Қазақша:
Аким Актюбинской области Ақтөбе облысының әкімі Ақтөбе облысы әкімінің 1998 жылғы 23 қарашадағы № 175 шешімі. Ақтөбе облысының Әділет басқармасында 1999 жылдың 4 ақпанда № 67 болып тіркелді Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөнінде ведомствоаралық үйлестіру кеңесін құру туралы Ел Президентінің Қазақстан халқына "Қазақстан-2030" Жолдауындағы "Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты туралы" ұзақ мерзімді басымдықтың салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелері бөлімінде қойылған міндеттерді орындауды қамтамасыз ету үшін бұл проблема жөніндегі жұмысты үйлестіру мақсатымен облыс әкімі ШЕШІМ ЕТЕДІ
1. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөнінде Ведомствоаралық үйлестіру Кеңесі құрылсын.
2. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі Ведомствоаралық Үйлестіру Кеңесінің құрамы № 1 қосымшаға сәйкес бекітілсін.
3. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі Ведомствоаралық Үйлестіру Кеңесі туралы Ереже № 2 қосымшаға сәйкес бекітілсін.
4. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі Аймақтық кешенді бағдарлама № 3 қосымшаға сәйкес бекітілсін.
5. Облыс аудандары мен Ақтөбе қаласының әкімі, басқармалардың, комитеттер мен ведомтсволардың басшылары:
— салауатты өмір салтын қалыптастыру жөнінде Үйлестіру Кеңесін құратын болсын және бұл проблема жөніндегі шаралар жоспарын таңдап жасасын.
6. Осы шешімнің орындалу барысына бақылау жасау міндеті облыс әкімінің орынбасары Е. Н. Дошаевқа жүктелсін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Облыс әкімі А. МУСИН Облыс әкімінің 1998 жылғы 23 қарашадағы № 175 шешіміне № 1 қосымша САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖӨНІНДЕГІ ВЕДОМСТВОАРАЛЫҚ ҮЙЛЕСТІРУ КЕҢЕСІНІҢ ҚҰРАМЫ Е. Н. Дошаев — облыс әкімінің орынбасары, Кеңес төрағасы А. Р. Рсалин — облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының бастығы, Кеңес төрағасьшьщ орынбасары Ж. Аддашев — облыстық денсаулық сақтау басқармасының бастығы, Кеңес төрағасының орынбасары С. И. Мацук — облыс әкімі аппаратының ішкі саясат және әлеуметтік сала бөлімі меңгерушісінің орынбасары. Кеңес хатшысы ВЕДОМСТВОАРАЛЫҚ ҮЙЛЕСТІРУ КЕҢЕСІНІҢ МҮШЕЛЕРІ Е. Ж. Құрманбеков — облыстық мәдениет басқармасының бастығы И. М. Асқар — облыстық "Ақтөбе" газетінің редакторы А. А. Асаров — Ақтөбе мемлекеттік медицина академиясының қоғамдық пән- дер кафедрасының меңгерушісі Б. Е. Жантеміров — облыстық қаржы басқармасының бастығы Е. Ә. Қалиев — облыстық телерадиокомпаниясының төрағасы С. А. Есімов — облыстық ішкі істер басқармасының бастығы Е. Ж. Оңайбаев — облыстық мемлекеттік санитарлық- эпидемиолошялык қадағалау басқармасьшың бастығы Р. С. Логвинова — денсаулық сақтаз' қызметкерлері кәсіподағы облыстық коми- тетінің төрайымы К. К. Кенжебаев — Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университетінің ректоры А. А. Құдайбергенов — облыстық білім басқармасының бастығы А. Б. Лябин — Ақтөбе қаласы әкімінің орынбасары Ю. А. Брязгалов — облыстық "Актюбинский вестник" газетінің редакторы В. И. Беляков — "РИКА-ТВ" бас редакторы Д. Қ. Құлшаров — облыстық кәсіподақтары кеңесінің төрағасы А. П. Лобах — облыстық жастар ісі, туризм және спорт жөніндегі коми- тетінің төрағасы Ж. А. Досқалиев — Ақтөбе мемлекеттік медицина академиясының ректоры Знаутдин Юсуп — Ақтөбе қаласы мешітінің имамы Н. Л. Ақзамов — қалалық денсаулық сақтау бөлімінің бастығы М. С. Сейталин — облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары орталығының директоры № 175 Облыс әкімінің шешіміне № 2 қосымша САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖӨНІНДЕ ОБЛЫС ӘКІМІ ЖАНЫНДАҒЫ ВЕДОМСТВОАРАЛЫҚ ҮЙЛЕСТІРУ КЕҢЕСІ ТУРАЛЫ ЕРЕЖЕ
1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1. Ведомствоаралық Үйлестіру Кеңесі ел Президентінің Қазақстан халқына "Қазақсған-2030" Жолдауында салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелеріне орай қойылған міндеттерге сәйкес құрылды.
2. Ведомствоаралық Үйлестіру Кеңесі облыстық білім, мәдениет, денсаулық сақтау басқармаларының, облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының, халықаралық ұйымдар мен қорлардың салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелерін шешуде өзара іс-қимыл жасауын жүзеге асырады.
3. Ведомствоаралық Үйлестіру Кеңесі денсаулық сақтау мекемелері мен органдарының өмір салтын қалыптастыру мәселелерінде олардың өзара іс-қимыл жасауын қамтамасыз ететін кеңесті орган болып табылады.
II. ВЕДОМСТВОАРАЛЫҚ ҮЙЛЕСТІРУ КЕҢЕСІНІҢ МІНДЕТТЕРІ
1. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөнінде тұрғындардың жауапкершілігін арттыру және жағдайлар жасау мәселелеріңде басқармалардың, ведомстволардың, комитеттердің, халықаралық және қоғамдық ұйымдардың, қорлардын. өзара іс-қимылын қамтамасыз ету.
2. Салауатты өмір салтын насихаттау мен ынталандыру жөнінде барлық басқармалардың, ведомстволардың, комитеттердің, халықаралық және қоғамдық ұйымдардың, қорлардың қызметтерін үйлестіру.
3. Тұрғындар арасыңда сауықтыру және гигиеналық тазалық оқуларын енгізу ықпал жасау.
4. Медицина органдары, мекемелер мен қоғамдық ұйымдар аддына салауатты өмір салтын қалыптастыру және аурудың алдын алу мәселелері жөнінде проблемалар қойып отыру.
5. Мемлекеттік, мемлекеттік емес және жеке құрылымдардың ғылыми- өндірістік бірлестіктердің, бұқаралық ақпарат құралдарының, халықаралық ұйымдардың салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары жөніндегі қызметтерді үйлестіру және ынтымақтастығын кеңейту.
III. ВЕДОМСТВОАРАЛЫҚ ҮЙЛЕСТІРУ КЕҢЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
1. Мүдделі жақтар өкілдері арасында салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағытталған тапсырмаларды бөлу және шешімдер шығарып отыру.
2. Мүдделі басқармалардың, ведомстволардың, қоғамдық ұйымдар мен қорлардың күшін және қаржысын салауатты өмір салтын насихаттаудың қазіргі заманғы әдістері мен түрлерін талдап қатыстыру әрі ұйымдастыру.
3. Салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары жөніндегі мәселелерді бұқаралық ақпарат арналары арқылы көрсетуді қамтамасыз ету мақсатымен бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара іс-қимыл жасау.
Ақтөбе облыстық Әкімінің 1998 г. 23 қарашадағы жұлдызындағы шешіміне № 3 қосымша Салауатты өмір салтын қалыптастырудың аймақтық жинақталған программасы Ақтөбе қаласы, 1998 жыл Негізгі мақсат, бағдарламалар мен міндетгер бағдарламасы "Қазақстан-2030" барлық қазақстандықтардың өсіп өркеңдеуі, қауіпсіздігі және әл- ауқатының артуы "Ел Президентінің Қазақстан халқына жоддауы іс жүзіне асыру мақсатында жасалынды.
Жолдауда айтылғанындай: "Экономикалық ілгерілеу біздің азаматтарымыздың игілігіне өздігінен кепілдік бере алмайды. Гүлденген экономика жағдайында-ақ өз денсаульның дұрыс күтпеуінің және қоршаған ортаның ластануы салдарынан науқас адамдардың саны жылдан-жылға өсіп отырғанын көзге елестету қиын емес. Қоғамымызды құруымызға қарай азаматтарымыздың өз өмірінің аяғына дейін сау болуы және оларды қоршаған табиғи ортаның таза болуы үшін күш салу керек.
Салауатты өмір дегөніміз — бұл денсаулықты сақтау, нығайту, қалпына келтіруге бейімдейтін нағыз салауаттылық. Осыған орай адамдар өз денсаулығын жаңаша қалыптастыруы керек.
Адам денсаулығы — бірінші кезектегі маңызды іс. Әрбір қоғамдағы жеке адамды және қоғамды тұтастай алғанда салауатты өмірге ұмтылуы денсаулықтың маңыздылығын ұғынуға міндетті.
Басты мәселе облыс тұрғындарының денсаулық сақтау мен нығайтуға, оларды белсенді түрде салауатты өмір салтын қалыптастыруға жұмылдыру болып табылады.
Салауатты өмір салтын қалыптастырудың негізгі мақсаттары:
1. Денсаулықты және салауатты өмір салтының жаңаша қатынастарын қалыптастыру арқылы тұрғындар денсаулығын жақсарту.
2. Облыс тұрғындарының денсаулығы мен оның алдын алуға үйлестірілген сала аралық қатынастарын орнату.
3. Адамдарға салауатты өмір салтын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін олардың бейімділігін, білімін және дағдарысын дайындау.
Салауатты өмір салтын қалыптастырудың аймақтық бағдарламасы мынандай міндеттерді алдына қояды:
1. Салауатты өмір салтын насихаттау.
2. Тұрғындардың денсаулығын сақтау мен нығайтуға жол ашатын әлеуметтік-экономикалық, моральдық-этикалық, экологилық шараларды жузеге асыру.
3. Тұрғындардың денсаулығын сақгау және нығайтуда жеке және жанұяның өсіп-өну деңгейінде білім аралығына комплексті жағдай туғызу.
4. Салауатты өмір салтын қалыптастырудың стратегиялық негіздерін анықтау.
5. Облыс тұрғындары арасында салауатты өмір салтын енгізудің хабарламалық, ағартушылық және насихаттық қызмет аясын кеңейту.
6. Облыс тұрғыңдары арасында дене тәрбиесі, сауықтыру және спорттық жұмыстарды жандандыру.
7. Жұқпалы аурулардан адам өлімін алдын алу шаралары арқылы ВИЧ жұқпалы аурулары инфекциясы, туберкулез сырқатын азайту.
8. Негізгі сұранымдарды қанағаттандыру (экологиялық таза су, ас, жұмыс қауіпсіздігінде денсаулық және спорт т.б.).
9. Мекен-жайттарына байланысты балалармен және жасөспірімдер мен жұмысты жандандыру.
10. Облыстағы туристік негізі бар өңірлерді игеру.
11. Әлеуметтік-психологиялық қызметтерді қалпына келтіру жүйелерін кеңейту.
12. Тұрғындар денсаулығын нығайтудың алғашқы аддын-алу шараларындағы денсаулық қызметін жаңаша бағыттау.
Бағдарлама үш жыл мерзімде игеруге негізделіп, мынадай табыстарға қол жеткізуге бағытталған.
1. Облыс тұрғындарының салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселесінде басқарудың дәйекті жүйесін құрып, зиянды әдеттердің таралуын тежеу үшін кешенді шараларды жүзеге асыру.
2. Әрбір жеке адамның және қоғамның денсаулығына жауапкершілікті арттыру арқылы халықтың денсаулығы көрсеткішінің жақсаруын қамтамасыз ету.
3. Адамгершілік, рухани, мәдени потенциясын арттыру.
4. Салауатты өмір салтын қалыптастырушылар санын көбейту.
Осы бағдарламаны жасақтағандар — Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы;
— Облыс әкімі аппаратының ішкі саясат және әлеуметтік сала бөлімі;
— Облыстық денсаулық сақтау басқармасы;
— Облыстық мемлекеттік санитарлық-денсаулық бақылау басқармасы;
— Облыстық жастар істері, туризм және спорт комитеті;
— Облыстық білім басқармасы;
— Облыстық экология және биоресурстар басқармасы;
— Облыстық мәдениет басқармасы;
— Облыстық қоршаған ортаны қорғау бөлімі;
— Ақтөбе мемлекеттік дәрігерлік академиясы.
Денсаулық өнегесі
Кейінгі кездері балалар, жасөспірімдер мен жастар арасында тәртіптің дене қуаты мен рухани жағынан тазалығы төмеңдеп бара жатқанын байқауға болады.
