Қазақша:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Қазақстан Республикасы Министерство здравоохранения Республики министрлігі Казахстан Денсаулық сақтау министрлігінің 2005 жылғы 24 наурыздағы № 147 Бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2005 жылғы 3 мамырда тіркелді. Тіркеу № 3608.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2010 жылғы 3 тамыздағы № 588 Бұйрығымен Ауыз суы жөніндегі санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормаларын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған "Ыдыстарға құйылған ауыз суын, минералды табиғи және жасанды минералдандырылған суларды өндiруге, сапасына және қауіпсіздігіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық- эпидемиологиялық ережесі мен нормалары бекiтілсін.
2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитеті (Байсеркин Б.С.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне мемлекеттік тіркеуге жіберсін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ұйымдастыру- құқықтық жұмыс департаменті (Акрачкова Д.В.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ресми жариялауға жолдасын.
4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі, Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері А.А.
Белоногқа жүктелсін.
5. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Министрдің міндетін атқарушы "КЕЛIСIЛГЕН"
Ауыл шаруашылық министрлiгi Су ресурстары жөнiндегi комитетi төрағасының 2005 жылғы 5 сәуір Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2005 жылы 24 наурыздағы N 147 бұйрығымен бекітілген "Сыйымдылыққа құйылған ауыз суын, минералды табиғи және жасанды минералдандырылған суларды өндіруге, сапасына және қауіпсіздігіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық- эпидемиологиялық ережесі мен нормалары
1. Жалпы ереже
1. "Сыйымдылыққа құйылған ауыз суды, табиғи минералды және жасанды түрде минералдандырылған сулардың өндірілуіне және сапасына қойылатын талаптар" туралы санитарлық ережелер мен нормалар (бұдан әрі - санитарлық ережелер) қызметі сыйымдылыққа құйылған ауыз суды, табиғи минералды және жасанды түрде минералдандырылған суларды өндірумен, тасымалдаумен, қаптаумен, сондай-ақ суды өндіруге керекті құрал-жабдықтарға, аумаққа, сумен қамтамасыз етілуіне, канализация, жылумен қамтамасыз етілу, желдету, жарықтандыру, өндірістік және қосымша, санитарлық-тұрмыстық үй-жайларға және жұмыскерлердің жұмыс істеу жағдайына арналған санитарлық- эпидемиологиялық талаптарды анықтайды.
2. Осы санитарлық ережелерде мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:
1) табиғи минералды су - құрамында биологиялық белсенді құрауыштары және арнайы қасиеті бар тұрақты ионды-тұзды құраммен сипатталатын табиғи жерасты суы;
2) ыдыстарға құйылған ауыз су - шөлмектерге, контейнерлерге, пакеттерге құйылған ауыз су;
3) жасанды түрде минералдандырылған ауыз су - өндіру барысында керекті заттармен (құраушы) байытылған ауыз су;
ыдыстарға құйылған ауыз су - шөлмектерге, контейнерлерге, пакеттерге
4) полиэтилентерефталаттан (бұдан әрі - ПЭТФ) жасалған преформа - шөлмектерді өндіруге және ауыз суды құюға арналған дайындаушы зат;
5) кронентығын - газдың шығуына жол бермейтін, шөлмектерді тығындауға арналған арнайы тығын;
6) озондау - арнайы жабдық - озонатордың көмегімен суды озонмен зарарсыздандыру әдісі;
7) ультракүлгін сәуле соққысына ұрындыру - диапазоны 0,4-0,2 микрометр болатын электромагнитті толқынды суды, үй-жайдағы ауаны залалсыздандыру үшін пайдалану.
2. Аумаққа қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
3. Ыдысқа құйылған суды өндіріп, сақтап және сататын ұйым үшін жер учаскесін бөлу, оның құрылысын жүргізуге, жаңартуға және пайдалануға беру үшін халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы өкілетті органның санитарлық-эпидемиологиялық оң қорытындысы болған жағдайда жүргізіледі.
4. Ыдысқа құйылған суды шығаратын ұйымның өндіру, сақтау және сату аумақтары бөлек орналасуы керек. Олардың басқа ұйымдардың аумағында орналасуына рұқсат етіледі.
5. Ұйымның аумағы қоршалынып, абаттандырылуы керек, басқа құрылыстардан бос болуы керек. Аумаққа ағаш пен бұталарды еккенде, олар гүлдену кезінде шашырап, талшық, салбырайтын өнім беретіндерді себуге болмайды.
6. Аумаққа кіретін жол екеу болуы керек, күн сайын тазаланып, жаз айларында сумен шайылып, қыста қар мен мұздан тазартылып отырылуы керек.
7. Ыдысқа құйылған суды өндіріп, сақтап және сататын ұйым аумағы өндірістік және шаруашылық аумақтарына бөлінеді.
Өндірістік аумақта: ауыз суды табиғи минералды ауыз суды өндіретін ұңғымалар өндірістік корпус, өндірістік зертхана (денсаулық пункті) қоймалық үй- жайлар, шикі заттар мен дайын өнімдерді сақтауға арналған қоймалық үй-жайлар, тұрмыстық үй-жайлар және қызметкерлерге арналған асхана немесе тағам қабылдауға арналған бөлмелер (ауысым ішіндегі жұмыскерлердің саны 30 кем болғанда) қарастырылуы керек.
Шаруашылық аумағында: жөндейтін шеберханалар, ыдыстар мен жанар- жағар май қоймасы, қазандық, гараж, қоқыстарды жинайтын контейнерге арналған алаң орналасады.
8. Атмосфералық жауын-шашын суларын ағызу үшін ғимараттардан басқа да құрылымдардан су ағатын жаққа еңісі болып, су қабылдайтын уақытында жер тазаланып отырылуы керек.
9. Бос ыдыстар, құрылыс және шаруашылық материалдары қоймада сақталуы керек.
10. Сынған шынылар мен қоқыстарды жинау үшін темір контейнерлер қолданылады, олар, көлемі контейнердің түбінен 3 есе үлкен асфальтталған алаңда, өндірістік және қосалқы үй-жайлардан 25 метрден кем емес қашықтықта орналастырылады.
11. Өндірістік, тұрмыстық қалдықтар қалдық салғыштардың 2/3 бөлігі толғаннан соң шығарылып, күніне кем дегенде бір рет тазаланып отырылуы керек. Контейнерлер қоқыстан босағаннан кейін жуылып, Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген заттармен зарарсыздандырылады.
3. Ыдысқа құйылған суды өндіретін ұйымдарды сумен жабдықтауға және канализация жүйесіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
12. Су көзін таңдағанда суға алдын-ала зертханалық тексерістер жүргізіліп, санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды берілуі керек. Зертханалық тексеріс ай сайын жүргізілуі керек. Жылдың әр мезгілінде қалыптасқан жағдайға байланысты тексерістер жүргізілуі керек, дегенмен жыл сайынғы алынатын сынаманың саны 12 кем болмауы керек. Су көзін радиобелсенді түрде ластайтын көз байқалған жағдайда альфа және бета белсенділіктерінің қорытынды дозасын анықтау жыл сайын жүргізілуі керек.
13. Санитарлық-қорғау аумағы халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердің (бұдан әрі - НҚА) талаптарына сай болуы керек.
14. Табиғи минералды суды пайдалану курорттық орталықтың ғылыми бальнеологиялық қорытындысын алғаннан кейін жүргізіледі.
15. Ыдысқа құйылған суды өндіру, сақтау және сату қолданыстағы НҚА, құрылыс нормаларына және ережелерге (бұдан әрі - ҚНжЕ) сай жүргізілуі керек.
16. Компрессорлық қондырғыларды салқындатуға және аумақтарды суғаруға техникалық су қолданылады. Ауыз су және техникалық сумен қамтамасыз ету жүйелері бөлек болып, құбырлары айрықша бояулармен сырлануы керек.
17. Алғашқы өңдеуден өтпейтін сыйымдылықтардағы суды сақтауға арналған суды ауыстыру әрбір 48 сағат сайын, ал ыдыстарға құйылатын су әрбір 24 сағат сайын ауыстырылып отыруы керек.
18. Шегеннен алатын суға арналған сыйымдылықтарды тазалау және зарарсыздандыру жұмысы жылына кем дегенде бір рет; алғашқы өңдеуден өтпейтін су сақтауға арналған сыйымдылықтар, суды құйып алуға арналған, су сақтайтын сыйымдылықтар - тоқсан сайын 1 рет.
19. Жөндеу жұмыстарынан кейін және бактериологиялық ластану орын алғанда кезектен тыс зарарсыздандырылып, зертханалық бақылау жүргізіледі және оның қорытындысы жорналға тіркеледі. Сыйымдылықтар сынама алатын шүмектермен, тұтқалармен, сатылармен, люктармен жабдықталып және олардың қақпақтары құлыппен жабылып, пломбы салынады және "ауыз су" деп белгі қойылады.
20. Өндірістік үй-жайлар су алар жерде араластырғыш қондырғы орнатылған ыстық және суық сумен қамтамасыз етілуге тиіс; цехтарда 500 шаршы метрге бір су ағызатын кран, бірақ әрбір үй-жайға кем дегенде бір кран орнатылуы керек. Цехтар қол жууға арналған раковиналармен, араластырғышы бар кранмен, сабынмен, бір рет қолдануға арналған орамалмен немесе, электрлі кептіргіштермен жабдықталуы керек. Қол жуатын раковиналар әрбір өндірістік цехтарда кіре берісте, оларға қолдануға ыңғайлы, бірақ жұмыс орнынан арақашықтығы 15 м аспайтын жерде орналасуы керек.
21. Жылыту жүйесінен алынған ыстық суларды технологиялық үдерістерге, құрал-жабдықтар мен үй-жайларға санитарлық өңдеу жүргізуге қолдануға
22. Ішкі су құбырларының ұзындығы 1,5 километрден аспауы керек.
23. Ғимараттың канализация жүйесі қалалық канализация жүйесіне қосылуы керек. Өндірістік және шаруашылық-тұрмыстық ағынды суларға арналған ішкі канализация жүйесі бөлек болуы керек.
24. Канализация жүйелері болмаған елді мекенде жергілікті канализация қарастырылуы керек. Ағынды суларды жинауға арналған бетондалған шұңқырдың аузы тығыз жабылатын қақпағы болып, шұңқырдың 2/3 көлемінде толуына қарай тазалануы керек. Су сіңіретін шұңқырларды пайдалануға
25. Канализация жүйесінің құрылымы қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сай болуы керек.
