Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 22 (Премьер-Министр РК)
мамырдағы N 620 қаулысы. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 19 сәуірдегі № 498 Қаулысымен Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою туралы ережені, азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарының нысандарын және осы кітаптардағы жазбалардың негізінде берілетін куәліктердің нысандарын және Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы ережелерді бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған:
1) Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою туралы ереже;
2) азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарының нысандары:
туу туралы;
туу туралы актіні қалпына келтіру жазбасы;
некеге тұру туралы;
әкелікті белгілеу туралы;
бала асырап (қыз асырап) алу туралы;
тегін, атын, әкесінің атын өзгерту туралы;
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды некені бұзу туралы;
қайтыс болу туралы;
3) осы кітаптардағы жазбалардың негізінде берілетін куәліктердің нысандары:
некені бұзу туралы
4) Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы ережелер.
2. Қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын.
3. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді және жариялауға жатады.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Үкіметінің 1999 жылғы 22 мамырдағы N 620 қаулысымен Бекітілген Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою туралы Ереже 1-Бөлім Азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою туралы 1-Тарау. Азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар және түзетулер енгізу тәртібі
1. Жеткілікті негіздер болғанда азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу:
1) ұл (қыз) асырап алуға байланысты оның тегі, аты, әкесінің аты, туған жері мен күні өзгертілгенде, сондай-ақ бала (қыз) асырап алушыларды асырап алынған баланың (қыздың) ата-анасы ретінде жазғанда;
2) некені бұзуға немесе некенің жарамсыз деп тануға байланысты ерінің (зайыбының) тегі өзгертілгенде;
3) ата-анасының арасындағы некенің тоқтатылуына немесе некенің жарамсыз танылуына байланысты кәмелетке толмаған баланың тегін өзгерткенде;
4) әке болуды тіркегенде;
5) некеге тұрмаған анадан баланың туылу туралы акт жазбасына баланың әкесі туралы мәліметтерді енгізу туралы өтініш түскенде;
6) ұл (қыз) асырап алудың күшін жою немесе оның күші жоқ деп тану, сондай-ақ некенің күші жоқ деп тану туралы сот шешіміне байланысты;
7) баланың туу туралы акт жазбасынан баланың әкесі немесе шешесі туралы мәліметтерді алып тастау туралы сот шешіміне байланысты;
8) тегін және атын, әкесінің атын өзгерткенде;
9) ата-анасының тегі мен әкесінің аттарының өзгеруіне байланысты кәмелетке толмаған баланың тегі мен әкесінің аты өзгергенде;
10) азаматтық хал актiлерi жазбаларындағы қателер сот тәртiбiмен анықталғанда;
11) әке болу туралы сот шешiмiнiң күшi жойылғанда;
12) егер азаматтық хал актiсi жазбасында қосарланған аты немесе әкесiнiң аты көрсетiлген болса;
13) егер азаматтық хал актiсi жазбасында ата-анасының тегi, аты, әкесiнiң аты немесе ұлты көрсетiлмесе;
14) егер азаматтық хал актiсi жазбасында қате мәлiметтер көрсетiлсе;
15) егер баланың туғанын тiркеу кезiнде оған тегi немесе аты ата-анасының тiлегi ескерілмей берiлсе;
16) егер баланың оның туу туралы акт жазбасында көрсетiлгеннен өзге аты болса, мұны оның мүддесi қажет етсе;
17) егер туу туралы акт жазбасында баланың аты толық көрсетiлмесе (кiшiрейтiлiп, еркелетiп, қысқартылып көрсетiлсе);
18) егер азаматтық хал актiсiн тiркеу кезiнде қателер (бұрмалаулар, мәлiметтердi немесе жекелеген сөздердi тастап кету)
жiберiлген болса;
19) жынысын өзгертуге байланысты тегi, аты және әкесiнiң атын түзету қажет болса;
20) ұлттық дәстүрлерге байланысты тегiн, әкесiнiң немесе атасының атынан туындайтын тектi өзгерткенде;
21) ұлты өзгерген жағдайда жүргiзiледi.
2. Азаматтық хал актiлерiнiң жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу:
1) ұл (қыз) асырап алу туралы заңды күшiне енген сот шешiмiнiң;
2) кәмелетке толмаған баланың тегiн өзгерту туралы заңды күшiне енген сот шешiмiнiң;
3) әке болуды анықтау туралы акт жазбасының;
4) азаматтық хал актiсi жазбасындағы қателердiң анықталғаны туралы сот шешiмiнiң;
5) некенi бұзу туралы, туу туралы акт жазбасынан баланың әкесi немесе шешесi жөнiндегi мәлiметтердi алып тастау туралы, әке болудың анықталғандығы туралы бұрын шығарылған сот шешiмiн жою туралы, ұл (қыз) асырап алудың күшi жоқ деп немесе жарамсыз деп тану; сондай-ақ некенiң күшi жоқ деп тану
6) тегiн, атын, әкесiнiң атын өзгерту туралы акт жазбасының;
7) некеде тұрмаған ананың туу туралы актiлердi тiркеу кiтабына баланың әкесi туралы мәлiметтер енгiзу жөнiндегi өтiнiшiнiң;
8) тегін ұлттық дәстүрлер бойынша әкесiнiң немесе атасының атынан туындайтын текке өзгерту туралы өтiнiштiң;
9) өтiнiш берушiнiң тұрғылықты жерiндегi аумақтық әдiлет органы бекiткен аудандық (қалалық) АХАЖ бөлiмiнiң қорытындысының;
10) ұлтын өзгерту туралы ішкі істер органдары анықтамаларының негізінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi белгiлеген нысандағы қорытындыларды АХАЖ органдары 1-тармақтың 12, 13, 14, 17, 18, 19- тармақшаларында көзделген жағдайларда жасайды.
3. Азаматтық хал актiсi жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу туралы арыздар берушiнiң тұрғылықты жерiндегi АХАЖ органына берiледi. Арыз АХАЖ органына түскен күннен бастап бiр ай мерзiмде қаралуға жатады. Дәлелдi себептер болған жағдайда аумақтық әдiлет органы АХАЖ бөлiмiнiң бастығы көрсетiлген мерзiмдi әрi кеткенде бiр айдан аспайтын уақытқа ұзартуы мүмкiн.
4. Баланың тууын тiркегенде балаға ата-аналарының тiлектерi ескерiлмей тегi немесе аты берiлуiне байланысты, сондай-ақ егер баланың оның тууы туралы акт жазбасында көрсетiлген нақты атынан басқа аты болса, ата-аналардың баланың тегiн не атын өзгерту туралы өтiнiштерiн АХАЖ органдары бала он алты жасқа толғанға дейiн қабылдайды.
5. Қайтыс болған адамдарға қатысты азаматтық хал актiлерi жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу осы Ереженiң 8-бөлiмiнде белгiленген тәртiппен жүргiзiледi.
6. Азаматтық хал актiлерi жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзгенде не осы бөлiмнiң Ереженiң 1-тармағының 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19-тармақшаларында көзделген жағдайларда оларды енгiзуден бас тартылғанда, АХАЖ органдары аумақтық әдiлет органдары бекiтетiн қорытындылар жасайды.
Азаматтық хал актiлерi жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзуден бас тартылуға сот тәртiбiмен шағым беруге болады.
7. Қорытындылар мен азаматтық хал актiлерi жазбаларына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу үшiн негiз болып табылатын осы Ереженiң 2- тармағында көрсетiлген құжаттар тиiстi азаматтық хал актiсiнiң жазба жасалған жердегі АХАЖ органдарына орындалуға жiберiледi.
Тиiстi жазбалар жасалған жердегi АХАЖ органдары азаматтық хал актiлерi жазбасына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзудi құжаттар түскен күннен бастап он бес күн мерзiмде жүргiзедi. Сонымен бiрге өтiнiш берушiге берiлетiн немесе арыз берушiнiң тұрғылықты жерiндегi АХАЖ органына жiберiлетiн азаматтық хал актiсiн тiркеу туралы жаңа куәлiк жазылады.
8. Әскери міндетті және әскер қатарына шақырылатындардың азаматтық хал актілері жазбаларына енгізілген тегі, аты, әкесінің аты, туған күні мен жері туралы өзгертулер туралы АХАЖ органы жеті күн мерзімде өзгертулер, толықтырулар мен түзетулер енгізілген жердегі жергілікті әскери басқару органдарына хабарлайды.
Азаматтық хал актiлерiне енгiзiлген өзгертулер, толықтырулар мен түзетулер жөнiнде АХАЖ органы Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi белгiлеген нысан бойынша аумақтық әдiлет органының АХАЖ бөлiмiнiң мұрағатына хабарлама жiбередi.
9. Шетелде тұрғылықты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркеген және шетелде тұрақты тұратын шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар азаматтық хал актiлерi жазбасына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу туралы арыздарына Қазақстан Республикасының шетелдегi елшiлiктерiне немесе консулдық мекемелерiне бередi.
Азаматтық хал актiлерiне өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзудi Қазақстан Республикасының шетелдегi елшiлiгiнiң немесе консулдық мекемесiнiң арызы бойынша тиiстi актi тiркелген жердегi АХАЖ органы жүргiзедi.
10. Қазақстан Республикасының аумағында тұратын және азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркеген шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың азаматтық хал актiлерi жазбасына өзгерiстер, толықтырулар мен түзетулер енгiзу осы Ережедегi Бөлiмде белгiленген тәртiпте жүргiзiледi.
2-Тарау. Азаматтық хал актілерінің жоғалған жазбасын қалпына келтіру тәртібі
11. Азаматтық хал актiлерiнiң жоғалған жазбасын қалпына келтiру туралы арыз берушiнiң тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органына берiледi.
Арыз бiр айға дейiнгi мерзiмде қаралуға жатады. Дәлелдi себептер болған кезде аумақтық әдiлет органы АХАЖ бөлiмiнiң бастығы көрсетiлген мерзiмдi бiр айдан аспайтын уақытқа ұзартуы мүмкiн.
12. Азаматтық хал актiлерi жазбаларының жоғалуын сол жоғалған жазба жасалған жердегi АХАЖ органының облыстық (қалалық) мұрағаты растауға тиiс.
АХАЖ органдарының жоғалған жазбаларды қалпына келтiруi мүмкiн болмаған кезде азаматтық хал актiсiн тiркеу фактiсi Қазақстан Республикасының азаматтық iс жүргiзу заңдарында белгiленген ережелер бойынша сот тәртiбiмен белгiленедi.
13. Азаматтық хал актiлерiнiң жазбаларын қалпына келтiру тиiстi жазбаның бұрын болғандығын растайтын құжаттар болғанда немесе сот шешiмi негiзiнде жүргiзiледi (2 қосымшаға сәйкес).
14. Ұсынылған құжаттар мен тексерулердiң нәтижелерi негiзiнде арыз берушiнiң тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органы Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi белгiлеген нысан бойынша азаматтық хал актiсiнiң жоғалған жазбасын қалпына келтiру немесе одан бас тарту туралы қорытынды жасайды, оны аумақтық әдiлет органы бекiтедi.
15. Азаматтық хал актiсiнiң жазбасын қалпына келтiру туралы АХАЖ органының қорытындысы қалпына келтiрiлген жазбаны тiркеу үшiн жоғалған жазба жасалған жердегi АХАЖ органына жiберiледi.
16. Азаматтық хал актiсiнiң тiркелу фактiсi сот тәртiбiмен анықталған кезде АХАЖ органы сот шешiмiнiң негiзiнде азаматтық хал актiсiнiң жазбасын қорытынды жасамай-ақ тiркейдi.
17. Қалпына келтiрiлген азаматтық хал актiсiнің жазбасын тiркеудi жазба жоғалған жер бойынша АХАЖ органдары жүргiзедi. Жоғалған жазба сот тәртiбiмен қалпына келтiрiлген жағдайда, актiнiң қалпына келтiрілген жазбасын тiркеу сот шешiмi шығарылған жер бойынша жүргiзiледi.
Азаматтық хал актiсiн қалпына келтiру туралы жазба күнделiктi тiркеу кiтабында, ал туу туралы қалпына келтiрiлген жазбаны тiркеу туу туралы қалпына келтiрiлген актiлердi тiркеу кiтабында жүргiзiледi.
ЕСКЕРТУ. 17-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Үкіметінің 2001.06.25. N 857 қаулысымен , 17-тармақ жаңа редакцияда - 2003.06.03. N 520 қаулысымен.
18. Шетелде тұрғылықты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркеген және шетелде тұрақты тұратын шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар жоғалған азаматтық хал актiлерiнiң жазбаларын қалпына келтiру туралы арыздарын Қазақстан Республикасының шетелдегi елшiлiктерiне немесе консулдық мекемелерiне бередi.
Азаматтық хал актiлерiнiң жазбаларын қалпына келтiрудi жоғалған жазба болған жердегi АХАЖ органы Қазақстан Республикасының шетелдегi елшiлiктерiнiң немесе консулдық мекемелерiнiң арызы бойынша жүргiзедi.
19. Қазақстан Республикасының аумағында тұратын және азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркелген шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың азаматтық хал актiлерi жазбаларын қалпына келтiру осы Ереженiң 2-тарауында белгiленген тәртiппен жүргiзiледi.
3-Тарау. Азаматтық хал актілері жазбаларының күшін жою
20. Азаматтық хал актiсi жазбаларының күшi мынадай жағдайларда жойылуы мүмкiн:
1) сот шешiмiнiң негiзiнде;
2) мүдделi адамдардың берген арызы бойынша;
3) бастапқы, қалпына келтiрiлген немесе қайта жасалған күшi жойылуға жататын жазбаны тапқан АХАЖ органының бастамасы бойынша.
21. Қалпына келтiрiлген немесе қайта жасалған жазбаны тапқан немесе мүдделi азаматтық хал актiлері жазуларының күшін жою туралы адамдардың, арызын алған АХАЖ органы акт жазбасының тиiстi көшiрмелерiн жинайды және азаматтық хал актiлерi жазбасының күшiн жою жөнінде Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi белгiлеген нысан бойынша қорытынды жасау үшiн материалдарды аумақтық әдiлет органының АХАЖ бөлiмiне жiбередi.
22. Азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жою туралы арыздар арыз берушiнiң тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органына арыз берiледi. Азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жою туралы арыздары АХАЖ органдары бiр айға дейiнгi мерзiмде қарауға тиiс.
23. Азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жоюды сот шешiмiнiң негiзiнде жоюды АХАЖ органы қорытынды жасамай-ақ жүргiзедi. Қалған жағдайларда қорытынды жасау мiндеттi.
24. Азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшi жойылғаны туралы азаматтық хал актiсi арыз берушi бойынша тiркелген адамдарға және тиiстi аумақтық әдiлет органы АХАЖ бөлiмiне хабарланады.
25. Азаматтық хал актiсi жазуын арызы бойынша жою туралы азаматтық хал актiсi тiркелген адамдарға және тиiстi аумақтық әдiлет органының АХАЖ бөлiмiнiң мұрағатына хабарланады.
26. Шетелде тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркеген және шетелде тұрғылықты тұратын шетел азаматтары және азаматтығы жоқ адамдар қалпына келтiрiлген немесе қайта жасалған азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жою жөнiндегi арыздарын Қазақстан Республикасының шетелдегi елшiлiктерiне немесе консулдық мекемелерiне бередi.
Азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жоюды, күшi жойылуға жататын жазба сақталған жердегi АХАЖ органы жалпы тәртiппен шетелдегi Қазақстан Республикасы елшiлiгiнiң немесе консулдық мекемесiнiң тиiстi аумақтық әдiлет басқармасындағы АХАЖ органына жiберетiн арызы бойынша жүргiзедi.
27. Қазақстан Республикасының аумағында тұратын және азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында тiркеген шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың азаматтық хал актiлерi жазбаларының күшiн жою осы Ереженiң осы бөлiмiнде белгiленген тәртiпте Үкiметiнiң Бекiтiлген Қазақстан Республикасында азаматтық хал актiлерiн тiркеу тәртiбi туралы Ережелер 1-Тарау. Жалпы ережелер
1. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 163- бабына сәйкес, туу, қайтыс болу, неке қию, некенi бұзу, бала асырап алу, әке (ана)
болуды анықтау, атын, әкесiнiң атын және тегiн өзгерту азаматтық хал актiлерiн жазатын мемлекеттiк органдарда (бұдан әрi - АХАЖ органдары) тiркеуге жатады.
Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 164- бабына сәйкес, азаматтық хал актiлерiн тiркеудi АХАЖ бөлiмдерi, ал мұндай бөлiмдер жоқ жерлерде - жергiлiктi атқарушы органдар жүргiзедi.
2. АХАЖ бөлiмдерi мынадай iс - әрекеттердi жүргiзедi:
1) тууды, қайтыс болуды, неке қиюды, некенi бұзуды, бала (қыз) асырап алуды, әке (ана) болуды анықтауды, атын, әкесiнiң аты мен тегiн анықтауды тiркеудi;
2) азаматтық хал актiлерiнiң жазуын заңмен белгiленген тәртiппен түзетедi, өзгертедi, толықтырады және жояды;
3) жойылған жазбаларды қалпына келтiредi, атын, тегiн, әкесiнiң атын өзгертудi ресiмдейдi;
4) бастапқы және қайтадан куәлiктер, анықтамалар, азаматтық хал актiлерiнiң көшiрмелерiн бередi;
5) азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарын сақтауды қамтамасыз етеді.
3. Кенттiк, ауылдық (селолық) округтердiң лауазымды адамдары тууды, қайтыс болуды, неке қию мен әке болуды тiркеудi жүргiзедi.
4. Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде тұратын Қазақстан Республикасы азаматтарының азаматтық хал актiлерiн тiркеу Қазақстан Республикасының консулдық және елшiлiк мекемелерiнде жүргiзiледi.
Қазақстан Республикасының аумағында тұратын шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың азаматтық хал актiлерiн тiркеу Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасының АХАЖ органдарында жүргiзiледi.
5. Қазақстан Республикасы азаматтарының азаматтық хал актiлерiн Қазақстан Республикасының консулдық немесе елшiлiк мекемелерiнде тiркеу кезiнде Қазақстан Республикасының заңдары қолданылады.
Егер Қазақстан Республикасының елшiлiк және консулдық мекемелерінде азаматтық хал актілерiн тiркеу кезiнде мүдделi адамның бiрi басқа мемлекеттiң азаматы немесе азаматтығы жоқ адам болса, онда Қазақстан Республикасының Заңы қолданылады.
6. Азаматтық хал актiлерiн тiркеу үшiн арыз берушiнiң жеке басын куәландыратын мынадай құжаттар ұсынылуға тиiс:
1) Қазақстан Республикасы азаматының жеке бас куәлiгi не ұлттық паспорты;
2) мерзiмдi әскери қызметшiлер үшiн - әскери билет;
3) Қазақстан Республикасының аумағында уақытша тұратын шетел азаматтары үшiн - шетел азаматтарының тұруына арналған ықтиярхат; Қазақстан Республикасына уақытша келген адамдарға - уақытша тұруы туралы тұруға рұқсаты бар құжат;
4) азаматтығы жоқ адамдар үшiн - азаматтығы жоқ адамның тұруына арналған ықтиярхат.
7. Азаматтық хал актiлерiн тiркеу кiтабына енгiзiлетiн әрбiр жазба арыз берушiге оқылып беруге, олардың және жазуды жүргiзетiн лауазымды адамның қолдары қойылуға әрi азаматтық хал актiсiн тiркейтiн органның мөрiмен бекiтiлуге тиiс.
Өтiнiш берушiлерге азаматтық хал актiсiнiң жазбасы жүргiзiлгенi туралы тиiстi куәлiк берiледi.
8. Тууды тiркеу, әке болуды анықтау, бала (қыз) асырап алу, неке қию, некенi бұзу, атын, әкесiнiң атын және тегiн, ұлтын және жынысын өзгерту үшiн, сондай-ақ туу, неке қию, некенi бұзу, қайтыс болу туралы актiлердiң жазбаларын өзгертуге, толықтыруға, түзетуге және қалпына келтiруге байланысты куәлiктер және азаматтық хал актiлерiн тiркеу туралы қайталап берiлетiн куәлiктер үшiн Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексiнде (Салық кодексi) белгiленген мөлшерде мемлекеттiк баж алынады.
Қайтыс болуды тiркеу, сондай-ақ азаматтық хал актiлерiн тiркеу кезiнде жiберiлген қателерге байланысты куәлiктер беру Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексiне (Салық кодексi) сәйкес мемлекеттiк баж алусыз жүргiзiледi.
9. Тууды және қайтыс болудың уақытында әрi дұрыс тiркелуiн қамтамасыз ету үшiн жауапкершiлiк (халықты тiркеу мерзiмдерi мен тәртiбi туралы хабардар ету тiркелуден жалтару жағдайларын анықтау, актiлiк кiтаптарды дұрыс жүргiзу және тағы басқалар) АХАЖ органдары бастықтарының жеке өздерiне; ал селолық елдi мекендерде - жергiлiктi атқарушы органдардың лауазымды адамдарына;
шекарадан тысқары жерлерде - консулдық лауазымды адамдарға жүктеледi.
10. Халықтың табиғи қозғалысын тiркеудiң толықтығы мен уақытылылығын қамтамасыз ету мақсатында медициналық мекемелер келесi айдың үшiншi күнiнен кешiктiрмей ай сайын АХАЖ органдарына туғандар мен қайтыс болғандардың тiзiмдерiн жiберiп тұруға мiндеттi.
Азаматтық хал актiлерiн тiркеуге уәкiлеттi лауазымды адамдар осы тiзiмдердi жүйелi түрде актiлер жазуларымен салыстырып тұруға және тiркелмеген адамдар анықталған жағдайда оларды тiркеуге шаралар қолдануға тиiс.
11. Азаматтық хал актiлерiн тiркеуден негiзсiз бас тартқаны, халықтың табиғи қозғалысына есеп жүргiзу жөнiндегi мәлiметтердi белгiленген мерзiмде бермегенi, бала (қыз) асырап алудың құпиясын ашқаны үшiн лауазымды адамдар заңмен белгiленген тәртiпте (Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 91-бабына сәйкес) әкiмшiлiк жауапкершiлiкке тартылады.
2-Бөлім. Тууды тіркеу.
2-Тарау. Тууды тіркеу тәртібі мен мерзімдері
12. Балалардың тууын тiркеудi АХАЖ органдары баланың туған жерiнде немесе ата-аналарының не олардың бiреуiнiң тұрғылықты жерiнде жүргiзедi (N 1 қосымшаға сәйкес).
13. Ата-аналардың қалауы бойынша АХАЖ органы баланың тууын салтанатты түрде, АХАЖ органының үй-жайында не АХАЖ органдары мен жаңа туған баланың ата-аналарының келiсiмі бойынша әйелдер босанатын үйде және кез келген үй-жайда тiркеудi қамтамасыз етедi.
14. Егер ата-анасы өзара некеде тұрмаса, тууды тiркеу өзiн баланың әкесiмiн деп танитын адамның тұратын жерiнде тiркелуi мүмкiн, онда тууды тiркеу туралы өтiнiшпен қоса әке болуды анықтау туралы өтiнiш берiледi.
15. Егер баланың тууы оның нақты туған жерiнде емес, ата-анасының немесе олардың бiреуiнiң тұратын жерi бойынша тiркелетiн болса, туу туралы актi жазуында "Туған жерi" деген 6-бағанада баланың тууын тiркелген жер көрсетiледi.
16. Экспедицияларда және АХАЖ органдары жоқ шалғай жерлерде, сондай- ақ анасының теңiз, өзен, әуе кемесiнде немесе поезда болған кезiнде туған балалардың тууын тiркеу ата-анасы тұратын жерiне қайтып келгеннен кейiн ата- аналарының немесе олардың бiрінің тұрғылықты жерiндегi АХАЖ органдарында
17. Баланың тууын тiркеу туралы арызды ата-анасы немесе олардың бiреуi, ал ата-анасы науқас немесе қайтыс болған кезде немесе өзге себептермен олар үшiн мұндай өтiнiш беру мүмкiн болмаған жағдайда - мүдделi адамдар көршiлерiнiң, бала туған кезде анасы жатқан медициналық мекеменiң әкiмшiлiгi жазбаша немесе ауызша түрде бередi.
18. Баланың тууын тiркеу туралы АХАЖ органына өтiнiш оның туған күнiнен бастап екi ай мерзiмнен кешiктiрiлмей жасалуға тиiс.
Екі айлық мерзім өткеннен кейін тууын тіркеу Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі бекіткен нысан бойынша, аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі жасаған қорытындының негізінде жүргізіледі.
ЕСКЕРТУ. 18-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 2001.06.25. N 857 қаулысымен.
19. Медициналық мекеменiң баланың тууы туралы анықтамасында баланың анасы туралы барлық қажеттi мәлiметтер (тегi, аты, әкесiнiң аты), сондай-ақ баланың туған күнi мен жынысы, анықтаманың берiлген күнi болуға тиiс.
Анықтама лауазымды адамның қолымен және емдеу мекемесiнiң мөрiмен куәландырылуға тиiс.
Егер баланың тууы туралы медициналық анықтамада анасының некеге дейiнгi тегi (әрi қарай - некеге дейiнгi тек) көрсетiлсе, ал тууды тiркеу сәтiнде ол паспортын, жеке бас куәлiгiн (жеке басын куәландыратын басқа құжатын) некенiң тiркелуi кезiнде берiлген тек бойынша алса, арыз берушi мiндеттi түрде емдеу мекемесi берген анықтаманың (осы паспортын (жеке басын куәландыратын басқа құжатын) АХАЖ органына ұсынған анаға берiлгенiн растайтын неке қию туралы куәлiктi тапсыруға тиiс. Егер некенi тiркеу кезiнде әйелге жұбайының тегi берiлсе, алайда ол паспортын жаңа текке ауыстырмаған және баланың тууы туралы медициналық анықтамада да анасының некеге дейiнгi тегi көрсетiлген болса, арыз берушi мiндеттi түрде неке қию туралы куәлiктi тапсыруға тиiс. Ата- ананың некесiн қию туралы жазба осы АХАЖ органында болған жағдайда неке қию туралы куәлiктi тапсыру мiндеттi емес.
Осы тармақтың екiншi абзацында көзделген жағдайларда баланың тууы туралы актiнiң жазуында анасының тегi неке қию туралы куәлiк (неке қию туралы актiнiң жазуы) бойынша көрсетiледi, бұл ретте "Белгiлерге арналған" 24-бағанада "Ұсынылған медициналық анықтамада анасының некеге дейiнгi тегi көрсетiлген"
немесе "Ұсынылған медициналық анықтама мен анасының паспортында оның некеге дейiнгi тегi көрсетiлген" деген тиiстi жазу жазылады және анасының некеге дейiнгi тегi көрсетiледi.
Баланы үйде туған жағдайда туу емдеу мекемесi дәрiгерiнiң, басқа медициналық қызметкердiң анықтамаларының негiзiнде, олар болмаған жағдайда, кемiнде екi куәнiң арызының негiзiнде тiркеледi.
Туу туралы актiнi жазудың "Баланың туу фактiсiн растайтын құжаттар"
атты 10-бағанасында туу фактiсi куәлардың тегiн, атын, әкесiнiң аты мен тұратын жерi көрсетiле отырып расталады. Бұл мәлiметтер куәлардың жеке бастарын куәландыратын құжаттардың негiзiнде көрсетiледi.
20. Куәнiң (куәлардың) келуі мүмкiн болмаған жағдайда баланың осы әйелден туу фактiсiн жазбаша растаудың астына қойған қолдардың нақтылығы нотариаттық тәртiппен куәландырылуға тиiс. Бұған қоса, куәнiң қолын АХАЖ органының бастығы немесе тұрғылықты жерi бойынша жергiлiктi атқарушы органның лауазымды адамы; шетелде жүрген (ұзаққа созылған iссапар және тағы басқа) Қазақстан Республикасы азаматтарының қолдарын - Қазақстан Республикасының консулдық мекемелерiнiң лауазымды адамы; әскери қызметшiлердiң қолдарын - тиiстi әскери бөлiмнiң командирi; Қазақстан Республикасының жалауымен жүзiп жүрген теңiз кемелерiнде немесе iшкi сулар кемелерiндегi Қазақстан Республикасы азаматтарының қолдарын - осы кемелердiң капитандары; барлау және сол сияқты басқа да экспедицияларда жүрген азаматтардың қолдарын - осы экспедициялардың бастықтары;
стационарлық емдеу-сауықтыру мекемелерiнде емделуде жатқан азаматтардың қолдарын - осы мекемелердiң әкiмшiлiгi куәландыра алады.
21. Ата-анасының бiреуiнiң немесе екеуiнiң де жеке басын куәландыратын құжатты тапсыруы мүмкін емес ерекше жағдайларда (оның жүрген жерi белгiсiз, ұзақ iссапар және тағы басқа) АХАЖ органы тууды тiркеуден бас тартуға тиiс емес. Егер ата-анасының жеке басын куәландыратын құжат тапсырылмаса, ол жайлы мәлiметтер неке қию туралы куәлiктiң немесе осы АХАЖ органында ата- анасының неке қию туралы акт жазуы болған кезде осы актiлiк жазудың негiзiнде жазылады. Егер ата-аналары туралы мәлiметтер неке қию туралы куәлiктiң негiзiнде жазылған жағдайда, "Ұлты" атты 15-бағана толтырылмайды. Бұл ретте берушiге келмей қалған ата-анасы жеке басын куәландыратын құжатты тапсырған кезде жазу белгiленген тәртiпте әкесiнiң (анасының) ұлты туралы мәлiметтермен толықтырылуы мүмкiн екендiгi түсiндiрiледi. Ата-анасының тұрақты тұратын жерi туралы, олардың қайда және кiм болып жұмыс iстейтiндiгi, сондай-ақ бiлiмi туралы мәлiметтер арыз берушiнiң айтуымен жазылады. Мұндай жағдайларда туу туралы актiнiң жазбасындағы "Белгiлерге арналған" 24-бағанада: "Әкесiнiң (анасының) жеке басын куәландыратын құжат тапсырылған жоқ, әкесi (анасы)
туралы мәлiметтер неке қию туралы куәлiктiң (неке қию туралы актiлiк жазудың)
негiзiнде енгiзiлдi" деп көрсетiледi.
22. Өзара некеде тұратын әкесi мен анасы олардың бiреуiнiң өтiнiшi бойынша тууды тiркеу кiтабында баланың ата-анасы болып жазылады. Неке қию туралы куәлiк мұндай жазуға негiз болып табылады.
Жасанды түрде ұрықтандыру тәсiлiн қолдануға немесе эмбрионды имплантациялауға өздерiнiң жазбаша келiсiмдерiн берген некеде тұратын адамдар осы тәсiлдердi қолданудың нәтижесiнде оларда бала туған жағдайда тууды жазу кiтабында оның ата-аналары болып жазылады.
Некеде тұратын және бала көтерту мақсатында басқа әйелге эмбрионды имплантациялауға жазбаша түрде өз келiсiмдерiн берген адамдар тек баланы туған әйелдiң (суррогат ананың) келiсiмiмен ғана баланың ата-анасы болып жазыла алады.
Егер ата-анасының арасындағы неке бұзылған, сотпен жарамсыз деп танылған немесе жұбайы қайтыс болса, бiрақ некенiң бұзылуы, оның жарамсыз деп танылуы немесе жұбайының қайтыс болуы сәтiнен бастап екi жүз жетпiс күннен аспайтын уақыт өтсе, ата-анасы туралы мәлiметтер тура осындай тәртiпте жазылады. Арыз берушi осыған сәйкес некенi бұзу туралы куәлiктi немесе сот шешiмiн, некенi жарамсыз деп тану туралы заңды күшiне енген сот шешiмiнен үзiндіні (көшiрменi) немесе жұбайының қайтыс болуы туралы куәлiктi тапсыруға тиiс. Тууы туралы актiнiң "Белгiлерге арналған" 24-бағанасында некенiң бұзылуы немесе қайтыс болу күнi мен орны және актiлiк жазудың нөмiрi не соттың атауы және некені жарамсыз деп тану туралы шешiмнiң заңды күшiне енген күнi Егер бала некенiң бұзылу немесе оның жарамсыз деп танылу күнiнен бастап екi жүз жетпiс күн өткеннен кейiн туса, бұрынғы жұбай тек әке болуды анықтау туралы актiлiк жазудың негiзiнде ғана баланың әкесi болып жазылуы мүмкiн.
23. Егер баланың тууын тiркеудi ата-анасы емес, басқа адам жүргiзсе, онда арыз берушiнiң жеке басын куәландыратын құжат тапсырылуға тиiс. Бұл жағдайда "Белгiлерге арналған" 24-бағанада арыз берушінің жеке басын куәландыратын құжаттың нөмiрi, күнi және кiмнiң бергенi көрсетiледi.
24. Егер тiркелген некеде тұратын баланың анасы тууды тiркеу кезiнде оның жұбайы бұрынғы жұбайы баланың әкесi болып табылмайды деп мәлiмдесе және баланың тууы әкесi болу мынадай тәртiппен анықталады:
баланың анасымен некеде тұрмайтын адамның әке болуы баланың әкесi мен анасының АХАЖ органына бiрлесiп арыз беру жолымен анықталады;
анасы қайтыс болған, ол әрекет қабiлетi жоқ деп танылған, ананың тұрған жерiн анықтау мүмкiн болмаған жағдайларда немесе ол ата-аналық құқығынан айырылған жағдайда - қамқоршы және қорғаншы органдардың келiсiмiмен баланың әкесiнiң арызы бойынша, осындай келiсiм болмаған жағдайда - сот шешiмiмен анықталады;
бала туғаннан кейiн әке болуды анықтау туралы бiрлесе арыз беру мүмкiн болмайды немесе қиын болады деп тұспалдауға негiз болатын мән-жайлар болған жағдайда, болашақ баланың өзара некеде тұрмайтын ата-анасы осындай арызды ананың жүктi кезiнде АХАЖ органына бере алады. Баланың ата-анасы туралы жазба бала туғаннан кейiн жасалады.
25. Егер ата-анасы өзара некеде тұрмаса, баланың анасы туралы жазба анасының өтiнiшi бойынша, ал әкесi туралы жазу - әке болуды баланың әкесi мен анасының бiрлесiп берген арызы бойынша немесе баланың әкесiнiң арызы бойынша жасалады немесе әкесi соттың шешiмi бойынша жазылады.
Бала некеде тұрмайтын анадан туған кезде, ата-ананың бiрлесiп берген арызы болмаған кезде соттың әке болуды анықтау туралы шешiм болмаған жағдайда, тууды жазу кiтабында баланың әкесi туралы жазба анасының тегi бойынша, баланың әкесiнiң өз аты мен оның әкесiнiң ата-анасының айтуы бойынша жазылады.
Баланың тууы анасының емес, басқа адамның өтiнiшi бойынша тiркеген жағдайда әкесi туралы мәлiметтер осы тармақтың екiншi абзацымен көзделген тәртiпте осы адамның айтуы бойынша жазылады.
Мұнда туу туралы актiнiң жазуындағы "Белгiлерге арналған" 24-бағанада:
"Әкесi туралы мәлiметтер арыз берушiнiң айтуы бойынша енгiзiлдi" деген жазба жасалады да арыз берушi осы бағанаға қол қояды. Кейiннен баланың анасы туу туралы актiнiң жазуына енгiзiлген баланың әкесi туралы мәлiметтермен келiспеген жағдайда түзетулер белгiленген тәртiпте жасалады.
26. Егер ата-анасы (немесе олардың бiреуi) он сегiз жасқа толмаған болса, баланың тууы әдеттегiдей тәртiпте тiркеледi. Кәмелетке толмаған әкесiнiң немесе анасының ата-аналарының (қамқоршыларының) баланың тууын тiркеуге келiсiмi мұнда талап етiлмейдi.
Некеде тұрмайтын және он алты жасқа немесе кәмелетке толмаған ата- анадан туған баланы тiркеу заңды өкiлдiң қатысуымен жүргiзiледi.
Мұнда "Белгiлерге арналған" 24-бағанада: "Туудың тiркелуi заңды өкiлдiң қатысуымен жүргiзiлдi" деген жазу жазылады, оның тегi, аты, әкесiнiң аты, жеке куәлiгiнiң нөмiрi көрсетiледi, содан кейiн өкiл осы бағанаға қол қояды. Кейiннен кәмелетке толмаған ата-аналар он алты жасқа толғанға дейiн кәмелетке толмаған ата-анасымен қатар тәрбиелеудi жүзеге асыратын қамқоршы тағайындалады.
Жасанды түрде ұрықтандыру тәсiлiмен немесе эмбрионды имплантациялау жолымен туған балалардың тууын тiркеу жалпы белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
27. Тууды тiркеу кезiнде баланың тегi ата-анасының тегiмен белгiленедi.
Ата-анасының тектерi әртүрлi болған жағдайда балаға ата-анасының келiсiмi бойынша әкесiнiң немесе анасының тегi берiледi. Ата-анасының қалауы бойынша баланың тегiн ұлттық дәстүрлердi ескерiле отырып, әкесiнiң немесе атасының атына жазылуы мүмкiн. Баланың тегiне қатысты ата-анасының арасындағы келiспеушiлiктер сот тәртiбiмен шешiледi.
28. Тууды тiркеу кезiнде ұлты қазақ адамдардың аттарын, әкелерiнiң аттарын және тектерiн мына төмендегі үш мүшелiк антропонимдiк белгiлеу жүйесi: аты, әкесiнiң аты, тегi бойынша дұрыс жазуға және айтуға назар аудару керек.
Мұнымен қатар азаматтардың қалауы бойынша қазақтардың тектерi мен әкелерiнiң аттарын жазу кезiнде қазақ тiлiне жат -ов, -ев, -ова, -ева, -ин, -и -ины, - на, -овна, -евна, -ович, -евич жұрнақтары алып тасталып, олардың орнына "ұлы", "қызы" жалғаулары бiрге қосып жазылады. Мысалы Байкенов Оспан Омарович Байкен Оспан Омарұлы"; Кадырова Рысты Мадиевна .
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiнiң 15-бабына сәйкес ұлты қазақ адамдардың аты-жөнiн былайша жазуға болады;
Қадырова Рысты Мадиевна - Мадиқызы Рысты; Байкенов Оспан Омарович - Омарұлы Оспан.
Әкесiнiң аты шын мәнiсiнде тегiн ауыстыратын болса және тегi мiндеттi түрде бiрiншi орында, одан кейiн аты тұрса, онда әкесiнiң аты жазылмайды.
Тегiнiң айтылуы қолайсыз естiлетiн жағдайларда сондай-ақ қазақтардың тұрмысында кездесетiн шығыс антропонимi дәстүрлерiн құрметтей отырып, тегiн белгiлеу кезiнде өз еркi бойынша "и" әрпiн қосып жазуға жол берiледi. Мысалы:
Кошкарова Сара Акимовна - Қошқари Сара Әкiмқызы.
Ұлты қазақ адамдардың тектерiн, өз аттары мен әкелерiнiң аттарын жазу кезiнде атындағы сөздiң мөлшерiне қарамастан бөлек жазуға жол берiлмейдi.
Мысалы:
Әбiлқасым (Әбiл - Қасым емес), Гүлсара (Гүл - Сара емес), Сейдахмет (Сейд
- Ахмет емес).
Атын, тегiн, әкесiнiң атын өзгертудi тiркеу кезiнде де осындай принциптер қолданылады.
Текке "тегi", "ұрпағы", "немересi", "шөбересi" сөздерiн және тағы басқа сөздердi қосып жазуға жол берiлмейдi.
29. Балаға қосарланған тек беруге рұқсат етiлмейдi. Алайда, егер ата- анасының (немесе олардың бiреуiнiң) қосарланған тегi болса, АХАЖ органы балаға осы тектi беруден бас тартуға құқылы емес. Балаға ұлттық-тарихи дәстүрлерге сәйкес әкесiнiң немесе атасының атына жазылған тек берiлуi мүмкiн.
30. Баланың аты ата-анасының келiсiмi бойынша қойылады, ата-анасының арасында келiсiм болмаған жағдайда баланың атын қою мәселесi сот арқылы шешiледi.
АХАЖ органы берiлген аттың жеке аттар анықтамасында көрсетiлмеуi немесе қысқартылған, еркелететiн ат болып табылуы негiзiнде балаға ата-анасы таңдаған атты қоюдан бас тартуға құқылы емес.
31. Балаға әкесiнiң аты әкесiнiң атымен не әкесi ретiнде жазылған адамның атымен берiледi. Егер жеке басын куәландыратын құжатқа сәйкес әкесінің бiрнеше аты болса, баланың әкесiнiң аты ата-анасының таңдауымен солардың бiреуi бойынша жазылады.
Басқа ұлт адамдарының тектерi, аттары және әкесiнiң аттары өздерiнiң қалауы бойынша олардың ұлттық ерекшеліктерiне сәйкес жазылуы мүмкiн.
32. Тууды тiркеу туралы жазылған жазудың негiзiнде тууы туралы куәлiк жазылып, ол тууды тiркеу туралы өтiнiш берген адамға берiледi.
Тууы туралы куәлiкпен бiрге мiндеттi түрде жұмыс орнына тапсыру үшiн баланың туу жағдайы бойынша тиiстi жәрдемақы алуға анықтама берiледi.
33. Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың балаларының тууын тiркеу кезiнде ата-анасының екеуiнiң де жеке бастарын куәландыратын құжаттарын, сондай-ақ олардың мемлекеттiк және орыс тiлiндегi мәтiннiң нотариалдық куәландырылған аудармасын тапсыру талап етiледi.
34. Екi және одан да көп бала туған кезде олардың әрқайсысына туу туралы медициналық анықтама тапсырылуға тиiс, соның негiзiнде бiрiнен кейiн бiрi жазылатын тууы туралы жеке жазбалар жазылады және балаларға туу туралы жеке куәлiктер берiледi.
35. Тауып алған баланың тууын тiркеу, егер ол бұрын тiркелмеген болса, оны тауып алған адамның, балалар мекемесi әкiмшiлiгiнiң немесе iшкi iстер органының арызы бойынша тауып алу күнiнен бастап үш күннен кешiктiрiлмей жүргiзiледi. Тауып алған баланың тууын тiркеу кезiнде АХАЖ органы бұл жайлы дереу қамқоршылық және қорғаншылық органына хабарлауға тиiс.
Тууды тiркеу кезiнде арызға барлық жағдайларда, баланың табылған уақытын, орнын және тауып алу жағдайларын көрсетiп iшкі iстер органы немесе жергiлiктi атқарушы орган әзiрлеген хаттама, сондай-ақ баланың жасы туралы медициналық мекеме берген анықтама қоса тапсырылады.
Тауып алынған, ата-анасы белгiсiз баланың тегi, аты, әкесінің аты, сондай- ақ оның ата-анасының тегi, аты, әкесiнiң аты мен ұлты қамқоршылық және қорғаншылық органының, бала тапсырылған балалар мекемесi әкiмшiлiгiнiң, баланы тауып алған iшкi iстер органының немесе баланы тауып алған адамның айтуы бойынша жазылады (баланың ата-анасы туралы басқа мағлұматтар жазылмайды). "Белгiлерге арналған" 24-бағанада: "Бала табылған" деген жазу жазылады, сондай-ақ ата-анасы туралы мәлiметтердiң кiмнiң айтуы бойынша енгiзiлгендiгi жазылады.
36. Өлi туған балалар мен өмiрiнiң бiрiншi аптасында өлген балалар баланы тудырған немесе бала өлген емдеу мекемесiнiң арызы бойынша туу сәтiнен бастап бес тәулiктен кешiктiрiлмей АХАЖ органдарында тiркелуге тиiс. Алайда, егер мұндай арызбен ата-анасы немесе қажеттi құжаттарды ұсынған басқа адам жүгiнсе, АХАЖ органы тiркеуден бас тартуға тиiс емес.