Оларды тежеу үшін бәрінен бұрын олардың өз ерік-жігерлеріне әсер ететіні, өздерінің қимылдарымен іс-әрекеттеріне жауап беруін қалыптастыратын, тәрбие жұмысын жүргізудің бірегей жаңа түрін қалыптастыру керек.
Мақсаттар:
— салауатты өмір салтын насихаттау;
— жастарды мораль, адамгершілікке баулу;
— рухани және дене күшін өздері жетілдіру.
Міндеттер:
Жастар арасында адамгершілік пен салауатты өмір салтын енгізуді қамтамасыз ету үшін оларға әлеуметтік-құқылық, ұстаздық, қаржылық жағдайды туғызу керек.
Негізгі шаралар
Мерзімі
Орьшдаушылар тұрақты
1. Жастардың моральдық - адамгершілік касиеттерін өркендету үшін мәдени-көпшілік шаралар өткізу 1998 ж.
облыстық білім баскармасы, жастар ісі, ту- ризм және спорт комитеті, мәдениет басқармасы, облыс әкім- шілігі
2. Облыстық телерадиокомпаниясына, тағы баска ақпарат құралдарына күш көрсету, порнография, қатыгездік, шылым шегушілікті насихаттамау те- леарнада көрсетпеу ұсынылсын.
3. Мынадай төмендегі бағыттарда әуесқой біріккен орталы- қтарға көңіл бөле отырып жұмыстарын қайта жүргізу;
1998 - облыстық білім басқармасы — әсемдік-колөнер шығармашылығы мен тұрмыс эстетикасы — көркемөнер шығармашылығы;
— ем;
— тарихи-өлкетану және этнографиялық бағыттағы шаралар
4. Жастарга білім беру жұмысын кеңейте өрістету:
— мектепке дейінгі мекемелерде, бастауыш буындарда "Адам- гершілік әліппелері" оқытылады;
— мектептерде, кәсіптік-техникалық мектептерде, колледждер- де, жоғары оқу орындарында - "Өнер мен этика", "Халық дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары", "Халық мәдениетінің тарихы", "Этика", "Эстетика", "Мәдениет жүргізу негізі", "Сөз мәдениеті", тағы басқа оқытылады.
5. Адамгершілік тәрбиесі мәселелеріне арналып ұстаз кадрлары- ның білімділігін жетілдіру және оларды қайта әзірлеуге байла- нысты курс жұмыстарын ұйымдастыру
6. Балалар мен жастар телерадио бағдарламаларының тәрбиелік маңызын арттыру 1998- облыстық телерадиокомпаниясы жастар ісі, туризм және спорт комитеті 7, Отбасының тәрбиелік ықпалын "Жас жанұя" т.б. клубтар арқылы арттыру.
Облыстық білім
8. Балалардың, жасөспірімдер мен жастардың өздерінің қалауы мен қызығушылығына байланысты шығармашылық қызмет- терінің түрін тереңдете дамыту, ағарту орыңдарының жүргізетін тәрбиелік жұмыстарының мазмұнын байыту керек.
АУРУДЫ БОЛҒЫЗБАУ
ТАЗА СУ
Облыста халықты сапалы ауыз сумен жабдықтау жәйі күрделі. Ауыз су сапасының бактериологиялық ластануы жиілеп, химиялық құрамы төмендеп барады.
Уақтылы тазалайтын реагенттердің берілмеуі, ауыз су құрамының заласызданбауы оны өңдеу технологиясының бұзылуына соқтырды.
Су жүйелерінің басты құрылыстары мен тарату жүйелерінің санитарлық - техникалық жағдайы қанағаттанғысыз қалуда, су көздері болып табылатын ашық сулар жәйі де төмендеп барады.
Мақсат:
Облыс халқын сапалы ауыз сумен жабдықтауда кешенді шараларды жузеге Аурудың таралуына жол ашатын ауыз су тазалығын хабарлап отыру.
Міндет:
Мемлекеттік М.О.С.Т.-ға сай "Ауыз су - 2874-82" суымен облыстың елді мекеңдерін жабдықтау су көздерінің ауыз сулық құрамындағы бактериологиялық, токсикологиялық, химиялық көрсеткіштерін қадағалап, оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Мерзім
Орындаушылар
1. Барлық су жүйелері бойынша жалпы шаралар 1998-2000
1.1. Су жүйелерін жылына екі рет (көктемде және күзде) тазар- ту, жуу, дезинфекциялауды жүргізу Су жүйелеріне иелік ететін ведомство жетекшілері сәуір, казан мекеме жетекшілері
1.2. Су сақтайтын орыңдарда, су жүйелерінде жұқпалы аурулар- дан сақтану мақсатында дер кезінде жоспарлы жөндеу жүргізу жыл бойы су жүйесі басшылары
1.3. Жұмыс жасап тұрған су жүйелеріндегі су сапасын тексе- ретін өзінің тұрақты лабораториясы болсын, егер өз лаборатори- ясы болмаған жағдайда, су жүйесі жергілікті санэпидстанция- мен шартқа отыруға тиіс.
Аудандық
СЭС бас дәрігері
1.4. Су жүйелері бар ведомстволар жетекшілерімен біріге оты- рып, аудандар су жүйелерінің төлқұжаттарын жыл сайын қайта қарап, қажет болған жағдайда оған ескертулер енгізу керек.
калалық СЭС жыл сайын мамыр айында су жүйелері жетекшілері
1.5. Су жүйелеріндегі авариялар тәулік ішінде калпына кел- тіріліп, түзетілген учаскені зиянсыздандырып, авария жөнінде, оның жөнделгені туралы жергілікті СЭС-ке хабарлау керек.
1.6. Әрбір су жүйесінде калпты күйінде дезинфекциялайтын за- пар болу керек.
мекеме жетекшісі
1.7. Қызмет адамдарының кезінде дәрігерлік тексеруден өткен кітапшасы болу керек,
1.8. Орталықтандырылмаған су кездерін (шахталы құдықтар, таратылмаган скважиналар, бұлақтар)
санитарлық-техникалық дайын ерітінді ұсталуы керек жылына
1.9. Қоғамда шахталы құдықтар суларының шығар көздерін залалсыздандырып, дезинфекциялап тазарту керек май, казанда екі рет кесте
1.10. Қоғамдық құдықтарды мезгіл сайын заласыздандыру үшін жергілікті санитарлық станциялармен шартқа отыру керек бойынша мекеме жетекшісі
1.11. Жұмыс жасап тұрған скважиналарда санитарлық күзет ай- мағы қалпына келтірілсін
1.12. Төмендегідей шаралар жүзеге асырылсын:
Ақтөбе каласы бойынша:
АҚ "Ақбұлақ"
Су жүйелерінің алдымен бұрынғы қала бөлігіндегі және тұрғың- дар калашығындағы су құбырларын қайта жаңғыртылып алма- стырылсын.
АК, "Ақбұлақ"
— Құдықтар, су жинағыштың қуаты жобалық деңгейге жеткізілсін 2000 ж.
аяғында
— Жоғарғы Қарғалы су жинағышының су жүйелері құрылысын аяқтап, екінші көтеру насос станцисына жеткізілсін аяғына 1999 ж.
— Ақтөбе қаласындағы жүйелерді авариядан кейін дезинфекци- ядан өткізетін арнаулы машина жабдықталсын Алға ауданы бойынша — "Қарабұлақ" АҚ-ның селолық су құбырын тарату жүйелері кеңейтілсін "Қарабұлақ" АҚ- ның басшылығы "Қайнар" ӨК басшылығы — Суы М.О.С.Т. 2874-82 талаптарына сай келмейтін Қайнар се- лосындағы су жүйесінің су сақтау скважиналары пайдаланудан алынсын. (Сатылады)
шаруашылық
— Қуатты күші бар су көздері іздестіріліп, ол "Земледелец" кол- хозы мен Ключевой селосының су жүйесіне қосылсын Мұғалжар ауданы бойынша —АҚ "Қалашықтұрғынүйэнерго", "Актөбемұнай" АҚ, "Победа"
кеңшары және Ембі қаласы су жүйелеріне хлорлайтын қоңды- рғылар қоңдырылсын.
АҚ "Қалалық тұрғынұйэнерго"
"Ақтөбемұнай"АҚ
"Победа" кеңшары
— "Ильичев" ӨК су жүйелері қалпына келтіріліл, кеңейтілсін 2000 ж Ильичев ӨК әкімшілігі Төмір ауданы бойынша — Шұбарқұдық селосындағы тез істен шығатын су жүйелерінің осал тұстары алмастырылсын теміржол коммуналдық әкімшілік "Кеңесту" ӨК басшылар 1998-1995 — "Кеңесту" ӨК су жүйелері жүргізілсін "Кеңесту" ӨК — Шұбарқұдық селосындағы су жүйелеріне тоттанбайтын қон- дырғы қондыру жобасы жасалсын 'Теміржол әкімшілік коммуналдық басшы Қобда ауданы бойынша — Алексеевка су жүйесі қалпына келтіріп пайдалануға берілсін "Жарсай" ӨК "Акыраб" ӨК
- Ақыраб селосындағы су көздерінің су жүйелеріне тереңдікте қолданылатын электр насосы салынып пайдалануға қосылсын.
"Байтақ" ӨК
— Талдысай селосындағы су жинағыштың колонкалары мен су жүйелері жөнделсін дейін — Сарыбұлақ, Успеновка елді мекендері үшін су жүйесін жүргі- зудің жобалық құжаты жасақталсын "Хобда" ӨК, "Арай" ӨК және "Талап"
Мәртөк ауданы бойынша — Мәртөк селосыңдағы су жүйесін салудың жобалық құжаты әзірленсін 2000 ж, Коммуналдық бөлімі
- Первомай, Междуреченский селоларында су жүйелері қалпы- на келтірілсін шаруаылық Ойыл ауданы бойынша "Көктоғай" су жинағышы қалпына келтірілсін (Құрманов атын- дағы кеңшар)
Көктоғай АҚ
Таза тағам
Нарықтык, катынастардың дамуы облыс аумағына көп мөлшерде құжатсыз тағамдардың әкелінуіне жол ашады. Оның қауіпсіздгін тұтынушылар базарында онан әрі бақылауды СЭС бақылауға алады. Сондықтан ас тағамдарының жұқпалы ауруларға соқтырмауын кең көлемде тексеріп отыру міндет.
Облыстың қалалары мен ауылдың елді мекендерінде сауда тәртібін бұзып, тағамдар мен тазалығына кепілдік бере алмайтын тауарлармен көше саудасын жүргізу етек алып жүр. Сауда орындарын жекешелендіру тұрғындарды таза тағам түрлерімен камтамасыз етуде қосымша қиындықтар туғызуда.
Мемлекеттік стандартка сай келмейтін көне технология, шикізат, жүмысқа кім болса соны кабылдау облыс жағдайында технологиялық нұсқаулар мен нормаға сай құжаттың болмауы етек алуда.
Облыста өндірілетін тағам өнімдерінің сапасын арттыру үшін кешенді шаралар жүйесін жасап, жүзеге асыру.
Отаңдық өндіріс орындары шығаратын тағам өнімдерін өткізетін фирмалық дүкендер жүйесін ашу.
Облысқа сапасын анықтайтын құжаты жоқ өнімдерді әкелгізбеу.
Белгіленбеген орында тағам өнімдерінің сатылуын тыю (көше саудасы).
Барлық тағам өнімдерін өңдіретін кәсіпорындарда олардың кандай меншікке жататынына қарамастан өндірілген өнімдердің сапасын тексеретін ведомостволық лабораториялар ұйымдастыру.
1. Негізгі шаралар
2. Мерзім
3. Орындаушылар
Мем. сан.
эпидбақылау,
1. Тағам өнімдері кәсіпорындарына, сауда, қоғамдық тамақтан- дыру және базарларда өткізетін, өндірілетін өнімдердің сапасына баға беріп, олардың санитар- лық-гигиеналық жайын катаң бақылау қала, аудан әкімдері, өнім
2. Жергілікті тағам өңдірісі кәсіпорындары өндірген экологиялық таза, қауіпсіз тағамдар сату көрмесін ұйымдастыру өндірушілер,
3. Экологиялық таза өнімдер шығаруды қамтамасыз ететін өн- діріс кәсіпорындарын өндірістік жүйелерін ұйымдастыруға, кай- та құруға модернизацияларға пайдапану кәсіпкерлер, кеден қызметі, санэпид стансасы
4. Облыс аумағында кепілдік сапасы бар емдік және балалар тағамдарын сататын арнаулы дүкендерді калпына келтіру әкімдері, ден. сақтау санит. мал дәрігерлік
5. Сапасы туралы құжаты жоқ тағам өнімдерін облыс аумағына әкелуге және сатуға тиым салу қызмет орындары, қала, аудан әкімдері, кеден, ішкі істер, сан. вет. қызмет орын-ы
6. Базардан тыс ещрлерде және кез келген жерде тағам өнім- дерін, үйде дайындалған бақылау сапасы жоқ тағамдарды өт- кізуге тиым салу кала, аудан әкімдері, ішкі істер, вет, санэпид, тұтынушы құқын қорғайтын орын Еңбек жағдайын жақсарту Өндіріс орындары жұмысшыларының кәсіби және жүйке ауру-сырқауларын азайтудың кешенді шараларын жетілдіру.
