Қазақша:
Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы Министерство сельского хозяйства Республики министрлігі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2005 Казахстан жылғы 24 қаңтардағы N 65 Бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2005 жылда 24 ақпанда тіркелді. Тіркеу N
3458. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2012 жылғы 17 қаңтардағы № 10-1/18 бұйрығымен Шошқалардың инфекциялық ауруларын алдын-алу және жою бойынша Ветеринарлық ережелерді бекіту туралы
1. Қоса берiлгендер бекiтiлсiн:
1) шошқаның қан тышқағын алдын-алу және жою бойынша ветеринариялық ережелердi;
2) шошқаның атрофиялық ринитiн алдын-алу және жою бойынша ветеринариялық ережелердi.
2. Ветеринария департаментi Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң облыстардың және Астана, Алматы қалаларының аумақтық басқармаларымен бiрге, заңнамада белгiленген тәртiпке сәйкес, осы бұйрықтан туындайтын қажеттi шараларды қабылдасын.
3. Осы бұйрық ресми жариялаған күнiнен бастап күшiне енедi.
Министр
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылық Министрінің 2005 жылғы 24 қаңтардағы N 65 бұйрығымен бекітілген Шошқаның дизентерия ауруының алдын-алу және жою бойынша Ветеринарлық ережесі шараларды жүргізудің ветеринарлық ережесі (кейін - Ереже) Қазақстан Республикасының "Ветеринария туралы" Заңының 26 бабына сәйкес, жеке және заңды тұлғалармен міндетті түрде ветеринарлық шараларды ұйымдастыру мен жүзеге асырудың тәртібін анықтайды.
1. Жалпы ереже
1. Шошқа дизентериясы жұқпалы ауру мен сипатталатын нәжісінде қан және шырыш араласуымен, тоқтамай іштері өтумен, сонымен бірге тоқ ішектің шырышты катаральды-геморрагиялық қабынады және жансыздау өзгерістер байқалады.
2. Дизентерияға қарсы шараларды жүргізуді ұйымдастыру кезінде қоздырғышы спирохета екендігін есте ұстау қажет.
3. Балау, індетті мәліметтерге, клиникалық белгілеріне, патолого- анатомиялық өзгерістерге, материалдың микроскопиялық зерттеуіне сүйеніп қойылады.
4. Шошқа дизентериясын міндетті түрде мына аурулардан ажырату қажет;
обадан, сальмонеллезден (паратиф), вирусты (трансмиссивті) гастроэнтериттан, анаэробты энтеротоксемиядан, колибактериоздан, гельминтоздардан жаңа туған төлдердің, диспепсиясынан сондай-ақ токсикоздардан және жануарларды сапасыз азықпен азықтандырумен байланысты әртүрлі аурулар.
2. Дизентерияға ветеринариялы-санитарлы таза аймақтарда өткізілетін алдын-алу шаралары
5. Инфекция қоздырғышының жағдайы таза шаруа қожалыққа енуі және дизентерияның шошқа фермаларында таралуына жол бермеу мақсатында шаруа қожалықтың жетекшілері мен мал шаруашылық қожалығының мамандары міндетті:
1) ветеринарлы-санитарлы ережелерді және шошқаларды азықтандыру мен жабдықтау технологиясы талаптарын қатаң түрде орындау;
2) жабық түрдегі шошқа кешендеріндегі мал басын өз төлі есебінен толықтырып, ал бордақылау кешендеріндегі малдарды шаруашылық қожалығына бекітілген қолайлы (2-3 жылдан кем емес аралығында) шошқа дизентерия ауруынан таза шаруашылық, сонымен қатар шошқаларды дизентерлеу қожалығынан әкелу арқылы толықтырылады;
3) шошқа дизентериясы жоқ, нашар шаруашылық қожалығымен фермамен шаруашылық байланысына жол бермеу;
4) шошқа бордақылау кешенінде жас аналық торай мен қабандарды тұқымдыққа пайдалануға қатаң түрде тиым салынады.
