Қазақша:
Шығыс Қазақстан облысының мәслихаты Шығыс Қазақстан облыстық Маслихат Восточно-Казахстанской области мәслихатының XVIII сессиясының 1998 жылғы 17 қыркүйектегі № 18 /10 шешімі. Шығыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 1998 жылғы 9 қазанда № 99 тіркелді. Күші жойылды - Шығыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2005 жылғы 11 наурыздағы № 10/145-III шешімімен Көтерме сауда ережесі туралы Облмәслихаттың 1998 жылғы 17 қыркүйектегі № 18/10 бекітілген Көтерме сауданың негізгі тәртібі Осы тәртiп "Жергiлiктi өкiлеттi және атқарушы органдар туралы", "Тұтынушылар құқысын қорғау туралы", "Стандарттау және сертификаттау туралы" Қазақстан Республикасының Заңдарына және сауда саласының жұмысын регламенттейтiн басқа нормативтi құжаттарға сәйкес әзiрленген, тауарлармен көтерме сауда жасау кезiнде талаптарды белгiлейдi, ол Шығыс Қазақстан облысының аумағында сауда саласында кәсiпкерлiк iс-қимылдармен шұғылданушы барлық Заңды және жеке тұлғалардың орындауларына мiндеттi.
1. Жалпы ереже
1.1. Толайым сауда - халық тұтынатын тауарларды өндiретiн және бөлшек сауда кәсiпорындары арасындағы тауарлық байланыстар нысаны.
1.2. Сауда қызметiн жүзеге асырушы Заңды және жеке тұлғалар көтерме сауда үшiн мүлiктiк кешендi - толайым, сауда базаларын, толайым қоймаларын, толайым және толайым - бөлшек сауда дүкендерiн пайдаланады.
Толайым сауда базасы - қоймалық орынжайлар кешенi бар, тауарлардың iрi партияларын қабылдаумен, сақтаумен, сұрыптаумен, тауарлар ассортиментiн қалыптастырумен, тауарларды бөлшек сауда жүйесiне жөнелту және өткiзумен байланысты операциялар атқаратын кәсiпорын.
Толайым қойма - тауарларды жинауға, сақтауға және бөлшек сауда кәсіпорындарына iрi де шағын партиялармен өткiзуге арналған кәсiпорын.
Толайым дүкен - тауарлардың шағын толайым партияларын саудалайтын сауда кәсiпорны.
Ескерту. 5 абзац алынып тасталынды - Шығыс Қазақстан облысы әкімінің 1999.02.25. № 1-552ө өкімімен.
1.3. Тауарлардың көтерме партиясы болып мыналар саналады:
- iрi көтерме партиялары - вагон, контейнер, машина;
- ұсақ көтерме партиялары - тауарлардың бiр және одан да көп көлiктiк бiрлiгi (жәшiк, бөшке, фляга және басқалары).
1.4. Тауарлы ассортимент бойынша көтерме сауда кәсiпорны мамандандырылған (тар мамандырылған), қоспалы және аралас болуы мүмкiн.
Көтерме сауда кәсiпорнының тауарлы бейiнiн және мамандандырылуын оның меншiк иесi белгiлейдi.
1.5. Кәсiпорын үйiнiң алдыңғы жағындағы маңдайшада аталуы көрсетiлген жазу сол кәсiпорындiкi болады. Әрбiр кәсiпорын Шығыс Қазақстан Облысы Әкiмiнiң "Сауда кәсiпорынның бiркелкi үлгiдегi құжатын бекiту туралы"
1998 жылдың 21 маусымында бекiтiлген № 1-409ө өкiмiне сәйкес сауда кәсiпорынның құжатымен қамтамасыз етiледi. Маңдайшадағы жазу мен құжат мемлекеттiк және орыс тiлдерiнде ресiмделедi.
1.6. Көрнектi жерде тұтынушы үшiн толайым сауданың және сауданы реттейтiн басқа да нормативтiк актiлердiң негiзгi ережелерiнен алынған үзiндiлер қойылады. Әрбiр толайым кәсiпорны бақылаушы органдарын тексерулерiн жазуға арналған бақылаушы журналмен және тұтынушылардың өтiнiштерi мен ұсыныстары кiтабымен (қол жететiн жерге қойылған) қамтамасыз етiледi.
Жарамдылықтың кепiлдi мерзiмi нормативтiк құжаттамамен белгiленедi.
1.7. Кәсiпорын оның iс-қимылдар жасауы үшiн еңбек қорғау, денсаулық сақтау, экология, өнiмдi (тауарды) сақтау, өндiру және өткiзу талаптарына сәйкес жабдықтармен және мүкәммалдармен, сауда кәсiпорындарын техникалық жарақаттандырудың қолданылып жүрген нормаларына сәйкес өртке қарсы қауiпсiз техникасымен, азық-түлiк саудасының кәсiпорындары үшiн санитарлық тәртiп құралдарымен жарақтандырылады.