— өндіріс орындарында жүйке және кәсіби аурулар деңгейін адамдардың еңбек жағдайын жақсартып, өндіріс үрдістерін автоматтандыру, механикаландыру арқылы 15 пайызға төмендетуге қол жеткізу;
— әйелдерді қолайлы жұмыс орындарына көшіріп, олардың зиянды жұмыс орындарында істемеу жоспарын орындау.
Мемсанэпидбақылаудың облыстық
1. Өндіріс орындары мен мекемелерде жұмысшылар мен қыз- метшілерге еңбек етуге қолайлы жағдайлар жасау үшін жұ- мыстар жүргізу
2. Жұмыс аймағында ауаның ластануын болғызбау талап ету ке- рек басқармасы, өнеркәсіп орындарының бас- шылары — өндірісте зиянсыз немесе зияны аз шикізаттарды пайдалану;
— өндірістік факторларда зиянды заттарды көп азайтатын неме- се пайдалануды болғызбайтын технологияны пайдалану;
— гигиеналық-нормативтік деңгейге жеткізетін физикалық хи- миялық және басқа жұмыс орындарында зиянды факторларды болғызбайтын қорғаныс шараларының кешенді шараларын жасау
3. Кәсіби улану мен ауруларды болғызбайтын немесе азайтатын мақсатты жұмыс жүргізу
4. Жұмыс жасау орындарында санитарлық -тұрмыстық, емдеу- профилактикалық, спорттық-сауықтыру жүйелерін кешенді іске толық қосылмайынша өндіріс орындарын пайдалануға бергіз- беу.
5. Аулаудың басталғанын алдын-ала анықтау мақсатында адам жұмысқа кабылданған күннен бастап жұмысшыларды қауіпті және зиянды өндіріс факторларынан сақтандыру үшін мезгіл-мезгіл дәрігерлік байкаудан өткізу, сауықтыру ша- раларын жасау.
6. Аграрлық секторда жұмыс жасайтындарды жұқпалы кәсіби аурулардан сақтандыру үшін олардың арасында арнаулы сани- тарлық-гигиеналық оқулар өткізу Мемэпидбақылаудың обл-қ басқармасы, аг- рарлық шаруашылықтың жетекшілері, өнеркәсіп орындарының басшылары
7. Еңбек шартына сәйкес жұмысшы орындарын, нормативтік та- лаптарға сай өндірістік және технологиялық жабдықтарды атте- стациядан өткізу Қоршаған орта және экология Облыс тұрғыңдарының 1992 жылдан бастап дәрігерлік-демографиялық денсаулығы төмендеп кетті. Бала туу көрсеткіші 17,4-тен 14,0-ге төмендеді.
Кейінгі екі жылда тұрғыңдардың табиғи өсуі жоқ. Ақтөбе облысы еліміздің ең ірі орталықтарының бірі және экологиялық қолайсыз аймақ. Облыста 47 кәсіпорын мен мекемелер жұмыста иондық сәуле шығаратын жабдықтарды пайдаланады. "А" категориясына жататын адамдар 117 учаскелерде жұмыс жасайды. Ең бір түйінді мәселенің бірі облыста жинақталған және жерге көмілген радаоактивтік қалдықтар болып есептеледі, жыл сайын оның сырт қаптауының бұзылуынан залалды, аса қауіпті сыртқа шығу қаупі де бар.
Тағы бір мысал (Аралдың экологиялық факторы) сыртқы ортаның әсерінен экологиялық апат аймағында орналасқан аудандар тұрғындарының тыныс жолдарының ауруға шалдығуы еңжоғары деңгейде. Ол Байғанинде (2385,2- ден 3041,1- ге дейін) Ырғызда (2102,9-4488,3), Шалқарда (1619,8-6319,2).
Максат:
— тұрғындардың денсаулығына кері әсер ететін қолайсыз алғы лектегі факторларды анықтау, оларды залалсыздандыру немесе жою;
— тұрғындардың салауаты өмір салтын қалыптастыру сұранысына орай, моральдық-этикалық, әлеуметтік-тұрмыстық, экономикалық негіз қалау.
Қоршаған ортаның ластануын болғызбау, экологиялық апат аймағының мәселесін шешу;
Арал теңізі және Арал өңірінің экологиялық апат аймағына жақын орналасқан елді мекендер тұрғыңдарының денсаулығына әсерін азайту үшін бірсыпыра ұйымдастыру шараларын ұйымдастыру;
Атмосфера ауасы жоғары деңгейде бүлінген территорияларда ластанудың тұрғыңдар денсаулығына әсерін зерттеп, өнеркәсіп орындары бойынша оны ластауды азайту мақсатында нақтылы шараларды белгілеу.
Мемсанэпидбақылау облыстық баскарма- сы, экология және биоресурстар баскармасы
1. Санитарлық жағдайға гигиеналық баға беру үшін өңдіріс орындарының санитарлық қорғау аймақтарында, ірі автожолда- рында, бақылау нүктелері анықтайтын тексеру заттарын лабора- ториялық бақылауды жүзеге асыруды жоспарлап, оны ұйымда- стырудың мақсатты бағдарламасын жасақтау Мемэпидбақылаудың облыстық басқармасы
2. Атмосфераға зиянды калдықтар шығаратын объектілердің то- лық есебін алуды жүргізу, жүйелі түрде калдықтардың тұрғын- дар денсаулығына әсерін зерттеу облыстық, экология биоресурстар басқармасы, өндіріс орындары З. Бірлестіктер мен кәсіпорындардың, ұйымдардың, барлық фор- мадағы меншік иелерінің атмосфера ауасын қорғаудың нақтылы санитарлық-техникалық шараларын жасауы керек
4. Ауылшаруашылығын өндіріс орындарын атмосфераға зиянды қалдықтар шығарудың нормасын сақтамаған жағдайда пайдала- нуға қоспау облыстық экология және биоресурстар басқармасы мемсанэпидбақылаудың обл.
басқармасы, МАИ
5. Мұнай өнімдерін май беру станцияларында сататын адамдар, зиянды калдықтар атмосфераға аз шығару талаптарын орындау, санитарлық-қоргау жүйелерін сақтау керек
6. Жол бойына шығатын автотранспорт кәсіпорындарының, тех- никалық қызмет көрсету станцияларының автокөліктерінің бүтін құбырларының улы газ бен түтіннің шығуының мемлекет- тік қалып талаптарына сай болуын кадағалау
7. Облыс орталышнда электрмен жүретін транспорт жүйесін дамыту Ақтөбе қаласының Ком. шаруашылық
8. Қалалардың санитарлық жағдайын жақсарту мақсатында же- ке пәтер иелері кооперативі арқылы қалдықтары полиэтилен қалташаларымен шығаруды ұйымдастыру
9. Арал апат аймағының облыс ішінде бірінші кезекте Шалқар, Ырғыз, Байғанин, Темір, Ойыл аудандарының халқы денсаулы- ғына әсерін зерттеу одан әрі жалғастырылсын жыл сайын Қоршаған ортаны зерттеуді қорғаудың облыстық бөлімшесі жыл сайыл
10. Облыс территориясынан өнеркәсіп орындары пайдаланған радиологиялық калдықтарды шығарып, залалсыздандыру үшін қаржы қарастырылсын.
Облыстық төтенше жағдай комитеті облыс әкімшілігі 2000 дейін
11. Балалар мекемелерінде, мектептерде, аурухана, спорт-ком- плекстерінде, үйлер аулаларында, микроаудандар мен мекеме өндіріс орындарында жасыл желек көлемін ұлғайту жүргізілсін
12. "Жасыл желек — менің ауламда" девизімен балалар жасөс- пірімдер арасында шаралар ұйымдастырылсын. Әрбір аудан ор- талығыңда, қалада, облыста "Балдырған" аллеясын өсіру жүзеге асырылсын басқармасы, жастар ісі, туризм және спорт комитеті
13. Оқушылар мен жастардан "Жасыл желек қорганы" отрядтар құрылсын.
Диспансерлеу
Облыста демографиялық көрсеткіштер төмендеп, халықтың табиғи өсуі азаюда, өмір сүрудің ұзақтығы қысқара түсуде. Кісі өлімі көбейе түсуде, әсіресе өлген адамдардың жартысынан көбі жүрек қан тамырлары жүйесі мен соққыдан және кездейсоқ жағдайлардан болуда. Жарақат алудан созымалы аурулар саны өсуде. Жүрек-қан тамырлары мен бірге жұқпалы аурулар, туберкулез және жыныс қатынасы арқылы берілетін аурулар саны да өсуде. Алғашқы мүгедектер де көбеюде. Сырқаттар санының өсуі жаңадан пайда болған қауіпті аурулардан, соққыдан, жүйке жүйелерінен, сезім органдарынан көбейе түсуде.
Кәсіби жұмыстарға байланысты аурулар физикалық факторлар жүйесіңде, әсіресе, шаң-тозаңнан да пайда болуда.
Бірақ тіркелген ауру түрлері істің шын мәнін ашып көрсете алмайды. Кәсіби патологияға байланысты және басқа факторларға байланысты сырқат түрлерін, емін аша алмаушылықта орын алуда.
Дене шынықтыру мен спортпен айналысушылар санының азаюы да адамдар денсаулығының төмендеуіне соқтыруда. Экономиканың қайта жаңғыруы, денсаулық сақтауды реформалау, салауаты өмір салтын қалыптастыруда Қазақстан халқына Президент Жолдауындағы алға қойған міндеттерді шешуді одан әрі жетілдіріп, профилактикалық шаралар жүргізу ауқымын кеңейтуді талап етеді.
Осыған байланысты облыс халқын диспансерлік шаралардан өткізу емдеу орындарының қызметіндегі негізгі бөлім болып табылады. Бұл жұмыста негізгі басты назар отбасы саулығына арналып, алғашқы дәрігерлік көмек басты роль атқарады.
— халықтың дене және ақыл-ой денсаулығына қол жеткізіп, өмір сапасын жақсарту;
— халықтың аурудың алдын алу мен денсаулығын сақтау мәселесін шешуде өз бетінше тәрбиеленуіне қол жеткізу.
— Халықтың санитарлық мәдениетін арттыру, өмірінің алғашқы күнінен бастап санитарлық мәдениетін арттыру, өмірінің алғашқы күнінен бастап санитарлық сауаттанудың жай үғымынан белсенділігін арттырып, адамгершілік- гигиеналық тәрбиеге баулу;
— Денсаулық кабинеттерін ұйымдастыру мен кәсіби негізде курстар өткізу және санитарлық сауаттандыру арқылы алғашқы санитарлық медициналық жәрдем көрсету механизмдерін өмірге енгізу;
— Салауатты өмір салтын қалыптастыру мен алдын-алу мәселесін ұйымдастыруда, секторарлық кеңестер, қоғамдар қорларды құруды шешу үшін ведомстволық, қоғамдық және саяси ұтымдарды тарту;
— Тұрғындар арасында ынталы топтар тауып, құрып, емдеу-сауықтыру шараларын өткізу.
3. Орьшдаушылар
1. Адамды дүниеге келген алғашқы күнінен бастап белсенді адамгершілік-гигиеналық жағынан баулу Облыстық денс-қ сақтау басқармасы Бұқаралық ақпарат құралдары — ертеңгілік гигиеналық және бой жазу гимнастикаларын бой үйретін, дағдыға айналдыру;
— әртүрлі әдістермен организмді шынықтыру, осыган ұқсас қоғамдастық пен клубтар ұйымдастыруды насихаттау және соған оқыту. Оған қоса П. Иванов ізбасарларын да:
— жеке және өндірістік гигиеналық ережелерін үйрету;
— мезгілінде және жұғымды тамақтану негіздерін үйрету.
Облыстық денсаулық сақтау бас-сы
2. Институттар мен дәрігерлердің білімін жетілдіру факультеттерінде аурудың алдын алу сапасы бойынша маман- дар дайындау және қайта дайындау
3. Республикада бекітілген программаға сәйкес жұқпалы ауру- ларды азайту мақсатында (туберкулез, дифтерия, вирусты гепа- тит) халықты жоспарлы түрде егуден өткізу
4. Сауықтыру шараларын өткізу арқылы факторлар мен ынталы топтар арқылы мынандай аурулардың алдын алу;
а) Онкологиялық б) Журек-қан тамырлары в) Эндокриндық г) Өкпенің созылмалы аурулары
5. Бастапқы сатысында ауруларды анықтау үшін мақсатты дәрі- герлік бақылаудан өткізу, туберкулез, глаукома, қант диабеті
6. Майда секторлары бөлінген халық денсаулығын қоргайтын кеңестер құру: "Экология және денсаулық"
"Тамақтану және денсаулық" т. б.