26. Өндірістік үй-жайлардағы канализациялық траптар және ағызып әкететін канализация құбырының диаметрі еденнің кез-келген тұсынан ағынды суларды толық әкететіндей етіп қарастырылуы керек.
27. Ағынды суларды канализация жүйесіне құю басқа жаққа құйылмайтындай етіп, жабық әдіспен жүргізілуі керек. Ағынды суларды еденге төгуге, ашық ойшықтар арқылы жіберуге болмайды.
4. Жылу, желдету жүйесі мен жарықтандыруға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар
28. Ұйымның, өндірістік, қосымша және тұрмыстық жағдайға арналған үй- жайлары қолданыстағы ҚНжЕ сай тартып шығаратын желдету жүйесімен жабдықталуы керек.
29. Жылумен қамтамасыз ететін жылыту құралдары шаңнан тазартуға ыңғайлы болатындай етіп орналасуы керек.
30. Барлық өндірістік және қосымша үй-жайлар, ҚНжЕ талаптарына сай, табиғи және жасанды жарық көздерімен жабдықталуы керек.
Жарық түсетін тесіктер үй-жайдың сыртқы жағынан және ішкі жағынан жарық түсіруге кедергі жасайтын бөгде заттармен тұмшаланбауы керек. Тоқсан сайын шаң мен күйеден тазартылып, сынған шынылар ауыстырылып отырылуы керек. Терезе әйнектерін қосынды шынылардан жасауға, шынының орнына фанераны немесе картон қағазды пайдалануға болмайды.
31. Өндірістік цехтар мен қоймалардағы жарық көздері сынып қалмауы үшін торлы көздермен жабылуы керек.
32. Аппараттар мен сыйымдылықтардың ішкі бетін көру үшін, қорғағыш торы бар, кернеуі 12 вольттан аспайтын, тасымалданатын шамдар пайдаланылады.
33. Өндірістік үй-жайларда микроклиматтың көрсеткіштері (температура, салыстырмалы ылғалдылық және ауаның жылжу жылдамдығы) қолданыстағы НҚА талаптарына сай болуы керек. Өндірістік және қоймалық үй-жайлардың кіре берісі болмаған жағдайда ауаны қыздыруға арналған ауа пердесі қарастырылуға тиіс.
Ыдыстарды үрлейтін қондырғылар негізгі өндіріс орнынан оқшауланып және жергілікті желдету құрылғысымен жабдықталуы керек.
34. Технологиялық құрал-жабдықтар дірілді азайтатын қондырғылармен жабдықталуы керек. Өндірістік үй-жайлардағы шудың деңгейі қолданыстағы НҚА сай болуы керек.
5. Өндірістік, қосымша үй-жайларға және жұмыскерлердің жұмыс жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
35. Өндірістік үй-жайларды жертөледе немесе жартылай жертөле үй- жайларында орналастыруға болмайды. Өндірістік үй-жайлар технологиялық үдерістер ағынын қамтамасыз ететіндей есеппен орналастырылуға тиіс.
36. Өндірістік үй-жайлардың қабырғалары төбесіне дейін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген ылғалға төзімді материалдармен қапталуы керек.
Өндірістік үй-жайлардың едені су өткізбейтін, үсті тайғанақ емес, араларындағы саңылау мейлінше аз болып, су ағатындай еңіс болуы керек. Су ағатын траптар тор көзбен жабылып, гидравликалық жапқыштары болуы керек.
Еденнің цех ішіндегі көлік жүріп тұратын бөлігі оңай бүлінбейтін қатты тақтайшалардан жасалынуы керек.
37. Еденді, қабырғалар мен төбелерді әрлеу үшін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдар пайдаланылуға тиіс.
38. Аппаратуралар мен құбыр желісі түрлі-түсті майлы бояумен сырлануы керек.
39. Өндірістік және қосымша үй-жайлар, құрал-жабдықтар және жиһаздар таза ұсталынуы керек. Өндірістік, қосымша үй-жайларды тазалау жұмысын арнайы жұмыскер жүргізіп, ал жұмыс орындары мен құрал-жабдықтарды жұмысшылардың өздері жинауы керек. Өндірістік жұмыстарды орындауға тазалаушыны пайдалануға болмайды.
40. Өндірістік үй-жайлардағы еденді жуу жұмыс барысында жүргізіліп, жұмыс соңынан барлық үй-жайға, құрал-жабдықтарға, жиһаздарға ылғалды жинап тазалау жұмыстары жүргізіледі. Күрделі тазалау жұмыстарын айына бір рет Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген жуғыш және зарарсыздандырғыш заттарды пайдалана отырып, жүргізіледі. Ылғал бөліну арқылы істелінетін жұмыс орнында, тазалық жұмысы ылғал құрғағанша жүргізіледі.
Тазалауға қажетті керек-жарақтарға арнайы белгі салынып, жеке шкафтарда сақталынады. Өндірістік үй-жайлар мен дәретхананы тазалау жұмыстарын әртүрлі тазалау құралдарын пайдалану арқылы жүргізіледі.
41. Барлық үй-жайларға күрделі жөндеу жұмыстарын жылына кем дегенде 1 рет жүргізіледі. Қабырғаларда, төбеде, бұрыштарда көгеру пайда болса, олар әктеу алдында Қазақстан Республикасының аумағында пайдалануға рұқсат етілген арнайы дәрмектермен өңделіп, соңынан әктеу керек.
42. Аздаған мөлшердегі жөндеу жұмыстарын өндірісті тоқтатпай-ақ, өнімге түспейтіндей етіп, қорғағаннан кейін жүргізіледі. Үй-жайды қайта өзгерткенде, бояғанда негізгі жұмысты жүргізуге болмайды.
43. Қосалқы бөлшектерді, кішкентай заттарды, шегелерді өндірістік үй- жайларда сақтауға болмайды. Слесарьлардың, басқа да жөндеу жұмыстарын жүргізетін жұмысшылардың саймандары арнайы сайман салғыш жәшіктерге сақталынуы керек.
44. Ыдыстарға құйылған суды өндіру, сақтау және сату жұмыстарын ұйымдастыру үшін қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сай тұрмыстық үй-жайлар бөлінуі керек.
45. Санитарлық-тұрмыстық үй-жайларының құрамына мыналар кіреді:
сыртқы, жұмысшы және санитарлық киімдерге арналған киім ілгіш;
пайдаланылған санитарлық ережелерді қабылдауға арналған үй-жай, себезгі бөлмесі, дәретхана, әйелдердің жеке басының тазалығын сақтауға арналған үй- жай. Санитарлық киімдер сыртқы киімдерден бөлек сақталынуы керек. Аяқ киімдер арнайы шкафтарда сақталынады.
46. Жұмыскерлер жұмыс басталардан бұрын таза санитарлық киімдерді алуы керек. Керек болған жағдайда оның құрамына резеңке етік кіреді.
47. Тағамды асханада немесе арнайы бөлінген үй-жайда қабылдау керек.
48. Дәретханалар алдындағы шлюздер санитарлық киімді ілетін киім ілгішпен, ыстық және суық су келтірілген қол жуғышпен қамтамасыз етіліп, онда сабын және бір рет пайдаланылатын орамалдар қарастырылуы керек.
49. Үй-жайларға жуғыш заттарды қолдана отырып, ылғалды тазалау жұмыстарын жүргізу арнайы қызметкер арқылы жүргізіліп, жетісіне бір рет Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген жуғыш және зарарсыздандырғыш заттарды қолдана отырып, күрделі тазалау жұмыстары жүргізілуі керек.
50. Тазалық тораптарын жинап зарарсыздандыру үшін арнайы белгі салынған құрал-жабдықтарды пайдалану керек.
51. Суды өндіру, сақтау және тасымалдау, сату жұмыстарын ұйымдастыратын жұмыскерлер, сондай-ақ арнайы оқу бөлімінің оқушылары жұмысқа алынар алдында одан соң кезеңді медициналық тексерістерден өтіп, гигиеналық оқуды меңгеруі керек.
52. Ұйымның жұмыскерлері қол тазалығына ерекше көңіл бөліп, арнайы жұмыс киімін киіп, ұйымнан сыртқа шыққанда және дәретханаға барардан бұрын санитарлық киімін шешіп, жұмыспен айналысардан бұрын және дәретханадан соң, сондай-ақ лас заттарменен жанасу орын алғанда қолын сабындап жуу керек.
53. Күн сайын жұмыс басталардан бұрын жұмыскерлерді арнайы қойылған адам тексерістен өткізуі керек. Тұмауратқан немесе іш дүрбелеңі орын алғанда, сондай-ақ іріңдеген жара, кесік, күйік орын алса, анықтаған адам әкімшілікке хабар беріп, медицина мекемелеріне көрінуге жіберу керек. Тұмауратқан немесе іш дүрбелеңі орын алғанда, сондай-ақ іріңдеген жара, кесік, күйік орын алса, ондай адам жұмысқа жіберілмейді. Тексерістің қорытындысы осы санитарлық ережелердің 4 қосымшасында көрсетілген үлгідегі жорналға тіркейді.
54. Әрбір ұйымда алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған дәрмектермен толтырылған қобдиша қарастырылуы керек.
55. Слесарьлар, электромонтерлер және өндірістік үй-жайларда, қоймаларда жөндеу жұмыстарымен айналысатын жұмыскерлер таза жұмыс киімімен
56. Ұйымдарда дезинсекциялық және дератизациялық шараларды қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге сай жұмыс істеуге лицензиясы бар ұйым жүргізуі керек.
57. Кеміргіштердің кіруіне жол бермеу үшін мынандай шараларды қарастыруы керек:
1) табалдырықтар мен есіктер қаңылтырмен немесе торлы темірмен жабылуы керек (биіктігі 40-50 см);
2) жертөле терезелері, желдету жүйесінің тесіктері қорғағыш тормен жабылуы керек;
3) қабырғадағы, едендегі және құбыр жанындағы тесіктер металл жаңқасы қосылған цементпен бекітілуі керек.
6. Құрал-жабдықтарға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
58. Өніммен жанасатын құрал-жабдықтар, аппаратуралар, олардың кейбір бөліктері Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдардан жасалынуы керек.
59. Құрал-жабдықтар мен аппаратуралар технологиялық үдерістердің ағынын қамтамасыз ете алатындай, оларға оңай жететіндей, қауіпсіздік техникасының талаптарына жауап бере алатындай болып орналасуы керек.
60. Жабдықтар мен керек-жарақтардың беттері тегіс және тазартуға, жууға және зарарсыздандыруға оңтайлы болуы керек.