Өлi баланың тууын тiркеу өлi туу туралы медициналық куәлiктiң (перинаталдық өлiм туралы куәлiктiң) негiзiнде тек тууы туралы актiлердi тiркеу кiтабында ғана тiркеледi.
Егер бала туғаннан кейiн өлсе (егер ол бiрнеше минут қана өмiр сүрсе де), екi актiлiк жазу: тууы туралы - тууы туралы медициналық анықтаманың негiзiнде және қайтыс болу туралы - перинаталдық өлiм туралы куәлiктiң негiзiнде жазылуға тиiс.
Мұнда туу туралы актiнiң жазуында актiлiк жазудың нысанымен көзделген ата-анасы туралы барлық мәлiметтер көрсетiлуге тиiс, ал осы тармақтың үшiншi абзацымен көзделген жағдайларда - баланың қайтыс болуы туралы да белгi қойылуға тиiс ("Белгiлерге арналған" 24-бағанада).
Егер бала өмiрiнiң бiрiншi аптасында қайтыс болса, өтiнiш берушiге тек қайтыс болу туралы куәлiк берiледi. Кейiннен тек қайтыс болу туралы қайтадан куәлiк берiледi.
Егер ата-анасына баланың (өлi немесе тiрi, бiрақ өмiрiнiң бiрiншi аптасында қайтыс болған) тууын растайтын құжат алу қажет болса, АХАЖ органы өлi туу туралы немесе баланың қайтыс болуы туралы көрсетiп, тууы туралы анықтама
37. Баланың әкесiмен некеде тұрмайтын анасы қайтыс болғанда баланы толық мемлекеттiң есебiнен ұстауға және тәрбиелеуге берсе, яғни баланы әйелдер босанатын үйден алып кетуден бас тартса не оның тұратын жерi белгiсiз болса, ал әке болу анықталмаса, баланың тууын тiркеу баланы туу кезiнде анасы жатқан медициналық мекеме әкiмшiлiгiнiң арызы бойынша не балалар мекемесi әкiмшiлiгiнiң немесе бала үш күн аралығында соның қамқоршылығында болған адамның арызы бойынша жүргiзiледi. Анасы туралы мәлiметтер туу туралы медициналық анықтамаға сәйкес, бала мен әкесiнiң тегi - анасының тегi бойынша, бала мен әкесiнiң аттары әкелерiнiң аттарымен, сондай-ақ ата-анасының ұлты - арыз берушiнiң айтуы бойынша көрсетiледi. Мұндай жағдайда баланың әкесiнiң аты әкесiнiң өз атына сәйкес келуге тиiс (баланың ата-анасы туралы басқа мәлiметтер жазылмайды).
38. Егер кейiннен сот әкесi (анасы) туралы мәлiметтердi туу туралы актінің жазуынан алып тастау туралы шешім шығарса, АХАЖ органы соттың заңды күшiне енген шешiмiнiң негiзiнде туу туралы актінің жазуы бойынша өзгерiстер енгiзедi - әкесi (анасы) туралы мәлiметтер сызылып тасталады да "Белгiлерге арналған" 24-бағанада: ____________ __ ________жылғы "___ " 199___ N____ шешiмiнiң негiзiнде әкесi (соттың атауы) (анасы) туралы мәлiметтер алынып тасталды" деп көрсетiледi. Бұл жағдайда анасының арызы бойынша туу туралы актiнiң жазуына әкесi анасының тегi бойынша жазылуы мүмкiн. Баланың әкесiнiң өз аты әкесiнің аты мен тегі анасының айтуы бойынша жазылады. Әкесi туралы басқа мәлiметтер енгiзiлмейдi.
Туу туралы актiнiң жазуына енгiзiлген барлық өзгерiстер лауазымды адамның мөрiмен және қолымен куәландырылады.
39. Ата-аналық құқықтардан айыру туралы заңды күшiне енген сот шешiмiнiң негiзiнде туу туралы актiнiң жазуында "Белгiлерге арналған" 24- бағанада: "Ата-анасы(әкесi,анасы) ____________"__"199__ жылғы N__ шешiмiнiң (соттың атауы) негiзiнде ата-аналық құқықтан айырылды" деп көрсетiледi.
Жазылған жазу лауазымды адамның мөрiмен және қолымен куәландырылады (ата-анасы туралы мәлiметтер актiлiк жазудан алынып тасталмайды). Ата-аналық құқықтарынан айырылған ата-анаға тууы туралы куәлiктер қайтадан берiлмейдi. Олар баланың қамқоршысына (қорғаншысына)
берiлуi мүмкiн.
Соттың заңды күшiне енген шешiмiнiң негiзiнде ата-аналық құқықтарын қалпына келтiру кезiнде туу туралы актiнiң жазбасына:
"_____________199___ жылғы "___" N____ шешiмiнiң негiзiнде (соттың атауы)
ата-ананың (әкесiнiң, анасының) ата-аналық құқықтары қалпына келтiрiлдi" деген белгi жасалады.
куәландырылады.
3-Бөлім. Әке болуды анықтауды тіркеу 3-Тарау. Жалпы ережелер
40. Әке болуды анықтауды тiркеу АХАЖ органдарында жүргiзiледi.
Баланың өзара некеде тұратын ата-анадан тууы ата-анасының некесi туралы жазумен куәландырылады.
Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 46- бабына сәйкес, баланың анасымен некеде тұрмайтын адамның әке болуын анықтау АХАЖ органына баланың әкесi мен анасының бiрлесе арыз беру жолымен; анасы қайтыс болған, ол әрекет қабiлетi жоқ деп танылған, оның тұратын жерiн анықтау мүмкiн болмаған немесе анасы ата-аналық құқықтан айырылған жағдайларда - қамқоршылық және қорғаншылық органының келiсiмiмен баланың әкесінің арызы бойынша ал келiсiм болмаған кезде - соттың шешiмi бойынша белгiленедi.
Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 47- бабына сәйкес бала некеде тұрмайтын ата-анадан туған жағдайда, ата-анасының бiрлесiп берген арызы болмаған кезде, әке болуды анықтау баланың ата-анасының бiреуiнiң немесе қамқоршысының (қорғаншысының), сондай-ақ бала кәмелетке толғаннан кейiн оның өзiнiң арызы бойынша сот тәртiбiмен белгiленедi.
41. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 178- бабына сәйкес әке болуды анықтауды тiркеу туралы арыз берушiлердiң таңдауы бойынша баланың ата-анасының бiрiнiң тұрған жерi бойынша АХАЖ органына, ал әке болу сот шешiмiмен анықталған жағдайда - әке болуды анықтау туралы сот шешiмi шығарылған жерге берiледi.
Кәмелетке толған адамға қатысты әке болуды анықтауды тiркеу туралы арызға тек оның келiсiмiмен ғана, ал егер ол әрекет қабiлетi жоқ болып танылса - оның қамқоршысының немесе қамқоршылық және қорғаншылық органының келiсiмiмен жол берiледi. Мұндай жағдайларда ата-анасының арызына кәмелетке толған адамның (оның қамқоршысының) әке болуды анықтауға жазбаша түрдегi келiсiмi мiндеттi түрде қоса берiледi. Мұндай келiсiм осы адамның (оның қамқоршысының) жеке арызында немесе ата-анасының бiрлесiп берген арызына (әкесiнiң арызына) оның қол қоюы (қамқоршысының қол қоюы) арқылы бiлдiрiлуi мүмкiн. Мұнымен қатар кәмелетке толған адам (оның қамқоршысы)
әкесiнiң тегiн алуды қалайтындығын немесе анасының тегiнде қалғысы келетiндiгiн көрсетедi. Бұл туралы әке болуды анықтау туралы акт жазуының 21- бағанасында тиiстi белгi қойылады.
42. Әке болуды анықтауды тiркеу туралы арыз Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi белгiлеген нысандағы бланкiде әзiрленуге тиiс. Мұндай бланкi болмаған жағдайда еркiн түрде жазылған арыздың мәтiнiнде бланкiде көзделген барлық мәлiметтер болуға тиiс. Арыздың Бланкiсiндегi барлық сұраққа толық және дәл жауап берiлуге тиiс. Арыздар АХАЖ органы қызметкерiнiң көзiнше толтырылады және қол қойылады, ол осы Ереженің 24-тармақшасының бiрiншi абзацында келтiрiлген арыз берушiлердiң жеке басын куәландыратын құжаттармен ондағы мәлiметтердi салыстырады.
Арыздар түскен күнi арыздарды есепке алудың арнайы журналында тiркелуi
43. Әке болуды анықтауды тiркеу баланың әкесiнiң некеде тұрған- тұрмағанына қарамастан жүргiзiледi, сондықтан жұбайдың әке болуды анықтауды тiркеуге келiсiмi талап етiлмейдi.
44. Егер баланың тууы туралы акт жазбасында баланың әкесi ретiнде белгiлi бiр адам көрсетiлсе, АХАЖ органының әке болуды анықтау туралы арызды қабылдауға құқығы жоқ. Бұл жағдайда әке болуды анықтау туралы арыз түскен кезде АХАЖ органы баланың тууы туралы жазбасы бойынша әкесi туралы бұрын енгiзiлген мәлiметтердiң негiздемесiн тексеруге тиiс.
Мұндай тексеру:
1) егер әкесi анықталатын баланың анасы тiркелген некеде тұрса;
2) егер баланың анасы тiркелген некеде тұрмаса, ал тууы туралы куәлiкте баланың әкесiнiң тегi анасының тегiмен сәйкес келмесе, мұндай тексерулер мiндеттi түрде жүргiзiледi.
Егер тууы туралы жазба басқа АХАЖ органында болса, АХАЖ органы оның көшiрмесiн көрсетiлген мәлiметтердi анықтау және арызға қосып тiгу үшiн бiр айдың iшiнде алдыруға тиiс. Бұл жағдайда арыз әдеттегi тәртiппен түскен күнi журналда тiркеледi, ал әке болуды анықтау арыз берушiлердiң (арыз берушiнiң)
қатысуымен тууы туралы актiлiк жазудың көшiрмесiн алғаннан кейiн кiдiртiлместен жүргiзiледi. Туу туралы актiлiк жазудың көшiрмесiнiң сұратылғаны туралы арыз берушiлерге (арыз берушiге) хабарланады және оның нақты алыну мүмкiндiгi ескерiле отырып әке болуды анықтауды тiркеу күнi Баланың тууы туралы актiлiк жазбада арыз берушi әйелдiң күйеуi немесе басқа адам көрсетiлген жағдайда (Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 49-бабының 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда)
баланың тууы туралы актiлiк жазудан әке болу туралы мәлiметтердi алып тастау туралы мәселенi сот шешкенге дейiн әке болуды анықтауды тiркеуден бас тартылуы тиiс.
45. Жүйке ауруы немесе ақыл-есiнiң кемдiгi салдарынан сот тәртiбiмен әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп танылған адамның арызы бойынша, сондай-ақ осы әрекет қабiлеттiлiгi жоқ адамның қамқоршысының арызы бойынша әке болуды анықтауға жол берiлмейдi.
46. Баланың тууы туралы акт жазба жоғалып кетсе, онда әке болуды анықтау ол белгiленген тәртiппен қалпына келтiрiлгеннен кейiн тiркелуi мүмкiн.
47. Тууды және әке болуды анықтауды бiр мезгiлде тiркеу кезiнде мiндеттi түрде туу туралы және әке болуды анықтау туралы актiлер жасалады. Бұл ретте тууы туралы акт жазуларындағы баланың тегi анасының тегi бойынша көрсетiледi, ал оның әкесiнiң аты және әкесi туралы мәлiметтер - ата-аналарының әке болуды анықтау туралы бiрлесiп берген арызына (әкесiнiң арызына) сәйкес көрсетiледi. Егер ата-аналары (әкесi) балаға өзiнiң тегiн берудi қаласа, ол әке болуды анықтау туралы акт негiзiнде түзетiледi.
48. Ата-аналардың бiрлесiп берген арызы бойынша әке болуды анықтауды тiркеу кезiнде баланың тегi ата-аналардың келiсiмi бойынша, ал келiсiм болмаған жағдайда - сот тәртiбiмен анықталады.
Баланың қандай тектi иеленетiнi жөнiнде әке болуды анықтау туралы арызда көрсетiлуi тиiс.
Сот шешiмi негiзiнде әке болуды анықтауды тiркеу кезiнде балаға шешiмде көрсетiлген тек берiледi, мұндай жазу жоқ болған жағдайда - арыз берушiнiң көрсетуi бойынша берiледi. Осы мәселе бойынша дау туған жағдайда ол сот тәртiбiмен шешiледi.
Баланың әкесiнiң аты әкесiнiң аты бойынша өзгередi, оның iшiнде егер кәмелетке жасы толған балалардың тарапынан қарсылық болмаған жағдайда да олардың тегi осылай өзгередi.
Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 49- бабының 3-тармағына сәйкес баланың тууы туралы бұрынғы акт жазуында көрсетiлген баланың әкесiнiң аты (анасының көрсетуi бойынша) баланың әкесi ретiнде танылған адамның атымен сәйкес келмеген жағдайларда, АХАЖ органының әке болуды анықтауды тiркеуден және балаға әкесiнiң атын әкесiнiң аты бойынша беруден бас тартуға құқы жоқ және бұл мәселе жөнiнде ата- аналардан түсiнiктеме талап етуге тиiс емес.
49. Әке болуды анықтауды тiркеу кезiнде әке болуды анықтау жөнiндегi акт жазуы бекiтiлген нысан бойынша екi данада жасалады (4 қосымшаға сәйкес).
Әке болуды анықтау туралы куәлiктi АХАЖ органы (12 қосымшаға сәйкес)
ата-аналардың қалауы бойынша және олардың арызы бойынша әрқайсысына жеке
50. Әке болуды анықтау жөнiндегi акт жазуында анасы туралы мәлiметтер акт жазуының немесе баланың тууы туралы куәлiгiнiң негiзiнде, оның iшiнде анасы әке болуды анықтауды тiркеуге дейiн некеге отырған және жұбайының тегiн қабылдаған жағдайда да көрсетiледi. Мұндай жағдайда 21-бағанада некенi тiркеу орны, акт жазбасының нөмiрi мен күнi, сондай-ақ анасының оның некеге тұруына байланысты берiлген тегi көрсетiледi.
Әке болуды анықтау туралы ата-аналардың бiрлесiп берген арызында, егер анасы неке қиюдан кейiн жұбайының тегiн қабылдаса, оның тегi жеке басын куәландыратын құжатқа сәйкес көрсетiледi, ал тырнақшаның iшiнде: "анасының некеге дейiнгi тегi" деп жазылады.
51. Егер баланың ата-аналары әке болуды анықтауға дейiн немесе одан кейiн некеге тұрса және некеге тұру кезiнде анасы жұбайының тегiн қабылдаған жағдайда, баланың тууы туралы акт жазуында баланың тегiн түзету қорытынды жасалмастан жүргiзiледi. Некенi қию туралы актiдегi жазу өзгерту енгiзуге негiз болып табылады.
52. Егер баланың ата-аналары некеге ол туғаннан кейiн тұрса, әке болуды анықтауды тiркемей тұрып, баланың тууы туралы акт жазуына әкесi туралы мәлiметтердi енгiзуге жол берiлмейдi.
53. Әке болуды анықтау туралы акт жазуы негiзiнде АХАЖ органы сол күнi әкесi туралы мәлiметтi және осыған байланысты өзгерiстердi баланың тууы туралы акт жазуына енгiзедi және тууы туралы жаңа куәлiк бередi. Бұрынғы куәлiк белгiленген тәртiп бойынша жойылады.
Егер баланың тууы туралы акт жазуы басқа жерде болса, онда он күндiк мерзiмнiң iшiнде жазудың бiрiншi данасының жазбасы тұрған жердегi АХАЖ органына әке болуды анықтауды тiркеуге байланысты жазуға қажеттi өзгерiстер енгiзу және тууы туралы жаңа куәлiктi жiберу туралы хабарлама жiберiледi.
Алынған хабарламаның негiзiнде АХАЖ органы тууы туралы акт жазбасына қажеттi өзгертулер енгiзедi және тууы туралы жаңа куәлiк жiбередi.
Сонымен бiрге ол тиiстi аумақтық әдiлет органындағы АХАЖ мұрағатына тууы туралы акт жазбасының екiншi данасына дәл осындай өзгерiстер енгiзу үшiн хабарлама жiбередi.
54. Әке болуды анықтауды тіркеуге байланысты әскерге міндеттінің немесе шақырылушының тегі немесе әкесінің аты өзгерген жағдайда АХАЖ органы «Әскери міндеттілік және әскери қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бұл туралы жеті күн мерзімде әскери міндетті немесе шақырылушы әскери есепте тұратын жергілікті әскери басқару органдарына хабарлауы тиіс.
55. Кәмелетке жасы толмаған балаларға қатысты әке болуды анықтауды тiркеу туралы баланың анасының тұрғылықты жерi бойынша еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау басқармасына хабарланады.
56. Әке болуды анықтау туралы сот шешiмi бұзылған жағдайда АХАЖ органы әке болуды анықтау туралы акт жазбасының күшiн жояды.
Әке болуды анықтау туралы бұрын шығарылған сот шешiмiн бұзу жөнiндегi сот ұйғарымының (қаулысының) көшiрмесiн, сондай-ақ әке болуды анықтау жөнiндегi акт жазбасының күшiн жою туралы жазбаны жарамсыз деп тану туралы заңды күшiне енген сот шешiмiн алған жағдайда АХАЖ органы жазбаның сыртқы бетiнiң жоғарғы жағына: "Жазбаның күшi жойылған" деп көрсетедi және 21-бағанада қашан және қай соттың шешiм шығарғандығы туралы көрсетiп, белгi соғады.
Акт жазбасының күшi жойылғандығы туралы аумақтық әдiлет органындағы тиiстi АХАЖ мұрағатына хабарланады, ол осы тәртiппен жазбаның екiншi данасының күшiн жояды.
Әке болуды анықтау туралы акт жазбасының күшi жойылғаны туралы тууы туралы акт жазбасы тұрған жердегi АХАЖ органына хабарланады, ол акт жазбасындағы бастапқы өзгерiстердi (егер әке болуды анықтауға байланысты баланың тегi өзгерсе, сондай-ақ оның әкесiнiң аты мен әкесi туралы мәлiметтер өзгередi), қайта қалпына келтiрiп, тиiстi белгi соғуға тиiс. Соғылған белгi бойынша туу туралы акт жазбасының екiншi данасы тұрған аумақтық әдiлет органының АХАЖ мұрағатына хабарланады.
Әке болуды анықтау туралы акт жазбасының күшi жойылған кезде АХАЖ органы баланың анасына тиiстi жәрдемақы алуға еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау басқармасына ұсыну үшiн анықтама бередi.
Аталған жағдайларда бұрын баланың әкесi болып жазылған адамға баланың тууы туралы куәлiк қайтадан берiлмейдi.
4-Тарау. Баланың әкесі мен анасының бірлесіп берген арызының негізінде әке болуды анықтауды тіркеу
57. Әке болуды анықтау туралы ата-аналардың бiрлесiп жазған арызы олардың бiреуiнiң тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органына берiледi. Бiрлесiп арыз беру қиын болған жағдайда АХАЖ органына баланың әкесi мен анасы арызды бөлек беруi мүмкiн.
58. Егер ата-аналардың біреуі әке болуды анықтауды тіркеу үшiн дәлелдi себеппен АХАЖ органына өзi келе алмаса, оның арызға қойған қолы осы Ереженiң 22-тарауында белгiленген тәртiппен куәландырылуы тиiс. Мұндай жағдайларда әке болуды анықтау жөнiндегi акт жазбасының "Белгiлер үшiн" деп аталатын 21-бағанасында қолды кiмнiң, қашан куәландырғаны көрсетiледi.
59. Бала туғаннан кейiн әке болуды анықтау туралы ата-аналардың арыз беруi мүмкiн болмаған немесе қиын болған жағдайда (ата-аналардың бiреуiнiң қатты науқастануы, ұзақ iссапарда немесе экспедицияда болуы, басқа жерге тұрақты түру үшiн көшiп кетуi және тағы басқа), анасы екiқабат кезiнде медициналық анықтамамен растала отырып, әлi тумаған балаға қатысты тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органына бiрлесiп (немесе бөлек) алдын ала арыз беруге жол берiледi. Мұндай арыз оларды есепке алу журналында тiркеледi және жалпы негiздерде сақталады. Бала туғаннан кейiн әке болуды анықтауды тiркеу үшiн ата-аналардан жаңадан арыз беру талап етiлмейдi; бұл жағдайда әке болуды анықтауды тiркеудi АХАЖ органы, егер алдын ала берiлген арызды ата- аналар не олардың бiреуi керi қайтарып алмаса тууды тiркеумен бiр мезгiлде жүргiзедi. Керi қайтарып алынған арыз АХАЖ органында қалдырылады, оған АХАЖ органы "Арыз жарамсыз деп есептелiндi" деген белгi соғады. Бұл осы арызды керi қайтарып алған ата-ананың (ата-аналардың) қолымен не осы Ереженiң 22-тармағында бекiтiлген тәртiппен оның (олардың) қолы куәландырылып, жазбаша арызбен расталады.
Егер баланың анасының немесе әкесiнiң тұрған жерiн өзгертуiне байланысты тууды тiркеу және әке болуды анықтауды тiркеу басқа АХАЖ органында жүргiзiлсе, онда алдын ала берiлген арызды сақтаушы АХАЖ органы сұрау салу бойынша оны тиiстi жерiне жолдайды.
60. Әке болуды анықтау туралы ата-аналардың арызына баланың тууы туралы куәлiгi қоса берiлуге тиiс. Егер әке болуды анықтауды тiркеу тууды тiркеумен бiр мезгiлде жүргiзiлсе, тууы туралы куәлiк ұсынылмайды.
61. Осы Ереженiң 60 және 61-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда АХАЖ органы әке болуды анықтауды арыз берген күнi екi ата-ананың қатысуымен жүргiзедi.
5-Тарау. Бала әкесінің арызы негізінде әке болуды анықтауды тіркеу
62. Бала әкесiнiң арызы негiзiнде әке болуды анықтау:
1) анасы қайтыс болған, анасы қайтыс болды деп жарияланған;
2) анасының жүйке ауруы немесе ақыл-есiнiң кемiстiгi салдарынан әрекет қабiлеттiлігi жоқ деп танылған;
3) анасы ата-аналық құқықтан айырылған;
4) баланың анасының тұрғылықты орнын анықтау мүмкiн болмаған жағдайларда жүргiзiледi.
63. Әке болуды анықтауды тiркеу қорғаншы және қамқоршы органның келiсiмiмен өзiн баланың әкесiмiн деп танитын адамның жазбаша арызы бойынша, мұндай келiсiм болмаған жағдайда - сот шешiмi бойынша жүргiзiледi.
Егер балаға қорғаншы (қамқоршы) тағайындалса, онда арызда оның тегi, аты, әкесiнiң аты және тұрғылықты жерi көрсетiледi.
6-Тарау. Сот шешімінің негізінде әке болуды анықтауды тіркеу
64. Әке болуды анықтауды тiркеу соттың әке болуды анықтау туралы, сондай-ақ әке болу және әке болуды тану фактiсiн анықтау туралы шешiмiнiң негiзiнде жүргiзiледi.
65. Заңды күшiне енген сот шешiмi және баланың тууы туралы куәлiгiнiң көшiрмесi арызға қоса берiледi.
66. Әке болуды анықтау туралы шешiм шығарған сот осы шешiм заңды күшіне енгеннен кейін оның көшiрмесiн арыз берушінің тұрғылықты орны бойынша тiкелей АХАЖ органына жiберген жағдайда, сот шешiмiнiң көшiрмесiн алған АХАЖ органы талап-арыз бойынша сот әке болуды анықтаған адамның қатысуымен әке болуды анықтау туралы жазбаны одан әрi дайындау үшiн шешiмдi соттың есепке алу журналында тiркеуге міндеттi.
Әке болуды анықтау туралы акт жазбасын жазу кезiнде әкесi туралы деректер сот шешiмiне сәйкес көрсетiледi.
Сот шешiмiнде әкесiнiң ұлты туралы деректер жоқ болған жағдайда әке болуды анықтау туралы акт жазуының 13 "Ұлты" бағанасы баланың тууы туралы акт жазуындағы 15-бағанаға сәйкес толтырылып, бұл туралы 21-бағанада әке болуды анықтау туралы белгi соғылады. Әкесiнiң тұрақты тұрғылықты жерi, қайда және кiм болып жұмыс iстейтiндiгi арыз берушiнiң айтуымен жазылуы мүмкiн.
7-Тарау. Қазақстан Республикасында әке болуды анықтау, Қазақстан Республикасынан тыс жерде анықталған әке болуды мойындау
67. Қазақстан Республикасында әке болуды анықтау ата-аналары мен баланың ұлтына және олардың тұрғылықты орнына қарамастан Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүргiзiледi.
Қазақстан Республикасының заңдары бойынша АХАЖ органдарында әке болуды анықтауға жол берiлген жағдайда, Қазақстан Республикасынан тыс жерде тұратын баланың ата-аналары, ең болмағанда олардың бiреуi Қазақстан Республикасының азаматы болып табылса, Қазақстан Республикасының консулдық және елшiлiк мекемелерiне әке болуды анықтау туралы арызбен жүгiнуге құқылы.
4-Бөлім. Некені тіркеу 8-Тарау. Жалпы ережелер
68. Некенi тiркеуге ниет бiлдiрушi адамдар немесе арыз берушiнiң бiреуi өздерiнiң тұрғылықты жерiнде не ата-аналарының тұрғылықты жерiндегi АХАЖ органына арыз бередi.
Ата-аналарының немесе олардың бiреуiнiң тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органына некеге тұруға арыз берген жағдайда осы жерге тiркелгендiгi туралы құжаттар ұсынылуы тиiс.
Некеге тұру жөнiндегi арызда, сондай-ақ акт жазуының "Белгiлер үшiн"
бағанасында: ата-анасының тегi, аты, әкесiнiң аты, оның жеке басын куәландыратын құжаттың сериясы, нөмiрi, кiм және қашан бергендiгi, сондай-ақ оның тұрғылықты жерi бойынша тiркелуi жөнiндегi мәлiметтер көрсетiледi.
69. Некеге тұру жөнiндегi арыз белгiленген үлгiдегi бланкiде жазылуға тиiс.
Мұндай бланкi болмаған жағдайда еркiн нысандағы арыз мәтiнiнде бланкiде көрсетiлген барлық мәлiметтер көрсетiлуi тиiс.
Арыз бланкiсiнде көрсетiлген барлық сұрақтарға толық және дәл жауаптар қайтарылуы тиiс.
70. Арызды қабылдау кезiнде АХАЖ органы неке қиюға ниет бiлдiрушi адамдарды некенi тiркеу тәртiбiмен және шарттарымен таныстыруға, оларға болашақтағы жұбайлар және ата-аналар ретiндегi мiндеттерi мен құқықтары туралы түсiндiруге, екеуiнiң өзара келiсiмi бойынша дәрiгерлiк тексеруден, сондай-ақ некеге тұрушылардың неке кезiндегi және некенiң бұзылуы жағдайындағы мүлiктiк құқықтары мен жұбайлық мiндеттерiн анықтайтын некелiк шарт жасасу құқығы туралы хабардар екендiгiне көз жеткiзуге тиiс.
Некеге тұрушылар некеге тұруға кедергi келтiретiн мән-жайларды жасырып қалудың жауапкершiлiгi туралы мiндеттi түрде ескертiледi.
Некелесушiлердiң ортақ балалары болса, АХАЖ органдары оларға сондай- ақ әке болуды анықтау туралы түсiнiктеме беруі тиiс.
Некеге тұрушы адамдар мыналарды ұсынуға тиiс:
1) жеке басын куәландыратын құжаттарды;
2) некеге тұруға кедергiлердiң жоқтығы туралы қолхат;
3) денсаулықтары туралы өзара хабарлығы туралы қолхат;
4) балалары бар екендiгi туралы мәлiметтер.
Бұрын тiркелген некеде тұрған адамдар (сонымен бiрге шетел азаматтары, азаматтығы жоқ адамдар) АХАЖ органына бұрынғы некенiң тоқтатылғандығын растайтын құжаттар: некенiң бұзылуы туралы куәлiктi, жұбайының қайтыс болғандығы жөнiнде куәлiктi не некенi жарамсыз деп тану туралы Қазақстан Республикасының елшiлiктерiнде және консулдық мекемелерiнде немесе Сыртқы iстер министрлiгiнiң консулдық қызмет көрсету Департаментiнде заңдастырылған сот шешiмiн ұсынуға тиiс.
Анықтамада шетел азаматының тегi, аты, әкесiнiң аты толық көрсетiледi (егер шетел азаматының паспортында әкесiнiң аты көрсетiлмесе, ол некелесуге арналған құжаттарда да көрсетiлмейдi).
Анықтама мәтiнінің мемлекеттiк тiлде және орыс тiлiнде жасалған аудармасы нотариалды куәландырылуға тиiс. Аударманы бұл адам азаматы болып табылатын мемлекеттiң (азаматтығы жоқ адамның тұрақты тұратын елiнiң)
консулдығы (елшiлiгi) немесе осы мемлекеттiң Сыртқы iстер министрлiгi де куәландыруы мүмкiн.
Некенiң тоқтатылғанын айғақтайтын шетел сотының шешiмi не басқа құжат Қазақстан Республикасының шекарасынан тыс жердегi консулдық мекеме, шетел азаматы болып табылатын мемлекеттердiң (азаматтығы жоқ адамдар тұрақты тұратын елдiң) консулдығы (елшiлiгi) не осы мемлекеттiң Iшкi iстер министрлiгi куәландырған не нотариат арқылы куәландырылған мемлекеттiк тiлдегi немесе орыс тiлiндегi аудармасымен бiрге ұсынылуға тиiс.
71. Бiр атадан және бiр анадан тараған туыстар арасында (ата-аналары және балалары, атасы, әжесi және немерелерi), толыққанды және толық емес (ортақ әкесi немесе анасы бар) ағалы-iнiлiлер және апалы-сiңлiлер, сондай-ақ бала (қыз)
асырап алушылар мен бала (қыз) асырап алынушылар арасындағы некеге тыйым салынады.
Сонымен қатар, сот ең болмаса бiреуiн жүйке ауруының немесе ақыл-есi кемiстiгi салдарынан әрекет қабілеттiгi жоқ деп таныған адамдар арасындағы некеге жол берiлмейдi.
72. Егер некеге тұру жөнiндегi арыз әскери қызметшiлердiң қызмет атқару орны бойынша берiлсе, онда әскери немесе мекеме орналасқан мекен әскери қызметшiнiң тұрғылықты орны болып есептеледi.
73. Егер қандай да бiр себептермен АХАЖ органына арыз беру кезiнде некеге тұрушылардың екеуiнiң қатысуы мүмкiн болмаса немесе өте қиын болса (бiр-бiрiнен алыста тұруы, ауыр науқасты болуы, әскери қызмет атқару және тағы басқа), некеге тұратын екеуінiң қолы қойылған арызды бiреуiнiң тапсыруына болады. Бұл жағдайда қатынаспайтын адамның қолы бiрлескен арыз беру кезiнде нотариалды куәландырылуы тиiс. Бұған қоса, қойылған қолды АХАЖ бөлiмiнiң бастығы немесе тiркеудi жүргiзетiн селолық әкiмшiлiктiң лауазымды адамы куәландыра алады; шетелде жүрген Қазақстан Республикасы азаматтарының қолын - Қазақстан Республикасы консулдығының лауазымды адамы; әскери қызметшiлердiң қолдарын - тиiстi әскери бөлiмнiң командирi; Қазақстан Республикасының жалауымен жүзiп жүрген теңiз кемелерiнде немесе iшкi сулардағы кемелердегi Қазақстан Республикасы азаматтарының қолдарын - сол кемелердiң капитандары; барлау, арктикалық және басқа осы секiлдi экспедицияларда жүрген азаматтардың қолдарын - сол экспедициялардың бастықтары; тұрақты емдеу-сауықтыру мекемелерiнде емделушi азаматтардың қолдарын - сол мекемелердiң әкiмшiлiгi куәландырады.
Куәландырылған арыз оның иесiне қайтарылады, ол оны неке тiркелген жердегi АХАЖ органына беру үшiн некелесушi екiншi адамға жiбередi.
74. Некеге тұрғысы келетiн адамдардың келiсiмi бойынша АХАЖ органы некенi тiркеудiң уақытын (күнiн және сағатын) тағайындайды, ол туралы арызда, сондай-ақ арыздарды есепке алу журналында және "Неке отбасы туралы"
Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабында белгiленгенiндей, арыз берген күннен бастап бiр ай мерзiм сақтала отырып белгi соғылады.
75. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiнiң 173-175-баптарына сәйкес ағымды мерзiм арыз берiлгеннен кейiнгi келесi күннен басталады және келесi айдың тиiстi күнi бiтедi. Егер бұл жұмыс емес күнге тура келсе, онда мерзiмнiң бiту күнi келесi жұмыс күнiнен бастап есептелiнедi.
Тiркеу уақыты бiр үй-жайдың iшiнде қайтыс болуды және некенi бұзуды тiркеу уақытымен сәйкес келмейтiндей етiп жүргiзiлуi керек.
76. Некені тiркеу уақытын белгiлеу кезiнде АХАЖ органы некеге тұрушылардан олардың некенi салтанатты жағдайда тiркеудi қалайтынын немесе қаламайтынын анықтауы тиiс. Некенi салтанатты жағдайда тiркеу тек некеге тұрушы адамдардың келiсімi болғанда ғана Неке сарайының, АХАЖ органының үй-жайында, сондай-ақ АХАЖ органы мен некеге тұрушылардың келiсiмi бойынша басқа орында неке қию рәсiмi сақтала отырып жүргiзiледi.
Некенi тiркеу некеге тұрушылардың тiлегi бойынша туыстарының және куәлардың қатысуымен жүргiзiледi. Некенi қию туралы акт жазуына қол қоюшы куәлардың саны екi адамнан аспауы тиiс.
77. Некеге тұру туралы арыз АХАЖ органдарында арыздарды есепке алудың арнайы журналында тiркелуге тиiс. Онда некеге тұрушылардың тегi, аты және әкесiнiң аты, арызды қабылдау күн және некенi тiркеу үшiн белгiленген күн, соңынан некенi қию туралы акт жазуының нөмiрi көрсетiлуi тиiс.
АХАЖ органы некеге тұру туралы арызды қабылдағанда арыз берушiлердiң жеке басын анықтайтын құжаттарды, арызға қоса ұсынылған құжаттардың толықтығын және дұрыстығын тексередi.
78. Некенi қию АХАЖ органына арыз бергеннен кейiн бiр ай мерзiм өткен соң жүргiзiледi.
Дәлелдi себептер болған жағдайда АХАЖ органы некенi бiр ай мерзiм өткенге дейiн қиюға, сондай-ақ бұл мерзiмдi әрi кеткенде бiр айға дейiн ұзартуға рұқсат бере алады.
Мерзiмдi қысқартудың уақыты әрбiр жеке жағдайда нақты мән-жайларға байланысты анықталады.
Ерекше мән-жайлар (жүктiлiк, баланың тууы, тараптардың бiрiнiң өмiрiне тiкелей қауiп төнуi және басқа ерекше мән-жайлар) болған кезде неке арыз берiлген күнi қиылуы мүмкін.
79. Жекелеген жағдайларда некенi тiркеудi күту мерзiмi тек некенi тiркеу үшiн кедергi жолаушының болғанда ғана АХАЖ органының бастамашылығымен ұзартылуы мүмкiн. Неке туралы жазу жазылғанға дейiн некенi тiркеу үшiн кедергiнiң барлығы туралы арыз болмаған жағдайда лауазымды адам жазуды тоқтата тұруға және арыз берушiден бiр айдан аспайтын белгiленген мерзiмде тиiстi құжаттық дәлелдемелердi ұсынуды талап етуге міндеттi. АХАЖ органы мүдделi адамдардың арызы бойынша немесе өз бастамашылығы бойынша қажеттi тексеру жүргiзе алады. Некенi тiркеудi кейінге қалдыру туралы некеге тұруға арыз берген адамдарға хабарланады. Некені қиюға заңды кедергiлер болған жағдайда АХАЖ органы оны тiркеуден бас тартады.
Егер мұндай кедергiлер туралы мәлiметтер расталмаса, некенi тiркеу жалпы негiздерде жүргiзiледi. Аталған мән-жайларды тексеру бiр ай мерзiмде аяқталуға
80. Некені тiркеудi күтудiң айлық мерзiмiн қысқарту немесе ұзарту туралы арыздарды есепке алу журналында себебi көрсетiлiп, тиiстi белгi соғылады.
81. Айлық мерзiмді қысқарту немесе ұзарту туралы рұқсат некеге тұру туралы арызға АХАЖ органының бастығының, ал ол болмаған жағдайда - оның мiндетiн атқарушы адамның бұрыштамасы түрiнде берiледi.
82. Некеге тұруға ниет бiлдiрушiлер белгiленген күнi АХАЖ органына дәлелдi себеппен келе алмаса, некенi тiркеу мерзiмi олардың арызы бойынша басқа уақытқа ауыстырылады. Бұл жөнiнде арызда және арыздарды тiркеу журналында белгi соғылады. Келмей қалудың себебiн дәлелсiз деп табуды АХАЖ органының бастығы шешедi.
83. Неке жасын азайту туралы арызды некеге тұруға ниет бiлдiрушiлер немесе олардың ата-аналары, не қорғаншылары (қамқоршылары) белгiленген неке жасын азайтуға қажеттi тиiстi құжаттармен расталған себептердi көрсете отырып Барлық жағдайда неке жасын азайтуға тек некеге тұрушылардың келiсiмiмен ғана жол берiледi, сондай-ақ неке жасына толмаған адамдар арасында некеге тек ата-аналарының немесе оларды алмастыратын адамдардың келiсiмiмен рұқсат етiледi.
Қорытындыда нақты қандай адаммен некеге отыру үшiн, кiмге және қандай мерзiмге неке жасы азайтылғаны көрсетiледi. Неке қию туралы акт жазбасындағы "Белгiлер үшiн" бағанасында: кiмге және қандай мерзiмге неке жасы азайтылды, неке жасын азайту туралы қорытындыны кiм, қашан және қандай АХАЖ органы қарап бекiткенi көрсетiледi.
84. Некенi тiркеу тек некеге тұрушы адамдардың қатысуымен ғана жүргiзiледi (3 қосымшаға сәйкес), бұдан кейiн АХАЖ органы неке қию туралы куәлiк бередi (10 қосымшаға сәйкес). Өкiл арқылы неке қиюға рұқсат етiлмейдi.
Некеге тұрушылардың бiреуi АХАЖ органына ауыр науқастың салдарынан келе алмайтын ерекше жағдайда некенi тiркеу ауруханада, үйде немесе басқа тиiстi орында, некеге тұруға ниет бiлдiрушi екi адамның қатысуымен, "Неке және отбасы туралы" Заңда көрсетiлген шарттар сақтала отырып жүргiзiлуі мүмкiн.
Некеге тұрушының ауыр науқасының барлығы, оның АХАЖ органына келуiне кедергi келтiретiндiгi медициналық анықтамамен расталып, ол арызға қоса тiгiлуге тиiс. АХАЖ органы үй-жайынан тыс жерде некенi тiркеу туралы, сондай-ақ анықтаманы кiмнiң, қашан берген, оның нөмiрi некенi қию туралы акт жазуының "Белгiлер үшiн" бағанасында көрсетiледi.
85. Егер АХАЖ органына некенi қиюға заңды кедергiлердiң барлығы туралы арыз түссе, оны тiркеу тоқтатыла тұрады. Бұл жағдайда арыз берушiге белгiленген мерзiмде тиiстi дәлелдемелердi әкелу ұсынылады. АХАЖ органы мүдделi адамдардың арызы бойынша немесе өз бастамашылығымен қажеттi тексеру жүргiзе алады. Некенi тiркеудi кейiнге қалдыру туралы некеге тұру туралы арыз берушi адамдарға хабарланады. Некенi қиюға заңды кедергiлер болған жағдайда АХАЖ органы оны тiркеуден бас тартады. Егер мұндай кедергiлер туралы мәлiметтер дәлелденбесе, некенi тiркеу жалпы негiздерде жүргiзiледi. Бұл мерзiм бiр айдан аса алмайды.
86. Некенi қию кезiнде жұбайлар өздерiнiң бiреуінiң тегiн ортақ тек ретiнде өз қалаулары бойынша таңдайды не әр жұбай өзiнiң некеге дейiнгi тегiн сақтайды не өзiнiң тегiне жұбайының тегiн қосады. Егер жұбайлардың ең болмаса бiреуiнiң некеге дейiнгi тегi қосарланған болса, тектердi қосуға жол берiлмейдi.
Некенi тiркеушi лауазымды адам некеге тұрушыларға олардың кез келген нысандағы тектi таңдап алу құқығын түсiндiруге тиiс және оларды некенi қию туралы акт жазылғаннан кейiн олардың таңдап алған тектi жаңадан өзгертуiне тек осы Ереженiң 7-бөлiмiнде белгiленген тәртiппен рұқсат етiлуi мүмкiн.
Егер некеге тұрушылардың бiреуi тегiн өзгертсе, онда оған Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлiгiнiң немесе ұлттық паспортының ауыстыруға жататыны түсiндiрiледi.
Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың некеге тұруға байланысты тегiн өзгерткенi туралы iшкi iстер органдарына хабарланады.
Әскерге міндетті немесе шақырылушы адам неке қиюға байланысты тегін өзгерткен жағдайда АХАЖ органы бұл туралы неке тіркелген жердегі жергілікті әскери басқару органдарына жеті күн мерзімде хабарлауға тиіс.
87. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 9,10,11-баптарында белгiленген неке қию шарттары бұзылғанда, сондаЙ-ақ жалған неке қиылған жағдайда, яғни, егер жұбайлар немесе олардың бiреуi отбасын құру ниетiнсiз некеге тiркелсе, мәжбүрлеу бойынша неке қию жағдайында (қалыңмал, алып қашу, әмеңгерлiк және сол сияқты), неке сот тәртiбiмен жарамсыз деп танылуы мүмкiн.
АХАЖ органына некенi жарамсыз деп тану туралы заңды күшiне енген сот шешiмi келiп түскен жағдайда АХАЖ органы некенi қию туралы акт жазуын жоюы (оны қиғаштап сызып тастауы ) тиiс. Бiр мезгiлде жазудың бет жағына "_________бастап некенi жарамсыз деп тану туралы (жылы,күнi) ________________соттың шешiмi негiзiнде жазу (соттың атауы) жойылды" деп көрсетiледi. Бұл туралы тиiстi АХАЖ мұрағатына хабарланады, онда осы тәртiппен жазудың екiншi данасын жою жүргiзiледi.
Некенi жарамсыз деп танылған жағдайда некенi қию туралы куәлiк қайтадан берiлмейдi. Қазақстан Республикасының заңдарымен анықталған органдардың сұрау салуы бойынша қажет болған жағдайда некенiң жарамсыз деп танылғаны көрсетiлiп, некенi қию туралы жазуды жою жөнiндегi жазудың көшiрмесi жiберiледi.
9-Тарау. Еңбекпен түзеу мекемелерінде жазасын өтеп жүрген сотталған адамдармен некені тіркеу
88. Сотталып, еңбекпен түзеу мекемелерiнде жазасын өтеп жүрген адамдармен некелесудi тiркеу еңбекпен түзеу мекемесі орналасқан жердегi АХАЖ органдарында Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы"
Заңымен көзделген некеге түру шарттарын сақтай отырып жүргiзiледi.