6. Жағдайы қолайлы шаруашылық қожалығына әкелген жануарларды карантин қойылған бар фермада 30 күннен кем ұстамайды. Осы уақыт ішінде әрбір шошқаға жан-жақты диагностикалық зерттеулер (сонымен қатар дизентерияға да) алдын-алу шараларын жүргізеді.
7. Басқа шаруашылық қожалығынан ауру жас малды әкеткен кезде, оның карантиялы кезеңінде осындай шамадағы 5-10 сау жас малды топқа қосады (биосынама). Күйіктен өткен малдарды егер карантия кезеңінде ауру белгілері байқалмаса және лабораторлы зерттеулер теріс нәтижелі болса сау мал деп есептейді.
8. Карантин қойылған фермада шошқада дизентерияға күдікті гастроэнтерит дамыса малдың, бар тобын союға жібереді де мұқият санациядан өткізеді (секция, клетка қора).
9. Ауру малды негізгі фермаға бір цехтан екінші цехқа ауыстырған кезде торайдың, жабынын 0,5 процент күйдіргіш натри мен 1 процент формальдегид бар формальдегидтің сілтілік ерітіндісімен өңдейді.
3. Дизентериядан таза емес аймақтарда және індеттік ошақтарда өткізілетін шаралар
10. Ауру бөлінген ауылға (шошқа қорасына) шектеулер қойылады:
малдарды орнын ауыстыруға, бөтен адамдар келуге рұқсат етілмейді және дезинфекция (дәрілеу) жүргізіледі.
11. Емдеу үшін Қазақстан Республикасы территориясында қолдануға рұқсат етілген препараттар қолданылады.
Ауыл шаруашылық министрiнiң бұйрығымен бекiтiлген Шошқаның атрофиялық ринитiн алдын-алу және жою бойынша Ветеринарлық ережесi Шошқаның атрофиялық ринитiн алдын-алу және жою бойынша шараларды жүргiзудiң ветеринарлық ережесi (кейiн - Ереже) Қазақстан Республикасының "Ветеринария туралы" Заңының 26 бабына сәйкес, жеке және заңды тұлғалардың мiндеттi түрде ветеринарлық шараларды мiндеттi түрде ұйымдастыру мен жүзеге асырудың тәртiбiн анықтайды.
1. Жалпы ережелер
1. Шошқаның атрофиялық ринитi - шошқалардың жұқпалы ауруы, ауру торайлардың танау маңайындағы қойнаулардың, өкпенiң, ортаңғы және iшкi құлақтың, ми қабатының асқынуымен сипатталады, оған жас және үлкен шошқалар шалдығады. Көбiнесе ауруға торайлар бейiм келедi, оларға туғаннан бастап 3-4 айлық жасына дейiн жұғады.
2. Дерттің қоздырушы - Bordetella bronchiseptica - жылжымайтын спорамен, қабықша құрамайтын, көлемi орташа (0,4-0,5; 1,5-2,5 микрометр) граммтерiс таяқша.
3. Шошқаның атрофиялық ринитiне диагнозды қоярда клиникалық-iндеттiк мәлiметтерге және керек жағдайда патогистологиялық зерттеулерге сүйенедi.
Диагнозды дәлелдеу үшiн мiндеттi түрде 3-4 ауру немесе ауруға күмәндi торайларды сояды, кейiн бас сүйегiн аралап танау қуысын қарайды.