7. Қант диабетімен өкпе қабынуынан мүгедектік пен өлімді азай- ту үшін:
— Диабетпен сырқаттанушылар қоғамы өз қызметін белсенді жүргізуі;
— Облыстық клиникалық ауруханалар мен емханаларда қант диабетімен ауыратындардың мектебін ашу;
— Ақтөбе, Хромтау, Алға қалаларында пульмонологиялық бөлімдерде демікпе және өкпе демікпесі мектептерін ашу Облыстық денсаулық сақтау басқ-сы
8. Кабинеттер ашу арқылы психологиялық әлеуметтік қызмет- терді дамыту — өндірісті психологиялық ауыртпалық кабинеті;
— психотерапевтік кабинет;
— психологиялық қорғау кабинет, сенім телефондары т. б.
Халықтың денсаулығын жақсарту Отбасының денсаулығын жоспарлау Соңғы жылдары облыста демографиялық жағдай қиындап, төмендеп кетті.
Бала туу 1992 жылғы мың адамға шаққаңда 17,4-тен 1997 жылы 14-ке ғана жетті.
Екіқабат әйелдер арасыңда төтенше сырқаттар көбейді. Қолдан түсік тастау азайғанмен, ол елі де екіқабат әйелдердің 57,3 процентін кұрайды.
Қалыптасқан жағдайды оңға бұру үшін акушерлік- гинекологиялық дәрігерлік технологияны дамыту, жетілдірумен бірге ана мен баланы қоргау жүйесінде халықтың арасында салауатты өмір салтын калыптастыру принципін сақтап, дені сау ұрпақтың дүниеге келуін қамтамасыз ету керек.
1. Ана мен баланың денсаулығын қорғауда тұрғындар арасында салауатты өмір салты ндеологиясын қалыптастыру.
2. Аналар мен жас балалар ауыруымен өлімін азайту.
3. Бала туатын жастағы әйелдер мен жас қыздар арасында дене күтімсіздігіне қарсы білім жетілдіру.
4. Қолдан бала тастатуды (аборт) азайту.
1. Ақпарат құралдары арқылы тұрғындар арасында семья құруды жоспарлауды жас нәрестені емшек арқылы тамақтандыруды насихаттау.
2. Халықаралық қоғамдық ұйымдар арқылы және семьяны жоспарлау ассоциациясы арқылы дәрігер кадрлар дайындау және білімін көтеру жүйелерін кұру.
3. Алгашқы саитарлық медициналық көмек деңгейінде отбасын жоспарлауды, емізу арқылы тамақтандыруды екі қабат әйелдерге үйрету, оқыту жүйесін дамытуда жалғастыру.
1. Ана мен баланың денсаулығын қорғау негізінде халықты са- лауатты өмір салты принциптеріне насихаттау және оқыту
1.1. Ақпарат құралдарына семьяны жоспарлау, жастарды жы- ныс қатынасына тәрбиелеуді енгізу ОДСБ, об-қ теле радиокомпания ОДСБ, облыстык білім басқармасы
1.2. Орта және жоғары оқу орындарында мүғалімдер құрамы мен бірлесіп оқушылар мен студенттерді жыныс қатынасына тәрбиелейтін кабинеттер ұйымдастыру
1.3. Оқу барысында мектеп оқушыларын жыныс қатынасына тәрбиелейтін оқу процесінің жоспарын жасап, енгізу ОДСБ, облыстық АкММА
1.4. Мүғалімдер құрамын отбасын жоспарлау, жыныс катынасы принципіне сәйкес амбулаториялық база орталықтарында гине- кологиялық босануға көмекші орындарда, амбулаториялық, по- ликлиникалық мекемелерде оқыту жүйесінің программасын жа- сау
1.5. Отбасы денсаулық сақтаудың микроклиматын насихаттау жұмысын жүргізу ісі туризм және спорт комитеті
1.6. Спорт кешеңдерінде, өнеркәсіп орындарында, ұйымдарда, жалпы білім беретін мектептерде, кәсіптік-техникалық учили- лерде семьялық денсаулық клубтарын ұйымдастыру Жастар және спорткомитеті, аудаңдық, қа- лалық, АХАЖ бөлімдері
1.7. "Әке, шеше және мен — спорттық отбасы" девизімен осын- дай ұйымдарды қайта туғызып, аудандық, қалалық және облы- стық жарыстар өткізу. "Менің отбасым" мейрмын өткізу
1.8. "Жас отбасы" клубын қайта жаңғырту
2. Медицина кадрларын дайындау және білімін көтеру ОДСБ отбасы жоспарлаудың халықаралық ассоциациясы
2.1. Халықаралық ұйымдарды қатыстыра отырып, барлық дәре- жедегі дәрігер қызметкерлерін, амбулаториялық-поликлиника- лық қызметтің және тууға жәрдемдесетін мекеменің адамдарын отбасын жоспарлау, жастарды жыныс қатынасына тәрбиелеу, нәрестелерді емшекке үйрету принциптеріне сәйкес оқыту және білімін көтерулі тұрақты ұйымдастыру
2.2. Отбасын жоспарлау ассоциациясын ұйымдастыру
3. Аналар жас нәрестелердің ауруы мен өлімінің алдын-алу
3.1. Амбулаториялық-поликлиникалық қызметтің тууға жәрдем- десетін мекемелердің барлық деңгейінде отбасын жоспарлау ка- білеттерін ұйымдастыру
3.2. Жоғары патологиядағы әйелдердің тобын іздестіріп, тауып оларды ана болуға және дені сау түқымды өмірге әкелуге көмек- тесу
3.3. Көп балалы аналармен қамқоршысынан айырылған бала- ларға арналған қоғамдық ұйымдармен бірлесіп, коммерциялық құрылымдарды тарту арқылы қайырымдылық акцияларын өткі- зу Облыстық ақпарат қәсіби қоғамдық келісім департаменті облыс әкімшлігі Балалардың денсаулығы Облыста 207,9 мъш, бала бар. Сәбилер өлімі 24,8.
Балалардың негізі көпшілігі респираторлық және диарейлік ауруларға шалдығады. Жүйке және көз, ас қорыту аурулары көбейе түсуде. Бойының, ажарының қолайсыз өсуі жиі кездеседі.
Жұқпалы туберкулез ауруларының өсуі де көбейе түсуде.
Балалардың денсаулығын сақтау, ауру сырқауы мен өлімін азайту.
Балалардың салауатты өмірін қалыптастыруда олардың жай-күйін анықтау.
Балалардың арасында аурудың алдын алу мәселесінде халықаралық тәжірибені пайдалану.
Салауатты өмір салтын қалыптастыруға тәрбиелеуде салалық карым- қатынас жасау, әртүрлі Салауатты өмір салтын қалыптастыруға тәрбиелеуде салалық қарым-қатынас жасау, әртүрлі бағыт педиаторлық қызметтердің ынтымақтастығын нығайту.
Салауатты өмір салтына тәрбиелеуге халықты тарту.
1. Респираторлық және ішек ауруларынан балалар ауруы мен өлімінің алдын алу
1.1. Диарейлік және ішек ауруларымен күресте дәрігерлерді алдын алу әдістер мен көмек көрсетудің стандарттарына үйрету
1.2, Алдын-алу мен емдеу үшін дәрі-дәрмектермен қамтамасыз ету (вирусқа қарсы, денені нығайтуға, бактерияға қарсы)
1.3. Респираторлық және ішек ауруларына алғашқы көмек беруде ата-аналарды алдын-алу мен көмек берудің стандарттарын үйрету
1.4. Дәрігер қызметкерлері мен тұрғындарды барлық деңгейде мониторингке оқыту
2. Кіші буындағы балалар ауруының алдын-алу
2.1. Емшекті емізу, ана мен баланың палатада бір болуын насихаттау
2.2. Дәрігерлік қызметшілерді емшекке емізу техникасына үйре- ту
2.3. Емшекке емізудің артықшылығы туралы тұрғындар мен екіқабат әйелдерді хабардар ету.
3. Иммунитет арқылы басқарылатын инфекция
3.1. Дифтериядан сырқыттану мен өлімді азайту
3.2. Жұқпалы гепатит ауруын азайту
3.3. Туберкулезбен және туберкулез мененгитімен ауыратындар санын азайту
3.4. Полиомиелитті жою
4. Балалар мен жасөсіпірімдердің жалпы ауруының алдын алу
4.1. Мектеп окушыларын СПИД-тің, қан тамыры ауруларының, маскүнемдіктің, шылым шегушіліктің нашақорларлардың алдын алу әдістеріне үйрету
4.2. Салауатты өмір салтын құру жөнінде мектеп оқушылары мен ата-аналардың анкетасын жүргізу
4.3. Мектептер мен интернаттарда санитарлық күзеттер мен жасақтар құру
4.4. Сауықтырудың алуан түрлі әдістерін пайдалану, санаториялық емдеу, қала сыртындағы лагерьлерде сауығу, қай- та қалпына келтіру бөлімдерінде сауығу
4.5. Облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы жасаған шынығу бағдарламасына сәйкес оны мектепке дейінгі балалар мекемесіне пайдалану
4.7. Ұйымдасқан ұжымдарда дәстүрғе айналдырмаған дәрігерлік әдістер арқылы балалар иммунитетін арттыру
4.8. Дені сау балаларды тәрбиелейтін кабинеттерде мамаңдандырылған қабылдаулар да ата-аналарды салауатты өмір салтына оқыту
4.9. П. Ивановтың "Детка" әдісі бойынша балаларды шынықтыруға ата-аналарды үйрету Обл.ден. сақ. бас.
4.10. Халықтың қоғамдық топтарын мақсатты бағдарламаларды орыңдауға тарту Салауатты өмір салтына ықпал Жасау, дене бітімін жетілдіру (дене тәрбиесі, спорт, туризм)
Дене тәрбиесі мен халықтық спортты дамыту жан-жақты тәрбие мен дене және рухани тәрбиедегі жеке адамға қойылатын басты талап. Бұл дегеніміз — бүкіл мемлекеттік міндет.
Бағдардың өзі халықты дене төрбиесі мен салауатты өмір салтын насихаттауда және оны жүзеге асыруда мемлекеттік тұрғыдан жұмыс жүргізуге мемлекеттік орындары қоғамдық ұйымдардың күш-жігер үйлестіруді жүзеге асырады.
Негізгі міндет дене тәрбиесі мен спортпен айналысатындар санын 30-50 процентке теңестіріп тұрғындардың ауру-сырқатын, қылмыскерлікті азайтып, соған орай халықтың дене тәрбиесін арттыруын жақсарту.
Соңғы жылдары балалар мен жасөспірімдердің спорттық мектептері және дене тәрбиесімен айналысатын балалар мен жасөспірімдер клубтары саны азайды, оған қоса бір мезгілде жаттықтырушы-оқытушылар саны 35 процентке қысқарып, спортпен айналысатын балалар мен жасөспірімдер саны 50 процентке жуық кеміді.
Дене тәрбиесі білімін оқыту практикасын шешу үшін мақсатты түрдегі қаржыны пайдалану халық арасында аймақтың климаттық, демографиялық әлеуметтік экономикалық жағдайын еске алу және еңбек ету қызметін ойдан шығармай, дене тәрбиесін жетілдіру перспективасын да ескеру керек.
Еліміз бен Отанымыздың қорғаушысы болатын денсаулығы мықты азаматтарды тәрбиелеу.
Жастарды дене тәрбиесімен, спортпен, туризммен жаттықтыруға қалыптастыру.
Халық арасында жаппай спортты дамыту, ақпарат құралдары арқылы қоғамдық пікірді қалыптастыру, спортсмендерге, дене шынықтыру қызметкерлеріне туристерге құрмет көрсету.