61. Суды тазартуға арналған сүзгілерді қолданғанда, оларды тазалап, жуу және зарарсыздандыру үшін жағдайлар қарастырылуы керек. Табиғи минералды суды тазалау және қайта өңдегеннен кейін, оны қайта пайдаланардың алдында радиациялық бақылаудан өтуге тиіс. Сүзгілердің жұмысының тиімділігіне өндірістік, зертханалық бақылау айына 1 реттен кем емес жүргізіліп, ол жорналға тіркелуге тиіс.
7. Ыдыстарға құйылатын суды өндіруге қойылатын санитарлық-
62. Ыдысқа құйылған суды өндіру үшін пайдаланылатын суды орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету жүйесінен, жер асты су көзінен, бұлақтардан табиғи минералды су көздерін пайдаланады. Пайдаланылатын су қолданыстағы НҚА сай болуы керек.
63. Ыдысқа құйылған ауыз судың сапасы мен қауіпсіздігі құю, тасымалдау, сақтау кезінде, мезгілі көрсетілген сату кезінде осы санитарлық ережелердің 1 қосымшасына сай болуы керек.
Ыдысқа құйылған судың бетінде үлдір және ішінде басқа заттар, тұнба болмауы керек.
64. Ыдысқа құйылған суды өндіретін, сақтайтын және сататын ұйымдарда суды залалсыздандыру үшін озондап, ультракүлгін сәулесінің әсеріне ұрындырады. Ауыз суды өңдегенде хлор дәрмектерінің ерітіндісін пайдалануға Ыдысқа құйылған ауыз судың сапасын сақтау үшін консервант ретінде осы санитарлық ереженің 1 қосымшасындағы 4 кестеде көрсетілген реагенттерді пайдалану керек.
65. Су құятын агрегаттарды жұмыс басталардан бұрын және соңынан таза сумен жуу керек.
66. Ыдыстарға құйылатын табиғи минералды су микробиологиялық көрсеткіштері бойынша осы санитарлық ережелердің 2 қосымшасының талаптарына сай болуы керек; сезіну органдары, физикалық, химиялық және зияндылық көрсеткіштері бойынша қолданыстағы стандарттың талаптарына немесе нақты өнімнің техникалық жағдайына сай дайындалуы керек.
67. Ауыз суды, жасанды минералдандырылған және табиғи минералды суларды құю таза немесе газ қосылған күйінде жүргізіледі. Суды газбен қанықтыру үшін стандарттың талаптарына сай көміртегінің қостотығы пайдаланылады.
68. Ыдысқа құйылған ауыз суды микроэлементтермен байытуға болады.
Микроэлементтердің көрсеткіші судың нақты түріне арналған технологиялық жағдайға сай болуы керек.
69. Газдалған суды сақтау мерзімі 12 айдан аспауы керек; газдалмаған су үшін басқа техникалық жағдайға байланысты мерзім көрсетілмесе ол - бір айдан үш айға дейін.
70. Жасанды минералдандырылған суды өндіру кезінде пайдаланылатын шикізаттарға (натрий гидрокарбанаты, натрий хлориді, кальций хлориді, магний хлориді, магний сульфаты), оның сапасын анықтайтын және тағамдық мақсатқа қолдануға болатыны туралы құжатта көрсетілуі керек.
71. Аралас бағытта жұмыс істейтін ұйымдарда ыдысқа су құюды алкогольсіз сусындар мен шарап құюға арналған желіде жүргізуге рұқсат етілмейді.
72. Ыдыстарға құйылған ауыз суды қолданыстағы нормативтік құжаттарға сай жәшіктерге, контейнерлерге, қораптарға және (ыстықтан тартылатын үлдірден жасалған) пакеттерге салып, тасиды.
Өндірістік зертхана су көзіне, дайындау барысында, дайын суды ыдыстарға құяр кезде, тығындағанда өндірістік зертханалық тексеріс жүргізуі керек.
73. Бақылауға алынатын көрсеткіштердің тізімі, тексерілу және сынақтан өткізу кезеңдерін су көзіне және суды дайындаудың технологиялық түріне және судың сапасына қарап анықтайды.
74. Дайын өнімдердің сапасын анықтау үшін қысқартылған (әр топтан) және кезеңді (кем дегенде айына бір рет), сондай-ақ толық (кем дегенде жылына бір рет) тексеріс жүргізілуі керек.
75. Ыдысқа құйылған суға сезім органдары арқылы және микробиологиялық тұрғыдан бақылау жасау су көзімен дайындау түріне қарамай әр топқа жүргізілуі керек.
76. Зертханалық тексеріс кезінде дайын өнімнің тобында теріс қорытынды анықталса, сол топқа қайтадан екі есе көп мөлшерде тексеріс жүргізу керек.
Қайтадан жасалған тексерістің қорытындысын негіз етіп алып, ол барлық топқа тән деп саналынады. Қорытынды қанағаттандырғысыз деп табылғанда, ол топ қайта өңдеуге жіберіледі.
77. Дайындаушы осы санитарлық ережелердің талаптары орындалмаған жағдайда оны жоюға керекті шараларды қарастыруы керек.
8. Су құбырларын және сыйымдылықтарды күтіп ұстауға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
78. Су өндіруге пайдаланылатын суды су көзінен ұйымға цистерналар (танкерлер) арқылы, қолданыстағы НҚА талаптарын сақтай отырып тасымалдайды. Цистерналар арқылы тасымалданатын судың сақтау мерзімі 5 тәуліктен аспауы керек.
79. Табиғи минералды немесе ауыз суды тасымалдауға арналған сыйымдылықтар (цистерналар, танкерлер), құбырлар желісі, сорғыштар, түтіктер Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдардан дайындалуы керек. Су тасымалдайтын сыйымдылықтарға белгі салынуы керек және олар арқылы басқа өнімді тасымалдауға рұқсат етілмейді.
80. Құбырлар су өткізбейтін материалдардан жасалынып, толық толтырылуы керек. Тасымалдағыш сыйымдылықтарды толтыруға, сондай-ақ олардан суды құйып алу үшін тұрақты су құбырларын пайдалану керек.
81. Резеңкеден немесе басқа материалдардан жасалған түтіктерді автокөліктік және темір жол цистерналарын стационарлы құбырлармен тек қана біріктіру үшін пайдалану керек. Түтіктер ластану мүмкіндігін болдырмайтын жағдайларда сақталуы керек, арнайы ілгішке ілінген түтіктердің ұштары еденге тимеуі керек. Түтіктер суды ағызып жабатын тапаншамен жабдықталуға тиіс.
82. Біріктіретін түтіктер суды әрбір қабылдағаннан кейін белгіленген о ыдыстарда ыстық сумен (температура кем дегенде +60 С) жуылып, зарарсыздандырылуы керек, содан соң ағынды суық сумен шайылуы керек.
83. Құбырлар мен коллекторлардың техникалық жағдайын тексеру керегінше жүргізіледі, бірақ ол тоқсан сайын 1 реттен кем болмауы керек.
84. Шөлмектерге құйылған ауыз су жәшіктерге, контейнерлерге, қораптарға және пакеттерге (ыстыққа төзімді үлдірден жасалған) салынып тасымалдануы
85. Ыдысқа құйылған су өнімнің сапасын, қауіпсіздігін қамтамасыз ететін көліктің барлық түрімен жүргізіледі.
Әр көлікте белгіленген үлгідегі санитарлық төлқұжат болуы керек. Мұндай көліктерде тағам өнімдерін тасымалдауға болмайды.
86. Автокөліктік және темір жол цистерналары, іске қосылардың алдында және пайдалану кезінде аптасына 1 реттен асырмай, ал зауыттық резервуарлар және сыйымдылықтар босатылғаннан кейін жылына бір реттен кем емес жуылып, зарарсыздандырылып отыруы керек, одан соң зертханалық бақылау жасалынады.
87. Авто және темір жол цистерналарын жуу мен зарарсыздандыру әрбір толтырудың алдында Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген дәрмектермен жуып, зарарсыздандырылады.
88. Өнеркәсіп орнында озонатор агрегаты болғанда (суды өңдеуге қондырғыда озонды пайдалану), көліктік сыйымдылықтарды озон арқылы, цистернаны құрамында озонның 1,0-1,2 мг/дм қанықпасы бар сумен толтырады және кем дегенде үш минөтке қақпағын ауа өтпейтіндей етіп тығыз жабу арқылы зарарсыздандыруға болады (шаюды керек етпейді).
89. Цистерналарды тазарту бетінің қатты қабаты бар арнайы жабдықталған алаңда, қалқаның астында жүргізіледі. Алаңда құбырмен тартылған су және (керек болған жағдайда) бу жүйесі болып, канализациялық су ағатын жолмен, электр жарығымен жабдықталуы керек. Кәсіпорын жыл бойы жұмыс істейтін болса цистерналарды өңдеу үшін арнайы үй-жайлар қарастырылуы керек.
90. Цистерналардың люктары мен құрылғылары суды тасымалдағанда және цистерналарды толтырғаннан кейін пломбылануы керек.
9. Ыдыстар мен тығындайтын материалдарға қойылатын санитарлық-
91. Ауыз суды, жасанды түрде минералдандырылған және табиғи минералды суларды белгіленген тәртіп бойынша анықталынып, Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген синтетикалық материалдардан жасалған пакеттерге, шөлмектерге басқа да шыныдан жасалған ыдыстарға құйылады.
92. Синтетикалық материалдардан құюға арналған бос ыдыстар және сол ыдыстарға құйылған суды сақтау кезінде ыдыстар бір-ақ рет пайдаланылады.
93. Өнеркәсіп орнында суды тасымалдауға және сақтауға арналған шөлмектер, басқа да ыдыстар біркелкі мөлдір, тегіс, жылтыр беті бар болып, көрінетін ақауы, тырналған жерлері, бөтен қоспалары, көпіршіктері болмауы
94. Синтетикалық материалдан жасалған ыдыстар тұмшаланбаған жағдайда келіп түскенде, әуелі жуылып, артынан шайылуы керек.
Синтетикалық материалдан жасалған ыдыстар осы ереженің 3 қосымшасына сай зертханалық бақылаудан өтуі керек.
95. Ыдыс жуатын мәшиненің ваннасына шыныдан жасалған шөлмектерді батырар алдында сұрыпталуы керек. Шыны шөлмектің мойыны сынғанда, бүдірі немесе бөтен иіс болғанда олар жүйеден алынып тасталынады.