2. Шошқаның инфекциялық атрофиялық ринитiн ветеринарлы-санитарлық таза аймақтарда өткiзiлетiн алдын-алу шаралары
4. Шошқаның жұқпалы атрофиялық ринитiнiң алдын-алуы келесiге негiзделген:
1) шаруашылық қожалығын инфекцияның енуiнен сақтау, шошқаларды азықтандырғанда және баққанда жалпы ветеринариялық-санитарлық және зоогигиеналық талаптарды орындайды;
2) ветеринариялық куәлiкпен бекiтiлген инфекциялық атрофиялық ринитiн ветиринарлы-санитарлы таза аймақтардағы сау шаруашылық қожалықтарынан әкелiп шошқалардың тобын құрады;
3) жаңа әкелiнген шошқаларды 30-күндiк карантинде ұстау және аналық шошқаларды торайлағаннан кейiн оқшауханада 1,5-ай ұстау. Жалпы топқа тек қана мегежiн мен торайлардын арасында ауруға күмәндi торай болмағанда кiргiзедi;
4) жасына байланысты шошқаларды бөлек ұстайды;
5) мегежiндердiң торайлануға және шағылысуға дайындағанда керектi протейннiң, минералдық заттардың және витаминдердiң балансыланған қажеттiлiгiн қамтамасыз ету, сонымен қатар шошқаларды жабдықталған жазғы лагерьлерде ұстау;
6) торайлау кезiнде мегежiндердi жасы бойынша бөлiнген топтардан бөлек ұстайды;
7) шошқа фермасының маңайын және қораларын көктем мен күзде механикалық тазалау, кейiн дезинфекциялап және қиды биотермиялық зарарсыздандырады;
8) шошқа қорасының кiре берсiне дезерiтiндiсi бар жәшiктердi қояды және уақытымен дератизация өткiзедi;
9) жеке меншiк шошқаларын жұқпалы атрофиялық риниттен сау емес шаруашылық қожалықтарының шошқаларымен бiрге қосуға болмайды;
10) шошқа тұрған қораларға бөгде адамдардың кiруiн болдырмау;
11) айына бiр реттен сирек емес барлық шошқа басын ветеринар маманымен клиникалық қараудан өткiзедi;
12) шошқаны күтуге қолданылатын заттарды (күрек, айыр, сыпыртқы)
күнделiктi тазалау және дезерiтiндiлермен тазалайды;
13) әр шошқа қорасына сабын мен қол жуғыш қояды және олардан арнайы киiмдi шығаруға тыйым салынады;
14) әр 10-15 күн сайын барлық шошқа шаруашылық қожалықтарында санитарлық күн өткiзедi;
15) мiндеттi түрде ветеринариялық зертханаға түскен шошқа өлексесiнiң танау қуысын ашу және жұқпалы атрофиялық ринитке байланысты өзгерiстердi табу.
3. Шошқаның инфекциялық атрофиялық ринитiн таза емес аймақтарда және iндеттi ошақтарда өткiзiлетiн шаралар
5. Ауруды дәлелдеген соң барлық шаруашылық қожалығындағы шошқа басын клиникалық қараудан өткiзедi, нәтижесiне қарай үш топқа бөледi және келесi iс-шаралар өткiзiледi:
1) ауру шошқалар тобы, аурудың белгiлерi айқын көрiнетiн шошқаларды жалпы шошқа қорасынан оқшаулайды және етке тапсырады немесе шошқа фермасынан тыс семiртуге қояды;
2) шартты сау шошқа тобы арасынан аурғандар бөлiнсе, оларды әр 5-6 күн арасында жеке клиникалық қараудан өткiзедi және ауру шыққан барлық шошқаларды оқшаулайды және етке тапсырады немесе шошқа фермасынан тыс семiртуге қояды. Егер де мегежiн тобынан инфекциялық атрофиялық ринитпен ауырған бiр торай болсада, осы мегежiн тобындағы барлық торайларды аналық шошқамен бiрге фермадан тыс жерге оқшаулайды, семiртуге қояды және семiртiп болған соң союға жiбередi;
3) сау шошқа тобына барлық қалған шошқа бастарын, клиникалық қарауда ауру белгiлерi байқалмағандарды кiргiзедi, оларға аурудан сақтау шараларын қолданады.
6. Жеке шаруашылық қожалығының басшылары ферманы сауықтыруды жоспар бойынша орындау керек, онда негiзiнен келесiлер қарастырылады:
1) клиникалық сау шошқа қораларынан таңдалған үш немесе оданда көп торайлары бар аналық шошқалар мен екi жастан асқан аталық шошқалардан топ құру, оларды шаруашылық қожалығы сауыққанша жеке ұстап, құрғақ жақсы желдетiлетiн қораларда оқшаулайды;
2) осы топтар тұратын шошқа қораларында тазалау, ондау жұмыстарын өткiзу, қора маңайында және iшiнде дезинфекция және дератизация өткiзедi;
3) клиникалық сау шошқа топтарын оқшау бағылатын жазғы лагерьлерге шығарады, оларды күту үшiн бөлек жұмысшылар бөледi;
4) сау емес шошқа бастарын етке тапсыру, оларды инфекциялық атрофиялық ринит ауруынан таза аймақтардағы сау шошқа тобында өсiрiлген аналық шошқа басына айырбастау немесе басқа шаруашылық қожалығынан сау шошқа бастарымен ауыстырылады.