1. Халықтар арасыңда аудандық, қалалық, облыстық күңдерін ұйымдастыру жастар ісі, туризм және спорт жөніндегі облыстық комитет
2. Туған өлкемізді зерттеу мақсатында туристік жорықтар үйым- дастыру
3. Спорттық кешендерді, елді мекендерде спорттық жүйелердің сақталуын қамтамасыз ететін және оны мақсатты түрде пайдалануын жүзеге асыратын инвентаризация жүргізу
4. Салауатты өмір салтын қалыптастыруда тұрақты дене тәрби- есіне қажеттілікті жетілдіруде дене тәрбиесі мәдениетінің тәрби- елік мәнін көтеру
5. Кәсіпорындарда, оқу орьшдарында демалыс үйлерінде облы- стық туристік базаларында орналасқан тұрғылықты жеріне бай- ланысты физкультуралық сауықтыру жұмыстарын жүргізуге жағдай туғызу калалық, аудандық әкімшілікті жастар ісі, туризм, спорт жөніндегі облыстық
6. Қазақстан Республикасы халықтарының дене тәрбиесіне дай- ындығы жөнінде Президенттік сынақ (тест) тапсыруға тұрғын- дарды әзірлеу жұмыстарын жүргізу
7. Жауапкерлік борышын өтеуге дейігі және әскерге алынатын жастардың дене тәрбиесі мен әскери-патриоттық бо- рышын орындауға әзірлігін қамтамасыз ету
8. Обыс тұрғындарының әртүрлі топтарында олардың сұраны- сын қанағаттандыратын туристік қызмет жүйелерін жүріс- түрыс аймағын кеңейту
9. Танымдық, сауықтыру, тәрбиелік жоспар жасап осы бағытта ұйымдастыру шаралары жұмыстарын жалғастыру облыстық денсаулық сақтау
10. Біріккен емханаларда дәрігерлік-дене тәрбиелік кабинеттер құрып, спортық шаралардың өтуіне дәрігерлік бақы- лауды қамтамасыз ету Тиімді тамақтану Адамның тууы, дене тәрбиесінің дамуы, ауру сырқауы, өмір ұзақтығы, өлімі, жітімі секілді көрсеткіштері шын мағынасында дұрыс тамақтану факторларына байланысты екені белгілі.
Дұрыс жүғымды тамақтану әртүрлі ауруларға аз шалдығып, оны тез жеңеді.
Комплексті терапияның қосалқы түрі емдік терапия болып табылады. Жұмысшы организміне кәсіби факторлардың зияңды әсерінен сақтандыру үшін емдеу- практикалық тамақтану қолданылады.
Халықтың тамақтану мәселесі әлеуметтік, экономикалық және гигиеналық проблемаларымен тығызы байланысты. Егер халықты азық-түлікпен қамтамасыз ету шешілсе, оны технологиялык өндеу кезінде оның бағалы құрамдарын (белок, витамин) жоғалтуды азайтса, мұның өзі экономикалық және әлеуметтік факторлармен тығыз байланысты, соңда азық-түлік сапасын бақылауды жақсартып, өнімнің биологиялық, химиялық ластануынан қорғайды да, гигиеналық маңызын жақсартады.
Қазіргі кезде семірумен күресу мәселесі күрделі болуда тамақты шамадан ыс көп пайдалану, қозғалыссыз өмір кешу,майлы тағамга әуестік ұмытшақтыққа, қан диабетіне ұрындыруда. Осыған байланысты жұғымды тағам пайдалануды, сенімсіз көзқарасқа салынып тау күн тәртібінде тұр.
Жұғымды тамақтануды насихаттау Халық дені сау адамның тиімді тамақтанудың тиімділігінен хабардар болуын арттыру.
Адамдардың тамақтану мәселесінде гигиеналық тәртібін өзгерту, білімін көзқарасқа бағындырып, көзқрасын іске, оны дағдыға айналдыру.
1. Негізгі шаралар:
облыстық денсаулық сақтау басқармасы
1. Дұрыс тамақтануды жаппай насихаттау: радиотелевиия хабар- лары арқылы "Тамактану туралы әңгіме", "Тамақтану энцикло- педиясы" циклдарына насихат жүргізу жергілікті баспасөз арқы- лы "жекелеген тағам түрлерінің маңызы, "Сұраңыз, жауап бере- міз", "Әйелдерге кеңестер. Естелік кітапшалардың жасағанда ме- тодикалық көмек" такырыптарын насихаттау
2. Дұрыс тамақтануға гигиеналық топтап оқыту:
— кәсіпорындар мен ұйымдарда мына тақырыптардан топтап әнгіме өткізу, лекция оқу.
"Тамақтану мен денсалық", "Тамақтанудың әртүрлі болуы", "Дұрыс тамақтанудың үш заңы", "Жаңа витаминді препараттар"
т.б. Мынадай тақырыптарда жауап сұрақ кештерін, дискуссия- лар өткізу: "Біздің тамақтану мәдениетіміз", "Ашығу пайдалы ма?", "Бөлек тамақтануға бола ма?" "Тамақтанудың модельдік жүйесі"
3. Тамақтану мәселесіне арналған жеке санитарлық-ағарту жұ- мыстары, мына тақырыптарға кеңес, әңгімелер өткізу.
Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, "Апталық дастархан мәзірін қалай жасаймыз?", "Әртүрлі ауруларға арналған емдік дастархан мәзірлері"
4."Тамақтану және денсаулық" жөніндегі майда секторлар кеңесіне қатысу, Жеке тазалық Облыста жасалған кең ауқымды -сауықтыру шаралары әрбір адамның жеке гигиенасына және жеке денсаулығын сақтайтын істерін жүзеге асыруға байланысты. Мұның өзі халық арасында дәрігерлік-гигиеналық білімді, әсіресе жастарды тұрақты білімдар етумен шешімін табады.
Мектеп оқушыларының арасында сұрақ салу нәтижесінің қорытыныдысы төмендегідей болды: Күнделік сабақ оқу, демалу кестесін олардың 50 процентке жуығы сақтайды, 50 проценті спортпен айналысады, шынығумен 30 проценті, 55 проценті төрт мезгіл тамақтану кестесін сақтайды, 60 процент оқушының азық- түлік таңдау мәзірі нормаға сай емес.
Үйлерде газдың, судың, жарық үздік-создық берілуі адамдардың жеке тазалығын сақтауына, жуынуына, кір-қоңын тазартуына қиындықтар туғызады.
Денені, киімді таза ұстау гигиенаны сақтауға эпидемиологияға қарсы үлкен маңызы бар. Моншаларда, саунада денені жуу, киімді, төсек-орын сыртын тазарту патогеңдік ұсақ организмді жойып, организмніңсалқын типтітігіне, жұқпалы ауруларға қарсылығын күшейтеді.
Организмнің жалпы төзімділігін сақтауда тұрақты дене тәрбиесімен айналысуда маңызы зор. Тікелей өз мақсатында облысымызда спорт кешендері аз, ал барлары толық мағынасында жұмыс жасамайды.
Оған қоса облыс бойынша қалада, шағынаудандарда, спорттық-сауықтыру шараларын өткізетін құрылыс нормаларына сай келетін спорттық орындар жоқ, жалпы қолдануға кажетті спорт залдары жабық, ашық бассейндер жоқ.
— Халықтың денсаулығын сақтау, нығайту, салауатты өмір салты мен тазалық, білімін насихаттау.
Коммуналдық-тұрмыстық мақсаттағы орындар жүйесін кеңейту:
— тұрғындардың дене тәрбиесімен, спортпен айналысуына жағдай жасау;
— мектептерде ыстық тағам беретін асхана меп буфеттер жұмысын калпына келтіру;
— химиялық арасында санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу.
1. "Балаларды тазалыққа дағдыландыруға тербиелеу" деген тақырыпта ата-аналар лекторийін тұрақты ұйымдастыру Мектепке дейінгі балаларға білім берудің
2. Балабақша мен мектеп жасына дейінгі балалар бойына жеке тазалық, тамақтану мәдениеті, күні режиміне дағдыландыру
3. Оқушылар есебінен санитарлық постыларының жұмысын жандандыру
4. Оқу программасн өткізу кезінде оқушыларға тазалық және жыныс катынастары сабағын беру орыңдарда балалардың та- мақтануын ұйымдастыру, осы мекемелер асханаларын балалар тамағы үшін азықпен үздіксіз жабдықтау
6. Мектеп оқушыларының оқу режимін сақтау
7. Салауатты өмір салтын тұрғындар арасында насихаттау және оқыту — жеке гигиена ережелеріне, дене тәрбиесі мәдениетінің және спорттың кажеттілігіне негізден сабақ оқыту
8. Кір жуатын, химиялық тазалайтын, монша орындарын ұйым- Аудан, қала әкімдері
9. Шағын аудандарда 1000 адамга арналған 70-80 шаршы метр- лік дене шынықтыру-сауықтыру орындарын салу
10. Қолда бар спорт залдары мен бассейндерді облыс халқының дене тәрбиесі мен спортпен айналысуы үшін тиімді пайдалану
11. Спорттық және ойын алаңшаларын, футбол алаңдарын, конь- ки тебетін орындар құрылысын ұйымдастыру.
12. Дене тәрбиесі колдективтері арасында қалалық, облыстық чемпионаттар, спартакиадалар, жарыстар өткізуді ұйымдастыру облыстық жастар ісі және туризм, Зиянды әдеттер Жастардың қисық тәртіпті мәселесі — қылмыскерлік, маскүнемдік, нашақорлық, шылым шегушілік, қаңғыбастық, жезөкшелік апат әкелетін ауру таратылуы осының айғағы. Бұл келешекте ұлтымыз бен еліміздің өсіп өнуіне қауіпті мәселе.
Отбасындағы ақыл-ойдың тұрақсыздығы, ерте басталатын маскүнемдік, шылым шегушілік — бұлардың бәрі осы мәселенің алғашқы тізбегі.
Маскүнемдікті, нашақорлықты, шылым шегуді емдеудің алдын-алу, оның тиімділігін арттыру, бұл жұмыстың алғашқы қиындықты жояды. Ықпал етудің объектісіне кеш кірісу маскүнемдікті, нашақорлықты туғызатын қайғылы құбылыс қорытындысы.
Жастарды, тұрғындарды есірткіге, токсикалық заттарға, арақ пен темекіге қарсы тәрбиелеу қатынастарын орнықтыру.
Есірткіге, токсикалық заттарға арақ темекіге табынғандарға қарсы психологиялық, анонимдік тәрбиені халық жүргізу керек.
Жастар үшін әлеуметтік жалғастыру.
Наркомандарды, араққорларды, темекі шегушілерді төзге салатын қоғамдық пікір тарату.
1. Негізгі салалар
ОДСБ, Ішкі Істер
АММА Бұқар. ақп. құралдары
1. Жыл сайын ведомствоаралық мөлшерден тыс наркоманды арақты сол арқылы қоғамдық тәртіпті бұзушыларға қарсы оның алдын алуға байланысты ғылыми практикалық конференциялар өткізу
2. Мамандардың қатысуымен тұрақты жұмыс жасайтын телера- дио мектептерін ұйымдастыру Бұқаралық апқарат
3. Алдын алу жұмыстарын жүргізу үшін нашақор, маскүнем, әр- түрлі есірткі ішіп-шегетіндердің бұрын жазылғандардың қоғам- дық ұйымын құрып, оған көмек көрсетіп отыру
4. "Жастар СПИД-ке қарсы" маскүнем аноним" қозғалыстары мен ұйымдарының жұмыстарына практикалық көмектер көрсету
5. Өзге ведомстволармен бірлесіп есірткіге, арақка қарсы бағытталған акциялар, музыкалық кештер өткізу ОДСБ, жастар ісі туризм және спорт комитеті, білім басқар- масы
6. Нашақорлықты қолдануға қарсы емдеу жолдарын үйренгеннен кейін емдеу профилактикалық мекемесін, адамды психологиялық қорғау әдісін практикаға енгізу Облыстық білім мәдениет басқармалары, Бұқар. ақп. құр., ОДСБ, Обл. салауатты өмірді қалыптасты- ру орталығы
7. Зиянды әдеттерге қарсы аурудың алдын алу мақсатында балалардың сурет көрмелерін мына тақырыпқа конкурс өткізу. "Балалар СПИД-ке карсы" шығармалар конксы "XX ға- сыр отбасы", "Жастар СПИД-ке қарсы" акциясын, "Сырқаттан сені аяймын" қайырымдылық акциясы, "Балалар — балаларға"
телемарафоны
8. Жастар арасында нашақорлықтың, араққорлықтың, темекі шегушіліктің алдын алу мақсатында әңгімелер, лекциялар ұйымдастыру және ақпарат құралдарын пайдалану баскармасы, ОДСБ, Бұкаралық ақпарат Психологиялық тазалық және психологиялық түзеу.
- Жастар бойында салауатты өмір салты принциптерін және есірткі, ішімдік, улы заттарды қолдануға теріс көзқарас қалыптастыру.
- Жасөспірімдердің, жастардың арасында жасырын психологиялық көмекке, психологиялық түзеуге, теңбетең көзқарас тәрбиелеу (сенім телефондары, психологиялық терапевтік кабинеттер т. б.)
- Жастар бойында есірткі, ішімдік, улы зат және қаңғыбастықтың зияндылығы жөнінде хабардар болуы жағдайында өзін-өзі-сақтау мінез-құлқын Орындаушы
1. Жастар әлеуметтік қызмет жүйелерін кеңейту:
Облыс қалаларымен аудандарыныңәкім- шіліктері.