89. Сотталған адам арыздың тек өзiне қатысты бөлiгiн ғана толтырады.
Көрсетiлген мәлiметтер мен оның қойған қолын сотталушы жазасын өтеп жүрген еңбекпен түзеу мекемесiнiң бастығы тексередi және куәландырады.
90. Егер сотталған адаммен некеге тұруды қалаған адам арыз беру кезiнде өзi бола алмайтын болса, оны поштамен жолдауға болады, алайда арыз бланкiсiндегi ол туралы барлық мәлiметтерді оның тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органдары тексерiп, куәландыруы тиiс.
91. Сотталған адаммен некелесудi тiркеу некеге тұратын адамдардың қатысуымен еңбекпен түзеу мекемесiнiң әкiмшiлiгi АХАЖ органымен келiсе отырып белгiлеген үй-жайда жүргiзiледi.
Сотқа дейiн бұлтартпау шарасы ретiнде қамауға алынған адамдармен некелесудi тiркеу АХАЖ органдарында, осы iс өндiрiсiнде тұрған адамды немесе органды ескерткеннен кейiн тергеу изоляторларында жүргiзiледi.
10-Тарау. Қазақстан Республикасы азаматтарының шетел азаматтарымен және азаматтығы жоқ адамдармен некелерін тіркеу тәртібі туралы
92. Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Шетел азаматтарының Қазақстан Республикасындағы құқықтық жағдайы туралы" заң күшi бар Жарлығының 14-бабына сәйкес, шетел азаматтары Қазақстан Республикасының азаматтарымен некеге тұра алады немесе некенi бұза алады, неке және отбасы қатынастарында Қазақстан Республикасының заңдарына және халықаралық шарттарына сәйкес, Қазақстан Республикасының азаматтарымен бiрдей құқықтарды пайдаланады және мiндеттер көтередi.
93. Арызды АХАЖ органдарына беру кезiнде жеке басты куәландыратын мынадай құжаттар берiлуi тиiс:
1) Қазақстанда тұрақты тұратын, немесе шетелде уақытша тұрып жатқан Қазақстан Республикасының азаматы тиiстi жеке бас куәлiгiн немесе ұлттық паспортын көрсетедi;
2) Қазақстаннан тыс жерде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматы - оның шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматы ретiнде есепке алынғаны туралы шетелдегi консулдық мекеменiң белгiсi бар Қазақстан Республикасы азаматының ұлттық паспортын көрсетедi;
3) Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетел азаматы шетел азаматының Қазақстан Республикасында тұруға арналған ықтиярхатты ұсынады.
Қазақстан Республикасында уақытша тұратын шетел азаматы Қазақстан Республикасының iшкi iстер органы белгiлеген тәртiппен Қазақстан Республикасында уақытша тұруға рұқсат беретiн құжатты ұсынады.
4) Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын азаматтығы жоқ адам тұратын жерi бойынша тiркелгендiгi туралы Қазақстан Республикасы iшкi iстер органдарының белгiсi бар азаматтығы жоқ адамның куәлiгiн ұсынады.
Қазақстан Республикасында уақытша болатын азаматтығы жоқ адам оның жеке басын куәландыратын, ол тұратын елдiң құзыреттi органдары берген және Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдарында белгiленген тәртiппен тiркелген жарамды құжатты ұсынады.
94. Шетел азаматының паспортын (жеке басын куәландыратын құжатты)
ұсынуымен қатар оның мәтiнiнiң нотариалды куәландырылған мемлекеттiк немесе орыс тiлдерiнде жасалған аудармасын беруге тиiстi.
Аударма бұл адам азаматы болып табылатын мемлекеттiң (азаматтығы жоқ адамның тұрақты тұратын елiнiң) консулдығында (елшiлiгiнде) немесе осы мемлекеттiң Сыртқы iстер министрлiгiмен де куәландырылуы мүмкiн.
95. Бiрқатар мемлекеттер заңдарының өз мемлекеттерi азаматтарының шетел азаматтарымен некелерiн тек некелесетiн адамдар бұған осы мемлекеттiң құзыреттi органының рұқсатын алған кезде ғана жарамды деп тануына байланысты, АХАЖ органы арызды қабылдау кезiнде шетел азаматы соның азаматы болып табылатын мемлекеттiң құзыреттi органынан мұндай рұқсат алудың талап етiлетiн-етiлмейтiндiгiн арыз берушiлерден анықтап алуға тиiс.
Шет мемлекеттiң заңдары шетел азаматымен некеге отыру үшiн құзыреттi органнан арнайы рұқсат алуды талап еткен, ал шетел азаматында мұндай рұқсат болмаған жағдайда, АХАЖ органы арызды қабылдау кезiнде некелесушiлерге, және ең алдымен Қазақстан Республикасының азаматы(шасы)на, олардың некесi ол некелесетiн адам азаматы болып табылатын елде жарамсыз болып танылуы мүмкiн екендiгiн түсiндiруге тиiс.
Егер, мұндай түсiндiрулерге қарамастан, арыз берушiлер некенiң тiркелуiн талап етсе, бұл неке тiркеледi, ал некенi қию туралы актiнiң жазбасында некелесушi адамдар Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген шетел азаматымен некелесудiң тәртiбi және шарттарымен таныс екендiгi туралы белгi қойылады.
96. Егер Қазақстан Республикасының азаматы некелесу кезiнде зайыбының тегiн алса, некенi тiркеген АХАЖ органы оған жеке куәлiгiн немесе ұлттық паспортты, ал шетел азаматына ықтиярхатты айырбастауды ұсынады.
97. Тарихи Отанына қайтып келушiлер (оралмандар) Қазақстан Республикасының азаматтығын қабылдамаған жағдайда ол адамдардың некелерiн тiркеу жалпы тәртiппен жүргiзiледi.
98. Қазақстан Республикасының "Мемлекеттiк баж салығы туралы" Заңына сәйкес некенi тiркегенi үшiн АХАЖ органы баж салығын алады.
99. АХАЖ органдары Қазақстан Республикасы азаматтарының шетел азаматтарымен некелерiн тiркеу туралы хабарламаны, белгiленген нысан бойынша мағлұматтар банкiне мәлiметтердi енгiзу үшiн Қазақстан Республикасының Әдiлет және Iшкi iстер министрлiгiне жібередi.
5-Бөлім. Некенің бұзылуын тіркеу 11-Тарау. Кәмелетке толмаған балалары жоқ ерлі-зайыптылардың некесін өзара келісім бойынша АХАЖ органдарында бұзу
100. АХАЖ органдарында некенi бұзу кәмелетке толмаған ортақ балалары жоқ ерлi-зайыптылардың өзара келiсiмi бойынша ерлi-зайыпты екеуiнiң немесе бiреуiнiң тұрғылықты орны бойынша АХАЖ органына берiлген ерлi- зайыптылардың некенi бұзу туралы бiрлескен арызының негiзiнде жүргiзiледi.
Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 187- бабына сәйкес, некенi бұзуды тiркеу ерлi-зайыптылардың АХАЖ органына бiрлесiп берген арызының негiзiнде екеуiнің немесе бiреуінiң тұрғылықты жерiнде жүргiзiледi.
101. Некенi бұзу туралы арызда ерлi-зайыптылар өздерінің некенi бұзуға өзара келiсiмiн және он сегiз жасқа дейiнгi кәмелетке толған балаларының жоқтығын растауы тиiс. Сондай-ақ бұл деректер жұбайлардың некенi бұзу туралы акт жазуында қойған қолдарымен расталады.
Егер арыз берген сәтте олардың он сегiз жасқа кәмелетке толмаған туған не олар асырап алған ортақ балалары бар болса, АХАЖ органдары жұбайлардың арызын қабылдауға құқылы емес. Бұл ретте бала асырап алушы жұбайлардың сол балалардың ата-анасы ретiнде жазылған-жазылмағаны да маңызды емес. Мұндай жағдайларда некенi бұзу сот тәртiбiмен жүргiзiледi. Жұбайлар арасындағы некенi бұзу, егер олардың бiреуiнiң бұрынғы некеден жұбайы асырап алған кәмелетке толмаған балалары бар болса да, сот тәртiбiмен жүргiзiледi.
102. Егер некенi бұзуға келiскен жұбайлар арасында олардың ортақ меншiгi болып табылатын мүлiктi бөлiсу туралы еңбекке жарамсыз, мұқтаж жұбайды асырау үшiн төлем төлеу туралы дау болса, некенi бұзу туралы мәселе сотта қаралады.
103. Егер жұбайлардың бiрi өзiнiң ажырасуға қарсылығы жоқтығына қарамастан некенi АХАЖ органдарында бұзудан бұлтарса (тиісті арызды беруден бас тартса немесе оны бергенiмен ажырасуды тiркеу үшiн келгiсi келмесе, ол жоқ кезде ажырасуды тiркеуге арыз бiлдiрмесе) немесе екiншi бiр жұбайдың тұратын жерi белгiсiз болса, онда некенi бұзу сот тәртiбiмен жүргiзiледi.
104. Некенi бұзу туралы арызға некеге тұру туралы куәлiк қоса беруге тиiс.
Егер бұл куәлiк жұбайларда жоқ болып, АХАЖ органында некеге тұру туралы акт көшiрмесi сақталмаған болса, акт жазуын қайта қалпына келтiру талап етiледi.
105. Некенi бұзуды тiркеу (7 қосымшаға сәйкес) мен жұбайларға некенiң бұзылуы туралы куәлiктер берудi (11 қосымшаға сәйкес) АХАЖ органдары жұбайлар ажырасу туралы арызды берген күннен бастап бiр ай өткеннен кейiн жүргiзедi. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 187- бабымен белгiленген бұл мерзiм қысқартылуы мүмкiн. Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес мерзiмдi есептеген кезде мына ережелердi басшылыққа алу қажет: айлық мерзiм ағымы АХАЖ органына арыз берiлгеннен кейiнгi келесi күннен басталып, екiншi айдың тиiстi күнi аяқталады. Егер бұл күн демалыс күнiмен тұспа-тұс келсе, одан кейінгi келесi жұмыс күнi мерзiмнiң аяқталған күнi болып есептеледi.
106. Егер жұбайлар өздерiне белгiленген күнi некенi бұзуды тiркеу үшiн АХАЖ органына келе алмайтын болса, олар некенi бұзу туралы арызды АХАЖ органына қайтадан бере алады. АХАЖ органы ажырасуды тiркеу үшiн қайтадан бiр айлық мерзiм белгiлейдi.
107. Жаңа айлық мерзiмдi тағайындау туралы мәселенi арыз берiлген жердегi азаматтық хал актiлерiн тiркейтiн АХАЖ органының бастығы, (консулдықтың лауазымды адамы) шешедi.
108. Некенi бұзу тiркелгеннен кейiн тараптардың әрқайсысына некенi бұзу туралы куәлiк берiледi.
12-Тарау. Жұбайлардың бірінің арызы бойынша некені бұзу
109. АХАЖ органына жұбайлардың бiрiнiң берген арызы бойынша мынадай жағдайларда неке бұзылады, егер екiншi жұбай:
1) сот арқылы хабарсыз кеткен деп танылса;
2) сот жүйке ауруынан немесе ақыл-есiнiң кемдiгiнен әрекет қабiлетi жоқ деп таныса;
3) қылмыс жасағаны үшiн кемiнде үш жыл мерзiмге бас еркiнен айыруға сотталса.
Некенi жоғарыда аталған жағдайларда бұзу жұбайлардың кәмелетке толмаған балаларының бар жоғына қарамастан жүргізіледі.
110. Некенi бұзуды тiркеу сәтiнде бас бостандығынан айыру орындарында отырған адаммен некенi бұзу егер ол некенi бұзу туралы арыз берiлген сәтте де бас бостандығынан айыру орындарында отырса, некенi бұзу Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 16-бабымен көзделген ережелер бойынша жүргiзiледi.
111. Әрекет қабiлетi жоқ жұбайдың қамқоршысы егер екiншi бiр жұбай заңмен белгiленген тәртiппен хабарсыз кеткен деп не әрекет қабiлетi жоқ деп танылса, немесе қылмыс жасағаны үшiн кемiнде үш жыл мерзiмге бас еркiнен айыруға сотталған болса, АХАЖ органына некенi бұзу туралы арыз беруге құқылы.
112. Қылмыс жасағаны үшiн үш жылға дейiнгi мерзiмге бас еркiнен айыруға сотталған адамдармен некенi бұзу егер сотталған адам жазасын бас бостандығынан айыру орындарында өтеп жатқан жағдайда ғана АХАЖ
113. Некенi бұзу туралы арызға екiншi жұбайды хабарсыз кеткен немесе жүйке ауруынан немесе ақыл-есiнiң кемдiгінен әрекет қабiлетi жоқ деп тану туралы заңды күшiне енген сот шешiмiнiң көшiрмесi немесе үзiндiсi, екiншi жұбайдың үш жылдан кем емес мерзiмге сотталғандығы туралы заңды күшiне енген сот үкiмiнiң көшiрмесi немесе үзiндiсi, некенi қию туралы куәлiк қоса берiледi. Мұндай куәлiк болмаған жағдайда осы Ереженiң 120-тармағымен көзделген ережелер қолданылады. Соттың адамды әрекет қабiлетi жоқ деп танығандығы туралы шешiмiнiң орнына медициналық анықтамалар берiлген арыздарды қабылдауға жол берiлмейдi.
Арызданушы арызында сотталған жұбайының, әрекет қабiлеттiлiгi жоқ жұбайдың қамқоршысының, сондай-ақ хабарсыз кеткен жұбайдың мүлкiне бас- көз болатын қамқоршының пошталық мекен-жайын хабарлауы тиiс.
114. Арызды қабылдаған АХАЖ органы бас бостандығынан айыру орындарында отырған жұбайды не әрекет қабiлетi жоқ жұбайдың қамқоршысын, не хабарсыз кеткен жұбайдың мүлкiне қамқорлық етушi қамқоршыны алғаннан кейiн он бес күндiк мерзiмдi белгiлей отырып келiп түскен арыз туралы бiр апта мерзiм iшiнде хабардар етуге мiндеттi.
Хабарламада оны алушы АХАЖ органына он бес күндiк мерзiмнен кешiктiрмей оның балалары туралы, ортақ бiрлескен меншiгi болып табылатын мүлiктi бөлiсу туралы, еңбекке жарамсыз мұқтаж жұбайды асырауға қаражат төлеу туралы даудың бар-жоғы туралы, оның некенi бұзғаннан кейiн қандай текпен (өзiнiң некеге дейiнгi немесе жұбайының тегiн қалдырғысы келетiндiгi)
аталғысы келетiндiгiн көрсетуi тиiс.
АХАЖ органы арыз берушiге тиiстi хабарламаның жiберiлгендiгi туралы, сондай-ақ хабарламаға жауап алудың белгiленген мерзiмi туралы хабарлайды.
Жауап алу үшiн белгiленген мерзiм есепке алына отырып, арыз берушiге некенi бұзуды тiркеу үшiн АХАЖ органына келу ұсынылады.
Даудың жоқтығы туралы хабар алынған кезде, сондай-ақ сотталған адамнан немесе әрекет қабiлетi жоқ жұбайдың қамқоршысынан, хабарсыз кеткен жұбайдың мүлкiне бас-көз болатын қамқоршыдан он бес күндiк мерзiмде жауап алынбаған кезде, АХАЖ органы арыз берушiнiң қатысуымен некенi бұзуды тiркеуi тиiс.
115. Егер АХАЖ органына бас бостандығынан үш жылға дейiнгi мерзiмге сотталған жұбаймен некенi бұзу туралы арыз келiп түссе, онда келiп түскен арыз туралы сотталған адамға жiберiлетiн хабарламамен қатар АХАЖ органы еңбекпен түзеу мекемесiнiң әкiмшiлiгiнен сотталған адамның хабарламаны алған сәтте бас бостандығынан айыру орындарында отырғандығын, сондай-ақ оған некенi бұзу туралы арыздың келiп түскендiгi туралы АХАЖ органының хабарламасының табыс етiлгенiн белгiленген мерзiмде растауын өтiнуге тиiс.
Егер белгiленген мерзiмге сотталған адамның бас бостандығынан айыру орындарында отырғандығын растайтын жауап келiп түспесе, некенi бұзуды тiркеу кейiнге қалдырылады, ал еңбекпен түзеу мекемесiне ескертпе жiберiледi.
116. АХАЖ органы жұбайдың бас бостандығынан айыру орындарынан босатылғаны туралы хабарды алған жағдайда, АХАЖ органы бұл туралы арыз берушiге хабарлап, арызға белгi соғады. Бұл жағдайда некенi бұзу жалпы тәртiпте жүргiзiледi. Ол туралы арыз берушiге түсіндіріледі.
117. Егер бас бостандығынан айыру орындарында отырған жұбай немесе әрекет қабiлетi жоқ жұбайдың қамқоршысы балалар туралы, жұбайлардың ортақ бiрлескен меншiгi болып табылатын мүлiктi бөлiсу туралы дау қозғаса немесе еңбекке жарамсыз мұқтаж жұбайды асырауға қаражат төлеу туралы дауласса, онда некенi бұзу сот тәртiбiмен жүргiзiледi.
118. Некенi бұзуды тiркеу үшiн арызданған жұбайдан мемлекеттiк баж өндіріліп алынады.
119. Сотталған адамдармен некенi бұзуды тiркеудiң заңмен белгiленген ерекше тәртiбi сотталғандардың өзiне некенi осындай тәртiппен бұзу туралы мәселенi қоюға құқық бермейдi. Сотталған адамдардың арыздары бойынша некенi бұзу жалпы негiздерде жүргiзiледi.
120. Егер АХАЖ органы хабарсыз кеткен деп танылған жұбаймен неке бұзуды тiркеген, ол келген және оны хабарсыз кеткен деп тану туралы сот шешiмi бұзылған жағдайларда, АХАЖ органы осы жұбайдың арызы бойынша оған және басқа жұбайға некенi бұзудың сол күнi көрсетiлген некенi бұзу туралы куәлiк беруге тиiс.
13-тарау. Некені бұзу кезіндегі оның тоқтатылу сәті
121. АХАЖ органдарында бұзылатын неке азаматтық хал актiлерiн жазу кiтабында некенiң бұзылғандығы мемлекеттiк тiркеуге алынған күннен бастап, ал неке сотта бұзылған жағдайда - соттың шешiмi заңды күшiне енген күннен бастап тоқтатылады.
122. Некенiң бұзылуын тiркеу соттың некенi бұзу туралы шешiмiнен кейiн өткен мерзiмге қарамастан жүргiзiле алады.
123. Заңды күшiне енген сот шешiмiнiң негiзiнде некенi бұзуды тiркеу сот шешiм шығарған жердегi АХАЖ органында заңды күшiне енген некенi бұзу туралы сот шешiмiнiң көшiрмесiнiң және сот шешiмi бойынша өндiрiп алуға жататын соманың төленгенi туралы түбiртектiң негiзiнде жүргiзiледi.
Соттың некенi бұзу туралы шешiмi заңды күшiне енген күннен бастап үш күннiң iшiнде сот шешiмiнiң көшiрмесi некенi бұзуды тiркеу үшiн шешiм шығарылған жердегi АХАЖ органына, сондай-ақ оның бұзылғаны туралы белгi соғу үшiн некенi қиюды тiркеу орны бойынша жiберiледi.
124. Соттың некенi бұзу туралы шешiмiн алған АХАЖ органы оны соттың некенi бұзу туралы шешiмiн тiркейтiн журналға тiркеуге мiндеттi, ал тiркеу азамат арыз бiлдiрген және ол мемлекеттiк бажды төлегенi туралы түбiршектi ұсынған кезде жүргiзiлуге тиiс. Бұл туралы некенi бұзу туралы сот шешiмiн есепке алу журналында белгi соғылады.
Соттың шешiмдерiнiң көшiрмесiн есепке алу журналы алфавит тәртiбiмен жасалып, онда жұбайлардың екеуiнiң де аты, тегi, әкесiнiң аты, сот шешімінің күшіне енген және оның АХАЖ органында тіркелген мерзімі көрсетіледі.
125. Егер АХАЖ органында басқа жұбайдың неке бұзуды тіркеп қойғаны белгілі болса, онда келіп түскен арызды АХАЖ органы шешім көшірмесімен (үзіндімен) және мемлекеттік бажды төлегендігі туралы түбіршекпен қоса некені бұзу туралы акт жазбасы тұрған орын бойынша оны жетіспей жатқан мәліметтер мен толықтыру үшін акт жазбасы жазылған АХАЖ органына жібереді.
Мұндай материалдарды алған АХАЖ органы ажырасу туралы акт жазбасын толықтырып, арызданушы тұратын жердегі АХАЖ органына оған басқа жұбайдікіндей неке бұзу күні көрсетілген некені бұзу туралы куәлікті табыс ету үшін жіберуге міндетті.
Акт жазбасын толықтырғаннан кейін бұл туралы АХАЖ органы некені бұзу туралы акт жазбасының екінші данасы тұрған мұрағатқа хабарлауы тиіс.
126. Егер некені бұзуды бір жұбай тіркейтін болса, онда акт жазбасын жасаған кезде оған осы жұбайға қатысты барлық қажетті мәліметтер енгізіледі.
Екінші бір жұбайға қатысты тек некені бұзғанға дейінгі тегі, аты, әкесінің аты, туған уақыты және соттың шешімі бойынша осы жұбай төлеуге тиіс мемлекеттік баж сомасы ғана көрсетіледі.
Бұл жағдайда некені бұзу туралы куәлікте тек ажырасуды тіркеген жұбайға некені бұзғаннан кейін берілген тегі көрсетіледі.
127. Ерлі-зайыптылар мемлекеттік бажды сот шешіміне сәйкес төлеуге тиіс.
Егер сот мемлекеттік бажды төлеу міндетін ерлі-зайыптылардың екеуіне жүктесе, онда некені бұзуды тіркеу жұбайлардың кез-келгенінің арызы бойынша жүргізіледі, бірақ некені бұзу туралы куәлік тек оған тиесілі бажды төлеген жұбайға беріледі. Екінші жұбайға некені бұзу туралы куәлік ол мемлекеттік бажды төлеп, түбіршегін көрсеткеннен кейін беріледі.
Жұбайлардың бірі сотпен белгіленген мемлекеттік баж сомасын төлеген немесе бұл соманы төлеуден босатылған жағдайда некені бұзуды тіркеу басқа жұбайдың мемлекеттік бажды төлемегеніне қарамастан жүргізіледі.
128. АХАЖ органы некені бұзу туралы арызды алған соң, арызданушының жеке басын куәландыратын құжатты, арызбен қоса тапсырылған құжаттардың толықтығы мен дұрыстығын тексереді және осы арызды тіркейді.
Егер некені бұзу туралы арыз әскери қызметшінің қызметін өтеу орны бойынша АХАЖ органына берілетін болса, онда әскери қызметшінің тұратын орны тиісті әскери бөлім немесе мекеме орналасқан пункт болып табылады.
129. Некенi бұзуды тiркеу бiр ғана АХАЖ органында жүргiзiлуi тиiс. Әрбiр некенi бұзуға бiр акт жазуы жазылады. Акт жазуы арызданушының құжаттарына толық сәйкестiкте жазылады. 12-бағанада (он сегiз жасқа дейiнгi балалардың жалпы саны) сот шешiмiнiң (сот шешiмiнен үзiндi) негiзiнде толтырылады.
130. Арызданушының құжаттарында аталған жерде тұрақты тұрған уақыты туралы мәлiметтер болмаған кезде, бұл мәлiметтер арызданушының айтуы бойынша жазып алынады. Бiлiмi, жұмыс орны және қызметi туралы деректер арызданушының айтуымен көрсетiледi.
131. Некенi бұзуға байланысты шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың тектерiнiң өзгертiлгендiгi туралы Қазақстан Республикасының Iшкi iстер министрлiгiне хабарланады.
132. Некені бұзуға байланысты әскерге міндетті немесе шақырылушы адамның тегі өзгертілген кезде АХАЖ органы «Әскери міндеттілік және әскери қызмет туралы» Заңға сәйкес бұл туралы некенің бұзылғаны тіркелген жердегі жергілікті әскери басқару органдарына жеті күн мерзімде хабарлауы тиіс.
133. Ажырасуды тiркеу кезiнде жұбайға оның қалауы бойынша (әрекетке қабiлетi жоқ жұбайға қатысты - қамқоршының қалауы бойынша) тiркеу кезiнде некеге дейiнгi тегi берiледi.
134. Некенiң бұзылуын тiркеген АХАЖ органы, некенi қию туралы акт жазбасы орналасқан жердегi АХАЖ органына ажырасу туралы хабарлама жолдауы тиiс.
Осындай хабарлама алған соң, АХАЖ органы некенi қию туралы акт жазуының "Белгiлер үшiн" деген бағанасында некенi бұзу қашан және қай АХАЖ органында тiркелгендiгiн, ажырасу туралы акт жазуының нөмiрiн көрсетiп, некенiң бұзылғандығы туралы белгi соғады. Сонымен бiр мезгiлде жазудың бiрiншi бетiнiң жоғарғы жағында "Неке бұзылды" деп көрсетілуi тиiс.
Осындай белгi соғылғаннан кейiн АХАЖ органы некені қию туралы акт жазуының екiншi данасы жатқан АХАЖ мұрағатына некенiң бұзылуы туралы хабарлама жолдайды. Ол АХАЖ органы сияқты осындай тәртiппен жазбаның екiншi данасына белгi соғады.
135. Егер АХАЖ органы некенi бұзуды тiркесе, бұл туралы неке туралы акт жазуының белгiсi болса, онда АХАЖ органы некенi қию туралы куәлiктi қайтадан беруге құқылы емес. Қажет болған жағдайда, мәселен, бұрынғы жұбайларға некеге дейiнгi тектерiн растау үшiн арызданушының сұрауы бойынша АХАЖ органы аталған адамның некеде тұрғанын, содан соң оның бұзылғанын растайтын анықтама жолдайды. Анықтамада екi жұбайдың да тегi, аты, әкесiнiң аты, туған күнi, оларға неке қиылғаннан кейiн берiлген тек, некенiң тiркелген күнi, некенi тiркеген АХАЖ органы, некенi қию туралы акт жазуының нөмiрi, сондай-ақ неке бұзуды тiркеген күн, ажырасуды тiркеген АХАЖ органы, некенi бұзу туралы акт жазуының нөмiрi және жұбайлардың некенi бұзғаннан кейiнгi тегi көрсетiлуi тиiс.
136. Некенi бұзу туралы сот шешiмiн жоғары тұрған сот өзгерткен жағдайда, егер ол АХАЖ органында тiркелiп қойған болса, некенi бұзу туралы акт жазуы сот шешiмiмен жойылуы мүмкiн. Акт жазуының күшi жойылғандығы туралы "Белгiлер үшiн" деген бағанада шешiмдi қашан және қай соттың шығарғандығы көрсетiлiп, белгi соғылады.
Сонымен бiрге акт жазуының бiрiншi бетiнiң жоғарғы жағында "Жазудың күшi жойылды" деп көрсетiлiп, жазу қиғашынан сызылып тасталады.
Басқа жағдайлардағы сот шешiмi бойынша акт жазуларының күшiн жою осындай тәртiпте жүргiзiледi.
Некенi бұзу туралы акт жазуының күшi жойылғандығы туралы жазудың екiншi данасына осындай тәртiпте белгi соғуға тиiстi АХАЖ мұрағатына хабарланады.
Некенi қию туралы акт жазуының бiрiншi данасына да екiншi данасына да некенi бұзу туралы акт жазуы күшiн жойған жағдайда ажырасу туралы акт жазуының күшi жойылғандығы туралы ("Белгiлер үшiн" деген бағанада) және жазуының бiрiншi бетiнiң жоғарғы жағына белгi соғылады.
137. Қазақстан Республикасы азаматтарының шетел азаматтарымен некелерiн және Қазақстан Республикасындағы шетел азаматтарының өз араларындағы некелердi бұзу сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерде жасалған ажырасуларды тану Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 204-бабымен реттеледi.
6-Бөлім. Бала асырап алуды тіркеу 15-тарау. Жалпы ережелер
138. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 77,190,191-баптарына сәйкес бала (қыз) асырап алу бала (қыз) асырап алу туралы соттың шешiмi шығарылған жердегi АХАЖ органдарында мiндеттi түрде тiркеуге Бала (қыз) асырап алу туралы заңды күшiне енген шешiмдi сот үш күндiк мерзiмде шешiм шығарылған жердегi АХАЖ органына жiбередi. Бала (қыз)
асырап алу туралы акт жазбасының мазмұнын сот шешiмi анықтайды, онда сондай-ақ асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы акт жазбасына нақты қандай өзгерiстер енгiзiлгенi көрсетiледi.
139. Бала (қыз) асырап алуды тiркеу бала (қыз) асырап алушылардың немесе солардың бiрiнiң арызы бойынша, ал мұндай арыз болмаған жағдайда бала (қыз)
асырап алу туралы соттан алынған шешiмнiң көшiрмесiнiң негiзiнде жүргiзiледi.
Бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмiнiң көшiрмесiн алғаннан кейiн (соттың жолдама хатымен қоса немесе онсыз) АХАЖ органы соттың күшiне енген шешiмiнiң көшiрмесiн алған сәттен бастап үш күндiк мерзiмнен кешiктiрмей бала (қыз) асырап алуды тiркейдi.
Жазбаның 19-бағанасында "Тiркеу соттың шешiмi бойынша жүргiзiлдi"
деген белгi соғылады, ал егер бала (қыз) асырап алу туралы шешiм жолдама хатпен бiрге келiп түссе, онда сондай-ақ осы хаттың нөмiрi және күнi көрсетiледi.
Егер акт жазбасы (5 қосымшаға сәйкес) сот шешiмiнiң негiзiнде жасалса, онда бала асырап алуды тiркеу туралы арыз келiп түскен кезде ол жетiспей жатқан мәлiметтермен толықтырылады, ал бала асырап алушыға бала асырап алу туралы куәлік (13 қосымшаға сәйкес) және қажет болған жағдайда баланың тууы туралы жаңа куәлiк берiледi.
140. Бала (қыз) асырап алуды тiркеу туралы арыздар жазбаша нысанда жазылуы тиiс.
Бала (қыз) асырап алуды тiркеу кезiнде арыз берушiлер лауазымды адамның қолымен және сот мөрiмен куәландырылған бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмiнiң көшiрмесiн, сондай-ақ асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы куәлiгiн ұсынуы тиiс. Егер бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмi алынып қойған болса, оны арызданушыдан талап етудiң қажетi жоқ.
141. Асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы акт жазбасы жоғалған жағдайда, бала (қыз) асырап алуды тiркеу осы Ереженiң 9-бөлiмiндегі тәртiпте қайта қалпына келтiрiлгеннен кейiн ғана жүргiзiледi.
Жоғалған жазуды қайта қалпына келтiру туралы арызды АХАЖ органына бала (қыз) асырап алған адамдар, ата-ана (егер сот шешiмi бойынша оның балаға қатысты құқықтары мен мiндеттерi сақталатын болса), қорғаншылық және қамқоршылық органы, он алты жасқа толған асырап алынған баланың (қыздың)
өзi, сондай-ақ баланы тәрбиелеп жатқан адамдар мен мекемелер бере алады.
142. АХАЖ органы бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмi шығарылғаннан кейiн өткен мерзiмге, асырап алынған баланың (қыздың) тiркеу сәтiндегi жасына қарамастан бала асырап алуды тiркеуге мiндеттi.
Бала (қыз) асырап алушылар тұратын орнын өзгерткен немесе басқа елдi мекенде тұрып, ол жерден бала (қыз) асырап алу шешiмi шығарылғаннан кейiн оны АХАЖ органында тiркеместен шығып кеткен жағдайларда, бала асырап алуды тiркеу баланы (қызды) асырап алушылардың тұратын жерiндегi АХАЖ органы арқылы жүргiзiледi. Бұл жағдайда бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмi және жазба түсiру үшiн қажеттi бала (қыз) асырап алушылар туралы мәлiметтер бала (қыз) асырап алу туралы шешiм шығарылған жердегi АХАЖ органына қайта жiберiледi.
АХАЖ органы бала (қыз) асырап алуды тiркеу үшiн материалдарды алғаннан кейiн, бала (қыз) асырап алу туралы жазба түсiрiп, табыс ету үшiн бала (қыз) асырап алушылардың тұратын жерiндегi АХАЖ органына бала асырап алу туралы куәлiк жiбередi.
Акт жазбасының 22-бағанасында "Тiркеу ____________АХАЖ (АХАЖ органы атауы) бөлiмiне келiп түскен материалдар бойынша жүргiзiлдi" деген белгi соғылады.
143. Бала (қыз) асырап алуды тiркеу кезiнде бекiтiлген нысан бойынша екi дана етiлiп бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасы жасалады.
Бала (қыз) асырап алу туралы куәлiктi баланы (қызды) асырап алушылардың қалауы бойынша АХАЖ органы бередi. Егер олар куәлiктi алудан бас тартса, онда 21-бағанаға тиiстi белгi соғылады.
144. Бала (қыз) асырап алу туралы акт жазуы былайша жасалуы тиiс:
1-6-бағаналарында асырап алынған бала (қыз) туралы мәлiметтер "Бала (қыз) асырап алғанға дейiн" деген бөлiмде баланың тууы туралы куәлігі бойынша, ал "Бала (қыз) асырап алғаннан кейін" деген бөлiмде соттың бала (қыз) асырап алу туралы шешiмiмен толық сәйкестiкте көрсетiледi;
әкесi мен анасы туралы мәлiметтер (7-11-бағаналар) баланың тууы туралы куәлiгi бойынша жазылады, егер баланың анасы бала (қыз) асырап алғанға дейiн бала (қыз) асырап алушымен некеге тұрып, оның тегiн қабылдаса, онда 7- бағанада ананың некеге дейiнгi тегi, ал 22-бағанада некенiң тiркелген орны және күнi, акт жазбасының нөмiрi, сондай-ақ анасының некеден кейiнгi тегi көрсетiледi;
бала (қыз) асырап алушылар туралы мәлiметтер (12-17-бағаналар) бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмiнiң, бала (қыз) асырап алушылардың жеке басын куәландыратын құжаттар негiзiнде жазылады; бала (қыз) асырап алу туралы шешiмде бала (қыз) асырап алушылардың ұлты мен жеке басын куәландыратын құжаттар көрсетiлмеген жағдайларда, 15-бағана толтырылмайды.
Кейiннен бұл бағананы азаматтық хал актiлерi жазбаларын өзгерту, қалпына келтiру және күшiн жою тәртiбiн белгiлейтiн осы Ережеде көзделген тәртiп бойынша жеке басын куәландыратын құжаттарды көрсеткен кезде АХАЖ органы толтыра алады.
Бала (қыз) асырап алушылар 20-бағанада, әрқайсысы өз бөлiмiнде қолдарын қояды.
145. Егер асырап алу туралы соттың шешiмiнде көрсетiлген асырап алынған бала (қыз) туралы мәліметтер тууы туралы куәлiкте бар осындай мәлiметтерге сәйкес келмесе немесе асырап алушылардың жеке бастарын куәландыратын құжаттардағы мәлiметтер соттың асырап алу туралы шешiмiндегi жазылған жазбамен сәйкес келмесе асырап алуды тiркеу кейiнге қалдырылады.
Асырап алушыларға шешiмдегi осы мәлiметтердi анықтап алу үшiн тиiстi сотқа арыздану ұсынылады.
146. Тек ер адам (әйел адам) бала (қыз) асырап алушы болып табылатын болса, осыған сәйкес акт жазбасының бiр ғана бетi (12-17-бағаналар)
толтырылып, екiншi бетi толтырылмастан ашық қалдырылады.
147. 18-бағанада ("Бала (қыз) асырап алушылар баланың ата-анасы болып жазыла ма"?) сот шешiмiне сәйкес "Иә" немесе "Жоқ" деп көрсетiледi.
148. Бала (қыз) асырап алу туралы жазбаның негiзiнде АХАЖ органы сол күні баланың тууы Туралы актінің жазбасына қажетті өзгертулерді енгiзу үшiн, ал асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы актi жазбасының екiншi данасына осындай өзгерiстердi енгiзу үшiн аумақтық әдiлет органдарындағы АХАЖ мұрағатына хабарлама жiберiледi. Хабарламада туу туралы акт жазбасына қандай нақтылы өзгертулер (соттың бала (қыз) асырап алу туралы шешiмiне сәйкес)
енгiзiлуге тиiстi екені туралы анық көрсетiледi.
Бала (қыз) асырап алушыларға асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы жаңа куәлiгi заңға сәйкес берiледi, ал бұрынғы куәлiк заңмен белгiленген тәртіпте жойылады.
149. Егер туу туралы акт жазбасы басқа жерде болса, осы жазбаның бiрiншi данасы жатқан жерiндегi АХАЖ органына бала (қыз) асырап алуды тiркеуге байланысты оған өзгертулер енгiзу қажеттiлiгi және бала (қыз) асырап алушыға туу туралы жаңа куәлiк жiберiлуi керектiгi туралы хабарлама жiберiледi.
Хабарламаны алғаннан кейiн АХАЖ органы, туу туралы акт жазбасына барлық қажеттi өзгертулердi енгiзiп, бала (қыз) асырап алушыға табыс ету үшiн тууы туралы жаңа куәлiк жiберуi тиiс.
Сонымен қатар, осы АХАЖ органы туу туралы акт жазбасының екiншi данасына өзгертулер енгiзу үшiн аумақтық әдiлет органындағы АХАЖ мұрағатына хабарлама жолдайды.
150. Бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасына сәйкес баланың тууы туралы акт жазбасына өзгерту енгiзiлген кезде (яғни, тегi, аты, әкесiнiң аты, туған күнi мен туған жерi, ата-анасы туралы мәлiметтер өзгертiлген кезде) мұндай өзгертуге негiздеме үшiн 24-бағанада бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасы көрсетiледi (бала (қыз) асырап алуды тiркеген АХАЖ органының, акт жазбасының нөмiрi мен күнi).
Өзгертуге жататын мәлiметтер ұқыптап сызылып тасталады да жоғарғы жағынан жаңа мәлiметтер жазылады. Бұл қажет болған жағдайда сызылып тасталған сөздердi оқуға болатындай етiп жасалады.
151. Асырап алу туралы шешiммен асырап алынған баланың (қыздың) туған жерi өзгертiлген жағдайда асырап алу туралы шешiмде көрсетiлген туған жерi бойынша АХАЖ органында баланың тууы туралы жаңа акт жазбасы жасалады.
Бұл жағдайда бала (қыз) асырап алуды тiркеген АХАЖ органы сот шешiмiне сәйкес туу туралы жаңа акт жазбасын жасауға тиiс АХАЖ органына хабарлама жолдайды. Бұл жазба ағымдағы жылда қайта қалпына келтiрiлген туу туралы актiлердi тiркеу кiтабында жасалады, ал 15-бағанада оны жасауға негiздеме үшiн бала (қыз) асырап алу туралы сот шешімі (соттың атауы мен шешiмiнiң күнi), сондай-ақ бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасы (бала (қыз)
асырап алуды тiркеген АХАЖ органы, акт жазбасының нөмiрi және күнi)
24-бағанада жаңадан жазылған туу туралы акт жазбасында, жазылған туу туралы бастапқы акт жазбасының орны, жазбаның нөмiрi мен уақыты көрсетiледi.
Асырап алынған баланың (қыздың) тегi, аты, әкесiнiң аты, сондай-ақ оның ата-анасы туралы деректер бала (қыз) асырап алу туралы сот шешiмiне сәйкес жазып алынады.
Туу туралы жаңа акт жазбасы жасалған жағдайда, арызданушыға оның өтiнiшi бойынша асырап алған баланың (қыздың) тууы туралы куәлiгi берiледi.
152. Асырап алынған балаға (қызға) тууы туралы жаңа акт жазбасы жасалғаннан кейiн АХАЖ органы бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасының бiрiншi данасы жатқан АХАЖ органына да, туу туралы актiнiң бастапқы жазбасының тұрған орны бойынша АХАЖ органына да хабарлама жолдауы тиiс.
Мұндай хабарламаны алған соң, АХАЖ органы жоғарыда аталған акт жазуларына қажеттi өзгертулердi енгiзедi, ал "Белгiлер үшiн" деген бағаналарда тууы туралы жасалған жаңа акт жазбасының орнын, оның нөмiрi мен күнiн көрсетуі тиiс. Бұдан басқа, туу туралы бастапқы акт жазбасының "Белгiлер үшiн"
деген бағанасында бала (қыз) асырап алу туралы шешiм шығарған соттың атауы және шешiмнiң күнi көрсетiледi.
Осы жазбалардың екiншi даналары жатқан аумақтық әдiлет органындағы АХАЖ мұрағатына туу туралы жаңа акт жазбасын жасаған АХАЖ органы оларға да дәл осындай өзгертулер енгiзу үшiн хабарлама жолдайды.
153. Бала (қыз) асырап алу туралы шешiммен асырап алынған баланың (қыздың) туған күнiн өзгерткен кезде АХАЖ органы тууы туралы актiлер жазуында туған күнiн өзгерте отырып, тууы туралы актiнi тiркеу күнiн де өзгертедi - бiрақ ол алты айдан аспауы керек.
Бала (қыз) боп алынушының туған күнiн өзгертуге бала (қыз) боп алынушы үш жасқа толғанға дейiн жол берiледi.
24-бағанада тууы туралы күндi өзгерту үшiн негiздеме болып бала (қыз)
асырап алу туралы соттың шешiмi (соттың атауы мен соттың шешiмiнiң күнi) мен бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасы (бала (қыз) асырап алу тiркелген АХАЖ органы акт жазбасының нөмiрi мен күнi) көрсетiледi.
154. Бала (қыз) асырап алу туралы бұрын шығарылған шешімге толықтыру ретiнде сот жаңа шешiм шығарған жағдайда соған байланысты заңға сәйкес бала (қыз) асырап алушылар асырап алынған баланың (қыздың) ата-аналары ретiнде жазылуға тиiстi не баланың тегi, аты және әкесiнiң аты, оның туған күнi мен жерi өзгертiледi, АХАЖ органының асырап алған баланың (қыздың) тууы туралы актiлердiң бұрынғы жазбасына өзгертулер енгiзуден бас тартуға құқығы жоқ.
Тек бала (қыз) асырап алу туралы шешiм шығарған сот қана осындай қосымша шешiм шығаруға құқылы.
Бұл ереже бала (қыз) асырап алу туралы қосымша шешiм шығарылғаннан кейiн тiркелген жағдайда да қолданылады.
155. Егер бала (қыз) асырап алу туралы шешiмде асырап алынған баланың (қыздың) тегiн, атын), әкесiнiң атын, туған жерi мен күнiн өзгертуі туралы не ата- аналары туралы деректер айтылмаса АХАЖ органы тек бала (қыз) асырап алу туралы акт жасауға және бала (қыз) асырап алушыға бала (қыз) асырап алу туралы куәлiк беруге тиiс. Сонымен қатар асырап алынған баланың (қыздың)
тууы туралы акт жазбасында бала (қыз) асырап алуды тiркеу туралы белгi соғылады.
156. Бұл жағдайда, бала (қыз) асырап алу туралы шешiмде бала (қыз)
асырап алушылар туу туралы актiлердi тiркеу кiтабында асырап алынған баланың (қыздың) ата-аналары ретiнде жазылуға тиiс екендiгi айтылмаса, АХАЖ органы асырап алынған баланың (қыздың) тууы туралы куәлiгiн қайта беру кезiнде анық нақты ата-аналарын көрсетедi. Бұл ретте баланың тегiнiң бала (қыз) асырап алушының тегiне және баланың әкесiнiң атының да бала (қыз) асырап алушының атына өзгертiлуiнiң мән-маңызы болмайды.