96. Ыдыстарды (қолмен немесе шөлмек жуатын машинамен) жуу, технологиялық нұсқауға сай рұқсат етілген жуғыш материалдарды қолдану арқылы жуылады. Шөлмектер ауа қысымы 1,5 атмосферада шайылады. Ондағы қанықпаның мөлшері әр ауысым сайын өндірістік зертхана арқылы тексеріліп отырылуы керек.
97. Жуылған шыны шөлмектер жарықтандырылған экранда көру арқылы тексеріледі, тазалығы күмәнді шөлмектер қайта жууға жіберіледі.
98. Шөлмек жуатын мәшинелерді керек болған жағдайда, бірақ аптасына кем дегенде 2 реттен жуып, зарарсыздандыру керек. Жуу ерітіндісін канализацияға жібергеннен кейін жуу мәшинесінің ваннасын затбелгілерінен, шынының сынықтарынан және басқа да қоқыстарды тазалайды. Жуғыш мәшине ваннасының іші зарарсыздандырылып, сумен шайылады. Жуылған ванналар жаңа жуғыш ерітінділермен толтырылады.
99. Шөлмек жуатын мәшинелердің жұмыс істеу тәртібіне техникалық және зертханалық бақылау жүргізіп, оның қорытындысы цехтың шөлмектің жуылуы туралы технологиялық жорналға тіркеледі.
100. Сынған шыны шөлмектерді жинау үшін арнайы бункер жабдықталады.
Бункерді босату мәшиненің кузовына өздігінен құйылуы арқылы жүргізіледі.
101. Тығындауға арналған материалдар цехқа қаптамамен жабылған күйде түседі. Олар автоматтандырылған түрде тығындайтын бункерге түсетін жерде ашылады. Қаптамасы жыртылған тығындау материалдарын қабылдауға болмайды. Тығындауға арналған материалдар құрғақ үй-жайларда, сөрелерде 15 С температурада сақталады.
102. Тығындалған шөлмектер толтырылу деңгейін, тығынның жағдайын және басқа да заттардың жоқтығын анықтау үшін бақылауға алынады. Тексеру құю, тасымалдау барысында жүргізіледі.
"Сыйымдылыққа құйылған ауыз суын, минералды табиғи және жасанды минералдандырылған суларды өндіруге, сапасына және қауіпсіздігіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық- эпидемиологиялық ережелер мен нормаларға 1-қосымша
1. Ыдысқа құйылған ауыз су алынатын су көздеріне қарай мынандай түрлерге бөлінеді:
1) жер асты су көзінің табиғи суы: артезиандық, бұлақтық, жер асты (бірден ыдыстарға құйылады немесе тазалап дайындағаннан кейін);
2) жер беті су көзінің табиғи суы: көлдік, өзендік, мұздан, теңізден алынатын сулар (тазалап дайындағаннан кейін пайдалануға жіберіледі);
3) орталықтандырылған су құбыры жүйесінен алынатын ауыз су (дайындалғаннан кейін немесе құяр алдында тазалаудан өткеннен кейін пайдалануға жіберіледі).
2. Ыдысқа құйылған сулар мынандай категорияға бөлінеді:
1) алынған жерінің атауымен;
2) дайындалған ауыз су (алдын-ала дайындалған судан алынған су);
3) ас суы (минералдық тұздарды және көміртегінің қостотығын қосу арқылы немесе оларды қоспай-ақ алынған су);
4) тазаланған су (әртүрлі әдістерді қолдана отырып, минералсыздандырылған ауыз су);
5) кондиционерленген су (қосымша макро, микроэлементтермен байытылған су).
3. Минералдандыру деңгейіне қарай ыдысқа құйылған сулар былай жіктеледі:
1) өте тұщы ауыз су - (құрамындағы 1 литрдегі минералдық тұздың мәні 0,25 грамнан (бұдан әрі - г/л) кем келетін су);
2) орташа тұщы су - (құрамындағы 1 литрдегі минералдық тұздың мәні 0,25- 0,5 г/л дейінгі су);
3) тұщы су - (құрамындағы 1 литрдегі минералдық тұздың мәні 0,5-1,0 г/л дейінгі су);
4) минералдандырылған ауыз су - (құрамындағы 1 литрдегі минералдық тұздың мәні 1,0-1,5 г/л дейінгі су).
4. Ыдысқа құйылған судың көміртегі қостотығымен қанығу деңгейіне қарай былай бөлінеді:
1) табиғи газдалған немесе көмірқышқылды су - (су көзінен бөлінетін көміртегінің қостотығының мөлшерін анықтап, оны жасанды түрде ыдысқа құйылған судағы бос көміртегі қостотығының мөлшерін көбейткенде су көзінен алынардағы көміртегінің қостотығы деңгейінен техникалық ауытқу 20% құрауы керек);
2) өзіндегі көміртегі қостотығының мөлшерімен байытылған су - (судан шығатын газбен сол жерде байытылып, ыдысқа құйылған судағы көміртегінің қостотығының деңгейі бастапқы деңгейден кем дегенде 20 пайыз мөлшерде жоғарлату керек);
3) көміртегінің қостотығы көп су - (судағы табиғи көміртегінің қостотығы 1 литрге есептегенде 250 милиграмнан (бұдан әрі - мг/л) асатын су);
4) газсыздандырылған су - (өңдеуден өткеннен немесе ыдысқа құйылғаннан кейінгі көміртегі қостотығының мөлшері су көзіндегі мөлшерден аз болып, қалыпты температура мен қысымда газ бөлінбейтін судың түрі);
5) көміртегінің қостотығымен байытылған су - жасанды түрде көміртегінің қостотығымен байытылған су;
6) газдалмаған су - құрамында көміртегінің қостотығы жоқ су.
5. Ыдысқа құйылған су көміртегінің массалық үлесіне қарай (бұдан әрі - СО ) былай болып бөлінеді:
1) аз газдалынған - құрамындағы СО мөлшері 0,20-0,3% деңгейіндегі су;
2) орташа газдалған - құрамындағы СО мөлшері 0,30-0,4% деңгейіндегі су;
3) күшті газдалған - құрамындағы СО мөлшері 0,4% көп су.
6. Ыдысқа құйылған су сутегілік көрсеткішіне қарай былай бөлінеді:
1) рН көрсеткіші 6,0-8,5 дейін болатын су - (табиғи су көздерінен және сыйымдылыққа су көзінен құйғанда ауаның енбеуін қамтамасыз етіп құйылған су);
2) рН көрсеткіші 5,0-7,0 дейін болатын су - (дайындалып, өңделген су);
3) рН көрсеткіші 4,5-6,0 дейін болатын су - (табиғи немесе жасанды түрде көміртегі қостотығымен байытылған су);
рН мөлшері 4,5 төмен болуы мүмкін.
Уақытқа, жыл кезеңдеріне, судың минералдануына, жасанды көміртегі қостотығымен байытуды қосқандағы ауадағы көміртегі қостотығының өзгеруіне байланысты сутегі көрсеткішінің тұрақты болмауының салдарынан жоғарыда көрсетілген рН мөлшері тұрақты сан емес.
7. Балалар тағамдары үшін ыдысқа құйылған су сапа және қауіпсіздік көрсеткіштеріне қарай бірінші және жоғарғы категорияға бөлінеді.
Ыдыстарға құйылған ауыз судың сапасы мен зиянсыздығының көрсеткіштері 1-кесте Көрсеткіштері өлшеу Ыдыстарға құйылған Зиян- Қауіп- бір- судың нормативтері дылық тілік лігі мен сапасы, аспауы көрсет- сыныбы керек кіштері Бі- Жо- Бала- рінші ғарғы ларға кате- ар- гория нал- ған тағам Сезім мүшелерінің көрсеткіштері:
Иісі 20 С балл- с/м. 1)
дар 60 С дейін с/м.
қыздырғанда
Дәмі
Түсі гра- дустар
Лайлығы
ЕМФ
Сутегі көрсеткіші 6,5-8,5 6,0-8,0 (рН)
Құрамында тұзды көрсеткіштері*:
Хлоридтер (CL )
г/л
Сульфаттар (SO
Химиялық құрылымының қауіпсіздік критерийі Құрамының тұзды және газды көрсеткіштері:
Нитраттар мг/л
(NO бойынша)
Цианидтер 0,035 с.-т. 2)
(СN бойынша)
Күкірсутек (Н S)
0,003 с/м. иіс.
Уытты металдар
Барий с.-т.
(Ва, жиынтығы)
Берилий 0,0002 0,0001 (Ве, жиынтығы)
Темір
(Fe, жиынтығы)
Кадмий 0,001
(Сd, жиынтығы)
Кобальт
(Со, жиынтығы)
Литий
(Li, жиынтығы)
Марганец
(Мn, жиынтығы)
Мыс (Сu, жиынтығы)
Молибден
(Мо, жиынтығы)
Натрий
(Na, жиынтығы)
Никель
(Ni, жиынтығы)
Сынап 0,0005
(Hg, жиынтығы)
Селен
(Se, жиынтығы)
Күміс 0,025 0,0025**
(Ag, жиынтығы)
Қорғасын 0,005
(Pb, жиынтығы)
Стронций (Sr
Сурьма
(Sb, жиынтығы)
Хром (Cr
Мырыш (Zn
Уытты металды емес элементтер:
Бор (B, жиынтығы)
Күшән 0,006
(As, жиынтығы)
Галогендер:
Бромид-ион
Ластанудың органикалық көрсеткіштері:
Перманганатты
МгО /л тотығу
Аммиак және
Мг/л аммоний-ион
(N бойынша)
Нитриттер
(NО
Жеңіл белсенді заттар (ЖБЗ), анионбелсенділер Мұнайөнімдері (жиынтығы)
Фенол
Бромоформ
(бромирленгенде)
Дибромхлорметан
Бромдихлорметан
Бенз(а)пирен 0,000005 0,000001 Ди(2-этилгексил)
фталат
Гексахлорбензол
Линдан (гамма- изомер ГХЦГ)
2,4 - Д
Гептахлор 0,00005
ДДТ (изомерлер жиынтығы)
Атразин
Симазин
Радиациялық қауіпсіздік көрсеткіштері:
Альфа белсенді-
Бк/л лігінің меншік жиынтығы Бета белсенді- * - судың сезім мүшелеріне ететін әсеріне байланысты анықталатын тұздық құрамының көрсеткіші;
** - балалар тағамына арналған ыдысқа құйылған суға күміс консервантты қолдануға болмайды;
*** - қалдық озонды анықтау үшін 12 минөттен кем емес уақыт ішінде байланыс жасағаннан кейін және араластыру камерасынан өткеннен кейін жүргізіледі.
1. Көрсетілген қысқартулар:
1) с/м. - сезім мүшелері;
2) с.-т. - санитарлық-токсикологиялық көрсеткіш.
