные стандарты Республики Казахстан - СТ РК (далее - государственные стандарты);
2) государственные классификаторы технико-экономической информации - ГК ТЭИ (далее - государственные классификаторы технико-экономической информации);
3) межгосударственные стандарты - ГОСТ (далее - межгосударственные стандарты), классификаторы технико-экономической информации, правила и рекомендации;
4) применяемые в установленном порядке международные, региональные и национальные стандарты, классификаторы технико-экономической информации, технические условия, правила, инструкции, положения, указания, методические указания и рекомендации по стандартизации;
5) стандарты научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений;
6) рекомендации;
7) фирменные стандарты;
8) технические условия;
9) отраслевые стандарты.
2. Требования, устанавливаемые нормативными документами по стандартизации, должны основываться на достижениях науки, техники и технологии и не должны противоречить законодательству Республики Казахстан, применяемым техническим регламентам, требованиям международных, региональных и национальных стандартов зарубежных стран, правил и рекомендаций по стандартизации, учитывая условия использования продукции, выполнения процессов (работ) и услуг, условия и режимы труда.
При разработке нормативных документов по стандартизации применяются международные технические регламенты и стандарты или их проекты в стадии завершения, кроме случаев, когда они не соответствуют требованиям безопасности для жизни и здоровья людей, охраны окружающей среды и техническим нормам, принятым в Республике Казахстан.
При отсутствии международных стандартов на этапе разработки проекта нормативного документа по стандартизации или несоответствии разрабатываемого государственного стандарта международным требованиям к нему публикуется аннотация или сообщение в средствах массовой информации или специальных изданиях уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации для обсуждения и подготовки замечаний и предложений заинтересованными органами государственного управления, физическими и юридическими лицами. Порядок рассмотрения и сроки подготовки замечаний и предложений к проектам нормативных документов по стандартизации устанавливается государственной системой стандартизации.
3. Нормативные документы по стандартизации на продукцию, процессы (работы), услуги, подлежащие обязательной сертификации, должны содержать требования, по которым осуществляется обязательная сертификация, методы контроля на соответствие этим требованиям, правила маркировки и упаковки продукции, информацию о сертификации.
4. Нормативные документы по стандартизации не должны являться техническим препятствием в производстве и торговле с другими государствами.
Показатели целевого назначения и технической совместимости конкретных групп и видов продукции устанавливаются при разработке и постановке продукции на производство в соответствии с нормами и требованиями, принятыми на территории республики, если иное не предусмотрено договором (контрактом) на их поставку.
5. Нормативные документы по стандартизации, указанные в подпунктах 1),
2), 5)-9) пункта 1 настоящей статьи, изменения к ним, а также решения об их отмене подлежат утверждению и регистрации.
Регистрация нормативных документов по стандартизации аннулируется в установленном порядке, если их нормы и требования не применяются на территории республики, а также при изменении правил международной торговли.
6. Государственные стандарты и классификаторы технико-экономический информации, а также нормативные документы по стандартизации, утвержденные органами государственного управления в соответствии с их компетенцией, не являются объектом авторского права.
7. Межгосударственные нормативные документы по стандартизации разрабатываются, согласовываются и принимаются в порядке, установленном Межгосударственным Советом по стандартизации, метрологии и сертификации.
Статья 10. Государственные стандарты, государственные классификаторы
1. Государственные стандарты разрабатываются на продукцию, процессы (работы), услуги, нормы и требования организационно-методического и общетехнического характера, имеющие межотраслевое значение и перспективу многократного воспроизведения и (или) использования и не должны противоречить законодательству Республики Казахстан, требованиям международных и межгосударственных стандартов, применяемых в Республике Казахстан.
2. Объекты стандартизации, требования к содержанию государственных стандартов, области их распространения, сферы их действия и даты введения устанавливаются уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и В государственных стандартах, в обоснованных случаях, устанавливаются предварительные требования, опережающие возможности традиционных технологий, обеспечивающие перспективу конкурентноспособности отечественной продукции, процессов (работ), услуг.
3. Требования, устанавливаемые государственными стандартами для обеспечения безопасности продукции, процессов (работ), услуг, охраны окружающей среды, жизни, здоровья и имущества граждан, для обеспечения технической и информационной совместимости, взаимозаменяемости продукции, единства методов их контроля и единства маркировки, являются обязательными для соблюдения органами государственного управления, физическими и юридическими лицами, независимо от форм собственности.