1.8. Кәсiпорында пайдаланылатын таразы өлшеу аспаптары (таразылар, гирлер және басқалары) тексерiлуi қажет және тексерiлгендiгi туралы мемлекеттiк таңбасы немесе сертификаты болуы тиiс.
1.9. Кәсiпорын тұтынушыларды қамтудың қажеттi дәрежесiн, тауарларды толық салмағында және өлшемiнде босатуды қамтамасыз етуi керек.
1.10. Көтерме және көтерме-бөлшек сауда дүкендерiнiң ветриналарында тек сатуда бар тауарлардың үлгiлерi қойылады. Тауардың әрбiр үлгiсi бағаның айқын ресiмделген Жарлығымен (баға көрсеткiшiмен) жабдықталады, онда тауардың атауы, бағасы, салмағы (кг, үшiн бiрлiгi және басқа көлемi) көрсетiледi.
Көтерме сауда базаларының, көтерме сауда қоймаларының өткiзiлетiн тауар үлгiлерiнiң бөлмелерi болуы қажет, сондай-ақ каталогтар бойынша жұмыс iстей алады, оларда тауарлар ассортиментi, тауарды әзiрлеушi кәсiпорын, бағасы, сапа сипаттамалары көрсетiледi.
Көтерме сауда кәсiпорындары импорттық өндiрiстiң өткiзiлетiн тауарларды пайдалану әдiстерi мен тәртiбi туралы халық үшiн қолдануға болатын тiлде ақпарат беруге мiндеттi.
Көтерме сауда кәсiпорын тұтынушылардың сұранымын зерттейдi және тауарлар ассортиментiн қалыптастырады.
2. Тауарларды қабылдау, сақтау және сатуға әзірлеу, кәсіпорынды ұстауға және оның қызметкерлеріне санитарлық талаптар
2.1. Көтерме сауда кәсiпорындарында тауарларды сапасы және саны бойынша қабылдау Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң 1994 жылғы 9 қарашадағы № 1240 Қаулысымен, сондай-ақ басқа да нормативтi актiлермен және жеткiзiп берушiнiң жолдама құжаттарымен бекiтiлген өнiмдер мен тауарларды сан және сапа бойынша қабылдау тәртiбi туралы Нұсқауға сәйкес жүзеге асырылуы қажет.
Қабылдауға және кiрiске алуға тек стандарттар мен техникалық шарттардың талаптарына сай келетiн жоғары сапалы тауарлар жатады.
Қабылдауға және өткiзуге мына тауарлар жатпайды:
- мiндеттi сертификациялауға жататын және сай келетiн сертификаттары жоқ, әзiрлеушi кәсiпорынның сапа куәлiгi жоқ тауарлар;
- жарамдық, сақтау (өткiзу) мерзiмдерi өтiп кеткендер.
Жергiлiктi атқарушы органдардың өкiлдерiнен тұратын комиссия бағасы бойынша тұтынуға (қолдануға) жарамсыз деп танылған тауарлар "¤нiмдер мен тауарларды оларды өткiзуге және тұтынуға жарамсыз деп танылған жағдайда өнiмдер мен тауарларды жою немесе бұдан былай қайта өңдеу жөнiндегi тәртiптi бекiту туралы" Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1995 жылғы 29 желтоқсандағы № 1891 Қаулысына сәйкес жоюға немесе қайта өңдеуге жатады.
Жарамдылықтың кепiлдi мерзiмдерiн нормативтi құжаттама белгiлейдi.
Нормативтi құжаттама болмаған жағдайда сатушылар тұтынушы арасындағы келiсiм-шарттарда басқадай кепiлдi мерзiмдер белгiлеуге болады, алайда ол одақтық өндiрiстiң осындай өнiмiне берiлетiн кепiлдi мерзiмдерден кем болмауы тиiс.
2.2. Тауарларды қоймалық үйлерде, қоймаларда сақтау, көтерме және көтерме-бөлшек сауда дүкендерiндегi сауда залдарында орналастыру және жайып қою кезiнде нормативтi құжаттардың талаптарына, тауарлық көршiлiк принциптерiне сәйкес сақтау шарттары, тез бұзылатын өнiмдердi сақтау мерзiмдерi, қоймаларға қою нормалары және өрт қауiпсiздiгiнiң талаптары қатаң сақталуы қажет.