7. Ауру анықталған шаруашылық қожалығын iндеттi ошақ деп шығарады, оны тiркеуге алып iшiнде шектеу енгiзедi.
8. Шектеу талаптары бойынша, рұқсат берiлмейдi:
1) шаруашылық қожалығы түгелiмен сауыққанша шошқа басын көбейту үшiн басқа шаруа қожалығына (бөлiмге, фермаға) шығаруға;
2) клиникалық сау емес шошқаларды семiртуге басқа шаруашылық қожалығына шығаруға.
9. Бiр жыл iшiнде ауру байқалмаса және сау торайлар алынса, шартты сау мегежiн тобынан соңғы екi рет торайлағанында сау торай шыққанда, сонымен қатар осы ветеринариялық ережедегi барлық шаралар орындалса шаруашылық қожалығын аурудан таза деп шығарады.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы Приказ Министра сельского Министерство сельского хозяйства Республики министрлігі хозяйства Республики Казахстан Казахстан от 24 января 2005 года № 65.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 24 февраля 2005 года № 3458.
Утратил силу приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 17 января 2012 года № 10-1/18 Об утверждении Ветеринарных правил по профилактике и ликвидации инфекционных болезней свиней
1. Утвердить прилагаемые:
1) ветеринарные правила по профилактике и ликвидации дизентерии свиней;
2) ветеринарные правила по профилактике и ликвидации атрофического ринита свиней.
2. Департаменту ветеринарии совместно с областными территориальными управлениями, городов Астана и Алматы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан, в установленном законодательством порядке, принять необходимые меры, вытекающие из настоящего приказа.
3. Настоящий приказ вводится в действие со дня его официального опубликования.
Министр
Утверждены приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 24 января 2005 года N 65 Ветеринарные правила по профилактике и ликвидации дизентерии свиней Настоящие ветеринарные правила осуществления мероприятий по профилактике и ликвидации дизентерии свиней (далее - Правила) определяют порядок организации и проведения ветеринарных мероприятий, обязательных для исполнения физическими и юридическими лицами в соответствии со статьей 26 Закона Республики Казахстан «О ветеринарии».
1. Общие положения
1. Дизентерия свиней - заразная болезнь, характеризующаяся проявлением профузного поноса с примесью крови и слизи в фекалиях, катарально- геморрагическим воспалением с некротическими изменениями слизистой оболочки толстых кишок.
2. При организации проведения мероприятий против дизентерии необходимо иметь в виду, что ведущим возбудителем болезни являются спирохеты.
3. Диагноз ставят на основании: эпизоотологических данных, клинической картины, патологоанатомических изменений, микроскопических исследований материала.
4. Дизентерию свиней необходимо дифференцировать от чумы, сальмонеллезов (паратифа), вирусного (трансмиссивного) гастроэнтерита, анаэробной энтеротоксемии, колибактериоза, гельминтозов диспепсии новорожденных, а также токсикозов и других болезней, связанных с кормлением животных недоброкачественными кормами.
2. Мероприятия по профилактике дизентерии свиней, осуществляемые на территории ветеринарно-санитарного благополучия
5. В целях недопущения проникновения возбудителя инфекции в благополучные хозяйствующие субъекты и распространения дизентерии на свинофермы руководители хозяйствующих субъектов и специалисты животноводства должны:
1) строго выполнять ветеринарно-санитарные правила и требования технологии по кормлению и содержанию свинопоголовья;
2) комплектовать поголовьем свинофермы закрытого типа за счет своего ремонтного молодняка, а откормочные хозяйства за счет поголовья, ввозимого из закрепленных хозяйств, заведомо благополучных (в течение не менее 2-3 лет) по заразным болезням, в том числе по дизентерии свиней;
3) не допускать хозяйственной связи с неблагополучными по дизентерии свиней хозяйствами и фермами;
4) строго запретить в откормочных хозяйствующих субъектах использование для воспроизводства разовых свинок и хряков.