Соответствие продукции, процесса (работы), услуг обязательным требованиям государственных стандартов определяется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Иные требования государственных стандартов к продукции, процессам (работам), услугам подлежат обязательному соблюдению физическими и юридическими лицами в соответствии с договором заказчика или технической документацией изготовителя (поставщика) продукции, исполнителя процесса (работ) или услуг.
4. Государственные стандарты и государственные классификаторы технико- экономической информации разрабатываются органами государственного управления, юридическими лицами, техническими комитетами по стандартизации в порядке, установленном уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
5. Основополагающие государственные стандарты организационно- методического и общетехнического характера разрабатываются уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации или по его поручению другими уполномоченными органами государственного управления и юридическими лицами Республики Казахстан.
6. К разработке государственных стандартов и государственных классификаторов технико-экономической информации могут привлекаться представители разработчиков, изготовителей, потребителей продукции, научно- технических и инженерных обществ, обществ потребителей, специалисты уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации и его подразделений, ученые Республики Казахстан.
7. Порядок разработки, пересмотра, согласования, утверждения, государственной регистрации, введения в действие, применения государственных стандартов и классификаторов технико-экономической информации, а также их ведения устанавливает уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и
8. Государственные стандарты и классификаторы технико-экономической информации, не зарегистрированные в реестре государственной системы стандартизации, применению не подлежат.
1. Отраслевые стандарты разрабатываются на продукцию, процессы (работы) и услуги отраслевого значения и утверждаются органами государственного управления в пределах их компетенции.
2. Объекты и общие положения по разработке, согласованию, регистрации отраслевых стандартов устанавливаются уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
3. Требования к видам отраслевых стандартов, их объектам, особенностям разработки и согласования, порядку утверждения устанавливают органы государственного управления в пределах своей компетенции.
4. Нормы и требования, установленные отраслевыми стандартами, должны быть не ниже установленных государственными, межгосударственными, международными стандартами.
Статья 11. Стандарты научно-технических, инженерных обществ и других
1. Стандарты научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений разрабатываются и применяются для распространения и использования полученных в различных областях знаний, результатов фундаментальных, прикладных исследований и разработок.
2. Стандарты научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений не должны противоречить обязательным требованиям применяемых в Республике Казахстан государственных и межгосударственных стандартов, технических регламентов.
3. Стандарты научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений утверждаются и регистрируются в порядке, установленном уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и
1. Рекомендации устанавливают порядок организации и осуществления какого-либо вида деятельности и положение, содержащее совет или указания в области стандартизации, метрологии и сертификации.
2. Требования к построению, оформлению, содержанию, изложению рекомендаций, порядку их разработки, согласования, утверждения, регистрации и применения устанавливаются уполномоченным органом по стандартизации,
3. Рекомендации, не зарегистрированные в реестре государственной системы стандартизации, применению не подлежат.
1. Фирменные стандарты могут разрабатываться и утверждаться физическими и юридическими лицами на объекты, установленные в статье 5 настоящего Закона.
2. Фирменные стандарты утверждаются и регистрируются разработчиками самостоятельно.
3. Фирменные стандарты не должны противоречить обязательным требованиям стандартов и технических регламентов, принятых в Республике
4. Ответственность за несоблюдение установленных обязательных требований несут утвердившие физические и юридические лица.
5. Общие положения по разработке, согласованию, утверждению и регистрации фирменных стандартов устанавливаются уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
1. Технические условия устанавливают требования к конкретной продукции, процессам, услугам или к нескольким видам продукции.
2. Требования технических условий не должны противоречить техническим регламентам и обязательным требованиям, устанавливаемым в государственных и межгосударственных стандартах.
3. Технические условия разрабатываются и утверждаются физическими и юридическими лицами.
4. Технические условия, изменения к ним, а также решения об их отмене подлежат обязательной регистрации в реестре государственной системы стандартизации уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации или его подведомственными предприятиями.
5. Технические условия и изменения к ним, не зарегистрированные в реестре государственной системы стандартизации, являются недействительными.
6. Порядок разработки, согласования, утверждения, регистрации технических условий устанавливает уполномоченный орган по стандартизации,
1. Нормативные документы по стандартизации, действующие на территории Республики Казахстан, должны применяться органами государственного управления, физическими и юридическими лицами на стадиях разработки, постановки продукции на производство, изготовления, реализации (поставки, продажи), использования (эксплуатации), хранения, транспортирования и утилизации продукции, при выполнении процессов (работ) и оказании услуг.
Применение государственного и межгосударственного стандарта, содержащего рекомендуемые требования, становится обязательным, если ссылки на него имеются в технических регламентах, применяемых в республике, содержащих требования, нормы и правила технического характера.