Ыдысқа құйылған судағы макро, микроэлементтер құрамы ауқымдылығының физиологиялық нормативтері 2-кесте Өлшеу Ауыз Ыдыстарға құйылған судың судағы нормативтері мен сапасы, физиоло- аспауы керек гиялық Бірінші Жоғарғы Балаларға норматив- арналған тердің ауқым- дылығы Жалпы минерал- 100-1000 200-500 данған (құрғақ қалдық)
Кермектік мг- 1,5-7 1,5-7,0 экв/л Сілті 0,5-6,5 Кальций (Са)
25-130 25-80
Магний (Мg)
Калий (К)
Бикарбонаты (НСО )
30-400
Фторид-ион (F)
0,5-1,5 0,6-1,2 0,6-1,2** Йодид-ион (J)
0,01-0,125 0,125 0,04-0,06* 0,04-0,06 * - аурудың алдын-алуға бағытталған басқа шаралармен қоса суды 0,03-0,06 мг/л деңгейде йодтау йод жоқтығының алдын-алу шараларын жүргізу үшін жаппай жүргізілетін шара ретінде қолданылады;
** - балалар тағамына (жасанды жолмен тамақтандырғанда)
арналған ыдысқа құйылған судағы фторид-ионының құрамы 0,6-0,7 деңгейде болуы керек.
Ыдысқа құйылған ауыз судың микробиологиялық, вирусологиялық және паразитологиялық көрсеткіштері 3-кесте Ыдысқа құйылған су сапасының нормативтері бірлігі категория Бактериологиялық көрсеткіштер:
37 C температурадағы
КОЕ/мл 20 көп
ЖБС емес 22 C температурадағы 100 көп Жалпы колиформдық КОЕ/100 мл 300 мл жоқ бактериялар Термотолерантты колиформды бактерия- лар Глюкозо оң коли- формды бактериялар Сульфит түзетін 20 мл жоқ клостридийлердің споралары Pseudomonas 1000 мл аеruginosa жоқ Патогендер 2 және 3 топтарындағы микроорганизмдер Вирусологиялық көрсеткіштер:
Колифагтар
БОЕ/100 мл 1000 мл жоқ Паразитарлық көрсеткіштер:
Криптоспоридий-
Саны/50 л
Жоқ лердің ооцистілері Лямблийлердің Саны /50 л цистілері Гельминттердің жұмыртқалары Суды өңдеу барысында пайда болатын түзілетін заттар мөлшерінің 4-кесте Нормативі, көп емес Хлор:
Бос қалдық
Байланысқан қалдық
Хлороформ
(суды хлорлағанда)
Қалдық озон
(суды озондағанда)
Формальдегид
Полиакриламид
Белсенді кремний қышқылы (Si бойынша)
Полифосфаттар
(PO бойынша)
Төртхлорлы көміртегі 0,002 Алюминий коагулянты- ның қалдық мөлшері Ыдысқа құйылған судағы консерванттар мөлшерінің көрсеткіштері 5-кесте Консерванттар Қанық- Ыдысқа құйылған су паның сапасының норма- рұқсат тивтері, көп емес етілген шегі Күміс (Ag)
0,0025
Йод (J)
Көміртегінің 0,4 1)
қостотығы (СО )
1) емдеу және емдік-тағамдық минералды сулардағы стандартқа сай көміртегі қостотығының жоғарғы шектеулі массалық үлесі жасанды минералдындырылған мен нормаларға 2-қосымша Жасанды жолмен минералдандырылған және табиғи минералды сулардың микробиологиялық көрсеткіштері өлшеу бірлігі Нормативі Жалпы колиформды бактериялар 100 мл бак- Болмауы териялар саны Минералдандырылған сулар үшін 1 мл (КОЕ) шоғыр жалпы микробтық сан:
түзетін бакте-
1) су көзінен;
риялардың саны
2) ыдысқа құйылғандар үшін Термотолерантты колиформды 100 мл шоғыр Pseudomonas аеruginosa (көк іріңді таяқша)
Олифагтар 100 мл түйін түзейтін бірлік (ТТБ) саны Патогенді, оның ішінде 100 мл бакте- сальмонеллдер саны Ашытқы (жасанды түрде мине- 1 мл ШТБ 10 аспауы ралдандырылған сулар үшін)
Өңез (жасанды түрде минерал- дандырылған сулар үшін)
Табиғи минералды және жасанды түрде минералдандырылатын сулардың нақты өнімі үшін сезім мүшелері арқылы анықталатын көрсеткіштері, химиялық тұрғыдан залалсыздығының көрсеткіштері стандарттың немесе нормативтік құжаттың талаптарына сай анықталады.
мен нормаларға 3-қосымша Полимерлік материалдардан жасалған ыдысқа құйылған судағы ауысу коэффициентінің рұқсат етілген шегі (АКРЕШ) және міндетті көрсеткіштердің тізімі Полимерлердің түрі Сумен жанасқанда ДКМ, ингредиенттердің көшуі Полиолефиндер: төменгі қысым- Спирттер дағы және жоғарғы қысымдағы изопропилді полиэтилен, полипропилен, Пропилді полибутен-1, полиметилпен- бутилді тен этиленнің, пропиленмен метилді немесе бутиленмен полиоле- финдер негізінде жасалған аралас материалдар Полиэфирлер:
Еріткіштер:
полиэтилиэтилен-терефталат бензин (ПЭТФ-бөтелкелер)
гексан ацетон этилацетат формальдегид Ауыр металдардың тұздары:
алюминий хром диметилтерефталат этиленгликоль фенол диэтиленгликоль Полиамидтер Е - капролактам Полистирол және стиролдың стирол полимертекстері Полиметакрилат метиметакрилат Поливинилхлорид және поливинил Фтал қышқылының хлоридтердің полимертекстері эфирлері (ДБФ, ДОФ)
қорғасын
Мырыш
Поликарбонат мен нормаларға 4-қосымша Цех қызметкерлеріне жүргізілген медициналық тексеру қорытындыларын тіркеу жорналы Цех (бригада) _____________________________________________________ Бастық (бригадир) _________________________________________________ (аты, жөні)
N
Аты,
Цех,
Айы/күні р/н жөні, лауа- тегі зымы Дені Ке- Ауру Дема- Жұмыс- сау зекті лыста тан дема- боса- тылды

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Приказ и.о. Министра Министерство здравоохранения Республики министрлігі здравоохранения Республики Казахстан Казахстан от 24 марта 2005 года №
147. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 3 мая 2005 года № 3608. Утратил силу приказом и.о. Министра Казахстан от 3 августа 2010 года № 588 Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм по питьевой воде
1. Утвердить прилагаемые санитарно-эпидемиологические правила и нормы: "Санитарно-эпидемиологические требования к производству, качеству и безопасности расфасованных в емкости питьевых, минеральных природных и искусственно минерализованных вод".
2. Комитету государственного санитарно-эпидемиологического надзора Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Байсеркин Б.С.)
направить настоящий приказ на государственную регистрацию в Министерство юстиции Республики Казахстан.
3. Департаменту организационно-правовой работы Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Акрачкова Д.В.) направить настоящий приказ на официальное опубликование после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- министра здравоохранения, Главного государственного санитарного врача Республики Казахстан Белоног А.А.
5. Настоящий приказ вводится в действие со дня официального опубликования.
И.о. Министра
"СОГЛАСОВАН"
Председатель
Комитета по водным ресурсам Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан 5 апреля 2005 год Утверждены приказом И.о. министра здравоохранения от 24 марта 2005 года N 147 Санитарно-эпидемиологические правила и нормы "Санитарно- эпидемиологические требования к производству, качеству и безопасности расфасованных в емкости питьевых, минеральных природных и искусственно минерализованных вод"
1. Общие положения
1. Санитарно-эпидемиологические правила и нормы "Санитарно- эпидемиологические требования к производству, качеству и безопасности расфасованных в емкости питьевых, минеральных природных и искусственно минерализованных вод" (далее - санитарные правила) устанавливают санитарно- эпидемиологические требования к производству, транспортировке, упаковке питьевых, искусственно минерализованных и природных минеральных вод, а также к оборудованию, территории, водоснабжению, канализации, отоплению, вентиляции, освещению, производственным, вспомогательным, санитарно- бытовым помещениям и условиям работы персонала.
2. В настоящих санитарных правилах использованы следующие термины и определения:
1) минеральная природная вода - природная подземная вода, характеризующаяся постоянным ионно-солевым составом, содержанием биологически активных компонентов и специфическими свойствами;
2) расфасованная питьевая вода - питьевая вода, расфасованная в бутылки, контейнеры, пакеты;
3) искусственно минерализованная питьевая вода - питьевая вода, обогащенная необходимыми веществами (компоненты), в процессе производства;
4) преформа из полиэтилентерефталата - заготовка, предназначенная для производства бутылок и розлива питьевой воды (далее - ПЭТФ);
5) кроненпробка - специальная пробка для укупорки бутылок, препятствующая выходу газа;
6) озонирование - метод обеззараживания воды озоном с помощью специального оборудования - озонатора;
7) ультрафиолетовое излучение - электромагнитные волны в диапазоне 0,4 - 0,2 микрометра, используемые для обеззараживания воды, воздуха помещений.
2. Санитарно-эпидемиологические требования к территории
3. Предоставление земельного участка под строительство организаций по производству, хранению и реализации расфасованной воды, утверждение проектной документации на строительство и реконструкцию, ввод в эксплуатацию должны осуществляться при наличии положительного санитарно- эпидемиологического заключения уполномоченного органа в области санитарно- эпидемиологического благополучия населения.
4. Территории организаций по производству, хранению и реализации расфасованной воды должны размещаться отдельно. Допускается их размещение на территории других организаций.
5. Территория организаций должна быть огорожена, благоустроена, свободна от застройки. Не допускается посадка деревьев и кустарников, дающих при цветении хлопья, волокна, опушенные семена.
6. Территория должна иметь два раздельных въезда, ежедневно убираться, в летнее время - поливаться, зимнее - очищаться от снега и льда.
7. Территория организации по производству, хранению и реализации расфасованной воды должна подразделяться на производственную и хозяйственную зоны.
В производственной зоне должны быть размещены: скважины по добыче питьевых, минеральных природных вод, производственный корпус, производственная лаборатория, медицинский пункт (здравпункт), складские помещения для сырья и готовой продукции, санитарно-бытовые помещения, столовая для персонала или комната приема пищи (при численности работающих в смену менее 30 человек).