157. Егер асырап алынған баланың (қыздың) ата-анасы ретiнде сот шешiмi бойынша бала (қыз) асырап алушылар жазылса, алайда асырап алынған баланың (қыздың) тегi мен оның әкесiнiң аты өзгертiлмесе, онда баланың тууы туралы куәлiктi қайта беру кезiнде (баланың тегi мен ата-аналарының тектерiнiң алшақтығына және оның әкесiнiң атының асырап алынған атымен сәйкес келмеуiне қарамастан) ата-аналары ретiнде бала (қыз) асырап алушылар
158. Бала (қыз) асырап алушы тек әйел (еркек) болып табылған жағдайда және Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының бала (қыз) асырап алу туралы 89-бабына сәйкес баланың әкесiнде (анасында) осы балаға қатысты құқықтар мен мiндеттердiң сақталатыны көрсетiлсе тууы туралы, акт жазбасындағы әкесi (анасы) туралы тууы туралы деректер өзгертуге жатпайды.
Егер баланың әкесiнде оның құқықтары мен мiндеттерi сақталмаса не тууы туралы акт жазбасында әкесi туралы мәлiмет болмаса, онда асырап алушы әйелдiң жазбаша арызында әкесi туралы мәлiметтердi АХАЖ органы заңдарда көрсетiлген тәртiппен көрсетуi мүмкiн.
Баланың тууы туралы акт жазбасында әкесi туралы деректер көзделген тәртiппен жазылған жағдайда, соттың шешiмiне сәйкес баланың анасы болып жазылатын бала (қыз) асырап алушы әйелдiң арызы бойынша АХАЖ органы бұл деректердi соттың шешiмiне сәйкес баланың әкесi болып жазылатын бала (қыз)
асырап алушының жазбаша арызы бойынша өзгерте алады. Әкесiнiң тегi бала (қыз) асырап алушы әйелдiң тегi бойынша, ал баланың аты, әкесiнiң аты мен ұлты оның көрсетуi бойынша жазылады. Осыған байланысты баланың әкесiнiң аты да өзгередi.
Баланың (қыздың) анасында оның құқықтары мен мiндеттерi сақталмаса, немесе анасы туралы деректер баланың (қыздың) тууы туралы жазба актiсiнде Ережеде көзделген тәртiппен (табылған бала) енгiзiлген болса, АХАЖ органы бұл деректердi соттың шешiмiне сәйкес баланың әкесi болып жазылатын бала (қыз)
асырап алушының жазбаша өтiнiшi бойынша өзгерте алады. Мұндай жағдайларда анасының тегi бала (қыз) асырап алушының тегi бойынша, ал аты, әкесiнiң аты мен ұлты - оның көрсетуi бойынша жазылады. Өзгертулер қорытынды жасалынбай енгiзiледi. АХАЖ органы баланың анасы болып жазылатын жалғызiлiктi әйелдiң бала (қыз) асырап алуын тiркеу кезiнде оған тиістi жәрдемақы алуға әлеуметтiк қамтамасыз ету органына ұсынуы үшiн анықтама
159. Бала (қыз) асырап алуды тіркеуге байланысты әскерге шақырылушының тегі, аты, әкесінің аты, сондай-ақ туған жері мен күні өзгертілген кезде «Әскери міндеттілік және әскери қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бұл туралы АХАЖ органы әскерге шақырылушы есепте тұратын жергілікті әскери басқару органдарына жеті күн мерзімде хабарлауға тиіс.
160. Бала (қыз) асырап алуды жарамсыз деп тану, сондай-ақ бала асырап алуды бұзу тек сот тәртiбiмен жүзеге асырылады.
161. Бала (қыз) асырап алудың күшi жоқ деп тану туралы соттың шешiмi АХАЖ органына келiп түскен жағдайда бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасы оны қиғашынан сызу жолымен жойылады.
Сонымен бір мезгілде жазбаның бет жағында жоғарыдан "Жазба жойылды"
деп көрсетіледі.
21-бағанада. "Бала (қыз) асырап алу соттың 199___ жылғы шешімiмен күшi жойылған деп танылды" деп көрсетiледi.
Бұл жазба АХАЖ органының лауазымды адамының қолымен және мөрімен расталады.
162. Бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасын жою туралы хабарлама баланың тууы туралы акт жазбасының бiрiнші данасы тұрған жердегi АХАЖ органына жiберiледi, ол сол мерзiмде баланың тууы туралы, сондай-ақ баланың өзi (тегi, аты, әкесiнiң аты, туған жерi мен күнi) туралы бұрынғы бар деректердi қалпына келтiредi, егер олар бала асырап алуға байланысты өзгертiлген болса, онда 24-бағанада белгi соғылады.
Одан басқа бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасын жою жөнiндегi хабарлама бала (қыз) асырап алу және баланың тууы туралы актілер жазбасының екiнші даналарының тұрған жерi бойынша АХАЖ мұрағатына жолданады, ол бала (қыз) асырап алу туралы актiлер жазбасының екiншi данасын жояды, сонымен бірге нақ сондай өзгертулер енгізеді және тууы туралы актілер жазбаның екінші данасына белгі соғады.
163. Егер бала (қыз) асырап алу туралы шешiмге сәйкес асырап алынған баланың (қыздың) туған жерi өзгертiлiп, осыған байланысты баланың тууы туралы жаңа акт жазбасы жасалынған болса, бала (қыз) асырап алу туралы актi жазбасын жойған АХАЖ органы бұл жазуды қажеттiгi туралы хабарламаны жаңадан әзiрленген тууы туралы актiлер жазбасының алғашқы данасы тұрған жердегi АХАЖ органына жібередi.
Ол жойылғаннан кейiн осы АХАЖ органы тууы туралы алғашында жазылған жазбаға қажеттi өзгертулер енгiзу және ондағы бұрынғы деректердi қалпына келтiру туралы хабарлама, сондай-ақ тууы туралы қайта жазылған акт жазбасының тұрған жерi бойынша аумақтық әдiлет органының АХАЖ мұрағатына осы актiлер жазбасын жою туралы хабарлама жiбередi.
164. Сот бала (қыз) асырап алуды бұзған кезде сот шешiмiнiң көшірмесi түскен күннен бастап АХАЖ органы бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасының 22-бағанасында "_____ соттың ____ жылғы "___"N____ шешiмiмен бала (қыз) асырап алудың күшi жойылды" деген белгi соғылады.
Бұл жазба АХАЖ органының лауазымды адамының қолымен және мөрімен Акт жазбасының бет жағында жоғарыдан "Бала (қыз) асырап алу жойылды"
165. Бала (қыз) асырап алудан бас тарту туралы баланың тууы туралы акт жазбасының алғашқы данасының тұрған жерi бойынша АХАЖ органына хабарлама жiберіледi. Мұнда баланың тууы туралы акт жазбасында баланың тууы туралы, сондай-ақ баланың өзі туралы бұрыннан бар деректер, егер олар бала (қыз) асырап алуға байланысты өзгертiлген болса, қалпына келтiрiлуге тиіс.
Бала (қыз) асырап алуға байланысты, берілген атының, әкесінің атының, тегiнiң балада сақталатыны сот шешiмiнде көрсетілген жағдайда, бұл деректер өзгертуге жатпайды, бұл жөнінде 24-бағанада белгi қойылады.
Бұған қоса бала (қыз) асырап алуды бұзу туралы бала асырап алу және тууы туралы актiлер жазбаларының екінші даналарының тұрған жерi бойынша аумақтық әділет органының АХАЖ мұрағатына хабарланады.
Нақ сол мерзімде АХАЖ мұрағатындағы акт жазбасының екінші даналарына қажеттi белгiлер соғылуға тиiс.
166. Егер бала (қыз) асырап алу туралы шешімге сәйкес асырап алынған баланың (қыздың) туған жерi өзгертілiп, осыған байланысты баланың тууы туралы жаңа акт жазбасы жазылған болса, бұл туралы хабарламаны асырап алуды бұзу туралы хабарлама келiп түскен АХАЖ органы тууы туралы жаңадан жазылған акт жазбасының бiрiншi данасы тұрған жердегi АХАЖ органына жiбередi.
Осындай хабарламаны алып, АХАЖ органы бала (қыз) асырап алуды бұзу туралы белгi соғады. Сол мерзiмде бала (қыз) асырап алуды бұзу туралы жоғарыда көрсетiлген тәртiппен бала (қыз) асырап алуды бұзу жөнiнде белгi түсiру үшiн тууы туралы осы акт жазбасының екінші даналарының тұрған жерi бойынша АХАЖ мұрағатына, сондай-ақ жоғарыда көрсетілген ережелер бойынша баланың ата-аналары туралы бастапқы акт жазбасының орналасқан жерi бойынша АХАЖ органына хабарланады.
167. Егер бала (қыз) асырап алуды бұзу туралы соттың шешімi АХАЖ органына асырап алынған бала (қыз) кәмелетке толғаннан кейін келіп түссе, АХАЖ органы барлық қажеттi белгiлерді түсiруге мiндеттi.
168. Соттың бала (қыз) асырап алуды бұзуы кезiнде бұрынғы бала (қыз)
асырап алушыны баланы ұстауға кететін қаражатты төлеп тұруға міндеттеуге құқылы екеніне байланысты қажетті жағдайларда ата-аналардың біріне, қамқоршыға (қорғаншыға), бала орналастырылған балалар мекемесіне бала (қыз)
асырап алу туралы қайта куәлiк берiлуi мүмкiн, онда бала (қыз) асырап алудың бұзылғаны туралы белгi болуға тиіс. Бұл белгi АХАЖ органы лауазымды адамының қолымен және мөрiмен расталады.
169. Сот (Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 92-94-баптарына сәйкес) бала (қыз) асырап алудың күші жойылған деп таныған кезде және осыған байланысты, егер олар көзделген тәртiппен көрсетiлген болса, баланың әкесi туралы бастапқы деректерді қалпына келтіру қажет деп табылған жағдайларда АХАЖ органы қайтадан баланың анасына тиiстi жәрдемақы алу үшiн әлеуметтік қамтамасыз ету бөлiмiне ұсынуға арналған анықтама береді. Егер соттың шешімінде бұрынғы бала (қыз) асырап алушының баланы ұстауға қаражатты төлеп тұруға мiндеттi екенi көрсетiлмесе, бала (қыз) асырап алудан бас тарту кезiнде де осындай анықтамалар беріледi.
170. Бала (қыз) асырап алу туралы материалдар мен анықтамалар тек бала (қыз) асырап алушыларға берiлуi мүмкiн, ал басқа адамдарға - тек қамқоршы және қорғаншы органдардың келiсiмiмен не сот пен тергеу органдарының талап етуi бойынша берiледi.
7-Бөлім. Тегін, атын және әкесінің атын өзгертуді тіркеу 16-тарау. Жалпы ережелер
171. Қазақстан Республикасы азаматтарының атын, әкесiнiң аты мен тегiн өзгертуге олар он алты жасқа толған кезде жол берiледi.
Тегiн, атын, әкесiнiң атын, жынысын өзгерту және оны тiркеу арызданушының тұрғылықты жерi бойынша АХАЖ органында (6 қосымшаға сәйкес) жүргізіледі, бұдан кейiн атын, тегін, әкесінiң атын өзгерту куәлiгi (14 қосымшаға сәйкес) берiледi.
Тегін, атын, әкесінің атын өзгерту мынадай дәлелді себептер болған кезде жүргізіледі:
1) тегінің, атының, әкесінің атының қолайсыз айтылуы;
2) тегінің, атының, әкесінің атының айтылу қиындығы;
3) егер некені тіркеу кезінде некеге дейінгі тегінде қалса, зайыбының ерімен ортақ тегін алғысы келуі;
4) егер некені бұзу кезінде бұл туралы өтініш берілмесе, некеге дейінгі тегін алғысы келуі;
5) кейінгі неке бұзылмайтын жағдайларда, бұрынғы некеден туған балаларымен ортақ тегін алғысы келуі;
6) егер ері қайтыс болса, некеге дейінгі тегін алғысы келуі;
7) егер ері қайтыс болса, ал өтініш беруші некеге дейінгі тегінде болса,
8) өтініш беруші таңдаған ұлтқа сәйкес келетін немесе ата-аналарының бірінің (ата-аналарының ұлттары әр түрлі болған кезде) тегін және/немесе атын
9) өмірде шын мәнісінде қалыптасқан, құжаттағы атынан өзгеше атты
10) егер некеге тұрған кезде ерінің тегі қабылданған болса, некеге дейінгі тегін алғысы келуі;
11) ұлттық дәстүр бойынша әкесінің немесе атасының аты бойынша тегін алғысы келуі.
12) өтiнiш берушiнi шын мәнiсiнде тәрбиелеген адамның тегi және аты бойынша тегі мен әкесінің атын алғысы келуі.
ЕСКЕРТУ. 171-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 2001.06.25. N 857 ЕСКЕРТУ. 171-тармақ толықтырылды - ҚР Үкіметінің 2003.06.03. N 520
172. Тегін, атын, әкесінің атын өзгерту жөніндегі өтініште мынадай мәлiметтер көрсетілуі тиіс:
1) өтініш берушінің тегі, аты, әкесiнiң аты;
2) қалаған атын, тегiн, әкесiнiң атын;
3) атын, тегiн, әкесiнiң атын өзгерту себептерi.
173. Атын, тегін, әкесінің атын өзгерту туралы арызға арызданушының тегін, әкесінің атын өзгертуді сұрауына байланысты растайтын құжаттар қоса ұсынылады. Осындай құжаттар:
1) өтініш берушінің туу туралы куәлігі;
2) егер өтініш беруші некеде тұрса, неке қию туралы куәлігі;
3) жасы кәмелетке толмаған балалардың тууы туралы куәлiгi (егер өтініш берушiнiң кәмелетке толмаған балалары болса);
4) бала (қыз) асырап алу туралы куәлiк немесе әке болуды анықтау туралы куәлiк (егер АХАЖ органдарында бұлар тіркелген болса);
5) некенiң бұзылуы туралы куәлiк (егер өтініш беруші некенің бұзылуына байланысты өзіне некеге дейінгі тегін беру туралы өтініш жасаса);
6) өтiнiш берушінің 2 фотосуретi.
7) өтініш берушінің тегін, атын, әкесінің атын өзгерту себептерін түсіндіре отырып, өз қолымен жазылған егжей-тегжейлі өмірбаяны.
ЕСКЕРТУ. 173-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 2001.06.25. N 857
174. Атын, тегiн, әкесінің атын өзгерту туралы арыз берушi жеке бас куәлiгiн немесе Қазақстан Республикасы азаматының паспортын (әскери қызметшіден - оның жеке басын куәландыратын құжат, ал он алты жасқа толған және паспорт алмаған адамнан - туу туралы куәлік) ұсынады.
175. АХАЖ органдары арыз берушінің өтінішінде көрсетілген мәлiметтердi құжаттармен салыстырып, оған атын, тегiн, әкесінiң атын өзгертуге байланысты туындайтын салдар (паспорты және кейбiр басқа құжаттарды ауыстыру қажеттiлiгiн, мемлекеттік баж төлеудi, сондай-ақ құжаттарда көрсетiлген мәлiметтерде үйлеспеушiлiк болса, құқық белгiлеушi құжаттардың кiмдiкi екендiгi фактісi сот тәртібімен белгiленетiндiгiн) түсiндіруге міндеттi.
176. Арыз АХАЖ мұрағаттарында тегін, атын, әкесінің атын өзгерткісі келген адамның туу туралы және неке қию туралы актiлерінің жазбалары болса (егер өтiнiш беруші некеде тұрса) ғана қаралады.
Туу туралы немесе неке қию туралы актiлердiң (егер өтiнiш берушi некеде тұрған болса) жазбалары жоғалған жағдайларда, осы арыз Ереженiң 9-бөлiмiне сәйкес жазба қалпына келтiрiлгеннен кейiн ғана қаралады.
177. Атын, тегін, әкесінің атын өзгерту туралы мәселені дұрыс шешу үшiн АХАЖ органдары оның кәмелетке толмаған балаларының туу туралы акт жазбаларының көшірмелерін, ал тиісті жағдайларда - бала асырап алу және әке болуды анықтау, неке бұзу туралы акт жазбаларының көшірмелерін талап етеді.
178. Қажет болған кезде АХАЖ органы өтініш берушіден және тиісті мекемелерден қосымша мәліметтер немесе құжаттарды талап етеді және алынған материалдар негізінде өтініштің мазмұны, тегін, атын, әкесінің атын өзгертудің негізділігі айтылатын қорытынды жасайды. Қорытынды екі данада жасалады және барлық материалдармен бірге аумақтық әділет органына бекіту үшін жіберіледі.
ЕСКЕРТУ. 178-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Үкіметінің 2001.06.25. N 857
179. Тегін, атын, әкесiнiң атын өзгертуге рұқсат берiлуi немесе бұдан бас тартуы.
Тегін, атын, әкесiнiң атын өзгертуге рұқсат берiлгендiгi туралы немесе рұқсат берiлмегендiгi туралы өтiнiш берушiге және материал жiберген АХАЖ органына хабарланады.
Өтiнiш қанағаттандырылған жағдайда арыз берушiге оның тегiн, атын, әкесiнің атын өзгертудi бір айлық мерзiмде тiркеуге тиiс екендiгi түсiндiрiледi.
Бұл мерзiмдi дәлелдi себептерсiз өткiзiп алған жағдайда тегiн, атын әкесiнiң атын өзгертуге берiлген рұқсат күшін жояды.
Атын, тегін, әкесінің атын өзгертуден бас тартқанда арыз иесіне одан алынған құжаттар қайтарылады.
ЕСКЕРТУ. 179-тармақ толықтырылды - ҚР Үкіметінің 2003.06.03. N 520
180. Атын, тегін, әкесiнiң атын өзгертуден бас тартылғанда сотқа белгiленген мерзiмде шағым жасалуы мүмкін.
181. Мемлекеттік баждың төленгенi туралы түбiршек көрсетілген кезде арызды қабылдаған АХАЖ органы атын, тегін, әкесiнің атын өзгерту туралы рұқсатқа сәйкес атының, тегінің, әкесінің атының өзгертілуін тіркейді.
Тегiнiң, атының, әкесiнің атының өзгертiлуiне байланысты арыз берушінiң жеке куәлiгi немесе Қазақстан Республикасы азаматының паспорты заңмен белгiленген мерзiмде ауыстыруға жатады.
182. Тегiн, атын және әкесiнiң атын өзгертудi тiркеу тәртiбi "Неке және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 194-бабымен реттеледi.
183. Тегiн, атын, әкесiнiң атын өзгертудi тiркеген АХАЖ органы, осы азаматтық хал актiсi жазбасына қажеттi өзгертулердi енгiзу үшiн және арызданушының аты, тегі, әкесінің аты өзгергендіктен жаңа куәлік беру жөнінде АХАЖ органына хабарлама жібереді.
Өзгерiстер азаматтық хал актiлерiнiң мынадай жазбаларына енгізіледі:
некеде тұрмайтын адам тегін ауыстырған кезде - тууы туралы актi жазбасына;
некеде тұрған адам тегін өзгертудi тiркеу сәтiнде неке бұзылған жағдайларда:
1) егер жұбайы айырылысқаннан кейiн некеге тұрғанға дейінгі тегiн сақтап қалса - балалардың тууы туралы актiлер жазбасына және некенi бұзу туралы актi
2) егер жұбайы айырылысқаннан кейін басқа жұбайының тегінде не бұрын некеде болған жұбайының тегінде қалса - некенi бұзу туралы акті жазбасына;
3) некенi бұзуға байланысты тегiн некеге дейiнгі тегіне өзгерту кезiнде - некенi бұзу туралы актi жазбасына;
4) некеде тұрған адам егер ол басқа жұбайдың тегiн, оның iшінде некеге дейiнгi тегiн иеленсе, тегiн өзгерту кезiнде - некеге тұру туралы актi жазбасына;
5) некеде тұрған адам тегін өзгерткен кезде, егер осы адам неке тiркелгеннен кейiн некеге дейiнгi тегiнде қалған болса - тууы туралы актi жазуына және неке қию туралы актi жазбасына;
6) некеде тұрған адам тегiн өзгерткен кезде, егер бұл адам неке тiркелгеннен кейiн бұрынғы неке бойынша жұбайының тегiнде қалса - неке қию туралы актi жазуына;
7) некеде тұрған адам некеге дейiнгi тегiн жұбайының тегіне ауыстырған кезде - некеге тұру туралы актi жазбасына;
8) атын, әкесiнiң атын өзгерткен кезде - тууы туралы, акт жазуына, ал некеде тұрған адамдарға қатысты - сондай-ақ неке қию туралы актi жазбасына;
9) тегi әкесiнiң атына немесе ұлттық дәстүр бойынша атасының атына жазылып өзгертілген кезде - тууы туралы акті жазбасына, ал қажет болған жағдайларда және басқа жазбаға өзгертулер енгізу жүргiзiледi.
Егер арыз берушiнiң некесi оның алғашқы некесi болмаса, онда неке қию туралы бұрынғы актi жазбаларына сондай-ақ некенi бұзу туралы жазбаға өзгертулер енгiзiлмейдi.
Ата-аналары тегiн өзгерткен кезде он алты жасқа толмаған балаларының да туу туралы актiлер жазбаларындағы тектерi мiндетті түрде өзгертiледi.
Егер ата-аналарының бiрi тегін өзгерткен болса, онда он алты жасқа толмаған балалардың тегiн өзгерту туралы мәселе ата-ананың келiсiмi бойынша, ал келiсiм болмаған жағдайда - сот тәртiбiмен шешiледi.
Әкесi атын өзгерткен жағдайда он алты жасқа толмаған балалардың туу туралы акт жазбаларында, олардың әкесiнiң аттары түзетіледі.
Асырап алынған баланың (қыздың) ата-анасы ретінде жазылған бала (қыз)
асырап алушылар тектерін немесе баланың әкесi болып жазылған бала (қыз)
асырап алушы атын, сондай-ақ әке болу туралы АХАЖ органдарында тiркелген адам тегі мен атын өзгерткен кезде жоғарыда көрсетiлген тәртiппен он алты жасқа толмаған балалардың тууы туралы актiлер жазбасына, сондай-ақ бала (қыз)
асырап алу туралы актiлер жазбасына және әке болуды анықтау туралы актiлер жазбасына өзгертулер енгізіледі.
Ата-ананың ең болмағанда біреуі атын, тегін, әкесінің атын өзгерткен кезде балалардың тууы туралы актілер жазбасында ата-аналары туралы мәлiметтер өзгертiледi. Осындай өзгерiстер, егер бала (қыз), асырап алушылар асырап алынған балалардың туу туралы акт жазбаларына, сондай-ақ бала (қыз) асырап алу және әке болуды анықтау туралы акт жазбаларында да осындай өзгерiстер енгiзiледi.
Асырап алынған баланың ата-анасы ретiнде жазылмаған бала (қыз) асырап алушылар атын, тегiн, әкесiнiң атын өзгерткен кезде тек бала (қыз) асырап алу туралы акт жазбасына ғана өзгеріс енгізіледі.
Егер балалардың тууы туралы актiлер жазбасы сақталмаса, жазбаға қажетті өзгерiстер енгiзу туралы АХАЖ органына келiп түскен хабарламаға тиістi белгі қойылып, осы хабарламаны жiберген АХАЖ органына қайтарылады.
184. Әскерге міндеттілер мен әскерге шақырылушылардың азаматтық хал актілері жазбасына енгізілген атын, тегін, әкесінің атын өзгерту туралы АХАЖ органы жеті күн мерзімде тегінің, атының, әкесінің атының өзгертілгені тіркелеген жердегі жергілікті әскери басқару органдарына хабарлайды.
185. АХАЖ органы акт жазбаларының жасалған жерi бойынша оларға қажетті өзгертулер енгізедi және жазбалардың екiншi даналарына өзгертулер енгізу үшiн хабарламаны аумақтық әдiлет органындағы АХАЖ мұрағатына
186. Кәмелетке толған балалардың тегі мен әкесінің аты тек олардың арызы бойынша жалпы тәртіппен жүргізіледі.
187. Өзгертулер енгiзiлген соң, ("Белгiлеу үшiн" бағанасындағы) акт жазбасына жазбаны жасаған адамның қойған қолымен және АХАЖ органының мөрiмен куәландырылып, өзгертудiң күнi мен негiзi көрсетiле отырып белгi қойылады. Сонымен бiрге АХАЖ органы жаңа куәлiк жазып, оны арыз берушiге тапсырады немесе оның тұрғылықты жерi бойынша тапсыру үшiн АХАЖ органына жiбередi. Бұрын берілген куәлiктер белгіленген тәртіппен жойылады.
Егер осы негiздер бойынша өзгертулер енгізiлуге тиiстi азаматтық хал актiлерiнiң жазбалары басқа АХАЖ органдарында болса, онда жазбаға өзгертулер енгізу туралы хабарлама осы жазбаның бірінші даналары тұрған жердегi АХАЖ органына, сондай-ақ атын, әкесiнiң атын, тегiн, өзгертуге рұқсат берген АХАЖ органына жiберiледi.
188. Тегін, атын, әкесінің атын, тегін өзгертуді тіркеу туралы АХАЖ органы атын, тегін және әкесінің атын өзгерту тіркелетін жердегі ішкі істер органына хабарлайды.
189. Қазақстан Республикасында туған немесе некесiн қидырған және шетелде тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматы атын, тегiн, әкесінiң атын өзгерту туралы арызы елшілiкке немесе Қазақстан Республикасының консулдық мекемесiне бередi.
Елшiлiк немесе Қазақстан Республикасының шетелдегі консулдық мекемесi қажеттi тексеруден өткiзгеннен кейiн барлық материалдарды өз қорытындысымен бiрге Қазақстан Республикасының Сыртқы iстер министрлiгi арқылы, мәселенi шешу үшiн атын, тегiн, әкесінің атын өзгерту туралы өтініш етіп жүрген Қазақстан Республикасы азаматының туу туралы акт жазбасын (ал тиiстi жағдайларда некенi қию туралы акт жазбасын) жасалған жерi бойынша АХАЖ органына жiбередi.
Аумақтық әдiлет органының АХАЖ бөлiмінің рұқсаты негiзінде тегiн, атын, әкесiнің атын өзгертудi тiркеу өтiнiштi қабылдаған Қазақстан Республикасының елшiлiк және консулдық мекемесiнде жүргізiледi.
190. Шетелде туған немесе некесi қиылған және Қазақстан Республикасының аумағында тұратын Қазақстан Республикасы азаматтарының аттарын, тектерін, әкелерiнiң аттарын өзгерту туралы өтiнiштерiн қарау осы Ережемен белгiленген тәртіппен, шет мемлекеттердiң құзыреттi органдарында атын, тегiн, әкесiнiң атын өзгертудi қалайтын адамның туу туралы акт жазбасы және неке қию туралы (өтiнiш иесi некеде тұрса) акт жазбасы бар не, жоқ екендiгiн анықтағаннан кейін ғана жүргiзiледi. Мәлiметтердi анықтау шетелдегi елшiлiктер немесе консулдық мекемелер арқылы жүргiзiледi.
Атын, тегiн, әкесінің атын өзгерту жүргiзiлгендігi туралы Қазақстан Республикасының Сыртқы iстер министрлiгi арқылы Қазақстан Республикасы азаматының туу немесе неке қию (егер өтініш иесi некеде тұрса) туралы актiлер жазбасы жасалған жердегi шет мемлекеттердiң құзыреттi органдарына
191. Атын, тегiн, әкесiнің атын өзгерту туралы өтiніштi қарау оны берген күннен бастап бір ай мерзімнен кешіктірілмей аяқталуға тиіс. Жекелеген жағдайларда бұл мерзім әрі кеткенде бір айға дейін ұзартылуы мүмкін.
Жоғалған туу туралы немесе неке қию туралы акт жазбасын қалпына келтіру қажеттілігі анықталғанда аталған мерзім үзіледі.
192. Атын, тегін, әкесiнiң атын өзгерту туралы қорытындының бiрiншi данасы материалдарымен қоса аумақтық әдiлет органындағы АХАЖ мұрағатында 75 жыл бойы сақталады.
Қорытындының екінші данасы, атын, тегiн, әкесінің атын өзгертуге рұқсат беру немесе қабыл алмау туралы хабарламаның көшiрмесi және мемлекеттiк баж төлегенi туралы түбiршек қорытынды, жасаған АХАЖ органында сақталады.
8-Бөлім. Қайтыс болуды тіркеу 17-Тарау. Жалпы ережелер
193. Қайтыс болу оқиғалары сондай-ақ азаматты қайтыс болды деп жариялау және қайтыс болу фактiсiн анықтау туралы соттың шешiмi АХАЖ органдарында тiркеледi (8 қосымшаға сәйкес).
194. Қайтыс болуды тiркеу оның тұрған немесе қайтыс болған жерiндегі АХАЖ органдарында қайтыс болу туралы дәрiгерлiк куәлiк негiзiнде, ал оны беру мүмкiн болмаған жағдайда - қайтыс болу фактiсi екi куәгермен куәландырылуы Қайтыс болды деп жариялау туралы және қайтыс болу фактiсiн анықтау туралы соттың шешiмiн тiркеу шешiм шығарылған жерде жүргiзiледi.
195. Қайтыс болу туралы мәлiмдеменi жазбаша немесе ауызша нысанда қайтыс болған адаммен бiрге тұрған адамдар, ал олар жоқ болған жағдайда - көршiлерi адам қайтыс болған жердегi тұрғын үй-пайдалану ұйымдарының немесе әкiмшiлiк мекемелерiнiң қызметкерлерi немесе өлiктi тапқан iшкi iстер органы бередi.
Өліктiң табылғаны туралы мәлiмдемеге тиiстi мемлекеттiк органдар жасаған хаттама қоса берiледi.
Қайтыс болу туралы мәлiмдемеде қайтыс болған адам туралы мына деректер қайтыс болған адамның, аты, әкесiнiң аты, тегi, туған жылы, соңғы тұрған жерi және оның отбасылық жағдайы, қайтыс болған жылы, айы және күнi, сондай-ақ қайтыс болу туралы мәлімдеме жасаған адамның тегі, аты, әкесiнің аты және тұрған жері көрсетіледі.
196. Қайтыс болу туралы мәлiмдеме жетi тәулiктен кешiктiрiлмей, ал адам зорлықпен өлтірілсе, өзін-өзі өлтірсе, жазатайым оқиға салдарынан өлсе, сондай- ақ өлік табылған кезде - қайтыс болған немесе өлік табылған уақыттан бастап бес тәуліктен кешіктірілмей жасалады.
197. Белгiсiз (танылмаған) адамдардың қайтыс болғандығын тіркеу кезінде қайтыс болу туралы акт жазбасына тек қайтыс болу туралы дәрігерлік куәлікте көрсетілген тіркеу үшін қажетті деректер ғана енгізіледі.
Егер кейiн қайтыс болған адам танылатын болса, ол туралы жетiспеген деректер азаматтық хал актiлерінің жазбаларын толықтыру үшін белгіленген тәртіппен алдын-ала тергеу органдарының қорытындыларының негізінде, қайтыс болу туралы акт жазбасына енгізіледі.
198. Заңда белгiленген тәртiппен қайтыс болды деп танылған адамдардың, сондай-ақ бiр жылдан аса уақыт бұрын қайтыс болған адамдарды тiркеудi АХАЖ органдары қайтыс болу туралы актілер жазбасын тiркеудiң жеке кiтабында Заңда белгiленген тәртiппен қайтыс болды деп танылған адамдарды тiркеу кезiнде қайтыс болу туралы акт жазбасына қайтыс болған уақыт ретiнде сот шешiмiнiң заңды күшіне енген уақыты көрсетiледі. Егер сот шешімімен адамның белгілі бір уақытта қайтыс болу фактiсi белгiленсе, онда қайтыс болу туралы акт жазбасында сот шешiмiнде көрсетiлген мезгiл жазылады.
Әскери қызметшiлердiң бейбiт уақытта қайтыс болуын тiркеу АХАЖ органдарында жалпы негiздерде жүргiзiледi.
199. Жол жүру кезiнде (поездарда, кемелерде, ұшақтарда және тағы сол сияқты) адамдардың қайтыс болғандығы жақын орналасқан АХАЖ органдарында тiркелуi мүмкiн.
200. Экспедицияларда, поляр станциялары мен АХАЖ органдары жоқ шалғайдағы жерлерде адамдардың қайтыс болғандығын әкiмшiлiктердiң хабарламалары бойынша осы адамдардың соңғы тұрақты тұрған жері бойынша тіркеледі.
201. Бас еркiнен айыру орындарында қайтыс болған адамдардың қайтыс болғандығын тiркеудi бас еркінен айырылған қайтыс болған адам тұрған жеріндегі АХАЖ органы бас еркінен айыру орындар әкімшілігінің хабарламасы негізінде жүргізеді.
Егер аталған адамдардың қайтыс болғандығы АХАЖ органдарында уақытылы тiркелмеген болса, онда қайтыс болғандықты тіркеу осыдан бір жылдан астам уақыт бұрын қайтыс болған немесе заңда белгіленген тәртіппен қайтыс болды деп танылған адамдардың қайтыс болғандығын тіркеу кітабында Қайтыс болу туралы куәлікті (15 қосымшаға сәйкес) қайтыс болуды тіркеген жердегі АХАЖ органы береді.
202. Шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың қайтыс болғанын тіркеу кезінде шетел азаматтарының паспорттары мен қоныстануға арналған ықтиярхаттары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдардың қоныстануға арналған ықтиярхаттары алынады және қайтыс болу туралы акт жазбасының көшірмесімен бірге аудандық, қалалық және қаладағы аудандық ішкі істер бөліміне беріледі.
Шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың қайтыс болғандығы туралы куәліктер тек қайтыс болған адамдардың мұрагерлер тізіміне енетін туыстарына (ата-аналарына, аға-інілеріне, апа-сіңлілеріне, балаларына және жұбайына (зайыбына) беріледі.
203. Қайтыс болу туралы дәрігерлік куәлік немесе қайтыс болу туралы фельдшерлік анықтама куәлікте немесе анықтама акт жазбасының нөмірі мен қайтыс болуды тіркеу күндері көрсетіле отырып қайтыс болу туралы акт жазбасының екінші данасына қосылып беріледі.
204. Қайтыс болған адамдардың жеке куәліктері мен әскери билеттері қайтыс болуды тіркеу кезінде алынады және кемінде айына бір рет тізімдемемен қайтыс болуды тіркеген АХАЖ органдары тұрған жердегі ішкі істер органдары мен жергілікті әскери басқару органдарына беріледі. Әскери билеттің бірінші бетінде:
«Әскери билеттің иесі 20___ жылғы «____»________қайтыс болды. Қаза болғандығы актісінің 20___ жылғы «___»______ №_____жазбасы» деген белгі соғылады. Бұл жазба АХАЖ органы қызметкерінің қолымен және осы органның мөрімен куәландырылады.
Жеке куәлікті немесе әскери билетті тапсырмау қайтыс болуды тіркеу үшін бөгет бола алмайды. Жеке куәліктің немесе әскери билеттің тапсырылмағаны туралы ішкі істер органына және тиісті жергілікті әскери басқару органдарына
205. Егер қайтыс болуды тіркеу кезінде қайтыс адамның кәмелетке толмаған балаларының қорғансыз қалғаны белгілі болса, онда АХАЖ органы сол күні бұл туралы балалар тұратын жердегі қорғаншылық және қамқоршылық органдарына хабарлауға міндетті.
Қайтыс болу туралы акт жазуы негізінде АХАЖ органы жерлеуге жәрдемақы алу үшін қайтыс болу туралы анықтама береді, бұл туралы қайтыс болғандығы туралы акт жазбасының "Белгілер үшін" деген бағанасында белгі 9-Бөлім. Акт кітаптарын сақтау тәртібі және мерзімдері
206. Азаматтық хал актілерін жазу бланкілері азаматтық хал актілерін тіркеудің жеке кітаптарына топтастырылады. Кітаптың соңында парақтардың саны жазумен көрсетіледі. Кітаптар бауланады және АХАЖ органының мөрімен бекітіледі.
207. Азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптары акт жазуы бланкілерінің бірінші және екінші жыртылып алынатын даналарынан тұрады.
Акт жазуы бланкілерінің бірінші және екінші даналары бір мезгілде толтырылады және сол реттік нөмірлермен нөмірленеді.
Азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарында акт жазуын нөмірлеу бірінші нөмірден басталады және реттілікпен жыл бойы - бірінші қаңтардан отыз бірінші желтоқсанға (қоса есептегенде) дейін жүйелі түрде жүргізіледі.
Әр түрі бойынша жеке нөмірлеу жүргізіледі.
Акт жазбасының бүлінген бланкісі (бірінші және екінші даналары)
сызылады және актілерді тіркеу кітабында қалдырылады. Бүлінген бланкіде қойылған акт жазуының нөмірі акт жазуы жүргізілетін келесі бланкіге көшіріледі.
208. Бланкілердегі барлық бағаналар тиянақты жауаптармен, қысқартуларсыз (жалпы қолданылатын қысқартуларды қоспағанда), сиямен, мұқият, анық жазумен толтырылады. Жекелеген сөздерді қалдыруға немесе қысқартуға, сондай-ақ түзетулерге және өшірулерге жол берілмейді.
Сұрақтарға теріс жауаптар берілетін бағаналар "жоқ" деген сөздермен толтырылады.
Тектері, аттары, және әкелерінің аттары ұсынылған құжаттарға сәйкес толық жазылады.
209. Адамның ұлты паспорты, жеке куәлігі бойынша көрсетіледі.
Шетел азаматының азаматтық хал актілерін тіркеу кезінде ұлтынан басқа ол азаматы болып табылатын (азаматтығын алған) мемлекеттің аты, сондай-ақ оның азаматтығы көрсетіледі.
Азаматтығы жоқ адамдардың ұлты "азаматтығы жоқ адам" деген сөздермен қоса жазылып көрсетіледі.
210. Азаматтық хал актілерін жазудың тиісті бағаналарында туған, тұрған және қайтыс болған жері туралы мәліметтер қазіргі әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша, ал егер оны белгілеу мүмкін болмағанда бұрын болған әкімшілік- аумақтық бөлініс бойынша берiледi.
211. "Қайда және кiм болып істейді" бағанасында кәсіпорынның, мекеменің, ұйымның және тағы басқалардың атауы, қызметі немесе орындайтын жұмысы;
әскери қызметшiлерге қатысты - әскери қызметшiлердiң жеке басын куәландыратын құжаттарға сәйкес әскери бөлiмiнiң немесе мекеменiң атауы Зейнеткерлердiң қайтыс болуы туралы актiлердi тiркеу кезінде "қайда және кiм болып iстедi" бағанасында қайтыс болған зейнеткердiң бұрынғы негiзгi кәсiбi
212. "Бiлiмi" бағанасында бiлiмi туралы деректер арызданушының айтуы арқылы көрсетiледі.
213. "Жеке басын куәландыратын құжаттар" бағанасында құжаттың атауы мен нөмiрi, кiмнiң бергенi және қашан бергенi көрсетiледi.
214. Азаматтық хал актiлерiнiң жазуы толтырылатын тiлдi бiлмейтiн азаматқа азаматтық хал актілерін тіркеу кезінде акт жазуының мәтiнi аударылып берiлуге тиiс. Акт жазуы жасалатын тiлдi білмейтiн азаматқа азаматтық хал актiлерi актiсіндегi жазудың аударылып берiлгенi туралы азаматтық хал актiлерін жазудың "Белгiлер үшiн" бағанасында белгi түсiрiледi.
Азаматтық хал актiлерi жасалған тiлде қол қоя бiлмейтiн азамат акт жазуы аударылғаннан кейін өзі білетін тілде қол қояды.
Саңыраудың, мылқаудың немесе саңырау-мылқаудың сауатсыздығы жағдайында акт жазуы жазылған кезде акт жазуы жазылатын азаматпен түсiнісіп сөйлесе алатын адам қатысуға және жазудың мазмұны саңыраудың, мылқаудың немесе саңырау-мылқаудың еркiне сәйкес келетiнiн өзінің қолымен куәландыруға Зағип азаматтың азаматтық хал актiлерiн жазу кезінде акт жазуын жазған АХАЖ органының қызметкерi оған акт жазуының мәтiнiн оқып бередi, бұл жөнінде азаматтық хал актілерін жазудың "Белгілер үшiн" бағанасында белгi соғылады. Бұл ретте, егер зағип азамат сауатты болса, ол акт жазбасына өзi қол қолды, ал егер ол сауатсыз болса, онда ол үшiн оның тапсыруы бойынша басқа азамат қол қояды.
215. Азаматтық хал актiлерiн тiркеу туралы куәлiкте көрсетiлген мәлiметтер азаматтық хал актілеріндегі жазуда көрсетілген деректермен дәлме-дәл сәйкес келуі тиіс.
216. Актілердің және метрикалық кітаптардың негізінде АХАЖ органдары мен аумақтық әділет органдарының АХАЖ бөлімдерінің мұрағаттары азаматтарға олардың арыздары бойынша азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайтадан куәліктер бере алады.
Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы жазу кімдерге қатысты жасалса, сол адамдарға қайтадан куәліктер беріледі.
Он алты жасқа дейінгі балалардың тууы туралы қайта берілген куәліктері қайтадан ата-аналарына, қорғаншыларына, бала (қыз) асырап алушыларға, қамқоршыларына және сол балаларды тәрбиелеп отырған балалар мекемелерінің әкімшіліктеріне беріледі.
Қайтыс болу туралы қайтадан берілетін куәліктер қайтыс болған адамның мұрагерлері болып саналатын туыстарына беріледі, ерекше жағдайларда, жеке басын куәландыратын құжат алмаған 16 жастан асқан, бiрақ 18 жасқа толмаған балаларға ата-аналарының бiреуiнiң не қорғаншысының қатысуымен олар жеке басын куәландыратын құжатты ұсынған кезде қайтадан куәлiктер берiледi.
ЕСКЕРТУ. 216-тармақ толықтырылды - ҚР Үкіметінің 2003.06.03. N 520
217. Жеке арыз жасаған азаматтарға қайтадан куәліктер беру паспорт немесе жеке куәлік көрсетуіне сәйкес сол күнде берілуге тиіс. Азаматтардың куәліктерді қайтадан беру туралы арыз-тілектері он бес күннен кешіктірілмей орындалады.
Қаладан тыс жерден келген арыз-тілектер бойынша қайтадан берілетін куәліктер арыз берушінің тұрған жеріне жолдама хаттармен жіберіледі. Арыз берушілердің қайтадан берілген куәлікті қашан, қай АХАЖ жібергені, оның сериясы мен нөмірі хабарланады.
Ауданда шалғайдағы елді мекендерде болған кезде қайтадан берілетін куәліктер азаматтарға селолық, кенттік округтер арқылы жіберілуі мүмкін.
218. Әскери қызметшілерге қайтадан берілген куәліктер - әскери бөлімнің командирінің атын, бас еркінен айыру орындарында отырған адамдарға - еңбекпен түзету колониясының бастығының атына жіберіледі.
219. Куәліктер тапсырыс хаттармен жіберіледі, куәліктерді тігуге және бүгуге жол берілмейді.
Қайтадан берілетін куәліктердің алғашқы бетінде жоғары жағынан "Қайтадан берілген" деген мөртаңба қойылады.
220. Куәліктерді қайтадан беру туралы арыздарда мыналар көрсетілуге тиіс:
1) арыз берушінің тегі, аты, әкесінің аты мен мекен-жайы;
2) куәлікті сұратып отырған адамның тегі, аты мен әкесінің аты;
3) қандай куәліктің сұралатыны;
4) акт жазуының қашан және қай АХАЖ бөлімінде немесе селолық, кенттік округте (қаласы, селосы, ауданы, облысы, өлкесі, республикасы көрсетіле отырып) жүргізілгені;
5) қайтадан берілетін куәліктің қандай мақсат үшін сұралғаны;
6) арызданушының жеке басын анықтайтын құжаттың мәліметтері.