К техническим регламентам согласно положениям международной системы стандартизации следует относить нормативные правовые акты и нормативные документы по стандартизации, принимаемые органами государственного управления в соответствии с настоящим Законом, в компетенцию которых входит установление обязательных требований (строительные, санитарные, фитосанитарные и ветеринарные нормы и правила, фармакопейные статьи, нормы и правила противопожарной безопасности и чрезвычайных ситуаций, горного надзора, атомной, экологической и радиационной безопасности, безопасности на дорогах и всех видах транспорта и другие), межгосударственные и государственные стандарты в части обязательных требований.
Порядок разработки, согласования, утверждения, пересмотра, отмены и применения технических регламентов устанавливает орган, их утвердивший.
2. Заказчик и изготовитель (исполнитель) обязаны включать в договор условие о соответствии продукции, выполняемых процессов (работ) и оказываемых услуг обязательным требованиям применяемых государственных, межгосударственных стандартов и технических регламентов.
Необходимость применения нормативных документов по стандартизации в отношении производимой продукции, выполняемых процессов (работ), оказываемых услуг на территории республики с целью вывоза с ее территории определяется контрактом (договором), за исключением случаев, установленных Межгосударственные нормативные документы по стандартизации применяются в соответствии с порядком, принятым Межгосударственным Советом по стандартизации, метрологии и сертификации, членом которого является Республика Казахстан.
Введение в действие в Республике Казахстан межгосударственных нормативных документов по стандартизации осуществляется уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
3. Физическим и юридическим лицам предоставляется право непосредственно применять международные, региональные и национальные стандарты, технические регламенты и другие нормативные документы по стандартизации зарубежных стран в порядке, установленном уполномоченным Продукция, процессы (работы), услуги, ввозимые и производимые (выполняемые, оказываемые) в Республике Казахстан по документации иностранных фирм и условиям контракта с зарубежными фирмами по обязательным требованиям, в том числе безопасности для жизни, здоровья населения, имущества граждан и охраны окружающей среды, не должны быть ниже обязательных требований, принятых в Республике Казахстан для аналогичной продукции, процессов (работ), услуг.
Подтверждение соответствия ввозимой на территорию Республики Казахстан продукции, процессов (работ), услуг обязательным требованиям государственных, межгосударственных стандартов и технических регламентов осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики
1. Уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации осуществляет организационно-методическое руководство планированием работ по стандартизации в республике.
2. Порядок и формы планирования работ по межгосударственной стандартизации осуществляются в соответствии со стандартами и правилами межгосударственной стандартизации.
3. Программы и планы государственной стандартизации разрабатываются на основании предложений органов государственного управления, юридических лиц Республики Казахстан, утверждаются и контролируются уполномоченным
4. Планирование работ по стандартизации осуществляется с учетом приоритетных направлений отраслей экономики Республики Казахстан.
1. Официальная информация о разрабатываемых и принятых государственных, межгосударственных стандартах, классификаторах технико- экономической информации, технических регламентах, стандартах научно- технических, инженерных обществ и других общественных объединений, правилах и рекомендациях по стандартизации, регламентирующих обязательные нормы и требования, а также сами эти документы должны быть доступны для пользователей, в том числе зарубежных, в той части, в которой они не составляют государственные секреты и другую охраняемую законом тайну.
2. Уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации:
1) организует в установленном порядке публикацию официальной информации о государственных и межгосударственных стандартах и классификаторах технико- экономической информации, международных, региональных стандартах, правилах и рекомендациях по стандартизации, национальных стандартах других государств, а также информацию о международных договорах в области стандартизации, метрологии и сертификации и правилах их применения, программах и планах по разработке стандартов;
2) организует и координирует работу Государственного фонда стандартов Республики Казахстан, ведет единую справочно-библиографическую базу данных государственных и межгосударственных стандартов и классификаторов технико- экономической информации, а также международных и региональных стандартов, технических регламентов, правил, рекомендаций по стандартизации, национальных стандартов зарубежных стран;
3) организует формирование, ведение и выдачу информации по каталогизации продукции.
3. Обеспечение пользователей нормативными документами, каталогами и указателями и их издание осуществляется на договорной основе уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации, органом государственного управления, а также уполномоченными ими государственными предприятиями.
4. В системе уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации создается информационный центр для взаимодействия с международными организациями и предоставления заинтересованным лицам уведомлений, соответствующей документации и информации, касающейся стандартов и процедур сертификации.