2.3. Кәсiпорынның азық-түлiк товарларды өткiзетiн қызметкерлерi, сондай-ақ кәсiпорындағы өз қызметiне байланысты тамақ өнiмдерiмен тiкелей қатынаста болатын басқа да мамандар белгiленген тәртiпке сәйкес медициналық куәландырудан өтедi. Кәсiпорын басшысы кәсiпорынның жалпы санитарлық жай- күйi және тауарларды сақтаудың тиiстi жағдайы үшiн жеке жауап бередi.
3. Есеп және есеп беру, баға және баға құру
3.1. Заңды және жеке тұлғалар бухгалтерлiк және статистикалық есептердi жасауға және оны белгiленген тәртiпте бекiтiлген үлгi бойынша адрестерге мерзiмiнде жiберуге мiндеттi.
3.2. ¤ткiзiлетiн тауарларға бағаны кәсiпорын иелерi белгiлейдi.
4. Негізгі тәртіптерді сақтау үшін бақылау жасау және жауапкершілік
4.1. Кәсiпорын (меншiк иесi немесе басшы), оның қызметкерлерi негiзгi тәртiптердi бұзғаны үшiн Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген Заңына сәйкес жауапкершiлiк атқарады.
4.2. Көтерме сауданың негiзгi тәртiптерiнiң талаптарын сақтау үшiн бақылау жасауды оған өкiлдiк берген органдар Заң белгiлеген тәртiпте жүзеге асырады.
4.3. Кәсiпорын тексерушi адамдарға тексерудi жүргiзуге көмек көрсетуi және кемшiлiктер мен бұзушылықты жою шараларын қолдануы қажет.
4.4. Тексерудiң нәтижелерi бойынша бақылаушы органдар қолданылып жүрген Заңға сәйкес шаралар қолданады.

На русском языке:
Шығыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение XVIII сессии Восточно- Маслихат Восточно-Казахстанской области Казахстанского областного маслихата от 17 сентября 1998 года № 18/10. Зарегистрировано управлением юстиции Восточно- Казахстанской области 9 октября 1998 года за № 99. Утратило силу - решением Восточно- маслихата от 11 марта 2005 года № 10/145-III О правилах оптовой торговли Приложение к решению N 18 XVIII сессии ВК областного маслихата Основные правила оптовой торговли Настоящие правила разработаны в соответствии с Законами Республики Казахстан "О местных представительных и исполнительных органах", "О защите прав потребителей", "О стандартизации и сертификации" и другими нормативными документами, регламентирующими работу торговой отрасли, определяют требования при оптовой продаже товаров, обязательны к исполнению всеми юридическими и физическими лицами, занимающимися предпринимательской деятельностью в торговой отрасли на территории Восточно- Казахстанской области.
1.Общие положения
1.1 Оптовая торговля - это форма товарных связей между предприятиями, вырабатывающими товары народного потребления, и розничной торговлей.
1.2 Юридические и физические лица, осуществляющие оптовую торговую деятельность, используют для оптовой торговли имущественный комплекс - оптовые, торговые базы, оптовые склады, оптовые и оптово- розничные магазины.
Оптовая, торговая база - предприятие, имеющее комплекс складских помещений, выполняющее операции, связанные с приемкой крупных партий товаров, хранением, подсортировкой, формированием ассортимента товаров, отгрузкой и реализацией товаров в розничную торговую сеть.
Оптовый склад - предприятие, предназначенное для накапливания, хранения и реализации товаров предприятиям розничной торговли как крупными так и мелкими партиями.
Оптовый магазин - предприятие торговли, производящее продажу товаров мелкими оптовыми партиями.
1.3 Оптовой партией товаров считается:
- крупные оптовые партии - вагон, контейнер, машина;
- мелкие оптовые партии - одна и более транспортных единиц товара (ящик, бочка, фляга, гофроящик и т.д.)
1.4 По товарному ассортименту предприятия оптовой торговли могут быть специализированные (узкоспециализированные), комбинированные и смешанные.
Товарный профиль и специализация оптового предприятия определяется его собственником.
1.5 Предприятию присваивается название, которое указывается на вывеске, помещенной на фасаде здания. Каждое предприятие обеспечивается паспортом торгового предприятия единого образца, утвержденного распоряжением Акима Восточно-Казахстанской области от 21 июля 1998 года N 1- 409р "Об утверждении единого образца паспорта торгового предприятия".
Вывеска и паспорт оформляются на государственном и русском языках.
1.6 На видном месте для покупателя помещаются извлечения из основных правил оптовой торговли и других нормативных актов, регулирующих торговлю. Каждое оптовое предприятие обеспечивается контрольным журналом для записи проверок контролирующих органов и книгой заявлений и предложений покупателей, выставленной в доступном месте.