В хозяйственной зоне должны быть размещены - ремонтные мастерские, склад тары и топлива, котельная, гараж, площадка с контейнерами для сбора мусора.
8. Для стока атмосферных вод должны быть предусмотрены уклоны, направленные от зданий и других сооружений к водосборникам. Водосборники и водостоки должны регулярно очищаться, своевременно ремонтироваться.
9. Тара, строительные и хозяйственные материалы должны храниться в складах.
10. Для сбора битых, поврежденных бутылок и мусора должны использоваться металлические контейнеры, установленные на асфальтированной или бетонированной площадке, размеры которой должны в три раза превышать площадь основания контейнеров и располагаться на расстоянии не менее 25 метров от производственных и вспомогательных помещений.
11. Удаление производственных и бытовых отходов должно производиться не реже одного раза в день при их накоплении не более чем на 2/3 емкости контейнера. После освобождения контейнеры должны мыться и дезинфицироваться средствами, разрешенными к применению в Республике Казахстан.
3. Санитарно-эпидемиологические требования к водоснабжению и канализации организаций по производству расфасованной воды
12. При выборе источника должны проводиться предварительные лабораторные исследования воды с выдачей санитарно-эпидемиологического заключения. Лабораторные исследования должны проводиться ежемесячно.
Допускается сезонная оценка, при этом сумма числа микробиологических анализов должна быть не менее 12 проб за год. При наличии потенциальных источников радиоактивного загрязнения исходной воды исследование на определение суммарной альфа и бета активности должна проводиться ежегодно.
13. Зона санитарной охраны источников питьевых, минеральных природных вод должна соответствовать действующим нормативным правовым актам в области санитарно-эпидемиологического благополучия населения (далее - НПА).
14. Использование природных минеральных вод допускается после получения на них бальнеологического заключения научных центров курортологии.
15. Водоснабжение организации по производству, хранению и реализации расфасованной воды должна осуществляться в соответствии с действующими НПА, действующими строительными нормами и правилами (далее - СНиП).
16. Для охлаждения компрессоров, полива территории должна использоваться техническая вода. Системы питьевого и технического водоснабжения должны быть раздельными, трубопроводы - окрашены в отличительные цвета.
17. Обмен воды в резервуаре, предназначенном для хранения воды, не подвергшейся первичной обработке должен производиться каждые 48 часов; для хранения воды, поступающей на розлив - 24 часа.
18. Очистка и дезинфекция резервуаров для приема воды из каптажа должна проводиться не реже одного раза в год, для хранения воды поступающей на розлив, не подвергшихся первичной обработке - 1 раз в квартал.
19. После проведения ремонтных работ, и при обнаружении бактериального загрязнения резервуары должны подвергаться внеочередной дезинфекции с последующим лабораторным контролем и регистрацией результатов в журнале.
Резервуары должны быть оборудованы кранами для отбора проб воды, скобами, лестницами, люками. Резервуары должны закрываться на замок, быть опломбированными и иметь надпись "Вода питьевая".
20. Производственные помещения должны быть обеспечены холодной и горячей водой в точках забора воды, но не менее одного - на помещение.
Раковины для мытья рук в цехах должны иметь смесители, снабжаться мылом, разовыми полотенцами или электрополотенцем, располагаться в каждом производственном цехе при входе, а также в местах, удобных для пользования ими, на расстоянии не более 15 квадратных метров от рабочего места.
21. Использование горячей воды из системы водяного отопления для технологических процессов, санитарной обработки оборудования и помещений не допускается.
22. Протяженность внутренних трубопроводов не должна превышать 1,5 километров.
23. Здание должно быть подсоединено к общегородской канализации.
Внутренние сети канализации для производственных и хозяйственно-бытовых сточных вод должны быть раздельными.
24. При размещении организаций в неканализованных населенных пунктах должна быть предусмотрена местная канализация с водонепроницаемым септиком для приема сточных вод. Септик должен иметь крышку и очищаться по мере накопления на 2/3 объема. Не допускается устройство поглощающих колодцев.
25. Устройство системы канализации должно отвечать требованиям действующих СНиП.
26. В производственных помещениях канализационные трапы и диаметр отводящих канализационных труб должны обеспечивать полное удаление стоков и смывных вод на любом участке пола.
27. Слив в канализацию сточных вод из оборудования должен производиться закрытым способом. Сброс сточных вод на пол, устройство открытых желобов не допускается.
4. Санитарно-эпидемиологические требования к отоплению, вентиляции и освещению
28. Производственные, вспомогательные и санитарно-бытовые помещения организации по производству, хранению и реализации расфасованной воды должны оборудоваться вентиляцией в соответствии с действующими СНиП.
29. Нагревательные приборы отопления должны быть легко доступными для очистки.
30. Все производственные и вспомогательные помещения должны иметь естественное и искусственное освещение в соответствии с требованиями Световые проемы не должны загромождаться как внутри, так и вне помещения; должны очищаться от пыли и копоти не менее одного раза в квартал, а разбитые стекла - заменяться. Не допускается устанавливать в окнах составные стекла и заменять остекление фанерой, картоном.
31. Источники освещения производственных цехов и складов должны иметь защитную арматуру.
32. Для осмотра внутренних поверхностей аппаратов и емкостей должны использоваться переносные лампы напряжением не выше 12 ватт, имеющие защитные сетки.
33. В производственных помещениях показатели микроклимата (температура, относительная влажность и скорость движения воздуха) должны соответствовать требованиям действующих НПА. При отсутствии тамбуров на входах в производственные и складские помещения должно предусматриваться устройство "воздушных завес" с подогревом воздуха.
Установки по выдуву бутылок должны быть изолированы от основного производства и оборудованы местными вентиляционными устройствами.
34. Технологическое оборудование должно иметь виброгасящие устройства.
Уровень шума в производственных помещениях должен соответствовать требованиям, действующим НПА.
5. Санитарно-эпидемиологические требования к производственным и вспомогательным помещениям и условиям работы персонала
35. Производственные помещения не допускается располагать в подвальных и полуподвальных помещениях. Производственные помещения должны быть расположены с учетом обеспечения поточности технологических процессов.
36. Стены производственных помещений до потолка должны быть облицованы плиткой или другими влагостойкими материалами, разрешенными к применению в Республике Казахстан.
Полы в производственных помещениях должны быть водонепроницаемыми, нескользкими, без щелей и выбоин, с уклоном к трапам.
Трапы должны оборудоваться решетками и гидравлическими затворами. Участки пола на проездах для внутрицехового транспорта должны быть выполнены из прочных плит.
37. Для отделки стен, пола и потолков вспомогательных и бытовых помещений должны применяться материалы, разрешенные к использованию в Республике Казахстан.
38. Изоляция аппаратуры и трубопроводов должна окрашиваться разноцветной масляной краской.
39. Производственные и вспомогательные помещения, оборудование и инвентарь должны содержаться в чистоте. Уборка производственных, подсобных помещений должна проводиться техническим персоналом (далее - техперсонал), рабочих мест и оборудования - самими рабочими. Техперсонал к производственным работам не допускается.
40. Уборка пола в производственном помещении должна производиться в процессе работы, по окончании работы должна производиться влажная уборка всех помещений, оборудования и инвентаря, генеральная уборка проводиться один раз в месяц с применением моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных в Республике Казахстан. В помещениях с влажным режимом работы уборка должна проводиться до полного удаления влаги.
Уборочный инвентарь должен маркироваться и храниться в специально отведенном месте. Уборка производственных помещений и туалетов должно проводиться раздельным уборочным инвентарем.
41. Капитальный ремонт всех помещений должен производиться не реже одного раза в год. При появлении плесени стены, потолки, углы перед побелкой обрабатываются специальными препаратами, разрешенными к применению в
42. Небольшие ремонтные работы могут выполняться без остановки производства при условии надежной защиты от попадания в продукцию посторонних предметов. Не допускается проведение ремонтных работ, связанных с реконструкцией помещений, покраской и при работающем производстве.
43. Не допускается хранение запасных частей, мелких деталей, гвоздей в производственных помещениях. Инвентарь слесарей и других ремонтных рабочих должен находиться в переносных инструментальных ящиках.
44. Организации по производству, хранению и реализации расфасованной воды должны иметь бытовые помещения в соответствии с требованиями
45. В состав санитарно-бытовых помещений должны входить: гардеробные верхней одежды, рабочей и санитарной одежды; помещение для приема использованной санитарной одежды, душевые, туалеты, помещение для личной гигиены женщин. Санитарная одежда должна храниться отдельно от верхней одежды. Обувь хранится в специальном шкафу.
46. Перед началом работы рабочие должны получить чистую санитарную одежду. При необходимости в ее комплект входят резиновые сапоги.
47. Прием пищи должен осуществляться в столовой или в специально выделенной для этих целей комнате.
48. Шлюзы перед туалетами должны быть оборудованы вешалками для санитарной одежды, раковинами для мытья рук с подводкой через смеситель горячей и холодной воды, обеспечены мылом, одноразовыми полотенцами или электрополотенцами.
49. Влажная уборка бытовых помещений с применением моющих средств должна производиться один раз в смену отдельным персоналом, один раз в неделю должна производится генеральная уборка с применением моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
50. Для уборки и дезинфекции санитарных узлов должен быть выделен специальный промаркированный инвентарь.
51. Работники организаций по производству, хранению и перевозке и реализации расфасованной воды, а также учащиеся специальных учебных заведений перед прохождением производственной практики должны проходить предварительные и периодические медицинские осмотры, гигиеническое обучение.
52. Работники организаций должны следить за чистотой рук, работать в специальной одежде, при выходе из организаций и перед посещением туалета снимать санитарную одежду, мыть руки с мылом перед началом работы и после посещения туалета, а также после каждого перерыва в работе и соприкосновения с загрязненными предметами.
53. Ежедневно перед началом работы проводятся осмотры персонала, специалистом, специально назначенным для этих целей. При появлении признаков простудного заболевания или кишечной дисфункции, а также нагноений, порезов, ожогов, персонал обязан сообщить администрации и обратиться в медицинское учреждение для лечения. Лица с признаками простудного заболевания или кишечной дисфункции, а также нагноений, порезов, ожогов к работе не допускаются. Результаты осмотра заносятся в журнал установленной формы, указанного в приложении 4 к настоящим санитарным правилам.
54. В каждой организации должна быть аптечка с набором медикаментов для оказания первой медицинской помощи.
55. Слесари, электромонтеры и другие работники, занятые ремонтными работами в производственных и складских помещениях должны работать в чистой специальной одежде.
56. В организациях должны проводиться дезинсекционные и дератизационные мероприятия в соответствии с действующими нормативными правовыми актами организациями, имеющими лицензии на право проведения данных видов услуг.