5. Органы государственного управления, принявшие в пределах своей компетенции нормативные документы по стандартизации, физические и юридические лица, утвердившие нормативные документы по стандартизации, формируют и ведут информационные фонды этих документов, а также обеспечивают пользователей информацией о них и самими документами в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.
Официальная информация об утверждении и один экземпляр каждого документа направляются в уполномоченный орган по стандартизации, метрологии, сертификации для формирования единой справочно- библиографической базы данных.
6. Исключительное право официального опубликования международных, межгосударственных и национальных стандартов зарубежных стран, государственных стандартов, стандартов научно-технических, инженерных обществ и других общественных объединений и классификаторов технико- экономической информации принадлежит уполномоченному органу по Официальное опубликование принятых нормативных документов по стандартизации должно осуществляться в установленном государственной системой стандартизации порядке.
1. Система каталогизации продукции является составной частью государственной системы стандартизации, создается в интересах государства, изготовителей и потребителей.
2. Каталогизации подлежит продукция, производимая на территории Республики Казахстан.
Глава 4. Государственный надзор за соблюдением обязательных требований
Статья 18. Государственный надзор за соблюдением обязательных
1. Государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации осуществляет уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации и его территориальные подразделения.
Иные требования, не отнесенные к обязательным согласно пункту 3 статьи 10, проверяются в случае наличия жалоб и рекламаций со стороны потребителей.
2. Государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации осуществляется у физических и юридических лиц на территории Республики Казахстан, включая иностранные организации, на стадиях разработки и постановки продукции на производство, ее изготовления, реализации (поставки, продажи), использования (эксплуатации), хранения, транспортирования и утилизации продукции, а также при выполнении процессов (работ) и оказании услуг.
3. Периодичность плановых проверок соблюдения предприятиями- изготовителями обязательных требований нормативных документов по стандартизации устанавливается уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации в зависимости от состояния качества продукции, процессов и услуг на предприятии, но не чаще одного раза в год.
4. При наличии жалоб и рекламаций со стороны потребителей на неудовлетворительное качество продукции, процессов (работ), услуг, а также в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, могут проводиться внеплановые проверки по показателям, применяемых изготовителем (исполнителем) нормативных документов по стандартизации и технических документов.
5. Порядок осуществления государственного надзора за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации устанавливает уполномоченный орган по стандартизации, метрологии и сертификации в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
6. Права и полномочия должностных лиц при осуществлении государственного надзора, не включенные в настоящий Закон, определяются нормативными правовыми актами, принимаемыми Правительством Республики Казахстан в установленном порядке.
Статья 19. Должностные лица, осуществляющие государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по
1. К должностным лицам, осуществляющим государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации, относятся:
1) Главный государственный инспектор Республики Казахстан по надзору за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и средствами измерений - руководитель уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации;
2) заместитель Главного государственного инспектора - заместитель руководителя уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации;
3) главный государственный инспектор области (города республиканского значения, столицы) и городов по надзору за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и средствами измерений
- руководитель территориального подразделения уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации;
3-1) заместители главного государственного инспектора области (города республиканского значения, столицы) и городов по надзору за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и средствами измерений - руководители отделов территориальных подразделений уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации;
4) государственные инспекторы по надзору за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и средствами измерений
- руководители отделов, специалисты всех рангов территориальных подразделений уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и
2. Должностные лица, осуществляющие государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации, должны быть аттестованы в порядке, установленном уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
1. В компетенцию должностных лиц, осуществляющих государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации, входит:
1) выявлять и анализировать причины нарушения обязательных требований нормативных документов по стандартизации;
2) принимать меры правового воздействия по пресечению и недопущению реализации продукции, выполнения процессов (работ), оказания услуг, не соответствующих обязательным требованиям нормативного документа по стандартизации в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
3) выдавать по результатам государственного надзора предписания в соответствии со статьей 23 настоящего Закона;
4) разрабатывать мероприятия по вопросам совершенствования форм и методов государственного надзора за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и взаимодействия с заинтересованными структурами республики.
2. Органы государственного надзора осуществляют свою деятельность во взаимодействии с таможенными, санитарными, ветеринарными, правоохранительными и другими органами государственного управления.
3. Органы государственного управления и их должностные лица обязаны оказывать содействие органам государственного надзора в решении возложенных на них задач.