- жастарға диагностикалық кеңес беру қызметтері;
- сөнім телефондары;
- қиын жасөспірімдер мен жастарды әлеуметтікпсихологиялық қайта қалпына келтіру қызметтеріз.
2. Жергілікті орындарда психологиялық көмек беру мақсатында облыс қалалары мен аудандарына құрамында психолог, психо- лог-терапевт, наркологтардар көшпелі бригадалар ұйымдасты- ру.
3. Әлеуметтік-демалу орталықтары негізінде психологиялық студиялар ұйымдастыру.
Қ. Жубанов атындағы мемлекеттікунивер- ситет, психология кафедрасы, Жастар, спорт және туризмжөніндегі комитет.
4. Қ. Жубанов атындағы мемлекеттік университеттің психоло- гия кафедрасы күшімен жастар арасында психологиялық жатты- ғулар, ойындар, кеңестер өткізуді ұйымдастыру.
5. Улы зат, есірткі құмар, маскүнемдер үшін қайта қалпына кел- тіру және психотерапия орталықтарын ашу.
Облыстық денсаулық сақтау басқармасы.

На русском языке:
Ақтөбе облысының әкімі Решение акима Актюбинской Аким Актюбинской области области от 23 ноября 1998 года №
175. Зарегистрировано Управлением юстиции Актюбинской области 4 февраля 1999 года № 67 О создании Межведомственного координационного совета по формированию здорового образа жизни Во исполнении задач, поставленных в долгосрочном приоритете "Здоровье, образовакие и благополучие граждан Казахстана" Послания Президента страны народу Казахстана "Казахстан-2030" в части вопросов формирования здорового образа жизни с целью обеспечения координации работы по данной проблеме Аким области РЕШИЛ
1. Создать Межведомственный Координационный Совет по формированию здорвого образа жизни.
2. Утвердить состав Межведомственного Координационного Совета по формированию здорового образа жизни согласно приложению № 1.
3. Утвердить Положение о Межведомственном Координационном Совете по формированию здорового образа жизни согласно приложению N 2.
4. Утвердить Региональную комплексную программу по формированию здорового образа жизни согласно приложению № 3.
5. Акимам города Актобе и районов области, руководителям управлений, комитетов и ведомств:
— создать Координационный Совет по формированию здорового образа жизни и разработать план мероприятий.
6. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на заместителя Акима области Дошаева Е. Н.
Акима области
А. МУСИН
Приложение № 1 к решению Акима области № 175 23 ноября 1998 г.
СОСТАВ МЕЖВЕДОМСТВЕННОГО КООРДИНАЦИОННОГО СОВЕТА ПО ФОРМИРОВАНИЮ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ Дошаев Е. Н.
— заместитель Акима области, председатель Совета Рсалин А. Р.
— начальник областного управления информации и общественного согласия, заместитель председателя Совета Алдашев Ж. Е.
— начальник областного управления здравоохранения, замести- тель председателя Совета Мацук С. И.
— заместитель заведующего отделом, внутренней политики и социальной сферы аппарата Акима области, секретарь Совета ЧЛЕНЫ МЕЖВЕДОМСТВЕННОГО КООРДИНАЦИОННОГО СОВЕТА Курманбеков Е. Ж.
- начальник областного управления культуры Аскар И. М.
— редактор областной газеты "Актобе"
Асаров А. А.
— заведующий кафедрой общественных дисциплин Актюбин- ской государственной академии Джантемиров Б. Е.
— начальник областного финансового управления Калиев Е. А.
— председатель областной телерадиокомпании Исимов С. А.
— начальник управления вннутренних дел Унайбаев Е. Ж.
Госсанэпиднадзора
Логвинова Р. С.
— председатель областной организации Профсоюза работников здравоохранения Кенжебаев К. К.
— ректор Актюбинского университета им. Жубанова Кудайбергенов А. А.
— начальник областного управления образования Лябин А. Б.
— заместитель Акима города Брязгалов Ю. А.
— редактор областной газеты "Актюбинский вестник"
Беляков В. И.
— главный редактор "РИКА-ТВ"
Кульшаров Д. К.
— председатель облсовпрофа Лобах А. П.
— председатель областного комитета по делам молодежи, туризма и спорта Доскалиев Ж. А.
— ректор Актюбинской государственной медицинской акаде- мии Юсупов Знаутдин — имам мечети г. Актобе Агзамов И. А.
— начальник городского отдела здравоохранения Сейталин М. С.
— директор областного центра проблем формирования здорово- го образа жизни Приложение № 2 к Решению Акима области № 175 от 23 ноября 1998 г.
ПОЛОЖЕНИЕ О МЕЖВЕДОМСТВЕННОМ КООРДИНАЦИОННОМ СОВЕТЕ ПРИ АКИМЕ ОБЛАСТИ ПО ФОРМИРОВАНИЮ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ
1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ
1. Межведомственный Координационный Совет создан в соответствии с задачами, поставленных в Послании Президента страны народу Казахстана «Казахстан - 2030» в вопросах формирования здорового образа жизни.
2. Межведомственный Координационный Совет осуществляет взаимодействие областных управлений образования, культуры, здравоохранения, областного управления информации и общественного согласия, международных организаций и фондов в решении вопросов формирования здорового образа жизни.
3. Межведомственный Координационный Совет является консультативным органом, координирующим работу органов и учреждений здравоохранения, обеспечивающих ик взаимодействие в вопросах формирования здорового образа
2. ЗАДАЧИ МЕЖВЕДОМСТВЕННОГО КООРДИНАЦИОННОГО СОВЕТА
1. Обеспечение взаимодействия управлений, ведомств, комитетов, международных и общественных организаций, фоңдов в вопросах создания условий и повышения ответственности населения по формированию здорового образа жизни.
2. Координация деятельности всех управлений, ведомств, комитетов, международных и общественных организаций, фоңдов в области стимулирования и пропаганды здорового образа жизни.
3. Содействие во внедрении гигиенического обучения и оздоровления населения.
4. Постановка проблем перед медицинскими органами, учреждениями и общественными организациями в вопросах профилактики заболеваний и формирования здорового образа жизни.
5. Расширение сотрудничества и координация государственных, негосударственных и частных структур, научно – производственных объединений, средств массовой информации, международных организаций в области проблем формирования здорового образа жизни.
3. ФУНКЦИИ МЕЖВЕДОМСТВЕННОГО КООРДИНАЦИОННОГО СОВЕТА
1. Выработка решений и перераспределение заданий между представителями заинтересованных сторон, направленных на формирование здорового образа жизни.
2. Организация и привлечение сил и средства заинтересованных управлений, ведомств, общественных организаций и фондов на разработку современных методов и форм пропаганды здорового образа жизни.
3. Взаимодействие со средствами массовой информации в целях обеспечения их и освещения ими по каналам средств массовой информации вопросов по проблемам формирования здорового образа жизни.
Приложение № 3 к решению Акима Актюбинской области № 175 от 23 ноября 1998 г.
РЕГИОНАЛЬНАЯ КОМПЛЕКСНАЯ ПРОГРАММА ПО ФОРМИРОВАНИЮ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ Основные цели, проблемы и задачи Региональная комплексная программа по формированню здорового образа жизни разработана в целях реализации Послания Президента страны народу Казахстана «Казахстан -2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев».
Как сказано в Послании: «... экономический рост сам по себе не сможет гарантировать благополучия наших граждан. Не сложно представить себе процветающую экономику, при которой люди из года в год становятся все более больными в результате неправильного подхода к своему здоровью и загрязненной окружающей среды.
По мере того, как мы строим свое общество, необходимо применять нарастающие усилия в том, чтобы наше граждане были здоровыми на протяжении всей своей жизни, и их окружала здоровая природная среда».
Здоровый образ жизни - это образ жизни, способствующий сохранению, укреплению и восстановлению здоровья. В связи с зтим у человека необходимо сформировать новое отношение к своему здоровыо.
Здоровье человека - дело первостепенной важности. Каждый отдельно взятый человек и общество в целом должны осознать значимость здоровья, стремиться к здоровому образу жизни.
Главная проблема заключается в сохранении и укреплении здоровья населения области, в активном включении в борьбу за здоровый образ жизни.
Основными целями по формированию здорового образа жизни являются:
1. Улучшение здоровья населения путем формирования нового отношения к здоровью и здоровому образу жизни.
2. Скоординированный межотраслевой подход к профилактике и укреплению здоровья населения области.
3. Развитие умений, знаний и навыков, обеспечение широкого доступа к занятиям и ресурсам, позволяющим людям реализовать свои потребности в здоровом образе жизни.
Региональная программа по формированию здорового образа жизни ставит перед собой следующие задачи:
1. Пропаганда формирования здорового образа жизни.
2. Создание социально-экономических, морально-этических, экологических условий, способствующих сохранению и укреплению здоровья населения.
3. Комплексный подход к образованию населения по сохранению и укреплению здоровья на индивидуальном, семейном и популяционном уровнях.
4. Определение приоритетов стратегии формирования здорового образа
5. Расширение информадионно - образовательной и пропагандисткой деятельности по внедрению здорового образа жизни среди населения области.
6. Активизация физкультурно - оздоровительной и спортивной работы среди населения области.
7. Снижение заболеваемости и смертности от инфекции, управляемых средствами иммунопрофилактики, предупреждение дальнейшего распространения ВИЧ- инфекции, туберкулеза и т.д.
8. Удовлетворение основных потребностей (экологически чистая вода, пища, безопасность в работе, занятия физкультурой и спортом и т.д.)
9. Активизация работы по месту жительства с детьми и подростками.
10. Освоение в области имеющихся туристских ресурсов.
11. Расширение сети служб социально - психологической реабилитации.
12. Переориентация служб здравоохранения на первичную профилактику и укрепления здоровья населения.
Исполнение программы рассчитано на три года и предполагает достижение следуюших результатов:
1. Построение стройной системы управления в вопросах формирования здорового образа жизни населения области, осуществление комплексного подхода в снижении распространенности вредных привычек.
2. Улучшение показателей здоровья населения путем повышения ответственности за личное и общественное здоровье.
3. Повышение нравственного, духовного, культурного потенциала.
4. Увеличение количества сторонников здорового образа жизни.
Разработчики настоящей программы:
- областное управление информации и общественного согласия;
- отдел внутренней политики и социальной сферы аппарата Акима области;
- областное управление здравоохранения;
- областное управление Госсанэпиднадзора;
- областной комитет по делам молодежи; туризма и спорта;
- областное управление образования;
- областное управление экологии и биоресурсов;
- областное управление культуры;
- областной отдел охраны окружающей среды;
- Актюбинская государственная медицинская академия;
НРАВСТВЕННОЕ ЗДОРОВЬЕ В последнее время в поведении детей, подростков и молодежи можно заметить проявления физической и духовной нечистоплотности. Для их преодоления необходимо выработать новую форму воспитательной работы молодежи, содействующую, прежде всего, самосознанию, формированию ответственности за свои действия и поступки.
ЦЕЛИ:
- пропаганда здорового образа жизни;
- воспитание у молодежи принципов морали и нравственности;
- духовное и физическое самосовершенствование;
ЗАДАЧИ:
- создание социально - правовых, психолого - педагогических, финансовых условий, обеспечивающих внедрение здоровой нравственности и здорового образа жизни среди молодежи;
- воспитание в каждом человеке ответственности за свое здоровье.
ОСНОВНЫЕ МЕРОПРИЯТИЯ
СРОКИ
ОТВЕТСТВЕННЫЕ
1. Проводить культурно - массовые мероприятия с целыо приви- тия морально - нравственных качеств молодежи.
постоянно областное управление образования, комитет по делам молодежи, туризма и спорта, управ- ление культуры.
областной акимат
2. Рекомендовать областной телерадиокомпании и др. сред- ствам массовой информации не допускать показа и издания ма- териалов, пропагандирующих насилие, порнографию, жесто- кость, курение и т.д.
1998-2000 областное управление образования
3. Возобновить работу кружков по интересам, любительских объединений центров с уделением внимания та- ким напралениям:
- декоративно - прикладного творчества и эстетики быта;
- изобразительного творчества;
- танца;
- историко - краеведческого и этнографического характера.
областное управление образования.
4. Вести широкую образовательную работу среди молодежи че- рез преподавание:
- в дошкольных учреждениях, начальном звене - «Азбуки нрав- ственности»;
- в школах, ПТШ , колледжах , ВУЗах - «Искусство и этика», «Народные обычаи и традиции», «История национальной культуры», «Этика», «Эс- тетика», «Культурология», «Культура речи», «Этикет», «Ора- торское искусство» и др.
5. Организовать курсовую работу по совершенствованию и пе- реподготовке педагогических кадров по проблемам нравствен- ного воспитания.
6. Повысить воспитательную значимость детских, молодежных телерадиопрограмм.
областная телерадиокомпания, комитет по делам молодежи, туризма и спорта
7. Повысить воспитательный потенциал семьи путем создания клубов «Молодая семья» и др.