57. Для предупреждения проникновения грызунов должны:
1) обиваться пороги и двери помещений (на высоту 40-50 см) листовым железом или металлической сеткой;
2) закрываться окна в подвальных этажах и отверстия вентиляционных каналов защитными сетками;
3) заделываться отверстия в стенах, полах, около трубопроводов и радиаторов цементом с металлической стружкой.
6. Санитарно-эпидемиологические требования к оборудованию
58. Оборудование, аппаратура, отдельные части их, соприкасающиеся с продукцией, должны быть изготовлены из материала, разрешенного к
59. Оборудование и аппаратура должны быть расположены так, чтобы обеспечить поточность технологического процесса и свободный доступ к ним.
60. Поверхность оборудования и инвентаря должна быть гладкой и легко поддаваться очистке, мойке и дезинфекции.
61. Очистка или замена фильтров осуществляется в соответствии с технологической инструкцией данной организации. Элементы устройств очистки и доочистки природной минеральной воды перед утилизацией должны проходить радиационный контроль. Производственный лабораторный контроль эффективности работы фильтров должен проводиться не реже 1 раза в месяц.
7. Санитарно-эпидемиологические требования к производству расфасованной в емкости воды
62. Для производства расфасованной в емкости питьевой воды в качестве исходной используется вода централизованных систем водоснабжения, подземных источников, родников и природных питьевых минеральных вод.
Исходная вода должна соответствовать требованиям действующих НПА.
63. Качество и безопасность расфасованной питьевой воды должны соответствовать приложению 1 настоящих санитарных правил при розливе, транспортировании, хранении и транспортировке в течение всего установленного срока реализации.
Не допускается присутствие в расфасованной воде различных включений, поверхностной пленки и осадка.
64. В организациях по производству, хранению и реализации расфасованной воды для обеззараживания воды допускается использовать озонирование, ультрафиолетовое облучение. Применение препаратов хлора для обработки питьевых вод не допускается.
В качестве консервантов расфасованных питьевых вод должны использоваться реагенты, указанные в таблице 4 приложения 1 к настоящим санитарным правилам.
65. Разливные агрегаты до и после розлива должны промываться чистой водой.
66. Природная минеральная вода, поступающая на разлив, должна соответствовать по микробиологическим показателям требованиям, указанным в приложении 2 к настоящим санитарным правилам, по органолептическим, физико- химическим показателям и показателям безвредности - требованиям действующих стандартов или техническим условиям на конкретный вид продукции.
67. Разлив питьевой, искусственно минерализованной воды и природной минеральной воды допускается в натуральном виде и в газированном. Для насыщения воды должна применяться двуокись углерода в соответствии с требованиями действующего стандарта.
68. Расфасованную питьевую воду допускается обогащать микроэлементами. Показатели содержания микроэлементов должны устанавливаться техническими условиями на конкретный вид воды.
69. Срок хранения газированной воды должен быть не более 12 месяцев; для негазированной воды - от одного до трех месяцев, если иное не предусмотрено техническими условиями.
70. На сырье, используемое в производстве искусственно минерализованных вод (гидрокарбонат натрия, хлорид натрия, хлорид кальция, хлорид магния, сульфат магния) должны быть документы, подтверждающие их качество и возможность использования их для пищевых целей.
71. В организациях смешанного профиля не допускается производить разлив расфасованной воды на линиях, предназначенных для розлива безалкогольных напитков и вина.
72. Организации, вырабатывающие расфасованную воду должны иметь производственную лабораторию, аккредитованную в установленном порядке.
Производственная лаборатория должна осуществлять лабораторный контроль воды водоисточника, на этапах водоподготовки, перед розливом готовой продукции, емкостей, укупорочных средств, санитарного состояния производства.
73. Перечень контролируемых показателей, периодичность исследований и испытаний должны определяться в зависимости от водоисточника, технологии водоподготовки, качества готовой продукции.
74. Для контроля качества готовой продукции должны быть предусмотрены сокращенный (в каждой партии), сокращенный периодический (не реже одного раза в месяц) и полный (не реже одного раза в год) анализы.
75. Органолептический и микробиологический контроль расфасованной воды должен проводиться в каждой партии, независимо от источника воды и способа водоподготовки.
76. При получении неудовлетворительных результатов лабораторного исследования партии готовой продукции должны проводиться повторные анализы удвоенного объема, взятого из той же партии. Результаты повторных исследований являются окончательными и распространяются на всю партию. При неудовлетворительном результате партия воды подлежит утилизации.
77. Изготовитель при выявлении нарушений настоящих санитарных правил должен принять меры по их устранению.
8. Санитарно-эпидемиологические требования к содержанию трубопроводов и емкостей для транспортировки воды
78. Допускается транспортировка исходной воды в цистернах (танкерах) от источника до организации по розливу при соблюдении действующих НПА. Срок хранения воды, транспортируемой в цистернах не должен превышать 5 суток.
79. Транспортные емкости (цистерны, танкеры), трубопроводы, насосы, шланги, используемые для транспортировки минеральной природной или питьевой воды (от водозаборного сооружения до предприятия, на предприятии), должны быть изготовлены из материалов, разрешенных к применению в Республике Казахстан. Транспортные емкости должны быть маркированы и не должны использоваться для перевозки других видов продукции.
80. Трубопроводы должны быть водонепроницаемыми и заполняться полностью. Для наполнения транспортных емкостей, а также слива из них воды должны применяться только стационарные трубопроводы.
81. Шланги из резины или других материалов используются только в качестве гибкого соединения автомобильных и железнодорожных цистерн со стационарными трубопроводами. Шланги должны храниться в условиях, исключающих возможность их загрязнения, подвешенными на специальных крюках, концы шлангов не должны касаться пола. Шланги должны быть оборудованы пистолетами.
82. Соединительные шланги после каждого приема воды должны промываться горячей водой (температура не менее плюс 60 градусов по Цельсию)
и дезинфицироваться в маркированных емкостях, затем промываться проточной холодной водой.
83. Проверка технического состояния трубопроводов и коллекторов проводится не реже одного раза в квартал.
84. Питьевые воды, расфасованные в бутылки, должны транспортироваться в ящиках, контейнерах, коробках и пакетах (из термоусадочной пленки).
85. Перевозка расфасованной воды осуществляется всеми видами транспортных средств, с соблюдением условий, обеспечивающих сохранность, качество и безопасность продукции.
На транспортные средства должен быть санитарный паспорт установленного образца. Использование транспорта для перевозки не пищевых продуктов не допускается.
86. Перед эксплуатацией и в процессе эксплуатации автомобильные и железнодорожные цистерны должны подвергаться мойке и дезинфекции не реже одного раза в неделю, заводские резервуары и емкости - по мере освобождения, но не реже одного раза в год с последующим лабораторным контролем.
87. Мойка и дезинфекция автомобильных и железнодорожных цистерн должны проводиться перед каждым заполнением средствами, разрешенными к
88. При наличии на предприятии озонаторного агрегата (использование озона в установке для обработки воды), дезинфекция транспортных емкостей допускается проводить озоном, путем наполнения цистерны водой с концентрацией озона 1,0-1,2 миллиграмм на дециметр кубический и герметизации ее на время не менее трех минут (последующая промывка не требуется).
89. Обработка цистерн должна проводиться на специально оборудованной площадке с твердым покрытием и под навесом. Площадка должна иметь подвод водопроводной воды и (при необходимости) пара, оборудована канализационным стоком, электроосвещением. При круглогодичной эксплуатации в организации должно предусматриваться специальное помещение для обработки цистерн.
90. Люки и устройства цистерн должны быть опломбированы как при перевозке воды, так и при подаче цистерн для их наполнения.
9. Санитарно-эпидемиологические требования к таре и укупорочным материалам
91. Розлив питьевой, минеральной природной и искусственно минерализованной воды должен осуществляться в пакеты, бутылки, иную тару из стекла или синтетических материалов, разрешенных к применению в Республике Казахстан в установленном порядке.
92. Тара из синтетических материалов для розлива и хранения расфасованной воды, должна использоваться однократно.
93. Изготовленная на организации тара для хранения и транспортировки воды должна быть однородной, прозрачной, с гладкой блестящей поверхностью, без видимых дефектов, царапин, посторонних включений, пузырьков, наплывов.
94. Тара из синтетических материалов, поступающая в негерметичной упаковке, подлежит мойке с последующим ополаскиванием.
Тара из синтетических материалов должна подвергаться лабораторному контролю согласно приложению 3 настоящих санитарных правил.
95. Стеклянные бутылки перед загрузкой в ванны бутыломоечных машин должны подвергаться бракеражу. Бутылки с наличием поврежденного венчика, заусенцами, пузырями или посторонним запахом отбраковываются.
96. Мойка бутылок (вручную или в бутыломоечных машинах) должна проводиться с применением моющих средств, разрешенных к применению в соответствии с технологической инструкцией. Бутылки должны ополаскиваются под давлением не менее 1,5 атмосферы. Концентрация растворов должна проверяться производственной лабораторией каждую смену.
97. Вымытые стеклянные бутылки должны подвергаться контролю на световом экране и недостаточно вымытые возвращаются на повторную мойку.
98. Очистка и обеззараживание бутыломоечных машин должны проводиться не реже двух раз в неделю. После сброса моющего раствора в канализацию моечные ванны должны очищаться от остатков этикеток, стекла и другого мусора. Внутренняя поверхность моечных ванн должна дезинфицироваться и ополаскиваться водой. Вымытые ванны должны заполняться новым моющим раствором.
99. За режимом работы бутыломоечных машин должен устанавливаться технический и производственный лабораторный контроль, результаты которого заносятся в технологический цеховой журнал мойки бутылок.
100. Для сбора разбитого стекла должен быть оборудован специальный бункер. Освобождение бункера производится самотеком непосредственно в кузов машины.
101. Укупорочный материал должен поступать в цех в закрытой таре, которая вскрывается непосредственно перед загрузкой колпачков в бункер укупорочного автомата. Прием укупорочного материала в поврежденных мешках не допускается. Укупорочный материал должен храниться в сухом помещении на стеллажах при температуре не выше плюс 15 градусов Цельсия.
102. Укупоренные бутылки должны контролироваться на уровень наполнения, состояние пробки и отсутствие посторонних включений. Проверка производится на розливе и в экспедиции.