Егер тууы туралы куәлік сұратылса, онда аталған мәліметтерден басқа әкесі мен анасының тегі, аты мен әкесінің аты көрсетіледі.
Некені қию және бұзу туралы куәліктер сұратылғанда некенің кіммен тіркегені немесе кіммен бұзылғаны көрсетіледі.
221. Қайтадан берілетін куәліктер акт (тууы туралы) жазуларына сәйкес жазылып беріледі.
Жер атаулары бұрынғы әкімшілік бөліністерге сәйкес, ал тіркеу орындары болып осы жерге қызмет көрсететін АХАЖ органы көрсетіледі.
Егер акт (тууы туралы) жазуында ұлты туралы мәліметтер болмаса, қайтадан берілетін куәліктердің тиісті бағаналары толтырылмайды сызық
222. Куәліктері басқа елді мекендерге жолданатын азаматтардың арыздарында куәліктің сериясы мен нөмірі, куәлік жіберілген АХАЖ органының немесе әскери бөлімнің атауы және жіберілген күні көрсетіледі.
223. Қайтадан куәліктер беру туралы арыздарды тексеру арызда көрсетілген жылдағы акт (тууы туралы) кітаптары бойынша, сондай-ақ арызда көрсетілген азаматтық хал актілері тіркелген жылдан бұрынғы екі және кейінгі екі жыл аралығында жүргізіледі.
224. Егер АХАЖ органында акт жазуы болмаса, жеке арыз берушіге арызды аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімінің мұрағатына акт жазуының екінші даналары бойынша тексеру үшін жолдау ұсынылады. Қаладан тыс жерлерден келген арыздарды аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімінің мұрағатына АХАЖ органы өзі жібереді. Екі жағдайда да қайтадан куәлік беру туралы арыздың арғы бетінде "... АХАЖ органында акт жазуы жоқ деген белгі түсіріледі, оны АХАЖ органының қызметкері растайды.
Егер акт жазуы аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі мұрағатында да болмаса, арызданушыға акт жазуының болмағандығы туралы анықтама беріледі (салып жіберіледі).
225. Азаматтық хал актілері жазуларының көшірмелері тек басқа да мемлекеттерді қоса отырып, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің, Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі органдарының, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің, прокуратураның, соттың, нотариат және адвокатура органдарының сұрау салулары бойынша, сондай-ақ басқа мемлекеттердің АХАЖ органдарының сұрау салулары бойынша беріледі.
Акт жазбасының көшірмелері азаматтарға берілмейді.
226. Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің лауазымды адамдары тууы туралы, әке болуды анықтау, неке қию және қайтыс болу (қайтыс болу туралы дәрігерлік куәліктерді анықтамалармен қоса) туралы акт жазуының екінші даналарын жолдама тізімдемемен АХАЖ органдарына тапсырады. Қайтыс болу туралы дәрігерлік куәліктер мен анықтамаларды акт жазбасына желімдеуге жол берілмейді.
Толық ресімделмеген азаматтық хал актілерінің жазбасы (қолдардың, мөр немесе мөртаңба бедерлемелерінің қойылмауы, жекелеген бағаналардың толтырылмауы және тағы басқалар) толық ресімдеу үшін кейін қайтарылады.
Тиісінше ресімделген акт жазбалары АХАЖ органдарына жіберілуге жатады.
227. Салтанатты тіркеу сарайлары мен үйлері, АХАЖ органдары ай сайын тұтастай алғанда аудан бойынша және әрбір қалалық (аудандық бағыныстағы қала), кенттік, ауылдық (селолық) округ бойынша N 97 нысанда азаматтық хал актілерін тіркеу туралы есептік тізімді үш данада жасайды және туу, неке қию неке бұзу және қайтыс болу туралы дәрігерлік куәліктермен (бір жылдан астам уақыт бұрын қайтыс болды деп танылған адамдардан басқа) бірге АХАЖ органдарына жолдайды.
Есеп беру ведомосының екінші данасы мемлекеттік статистика органына жолданады, үшінші данасы АХАЖ органында қалады.
Сонымен бірге бала (қыз) асырап алу, әке болуды анықтау, атын, әкесінің аты мен тегін, қайтыс болды деп танылған және бір жылдан астам уақыт бұрын қайтыс болды деп танылған адамдардың қайтыс болуы туралы акт жазуының және азаматтық хал актілерін қалпына келтірілген жазбаның екінші даналары АХАЖ органдарына жіберіледі.
228. Аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі АХАЖ органдарынан келіп түскен азаматтық хал актілерінің жазуы мен қалпына келтірілген актілері жазбаларының екінші даналарының дұрыс толтырылуын тексереді. Толық ресімделмеген азаматтық хал актілерінің жазбаларды толық ресімдеу үшін АХАЖ органына қайтарылады. Тиісінше ресімделген актілер жазбалары қайтарып беруге
229. Туу, некені қию, некені бұзу және қайтыс болу туралы (қайтыс болу туралы дәрігерлік куәліктермен бірге) азаматтық хал актілері жазбаларының екінші даналарын АХАЖ органдары ай сайын тиісті статистикалық органдарға жібереді. Ұл (қыз) асырап алу, әке болуды анықтау, тегін, атын, әкесінің атын өзгерту, қайтыс болды деп танылған және бір жылдан астам уақыт бұрын қайтыс болған адамдардың қайтыс болуы туралы актілердің екінші даналары қалпына келтірілген азаматтық хал актілерінің жазбалары аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі мұрағатына сақтауға беріледі.
Статистикалық органдар туу, некені қию, некені бұзу және қайтыс болу туралы актілер жазуының екінші даналарымен жұмыс істеп болғаннан кейін келесі жылдың бірінші желтоқсанынан кешіктірілмей, сондай-ақ азаматтық хал актілерін тіркеу түрлері мен реттік нөмірлері бойынша оларды тиісті аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі мұрағатына тапсырады.
230. Аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі азаматтық хал актілерін тіркеудің жыл сайынғы ведомостарын алғаннан кейін тұтастай облыс (қала)
бойынша статистикалық есеп жасайды, ол Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне кезекті есепті жылдың бесінші қаңтарынан кешіктірілмей ұсынылады, оған ақпарат қоса беріледі.
231. Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы куәліктердің бланкілері қатаң есепке алынатын құжаттар болып табылады және күймейтін шкафтарда және темір жәшіктерде сақталады.
Жұмыстан тыс уақыттарда куәліктердің бланкілері бар күймейтін шкафтар мен темір жәшіктер сүргіштеледі. Бланкілерді сақтау үшін жауапты адамдарға бланкілермен жұмыс істеуге рұқсат беріледі.
Куәліктер бланкілері жоғалған немесе ұрланған жағдайда, олардың сақталуы үшін жауапты адамдар бланкілердің жоғалғанын немесе ұрланғанын анықтасымен сол күні бұл туралы жоғалған немесе ұрланған бланкілерді іздестіру шараларын қолдану үшін жоғарғы АХАЖ органына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігінің органдарына хабарлауға міндетті.
АХАЖ органдары азаматтық хал актілерін тіркеу бланкілерін жоғалтудың немесе ұрлатудың әрбір жағдайы туралы олардың түрлерін, сериялары мен нөмірлерін көрсете отырып Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне шұғыл хабарлауға міндетті.
Куәліктер бланкілерін жоғалтудың немесе ұрлатудың әрбір жағдайы бойынша жоғары тұрған АХАЖ органы жоғалуға ықпал еткен себептерді жою және бұған кінәлі адамдарға қатысты тиісті шаралар қолдану үшін қызметтік тексеру жүргізуге тиіс.
232. Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы куәліктер бланкілерінің есебі үшін мынадай тиісті кітаптар жүргізіледі:
1) Аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімдерінде - куәліктер бланкілерінің кіріс және шығыс есебі жөніндегі кітап және сондай-ақ салтанатты тіркеу сарайлары мен үйлерінің де куәліктер бланкілерінің берілуі мен жұмсалуын есепке алу жөніндегі жеке шоттар кітабы;
2) азаматтық хал актілерін тіркеумен айналысатын АХАЖ органдарында - куәліктер бланкілерінің кіріс және шығыс есебі жөніндегі кітап және куәліктер бланкілерін беру және жұмсау есебі жөніндегі жеке шоттар кітабы;
3) азаматтық хал актілерін тіркеумен айналысатын селолық, кенттік, ауылдық (селолық) әкімшіліктерде - куәліктер - бланкілерінің кіріс және шығыс есебі жөніндегі кітап.
233. Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы куәліктер бланкілерін аумақтық әділет органының АХАЖ бөлімі оларды дайындаған органының құжаты бойынша қабылдап алады.
Ақаулы бланкілер (қорғағыш тор сызықтарының, басылған мәтіннің жоқтығы немесе бүлінуі, қайталанған нөмірлердің болуы және тағы басқа), бумалардағы куәліктер бланкілері жетіспеген немесе сериялары мен нөмірлері Мемлекеттік Белгі жапсырмасымен сәйкес келмеген жағдайларда екі данада акт жасалады.
234. Кенттік, ауылдық (селолық) әкімшіліктердің лауазымды адамдары әр тоқсан сайын АХАЖ органдарына, ал АХАЖ органдары әр тоқсан сайын аумақтық әділет органының АХАЖ органдарына өткен тоқсанда куәліктер бланкілерінің жұмсалуы туралы есеп береді.
235. Аумақтық әділет органының АХАЖ органы жыл сайын есепті жылдан кейінгі бесінші қаңтардан кешіктірмей, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне барлық түрдегі куәліктер бланкілерінің жұмсалуы туралы N 23 нысанда есеп береді.
236. Мыналар жоюға жатады:
1) азаматтық хал актілеріне түзетулер мен толықтырулар енгізуге байланысты, сондай-ақ жазулардың күші жоюға байланысты тапсырылған куәліктер;
2) орнына қайтадан куәліктер берілген, жарамсыз болған куәліктер;
3) тауып алынған куәліктер;
4) басқа АХАЖ органдары жіберген және азаматтар бір жыл бойы алмаған қайтадан берілген куәліктер;
5) толтыру кезінде бүлінген куәліктердің бланкілері.
Аталған куәліктерді жою АХАЖ органының немесе аумақтық әділет органының АХАЖ мұрағаттарының жұмысын тексеру кезінде акт жасап жағып жіберу жолымен жүргізіледі.
Кенттік, ауылдық (селолық) округтердің лауазымды адамдары жоюға жататын куәліктерді жазбалардың екінші даналарымен бірге АХАЖ органдарына жібереді.
1999 жылғы 22 мамырдағы N 620 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдерінің Тізбесі
1. "Қазақ ССР-інде азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақ ССР-і Министрлер Советінің 1985 жылғы 12 қыркүйектегі N 331 Қаулысы (Қазақ ССР-і ҚЖ, 1985 ж., N 21-22, 69-құжат).
2. "Қазақ ССР-і Министрлер Советінің 1985 жылғы 12 қыркүйектегі N 331 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1994 жылғы 16 мамырдағы N 522 Қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 1994 ж., N 22, 228-құжат).
3. Қазақстан Республикасы азаматтарының тегін, атын және әкесінің атын өзгерту туралы өтініштерді қарау тәртібі туралы ережені және Азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою тәртібі мен азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарын сақтаудың мерзімдері туралы ережені бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 26 қыркүйектегі N 1175 Қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 1996 ж., N 39, 369-құжат).
N 620 қаулысымен бекітілген Тегін, атын, әкесінің атын өзгерту туралы Куәлік Азамат(ша)
(тегі, аты, әкесінің аты)
19_____жылы _____________________айының______________________ күні туған _____________________________________________________ Туған жері________________________________________________________ тегін, атын, әкесінің атын былай өзгертті:
____________________________________________________________________бұл туралы тегін, атын, әкесінің атын өзгерту туралы актілерді тіркеу кітабында 19______ жылы _________________ айының ____________________ күні N _______________ жазу жазылды Тіркелген жері (АХАЖ органының аты мен орналасқан жері)
Берілген мерзімі 19_______жылы_____________айының______________күні Азаматтық хал актілерін жазатын бөлімнің бастығы М.О.
Некені бұзу туралы Куәлік Азамат ___________________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты- және азаматша арасында неке бұзылған, бұл жөнінде некені бұзу туралы актілерді тіркеу кітабында 19_____ жылы __________________ айының ____________________ күні N№ __________ жазу жазылды Некені бұзудың негізі Неке бұзылғаннан кейін оларға мына тектер берілді:
азаматқа азаматшаға_________________________________________________________ Тіркелген жері_____________________________________________________ Куәлік азаматқа (шаға)____________________________________________берілді.
Берілген мерзімі 19_________жылы ______________айының __________күні М.О. Азаматтық хал актілерін жазатын бөлімінің бастығы Үкіметінің 1999 жылғы 22 мамырдағы Қайтыс болу туралы Куәлік Азамат(ша) _______________________________________________________ айы, күні, (цифрмен және жазумен)
_____________________________________ жасында қайтыс болды бұл жөнінде қайтыс болу туралы актілерді тіркеу кітабында 19_________ жылы ____________________ айының _________________күні N № _____________ жазба жасалды Қайтыс болу себебі ____________________________________________________________________Қайты болған жері:_________________________________________________________ (қаласы, село (ауылы), ауданы, облысы)
Тіркелген жері ____________________________________________________ (АХАЖ органының атауы мен орналасқан жері)
Берілген күні ___________ жылы ______________ айының __________күні Неке қию туралы куәлік Азамат ___________________________________________________________ туған (жылы, айы, күні)
Туған жері _______________________________________________________ туған ___________________________________________________________ Туған жері _______________________________________________________ айы, күні (цифрмен және жазумен)
_________________________________________________ неке қидырды бұл жөнінде неке қию туралы актілерді тіркеу кітабында 19____ жылы _________________ айының _____________________ күні N ___________ жазу жазылды №____________ Неке қиюдан кейін мына тектер берілді:
еріне әйеліне
Тіркелген жері_____________________________________________________ Берілген мерзімі 19____________ жылы ____________ айының________күні ұлты _______________________________________________________ Тіркелген жері ____________________________________________________ органының атауы мен орналасқан жері)
Берілген мерзімі 19_______жылы ___________ айының___________ күні АХАЖ органының мөртаңбасы Қайтыс болу туралы актіні жазу N ______ "_____"______________19___ж.
1 Тегі ____________________________________________________________ 2 Аты __________________________3 Әкесінің аты______________________ 4 Жынысы_______________________ 5 Ұлты_________________ 6 Қайтыс болған күні "_____"_____________________ 19_____ж.
7 Қайтыс болған жері қаласы (селосы)_____________ аудан________________ облысы (өлкесі, республикасы)_____________________ 8 Қайтыс болудың себебі 9 Туған күні "_____" _____________ 19____ж. қала (село)________ және жері ________________аудан____облысы (өлкесі, республикасы)_____ жасы жасы толды Бір жасқа толмаған балаларға көрсетілген_________айы және күні_______ сонымен бірге шешесінің нешінші баласы ______ шешесінің жасы ____толды 10 Тұрақты мекені көше____________үй _______ пәтері______ Жылдан тұрақты жері ________ 11 Отбасы жағдайы некеде болған - 1 (асты сызылсын)
бұрын некеде болмаған - 2, бойдақ (жесір) - 3, ажырасқан - 4 12 Кім болып жұмыс істеген (Егер жұмыс істемеген болса. немен күн көргенін көрсету керек.
Пенсионер болса, бұрынғы негізгі кәсібін көрсету керек)
13 Білімі (асты сызылсын) арнаулы орта - 3 жоғары - 1 жалпы орта - 4 аяқталмаған жоғары - 2 толық емес орта - 5 бастауыш және төмен - 6 14 Қайтыс болуды дәлелдейтін құжат а) қайтыс болу туралы белгіленген құжаттың N____________ 199__ж.
медициналық мекеменің атауы немесе жеке практикамен айналысатын дәрігердің А.Т.Ә.А.
б)_________________________________N№_____ "___"_______199___ж.
(соттың атауы)
қайтыс болуды фактілеу немесе қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі (астын сызу керек)
в) басқа құжаттар ______________________N "__"_________199___ж.
(құжат берген органның атауы)
15 Өтінушінің тегі, аты, әкесінің және оның қолы 16 Берілген куәлік ___________________ сериясы_______________N_____ 17 Белгілер үшін Бір жасқа толмаған баланың қайтыс болу туралы актідегі 5, 10, 12, 13 бағаналар шешесіне қатысты мәліметтер дәрігерлік куәліктің негізінде толтырылады М.О. АХАЖ бөлімінің бастығы Іс жүргізуші Некені бұзуды тіркеу туралы актіні жазу N ___ АХАЖ органының мөртаңбасы "____"________________199___ж.
(бірінші данасы)
Неке бұзушылар туралы мәліметтер Ері Әйелі 1 Тегі _________________________ некені бұзғанға дейінгі некені бұзғаннан кейінгі 2 Аты 3 Әкесінің аты 4 Туған күні "___"_________19___ж. "___"____________19___ж.
Жасы________ толды _____________толды 5 Ұлты________________________________________________________ 6 Азаматтық __________________________________________________ қала(село) қала (село)
7 Тұрақты мекені ауданы аудан облыс (өлке, республика) облыс (өлке,республика)
көше үй пәтер көше үй пәтер Тұрақты тұрады _______жыл Тұрақты тұрады _____жыл 8 Қайда, кім болып жұмыс істейді(егер жұмыс істемесе, онда немен күн көретінін көрсету керек)
9 Білімі(асты сызылсын) арнаулы орта - 3 жоғары- 1 арнаулы орта-3 жалпы орта - 4 аяқталмаған аяқталмаған орта- 4 аяқталмаған орта-5 жоғары-2 бастауыш және төмен-5 бастауыш және төмен-6 жалпы төмен-6 10 Бірінші некеде болды ма - 1 екінші некеде болды ма - 2 11 Бұзылатын неке бекітілді № "___"____________19__ж.
12 Некені бұзудың мемлекеттік тіркеу негізі:
а) жұбайлардың бірлесіп берген өтініші "____"______________19___ж. №_____ б) некені бұзу туралы сот билігі _________________аудан (қала)
________________облыс(өлке, республика) "___"___________19__ж.
18 жасқа дейінгі ортақ балалар саны в) сот билігі ___________ ауданы (қала) _________ облысы (өлке)
республикасы "____"_____________ 19 ____ ж. хабар ошарсыз кетті, не әрекет қабілеттігі жоқ деп тану туралы г) сот үкімі________ ауданы (қаласы)______________облысы (өлке)
республикасы "____"__________19___ж. сотталғаны туралы________ тегі, аты_________________ ____________________________________ бас бостандығынан айыруға ______жыл.
13 А.Т.Ә.А. арызданушының тұратын жері 14 өндірілетін мемлекеттік баж сомасын ____________19___ж. ____________19__ж.
төлегені туралы және белгі Банк бөлімшесінің аты Банк бөлімшесінің сақтық кассасы - сберкасса сақтық кассасы- сберкасса 15 Жеке басын куәландыратын құжаттар 16 Неке бұзушылардың қолы (некедегі тектері)
17 Куәлік берілді серия________ №N _______ серия_______ 18 Белгілер үшін Тегін, атын, әкесінің атын өзгерту туралы актіні жазу N_______ "____"_______________19_____ж.
өзгерткенге дейін өзгерткеннен кейін 1 Тегі 4 Туған күні "____"_____________ 19____ж.
5 Туған жері, туу туралы Қаласы (селосы)______________________ актіні жазу номері мен Облысы (өлке,республикасы) ___________ датасы Актіні жазу N№____"____"________19___ж.
6 Ұлты 7 Азаматтық 8 Кім болып, қайда жұмыс істейді (егер жұмыс істемесе немен күн көретінін көрсету керек)
9 Тұрақты Қаласы (селосы)_____________ауданы ___________ Облысы (өлке, республикасы)___________________ көше_______ үй_______ пәтер_______ 10 Тегін, атын, әкесінің атын өзгерту туралы жазуға негіз 11 Мемлекеттік пошлинаны төлегені туралы белгі квитанция N___ "___"______19___ж.
Банк бөлімшесінің аты, сақтық кассасы 12 Жеке басын куәландыратын документтер 13 Өтініш берушінің қолы 14 Берілген куәлік серия ________ № N ___________ 15 Белгілер үшін ХАЖ органының мөртаңбасы Бала асырап (қыз асырап) алу туралы актіні жазу N ____ "____"______________ 19____ж.
Асырап алынған бала туралы мәліметтер Бала боп алынғанға дейін Бала боп алынғаннан кейін 4 Азаматтық 5 Туған жері 6 Туған жері, туғаны қала (село)____________________________ туралы актіні жазылған аудан _________________________________ нөмері және датасы облысы (өлке, республика)______________ акты жазылды N№_____________ "____"_______________19____ж.
Әкесі туралы мәліметтер Шешесі туралы мәліметтер 7 Тегі 8 Аты 9 Әкесінің аты 10 Ұлты 11 Азаматтық Баланы асырап алушы туралы мәліметтер Баланы асырап алушы туралы мәліметтер 12 Тегі 13 Аты 14 Әкесінің аты 15 Ұлты 16 Азаматтық 17 Тұрақты мекені қала (село)_________________ қала село)_________ аудан ______________________ аудан____________________ облысы (өлке, республикасы) облысы (өлке, республикасы)
көше________үй ______пәтер____ көше_______үй пәтер____ 18 Бала асырап алушылар баланың ата-анасы болып жазыла ма 19 Бала асырап алу туралы ________аудандық (қалалық) сотының шешімі "____"__________________19___ж.
20 Арыз берушінің тұрақты мекені мен Т.А.Ә.А 21 Бала асырап алушылардың қолы 22 Берілген куәлік серия ________ № N ________ 23 Белгілер үшін Әке болуды анықтау туралы актіні жазу N №___ "___"_____________19___ж.
Баласы туралы мәліметтер 1 Тегі 2 Аты 3 Әкесінің аты 4 Жынысы 5 Туған күні "____"______________19____ж.
6 Азаматтық 7 Туған жері қаласы (селосы)_______________аудан нөмірі уақыты облысы (өлкесі, республикасы)_____________ туу туралы актісіне жазу N _____________ "______"_____________19___ж.
8 Әке болуды анықталғаннан кейінгі тегі, аты, әкесінің аты Шешесі туралы мәліметтер Әкесі туралы мәліметтер 9 Тегі 10 Аты 11 Әкесінің аты 12 Туған күні "___"___________ 19 ___ж. "____"____________ 19 ___ж.
13 Ұлты 14 Азаматтық 15 Тұрақты мекені қаласы (селосы)____________ қаласы (селосы)_________ аудан_____________________ аудан___________________ облысы (өлкесі, республика) облысы (өлке, көше_______ үй _______ пәтер_____ көше_______үй ___ пәтер____ 16 Қайда, кім болып жұмыс істейді (егер, жұмыс істемесе немен күн көретінін көрсету керек)
17 Ата-ананың жеке басын куәландыратын документтер 18 Әке болу туралы тіркеудің негізі:
а) ата-ананың бірлесіп берген өтініші "____"______________19___ж.
(шешесінің қолы)
(әкесінің қолы)
б) Әкесінің арызы
Сот шешімі_____________ ауданы (қаласы)____________ облысы (өлке)
республикасы ________________ "____"________________19___ж.
19 Өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты және оның қолы 20 Куәлік берілді серия ________ № N ___________ 21 Белгілер үшін Неке қию туралы актіні жазу N _____ "___"_______________ ж.
Некеленушілер туралы мәліметтер 1 Некеленуге дейінгі тегі 2 Некеден кейінгі тегі 3 Аты 4 Әкесінің аты 5 Туған жері "___"____________ж. "____"_______________ж.
Жасы __________толды Жасы_________ толды Туған жері қаласы (селосы) қаласы (селосы)
ауданы __________________________ ауданы___________________ облысы (өлкесі, республикасы) облысы (өлкесі, республикасы)
7 Ұлты 8 Азаматтық 9 Қайда кім болып жұмыс істейді(егер жұмыс істемейтін болса, немен күн көретінін көрсету керек)
10 Білімі
(асты сызылған)
Жоғары - 1 жоғары - 1 аяқталмаған жоғары - 2 аяқталмаған жоғары - 2 арнаулы орта - 3 арнаулы орта - 3 жалпы орта - 4 жалпы орта - 4 аяқталмаған орта - 5 аяқталмаған орта - 5 бастауыш және төмен - 6 бастауыш және төмен - 6 11 Отбасы жағдайы Бұрын некеде болмаған Бұрын некеде болмаған, түр, ажырасқан түр, ажырасқан 12 Ортақ балалары туралы 19 ж.
мәліметтер (аты, туған жылы) 19 ж.
13 Тұрақты мекені қаласы(селосы) Тұрақты мекені қаласы(селосы)
ауданы ________ ауданы____________ облысы (өлкесі, республикасы) облысы (өлкесі,республикасы)
көше____үй____ пәтер____ көше ____ үй_______пәтер___ Тұрақты тұрады жыл Тұрақты тұрады жыл 14 Жеке басын куәландыратын документтері 15 Некеленушілердің қолы (некеленуден бұрынғы тектері)
16 Неке қиюды куәландырушылардың тегі, аты, әкесінің аты және олардың қолы 17 Берілген куәлік сериясы N 19 "Неке және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11 бабына сәйкес, некені қиюға бөгет болатын жағдайлардың жоқтығын растаймыз некеге тұрушылардың қолдары 11 Аты 12 Әкесінің аты 15 Жазуды қалпына келтіруге негіз 16 Өтініш берушінің қолы 17 Берілген куәлік серия _______ №N _________ 15 Туған уақыты "___"________19___ж. Туған уақыты "___"_________19___ж.
жасы______ толды жасы _______ толды 16 Ұлты 17 Азаматтық 18 Тұрақты мекені және заңды мекен-жайы қала (село)____________ қала(село)_______________ ауданы _________________ ауданы___________________ облысы (өлке, республикасы) облысы (өлке, республикасы)
көше________үй_____пәтер______ көше_______ үй _____пәтер 19 Кім болып қайда істейді (егер жұмыс істемейтін болса немен күн көретінін көрсету керек)
20 Білімі жоғары - 1
(асты сызылған) жалпы орта - 4 жоғары - 1 жалпы орта - 4 аяқталмаған жоғары - 2 аяқталмаған орта - 5 аяқталмаған жоғары - 2 аяқталмаған орта - 5 1 бастауыш және төмен - 6 арнаулы орта - 3 бастауыш және төмен - 6 21 Әке туралы мәліметтерді жазуға негіз:
а) некеге тұрғаны жөніндегі куәлік Акт қашан қай жерде тіркелген № _______"____"___________________ 19____ж.
тіркелген уақыты б) әкелікті анықтау туралы куәлік тіркелген уақыты№N ______ "____"___________________ 19___ж.
в) шешесінің өтініш және қолы 22 Тууды тіркеуде қатынасқандардың тегі, аты, әкесінің аты және олардың қолы 23 Тууды тіркеуде қатынасқандардың тегі, аты, әкесінің аты және 24 Берілген куәлік серия ____________ №N _____________ 25 Белгілер үшін М.О. АХАЖ органының бастығы

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Постановление Правительства Республики Казахстан от 22 мая 1999 года № 620. Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 19 апреля 2012 года № 498 Об утверждении Положения о порядке изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния, формы книг регистрации актов гражданского состояния и формы свидетельств, выдаваемых на основании записей в этих книгах, и Правил о порядке регистрации актов гражданского состояния в Республике Казахстан
1. Утвердить прилагаемые:
1) Положение о порядке изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния;
2) формы книг регистрации актов гражданского состояния:
о рождении;
восстановленная запись о рождении;
о заключении брака;
об установлении отцовства;
об усыновлении (удочерении);
о перемене фамилии, имени, отчества;
о расторжении брака;
о смерти;
3) формы свидетельств, выдаваемых на основании записей в этих книгах:
4) Правила о порядке регистрации актов гражданского состояния в Республике Казахстан.
2. Признать утратившими силу некоторые решения Правительства Республики Казахстан согласно приложению.
3. Настоящее постановление вступает в силу со дня подписания и подлежит опубликованию.
Премьер-Министр
Республики Казахстан
Утверждено от 22 мая 1999 года № 620 Положение о порядке изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния в Республике Казахстан Раздел 1 Порядок изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния
Глава 1. Порядок внесения изменений, дополнений и исправлений в записи
1. Внесение изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния при наличии достаточных оснований производится:
1) при изменении фамилии, имени, отчества, места и даты рождения в связи с усыновлением (удочерением) ребенка, а также в случае записи усыновителей (удочерителей) в качестве родителей усыновленного (удочеренного);
2) при изменении фамилии супруга (супруги) в связи с расторжением брака или признанием брака недействительным;
3) при изменении фамилии несовершеннолетнего ребенка в связи с прекращением брака между родителями или признанием брака недействительным;
4) при регистрации установления отцовства;
5) при поступлении заявления матери, не состоящей в браке, о внесении в запись акта о рождении ребенка сведений об отце ребенка;
6) в связи с решением суда об отмене или о признании усыновления (удочерения) недействительным, а также признании брака недействительным;
7) в связи с решением суда об исключении из записи акта о рождении сведений об отце или матери ребенка;
8) при перемене фамилии, имени и отчества;
9) при изменении фамилии и отчества несовершеннолетнего в связи с переменой фамилий родителей и имени отца;
10) при установлении в судебном порядке неправильности в записи актов гражданского состояния;
11) в случае отмены решения суда об установлении отцовства;
12) если в записи акта гражданского состояния указано двойное имя или двойное отчество;
13) если в записи акта гражданского состояния не указаны фамилия, имя, отчество или национальность родителей;
14) если в записи акта гражданского состояния указаны неправильные сведения;
15) если при регистрации рождения ребенку были присвоены фамилия или имя без учета пожеланий родителей;
16) если ребенок фактически носит имя, отличное от того, которое указано в записи акта о его рождении, когда это вызывается интересами ребенка;
17) если в записи акта о рождении было указано неполное имя ребенка (уменьшительное, ласкательное, сокращенное);
18) если в момент регистрации акта гражданского состояния были допущены ошибки (искажения, пропуск сведений или отдельных слов);
19) при необходимости исправления фамилии, имени и отчества в связи с изменением пола;
20) при изменении фамилии на фамилию, производную от имени отца или деда, по национальным традициям;
21) при изменении национальности.
2. Внесение изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния производится на основании:
1) вступившего в законную силу решения суда об усыновлении (удочерении);
2) вступившего в законную силу решения суда об изменении фамилии несовершеннолетнего ребенка;
3) записи акта об установлении отцовства;
4) решения суда об установлении неправильностей в записи акта
5) решения суда о расторжении брака, об исключении из записи акта о рождении сведений об отце или матери ребенка, об отмене ранее вынесенного решения суда об установлении отцовства, об отмене или признании усыновления (удочерения) недействительным, а также брака недействительным;
6) записи акта о перемене фамилии, имени, отчества;
7) заявления матери, не состоящей в браке, о внесении в книгу регистрации актов о рождении сведений об отце ребенка;
8) заявления лица об изменении фамилии на фамилию производную от имени отца или деда, по национальным традициям;
9) заключения рай(гор)отдела ЗАГС по месту постоянного жительства заявителя, утвержденного территориальным органом юстиции;
10) справки органов внутренних дел об изменении национальности.
Заключения по форме, установленной Министерством юстиции Республики Казахстан, составляются органами ЗАГС в случаях, предусмотренных подпунктами 12), 13), 14), 17), 18), 19) пункта 1.
3. Заявления о внесении изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния подаются в органы ЗАГС по месту постоянного жительства заявителя. Заявления подлежат рассмотрению в срок до одного месяца, со дня поступления в органы ЗАГС. При наличии уважительных причин указанный срок может быть продлен начальником отдела ЗАГС территориального органа юстиции не более чем на один месяц.
4. Заявления родителей об исправлении фамилии или имени ребенку в записи акта о рождении в связи с тем, что при регистрации рождения ребенку были присвоены фамилия или имя без учета пожеланий родителей, а также, если ребенок фактически носит имя, отличное от того, которое указано в записи акта о его рождении, принимаются органами ЗАГС до достижения им шестнадцатилетнего возраста.
5. Внесение изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния в отношении умерших производится по заявлению лиц в порядке, установленном разделом 8 Правил о регистрации актов гражданского состояния в Республике Казахстан.
6. При внесении изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния либо при отказе внесения их в случаях, предусмотренных подпунктами 12), 13), 14), 15), 16), 17), 18), 19) пункта 1 настоящего раздела, органами ЗАГС составляются заключения, утверждаемые территориальными органами юстиции.
Отказ о внесении изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния может быть обжалован в судебном порядке.
7. Заключения и перечисленные в пункте 2 настоящего раздела документы, являющиеся основанием для внесения изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния, направляются для исполнения в органы ЗАГС по месту нахождения соответствующей записи акта гражданского состояния.
Внесение изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния органами ЗАГС по месту нахождения соответствующей записи производится в пятнадцатидневный срок со дня поступления документов.
При этом выписывается новое свидетельство о регистрации акта гражданского состояния, которое выдается заявителю или пересылается в орган ЗАГС по месту жительства заявителя для вручения ему.
8. Об изменениях фамилии, имени, отчества, даты и места рождения, внесенных в записи актов гражданского состояния военнообязанных и призывников, орган ЗАГС сообщает в семидневный срок в местные органы военного управления по месту внесения изменений, дополнений и исправлений.
Об изменениях, дополнениях и исправлениях, внесенных в записи актов гражданского состояния орган ЗАГС высылает извещение по установленной Министерством юстиции Республики Казахстан форме в архив отдела ЗАГС территориального органа юстиции.
9. Заявления о внесении изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния подаются гражданами Республики Казахстан, постоянно проживающими за границей, а также иностранными гражданами и лицами без гражданства, зарегистрировавшими акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан и постоянно проживающими за границей, в посольства или в консульские учреждения Республики Казахстан за границей.
гражданского состояния производится органами ЗАГС по месту регистрации соответствующего акта по ходатайствам посольств или консульских учреждений Республики Казахстан за границей.
10. Внесение изменений, дополнений и исправлений в записи актов гражданского состояния иностранных граждан и лиц без гражданства, проживающих на территории Республики Казахстан и зарегистрировавших акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан, производится в порядке, установленном настоящим разделом Правил.
Глава 2. Порядок восстановления утраченных записей актов гражданского состояния
11. Заявления о восстановлении утраченных записей актов гражданского состояния подаются в органы ЗАГС по месту постоянного жительства заявителя.
Заявления подлежат рассмотрению в срок до одного месяца. При наличии уважительных причин указанный срок может быть продлен начальником отдела ЗАГС территориального органа юстиции не более чем на один месяц.
12. Утрата записей актов гражданского состояния в органах ЗАГС должна быть подтверждена областным (городским) архивом органа ЗАГС по месту, где находилась утраченная запись.
При невозможности восстановления органами ЗАГС утраченной записи факт регистрации акта гражданского состояния устанавливается в судебном порядке по правилам, установленным гражданским процессуальным законодательством Республики Казахстан.
13. Восстановление записей актов гражданского состояния производится при наличии документов, подтверждающих, что соответствующая запись ранее имелась, или на основании решения суда.
14. На основании представленных документов и результатов проверки орган ЗАГС по месту постоянного жительства заявителя составляет заключение по установленной Министерством юстиции Республики Казахстан форме о восстановлении утраченной записи акта гражданского состояния или об отказе в этом, которое утверждается территориальным органом юстиции.
15. Заключение органа ЗАГС о восстановлении записи акта гражданского состояния направляется в орган ЗАГС по месту, где находилась утраченная запись, для регистрации восстановленной записи.
16. При установлении в судебном порядке факта регистрации акта гражданского состояния орган ЗАГС регистрирует запись акта гражданского состояния на основании решения суда без составления заключения.
17. Регистрация восстановленной записи акта гражданского состояния производится органами ЗАГС по месту, где находилась утраченная запись. В случае восстановления утраченной записи в судебном порядке, регистрация восстановленной записи акта производится по месту вынесения судебного решения.
Запись о восстановлении акта гражданского состояния производится в книге текущей регистрации, а регистрация восстановленной записи о рождении - в книге регистрации восстановленных актов о рождении.
18. Заявления о восстановлении утраченных записей актов гражданского состояния подаются гражданами Республики Казахстан, постоянно проживающими за границей, а также иностранными гражданами и лицами без гражданства, зарегистрировавшими акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан и постоянно проживающими за границей, в посольства или в консульские учреждения Республики Казахстан за границей.
Восстановление записей актов гражданского состояния производится органом ЗАГС по месту, где находилась утраченная запись, по ходатайству посольства или консульского учреждения Республики Казахстан за границей.
19. Восстановление записей актов гражданского состояния иностранных граждан и лиц без гражданства, проживающих на территории Республики Казахстан и зарегистрировавших акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан, производится в порядке, установленном настоящим разделом Положения.
Глава 3. Аннулирование записей актов гражданского состояния
20. Запись акта гражданского состояния может быть аннулирована:
1) на основании решения суда;
2) по заявлению заинтересованных лиц;
3) по инициативе органа ЗАГС, обнаружившего первичную, восстановленную или повторно составленную запись, подлежащую аннулированию.
21. Орган ЗАГС, обнаруживший восстановленную или повторно составленную запись, или получивший заявления заинтересованных лиц об аннулировании записей актов гражданского состояния, собирает соответствующие копии актовой записи и направляет материалы для составления заключения по установленной Министерством юстиции Республики Казахстан форме об аннулировании записей актов гражданского состояния в отдел ЗАГС
22. Заявления об аннулировании записей актов гражданского состояния подаются в орган ЗАГС по месту постоянного жительства заявителя. Органами ЗАГС заявления об аннулировании записей актов гражданского состояния должны быть рассмотрены в срок до одного месяца.
23. Аннулирование записей актов гражданского состояния на основании решения суда производится органом ЗАГС без составления заключения. В остальных случаях составление заключения обязательно.
24. Аннулирование записей актов гражданского состояния производится по месту нахождения записи, подлежащей аннулированию в пятнадцатидневный срок. Выданные до аннулирования записи свидетельства изымаются и уничтожаются.
25. Об аннулировании записи акта гражданского состояния сообщается лицам, по заявлению которых был зарегистрирован акт гражданского состояния и архиву отдела ЗАГС соответствующего территориального органа юстиции.
26. Заявления об аннулировании восстановленных или повторно составленных записей актов гражданского состояния подаются гражданами Республики Казахстан, проживающими за границей, а также иностранными гражданами и лицами без гражданства, зарегистрировавшими акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан и постоянно проживающими за границей, в посольства или в консульские учреждения Республики Казахстан за границей.
Аннулирование записей актов гражданского состояния производится в общем порядке органами ЗАГС по месту нахождения записи, подлежащей аннулированию, по ходатайствам посольства или консульского учреждения Республики Казахстан за границей, направляемым в орган ЗАГС соответствующего территориального органа юстиции.
27. Аннулирование записей актов гражданского состояния иностранных граждан и лиц без гражданства, проживающих на территории Республики Казахстан и зарегистрировавших акты гражданского состояния в органах ЗАГС Республики Казахстан, производится в порядке, установленном настоящим Утвержден Правила о порядке регистрации актов гражданского состояния в Республике Казахстан Раздел 1 Глава 1. Общие положения
1. В соответствии со статьей 163 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" рождение, смерть, заключение брака, расторжение брака, усыновление (удочерение), установление отцовства (материнства), перемена имени, отчества и фамилии подлежат регистрации в государственных органах записи актов гражданского состояния (далее - органы ЗАГС).
На основании статьи 164 Закона Республики Казахстан "О браке и семье"
регистрация актов гражданского состояния производится органами ЗАГС, а в местностях, где таковых нет, - местными исполнительными органами.
2. Органы ЗАГС совершают следующие действия:
1) производят регистрацию рождения, смерти, заключения и расторжения брака, усыновления (удочерения), установления отцовства, перемены имени, отчества и фамилии, пола;
2) изменяют, дополняют и аннулируют в установленном законом порядке записи актов гражданского состояния;
3) восстанавливают утраченные записи;
4) выдают первичные и повторные свидетельства, справки, копии записей актов гражданского состояния;
5) обеспечивают сохранность книг регистрации актов гражданского
3. Должностные лица поселковых, аульных (сельских) округов производят регистрацию рождения, смерти, заключения брака и установления отцовства.
4. Регистрация актов гражданского состояния граждан Республики Казахстан, проживающих вне пределов Республики Казахстан, производится в посольствах или в консульских учреждениях Республики Казахстан.
Регистрация актов гражданского состояния иностранных граждан и лиц без гражданства, проживающих на территории Республики Казахстан, производится в органах ЗАГС Республики Казахстан согласно законодательству Республики Казахстан.
5. При регистрации актов гражданского состояния граждан Республики Казахстан в посольствах или в консульских учреждениях Республики Казахстан применяется законодательство Республики Казахстан.
Если при регистрации актов гражданского состояния в посольствах или в консульских учреждениях Республики Казахстан одно заинтересованное лицо является гражданином другого государства или лицом без гражданства, то
6. Для регистрации актов гражданского состояния предъявляются документы, удостоверяющие личность:
1) гражданина Республики Казахстан - удостоверение личности либо паспорт гражданина Республики Казахстан;
2) военнослужащих срочной службы - военный билет;
3) иностранных граждан, постоянно проживающих на территории Республики Казахстан - вид на жительство; иностранных граждан, временно пребывающих в Республике Казахстан - документ с разрешением о временном проживании в Республике Казахстан;
4) лица без гражданства - вид на жительство для лица без гражданства.
7. Каждая запись, вносимая в книгу регистрации актов гражданского состояния, должна быть прочитана заявителем, подписана им и должностным лицом, совершающим запись, и скреплена печатью органа, регистрирующего акт гражданского состояния.
О совершении записи акта гражданского состояния заявителям выдается соответствующее свидетельство.
8. За регистрацию рождения, установления отцовства, усыновления (удочерения), заключения брака, расторжения брака, перемены фамилии, имени и отчества, изменения национальности и пола, а также свидетельств в связи с изменением, дополнением, исправлением и восстановлением записей актов о рождении, браке, расторжении брака, смерти и повторных свидетельств о регистрации актов гражданского состояния взимается государственная пошлина в размере, установленном Кодексом Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс).
Регистрация смерти, а также выдача свидетельств в связи с ошибками, допущенными при регистрации актов гражданского состояния, производятся в соответствии с Кодексом Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс) без взимания государственной пошлины. <*>
9. Ответственность за обеспечение своевременной и правильной регистрации рождения и смерти (оповещение населения о сроках и порядке регистрации, выявление случаев уклонения от регистрации, правильное ведение актовых книг и так далее) возлагается лично на начальников органами ЗАГС; в сельских населенных пунктах - на должностных лиц местных исполнительных органов; за границей - на должностных лиц консульских учреждений.
10. В целях обеспечения полноты и своевременности регистрации естественного движения населения медицинские учреждения обязаны каждый месяц не позднее третьего числа следующего месяца направлять в органы ЗАГС списки родившихся и умерших.
Должностные лица, уполномоченные на регистрацию актов гражданского состояния, должны систематически сверять эти списки с записями актов, и в случае выявления незарегистрированных лиц, принимать меры к их регистрации.
11. Должностные лица за необоснованный отказ в регистрации актов гражданского состояния, за непредставление в установленный срок или представление неправильных сведений по учету естественного движения населения, а также за разглашение тайны усыновления (статья 91 Закона Республики Казахстан "О браке и семье") подлежат ответственности в установленном законом порядке.
Раздел 2 Регистрация рождения
Глава 2 Порядок и сроки регистрации рождения
12. Регистрация рождения детей производится органами ЗАГС по месту рождения ребенка или по месту жительства родителей либо одного из них.