6. Ввозимых в благополучный хозяйствующий субъект животных выдерживают не менее 30 дней на карантинной ферме. В течение этого времени проводят всесторонние диагностические исследования (в том числе и на дизентерию) и профилактическую обработку.
7. При ввозе ремонтного молодняка из других хозяйствующих субъектов в период его карантинирования вводят в группу 5-10 здоровых такого же возраста подсвинков (биологическая проба). Подсаженных животных считают здоровыми при отсутствии у них в период карантинирования признаков болезни и отрицательных результатов лабораторных исследований.
8. При возникновении у свиней на карантинной ферме гастроэнтеритов с подозрением на дизентерию вся группа животных сдается на убой, с последующей санацией помещений (секции, клетки, станки).
9. При переводе ремонтных животных на основную ферму из цеха в цех кожный покров поросят обрабатывают щелочным раствором формальдегида с содержанием 0,5 процентов едкого натра и 1 процент формальдегида.
3. Мероприятия, проводимые в эпизоотических очагах и неблагополучных пунктах по дизентерии свиней
10. На двор (свинарник), из которого выделены больные, накладывают ограничения: не допускают перемещения животных, посещения людьми, проводят дезинфекцию.
11. Для лечения применяют препараты, разрешенные для использования на территории Республике Казахстан.
Ветеринарные правила по профилактике и ликвидации атрофического ринита свиней Настоящие ветеринарные правила осуществления ветеринарных мероприятий по профилактике и ликвидации инфекционного атрофического ринита свиней (далее - Правила) определяют порядок организации и проведения ветеринарных мероприятий, обязательных для исполнения физическими и юридическими лицами в соответствии со статьей 26 Закона Республики Казахстана "О ветеринарии".
1. Инфекционный атрофический ринит свиней - хроническая респираторная болезнь, характеризующаяся серозно-гнойным ринитом, атрофией носовых раковин, деформацией костей черепа, которому подвержены молодняк и взрослые свиньи. Наиболее восприимчивы к заболеванию поросята, заражение которых происходит с первых дней жизни до 3-4 месячного возраста.
2. Возбудитель болезни - Bordetella bronchiseptica - небольшая (0,4-0,5; 1,5- 2,5 микрометра), неподвижная грамотрицательная палочка, не образует спор и капсул.
3. Диагноз ставят на основании клинико-эпизоотологических данных и при необходимости - патогистологических исследований. С целью уточнения диагноза обязателен убой 3-4 больных или подозрительных по заболеванию поросят с последующим продольным распилом черепа для осмотра носовой полости.
2. Мероприятия по профилактике инфекционного атрофического ринита свиней, осуществляемые на территории ветеринарно-санитарного благополучия
4. Профилактика инфекционного атрофического ринита свиней основана на:
1) предупреждении заноса инфекции в хозяйствующий субъект, путем соблюдения общих ветеринарно-санитарных и зоогигиенических требований по содержанию и кормлению свиней;
2) комплектовании стада свиней из хозяйствующих субъектов, благополучных по инфекционному атрофическому риниту, что должно быть подтверждено ветеринарным свидетельством;
3) 30-дневном выдерживании в карантине вновь прибывших свиней и содержании супоросных свиноматок в изоляции в течение 1,5-месяцев после опороса. В общее стадо матку и поросят следует вводить только при отсутствии в помете поросят, подозрительных по заболеванию;
4) соблюдении раздельного содержания свиней с учетом их возраста;
5) обеспечении сбалансированной потребности свиней в протеине, минеральных веществах и витаминах, что особенно важно при подготовке свиноматок к случке и опоросу, а также содержании свиней в оборудованных летних лагерях;
6) в раздельном содержании свиноматок от других возрастных групп в период их опороса;
7) проведении весной и осенью механической очистки территорий и помещений свиноферм, с последующей дезинфекцией и биотермической обеззараживании навоза;
8) систематическом проведение дератизации и установлении дезинфекционных барьеров при входе в свинарники;
9) недопущении контакта со свиньями индивидуального сектора и со свиньями хозяйствующих субъектов, неблагополучных по инфекционному атрофическому риниту;
10) исключении посещения посторонними лицами помещений, где содержатся свиньи;
11) проведении клинического осмотра всего свинопоголовья ветеринарным специалистом, не реже одного раза в месяц;
12) ежедневном очищении и обмывании дезраствором предметов ухода за животными (лопаты, вилы, метлы);
13) установлении умывальников с мылом и полотенцем в каждом свинарнике и запрет выноса из них спецодежды;
14) проведении санитарного дня на всех свинофермах через каждые 10-15 дней;
15) обязательном вскрытии носовой полости у трупов свиней, поступивших в ветеринарную лабораторию, и исследований на наличие изменений, характерных для инфекционного атрофического ринита.