Приложение 1 к санитарно-эпидемиологическим правилам и нормам "Санитарно- эпидемиологические требования к производству, качеству и безопасности расфасованных в емкости питьевых, минеральных природных и искусственно минерализованных вод"
1. Расфасованные питьевые воды подразделяются по видам водоисточника на:
1) природная вода подземных источников: артезианская; родниковая;
грунтовая (используется для прямого разлива или после очистки и подготовки);
2) природная вода поверхностных источников: озерная; речная; ледниковая, морская (используется после очистки и подготовки);
3) питьевая вода из водопроводной сети централизованных систем водоснабжения (используется после подготовки или очистки перед разливом).
2. Расфасованные воды делятся на категории:
1) по местности своего происхождения;
2) подготовленная питьевая вода (вода, полученная из предварительно подготовленной воды);
3) столовая вода (вода с добавлением или без добавления минеральных солей и диоксида углерода);
4) очищенная вода (деминерализованная питьевая вода, полученная любым из способов обработки);
5) кондиционированная вода (вода, дополнительно обогащенная макро- и микроэлементами).
3. Расфасованные воды по уровню минерализации подразделяются на:
1) питьевые воды ультрапресные (содержание минеральных солей менее 0,25 грамм на литр (далее - г/л));
2) питьевые воды умеренно пресные (содержание минеральных солей от 0,25 до 0,5 г/л включительно);
3) питьевые воды нормально пресные (содержание минеральных солей более 0,5 до 1,0 г/л включительно);
4) питьевые воды минерализованные (содержание минеральных солей - более 1,0 до 1,5 г/л включительно).
4. По природе и степени насыщения диоксидом углерода расфасованные воды подразделяются на:
1) природно-газированная или углекислая вода (содержание свободного диоксида углерода в расфасованной воде сохранилось на том же уровне, как и в воде, содержащей диоксид углерода на выходе из источника с техническим допуском отклонения +/- 20%, учитывая при этом, что определенное количество диоксида углерода, выделившегося из воды источника, улавливается и искусственно возвращается в эту воду);
2) вода, обогащенная собственным диоксидом углерода (содержание диоксида углерода в расфасованной воде превышает исходную концентрацию более, чем на 20 %, что достигается обогащением воды, этим же газом прямо у источника);
3) вода, богатая диоксидом углерода (содержание природного диоксида углерода в количестве более 250 миллиграмм на литр (далее - мг/л);
4) вода дегазированная - вода, которая после возможной обработки и расфасовки содержит меньшее количество диоксида углерода, чем при выходе из источника и не выделяет произвольно или явно диоксид углерода при нормальной температуре и давлении;
5) вода карбонизированная - вода искусственно обогащенная диоксидом углерода;
6) негазированная вода - вода, не содержащая диоксид углерода.
5. По массовой доле углерода (далее - CO ) расфасованные воды подразделяются на:
1) слабогазированная - с содержанием CO более 0,20 до 0,3% включительно;
2) среднегазированная - с содержанием CO более 0,30 до 0,4%
3) сильногазированная - с содержанием CO более 0,4%.
6. По водородному показателю расфасованные воды делятся на:
1) вода с показателем рН 6,0-8,5 (природные источники и вода, разливаемая в емкости непосредственно из водоисточника, при условии исключения попадания воздуха);
2) вода с показателем рН 5,0-7,0 (обработанные подготовленные воды);
3) вода с показателем рН 4,5-6,0 (вода, насыщенная естественно или искусственно диоксидом углерода).
Величина рН может быть ниже 4,5.
Ввиду нестабильности величины водородного показателя во времени, ее зависимости от сезонной флуктуации, минерализации воды и изменчивости под действием диоксида углерода воздуха, включая искусственное насыщение диоксидом углерода, приведенные значения рН являются ориентировочными.
7. В соответствии с показателями качества и безопасности расфасованная вода подразделяется на первую и высшую категорию.
Приложение 2
Показатели качества и безвредности расфасованной питьевой воды Таблица 1 Показатели Еди- Нормативы качества расфасованных вод, не более Пока- Класс ницы затель опас- пер- выс- для изме- вред- ности вая шая детс- рения кате- кого гория пита- ния Органолептические показатели:
о
Запах при 20 С баллы орг. 1)
При нагревании до 60 С орг.
Привкус
Цветность градусы
Мутность
ЕМФ
Водородный показатель (рН), в пределах единицы Показатели солевого состава*:
Хлориды (CL )
г/л
Сульфаты(SO
Критерии безвредности химического состава Показатели солевого и газового состава:
Нитраты (по NO мг/л
Цианиды (по СN )
0,035 с.
-т. 2)
Сероводород (Н S)
0,003 зап.
Токсичные металлы:
Барий (Ва, суммарно)
с.-т.
Бериллий (Ве, суммарно)
0,0002 0,0001
Железо (Fe, суммарно)
Кадмий (Сd, суммарно)
0,001
Кобальт (Со, суммарно)
Литий (Li, суммарно)
Марганец (Мn, суммарно)
Медь (Сu, суммарно)
Молибден (Мо, суммарно)
Натрий (Na, суммарно)
Никель (Ni, суммарно)
Ртуть (Hg, суммарно)
0,0005
Селен (Se, суммарно)
Серебро (Ag, суммарно)
0,025 0,0025**
Свинец (Pb, суммарно)
0,005
Стронций (Sr
Сурьма (Sb, суммарно)
Хром (Cr
Цинк (Zn
Токсичные неметаллические элементы:
Бор (B, суммарно)
Мышьяк (As, суммарно)
0,006
Галогены:
Бромид-ион
Показатели органического загрязнения:
Окисляемость перманганатная МгО /л Аммиак и аммоний-ион (по N )
Нитриты
(по NО
Поверхностно- активные вещества (ПАВ), анионоактив- ные Нефтепродукты (суммарно)
Фенол
Бромоформ(при бромировании)
Дибромхлорметан
Бромдихлорметан
Бенз(а)пирен 0,000005 0,000001 Ди(2-этилгексил)фталат Гексахлорбензол Линдан (гамма-изомер ГХЦГ)
2,4 -Д
Гептахлор 0,00005
ДДТ (сумма изомеров)
Атразин
Симазин
Показатели радиационной безопасности:
Удельная суммарная альфа-радиоактивность Бк/л Удельная суммарная бета-радиоактивность * - показатели солевого состава, нормированные по влиянию на органолептические свойства воды;
** - в расфасованной воде для приготовления детского питания не допускается использование серебра в качестве консерванта;
*** - контроль содержания остаточного озона производится после камеры смешения при обеспечении времени контакта не менее 12 минут.
1. Приведенные сокращения:
1) орг. - органолептический показатель;
с.-т. - санитарно-токсикологический показатель.
Нормативы физиологической полноценности макро- и микроэлементного состава расфасованной воды Таблица 2 Нормативы физиоло- первая высшая гической детского полноцен- питания питьевой воды, в пределах Общая минерализация (сухой остаток)
100-1000 200-500
Жесткость мг-экв 1,5-7 1,5-7,0 /л Щелочность 0,5-6,5 Кальций (Са)
25-130 25-80
Магний (Мg)
Калий (К)
Бикарбонаты (НСО )
30-400
Фторид-ион (F)
0,5-1,5 0,6-1,2 0,6-1,2** Йодид-ион (J)
0,01-0,125 0,125 0,04-0,06* 0,04-0,06 * - йодирование воды на уровне 0,03-0,06 мг/л разрешается в качестве способа массовой профилактики йододефицита при использовании иных мер профилактики;
** - в расфасованной воде для детского питания (при искусственном вскармливании) содержание фторид-иона должно быть в пределах 0,6-0,7 Микробиологические, вирусологические и паразитологические показатели расфасованной питьевой воды Таблица 3 Единицы Нормативы качества расфасованных вод Первая Бактериологические показатели:
ОМЧ при температуре 37 C КОЕ/мл не более не бо- лее 20 ОМЧ при температуре 22 C лее 100 Общие колиформные бактерии КОЕ/100 мл Отсут- отсут- ствие в 300 мл Термотолерантные колиформные бактерии Глюкозоположительные колиформные бактерии Споры сульфитредуцирующих клостридий 20 мл Pseudomonas aeruginosa ствие в 1000 мл 1000 мл Микроорганизмы 2 и 3 группы патогенности ствуют Вирусологические показатели:
Колифаги
БОЕ/100 мл
Паразитарные показатели:
Ооцисты криптоспоридий кол-во/ 50 л ствие Цисты лямблий Яйца гельминтов Показатели содержания веществ, поступающих и образующихся в воде в процессе ее обработки Таблица 4 Норма- тивы затели Хлор Остаточный свободный Остаточный связанный Хлороформ (при хлорировании воды)
Озон остаточный
(при озонировании воды)
Формальдегид
Полиакриламид
Активированная кремнекислота (по Si)
Полифосфаты (по PO )
Четыреххлористый углерод 0,002 Остаточное количество алюминий содержащего коагулянта Показатели содержания консервантов в расфасованной воде Таблица 5 Консерванты Пре- Нормативы качества дельно- расфасованной воды, допус- тимая концен- категория трация Серебро (Ag)
0,0025
Йод (J)
Диоксид углерода (СО )
0,4 1)
1) максимально-допустимая массовая доля диоксида углерода в соответствии со стандартом для минеральных питьевых лечебных и лечебно-столовых вод.
Приложение 3
Перечень обязательных показателей, допустимые коэффициенты миграции (ДКМ) в расфасованной воде, разлитой в емкости из полимерных материалов Вид полимера Миграция ДКМ, ингредиентов в контактную воду Полиолефины: полиэтилен высокого Спирты:
и низкого давления, полипропи- изопропиловый лен, полибутен-1, полиметилпен- пропиловый тен, сополимеры этилена с пропи- бутиловый леном или бутиленом комбиниро- метиловый ванные материалы на основе Растворители:
полиолефинов бензин гексан ацетон этилацетат формальдегид Соли тяжелых металлов:
алюминий хром
Полиэфиры:
диметилтерефталат полиэтилиэтилен-терефталат этиленгликоль (ПЭТФ-бутылки)
фенол диэтиленгликоль Полиамиды Е - капролактам Полистирол и сополимеры стирола стирол Полиметакрилат метиметакрилат Поливинилхлорид и сополимеры эфиры фталевой кислоты (ДБФ, ДОФ)
винил-хлорида свинец цинк Поликарбонат Приложение 4 Журнал результатов медицинских осмотров работников цеха Цех (бригада) ____________________________________________________ Начальник (бригадир) _____________________________________________ (фамилия, имя, отчество)
N
Фами-
Цех,
Месяц/дни п/п лия, долж- имя, ность от- чес- тво здоров отпуск болен Вы- Отст- здо- ход- ранен ров ной работы