13. По желанию родителей орган ЗАГС обеспечивает регистрацию рождения ребенка в торжественной обстановке либо в помещении органа ЗАГС, либо в роддоме и любых зданиях, по соглашению органов ЗАГС и родителей новорожденного.
14. Если родители не состоят в браке между собой, рождение может быть зарегистрировано по месту жительства лица, признающего себя отцом ребенка, тогда одновременно с заявлением о рождении подается заявление об установлении отцовства.
15. Если рождение ребенка регистрируется не по месту его фактического рождения, а по месту жительства родителей или одного из них, в записи акта о рождении в графе 6 "Место рождения" указывается место регистрации рождения ребенка.
16. Регистрация рождения детей, родившихся в экспедициях и в отдаленных местностях, где нет органов ЗАГС, а также во время нахождения матери на морском, речном, воздушном судне или в поезде, производится в органах ЗАГС по месту жительства родителей или одного из них по возвращении их к месту жительства.
17. Заявление о регистрации рождения ребенка делается в письменной или устной форме родителями или одним из них, а в случае их смерти, болезни или невозможности по иным причинам сделать заявление - заинтересованными лицами или администрацией лечебного учреждения, в котором находилась мать при рождении ребенка.
18. Заявление о регистрации рождения должно быть сделано в органы ЗАГС не позднее двух месяцев со дня рождения.
Регистрация рождения по истечении двухмесячного срока производится на основании заключения, составленного отделом ЗАГС территориального органа юстиции по форме, утвержденной Министерством юстиции Республики
19. Справка лечебного учреждения о рождении ребенка должна содержать все необходимые сведения о матери ребенка (фамилия, имя, отчество), а также дату рождения и пол ребенка, дату выдачи справки. Справка должна быть заверена подписью должностного лица и печатью лечебного учреждения.
Если в медицинской справке о рождении ребенка указана фамилия матери до брака (далее - добрачная фамилия), а паспорт, удостоверение личности (другой документ, удостоверяющий личность) к моменту регистрации рождения уже получен ею на фамилию, присвоенную при регистрации брака, заявителем в обязательном порядке должно быть представлено свидетельство о заключении брака, подтверждающее, что данная лечебная справка выдана матери, паспорт которой (другой документ, удостоверяющий личность) предъявлен в орган ЗАГС.
Если матери при регистрации брака была присвоена фамилия мужа, однако паспорт на новую фамилию она не обменяла и в медицинской справке о рождении ребенка также указана добрачная фамилия матери, заявителем в обязательном порядке должно быть представлено свидетельство о заключении брака. При наличии в данном органе ЗАГС записи о заключении брака родителей представление свидетельства о заключении брака не обязательно.
В случаях, предусмотренных абзацем вторым настоящего пункта, фамилия матери в записи акта о рождении ребенка указывается по свидетельству о заключении брака (записи акта о заключении брака), при этом в графе 24 "Для отметок" делается соответствующая запись: "В представленной медицинской справке лечебного учреждения указана добрачная фамилия матери" или "В представленной медицинской справке и в паспорте матери указана ее добрачная фамилия" и указывается добрачная фамилия матери.
В случае рождения ребенка на дому, рождение регистрируется на основании справки врача лечебного учреждения, другого медицинского работника или, при их отсутствии, заявления не менее чем двух свидетелей. В графе 10 записи акта о рождении "Документы, подтверждающие факт рождения ребенка" с указанием фамилии, имени, отчества и места жительства свидетелей.
Эти данные указываются на основании документов, удостоверяющих личность свидетелей.
20. В случае невозможности явки свидетеля (свидетелей), подлинность его подписи под письменным подтверждением факта рождения ребенка у данной матери должна быть засвидетельствована в нотариальном порядке. Кроме того, подпись свидетеля может быть удостоверена начальником органа ЗАГС или должностным лицом местного исполнительного органа по месту его жительства;
подпись граждан Республики Казахстан, находящихся за границей (длительная командировка и так далее) - должностным лицом консульских учреждений Республики Казахстан; военнослужащих - командиром соответствующей воинской части; граждан Республики Казахстан, находящихся во время плавания на морских судах или судах внутреннего плавания, плавающих под флагом Республики Казахстан, - капитанами этих судов; находящихся в разведочных и других подобных им экспедициях, - начальниками этих экспедиций; находящихся на излечении в стационарных лечебно-профилактических учреждениях, - администрацией этих учреждений.
21. При исключительных обстоятельствах, когда документ, удостоверяющий личность одного из родителей или обоих родителей, не может быть представлен (неизвестно место нахождения, длительная командировка и так далее), орган ЗАГС не вправе отказать в регистрации рождения. Сведения о родителе (родителях), если не представлен документ, удостоверяющий его личность, записываются на основании свидетельства о заключении брака или при наличии в данном органе ЗАГС записи акта о заключении брака родителей, на основании этой актовой записи. В случае, если сведения о родителях записываются на основании свидетельства о заключении брака, графа 15 "Национальность" не заполняется. При этом заявителю разъясняется, что при представлении документа, удостоверяющего личность отсутствующего родителя (родителей), запись может быть дополнена сведениями о национальности отца (матери) в установленном порядке. Сведения о месте жительства родителей, о том, где и кем они работают, а также об образовании записываются со слов заявителя. В этих случаях в записи акта о рождении в графе 24 "Для отметок"
указывается: "Документ, удостоверяющий личность отца (матери), не представлен, сведения об отце (матери) внесены на основании свидетельства о заключении брака (актовой записи о заключении брака)".
22. Отец и мать, состоящие в браке между собой, записываются родителями ребенка в книге записей рождений по заявлению любого из них. Основанием для такой записи является свидетельство о заключении брака.
Лица, состоящие в браке, и давшие свое согласие в письменной форме на применение метода искусственного оплодотворения или на имплантацию эмбриона, в случае рождения у них ребенка в результате применения этих методов, записываются его родителями в книге записей рождений.
Лица, состоящие в браке, и давшие свое согласие в письменной форме на имплантацию эмбриона другой женщине в целях его вынашивания, могут быть записаны родителями ребенка только с согласия женщины родившей ребенка (суррогатной матери).
В порядке, указанном выше настоящим пунктом, записываются сведения о родителях, если брак между ними расторгнут, признан судом недействительным или супруг умер, но с момента расторжения брака, признания его недействительным или смерти супруга прошло не более двухсот семидесяти дней.
Заявителем должно быть представлено соответственно свидетельство о расторжении брака или решение суда, выписка (копия) из вступившего в законную силу решения суда о признании брака недействительным или свидетельство о смерти супруга. В графе 24 записи акта о рождении "Для отметок" указывается дата и место регистрации расторжения брака или смерти и номер актовой записи либо наименование суда и дата вступления в законную силу решения о признании брака недействительным.
Если ребенок родился по истечении двухсот семидесяти дней со дня расторжения брака или признания его недействительным, бывший супруг может быть записан в качестве отца ребенка только на основании актовой записи об
23. Если регистрация рождения ребенка производится не родителями, а другим лицом, то должен быть представлен документ, удостоверяющий личность заявителя. В этом случае в графе 24 "Для отметок" указываются номер, дата и кем выдан документ, удостоверяющий личность заявителя.
24. Если мать ребенка заявляет, что отцом ребенка является не ее супруг (бывший супруг), отцовство в отношении ребенка устанавливается в следующем порядке:
отцовство лица, не состоящего в браке с матерью ребенка, устанавливается путем подачи в орган ЗАГС совместного заявления отцом и матерью ребенка; в случаях смерти матери, признания ее недееспособной, невозможности установления места нахождения матери или в случае лишения ее родительских прав - по заявлению отца ребенка с согласия органов опеки и попечительства, при отсутствии такого согласия - по решению суда;
при наличии обстоятельств, дающих основания предполагать, что подача совместного заявления об установлении отцовства может оказаться после рождения ребенка невозможной или затруднительной, родители будущего ребенка, не состоящие между собой в браке, вправе подать такое заявление в орган ЗАГС во время беременности матери. Запись о родителях ребенка производится после рождения ребенка.
25. Если родители не состоят в браке между собой, запись о матери ребенка производится по заявлению матери, а запись об отце ребенка - по совместному заявлению отца и матери ребенка или по заявлению отца ребенка или отец записывается согласно решению суда.
В случае рождения ребенка у матери, не состоящей в браке, при отсутствии совместного заявления родителей или при отсутствии решения суда об установлении отцовства фамилия отца ребенка в книге записей рождений записывается по фамилии матери, имя и отчество отца ребенка - по ее указанию.
В случае регистрации рождения ребенка по заявлению какого-либо другого лица, а не матери ребенка сведения об отце записываются по указанию этого лица в порядке, предусмотренном абзацем вторым настоящего пункта. При этом в записи акта о рождении в графе 24 "Для отметок" производится запись: "Сведения об отце внесены по свидетельским показаниям" и заявитель расписывается в этой графе. В дальнейшем при несогласии матери ребенка с внесенными в запись акта о рождении сведениями об отце ребенка исправления производятся в установленном порядке.
26. Если родители (или один из них) не достигли восемнадцатилетнего возраста (совершеннолетия), то рождение ребенка регистрируется в обычном порядке. Согласия родителей (опекунов) несовершеннолетних отца или матери на регистрацию рождения ребенка при этом не требуется.
Регистрация рождения ребенка у несовершеннолетних родителей, не состоящих в браке и не достигших шестнадцатилетнего возраста, производится в присутствии законного представителя. При этом в графе 24 "Для отметок"
производится запись: "Регистрация рождения производилась в присутствии законного представителя", указывается его фамилия, имя, отчество, серия, номер удостоверения личности, после этого представитель расписывается в этой графе.
В дальнейшем, до достижения несовершеннолетними родителями шестнадцатилетнего возраста ребенку назначается опекун, который будет осуществлять его воспитание совместно с несовершеннолетними родителями Регистрация рождения детей, родившихся методом искусственного оплодотворения или путем имплантации эмбриона осуществляется в общем порядке.
27. При регистрации рождения фамилия ребенка определяется фамилией родителей. При разных фамилиях родителей ребенку присваивается фамилия отца или матери по соглашению родителей. По желанию родителей фамилия ребенка может быть произведена от имени отца или деда с учетом национальных традиций. Разногласия, возникшие между родителями в отношении фамилии ребенка, разрешаются в судебном порядке.
28. При регистрации рождения следует обратить внимание на правильное написание и произношение имен, отчеств и фамилий лиц казахской национальности по системе трехчленного антропонимического обозначения в нижеследующем порядке: фамилия, имя, отчество.
При этом по желанию граждан можно вывести из употребления в написании фамилий и отчеств казахов несвойственные казахскому языку аффиксы: -ов, -ев, -ова, -ева, -ин, -н, -ины, -на, -овна, -евна, -ович, -евич, а вместо них в отчестве употреблять: -улы, -кызы в слитном написании. Например, вместо Байкенов Оспан Омарович "Байкен Оспан Омарулы", Кадырова Рысты Мадиевна "Кадыр Рысты Мадикызы".
В соответствии со статьей 15 Гражданского кодекса Республики Казахстан допускается написание имени лиц казахской национальности следующим образом:
Кадырова Рысты Мадиевна - Мадикызы Рысты, Байкенов Оспан Омарович - Омарулы Оспан.
Когда имя отца практически заменяет фамилию, в обязательном порядке фамилия стоит на первом месте затем имя, а отчество не записывается.
В случаях неблагозвучности фамилий, также отдавая дань восточной антропонимической традиции, бытовавшей в жизни казахов, допускается по собственному желанию принимать - "и" при обозначении фамилии:
Кошкарова Сара Акимовна - Кошкари Сара Акимкызы.
При написании фамилий, личных имен и отчеств лиц казахской национальности не допускается раздельное написание, независимо от количества слов в личном имени:
Абилкасим (а не Абил-Касим), Гулсара (а не Гул-Сара), Сейдахмет (а не Сейд-Ахмед).
Такие же принципы написания используются и при регистрации перемены фамилии, имени и отчества.
Прибавление к фамилии слов "тегi" (переводится как фамилия), "урпагы"
(поколение), "немересi" (внук), "шобересi" (правнук) и так далее не допускается.
29. Не допускается присвоение ребенку двойной фамилии. Однако, если родители (или один из них) носят двойную фамилию, орган ЗАГС не вправе отказать в присвоении этой фамилии ребенку. Ребенку может быть присвоена фамилия, производная от имени отца или деда в соответствии с национально- историческими традициями.
30. Имя ребенку дается по соглашению родителей, в случае отсутствия соглашения между родителями вопрос о присвоении имени ребенку решается в судебном порядке.
Орган ЗАГС не вправе отказать в присвоении ребенку выбранного родителями имени на том основании, что данное имя не указано в справочнике личных имен или является сокращенным, ласкательным.
31. Отчество ребенку присваивается по имени отца либо по имени лица, записанного в качестве отца. Если отец в соответствии с документом, удостоверяющим личность, имеет несколько имен, отчество ребенку присваивается по одному из них по выбору родителей.
Лицам других национальностей по их желанию написание их фамилий, имен и отчеств также может быть произведено в соответствии с их национальными особенностями.
32. На основании составленной записи акта о рождении выписывается свидетельство о рождении, которое выдается лицу, сделавшему заявление о регистрации рождения.
Вместе со свидетельством о рождении в обязательном порядке выдается справка на получение единовременного пособия по случаю рождения ребенка для предъявления по месту работы.
33. При регистрации рождения детей иностранных граждан и лиц без гражданства требуется предъявление документов, удостоверяющих личность обоих родителей, а также, в обязательном порядке, их перевод на государственном или русском языках, заверенный нотариально.
34. При рождении двух и более детей на каждого из них должна быть представлена медицинская справка о рождении, на основании которой составляются отдельные записи о рождении, следующие друг за другом и выдаются отдельные свидетельства о рождении детей.
35. Рождение найденного ребенка, если оно не было зарегистрировано ранее, должно быть зарегистрировано по заявлению лица, нашедшего его, администрации детского учреждения или органа внутренних дел не позднее трех суток со дня нахождения. При регистрации рождения найденного ребенка орган ЗАГС должен немедленно сообщить об этом органу опеки и попечительства.
При регистрации рождения к заявлению, во всех случаях, должны быть приложены протокол, составленный органом внутренних дел или местным исполнительным органом с указанием времени, места и обстоятельств, при которых ребенок был найден, а также справка медицинского учреждения о возрасте ребенка.
Фамилия, имя, отчество найденному ребенку, родители которого неизвестны, а также фамилия, имя, отчество и национальность его родителей записываются по указанию органа опеки и попечительства, администрации детского учреждения, в которое помещен ребенок, органа внутренних дел или лица, нашедшего ребенка (остальные данные о родителях ребенка не записываются). В графе 24 "Для отметок" производится запись: "Ребенок найден", а также записывается, по чьему указанию внесены сведения о родителях.
36. Мертворожденные дети и дети, умершие на первой неделе жизни, должны быть зарегистрированы в органах ЗАГС не позднее пяти суток с момента родов по заявлению администрации лечебного учреждения, где принимались роды или где произошла смерть ребенка. Однако, если с таким заявлением обращаются родители или другое лицо, представившие необходимые документы, орган ЗАГС не вправе отказать в регистрации.
Рождение мертвого ребенка регистрируется только в книге регистрации актов о рождении на основании медицинского свидетельства о мертворождении (свидетельства о перинатальной смерти).
Если смерть ребенка наступила после его рождения (даже, если он прожил всего несколько минут), должны составляться две актовые записи: о рождении - на основании медицинской справки о рождении и о смерти - на основании свидетельства о перинатальной смерти.
При этом в записи акта о рождении должны быть указаны все сведения о родителях, предусмотренные формой актовой записи, а в случае, предусмотренном абзацем третьим настоящего пункта,- также сделана отметка о том, что ребенок умер (в графе 24 "Для отметок").
В случаях, когда ребенок умер на первой недели жизни, заявителю выдается только свидетельство о смерти. В дальнейшем также выдаются только повторные свидетельства о смерти.
Если родителям необходимо получить документ, подтверждающий рождение ребенка (мертвого или живого, но умершего на первой неделе жизни), орган ЗАГС выдает справку о рождении с указанием о мертворождении или о том, что ребенок умер.
37. В тех случаях, когда мать ребенка, не состоящая в браке с отцом ребенка, умерла или передала ребенка на содержание и воспитание полностью за счет государства, то есть отказалась взять ребенка из родильного дома, либо ее место жительства неизвестно, а отцовство не установлено, регистрация рождения ребенка производится по заявлению администрации медицинского учреждения, в котором находилась мать при рождении ребенка, либо по заявлению администрации детского учреждения или лица, на попечении которого находится ребенок в течение трех дней. Сведения о матери указываются в соответствии с медицинской справкой о рождении, фамилия ребенка и отца - по фамилии матери, имя и отчество ребенка и отца, а также национальность родителей - по указанию заявителя. При этом отчество ребенка должно соответствовать имени отца (остальные данные о родителях ребенка не записываются).
38. Если в последующем суд вынесет решение об исключении сведений об отце (матери) из записи акта о рождении, орган ЗАГС на основании вступившего в законную силу решения суда вносит изменения в запись акта о рождении - сведения об отце (матери) зачеркиваются и в графе 24 "Для отметок" указывается:
"На основании решения______________№______от "___"_____________199__г.
(наименование суда) исключены сведения об отце (матери)". В этом случае по заявлению матери в запись акта о рождении отец может быть вписан по фамилии матери. Имя, отчество и национальность отца записываются по указанию матери. Другие сведения об отце не вносятся.
Все изменения, внесенные в запись акта о рождении, заверяются печатью и подписью должностного лица.
39. На основании вступившего в законную силу решения суда о лишении родительских прав в записи акта о рождении в графе 24 "Для отметок"
указывается: "Родители (отец, мать) лишены родительских прав на основании решения____________№______от "___"__________199__г.
(наименование суда)
Произведенная запись заверяется печатью и подписью должностного лица (сведения о родителях из актовой записи не исключаются). Родителям, лишенным родительских прав, повторные свидетельства о рождении детей не выдаются. Они могут быть выданы опекуну (попечителю) ребенка.
При восстановлении в родительских правах на основании вступившего в законную силу решения суда в записи акта о рождении делается отметка:
"Родители (отец, мать) восстановлены в родительских правах на основании решения_________________ № ____от "____"____________ 199__г.".
Произведенная запись заверяется печатью и подписью должностного лица.
Раздел 3 Регистрация установления отцовства
Глава 3 Общие вопросы
40. Регистрация установления отцовства производится в органах ЗАГС.
Происхождение ребенка от родителей, состоящих между собой в браке, удостоверяется записью о браке родителей.
В соответствии со статьей 46 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" отцовство лица, не состоящего в браке с матерью ребенка, устанавливается путем подачи в орган ЗАГС совместного заявления отцом и матерью ребенка; в случаях: смерти матери, признания ее недееспособной, невозможности установления ее местожительства или лишения матери родительских прав - по заявлению отца ребенка, с согласия органа опеки и попечительства, а при отсутствии согласия - по решению суда.
Согласно статье 47 Закона Республики Казахстан "О браке и семье", в случае рождения ребенка у родителей, не состоящих в браке, при отсутствии совместного заявления родителей, отцовство может быть установлено в судебном порядке по заявлению одного из родителей или опекуна (попечителя) ребенка, а также самого ребенка по достижении им совершеннолетия.
41. В соответствии со статьей 178 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" заявление о регистрации установления отцовства по выбору заявителей подается в орган ЗАГС по месту жительства одного из родителей ребенка, а при установлении отцовства по решению суда - по месту вынесения решения суда об Заявление о регистрации установления отцовства в отношении лица, достигшего совершеннолетия, допускается только с его согласия, а если оно признано недееспособным - с согласия его опекуна или органа опеки и попечительства. В этих случаях к заявлению родителей обязательно прилагается письменное согласие совершеннолетнего (его опекуна) на установление отцовства. Такое согласие может быть выражено в отдельном заявлении этого лица (его опекуна) или в его подписи (подписи опекуна) под совместным заявлением родителей (заявлением отца). Одновременно совершеннолетний (его опекун) указывает, желает ли он принять фамилию отца или хочет остаться на фамилии матери. Об этом делается соответствующая отметка в графе 21 записи акта об установлении отцовства.
42. Заявление о регистрации установления отцовства должно быть составлено на бланке по форме, установленной Министерством юстиции Республики Казахстан. В случае отсутствия такого бланка в тексте заявления произвольной формы, должны содержаться все сведения, предусмотренные бланком. На все вопросы, содержащиеся в бланке заявления, должны быть даны полные и точные ответы. Заявление заполняется и подписывается в присутствии работника органа ЗАГС, который сверяет указанные в нем сведения с удостоверяющими личность заявителей документами, перечисленными в абзаце первом пункта 24 настоящих Правил.
Заявление в день его поступления должно быть зарегистрировано в специальном журнале учета заявлений.
43. Регистрация установления отцовства производится независимо от того, состоит ли отец ребенка в браке, поэтому согласия супруги на регистрацию установления отцовства не требуется.
44. Орган ЗАГС не вправе принять заявление об установлении отцовства, если в записи акта о рождении ребенка отцом уже указано определенное лицо. В этом случае, при поступлении заявления о регистрации установления отцовства орган ЗАГС должен проверить по записи акта о рождении ребенка основания внесенных ранее сведений об отце.
Такая проверка в обязательном порядке производится:
1) если мать ребенка, в отношении которого устанавливается отцовство, состоит в зарегистрированном браке;
2) если мать ребенка не состоит в зарегистрированном браке, а в свидетельстве о рождении указан отец ребенка, фамилия которого не соответствует фамилии матери.
Если запись акта о рождении находится в другом органе ЗАГС, ее копия должна быть истребована органом ЗАГС в месячный срок для уточнения указанных сведений и приложена к заявлению. В этом случае, заявление регистрируется в журнале в день его поступления в обычном порядке, а установление отцовства производится в присутствии заявителей (заявителя)
незамедлительно при получении копии актовой записи о рождении. Об истребовании копии записи акта о рождении сообщается заявителям (заявителю)
и с учетом реальной возможности ее получения назначается день регистрации установления отцовства.
В том случае, когда в актовой записи о рождении ребенка отцом указан муж заявительницы или другое лицо (за исключением случаев, предусмотренных пунктом 3 статьи 49 Закона Республики Казахстан "О браке и семье") в регистрации установления отцовства должно быть отказано до решения судом вопроса об исключении сведений об отцовстве из записи акта о рождении ребенка.
45. Не допускается установление отцовства по заявлению лица, признанного в судебном порядке недееспособным вследствие душевной болезни или слабоумия, а также по заявлению опекуна этого недееспособного лица.
46. Если запись акта о рождении ребенка утрачена, то регистрация установления отцовства возможна лишь после ее восстановления в порядке, установленном разделом 9 настоящих Правил.
47. При одновременной регистрации рождения и установления отцовства в обязательном порядке составляются записи актов о рождении и об установлении отцовства. При этом в записи акта о рождении фамилия ребенка указывается по фамилии матери, а его отчество и сведения об отце - в соответствии с совместным заявлением родителей об установлении отцовства (заявлением отца). Если же родители (отец) желают присвоить ребенку фамилию отца, она исправляется на основании акта об установлении отцовства.
48. При регистрации установления отцовства по совместному заявлению родителей фамилия ребенка определяется по соглашению родителей, а при отсутствии соглашения - в судебном порядке.
О том, какую фамилию будет носить ребенок, должно быть указано в заявлении об установлении отцовства.
При регистрации установления отцовства на основании решения суда ребенку присваивается фамилия, указанная в решении, а при отсутствии такой записи - по указанию заявителя. В случае спора по этому вопросу фамилия записывается по решению суда.
Отчество ребенка изменяется по имени отца, в том числе и в отношении совершеннолетних детей, если с их стороны не имеется возражений.
В тех случаях, когда отчество ребенка, указанное ранее в записи акта о его рождении в соответствии с пунктом 3 статьи 49 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" (по указанию матери), не совпадает с именем лица, признанного отцом ребенка, орган ЗАГС не вправе отказать в регистрации установления отцовства и присвоении отчества ребенку по имени отца и не должен требовать от родителей объяснения по этому вопросу.
49. При регистрации установления отцовства составляется запись акта об установлении отцовства по утвержденной форме в двух экземплярах.
Свидетельство об установлении отцовства выдается органом ЗАГС по желанию родителей и по их просьбе каждому отдельно.
50. В записи акта об установлении отцовства сведения о матери указываются на основании актовой записи или свидетельства о рождении ребенка, в том числе и тогда, когда она до регистрации установления отцовства вступила в брак и приняла фамилию супруга. В этом случае, в графе 21 записи указываются место регистрации брака, номер и дата актовой записи, а также фамилия матери, присвоенная ей в связи с вступлением в брак.
В совместном заявлении родителей об установлении отцовства в случае, если мать после заключения брака приняла фамилию супруга, ее фамилия указывается в соответствии с документом, удостоверяющим личность, а в скобках записывается: "добрачная фамилия матери _____ ___________".
51. Исправление фамилии матери в записи акта о рождении ребенка в случаях, если родители ребенка вступили в брак до или после установления отцовства и при заключении брака мать приняла фамилию супруга, производится без составления заключения. Основанием для внесения исправления является запись в акте о заключении брака.
52. Если родители ребенка вступили в брак после его рождения, не допускается внесение сведений об отце в запись акта о рождении ребенка без регистрации установления отцовства.
53. На основании записи акта об установлении отцовства орган ЗАГС в тот же день вносит сведения об отце и связанные с этим изменения в запись акта о рождении ребенка и выдает новое свидетельство о рождении. Прежнее свидетельство о рождении аннулируется в установленном порядке.
Если запись акта о рождении ребенка находится в другом месте, то в течение десятидневного срока в орган ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра записи направляется извещение о внесении в запись необходимых изменений в связи с регистрацией установления отцовства и о высылке нового свидетельства о рождении.
На основании полученного извещения орган ЗАГС вносит в запись акта о рождении необходимые изменения и высылает новое свидетельство о рождении.
Одновременно он направляет извещение в соответствующий архив ЗАГС территориального органа юстиции для внесения таких же изменений во второй экземпляр записи акта о рождении.
54. При изменении в связи с регистрацией установления отцовства фамилии или отчества военнообязанного или призывника орган ЗАГС в соответствии с Законом Республики Казахстан «О воинской обязанности и воинской службе»
должен сообщить об этом в семидневный срок в местные органы военного управления, по месту регистрации установления отцовства.
55. О регистрации установления отцовства в отношении несовершеннолетних детей сообщается органу социальной защиты населения по месту жительства матери и ребенка.
56. Запись акта об установлении отцовства в случае отмены решения суда об установлении отцовства аннулируется органом ЗАГС.
При получении копии определения (постановления) суда об отмене ранее вынесенного решения суда об установлении отцовства, а также вступившего в законную силу решения суда об аннулировании записи акта об установлении отцовства, о признании записи недействительной орган ЗАГС на лицевой стороне записи сверху указывает: "Запись аннулирована" и делает отметку в графе 21 записи с указанием, когда и каким судом вынесено решение.
Об аннулировании актовой записи орган ЗАГС сообщает в соответствующий архив ЗАГС территориального органа юстиции, который в таком же порядке производит аннулирование второго экземпляра этой записи.
Об аннулировании записи акта об установлении отцовства сообщается в орган ЗАГС по месту нахождения актовой записи о рождении ребенка, который должен сделать соответствующую отметку, восстановив в актовой записи первоначальные изменения (изменяется фамилия ребенка, если она была изменена в связи с установлением отцовства, а также его отчество и сведения об отце). О произведенной отметке сообщается в архив ЗАГС территориального органа юстиции по месту нахождения второго экземпляра актовой записи о рождении.
При аннулировании записи акта об установлении отцовства орган ЗАГС выдает матери ребенка справку для представления в органы социальной защиты населения на получение соответствующего пособия.
В указанных случаях лицу, ранее записанному отцом ребенка, повторные свидетельства о рождении ребенка не выдаются.
Глава 4. Регистрация установления отцовства на основании совместного заявления отца и матери ребенка
57. Совместное заявление родителей об установлении отцовства подается в орган ЗАГС по месту жительства одного из них. В том случае, когда подача совместного заявления затруднена, в орган ЗАГС могут быть поданы отцом и матерью ребенка отдельные заявления.
58. Если один из родителей по уважительной причине не может лично явиться в орган ЗАГС для регистрации установления отцовства, подпись его на заявлении должна быть удостоверена в порядке, установленном пунктом 22 настоящих Правил. В этих случаях в графе 21 "Для отметок" актовой записи об установлении отцовства указывается, когда и кем удостоверена подпись.
59. В том случае, когда подача заявления родителей об установлении отцовства после рождения ребенка может оказаться невозможной или затруднительной (тяжелая болезнь одного из родителей, длительная командировка или экспедиция, переезд на постоянное место жительства в другую местность и так далее), допускается предварительная подача в орган ЗАГС по месту жительства совместного (или раздельного) заявления в отношении еще неродившего ребенка во время беременности матери, подтвержденной медицинской справкой. Такое заявление регистрируется в журнале учета заявлений и хранится на общих основаниях. После рождения ребенка для регистрации установления отцовства подача родителями нового заявления не требуется; в этом случае, регистрация установления отцовства производится органом ЗАГС одновременно с регистрацией рождения, если заявление, поданное предварительно, не будет впоследствии отозвано родителями либо одним из них.
Отозванное заявление остается в органе ЗАГС, на нем органом ЗАГС делается отметка: "Заявление считается недействительным", которая подтверждается подписью родителя (родителей), отозвавшего это заявление, либо его письменным заявлением, подпись под которым удостоверяется в порядке, установленном пунктом 22 настоящих Правил.
Если в связи с переменой местожительства матери или отца ребенка регистрация рождения и регистрация установления отцовства производятся в другом органе ЗАГС, то по его запросу орган ЗАГС, хранивший предварительно поданное заявление, пересылает его по назначению.
60. К заявлению родителей об установлении отцовства должно быть приложено свидетельство о рождении ребенка. Если регистрация установления отцовства производится одновременно с регистрацией рождения, свидетельство о рождении не прилагается.
61. Установление отцовства производится органом ЗАГС в присутствии обоих родителей в день подачи заявления за исключением случаев, предусмотренных пунктами 58 и 59 настоящих Правил.
Глава 5. Регистрация установления отцовства на основании заявления отца ребенка
62. Регистрация установления отцовства на основании заявления отца ребенка производится в случаях:
1) смерти матери, объявления матери умершей;
2) признания матери недееспособной вследствие душевной болезни или слабоумия;
3) лишения матери родительских прав;
4) невозможности установления местожительства матери ребенка.
63. Регистрация установления отцовства производится по письменному заявлению лица, признающего себя отцом ребенка с согласия органа опеки и попечительства, а при отсутствии такого согласия - по решению суда.
Если ребенку назначен опекун (попечитель), то в заявлении указывается его фамилия, имя, отчество и местожительство.
Глава 6. Регистрация установления отцовства на основании решения суда
64. Регистрация установления отцовства производится на основании решения суда об установлении отцовства, а также об установлении факта отцовства и факта признания отцовства.
65. К заявлению прилагаются копия вступившего в законную силу решения суда и свидетельство о рождении ребенка.
66. В том случае, когда суд, вынесший решение об установлении отцовства, по вступлении этого решения в законную силу направил его копию непосредственно в орган ЗАГС по месту жительства истца, орган ЗАГС, получивший копию решения суда, обязан зарегистрировать решение суда в журнале учета для дальнейшего составления записи об установлении отцовства в присутствии лица, по иску которого судом установлено отцовство.
При составлении записи акта об установлении отцовства сведения об отце указываются в соответствии с решением суда.
При отсутствии в судебном решении сведений о национальности отца графа 13 записи акта об установлении отцовства "Национальность" заполняется в соответствии с графой 15 записи акта о рождении ребенка, о чем делается отметка в графе 21 записи акта об установлении отцовства. Место постоянного жительства отца, где и кем он работает могут быть записаны со слов заявителя.
Глава 7. Установление отцовства в Республике Казахстан. Признание отцовства, установленного вне пределов Республики Казахстан
67. Установление отцовства в Республике Казахстан, независимо от гражданства родителей и ребенка и места их жительства, производится по законодательству Республики Казахстан.
В случаях, когда по законодательству Республики Казахстан допускается установление отцовства в органах ЗАГС, проживающие вне пределов Республики Казахстан родители ребенка, из которых хотя бы один является гражданином Республики Казахстан, вправе обращаться с заявлениями об установлении отцовства в посольства или в консульские учреждения Республики Казахстан.
Раздел 4. Регистрация брака
Глава 8. Общие положения
68. Лица, желающие зарегистрировать брак, подают об этом заявление в орган ЗАГС по месту жительства одного из заявителей, либо по месту жительства их родителей.
В том случае, когда вступающие в брак подают заявление в орган ЗАГС по месту жительства родителей или одного из них, должны быть предъявлены документы о проживании в данной местности.
На заявлениях о вступлении в брак, а также в графе "Для отметок" в актовой записи указывается: фамилия, имя, отчество родителя, серия, номер, кем и когда выдан документ, удостоверяющий его личность, а также сведения о его регистрации по местожительству. <*>
69. Заявление о вступлении в брак должно быть составлено на бланке по установленной Министерством юстиции Республики Казахстан форме. В случае отсутствия такого бланка в тексте заявления в произвольной форме должны содержаться все сведения, предусмотренные в бланке.
На все вопросы, содержащиеся в бланке заявления, должны быть даны полные и точные ответы.
70. При приеме заявления орган ЗАГС должен ознакомить лиц, желающих заключить брак, с порядком и условиями регистрации брака, разъяснить им их права и обязанности как будущих супругов и родителей, убедиться, что они осведомлены о праве проведения по обоюдному согласию медицинского обследования, а также, о праве вступающих в брак заключить брачный договор, определяющий имущественные права и обязанности супругов в браке и в случае его расторжения.
Вступающие в брак в обязательном порядке предупреждаются об ответственности за сокрытие обстоятельств, препятствующих вступлению в брак.
В случае заключения брака между лицами, уже имеющими общих детей, орган ЗАГС должен разъяснить им также порядок установления отцовства.
Лица, вступающие в брак, обязаны предъявить:
1) документы, удостоверяющие личность;
2) подписку об отсутствии препятствий к вступлению в брак;
3) подписку о взаимном осведомлении о состоянии здоровья;
4) сведения о предшествующих браках;
5) сведения об имеющихся детях.
Лица (в том числе иностранный гражданин, лица без гражданства), состоявшие ранее в зарегистрированном браке, должны предъявить органу ЗАГС документ, подтверждающий прекращение прежнего брака: свидетельство о расторжении брака, свидетельство о смерти супруга либо решение суда о признании брака недействительным (иностранные граждане и лица без гражданства легализованную в соответствующем посольстве или в консульском учреждении Республики Казахстан за границей или в Департаменте консульской службы Министерства иностранных дел Республики Казахстан).
В справке полностью указываются фамилия, имя, отчество иностранного гражданина (если в паспорте иностранного гражданина отчество не указано, оно не указывается и в документах для регистрации брака).
Перевод текста справки на государственный или русский язык должен быть удостоверен нотариально. Перевод может быть также удостоверен в посольстве или в консульском учреждении государства, гражданином которого является это лицо (страны постоянного проживания лица без гражданства) или Министерством иностранных дел этого государства.
Решение иностранного суда, либо другой документ, подтверждающий прекращение брака должен быть представлен вместе с переводом на государственный или русский язык, удостоверенный в посольстве или в консульском учреждении Республики Казахстан за границей; в посольстве или в консульском учреждении государства, гражданином которого является иностранный гражданин (страны постоянного проживания лица без гражданства)
либо Министерством иностранных дел этого государства, либо нотариально.
71. Не допускается заключение брака между прямыми родственниками по восходящей и нисходящей линии (родителями и детьми, дедушкой, бабушкой и внуками), полнородными и неполнородными братьями и сестрами, имеющих общих отца и мать, а также между усыновителями (удочерителями) и усыновленными (удочеренными).
Не допускаются также браки между лицами, из которых хотя бы одно признано судом недееспособным вследствие психического заболевания или слабоумия.
72. Если заявление о вступлении в брак подается по месту прохождения службы военнослужащих, желающих вступить в брак, то местом жительства военнослужащего считается пункт дислокации (расположения) соответствующей воинской части или учреждения.
73. Если по какой-либо причине присутствие в органе ЗАГС при подаче заявления обоих вступающих в брак невозможно или крайне затруднительно (отдаленность проживания друг от друга, тяжелая болезнь, прохождение военной службы и так далее), заявление, подписанное обоими лицами, вступающими в брак, может быть подано одним из них. В этом случае, подпись отсутствующего лица на совместном заявлении должна быть нотариально удостоверена. Кроме того, подпись может быть удостоверена начальником органа ЗАГС или должностным лицом сельской администрации, производящим регистрацию;
подпись граждан Республики Казахстан, находящихся за границей - должностным лицом консульского учреждения Республики Казахстан; военнослужащих - командиром соответствующей воинской части; граждане Республики Казахстан, находящиеся во время плавания на морских судах или судах внутреннего плавания, плавающих под флагом Республики Казахстан - капитанами этих судов;
граждан, находящихся в разведочных, арктических и других подобных им экспедициях - начальниками этих экспедиций; граждан, находящихся на излечении в стационарных лечебно-профилактических учреждениях - Удостоверенное заявление возвращается заявителю, который пересылает его второму лицу, вступающему в брак для подачи в орган ЗАГС по месту регистрации брака.
74. По согласованию с лицами, желающими вступить в брак, орган ЗАГС назначает по истечении месячного срока время (день и час) регистрации брака, о чем делается отметка на заявлении, а также в журнале учета заявлений с соблюдением установленной статьей 13 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" месячного срока со дня подачи заявления.
75. В соответствии со статьями 173-175 Гражданского Кодекса Республики Казахстан (общая часть) течение срока начинается на следующий день после подачи заявления и истекает в соответствующее число следующего месяца. Если это число приходится на нерабочий день, то днем окончания срока считается ближайший следующий за ним рабочий день.
Время регистрации должно назначаться с таким расчетом, чтобы оно не совпадало со временем регистрации смерти и развода в одном и том же помещении.
76. При назначении времени регистрации брака орган ЗАГС должен выяснить у вступающих в брак, желают ли они зарегистрировать его в торжественной обстановке. Регистрация брака в торжественной обстановке производится только при согласии на это лиц, вступающих в брак, в помещении Дворца бракосочетания, органа ЗАГС, а также ином месте по соглашению органа ЗАГС и лиц, вступающих в брак, с соблюдением церемониала бракосочетания.
Регистрация брака по желанию лиц, вступающих в брак, производится в присутствии родственников и свидетелей. Число свидетелей, расписывающихся в записи акта о заключении брака, не должно превышать двух человек.
77. Заявление о вступлении в брак в органе ЗАГС должно регистрироваться в специальном журнале учета заявлений, в котором указываются фамилия, имя и отчество вступающих в брак, дата приема заявления и дата, назначенная для регистрации брака, а впоследствии также номер актовой записи о заключении брака.
Орган ЗАГС, получив заявление о вступлении в брак, проверяет документы, удостоверяющие личность заявителей, полноту и правильность приложенных к заявлению документов.
78. Заключение брака происходит по истечении месячного срока после подачи заявления в орган ЗАГС.
При наличии уважительных причин орган ЗАГС по месту государственной регистрации заключения брака может разрешить заключение брака до истечения месяца, а также увеличить этот срок, но не более чем на месяц.
Время, на которое может быть сокращен срок, определяется в каждом отдельном случае в зависимости от конкретных обстоятельств.
При наличии особых обстоятельств (беременности, рождении ребенка, непосредственной угрозы жизни одной из сторон и других особых обстоятельств)
брак может быть заключен в день подачи заявления.
79. В отдельных случаях увеличение срока ожидания регистрации брака возможно по инициативе органа ЗАГС только при наличии заявления, препятствующего для регистрации брака. До совершения записи о браке должностное лицо обязано приостановить запись и потребовать от заявителя представления соответствующих документальных доказательств в назначенный срок, который не может превышать одного месяца. Орган ЗАГС может по просьбе заинтересованных лиц или по своей инициативе провести необходимую проверку.
Об отсрочке регистрации брака уведомляются лица, подавшие заявления о вступлении в брак. При наличии законных препятствий к заключению брака орган ЗАГС отказывает в его регистрации.
Если сведения о таких препятствиях не будут подтверждены, регистрация брака производится на общих основаниях. Проверка названных обстоятельств должна быть закончена в месячный срок.
80. О сокращении или увеличении месячного срока ожидания регистрации брака делается соответствующая отметка в журнале учета заявлений с указанием причин.
81. Разрешение о сокращении или увеличении месячного срока выдается в виде резолюции на заявлении о вступлении в брак начальником органа ЗАГС, а в их отсутствие - лицами, исполняющими их обязанности.
82. Если желающие вступить в брак по уважительным причинам не могут явиться в орган ЗАГС в установленный день, срок регистрации брака по их просьбе переносится на другое время. Об этом делается отметка на заявлении и в журнале учета заявлений. Вопрос о том, уважительная ли причина неявки решается начальником органа ЗАГС.
83. Ходатайство о снижении брачного возраста может быть возбуждено желающими вступить в брак или их родителями, либо опекунами (попечителями)
с указанием причин, вызывающих необходимость снижения установленного брачного возраста.
Во всех случаях снижение брачного возраста допускается только с согласия вступающих в брак, а также брак между лицами, не достигшими брачного возраста, разрешается только с согласия родителей либо опекунов.
В заключении должно быть указано, кому и на какой срок снижен брачный возраст в связи с намерением вступить в брак с конкретным лицом. В графе "Для отметок" в записи акта о заключении брака указывается: кому и на какой срок снижен брачный возраст, кем, когда и каким органом ЗАГС рассмотрено и утверждено заключение о снижении брачного возраста.
84. Регистрация брака производится только в присутствии лиц, вступающих в брак, после чего орган ЗАГС выдает свидетельство о заключении брака.
Заключение брака через представителя не допускается.
В исключительных случаях, когда один из вступающих в брак не может явиться в орган ЗАГС вследствие тяжелой болезни, регистрация брака может быть произведена в больнице, на дому или в др. соответствующем месте, в присутствии обоих лиц, желающих вступить в брак, с соблюдением условий, предусмотренных Законом "О браке и семье".
Наличие у вступающего в брак тяжелой болезни, препятствующей его явке в орган ЗАГС, должно быть подтверждено медицинской справкой, которая приобщается к заявлению. О регистрации брака вне помещения органа ЗАГС, а также о том, кем, когда выдана справка, ее номер, указывается в графе "Для отметок" в записи акта о заключении брака.
85. Если в орган ЗАГС поступит заявление о наличии препятствий для заключения брака, регистрация его приостанавливается. В этом случае заявителю предлагается в назначенный срок представить соответствующие доказательства.
Орган ЗАГС может по просьбе заинтересованных лиц или по своей инициативе провести необходимую проверку. Об отсрочке регистрации брака уведомляются лица, подавшие заявление о вступлении в брак. Если сведения о таких препятствиях не будут подтверждены, регистрация брака производится на общих основаниях. Срок не может превышать одного месяца.
Органы ЗАГС отказывают в регистрации брака по основаниям, изложенным в статьях 9, 10, 11 Закона Республики Казахстан "О браке и семье".
Отказ органов ЗАГС в регистрации брака может быть обжалован в суд лицами, желающими вступить в брак, либо одним из них.
86. При заключении брака супруги по своему желанию выбирают фамилию одного из них в качестве общей фамилии, либо каждый супруг сохраняет свою добрачную фамилию, либо присоединяет к своей фамилии фамилию другого супруга, соединение фамилий не допускается, если добрачная фамилия хотя бы одного из супругов уже является двойной.