1.7 Предприятие оснащается необходимым для его деятельности оборудованием и инвентарем, согласно существующим требованиям охраны труда, здоровья, окружающей среды, хранения, производства и реализации продукции (товара), противопожарной безопасности, в соответствии с действующими нормами технического оснащения торговых предприятий, санитарными правилами для предприятий продовольственной торговли.
1.8 Используемые в предприятии весоизмерительные приборы (весы, гири и другие) должны быть поверенными и иметь государственное клеймо или сертификат о поверке.
1.9 Предприятие должно обеспечить надлежащий уровень обслуживания потребителей, отпуск товаров полным весом и мерой.
1.10 В витринах оптовых и оптово-розничных магазинов выставляются образцы товаров, которые имеются в продаже. Каждый образец товара снабжается четко оформленным ярлыком цен (ценником), в котором указывается наименование, цена, вес (за кг, единицу и другой объем).
Оптовые, торговые базы, оптовые склады осуществляют торговлю по образцам товаров, а также могут работать по каталогам, в которых указываются ассортимент товаров, предприятие-изготовитель товара, цена, качественные характеристики.
Оптовые предприятия обязаны представлять информацию о способах и правилах использования реализуемых товаров импортного производства на доступном для населения языке.
Оптовые предприятия изучают спрос потребителей и формируют ассортимент товаров.
2. Приемка, хранение и подготовка товаров к продаже, санитарные требования к содержанию предприятия и его работникам
2.1 Приемка товаров по качеству и количеству на предприятиях оптовой торговли, а также гарантийные сроки годности, предъявление претензий к оптовому предприятию должны осуществляться в соответствии с Инструкцией "О порядке приемки продукции и товаров по количеству и качеству", утвержденной Постановлением Кабинета Министров Республики Казахстан N1240 9 ноября 1994 года, а также с другими нормативными актами и сопроводительными документами поставщика.
Приемке и оприходованию подлежат только доброкачественные товары, отвечающие требованиям стандартов и технических условий.
Не подлежат приемке и реализации товары:
- подлежащие обязательной сертификации и не имеющие сертификата соответствия, качественного удостоверения предприятия-изготовителя;
- с истекшими сроками годности, хранения (реализации).
Товары, признанные комиссией из представителей местных исполнительных органов непригодными для употребления (применения) по назначению, подлежат уничтожению или переработке в соответствии с Постановлением Правительства Республики Казахстан от 29.12.1995 года N 1891 "Об утверждении порядка по уничтожению или дальнейшей переработке продукции и товаров в случае признания их не пригодными к реализации и употреблению".
Гарантийные сроки годности устанавливаются нормативной документацией. Допускается при отсутствии нормативной документации устанавливать в договорах между продавцом и покупателем иные гарантийные сроки, но не меньше гарантийных сроков на идентичную продукцию отечественного производства.
2.2 При хранении товаров в складских помещениях, кладовых, размещении и выкладке в торговых залах оптовых и оптово-розничных магазинов должны строго соблюдаться условия хранения в соответствии с требованиями нормативной документации, принципы товарного соседства, сроки хранения скоропортящейся продукции, нормы складирования и требования пожарной безопасности.
Хранение продовольственных товаров должно осуществляться при соответствующих параметрах температуры, влажности и светового режима для каждого вида товара. Особо скоропортящиеся продукты следует хранить при температуре, отвечающей требованиям санитарных правил "Условия, сроки хранения особо скоропортящихся продуктов" СанПиН 4.012.013-97.
2.3 Работники предприятия, реализующие продовольственные товары, а также другие специалисты, имеющие непосредственный контакт с продуктами питания по роду своей деятельности на предприятии, проходят медицинское освидетельствование в соответствии с установленным порядком. Руководитель предприятия несет персональную ответственность за санитарное состояние предприятия в целом и надлежащие условия хранения товаров.
3. Учет и отчетность, цены и ценообразование
3.1 Юридические и физические лица обязаны составлять бухгалтерскую и статистическую отчетность и предоставлять ее в адреса, сроки и по формам, утвержденным в установленном порядке.
3.2 Цены на реализуемые товары устанавливаются владельцем предприятия.
4. Контроль и ответственность за соблюдением основных правил
4.1 Предприятие (собственник или руководитель), его работники несут ответственность за нарушение основных правил в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан.
4.2 Контроль за соблюдением требований основных правил оптовой торговли осуществляют уполномоченные на то органы в порядке, установленном законодательством.
4.3 Предприятие должно оказывать содействие проверяющим лицам в проведении проверки и принимать меры к устранению недостатков и нарушений.
4.4 По результатам проверок контролирующие органы принимают меры в соответствии с действующим законодательством.