3. Мероприятия, проводимые в эпизоотических очагах и неблагополучных по инфекционному атрофическому риниту свиней пунктах
5. При установлении диагноза на заболевание все свинопоголовье хозяйствующего субъекта подвергается тщательному клиническому осмотру и, в зависимости от результатов осмотра, делят его на три группы и проводятся следующие мероприятия:
1) группы больных свиней, имеющие явные признаки заболевания изолировать из общих свинарников и сдать на убой или поставить на откорм вне территории свинофермы;
2) группу условно здоровых свиней, среди которых были выделены больные, подвергнуть тщательному индивидуальному клиническому осмотру через каждые 5-6 дней и всех выявленных больных изолировать и сдать на убой или поставить на откорм вне территории свинофермы. При выявлении в помете свиноматки хотя бы одного поросенка, больного инфекционным атрофическим ринитом, всех поросят этого помета вместе со свиноматкой изолировать за пределы фермы, поставить на откорм и по окончании откорма сдать на убой;
3) к группе здоровых свиней отнести все остальное поголовье в свинарниках, где при клиническом осмотре свиней не выявлено больных и подозрительных, по заболеванию и принять меры по охране их от заражения.
6. Оздоровление хозяйствующего субъекта (фермы) руководители хозяйствующих субъектов должны проводить по плану, где должно быть предусмотрено:
1) создание групп из клинически здоровых свиноматок, имеющих три и больше опороса, и хряков в возрасте не моложе 2 лет, отобранных из благополучных свинарников, и размещение их до оздоровления хозяйства в отдельных изолированных, сухих, хорошо вентилируемых помещениях;
2) проведение очистки, необходимого ремонта, дезинфекции и дератизации свинарников и окружающей территории, где будут размещены эти группы;
3) вывод в летние лагеря клинически здоровых групп свиней с изолированным содержанием и закреплением отдельного персонала для ухода за этим поголовьем;
4) сдача неблагополучного поголовья свиней на убой с заменой его здоровым маточным поголовьем, выращенным из благополучных групп свиней, или завоз здорового поголовья из других хозяйств, благополучных по заболеванию свиней инфекционным атрофическим ринитом.
7. Свиноводческое хозяйство, в котором установлено заболевание свиней инфекционным атрофическим ринитом объявляют неблагополучным по этому заболеванию, берут на особый учет и вводят в нем ограничения.
8. По условиям ограничений не допускается:
1) вывоз свиней в другие хозяйствующие субъекты для воспроизводства стада до полного оздоровления хозяйствующего субъекта (отделения, фермы);
2) вывоз клинически больных свиней для откорма в другие хозяйствующие субъекты.
9. Свиноводческое хозяйство объявляют благополучным по инфекционному атрофическому риниту при отсутствии этого заболевания в течение одного года и получении здорового приплода поросят, благополучных в отношении инфекционного атрофического ринита при последних двух опоросах от основных свиноматок условно благополучных групп, а также после проведения полного комплекса мероприятий, предусмотренных в настоящих ветеринарных правилах.