Должностное лицо, регистрирующее брак, обязано разъяснить вступающим в брак право на выбор ими любого варианта фамилии, и предупредить их, что после составления записи акта о заключении брака новое изменение избранных ими фамилий может быть разрешено лишь в порядке, установленном разделом 7 настоящих Правил.
Если один из вступающих в брак, изменил фамилию, то ему разъясняется, что удостоверение личности и паспорт гражданина Республики Казахстан подлежат обмену.
Об изменении фамилии в связи с вступлением в брак иностранных граждан и лиц без гражданства, постоянно проживающих в Республике Казахстан, сообщается в органы внутренних дел.
При изменении фамилии в связи с заключением брака военнообязанного или призывника орган ЗАГС должен в семидневный срок сообщить об этом в местные органы военного управления по месту регистрации брака.
87. При нарушении установленных статьями 9, 10, 11 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" условий заключения брака, а также в случае заключения фиктивного брака, то есть, если супруги или один из них зарегистрировали брак без намерения создать семью и, не порождающий прав и обязанностей супругов, в случае заключения брака по принуждению (калым, умыкание, аменгерство и так далее), брак может быть признан в судебном порядке недействительным.
При поступлении в орган ЗАГС копии решения суда, вступившего в законную силу, о признании брака недействительным, орган ЗАГС должен аннулировать запись акта о заключении брака (перечеркнуть ее по диагонали).
Одновременно на лицевой стороне записи указывается, что "Запись аннулирована на основании решения суда_________________от _____________ о (наименование суда) (дата) признании брака недействительным". Об этом сообщается в соответствующий архив ЗАГС, который в таком же порядке производит аннулирование второго экземпляра записи.
В случае признания брака недействительным, повторное свидетельство о заключении брака не выдается. При необходимости по запросам органов, определенных законодательством Республики Казахстан, высылается копия аннулированной записи о заключении брака с указанием о том, что брак признан недействительным.
Глава 9. Регистрация брака с осужденными, отбывающими наказание в исправительно-трудовых учреждениях
88. Регистрация брака с осужденными, отбывающими наказание в исправительно-трудовых учреждениях, производится органами ЗАГС по месту нахождения исправительно-трудового учреждения с соблюдением условий заключения брака, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О браке и семье".
89. Осужденным заполняется только та часть заявления, которая относится к нему. Правильность указанных сведений и его подпись проверяется и удостоверяется начальником исправительно-трудового учреждения, где он отбывает наказание.
90. Если лицо, желающее заключить брак с осужденным не может лично присутствовать при подаче заявления, оно может быть направлено почтой, однако все сведения о нем в бланке заявления должны быть проверены и удостоверены органом ЗАГС по месту его постоянного жительства.
91. Регистрация брака с осужденным производится в присутствии лиц, вступающих в брак в помещении, определенном администрацией исправительно- трудового учреждения по согласованию с органом ЗАГС.
Регистрация брака с лицами, в отношении которых до суда в качестве меры пресечения избрано заключение под стражу, органом ЗАГС производится в следственных изоляторах, после уведомления лица или органа, в производстве которого находится дело.
Глава 10. Регистрация брака граждан Республики Казахстан с иностранными гражданами и лицами без гражданства
92. В соответствии со статьей 14 Указа Президента Республики Казахстан, имеющего силу Закона "О правовом положении иностранных граждан в Республике Казахстан" иностранные граждане в Республике Казахстан могут заключать и расторгать браки с гражданами Республики Казахстан и другими лицами, пользуются правами и несут обязанности в брачных и семейных отношениях наравне с гражданами Республики Казахстан в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Казахстан.
93. При подаче заявления в орган ЗАГС должны быть предъявлены следующие документы, удостоверяющие личность:
1) гражданин Республики Казахстан, постоянно проживающий в республике или временно пребывающий за границей, предъявляет удостоверение личности либо паспорт;
2) гражданин Республики Казахстан, постоянно проживающий за границей - паспорт гражданина Республики Казахстан с отметкой консульского учреждения за рубежом о постановке его на учет, как постоянно проживающего гражданина Республики Казахстан за границей;
3) иностранный гражданин, постоянно проживающий в Республике Казахстан, предъявляет вид на жительство иностранного гражданина в Иностранный гражданин, временно пребывающий в Республике Казахстан предъявляет документ, в котором в установленном порядке органом внутренних дел Республики Казахстан выдано разрешение на временное проживание в Республике Казахстан;
4) лицо без гражданства, постоянно проживающее в Республике Казахстан предъявляет удостоверение лица без гражданства с отметкой органов внутренних дел Республики Казахстан о регистрации по месту жительства.
Лицо без гражданства, временно пребывающее в Республике Казахстан, предъявляет документ, удостоверяющий его личность, выданный компетентными органами страны его проживания и зарегистрированный в установленном порядке в органах внутренних дел Республики Казахстан.
94. Иностранный гражданин наряду с предъявлением паспорта (документа, удостоверяющего личность) должен представить нотариально удостоверенный перевод его текста на государственный или русский языки.
Перевод также удостоверен в консульстве (посольстве) государства, гражданином которого является это лицо (страны постоянного проживания лица без гражданства) или Министерством иностранных дел этого государства.
95. В связи с тем, что законодательство ряда государств признает действительными браки граждан своих государств с иностранными гражданами только тогда, когда лица, вступающие в брак, получили на это разрешение компетентного органа данного государства, орган ЗАГС при приеме заявления должен выяснить у заявителей, требуется ли получение такого разрешения от компетентного органа государства, гражданином которой является иностранный гражданин.
В том случае, когда законодательство иностранного государства требует получения от компетентного органа специального разрешения на брак с иностранцем, а иностранный гражданин такого разрешения не имеет, орган ЗАГС при приеме заявления должен разъяснить вступающим в брак и в первую очередь гражданину (гражданке) Республики Казахстан, что их брак может быть признан недействительным в стране, гражданином которой является лицо, с которым вступают в брак.
Если, несмотря на такие разъяснения, заявители настаивают на регистрации брака, этот брак регистрируется, а в записи акта о заключении брака делается отметка о том, что лица, вступающие в брак, ознакомлены с действующим в соответствующем государстве порядком и условиями вступления в брак с иностранцами.
96. Если гражданин Республики Казахстан при вступлении в брак принял фамилию супруга (супруги), орган ЗАГС, зарегистрировавший брак, рекомендует ему обменять удостоверение личности, паспорт, а иностранному гражданину - вид на жительство.
97. Регистрация брака граждан Республики Казахстан с лицами, возвратившимися на историческую Родину (оралманами) и не принявшими гражданство Республики Казахстан, производится на общих основаниях.
98. В соответствии с Законом "О государственной пошлине" за регистрацию брака орган ЗАГС взимает государственную пошлину.
99. Органы ЗАГС в обязательном порядке направляют сообщение о регистрации брака граждан Республики Казахстан с иностранными гражданами в Министерство юстиции Республики Казахстан для внесения сведения в банк данных по установленной Министерством юстиции Республики Казахстан форме.
Раздел 5. Регистрация расторжения брака
Глава 11. Расторжение брака по взаимному согласию супругов, не имеющих несовершеннолетних детей
100. Расторжение в органах ЗАГС брака по взаимному согласию супругов, не имеющих несовершеннолетних детей, производится на основании совместного заявления супругов о расторжении брака, поданного в орган ЗАГС по месту жительства обоих супругов или одного из них.
Согласно статьи 187 Закона Республики Казахстан "О браке и семье"
регистрация расторжения брака производится на основании совместного заявления супругов о расторжении брака, поданного в орган ЗАГС по месту жительства обоих или одного из супругов.
101. В заявлении о расторжении брака супруги обязаны подтвердить свое взаимное согласие на расторжение брака и отсутствие у них детей до восемнадцатилетнего возраста (совершеннолетия). Эти данные подтверждаются также подписями супругов в записи акта о расторжении брака.
Если к моменту подачи заявления у них имеются общие дети, не достигшие восемнадцатилетнего возраста (совершеннолетия) как родные, так и усыновленные ими совместно, органы ЗАГС не вправе принимать от супругов заявление о расторжении брака. При этом не имеет значения записаны ли супруги- усыновители в качестве родителей этих детей. В этих случаях расторжение брака производится в судебном порядке. В судебном же порядке производится расторжение брака между супругами, если у одного из них имеются несовершеннолетние дети от прежнего брака, которые были усыновлены другим супругом.
102. Если между супругами, согласными на расторжение брака, имеется спор о разделе имущества, являющегося их общей совместной собственностью, о выплате содержания нетрудоспособному нуждающемуся супругу, вопрос о расторжении брака рассматривается в суде.
103. Если один из супругов, несмотря на отсутствие у него возражений своими действиями либо бездействием уклоняется от расторжения брака в органах ЗАГС (отказывается подать соответствующее заявление или, подав его, не желает являться для регистрации развода и при этом не ходатайствует о регистрации развода в его отсутствие), или, когда место проживания второго супруга неизвестно, то расторжение брака производится в судебном порядке.
104. К заявлению о расторжении брака должно быть приложено свидетельство о заключении брака. Если у супругов этого свидетельства нет и запись акта о заключении брака в органе ЗАГС не сохранилась, необходимо требовать восстановления актовой записи о браке.
105. Регистрация расторжения брака и выдача супругам свидетельства о расторжении брака производятся органом ЗАГС по истечении одного месяца со дня подачи супругами заявления о расторжении брака. Этот срок, установленный статьей 187 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" не может быть сокращен. При исчислении срока в соответствии с действующим законодательством необходимо руководствоваться следующими правилами:
течение месячного срока начинается на следующий день после подачи заявления в орган ЗАГС и истекает в соответствующее число второго месяца. Если это число приходится на нерабочий день, то днем окончания срока считается
106. Если супруги не могут явиться в орган ЗАГС для регистрации расторжения брака в установленный им день, она могут повторно обратиться с заявлением о расторжении брака в орган ЗАГС, который снова назначает месячный срок для регистрации расторжения брака.
107. Вопрос о назначении нового месячного срока решается начальником органа ЗАГС (должностным лицом консульского учреждения), регистрирующим акты гражданского состояния по месту подачи заявления.
108. После регистрации расторжения брака каждой из сторон по их заявлению выдается свидетельства о расторжении брака.
Глава 12. Расторжение брака по заявлению одного из супругов
109. По заявлению одного из супругов в органах ЗАГС брак расторгается в случаях, если второй супруг:
1) признан судом безвестно отсутствующим;
2) признан судом недееспособным вследствие душевной болезни или
3) осужден за совершение преступления к лишению свободы на срок не менее трех лет.
Расторжение брака в указанных выше случаях производится вне зависимости от наличия у супругов несовершеннолетних детей.
110. Расторжение брака с лицом, которое в момент регистрации брака содержалось в местах лишения свободы, производится по правилам, предусмотренным статьей 16 Закона Республики Казахстан "О браке и семье", если в момент подачи заявления о расторжении брака он продолжает содержаться в местах лишения свободы.
111. Опекун недееспособного супруга вправе подать в орган ЗАГС заявление о расторжении его брака, если второй супруг признан в установленном законом порядке безвестно отсутствующим, недееспособным либо осужден за совершение преступления к лишению свободы на срок не менее трех лет.
112. Расторжение брака с лицами, осужденными за совершение преступления к лишению свободы на срок не менее трех лет, производится в органах ЗАГС в том случае, если осужденный отбывает наказание в местах лишения свободы.
113. К заявлению о расторжении брака прилагается копия или выписка из вступившего в законную силу решения суда о признании другого супруга безвестно отсутствующим или недееспособным вследствие душевной болезни или слабоумия, копия или выписка из вступившего в законную силу приговора суда об осуждении другого супруга к лишению свободы на срок не менее трех лет, а также свидетельства о заключении брака. При отсутствии такого свидетельства применяются правила, предусмотренные пунктом 120 настоящих Правил. Недопустимо принимать заявления, к которым вместо решения суда о признании лица недееспособным приложены медицинские справки.
Заявитель должен сообщить в заявлении почтовый адрес осужденного супруга, опекуна недееспособного супруга, а также адрес опекуна над имуществом безвестно отсутствующего супруга.
114. Орган ЗАГС обязан в недельный срок со дня поступления заявления известить о нем супруга, находящегося в заключении, либо опекуна недееспособного супруга, или опекуна над имуществом безвестно отсутствующего супруга.
В извещении должно быть указано, что его получатель должен не позднее пятнадцати дней сообщить в орган ЗАГС, имеется ли у него спор о детях, о разделе имущества, являющегося общей совместной собственностью, о выплате средств на содержание нетрудоспособному нуждающемуся супругу, какой фамилией он желает именоваться после расторжения брака (своей добрачной или желает оставить себе фамилию супруга).
Орган ЗАГС сообщает заявителю о направлении соответствующего извещения, а также об установленном сроке для получения ответа на извещение.
С учетом установленного срока для получения ответа заявителю предлагается явиться в орган ЗАГС для регистрации расторжения брака.
При получении сообщения об отсутствии спора, а также при неполучении от осужденного или опекуна недееспособного супруга (от органа опеки и попечительства), опекуна над имуществом безвестно отсутствующего супруга, установленного в извещении ответа с установлением пятнадцатидневного срока, орган ЗАГС в присутствии заявителя должен зарегистрировать расторжение брака.
115. Если в орган ЗАГС поступило заявление о расторжении брака с супругом, осужденным к лишению свободы на срок не менее трех лет, то наряду с извещением о поступившем заявлении, которое направляется осужденному, орган ЗАГС должен просить администрацию исправительно-трудового учреждения о подтверждении к назначенному сроку, что осужденный на момент получения извещения действительно содержится в местах лишения свободы, а также, что ему вручено извещение органа ЗАГС о поступившем заявлении о расторжении Если к назначенному сроку не поступит ответ, подтверждающий, что осужденный содержится в местах лишения свободы, регистрация расторжения брака откладывается, а в исправительно-трудовое учреждение направляется напоминание.
116. При получении органом ЗАГС сообщения об освобождении супруга из мест лишения свободы орган ЗАГС сообщает об этом заявителю, о чем делает отметку на заявлении. В этом случае расторжение брака производится в общем порядке, который разъясняется заявителю.
117. Если находящийся в местах лишения свободы супруг или опекун недееспособного супруга возбудит спор о детях, о разделе имущества, являющегося общей совместной собственностью супругов, или спор о выплате средств на содержание нуждающемуся нетрудоспособному супругу, то расторжение брака производится в судебном порядке.
118. За регистрацию расторжения брака с супруга-заявителя взыскивается государственная пошлина.
119. Установленный законом особый порядок расторжения брака с осужденными не дает права самим осужденным в таком же порядке ставить вопрос о расторжении брака. Расторжение брака по заявлениям осужденных производится на общих основаниях.
120. Если органом ЗАГС зарегистрировано расторжение брака с супругом, признанным безвестно отсутствующим, то в случаях его явки и отмены решения суда о признании его безвестно отсутствующим орган ЗАГС по заявлению этого супруга должен выдать ему свидетельство о расторжении брака с указанием той же даты расторжения брака, что и другому супругу.
Глава 13. Момент прекращения брака при его расторжении
121. Брак, расторгаемый в органах ЗАГС, прекращается со дня государственной регистрации расторжения брака в книге записи актов гражданского состояния, а при расторжении брака в суде - со дня вступления решения суда в законную силу.
122. Регистрация расторжения брака может производиться независимо от срока, истекшего после вынесения судом решения о расторжении брака.
123. Регистрация прекращения брака на основании вступившего в законную силу решения суда производится в органе ЗАГС по месту вынесения судебного решения на основании копии решения суда, вступившего в законную силу, о расторжении брака и квитанции об уплате суммы, подлежащей взысканию по решению суда.
Суд обязан в течение трех дней со дня вступления в законную силу решения суда о расторжении брака направить копию решения суда в орган ЗАГС по месту вынесения для регистрации расторжения брака, а также по месту регистрации заключения брака для произведения отметок о его расторжении.
124. Орган ЗАГС, получивший решение суда о расторжении брака обязан зарегистрировать его в журнале учета решений суда о расторжении брака, а регистрацию произвести при непосредственном обращении граждан и предъявлении ими квитанции об уплате государственной пошлины, о чем делается отметка в журнале учета решений суда о расторжении брака.
Журнал учета копий решений суда ведется в алфавитном порядке с указанием даты поступления, фамилий, имен, отчеств обоих супругов, даты вступления в законную силу и отметки о времени его регистрации в органе ЗАГС.
125. Если органу ЗАГС известно, что другой супруг уже зарегистрировал расторжение брака, то поступившее заявление вместе с копией решения (выпиской) и квитанцией об уплате государственной пошлины направляется органом ЗАГС в орган ЗАГС по месту нахождения актовой записи о расторжении брака для дополнения ее недостающими сведениями.
Орган ЗАГС, получивший такие материалы, обязан дополнить актовую запись о расторжении брака и направить в орган ЗАГС по месту жительства заявителя для вручения ему свидетельства о расторжении брака, указав ту же дату его расторжения, что и другому супругу.
После дополнения актовой записи орган ЗАГС должен сообщить об этом в архив по месту нахождения второго экземпляра актовой записи о расторжении
126. Если расторжение брака регистрируется одним супругом, то при составлении актовой записи в нее вносятся все необходимые сведения, касающиеся этого супруга. В отношении второго супруга указывается лишь фамилия до расторжения брака, имя, отчество, время рождения и сумма государственной пошлины, подлежащая уплате этим супругом в соответствии с решением суда.
В этом случае в свидетельстве о расторжении брака указывается фамилия, присвоенная после расторжения брака лишь супругу, зарегистрировавшему расторжение брака.
127. Государственная пошлина должна быть уплачена супругами в соответствии с решением суда. Если обязанность уплаты государственной пошлины возложена судом на обоих супругов, то регистрация расторжения брака производится по заявлению любого из них, но свидетельство о расторжении брака выдается только супругу, уплатившему причитающуюся с него пошлину.
Второму супругу выдается свидетельство о расторжении брака после уплаты им государственной пошлины и предъявления квитанции.
В случае, когда один из супругов уплатил установленную судом сумму государственной пошлины или освобожден от уплаты этой суммы, регистрация расторжения брака производится независимо от уплаты государственной пошлины другим супругом.
128. Орган ЗАГС, получив заявление о расторжении брака, проверяет документ, удостоверяющий личность заявителя, полноту и правильность приложенных к заявлению документов и регистрирует это заявление.
Если заявление о регистрации расторжения брака подается в орган ЗАГС по месту прохождения службы военнослужащим, то местом жительства военнослужащего считается пункт дислокации (расположения) соответствующей
129. Регистрация расторжения брака должна производится только в одном органе ЗАГС. На каждое расторжение брака составляется одна актовая запись.
Актовая запись составляется в полном соответствии с документами заявителя.
Графа 12 "б" (число общих детей до восемнадцатилетнего возраста) заполняется на основании решения суда (выписки из решения суда).
130. При отсутствии в документах заявителя сведений о времени постоянного проживания в данной местности эти сведения записываются со слов заявителя. Данные об образовании, месте работы и должности указываются со слов заявителя.
131. Об изменении в связи с расторжением брака фамилии иностранных граждан и лиц без гражданства сообщается в Министерство внутренних дел Республики Казахстан.
132. При изменении в связи с расторжением брака фамилии военнообязанного или призывника орган ЗАГС в соответствии с Законом «О воинской обязанности и воинской службе» должен сообщить в семидневный срок об этом в местные органы военного управления, по месту регистрации расторжения брака.
133. При регистрации расторжения брака супругу по его желанию (а в отношении недееспособного супруга - по желанию его опекуна) присваивается добрачная фамилия.
134. Орган ЗАГС, зарегистрировавший расторжение брака, должен направить извещение о расторжении брака в орган ЗАГС по месту нахождения актовой записи о заключении брака.
Получив такое извещение, орган ЗАГС должен сделать в графе "Для отметок" записи акта о заключении брака отметку о расторжении брака, указав, когда и каким органом ЗАГС зарегистрировано расторжение брака, номер актовой записи о расторжении брака. Одновременно на лицевой стороне записи сверху следует указать "Брак расторгнут".
После производства такой отметки орган ЗАГС направляет извещение о расторжении брака в архив ЗАГС, в котором находится второй экземпляр записи акта о заключении брака, который в таком же порядке как орган ЗАГС производит отметку на втором экземпляре записи.
135. Если органом ЗАГС зарегистрировано расторжение брака, о чем имеется отметка в актовой записи о браке, то орган ЗАГС не вправе выдавать повторные свидетельства о заключении брака. В случае необходимости, в частности, для подтверждения бывшим супругам своей добрачной фамилии, по запросу заявителя орган ЗАГС направляет справку, подтверждающую, что данное лицо состояло в браке, который затем был расторгнут. В справке должны быть указаны: фамилия, имя, отчество, время рождения обоих супругов, присвоенная им фамилия после заключения брака, дата регистрации заключения брака, орган ЗАГС, зарегистрировавший заключение брака, номер актовой записи о заключении брака, а также дата регистрации расторжения данного брака, орган ЗАГС, зарегистрировавший расторжение брака, номер актовой записи о расторжении брака и фамилия супругов после расторжения брака.
136. В случае отмены вышестоящим судом решения суда о расторжении брака, если оно уже было зарегистрировано в органе ЗАГС, актовая запись о расторжении брака может быть аннулирована по решению суда. Об аннулировании актовой записи делается отметка в графе "Для отметок" с указанием, когда и каким судом вынесено решение.
Одновременно на лицевой стороне актовой записи сверху указывается "Запись аннулирована", а запись перечеркивается по диагонали.
В таком же порядке производится аннулирование актовых записей по решению суда в других случаях.
Об аннулировании актовой записи сообщается в соответствующий архив ЗАГС территориального органа юстиции, который в таком же порядке производит отметки на втором экземпляре записи.
В случае аннулирования записи акта о расторжении брака как на первом, так и на втором экземплярах актовой записи о заключении брака делаются отметки об аннулировании актовой записи о расторжении брака в графе "Для отметок" и на лицевой стороне записи сверху.
137. Расторжение брака граждан Республики Казахстан с иностранными гражданами и иностранных граждан между собой в Республике Казахстан, а также признание расторжения браков, совершенных вне пределов Республики Казахстан, регулируются статьей 204 Закона Республики Казахстан "О браке и Раздел 6. Регистрация усыновления (удочерения)
Глава 15. Общие положения
138. В соответствии со статьями 77, 190, 191 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" усыновление (удочерение) подлежит обязательной регистрации в органах ЗАГС по месту вынесения судебного решения об усыновлении (удочерении).
Вступившее в законную силу решение об усыновлении (удочерении) в трехдневный срок направляется судом органу ЗАГС по месту вынесения решения.
Содержание записи акта об усыновлении (удочерении) определяется решением суда, в котором указывается также, какие именно изменения должны быть внесены в запись акта о рождении усыновленного (удочеренного).
139. Регистрация усыновления (удочерения) производится по заявлению усыновителей (удочерителей) или одного из них, а при отсутствии такого заявления - на основании полученной от суда копии решения об усыновлении (удочерении). Получив копию решения об усыновлении (удочерении) (с препроводительным письмом суда или без него) орган ЗАГС не позднее трехдневного срока с момента получения копии решения суда, вступившего в силу закона, регистрирует усыновление (удочерение).
В графе 19 записи делается отметка: "Регистрация произведена по решению суда", а если копия решения суда об усыновлении (удочерении) поступила с препроводительным письмом, то указывается также номер и дата этого письма.
Если запись акта была составлена на основании решения суда, то при поступлении заявления о регистрации усыновления (удочерения) она дополняется недостающими сведениями, а усыновителю (удочерителю) выдается свидетельство об усыновлении (удочерении), а в случае необходимости, новое свидетельство о рождении ребенка.
140. Заявление о регистрации усыновления должно быть сделано в письменной форме.
При регистрации усыновления (удочерения) заявителями должны быть представлены: копия решения суда об усыновлении (удочерении), заверенная подписью должностного лица и печатью суда, а также свидетельство о рождении усыновленного (удочеренного) ребенка. Если копия решения суда об усыновлении (удочерении) уже получена, требовать ее от заявителя не нужно.
141. В случае утраты записи акта о рождении усыновленного (удочеренного) ребенка регистрация усыновления (удочерения) может производиться только после ее восстановления в установленном разделом 9 настоящих Правил порядке.
С заявлением о восстановлении утраченной записи могут обратиться в орган ЗАГС лица, усыновившие (удочерившие) ребенка, родитель (если по решению суда за ним сохраняются права и обязанности в отношении ребенка), орган опеки и попечительства, сам усыновленный (удочеренный), достигший шестнадцатилетнего возраста, а также лица и учреждения, на воспитании которых находится ребенок.
142. Орган ЗАГС обязан зарегистрировать усыновление (удочерение)
независимо от срока, прошедшего после вынесения решения суда об усыновлении (удочерении) и возраста, достигнутого усыновленным (удочеренным) к моменту регистрации.
В тех случаях, когда усыновители (удочерители) изменили место жительства или проживают в другом населенном пункте и выехали оттуда после вынесения решения об усыновлении (удочерении), не зарегистрировав его в органе ЗАГС, регистрация усыновления (удочерения) производится через орган ЗАГС по месту жительства усыновителей (удочерителей). В этом случае решение суда об усыновлении (удочерении) и сведения об усыновителях (удочерителях), необходимые для совершения записи, пересылаются в орган ЗАГС по месту вынесения решения об усыновлении (удочерении).
Орган ЗАГС, получив материалы для регистрации усыновления (удочерения), производит запись об усыновлении (удочерении) и высылает свидетельство об усыновлении (удочерении) в орган ЗАГС по месту жительства усыновителей (удочерителей) для вручения им.
В графе 22 актовой записи делается отметка "Регистрация произведена по материалам, поступившим из ______________________________________".
(наименование отдела ЗАГС)
143. При регистрации усыновления (удочерения) составляется запись акта об усыновлении (удочерении) по утвержденной форме в двух экземплярах.
Свидетельство об усыновлении (удочерении) выдается органом ЗАГС по желанию усыновителей (удочерителей). Если они отказались от получения свидетельства, то в графе 21 делается соответствующая отметка.
144. Запись акта об усыновлении (удочерении) должна быть составлена следующим образом:
в графах 1-6 сведения об усыновляемом (удочеряемом) в разделе "До усыновления (удочерения)" указываются по свидетельству о рождении ребенка, а в разделе "После усыновления (удочерения)" - в полном соответствии с решением суда об усыновлении (удочерении);
сведения об отце и матери (графы 7-11) записываются по свидетельству о рождении ребенка, если мать ребенка до регистрации усыновления (удочерения)
вступила в брак с усыновителем (удочерителем) и приняла его фамилию, то в графе 7 указывается добрачная фамилия матери, а в графе 22 - место и дата регистрации брака, номер актовой записи, а также фамилия матери после регистрации брака;
сведения об усыновителях (удочерителях) (графы 12-17) записываются на основании решения суда об усыновлении (удочерении), документов, удостоверяющих личность усыновителей (удочерителей); в тех случаях, когда в решении об усыновлении (удочерении) не указана национальность усыновителей (удочерителей) и документы, удостоверяющие личность усыновителей (удочерителей), не представлены, графа 15 не заполняется. Впоследствии эта графа может быть заполнена органом ЗАГС при предъявлении документов, удостоверяющих личность, в соответствии с порядком изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния Усыновители (удочерители) ставят свои подписи в графе 20, каждый в своем разделе.
145. Если сведения об усыновленном (удочеренном), указанные в решении суда об усыновлении (удочерении), не соответствуют таким же сведениям, имеющимся в свидетельстве о рождении, или же сведения в документах, удостоверяющих личность усыновителей (удочерителей), не соответствуют тому, что записано в решении суда об усыновлении (удочерении), регистрация усыновления (удочерения) откладывается.
Усыновителям (удочерителям) предлагается обратиться в соответствующий суд для уточнения этих сведений в решении.
146. Когда усыновителем (удочерителем) является только мужчина (женщина), заполняется соответственно лишь одна сторона актовой записи (графы 12 -17), вторая сторона остается незаполненной.
147. В графе 18 ("Записываются ли усыновители (удочерители) родителями ребенка") в соответствии с решением суда указывается "Да" или "Нет".
148. На основании записи акта об усыновлении (удочерении) орган ЗАГС в тот же день вносит необходимые изменения в запись акта о рождении ребенка, а в архив ЗАГС территориального органа юстиции направляется извещение о внесении таких же изменений во второй экземпляр записи акта о рождении усыновленного (удочеренного). В извещении четко указывается, какие (в соответствии с решением суда об усыновлении (удочерении) конкретные изменения должны быть внесены в запись акта о рождении.
Усыновителям (удочерителям) выдается новое свидетельство о рождении усыновленного (удочеренного), а прежнее свидетельство аннулируется в
149. Если запись акта о рождении находится в другом месте, то органом ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра этой записи должно быть направлено извещение о необходимости внесения в нее изменений в связи с регистрацией усыновления (удочерения)и высылке усыновителю (удочерителю)
нового свидетельства о рождении.
Орган ЗАГС, получив извещение, должен внести в запись акта о рождении необходимые изменения и выслать для вручения усыновителю (удочерителю)
новое свидетельство о рождении. Одновременно этот орган ЗАГС направляет извещение в архив ЗАГС территориального органа юстиции для внесения изменений во второй экземпляр записи акта о рождении.
150. При внесении в соответствии с записью акта об усыновлении (удочерении) изменений в актовую запись о рождении ребенка (то есть при изменении фамилии, имени, отчества, даты и места рождения, сведений о родителях) основанием для такого изменения в графе 24 указывается запись акта об усыновлении (удочерении) (орган ЗАГС, зарегистрировавший усыновление (удочерение), номер и дата актовой записи).
Сведения, подлежащие изменению, аккуратно зачеркиваются, а сверху вписываются новые. Делается это так, чтобы в случае необходимости можно было прочесть зачеркнутые слова.
151. При изменении решением об усыновлении (удочерении) места рождения усыновленного (удочеренного) в органе ЗАГС по месту рождения, указанному в решении об усыновлении (удочерении), составляется новая запись акта о рождении ребенка.
В этом случае орган ЗАГС, зарегистрировавший усыновление (удочерение), направляет извещение в тот орган ЗАГС, где в соответствии с решением суда должна быть составлена новая запись акта о рождении. Эта запись составляется в книге регистрации восстановленных актов о рождении за текущий год, а в графе 15 основанием для ее составления указываются: решение суда об усыновлении (удочерении) (наименование суда и дата решения), а также запись акта об усыновлении (удочерении) (орган ЗАГС, зарегистрировавший усыновление В графе 24 вновь составленной записи акта о рождении указывается место первичной записи акта о рождении, номер и дата актовой записи.
Фамилия, имя, отчество усыновленного (удочеренного) ребенка, а также данные о его родителях записываются в соответствии с решением суда об усыновлении (удочерении).
В случае составления новой записи акта о рождении заявителю по его просьбе выдается свидетельство о рождении усыновленного (удочеренного).
152. После составления новой записи акта о рождении на усыновленного (удочеренного) орган ЗАГС должен направить извещение в орган ЗАГС, где находится первый экземпляр записи акта об усыновлении (удочерении), так и в отдел ЗАГС по месту нахождения первичной записи акта о рождении.
Получив такое извещение, орган ЗАГС должен внести необходимые изменения в указанные выше актовые записи, а в графах "Для отметок" указать место составленной новой записи акта о рождении, ее номер и дату. Кроме того, в графе "Для отметок" первоначальной записи акта о рождении указывается наименование суда, вынесшего решение об усыновлении (удочерении) и дата В архив ЗАГС территориального органа юстиции, по месту нахождения вторых экземпляров этих записей, органом ЗАГС, составившим новую актовую запись о рождении, направляются извещения для внесения в них таких же изменений.
153. При изменении решением об усыновлении (удочерении) даты рождения усыновленного (удочеренного) орган ЗАГС, изменяя дату рождения в записи акта о рождении, изменяет и дату регистрации акта о рождении, но не более чем на шесть месяцев.
Изменение даты рождения усыновленного (удочеренного) допускается только при усыновлении (удочерении) ребенка в возрасте до трех лет.
Основанием для изменения даты рождения в графе 24 записи акта о рождении указываются решением суда об усыновлении (удочерении)
(наименование суда и дата решения) и запись акта об усыновлении (удочерении)
(орган ЗАГС, где зарегистрировано усыновление (удочерение), номер и дата актовой записи).
154. В случае вынесения судом в дополнение к ранее вынесенному решению об усыновлении (удочерении) нового дополнительного решения согласно которому в соответствии с законом, усыновители (удочерители) должны быть записаны в качестве родителей усыновленного (удочеренного), либо изменяются фамилия, имя и отчество ребенка, дата и место его рождения, орган ЗАГС не вправе отказать во внесении изменений в ранее составленные записи актов об усыновлении (удочерении) о рождении усыновленного (удочеренного).
Такое дополнительное решение вправе вынести только тот суд, который вынес решение об усыновлении (удочерении).
Настоящее правило применяется и в том случае, когда усыновление регистрируется уже после вынесения дополнительного решения об усыновлении
155. Если в решении суда об усыновлении (удочерении) не говорится об изменении фамилии, имени, отчества, места и даты рождения усыновленного (удочеренного) либо сведений о родителях, орган ЗАГС должен лишь составить запись акта об усыновлении (удочерении) и выдать усыновителю (удочерителю)
свидетельство об усыновлении (удочерении). При этом в актовой записи о рождении усыновленного (удочеренного) делается отметка о регистрации усыновления (удочерения).
156. В этом случае, когда в решении об усыновлении (удочерении) не сказано, что усыновители (удочерители) должны быть записаны в книге регистрации актов о рождении в качестве родителей усыновленного (удочеренного) орган ЗАГС при выдаче повторного свидетельства о рождении усыновленного (удочеренного) указывает его фактических родителей. При этом не имеет значения, изменены ли фамилия ребенка на фамилию усыновителя (удочерителя) и отчество по имени усыновителя (удочерителя).
157. Если в качестве родителей усыновленного (удочеренного) по решению суда записываются усыновители (удочерители), однако фамилия усыновленного (удочеренного) и его отчество не изменяются, то при выдаче повторного свидетельства о рождении ребенка (несмотря на различие фамилий ребенка и родителей и несоответствие его отчества имени усыновителя (удочерителя) в качестве родителей указываются усыновители (удочерители).
158. В том случае, когда усыновителем (удочерителем) является только женщина (мужчина) и в соответствии со статьей 89 Закона Республики Казахстан "О браке и семье" в решении суда об усыновлении (удочерении) указано, что за отцом (матерью) ребенка сохраняются права и обязанности в отношении этого ребенка, сведения об отце (матери) в записи акта о рождении изменению не подлежат.
Если же за отцом ребенка не сохраняются его права и обязанности, либо сведения об отце в записи акта о рождении отсутствуют, то по письменному заявлению усыновительницы (удочерительницы) сведения об отце могут быть указаны органом ЗАГС в порядке, предусмотренном законодательством.
В том случае, когда сведения об отце в записи акта о рождении ребенка уже вписаны в предусмотренном порядке, то по заявлению усыновительницы (удочерительницы), которая в соответствии с решением суда записывается матерью ребенка, эти сведения органом ЗАГС могут быть изменены без составления заключения, фамилия отца записывается по фамилии усыновительницы (удочерительницы), а его имя, отчество и национальность - по ее указанию. В связи с этим изменяется и отчество ребенка.
Когда за матерью ребенка не сохраняются ее права и обязанности, или же сведения о матери в запись акта о рождении ребенка внесены в порядке, предусмотренном настоящими Правилами (найденный ребенок), эти сведения органом ЗАГС могут быть изменены по письменному заявлению усыновителя (удочерителя), который в соответствии с решением суда записывается отцом ребенка. В таких случаях фамилия матери записывается по фамилии усыновителя (удочерителя), а ее имя, отчество и национальность - по его указанию. Изменения вносятся без составления заключения. Орган ЗАГС при регистрации усыновления (удочерения) ребенка одинокой женщины, которая записывается матерью ребенка, выдает ей справку для предъявления в органы социального обеспечения на получение соответствующего пособия.
159. При изменении в связи с регистрацией усыновления (удочерения)
фамилии, имени, отчества, а также места и даты рождения призывника орган ЗАГС в соответствии с Законом Республики Казахстан «О воинской обязанности и воинской службе» в семидневный срок должен сообщить об этом в местные органы военного управления, где призывник состоит на воинском учете.
160. Признание усыновления (удочерения) недействительным, а также отмена усыновления (удочерения) производятся только в судебном порядке.
161. При поступлении в орган ЗАГС копии решения суда о признании усыновления (удочерения) недействительным запись акта об усыновлении (удочерении) аннулируется путем перечеркивания ее по диагонали.
Одновременно на лицевой стороне записи сверху указывается: "Запись аннулирована".
В графе 21 указывается: "Усыновление (удочерение) признано недействительным решением_____________суда от "___"___________ 19__года.
Эта запись подтверждается подписью должностного лица и печатью отдела ЗАГС.
162. Об аннулировании записи акта об усыновлении (удочерении)
направляется сообщение в орган ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра актовой записи о рождении ребенка, который в тот же срок в актовой записи восстанавливает имевшиеся ранее сведения о родителях ребенка, а также о самом ребенке (фамилию, имя, отчество, место и дату рождения), если они были изменены в связи с усыновлением (удочерением), о чем в графе 24 делается отметка.
Кроме того, об аннулировании актовой записи об усыновлении (удочерении) направляется сообщение в архив ЗАГС по месту нахождения вторых экземпляров актовых записей об усыновлении (удочерении) и рождении ребенка, который в тот же срок аннулирует второй экземпляр актовой записи об усыновлении (удочерении), а также вносит аналогичные изменения и делает отметки во втором экземпляре актовой записи о рождении.
163. Если в соответствии с решением об усыновлении (удочерении) было изменено место рождения усыновленного (удочеренного), в связи с чем была составлена новая актовая запись о рождении ребенка, орган ЗАГС, который аннулировал запись акта об усыновлении (удочерении), направляет в отдел ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра вновь составленной актовой записи о рождении сообщение о необходимости аннулирования этой записи.
После ее аннулирования этот орган ЗАГС направляет извещение о внесении необходимых изменений в первоначально составленную запись о рождении и восстановления в ней прежних сведений, а также в архив ЗАГС территориального органа юстиции по месту нахождения второго экземпляра повторно составленной записи акта о рождении извещение об аннулировании этой актовой записи.
164. При отмене судом усыновления (удочерения) орган ЗАГС со дня поступления копии решения суда в графе 22 записи акта об усыновлении (удочерении) делает отметку: "Усыновление (удочерение) отменено решением _______________суда от "____"_____________19____года".
Эта запись подтверждается подписью должностного лица и печатью отдела На лицевой стороне актовой записи сверху указывается: "Усыновление (удочерение) отменено".
165. Об отмене усыновления (удочерения) направляется сообщение в орган ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра актовой записи о рождении ребенка. Здесь в тот же срок в актовой записи о рождении ребенка должны быть восстановлены имевшиеся ранее сведения о родителях ребенка, а также о самом ребенке, если они были изменены в связи с усыновлением (удочерением).
В том случае, когда в решении суда указано, что за ребенком сохраняются присвоенные ему в связи с усыновлением (удочерением) имя, отчество, фамилия, эти сведения изменению не подлежат, о чем в графе 24 делается отметка.
Кроме того, об отмене усыновления (удочерения) сообщается в архив ЗАГС территориального органа юстиции по месту нахождения вторых экземпляров актовых записей об усыновлении (удочерении) и рождении.
В тот же срок в архиве ЗАГС должны быть сделаны необходимые отметки во вторых экземплярах актовых записей.
166. Если в соответствии с решением об усыновлении (удочерении) было изменено место рождения усыновленного (удочеренного), в связи с чем была составлена новая актовая запись о рождении ребенка, орган ЗАГС, в который поступило извещение об отмене усыновления (удочерения), направляет об этом извещение в орган ЗАГС по месту нахождения первого экземпляра вновь составленной актовой записи о рождении.
Получив такое извещение, орган ЗАГС делает отметку об отмене усыновления (удочерения). В тот же срок об отмене усыновления (удочерения)
сообщается в архив ЗАГС по месту нахождения второго экземпляра этой актовой записи о рождении для производства отметки об отмене усыновления (удочерения) в указанном выше порядке, а также в отдел ЗАГС по месту нахождения первоначальной записи акта о рождении для восстановления сведений о родителях ребенка по указанным выше правилам.
167. Если решение суда об отмене усыновления (удочерения) поступило в орган ЗАГС после достижения усыновленным (удочеренным) совершеннолетия, орган ЗАГС обязан сделать все необходимые отметки.
168. В связи с тем, что суд при отмене усыновления (удочерения) вправе обязать бывшего усыновителя (удочерителя) выплачивать средства на содержание ребенка, в необходимых случаях одному из родителей, опекуну (попечителю), детскому учреждению, в которое помещен ребенок, может быть выдано повторное свидетельство об усыновлении (удочерении), на котором должна быть сделана отметка о том, что усыновление (удочерение) отменено. Эта отметка подтверждается подписью должностного лица и печатью органа ЗАГС.
169. В случаях признания судом (в соответствии со статьями 92-94 Закона Республики Казахстан "О браке и семье") усыновления (удочерения)
недействительным и необходимости в связи с этим восстановления первоначальных сведений об отце ребенка, если они были указаны в предусмотренном порядке, орган ЗАГС вновь выдает матери ребенка справку для предъявления в орган социальной защиты населения для получения соответствующего пособия. Такие справки выдаются и при отмене усыновления (удочерения), если в решении суда не указано, что бывший усыновитель (удочеритель) обязан выплачивать средства на содержание ребенка.
170. Документы об усыновлении (удочерении) могут быть выданы только усыновителям (удочерителям), а другим лицам - лишь с согласия органов опеки и попечительства, либо по требованию судебных и следственных органов.
Раздел 7. Регистрация перемены фамилии, имени и отчества
Глава 16. Общие положения
171. Перемена имени, отчества и фамилии гражданами Республики Казахстан допускается по достижении ими шестнадцатилетнего возраста.
Перемена фамилии, имени, отчества, пола и ее регистрация производится органами ЗАГС по месту жительства заявителя, после чего выдается свидетельство о перемене фамилии, имени, отчества.
Перемена фамилии, имени, отчества производится при следующих уважительных причинах:
1) неблагозвучность фамилии, имени, отчества;
2) трудность произношения фамилии, имени, отчества;
3) желание супруга носить общую с супругом фамилию, если при регистрации брака остались на добрачных фамилиях;
4) желание носить добрачную фамилию, если об этом не заявлено при расторжении брака;
5) желание носить фамилию,общую с детьми от предыдущего брака, в тех случаях, когда последующий брак не расторгается;
6) желание носить добрачную фамилию, если супруг умер;
7) желание носить общую с детьми фамилию, если супруг умер, а заявитель был на добрачной фамилии;
8) желание носить фамилию и\или имя, соответствующие избранной заявителем национальности одного из родителей (при разных национальностях родителей);
9) желание носить имя, фактически сложившееся в жизни, отличное от имени в документах;
10) желание носить добрачную фамилию, если при вступлении в брак была принята фамилия супруга;
11) желание носить фамилию по имени отца или деда по национальным традициям;
12) желание носить фамилию и отчество по фамилии и имени лица, фактически воспитавшего заявителя.
172. В ходатайстве о перемене фамилии, имени, отчества должны быть указаны следующие сведения:
1) фамилия, имя, отчество заявителя;
2) избранные фамилия, имя, отчество;
3) причины перемены фамилии, имени, отчества.