Статья 21. Права должностных лиц, осуществляющих государственный Должностные лица, осуществляющие государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации, имеют право:
1) беспрепятственного доступа при предъявлении задания (направления) на проверку и служебного удостоверения на объекты, определенные для государственного надзора в соответствии с настоящим Законом;
2) получать от физических и юридических лиц документы и сведения, необходимые для проведения государственного надзора;
3) использовать технические средства и привлекать к проверкам специалистов и экспертов в области качества контролируемой продукции, процессов (работ) и услуг, в том числе с проверяемых объектов;
4) проводить отбор проб и образцов продукции для контроля соответствия обязательным требованиям нормативных документов по стандартизации на проведение испытания (анализа, измерения);
5) принимать участие в комиссиях по уничтожению продукции и товаров в случае признания их непригодными к реализации и употреблению в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан;
6) запрещать реализацию, транспортирование, хранение и использование продукции, а также оказание услуг при установлении факта нарушения обязательных требований стандартов и правил сертификации или производства продукции, процессов (работ) и услуг без утвержденного в установленном порядке нормативного документа по стандартизации;
7) запрещать реализацию продукции, подлежащей обязательной сертификации, без сертификата соответствия (копий сертификатов соответствия)
и (или) знаков соответствия или деклараций о соответствии (копий деклараций о соответствии).
1. Должностные лица, осуществляющие государственный надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации, имеют право на возмещение ущерба в случае их гибели или увечья в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
2. Компенсация расходов производится из средств республиканского бюджета в порядке и на условиях, установленных законодательством Республики
Статья 23. Виды предписаний, выдаваемых органами государственного
1. В целях принятия конкретных правовых мер воздействия по результатам государственного надзора, в зависимости от установленных нарушений обязательных требований нормативных документов по стандартизации, должностными лицами уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации и его подразделений выдаются следующие виды предписаний:
1) об устранении выявленных нарушений обязательных требований
2) о запрете реализации (поставки, продажи), использования (эксплуатации)
проверенной продукции, а также выполнения процессов (работ) и оказания услуг в случаях:
несоответствия продукции, процессов (работ), услуг обязательным требованиям нормативных документов по стандартизации;
отсутствия зарегистрированной в установленном порядке нормативной документации по стандартизации;
отсутствия на продукцию (услугу), подлежащую обязательной сертификации, сертификатов соответствия (копий сертификатов соответствия) и (или) знаков соответствия или деклараций о соответствии (копий деклараций о соответствии); маркировки продукции знаками соответствия без наличия на это права;
3) о приостановке производства продукции, выполнения процесса (работы), услуги при установлении факта нарушений обязательных требований нормативных документов по стандартизации и при отсутствии необходимых условий для производства продукции надлежащего качества.
2. Право подписи предписаний:
1) указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 1 настоящей статьи, выдаваемых на отдельные проверенные партии продукции, процессы (работы), услуги принадлежит государственным инспекторам, осуществляющим государственный надзор;
2) подпункта 2), выдаваемых на всю продукцию одного наименования, процессы (работы) и услуги, а также предписаний подпункта 3), принадлежит главным государственным инспекторам.
3. Формы предписаний и порядок их выдачи устанавливаются уполномоченным органом по стандартизации, метрологии и сертификации.
Предписания, выданные должностными лицами, осуществляющими надзор за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации и качества продукции и предусмотренные статьей 23 настоящего Закона, обязательны для исполнения всеми физическими и юридическими лицами.
Глава 5. Ответственность на нарушение законодательства о стандартизации
Статья 25. Ответственность за нарушение законодательства Республики Лица, нарушившие законодательство Республики Казахстан о стандартизации, несут ответственность в соответствии с законами Республики
Статья 26. Разрешение споров в отношении нарушения положений Споры в части нарушения положений настоящего Закона разрешаются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Действия должностных лиц уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации и его подведомственных подразделений могут быть обжалованы в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Обжалование не приостанавливает исполнение выданных предписаний.
Глава 7. Финансирование работ по государственной стандартизации
Статья 28. Финансирование работ по государственной стандартизации и
1. За счет средств республиканского бюджета финансируются:
1) расходы на содержание уполномоченного органа по стандартизации, метрологии и сертификации и его территориальных подразделений и осуществление государственного надзора за соблюдением обязательных требований нормативных документов по стандартизации;
2) программы в области стандартизации, метрологии и аккредитации;
3) приобретение проб и образцов продукции и их испытания (анализы, измерения) на соответствие обязательным требованиям нормативных документов по стандартизации;
4) внесение членских взносов и участие Республики Казахстан в международных, региональных и межгосударственных организациях по
2. Работы по стандартизации, не указанные в пункте 1 настоящей статьи, выполняются на договорной основе.
Президент
Республики Казахстан