образования.
8. Обогащать содержание воспитания, осуществляемого учре- ждениями образования, путем развития и углубления форм творческой деятельности детей, подростков и молодежи в соот- ветствии с их выбором и интересами.
ПРЕДОТВРАЩЕНИЕ ЗАБОЛЕВАНИЯ.
ЧИСТАЯ ВОДА.
Обстановка в области по обеспечению населения доброкачественной питьевой водой остается сложной. Качество питьевой воды ухудшается как по бактериологической загрязненности, так и по химическому составу.
Несвоевременные поставки реагентов для очистки и обеззараживания питьевой воды привели к нарушению технологии ее обработки. Остается неудовлетворительным и санитарно-техническое состояние головных сооружений и разводящих сетей водопроводов.
Ухудшается состояние открытых водоисточников, являющихся крупными водозаборами.
ЦЕЛЬ:
Разработка и проведение комплекса мер по повышению качества питьевого водоснабжения населения области. Предупреждение инфекционных заболеваний, фактором передачи которых является питьевая вода.
Обеспечение населенных пунктов области питьевой водой гарантированного качества, соответствующей ГОСТу " Вода питьевая " 2874-82.
Обеспечение безопасности водоисточников питьевого водоснабжения по бактериологическим, токсикологическим, химическим показателям Основные мероприятия Сроки Ответственные Общие мероприятия по всем водопроводам.
Дважды в год (весной и осенью) проводить очистку, про- мывку, дезинфекцию, водозаборных сетей.
апрель октябрь
Руководители ведомств имеющие водопроводы.
по плану ведомства соответ. ведомств имеющих водопровод В целях профилактики инфекционных заболеваний прово- дить своевременные плановые ремонты на водозаборных сооружениях и водопроводных сетей.
ежегодно ведомств имеющих водопроводы Обеспечить постоянный ведомственный лабораторный кон- троль за качеством воды всех действующих водопроводов, а при отсутствии ведомственной лаборатории заключить договора с местной санэпидстанцией.
ежегодно, в мае мес.
Гл. Врачи районных
СЭС, нач. гор. упр.
ГСЭН
Совместно с руководителями ведомств, имеющих водопро- воды ежегодно пересматривать паспортов, всех имеющих- ся в районах, водопроводов и при необходимости внести соответствующие корректировки.
ведомств
Своеврвменно устранять аварии (в течение суток) на водо- проводах, восстановленный участок обеззараживать. Об авариях и их устранениях своевременно сообщать местным санэпидстанциям.
с начала
На каждом водопроводе иметь неснижаемый запас (Н.З.)
дезинфицирующих средств (хл. известь и т.д.)
1998 г. пост.
Иметь на обслуживающий персонал санитарные книжки со своевременным прохождением мед. осмотров и бак. обсле- дования.
хозяйств, ведомств
Содержать в должном санитарно – техническом состоянии общественные децентрализованные источники водоснабже- ния (шахтные колодца, скважины без разводящей сетей, родники и др.)
2 раза в год май, октябрь Общественные шахтные колодцы отремонтировать, очи- стить, провести дезинфекцию сруба с обеззараживанием воды.
по графику
СЭС
Заключить договора с местными санэпидстанциями на про- ведение периодического обеззараживания общественных колодцев.
На всех действующих скважинах восстановить зоны санитарной охраны.
1998 г.
ведомств.
Проводить нижеследующие мероприятия:
по г. Актобе:
А.О. «Акбулак»
- Провести реконструкцию с заменой труб водопроводной сети, в первую очередь в старой части города и жилгород- ка.
А. О. «Акбу- лак»
А. О. «Акбулак»
- Довести мощность Кундактырского водозабора до проектной.
к концу 2000 г.
1998 года
- Закончить строительство второй нитки водопровода от Верхне-Каргалинского водозабора до насосной станции второго подьема.
- Оборудовать спец. машину для проведения 1999 года дезинфекции сетей г. Актобе после аварий по Алгинскому району 1999 год Руководители хоз. А.О. «Карабулак»
- Расширить разводящей сети поселкового водопровода А.
О. «Карабулак»
1998-1999 г.г.
К.П. «Кайнар»
- Вывести из эксплуатации водозаборных скважин (по этап- но) водопровода пос. Кайнар, вода которых не отвечает требованиям ГОСТа 2874-82.
2000 год хозяйств
-Изыскать водоисточник достаточной мощности, подқлючить его к водопроводу к-за «Земледелец»
с пос. Ключевой.
по Мугалжарскому району
- Установить хлораторных установок на водопроводах А.
О. «Горжилэнерго», «Актюбэнергонефть», К. П. «Победа»
и г. Эмба.
1999- 2000 г.г.
А. О. Горжилэнерго
Тайбукенов, Актюбэнергонефть Гущин, К. П. «Победа»
- Восстановить и расширить водопроводные сети К. П.
«Ильичевский».
2000г.
Администрация
К. П. Ильичевский по Темирскому району
- Заменить наиболее слабые участки водопровода пос. Шу- бар-Кудук, где часто наблюдаются порывы.
1998 - 1999 г.г.
Упр. жел. дороги и ком. отдел, рай. Акимат
- Построить водопроводные сети и К. П. «Кенесту».
К концу
Руководство
К. П. «Кенесту»
2000 года
- Запроектировать обезжелезовающую установку на водо- проводе в пос. Шубар-Кудук 1999 г.
Упр.жел дороги, ком.отд. Акимата по Хобдинскому району 1998 год П. К. «Жарсай»
-Восстановить и пустить в эксплуатацию водопровод в пос.
Алексеевка.
до конца
П. К. «Акраб»
-Приобрести глубинные электронасосы для водоисточни- ков водопровода пос. Акраб и пустить в эксплуатацию.
до 2000г.
П. К. «Байтак»
- Отремонтировать водопроводную сеть с водозаборными колонками в пос. Талдысай.
- Подготовить проектную документацию строительства во- допроводов в населенных пунктах Сарбулак, Успеновка.
1999 год.
П. К. «Хобдинский»
П. К. «Арай» и
«Талач».
по Мартукскому району допровода в пос. Мартук Ком. отд. Акимата райна
- Восстановить водопроводы:
в пос. Первомайский
Руководство хозяйств в пос. Междуреченский по Уилскому району 1998г.
- Восстановить водозабор водопровода А. О. «Коптогай»
(с-з им. Курманова)
А. О. Коптогай
ЧИСТЫЙ ПРОДУКТ
Развитие рыночных отношений способствует завозу на территорию области большого количества продуктов питания без документов, подтверждающих их безопасность, что требует дальнейшего развития санитарно - эпидемиологического надзора за потребительским рынком, проведение широкомасштабных мероприятий по предупреждению инфекционной заболеваемости, связанной с пищевыми продуктами.
В городах и сельских населенных пунктах области имеет место неупорядоченная уличная торговля продуктами питания негарантированного качества и безопасности с нарушениями правил торговли. Приватизация объектов питания создала дополнительные трудности в обеспечении населения доброкачественными продуктами, т. к. используются несовременные технологии, сырье, несоответствующее ГОСТам, к работе допускается неподготовленный персонал, по области отсутствуют технологические инструкции и нормативная документация.
- разработка и проведение комплекса мер по обеспечению качества продуктов питания, производимых в области.
- обеспечение комплексного надзора со стороны контролирующих органов за качеством завозимой в область продукции.
- открытие сети фирменных магазинов для широкой реализации продуктов питания отечественного производства;
- запрет завоза в область продуктов питания без документов на качество;
- запрет на реализацию продуктов питания в неустановленных местах (уличная торговля);
- организация ведомственных лабораторий на всех предприятиях пищевой промышленности независимо от форм собственности для контроля качества выпускаемой продукции.
ИСПОЛНИТЕЛИ
Областное управление Госсанэпиднадзора.
1. Держать под контролем санитарно - гигиеническое состояние предприятий пищевой промышленности, торговли и обществен- ного питания, рынков и давать оценку качества вырабатывае- мых и реализуемых продуктов.
2. Организовывать постоянно выставки продажи экологически чистых и безопасных продуктов, выпускаемых местной пище- вой промышленностью.
Акимы городов и районов, производители продуктов, санэпиднадзор.
3. Использование для организации, реорганизации или модерни- зации промпредприятий промышленные линии, обеспечиваю- щие выпуск экологически чистых продуктов.
Предприниматели, таможенная служба, СЭПН.
4. Восстановит на территории области сеть специализирован- ных магазинов по реализации продуктов гарантированного каче- ства, продуктов лечебного и детского питания.
1998 - 2000 районов, учреждения здравоохранения, сан.
и вет. службы.
5. Не допускать ввоза и реализации на территории области пи- щевых продуктов без соответствующих документов о качестве Акимы городов и районов, таможенная служба, СЭПН, вет. служба, органы УВД.
6. Не допускать реализации пищевых продуктов вне рынков, т.
е. в точках стихийной торговли, а также продуктов домашнего изготовления, не имеющих контроля качества.
районов, УВД, вет. служба, общество по охране прав по- требителей, СЭПН.
УЛУЧШЕНИЕ УСЛОВИЙ ТРУДА
- совершенствование комплекса мероприятнй по снижению профессиональной и соматической заболеваемости рабочих промышленных предприятий.
обеспечить снижение соматической и профессиональной заболеваемости на 15% путем улучшения условий труда, автоматизации и механизации производственных процессов на промышленных предприятиях;
выполнение плана вывода женщин, занятых во вредных условиях труда, в более благоприятные условия труда.
1. Проводить работу на промпредприятиях и учреждениях по со- зданию благоприятных условий труда для рабочих и служащих.
Областное управление
Госсанэпидназора
2. С целью предотвращения загрязнения воздуха рабочей зоны потребовать:
Областное управление Госсанэпиднадзора, руководители промышленных предприятий.
- применения в производстве безвредных или менее вредных ве- ществ;
- использование технологий, при которых максимально сокра- щаются или устраняются вредные производственные факторы;
- создания комплекса защитных мероприятий, обеспечивающих достижение гигиенических нормативных уровней физических, химических и др. вредных факторов на рабочих местах.
3. Вести целенаправленную работу по предотвращению и снижению профессиональных отравлений и заболеваний.
4. Не допускать в эксплуатацию промышленных предприятий без полного комплекса санитарно-бытового, лечебно-профилак- тического, спортивно-оздоровительного обслуживания работающих.
5. С целью выявления ранних форм заболеваний и разработки оздоровительных мероприятий, направленных на предупрежде- ние и снижение профессиональной заболеваемости, проводить предварительные при поступлении на работу и периодические медицинские осмотры рабочих, связанных с опасными, вредными и неблагоприятными произ- водственными факторами.
руководители аграрных хозяйств.
6. Проводить специальное санитарно-гигиеническое обучение лиц, занятых в аграрном секторе по предупреждению заражения инфекционными профессиональными заболеваниями.
Руководители промышленных предприятий.
7. Проводить аттестацию рабочих мест по условиям труда, а также аттестацию производственного и технологическо- го оборудования на соответствие нормативным требованиям.
ОКРУЖАІОЩАЯ СРЕДА И ЭКОЛОГИЯ Медико-демографические показатели состояния здоровья населения области, начиная с 1992 года ухудшились: показатель рождаемости снизился с 17,4 до 14,0.
За последние 2 года в области нет естественного прироста населения.
Актюбинская область один из крупнейших центров страны. Также является экологически неблагоприятным регионом: по области 47 предприятий и организаций применяющих в работе источники ионизирующего излучения.
Персонал категории «А» работает соответственно на 117 участках. По прежнему одним из самых важных вопросов остается проблема захоронения скопившихся в области радиоактивных отходов и с каждым годом нарастает угроза выхода опасных нуклидов во внешнюю среду из-за разрушения защитных капсул.
Еще одним примером (экологических факторов Арала) влияния окружающей среды на здоровье населения является высокий уровень заболеваемости органов дыхания у жителей районов, находящихся в зоне экологического бедствия: Байганинского (2385,2 до 3041,1) , Иргизского (2102,9 до 4488,3), Шалкарского (1619,8 до 6319,2).
- определение ведущих негативных факторов, влияющих на здоровье населения, разработка путей их нейтрализации или устранения;
создание морально-этических, социально-бытовых, экономических основ для формирования, у населения потребности к здоровому образу жизни.
- предотвращение загрязнения окружающей среды, решение проблем зон экологического бедствия;
- организация и осуществление комплекса мероприятий по сниженнию влияния последствий экологической катастрофы Аральского моря и Приаралья на жителей населенных пунктов, расположенных вблизи региона;
- изучение влияния выбросов на состояние здоровья населения на территориях с высоким урвнем загрязнения атмосферного воздуха с разработкой конкретных мероприятий по промышленным предприятиям с целью их уменьшения.
управление экологии и биоресурсов.