173. К ходатайству о перемене фамилии, имени, отчества прилагаются документы, подтверждающие причины, в связи с которыми заявитель просит переменить фамилию, имя, отчество. Такими документами могут быть:
1) свидетельство о рождении заявителя;
2) свидетельство о заключении брака, если заявитель состоит в браке;
3) свидетельство о рождении несовершеннолетних детей (если у заявителя имеются несовершеннолетние дети);
4) свидетельство об усыновлении (удочерении) либо свидетельство об установлении отцовства (если таковые были зарегистрированы органами ЗАГС);
5) свидетельство о расторжении брака (если заявитель ходатайствует о присвоении ему добрачной фамилии в связи с расторжением брака);
6) две фотографии заявителя;
7) подробная автобиография заявителя, написанная им собственноручно с объяснением причин перемены фамилии, имени, отчества.
174. При подаче ходатайства о перемене фамилии, имени, отчества заявителем предъявляется удостоверение личности либо паспорт гражданина Республики Казахстан (военнослужащим - документ, удостоверяющий личность, а лицам, достигшим шестнадцатилетнего возраста и не получившим паспорта, - свидетельство о рождении).
175. Органы ЗАГС, сверив указанные в ходатайстве сведения с документами заявителя, обязаны разъяснить ему последствия, связанные с переменой фамилии, имени, отчества (необходимость обмена паспорта и некоторых других документов, уплаты государственной пошлины, а также в случае расхождения сведений, имеющихся в документах, установления факта принадлежности и правоустанавливающих документов в судебном порядке и так далее).
176. Рассмотрение ходатайства производится лишь при наличии в архивах органов ЗАГС записей актов о рождении и заключении брака (если заявитель состоит в браке) лица, желающего переменить фамилию, имя, отчество.
В тех случаях, когда записи актов о рождении или заключении брака (если заявитель состоит в браке) утрачены, ходатайства могут быть рассмотрены только после восстановления записей в соответствии с разделом 9 настоящих Правил.
177. Для правильного решения вопроса о перемене фамилии, имени, отчества орган ЗАГС истребует копии записей актов о рождении его несовершеннолетних детей, а в соответствующих случаях - копии записей актов об усыновлении (удочерении) и установлении отцовства, о расторжении брака.
178. Орган ЗАГС при необходимости истребует от заявителя и соответствующих учреждений дополнительные сведения или документы и на основании полученных материалов составляет заключение, в котором излагаются содержание ходатайства, обоснованность перемены фамилии, имени, отчества.
Заключение составляется в двух экземплярах и вместе со всеми материалами направляется в территориальный орган юстиции для утверждения.*
179. О разрешении перемены фамилии, имени, отчества или об отказе в этом сообщается заявителю и в орган ЗАГС, приславший материал.
При удовлетворении ходатайства заявителю разъясняется, что он должен в месячный срок зарегистрировать перемену фамилии, имени, отчества. В случае пропуска этого срока без уважительных причин разрешение на перемену фамилии, имени, отчества утрачивает силу.
При отказе в перемене фамилии, имени, отчества заявителю возвращаются полученные от него документы.
180. Отказ в перемене фамилии, имени, отчества может быть обжалован в суд в установленном порядке.
181. Регистрация перемены фамилии, имени, отчества производится органом ЗАГС, принявшим ходатайство в соответствии с разрешением о перемене фамилии, имени, отчества при предъявлении квитанции об уплате государственной пошлины.
В связи с переменой фамилии, имени, отчества, в том числе и по национальным традициям, удостоверение личности и паспорт гражданина Республики Казахстан заявителя подлежат обмену в установленный законом срок.
182. Порядок рассмотрения ходатайства о перемене фамилии, имени и отчества регулируется статьей 194 Закона Республики Казахстан "О браке и
183. Орган ЗАГС, зарегистрировавший перемену имени, отчества, фамилии, направляет извещение об этом в орган ЗАГС по месту нахождения соответствующих записей актов гражданского состояния для внесения в них необходимых изменений в связи с переменой фамилии, имени, отчества заявителя и о высылке нового свидетельства.
Изменения вносятся в следующие записи актов гражданского состояния:
при перемене фамилии лицом, не состоящим в браке, - в запись акта о рождении;
в тех случаях, когда лицо состояло в браке, который к моменту регистрации перемены фамилии был расторгнут, внесение изменений производится:
1) если супруг после расторжения брака остался на добрачной фамилии - в запись акта о рождении детей и запись акта о расторжении брака;
2) если супруг после расторжения брака остался на фамилии другого супруга либо на фамилии супруга по предыдущему браку - в запись акта о
3) при перемене фамилии на добрачную в связи с расторжением брака - в запись акта о расторжении брака;
4) при перемене фамилии лицом, состоящим в браке, если он носит фамилию другого супруга, в том числе на добрачную фамилию, - в запись акта о заключении брака;
5) при перемене фамилии лицом, состоящим в браке, если это лицо после регистрации брака осталось на добрачной фамилии, - в запись акта о рождении и запись акта о заключении брака;
6) при перемене фамилии лицом, состоящим в браке, если это лицо после регистрации брака осталось на фамилии супруга по предыдущему браку, - в
7) при перемене лицом, состоящим в браке, добрачной фамилии на фамилию супруга - в запись акта о заключении брака;
8) при перемене имени, отчества - в запись акта о рождении, а в отношении лиц, состоящих в браке, - также в запись акта о заключении брака;
9) при изменении фамилии на фамилию, производную от имени отца или деда по национальным традициям - в запись акта о рождении, а в случаях необходимости и в другие записи.
Если заявитель состоит не в первом браке, то в предыдущие записи актов о заключении брака, а также в записи актов о расторжении брака изменения не вносятся.
Фамилия несовершеннолетних детей изменяется при изменении фамилии обоими родителями.
Если фамилию переменил один из родителей, то вопрос об изменении фамилии детей, не достигших шестнадцатилетнего возраста, решается по соглашению родителей, а при отсутствии соглашения - в судебном порядке.
При перемене имени отцом в записях актов о рождении детей, не достигших шестнадцатилетнего возраста, исправляются их отчества.
При перемене фамилии усыновителями (удочерителями), записанными в качестве родителей усыновленного (удочеренного), либо имени усыновителем (удочерителем), записанным отцом ребенка, а также фамилии и имени лицом, отцовство которого зарегистрировано в органах ЗАГС, - в указанном выше порядке вносятся изменения в записи актов о рождении детей, не достигших шестнадцатилетнего возраста, а также в записи актов об усыновлении (удочерении) и в записи актов об установлении отцовства.
При перемене фамилии, имени, отчества хотя бы одним из родителей изменяются сведения о родителях в записях актов о рождении детей. Такие же изменения вносятся в записи актов о рождении усыновленных (удочеренных)
детей, если усыновители (удочерители) записаны в качестве родителей усыновленного (удочеренного), а также в записи актов об усыновлении (удочерении) и установления отцовства.
При перемене фамилии, имени, отчества усыновителями (удочерителями), не записанными в качестве родителей усыновленного (удочеренного), вносится изменение только в запись акта об усыновлении (удочерении).
Если записи актов о рождении детей не сохранились, поступившее в орган ЗАГС извещение о внесении в запись необходимых исправлений, возвращается с соответствующей отметкой в тот орган ЗАГС, которым было направлено извещение.
184. О перемене фамилии, имени, отчества, внесенной в записи актов гражданского состояния военнообязанных и призывников орган ЗАГС сообщает в семидневный срок в местные органы военного управления по месту регистрации перемены фамилии, имени и отчества.
185. Орган ЗАГС по месту нахождения актовых записей вносит в них необходимые изменения и пересылает извещение в архив ЗАГС территориального органа юстиции для внесения изменения во вторые экземпляры записей.
186. Фамилия и отчество совершеннолетних детей изменяются только по их ходатайству на общих основаниях.
187. После внесения изменений в актовую запись в графе "Для отметок"
производится отметка с указанием даты и основания изменения, которая заверяется подписью лица, производившего запись, и печатью. Одновременно орган ЗАГС выписывает новое свидетельство и вручает его заявителю или пересылает для вручения в орган ЗАГС по месту жительства заявителя. Ранее выданные свидетельства аннулируются в установленном порядке.
Если записи актов гражданского состояния, в которые надлежит внести изменения по этим основаниям, находятся в других органах ЗАГС, то извещение о внесении в записи изменений направляется в орган ЗАГС по месту нахождения первых экземпляров этих записей, а также в отдел ЗАГС территориального органа юстиции, давшей разрешение на перемену имени, отчества, фамилии.
188. О регистрации перемены имени, отчества, фамилии орган ЗАГС сообщает в органы внутренних дел по месту регистрации перемены фамилии, имени и отчества.
189. Ходатайство о перемене фамилии, имени, отчества гражданин Республики Казахстан, родившийся или заключивший брак в Республике Казахстан, родившийся или заключивший брак в Республике Казахстан и постоянно проживающий за границей, подает в посольство или в консульское учреждение Республики Казахстан.
Посольства или консульские учреждения Республики Казахстан за границей после проверки все материалы со своим заключением через Министерство иностранных дел Республики Казахстан направляют для решения вопроса по существу в отдел ЗАГС территориального органа юстиции по месту нахождения записи акта о рождении (а в соответствующих случаях записи акта о заключении брака) гражданина Республики Казахстан, ходатайствующего о перемене фамилии, имени, отчества.
Регистрация перемены фамилии, имени, отчества на основании разрешения отдела ЗАГС территориального органа юстиции производится в посольствах или в консульских учреждениях Республики Казахстан, принявших ходатайство.
190. Рассмотрение ходатайств о перемене фамилии, имени, отчества граждан Республики Казахстан, родившихся или заключивших брак за границей и проживающих на территории Республики Казахстан, производится в порядке, установленном настоящими Правилами, лишь после выяснения, имеются ли в компетентных органах иностранных государств записи акта о заключении брака (если заявитель состоит в браке) лица, желающего переменить фамилию, имя, отчество. Выяснения сведений производится через посольства или консульские учреждения за границей.
О произведенной перемене фамилии, имени, отчества через Министерство иностранных дел Республики Казахстан сообщается в компетентные органы иностранных государств по месту нахождения записи актов о рождении и заключении брака (если заявитель состоит в браке) гражданина Республики
191. Рассмотрение ходатайства о перемене фамилии, имени, отчества должно быть закончено в срок до одного месяца со дня подачи ходатайства. В отдельных случаях этот срок может быть продлен, но не более чем на один месяц.
Необходимость восстановления утраченной записи акта о рождении из записи акта о заключении брака прерывает течение указанного срока.
192. Первый экземпляр заключения вместе с материалами о перемене фамилии, имени, отчества хранится соответственно в архиве органа ЗАГС территориального органа юстиции в течение семидесяти пяти лет.
Второй экземпляр заключения, копия сообщения о разрешении или отказе в перемене фамилии, имени, отчества и квитанция об оплате госпошлины хранятся в органе ЗАГС, составившем заключение.
Раздел 8. Регистрация смерти
Глава 17. Общие положения
193. Случаи смерти, а также решения суда об объявлении гражданина умершим и об установлении факта смерти регистрируется в органах ЗАГС.
194. Регистрация смерти производится в органах ЗАГС по месту проживания умершего или по месту его смерти на основании врачебного свидетельства о смерти, а при невозможности его выдачи - факт смерти удостоверяется показаниями двух свидетелей.
Регистрация решений суда об объявлении умершим и об установлении факта смерти производится по месту вынесения решений.
195. Заявление о смерти подается в письменной или устной форме лицами, проживающими вместе с умершим, а в случае отсутствия таковых - соседями, работниками жилищно-эксплуатационных организаций или администрацией учреждения, где последовала смерть, или органом внутренних дел, обнаружившим труп.
К заявлению об обнаружении трупа прилагается протокол, составленный соответствующими государственными органами.
В заявлении о смерти заявителем указываются следующие сведения об умершем: имя, отчество, фамилия, год рождения, последнее место жительства умершего и его семейное положение, год, месяц и день смерти, причина смерти, а также имя, отчество, фамилия и местожительство лица, сделавшего заявление о смерти.
196. Заявление о смерти подается не позднее семи суток, а при насильственной смерти, самоубийстве, смерти от несчастного случая, а также при обнаружении трупа - не позднее пяти суток с момента наступления смерти или обнаружения трупа.
197. При регистрации смерти неизвестных (неопознанных) лиц в запись акта о смерти вносятся только те необходимые для регистрации сведения, которые содержатся во врачебном свидетельстве о смерти.
Если впоследствии умерший будет опознан, недостающие сведения о нем заносятся в запись акта о смерти на основании заключения органов предварительного следствия в порядке, установленном для дополнения записей актов гражданского состояния.
198. Регистрация смерти лиц, признанных в установленном законом порядке умершими, а также лиц, умерших более года назад, производится органами ЗАГС в отдельной книге регистрации записей актов о смерти.
При регистрации смерти лиц, признанных в установленном законом порядке умершими, временем смерти в записи акта о смерти указывается дата вступления в законную силу решения суда. Если решением суда установлен факт смерти лица в определенное время, то в записи акта о смерти записывается дата, указанная в решении суда.
Регистрация смерти военнослужащих в мирное время производится в органах ЗАГС на общих основаниях.
199. Смерть лиц, умерших в пути следования (в поездах, на судах, в самолетах и так далее), может быть зарегистрирована в ближайшем органе ЗАГС.
200. Смерть лиц, умерших в экспедициях, на полярных станциях и отдаленных местностях, где нет органов ЗАГС, регистрируются по последнему месту постоянного жительства этих лиц по извещениям администрации.
201. Регистрация смерти лиц, умерших в местах лишения свободы, производится органами ЗАГС по месту нахождения места лишения свободы умершего лица на основании извещения администрации места лишения свободы.
Если смерть указанных лиц не была своевременно зарегистрирована в органах ЗАГС, то регистрация смерти производится в книге регистрации актов о смерти лиц, умерших более года тому назад или признанных в установленном законом порядке умершими.
Свидетельство о смерти выдается органом ЗАГС по месту регистрации
202. При регистрации смерти иностранных граждан и лиц без гражданства паспорта и виды на жительство для иностранных граждан, а также виды на жительство для лиц без гражданства изымаются и вместе с копией актовой записи о смерти передаются в районный, городской, районный в городе отделы внутренних дел.
Свидетельства о смерти иностранных граждан и лиц без гражданства выдаются только родственниками умерших, входящим в круг наследников (родителям, братьям, сестрам, детям и супругу (супруге).
203. Врачебное свидетельство о смерти или фельдшерская справка о смерти приобщаются ко второму экземпляру записи акта о смерти с указанием на свидетельстве или справке номера записи акта и даты регистрации смерти.
204. Удостоверения личности и военные билеты умерших изымаются при регистрации смерти и не реже одного раза в месяц передаются по описи соответственно в органы внутренних дел и в местные органы военного управления по месту нахождения органов ЗАГС, зарегистрировавших смерть. На первой странице военного билета делается отметка:
«Владелец военного билета умер «__» _____ 20___г., запись акта смерти ___ от «__» _____ 20___г." Эта запись заверяется подписью работника органа ЗАГС и печатью этого же органа.
Несдача удостоверения личности или военного билета не может служить препятствием для регистрации смерти. О несдаче удостоверения личности или военного билета сообщается в орган внутренних дел и в соответствующие местные органы военного управления.
205. Если при регистрации смерти станет известно об оставшихся без попечения несовершеннолетних детях умершего, то орган ЗАГС обязан в тот же день сообщить об этом органам опеки и попечительства по месту жительства детей.
На основании записи акта о смерти орган ЗАГС выдает справку о смерти для получения пособия на погребение, о чем делается отметка в графе "Для заметок" записи акта о смерти.
Раздел 9. Порядок и сроки хранения актовых книг
206. Бланки записей актов гражданского состояния брошюруются в отдельные книги регистрации актов гражданского состояния. В конце книги прописью указывается количество листов. Книги прошнуровываются и скрепляются печатью органа ЗАГС.
207. Книги регистрации актов гражданского состояния состоят из первых и вторых (отрывных) экземпляров бланков записей актов.
Первый и второй экземпляры бланков записей актов заполняются одновременно и нумеруются одним и тем же порядковым номером.
Нумерация записей актов в книгах регистрации актов гражданского состояния начинается с первого номера и ведется последовательно в течение года
- с первого января по тридцать первое декабря (включительно).
По каждому виду ведется отдельная нумерация.
Испорченный бланк (первый и второй экземпляры) записи акта перечеркивается и оставляется в книге регистрации актов. Номер записи акта, проставленный на испорченном бланке, переносится на следующий бланк, на котором производится запись акта.
208. Все графы бланков заполняются исчерпывающими ответами, без сокращения (за исключением общепринятых), чернилами четким разборчивым почерком. Пропуск или сокращение отдельных слов, а также помарки и подчистки не допускаются.
Графы, в которых на вопросы даются отрицательные ответы, заполняются словом "нет".
Фамилии, имена и отчества пишутся полностью в соответствии с предъявленными документами.
209. Национальность лица указывается по удостоверению личности, паспорту.
При регистрации актов гражданского состояния иностранного гражданина кроме национальности указывается название государства, гражданином (подданным) которого он является, а также его гражданство.
Лицам без гражданства национальность указывается с прибавлением слов:
"лицо без гражданства".
210. Сведения о месте рождения, жительства и смерти в соответствующих графах записи актов гражданского состояния указываются по существующему административно-территориальному делению, но в случаях, когда это не представляется возможным установить, - по ранее существовавшему административно- территориальному делению.
211. В графе "Где и кем работает" указывается название предприятия, учреждения, организации и так далее, должность, или выполняемая работа; в отношении военнослужащих - название воинской части или учреждения согласно документам, удостоверяющим личность военнослужащих.
При регистрации актов о смерти пенсионеров в графе "Где и кем работал"
дополнительно указывается прежнее основное занятие умершего пенсионера.
212. В графе "Образование" данные об образовании указываются со слов заявителя.
213. В графе "Документы, удостоверяющие личность" указывается наименование документа, номер, кем и когда выдан.
214. При регистрации акта гражданского состояния гражданину, не знающему языка, на котором составляется запись акта гражданского состояния, текст записи акта должен быть переведен. О переводе записи акта гражданского состояния гражданину, который не знает языка, на котором составлена запись акта, делается отметка в записи акта гражданского состояния в графе "Для отметок".
Гражданин, не умеющий расписываться на языке, на котором составлена запись акта гражданского состояния, после перевода записи акта подписывается на языке, которым он владеет.
В случае неграмотности глухого, немого или глухонемого при совершении записи акта должно присутствовать лицо, могущее объясниться с гражданином, в отношении которого составляется запись акта, и удостоверить своей подписью, что содержание записи акта соответствует воле глухого, немого или глухонемого.
При составлении записи акта гражданского состояния слепому гражданину текст записи акта прочитывается ему сотрудником органа ЗАГС, составляющим запись акта, что отмечается в записи акта гражданского состояния в графе "Для отметок". При этом, если слепой гражданин грамотен, он сам подписывает запись акта, а если он неграмотен, то за него по его поручению расписывается другой
215. Сведения, указываемые в свидетельстве о регистрации акта гражданского состояния, должны точно соответствовать данным, указанным в записи акта гражданского состояния.
216. На основании актовых и метрических книг органы ЗАГС и архивы отделов ЗАГС территориальных органов юстиции могут выдавать гражданам, по их заявлениям, повторные свидетельства о регистрации актов гражданского Повторные свидетельства выдаются лицам, в отношении которых составлена запись о регистрации акта гражданского состояния.
Повторные свидетельства о рождении на детей до шестнадцатилетнего возраста выдаются родителям, опекунам, усыновителям (удочерителям), попечителям и администрации детских учреждений, в которых дети находятся на воспитании, в исключительных случаях, на детей старше 16 лет, но не достигших 18 лет и не получивших документ, удостоверяющий личность, выдаются повторные свидетельства в присутствии одного из родителей, либо опекуна, при предоставлении ими документа, удостоверяющего личность.
Повторные свидетельства о смерти выдаются родственникам умерших, входящим в круг наследников.
217. Гражданам, обратившимся лично, повторные свидетельства должны выдаваться в тот же день по предъявлению документов, удостоверяющих личность. Запросы граждан о выдаче повторных свидетельств исполняются не позднее пятнадцати дней.
По иногородним запросам повторные свидетельства высылаются в орган ЗАГС по месту жительства заявителей с препроводительными письмами.
Заявителю сообщается когда, в какой ЗАГС выслано повторное свидетельство, его серия и номер.
При наличии в районе отдаленных населенных пунктов повторные свидетельства могут высылаться гражданам через поселковые, аульные (сельские)
округа.
218. Военнослужащим повторные свидетельства высылаются на имя командира воинской части, лицам, содержащимся в местах лишения свободы - начальнику исправительно-трудовой колонии.
219. Свидетельства пересылаются заказными письмами, прошивка и перегибание свидетельств не допускается.
На выдаваемых повторных свидетельствах на первой странице сверху проставляется штамп "Повторное".
220. В заявлениях о выдаче повторных свидетельств должны указываться:
1) фамилия, имя, отчество и адрес заявителя;
2) фамилия, имя и отчество лица, на которое запрашивается свидетельство;
3) какое запрашивается свидетельство;
4) когда и каким отделом ЗАГС или поселковым, аульным (сельским)
округом (с указанием города, селения, района, области, республики) произведена актовая запись;
5) для какой цели запрашивается повторное свидетельство;
6) данные документа, удостоверяющего личность заявителя.
Если запрашивается свидетельство о рождении, то, кроме перечисленных сведений, указывается фамилия, имя и отчество отца и матери.
При истребовании свидетельства о заключении и расторжении брака указывается, с кем зарегистрирован или расторгнут брак.
221. Повторные свидетельства выписываются в точном соответствии с актовыми (метрическими) записями.
Названия местностей указываются в соответствии с существовавшим административным делением, а местом регистрации - орган ЗАГС, обслуживающий эту местность, по существующему административному делению.
Если в актовой (метрической) записи сведений о национальности не имеется, то соответствующие графы выдаваемых повторных свидетельств не заполняются, ставится прочерк.
222. На заявлениях граждан, согласно которым свидетельства направляются в другие населенные пункты, указывается серия и номер свидетельства, наименование органа ЗАГС или воинской части, куда оно выслано и дата высылки.
223. Проверка заявлений о выдаче повторных свидетельств производится по актовым (метрическим) книгам за год, указанный в заявлении, а также за два предшествующих и два последующих года от указанного в заявлении года регистрации акта гражданского состояния.
224. Если актовой записи в органе ЗАГС не имеется, то заявителю, обратившемуся лично, рекомендуется направить заявление в архив отдела ЗАГС территориального органа юстиции для проверки по вторым экземплярам актовых записей. Иногородние заявления направляются в архив отдела ЗАГС территориального органа юстиции самим органом ЗАГС. В обоих случаях на обороте заявления о выдаче повторного свидетельства делается отметка: "В...
органе ЗАГС актовой записи не имеется", которая заверяется работником органа Если актовой записи не имеется и в архиве отдела ЗАГС территориального органа юстиции заявителю выдается (высылается) справка об отсутствии актовой записи.
225. Копии записей актов гражданского состояния выдаются (высылаются)
только по запросам Министерства юстиции Республики Казахстан, Министерства иностранных дел Республики Казахстан, органов Министерства внутренних дел Республики Казахстан, КНБ, прокуратуры, суда, органов нотариата и адвокатуры, включая другие государства, а также по запросам органов ЗАГС других государств.
Гражданам копии актовых записей не выдаются.
226. Должностные лица поселковых, аульных (сельских) округов представляют в органы ЗАГС вторые экземпляры записей актов о рождении, установлении отцовства, заключении брака и смерти (с врачебными свидетельствами о смерти) с препроводительной описью. Подклеивание врачебных свидетельств и справок о смерти к записям актов не допускается.
Неполно оформленные записи актов гражданского состояния (отсутствии подписей, оттисков печати или штампа, незаполнение отдельных граф и так далее) возвращаются для дооформления. Оформленные надлежащим образом записи актов подлежат возвращению в органы ЗАГС.
227. Дворцы и Дома торжественной регистрации, органы ЗАГС ежемесячно составляют в трех экземплярах отчетную ведомость о регистрации актов гражданского состояния по форме № 97 по району в целом и по каждому городскому (городу районного подчинения), поселковому, аульному (сельскому)
округу в отдельности и вместе со вторым экземпляром записей актов о рождении, заключении брака, расторжении брака и смерти с врачебными свидетельствами о смерти (кроме смерти лиц, признанных умершими более года назад)
представляют в органы ЗАГС.
Второй экземпляр отчетной ведомости направляется в орган государственной статистики, третий экземпляр остается в органе ЗАГС.
Одновременно в органы ЗАГС направляются вторые экземпляры записей актов об усыновлении (удочерении), установление отцовства, перемене имени, отчества и фамилии, смерти лиц, признанных умершими и умерших более года назад и восстановленных записей актов гражданского состояния.
228. Отдел ЗАГС территориального органа юстиции проверяет правильность заполнения поступивших из органов ЗАГС вторых экземпляров записей актов гражданского состояния и восстановленных записей актов.
Неполно оформленные записи актов гражданского состояния возвращаются в органы ЗАГС для дооформления. Оформленные надлежащим образом записи актов подлежат возвращению.
229. Вторые экземпляры записей актов гражданского состояния о рождении, заключении брака, расторжении брака и смерти (с врачебными свидетельствами о смерти) органами ЗАГС передаются ежемесячно в соответствующие статистические органы. Вторые экземпляры актов об усыновлении (удочерении), установлении отцовства, перемене фамилии, имени, отчества, смерти лиц, признанных умершими и умерших более года назад, восстановленные записи актов гражданского состояния передаются на хранение в архивы отделов ЗАГС территориальных органов юстиции.
Статистические органы после окончания работы со вторыми экземплярами записей актов о рождении, заключении брака, расторжении брака и смерти не позднее первого декабря следующего года сдают их на хранение в соответствующие архивы органов ЗАГС территориальных органов юстиции, а также по видам регистрации актов гражданского состояния и по порядку номеров.
230. Отдел ЗАГС территориального органа юстиции при получении ежегодных ведомостей регистрации актов гражданского состояния составляют в целом по области (городу) статистический отчет, который представляют в Министерство юстиции Республики Казахстан не позднее пятого января следующего за отчетным года, к которому прилагаются информации.
231. Бланки свидетельств о регистрации актов гражданского состояния являются документами строгой отчетности и хранятся в несгораемых шкафах и железных ящиках.
В нерабочее время несгораемые шкафы и железные ящики с бланками свидетельств опечатываются. Доступ к бланкам имеют лица, ответственные за хранение бланков.
В случае утраты или хищения бланков свидетельств лица, ответственные за их хранение, обязаны, обнаружив утрату или хищение бланков, в тот же день сообщить об этом в вышестоящий орган ЗАГС, а также в органы Министерства внутренних дел Республики Казахстан для принятия мер к розыску утраченных или похищенных бланков.
Органы ЗАГС обязаны немедленно сообщить Министерству юстиции Республики Казахстан о каждом случае утери или хищения бланков свидетельств о регистрации актов гражданского состояния, указав их виды, серии и номера.
По каждому случаю утери или хищения бланков свидетельств должна быть проведена вышестоящим органом ЗАГС служебная проверка для устранения причин, способствующих утере, и принятия соответствующих мер в отношении виновных в этом лиц.
232. Для учета бланков свидетельств о регистрации актов гражданского состояния ведутся соответствующие книги:
а) в отделах ЗАГС территориального органа юстиции - книга по учету прихода и расхода бланков свидетельств и книга лицевых счетов по учету выдачи и расходования бланков свидетельств, а также дворцами и домами торжественной регистрации;
б) в органах ЗАГС - книга по учету прихода и расхода бланков свидетельств и книга лицевых счетов по учету выдачи и расходования бланков свидетельств, занимающихся регистрацией актов гражданского состояния;
в) в акиматах поселковых, аульных (сельских) округов, занимающихся регистрацией актов гражданского состояния, - книга по учету прихода и расхода бланков свидетельств.
233. Прием бланков свидетельств о регистрации актов гражданского состояния производится отделом ЗАГС территориального органа юстиции согласно накладным органа, их изготовившего.
В случае обнаружения дефектных бланков (отсутствие или повреждение защитной сетки, печатного текста, наличие дублированных номеров и так далее), недостачи или несоответствия серий и номеров бланков свидетельств наклейки Госзнака на пачках составляется акт в двух экземплярах.
234. Должностные лица поселковых, аульных (сельских) округов ежеквартально, представляют в органы ЗАГС, а органы ЗАГС ежеквартально представляют в отдел ЗАГС территориального органа юстиции отчет об израсходовании бланков свидетельств за истекший квартал.
235. Отделы ЗАГС территориального органа юстиции ежегодно, не позднее пятого января следующего за отчетным года, представляют в Министерство юстиции Республики Казахстан отчет об израсходовании бланков свидетельств всех видов по области (городу) за истекший год по форме № 23.
236. Уничтожению подлежат:
1) свидетельства, сданные для обмена в связи с внесением исправлений и дополнений в записи актов гражданского состояния, а также в связи с аннулированием записи;
2) пришедшие в негодность свидетельства, взамен которых выданы повторные свидетельства;
3) найденные свидетельства;
4) повторные свидетельства, присланные из других органов ЗАГС и не полученные гражданами в течение одного года;
5) бланки свидетельств, испорченные при заполнении.
Уничтожение указанных свидетельств производится путем сожжения, с составлением акта при проведении проверки работы органа ЗАГС или архивов ЗАГС территориального органа юстиции.
Должностные лица поселковых, аульных (сельских) округов направляют свидетельства, подлежащие уничтожению в органы ЗАГС вместе со вторыми экземплярами записей.
Приложение к постановлению Правительства от 22 мая 1999 года N 620 Перечень утративших силу некоторых решений Правительства Республики
1. Постановление Совета Министров Казахской ССР от 12 сентября 1985 года № 331 "Об утверждении Инструкции о порядке регистрации актов гражданского состояния в Казахской ССР" (СП Каз.ССР, 1985 г., № 21-22, ст.69).
2. Постановление Кабинета Министров Республики Казахстан от 16 мая 1994 года № 522 "О внесении изменений и дополнений в постановление Совета Министров Казахской ССР от 12 сентября 1985 г. № 331" (САПП Республики Казахстан, 1994 г., № 22, ст. 228).
3. Постановление Правительства Республики Казахстан от 26 сентября 1996 года № 1175 "Об утверждении Положений о порядке изменения, восстановления и аннулирования записей актов гражданского состояния и сроках хранения книг регистрации актов гражданского состояния и о порядке рассмотрения ходатайств о перемене гражданами Республики Казахстан фамилий, имен и отчеств" (САПП Республики Казахстан, 1996 г., № 39, ст. 369).
Свидетельство об установлении отцовства Гражданин ____________________________________________________________ (фамилия, имя, отчество)
признан отцом ребенка_________________________________________________ родившегося "___"__________________19____года у гражданки___________________________________________________________ ______________________________________________________________________, о чем в книге регистрации актов об установлении отцовства 19_____ года ____________ месяца _____________ числа произведена запись за № _________ Основание установления отцовства______________________________________ (на основании какого документа произведена запись)
Место регистрации_____________________________________________________ (наименование и местонахождение органа ЗАГС)
Дата выдачи "____"_______________19___г.
М.П. Начальник отдела записи об усыновлении (удочерении)
Гражданин(ка)
родившийся(аяся) "____"_________________________ 19___года место рождения________________________________________________________ на основании решения _____________________________________________суда от "____"________________19___года усыновлен (удочерена)
гражданином и гражданкой__________________________________________________________ с присвоением ему (ей)
фамилии________________________________________ имени__________________________ отчества______________________________, о чем в книге регистрации актов об усыновлении (удочерении)
19______года___________________месяца______________________ числа произведена запись за № ______________ Место регистрации_____________________________________________________ Дата выдачи "____"___________________19____г.
Свидетельство о перемене фамилии, имени, отчества (фамилия, имя, отчество)
19_____года _____________________месяца______________________ числа родившийся(аяся)
(число, месяц, год)
рождения________________________________________________________ переменил(а) фамилию, имя, отчество на:
о чем в книге регистрации актов о перемене фамилии, имени, отчества 19______ года _________________ месяца ____________________ числа произведена запись за №_______________ регистрации_____________________________________________________ Дата выдачи 19_______года_____________месяца______________числа Свидетельство о расторжении брака Брак между гражданином и гражданкой расторгнут, о чем в книге регистрации актов о расторжении брака 19_____ года __________________ месяца ____________________ числа произведена запись № __________ Основание расторжения брака После расторжения брака присвоены фамилии:
Ему
Ей __________________________________________________________________ регистрации_____________________________________________________ Свидетельство выдано гражданину(ке)
Дата выдачи___________года _______________месяца ______________ числа Свидетельство о смерти (число, месяц, год (цифрами и прописью)
_____________________________________ умер(ла) в возрасте _______ лет, о чем в книге регистрации актов смерти 19_________ года ____________________ месяца ___________________ произведена запись за № _____________ Причина смерти________________________________________________________ Место смерти:
(город, село (аул), район, область)
регистрации_____________________________________________________ Дата выдачи ___________ года ______________ месяца ____________числа Свидетельство о заключении брака Гражданин родившийся Место рождения и гражданка родившаяся _________________________________________________ заключили брак, о чем в книге регистрации актов о заключении брака 19____ года _________________ месяца _____________________ числа № ___________ произведена запись за №____________ После заключения брака присвоены фамилии:
мужу жене регистрации_____________________________________________________ Дата выдачи _____________ года ______________ месяца ___________ национальность________________________________________________________ гражданство _________________________________________________________ .
Мать национальность
Место регистрации
(наименование и местонахождение ЗАГС)
Дата выдачи ________________ года ___________ месяца___________ числа Утверждена Штамп органа ЗАГС Запись акта о смерти "_____"______________19___г.
1 Фамилия 2 Имя _______________________________3 Отчество_______________________ 4 Пол _______________________________5 Национальность_________________ 6 Дата смерти "_____"________________________ 19_____г.
7 Место смерти: город (селение)_______________ район___________________ область (край, республика)______________________________ 8 Причина смерти______________________________________________________ 9 Дата и место "_____" _____________ 19____г. город (селение)________ рождения район ________________область (край, республика)___________ возраст исполнилось________ лет.
Для детей моложе одного года указать __________месяцев и дней_______ также какой по счету ребенок у матери______ и возраст матери ____лет 10 Где постоянно проживал ул.____________ дом _______ кв.______ проживал Постоянно проживал с ________ года 11 Семейное положение (подчеркнуть) состоял в браке - 1 никогда не состоял в браке - 2, вдовец (вдова) - 3, разведен(а) - 4 12 Где и кем работал (если не работал, то указать источник средств существования, а для пенсионеров - также прежнее основное занятие)
13 Образование (подчеркнуть) среднее специальное - 3 высшее - 1 среднее общее - 4 незаконченное высшее - 2 неполное среднее - 5 начальное и ниже - 6 14 Документ, подтверждающий факт смерти а) документ установленной формы о смерти № ________________ 199__г.
наименование медицинской организации или Ф.И.О.
частнопрактикующего врача, выдавших документ б)_________________________________№ _____ "___"___________ 199___г.
решение суда об установлении факта смерти или об объявлении лица умершим (нужное подчеркнуть)
в) другие документы __________________________№ "__"
_________199___г.
(наименование органа выдавшего документ)
15. Фамилия, имя, отчество, адрес заявителя и его подпись
16. Выдано свидетельство ___________________ серия__________________
17. Для отметок
В акте о смерти ребенка моложе 1 года графы 5, 10, 12, 13 заполняются в отношении матери на основании врачебного свидетельства о смерти М.П. Начальник отдела ЗАГС Делопроизводитель Запись о расторжении брака № ___ Штамп от "____"________________199___г.
органа ЗАГС (первый экз.)
Сведения о расторгающих брак Он Она 1 Фамилия _________________________ до расторжения брака _________________________ после расторжения брака 2 Имя 3 Отчество 4 Дата рождения "___"_________19___г. "___"____________19___г.
Возраст исполнилось______________ исполнилось _____________лет 5 Национальность 6 Гражданство 7 Место постоянного город город жительства: (селение) (селение)
область (край, область (край, республика) республика)
ул. д. кв. ул. д. кв.
Постоянно проживает с _______года Постоянно проживает с _____года 8 Где и кем работает (если не работает, то указать источник средств существования)
9 Образование (подчеркнуть) высшее - 1 высшее - 1 незаконченное незаконченное высшее - 2 высшее - 2 среднее среднее специальное - 3 специальное - 3 общее - 4 общее - 4 неполное неполное среднее - 5 среднее - 5 начальное начальное и ниже - 6 и ниже - 6 10 Состояли в браке (подчеркнуть):
первом - 1 повторном - 2 11 Расторгаемый брак заключен запись № _____от "___"
____________19__г.
12 Основание государственной регистрации о расторжении брака:
а) совместное заявление супругов "____"______________19___г. №_____ б) решение суда о расторжении брака _________________района (города)
________________области (края, республики) "___"___________19__г.
Число общих детей до 18 лет в) решение суда ___________ района (города) _________ области (края)
республики от "____"_____________ 19 ____ г. о признании безвестно отсутствующим или недееспособным___________________________________ г) приговор суда________ района (города)______________области (края)
республики от "____"__________19___г. об осуждении_________________ ____________________________________ к лишению свободы на ______лет.
13 Ф.И.О. и место жительства заявителя 14 Сумма госпошлины ___________тенге, квит.№ _______тенге, квит.№___, подлежащая взысканию и отметка об уплате от "___"_________19___г. от "___"_________19__г.
Наименование отделения банка Наименование отделения банка сберкасса сберкасса 15 Документы, удостоверяющие личность 16 Подписи расторгающих брак (брачные фамилии)
17 Выданы свидетельства серия________ № _______ серия_______ № 18 Для отметок Штамп органа ЗАГС Запись акта о перемене фамилии, имени, отчества "____"_______________19_____г.
до перемены после перемены 4 Дата рождения "____"_____________ 19____г.
5 Место рождения, Город (селение)______________________ номер и дата записи Область (край, республика)___________ акта о рождении Запись акта №____"____"________19___г.
6 Национальность 7 Гражданство 9 Место постоянного Город (селение)_____________район ___________ жительства: Область (край, республика)___________________ ул._______ дом_______ кв._______ 10 Основание записи о перемене фамилии, имени, отчества 11 Отметка об уплате госпошлины квитанция № _____ "____"
_______19___г.
наименование отделения банка, сберкассы 12 Документы, удостоверяющие личность 13 Подпись заявителя 14 Выдано свидетельство серия ________ № ___________ 15 Для отметок органа ЗАГС Запись акта об усыновлении (удочерении)
"____"______________ 19____г.
Сведения об усыновляемом До усыновления После усыновления 4 Гражданство 5 Дата рождения 6 Место рождения, номер город (селение)____________________________ и дата записи акта о район______________________________________ рождении область (край, республика)_________________ запись акта №_____________ "____"_______________19____г.
Сведения об отце Сведения о матери 7 Фамилия 8 Имя 9 Отчество 10 Национальность 11 Гражданство Сведения об усыновителе Сведения об усыновительнице 12 Фамилия 13 Имя 14 Отчество 15 Национальность 16 Гражданство 17 Место постоянного жительства город (селение)_________________ город (селение)_________________ район __________________________ района__________________________ область (край, республика) область (край, республика)
ул._________ дом _______ кв.____ ул.________ дом _______ кв._____ 18 Записываются ли усыновители родителями ребенка 19 Основание государственной регистрации усыновления решение ____________ районного (городского) суда вступило в законную силу "____"__________________19___г.
20 Ф.И.О. и место жительства заявителя 21 Подписи усыновителей 22 Выдано свидетельство серия ________ № ________ 23 Для отметок органа ЗАГС Запись об установлении отцовства №___ "___"_____________19___г.
Сведения о ребенке 1 Фамилия 2 Имя 3 Отчество 4 Пол 5 Дата рождения "____"______________19____г.
7 Место рождения, номер и дата записи акта о рождении ________________ город (селение)
район область (край, республика)__________________________________________ № ___________________________ "______"
______________________19___г.
8 Фамилия, имя, отчество после установления отцовства Сведения о матери Сведения об отце 9 Фамилия 10 Имя 11 Отчество 12 Дата рождения "___"___________ 19 ___г. "____"____________ 19 ___г.
13 Национальность 14 Гражданство 15 Место постоянного жительства город (селение) __________________ город (селение)___________ район ____________________________ район ____________________ ул.__________ дом _______ кв _____ ул._______ дом ____кв.____ 16 Где и кем работает (если не работает, то указать источник средств существования)
17 Документы, удостоверяющие личность родителей 18 Основание регистрации об установлении отцовства:
а) совместное заявление родителей от "____"______________19___г.
(подпись матери) (подпись отца)
б) Заявление отца
Решение суда_____________ района (города)____________ области (края)
республики ________________ от "____"________________19___г.
19 Фамилия, имя, отчество, адрес заявителя и его подпись 20 Выдано свидетельство серия ________ № ___________ 21 Для отметок органа ЗАГС Запись акта о заключении брака от "___"_______________ г.
Сведения о вступающих в брак 1 Фамилия до заключения брака 2 Фамилия после заключения брака 3 Имя 4 Отчество 5 Дата рождения "___"____________г. "____"_______________г.
Возраст: исполнилось__________лет исполнилось_________ лет город (селение) город (селение)
район __________________________ район___________________ 7 Национальность 8 Гражданство 9 Где и кем работает (если не работает, 10 Образование (подчеркнуть)
высшее - 1 высшее - 1 незаконченное высшее - 2 незаконченное высшее - 2 среднее специальное - 3 среднее специальное - 3 среднее общее - 4 среднее общее - 4 неполное среднее - 5 неполное среднее - 5 начальное и ниже - 6 начальное и ниже - 6 11 Семейное положение (подчеркнуть)
В браке не состоял - 2 В браке не состоял - 2 вдовец - 3 вдова - 3 разведен - 4 разведена - 4 12 Сведения об общих детях (имя, год рождения) "____"_____________ 19____г.
13 Место постоянного жительства Место постоянного жительства район_______________________ район_______________________ ул._______ дом_______ кв.____ ул._______ дом_______ кв.___ Постоянно проживает с ____ года Постоянно проживает с __года 14 Документы, удостоверяющие личность 15 Подписи вступающих в брак (добрачные фамилии)
16 Фамилия, имя, отчество лиц, свидетельствующих заключение брака, и их подписи 17 Выдано свидетельство серия _________ № _______ 19 Подтверждаем, что обстоятельств, препятствующих заключению брака, указанных в ст. 11 Закона Республики Казахстан "О браке и семье", не имеется.
подписи лиц, вступающих в брак указать источник средств существования)
10 Фамилия 11 Имя 12 Отчество 15 Основание восстановления записи 16 Подпись заявителя 17 Выдано свидетельство серия _______ № _________ от 22 мая 1999 года № 62 15 Дата рождения "___"________19___г.Дата рождения "___"
_________19___г.
возраст: исполнилось______лет возраст: исполнилось _______лет 16 Национальность 17 Гражданство 18 Место постоянного жительства Место постоянного жительства и юридический адрес: и юридический адрес:
город (селение)______________ город (селение)___________________ район _______________________ район_____________________________ ул.________дом_____ кв.______ ул._________ дом _______ кв.______ Постоянно проживает с ____ года Постоянно проживает с _______ года 19 Где и кем работает (если не работает, 20 Образование (подчеркнуть)
21 Основание записи сведений об отце:
а) свидетельство о заключении брака Где и когда зарегистрирован акт о браке запись № _______"____"___________________ 19____г.
дата регистрации б) свидетельство об установлении отцовства Где зарегистрирован акт запись № _______ "____"___________________ 19___г.
в) заявление матери и ее подпись 22 Фамилия, имя, отчество, адрес заявителя и его подпись 23 Фамилия, имя, отчество лиц, присутствующих при регистрации рождения и их подписи 24 Выдано свидетельство серия ____________ № _____________ 25 Для отметок