1. Разработать целенаправленные программы по организации и осуществлению лабораторного контроля за уровнем загрязне- ния атмосферного воздуха в санитарно-защитных зонах про- мышленных предприятий, на крупных автомагистралях, для че- го определить число - контрольных точек, кратность отбора проб, необходимых для гигиенической оценки санитарной ситу- ации.
Областное управление Госсанэпиднадзора
2. Систематически изучать влияние выбросов на состояние здоровья населения на территории с высоким уровнем загрязнения атмосферного воздуха и провести полный учет объектов, имеющих вредные выбросы в атмосферу.
Областное управление экологии и биоре- сурсов, пром. предприятия.
3. Руководителям объединений, предприятий и организаций всех форм собственности разработать конкретные санитарно-технические мероприятия по охране атмосферного воздуха.
областное управление Госсанэпиднадзора,
4. Не допускать ввод в эксплуатацию промышленных сельскохо- зяйственных объектов без соблюдения требуемых нормативов ПДВ вредных веществ в атмосферу.
областное управление Госсанэпиднадзора ГАИ.
5. Лицам, осуществляющим реализацию нефтепродуктов на за- правочных станциях, соблюдать требования по снижению за- грязнения атмосферного воздуха вредными выбросами, преду- смотреть санитарно-защитные зоны.
6. Осуществлять постоянный контроль за соблюдением ГОСТов на токсичность и дымность выхлопных газов автомашин, выпус- каемых на линию автотранспортными предприятиями, станция- ми техобслуживания.
акимат г. Актюбинска.
7. Развивать сеть электротранспорта в областном центре.
управление коммунального хозяйства.
8. С целыо улучшения санитарного состояния городов рассмот- реть вопрос по реализации через КСК населению полиэтилено- вых пакетов для сбора мусора.
областной отдел охраны окружающей сре- ды.
9. Продолжать изучения влияния последствий Аральской ката- строфы на состояние здоровья населения области, в первую оче- редь в Шалкарском, Иргизском, Байганинском, Темирском, Уил- ском районах областной комитет по ЧС, акимат области.
10. Изыскать средства за счет средств пром.предприятий для ежегодного вывоза с территории области отработанных радио- логических источников.
до 2000 управление коммунального хозяйства, КСК.
11. Расширить уровень озеленения жилых территорий города:
на участках детских учреждений, школ, больниц, спорткомплек- сов, территории домов, микрорайонов, территории предприятий и учреждений.
12. Организовывать и проводить акции «Зеленые насаждения в моем дворе» среди детей и подростков.
Осуществить посадку аллеи Детства в каждом районе города и области.
областное управление образования, областной комитет по делам молодежи, ту- ризма и спорта.
13. Создать отряды из числа учащейся молодежи «Зеленый патруль».
ДИСПАНСЕРИЗАЦИЯ
В области продолжается ухудшение демографических показателей, снижается естественный прирост населения, сокращается средняя продолжительность жизни. Отмечается постоянный рост общей смертности, причем в структуре причин смертности более половины - от заболеваний сердечно - сосудистой системы, травм и несчастных случаев. Увеличивается число больных хроническими заболеваниями, в т.ч. за счет травматизма.
Наблюдается рост сердечно-сосудистыми, инфекционными заболеваниями, туберкулезом, болезнями, передающимися половым путем.
Вырос рост первичной инвалидности. Рост произошел за счет злокачественных новообразований, травм, болезней нервной системы и органов чувств.
Продолжается рост профессиональной заболеваемости, в структуре которой ведущее место принадлежит заболеванкям, возникшим от воздействия физических факторов, заболеваниям пылевой этиологии и т. д.
Однако регистрируемый уровень заболеваний не отражает истинного положения дел, т. к. имеет место недовыявление больных, в т. ч. с профессиональной патологией.
Значительно сократилось число лиц, занимающихся физической культурой и спортом, что также ведет к снижению состояния здоровья.
Преобразование экономики, дальнейшее реформирование здравоохранения, а также задачи, поставленные в Послании Президента народу Казахстана, требуют дальнейшего совершенствования профилактической работы, В связи с этим продолжение работы по диспансеризации населения области является одним из основных разделов деятелыюсти лечебных учреждений. В этой работе главная роль принадлежит звеньям первичной медико-санитарной помощи, в центре деятельности которой находится семья.
- достижение физического и нравственного здоровья населения, улучшение качества жизни;
- воспитание у населения способности самостоятельно принимать оптимальные решения в области профилактики заболеваний и сохранения здоровья.
- повышение саналогической культуры населения, замена пассивных форм и методов санитарного просвещения активным нравственно-гигиеническим тренингом с первых лет жизни;
- выработка основ самосохранного поведения человека сознательно выбирающего здоровый образ жизни;
- внедрение в практику ПСМП новых механизмов санитарного ж просвещения и психогигиены с организацией кабинетов здоровья и курсов на профессиональной основе;
- привлечение ведомственных, общественных и политических организаций для решения вопросов профилактики и формирования здорового образа жизни с созданием различных межсекторальных советов, обществ, фондов;
- выявление и формирование групп риска среди населения, проведение лечебно-оздоровительных мероприятий.
1. Активный нравственно-гигиенический тренинг с первых лет жизни человека:
ОУЗ
СМИ
- пропаганда и внедрение утренней гигиенической гимнастики, разминочной гимнастики;
- пропаганда и обучение различным методам закаливания орга- низма и помощь в создании соответствующих сообществ, клу- бов и т. д., в т.ч. последователей П. Иванова
- обучение правилам личной и производственной гигиены;
- обучение основам правильного режима и рационального пита- ния.
2. Проведение подготовки и переподготовкг специалистов в области профилактики в ин ститутах и факультетах усовершенствовани врачей.
1998-2000 г.
3. Проведение плановой иммунизаци и населения с целью сни- жения инфекционной заболеваемости (туберкулез, дифтерия, вирусный гепатит и т.д.) по утвержденным в Республике про- граммам.
4. Выявление факторов и формирование групп риска с проведе- нием оздоровительных мероприятий по профилактике следую- щих заболеваний:
а) онкологические;
б) сердечно-сосудистые;
в) эндокринные;
г) хронические неспецифические заболеванания легких.
1998 2000 г
5. Проведение целевых медицинских осмотров с выявлением и лечением болезней на ранних стадиях: туберкулез, глаукома, са- харный диабет
6. Организация мультисекторальных советов по охране здоровья населения: «Экология и здоровье», «Питание и здоровье» и т.д.
7. Для снижения инвалидности и смертности от сахарного диабета, бронхиальной астмы:
- активизировать деятельность общества больных диабетом;
- открыть школу больного сахарным диабетом в ОКБ, поликли- никах;
- астмошколу для больных бронхиальной астмой в пульмоноло- гических отделениях гг. Актюбинска, Хромтау, Алга.
8. Развитие службы психо-социальной помощи с открытием кабинетов:
- психологической разгрузки на производстве;
- психотерапевтических кабинетов;
- кабинетов психологической защиты, телефоны доверия и т.д.
УЛУЧШЕНИЕ ЗДОРОВЬЯ НАСЕЛЕНИЯ Здоровье и планирование семьи В течении последних лет в области отмечается ухудшение демографической ситуации: снизилась рождаемость с 17,4 в 1992 году до 14,0 на 1000 живорожденных детей в 1997 году, возрос уровень экстрагенитальных заболеваний среди беременных. Несмотря на снижение количества абортов в целом, удельный вес их остается также высоким: 57,3% от общего числа беременных.
С целью изменения создавшейся ситуации, кроме развития и совершенствования медицинской технологии оказания акушерскогинекологической помощи, необходимо также формировать у населения правильное отношение к принципам здорового образа жизни в системе охраны здоровья матери и ребенка, подготовке к материнству и рождению здорового потомства.
1. Сформировать у населения идеологию здорового образа жизни в сфере охраны здоровья матери и ребенка.
2. Снизить материнскую, младенческую заболеваемость и смертность.
3. Повысить знания о контрацепции среди женщин детородного возраста и девушек- подростков.
4. Снизить уровень абортов.
1. Освещать и пропагандировать среди населения принципы планирования семьи, грудного вскармливания новорожденных через средства массовой информации.
2. Создать систему подготовки и повышения квалификации медицинских кадров через международные общественные организации и ассоциации планирования семьи.
3. Продолжать развитие системы обучения матерей, беременных женщин на уровне ПСМП основам планирования семьи, грудного вскармливания.
МЕРОПРИЯТИЯ
1. ПРОПАГАНДА И ОБУЧЕНИЕ НАСЕЛЕНИЯ ПРИНЦИ- ПАМ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ В СФЕРЁ ОХРАНЫ ЗДОРОВЬЯ МАТЕРИ И РЕБЕНКА ОУЗ, областная телерадиокомпания, СМИ.
1.1. Создать и внедрить в средства массовой информации пропа- гандирующие и обучающие программы для населения по вопро- сам планирования семьи, половому воспитанию молодежи.
ОУЗ, областное управление образования.
1.2. Организовать в средних и высших учебных заведениях сов- местно с учительско - преподавательским составом кабинеты по половому воспитанию учащихся и студентов.
1.3. Разработать и внедрить в процесс обучения школьников программу полового воспитания.
управление образования, АГМА.
1.4. Создать образовательную программу по обучению учительско - преподавательского состава системы образования принципам планирования семьи, полового воспитания проводить обучение на базе центров амбулаторной гинеколо- гии, родовспомогательных и амбулаторно- поликлинических учреждений
1.5. Проводить работу по пропаганде здорового микроклимата в семье.
областное управление образования, коми- тет по делам молодежи, туризму и спорту, СМИ.
1.6. Создать семейные клубы здоровья на базе спортсооружений, предприятий, организаций, общеобразова- тельңых и профессионально-технических школ области.
1.7. Возродить организацию и проведение районных, городских и областных соревнований «Папа, мама, я спортивная семья», праздников «Моя семья»
1.8. Возродить работу клубов « Молодая семья»
комитет по делам молодежи, туризму и спорту, районные, городкие отделы ЗАГСов.
2. ПОДГОТОВКА И ПОВЫШЕНИЕ КВАЛИФИКАЦИИ МЕДИЦИНСКИХ КАДРОВ ОУЗ, международная ассоциация планиро- вания семьи.
2.1. Организовать регулярное обучение и повышение квалифи- кации мед. работников всех уровней амбулаторно-поликлиниче- ской службы и родовспомогательных учреждений принципам планирования семьи, полового воспитания подростков и грудно- го вскармливания новорожденных с привлечением международ- ных организаций.
2.2. Организовать ассоциацию планирования семьи.
3. ПРОФИЛАКТИКА ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ И СМЕРТНОСТИ СРЕДИ МАТЕРЕЙ И НОВОРОЖДЕННЫХ.
3.1. Организовать на всех уровнях амбулаторно-поликлиниче- ской службы, родовспомогательных учреждений кабинеты по планированию семьи.
3.2. Продолжить работу по выявлению групп риска женщин с экстрагенитальной патологией и подготовке их к материнству и рождению здорового потом- ства.
3.7. Проведение с общественными организациями с привлечени- ем коммерческих структур благотворительных акций в помощь многодетным матерям и детям-сиротам.
Областное управление информации и обще- ственного согласия, акимат области.
ЗДРОВОЕ ДЕТСТВО
В области проживает 207,9 тысяч детей. Показатель младенческой смертности - 24,8, Основными причинами заболеваний детей являются респираторные и диарейные заболевания. Увеличилось число неврологических заболеваний, заболеваний органов зрения, пищеварения, имеет место рост нарушения осанки.
Возрос рост тубинфициррванности детей.
ЦЕЛЬ: сохранение здоровья, снижение заболеваемости и смертности детей.
■ определение приоритетов по формированию здорового образа жизни детей;
■ использование международного опыта по профилактике заболеваний среди детского населения;
■ интеграция деятельности педиатрической службы в различных направлениях по воспитанию здорового образа жизни, межотраслевое взаимодействие;
■ вовлечение населения в процессы воспитания здорового образа жизни.
1. ПРОФИЛАКТИКА 3АБОЛЕВАЕМОСТИ ДЕТСКОЙ СМЕРТНОСТИ ДЕТЕЙ РЕСПИРАТОРНЫХ И КИШЕЧ- НЫХ ИНФЕКЦИЙ.
1.1 Обучение медработников методам профилактики и стандар- там оказания помощи в борьбе с диарейными и кишечными за- болеваниями.
1.2. Обеспечение медикаментами для профилактики и лечения противовирусные, общеукрепляющие, антибактериальные).
1.3. Обучение родителей методам профилактики и стандартам оказания помощи при респираторных и кишечных инфекциях.
1998-
1.4. Мониторинг обучения на всех уровнях среди медработников и населения.
2. ПРОФИЛАКТИКА ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ ДЕТЕЙ МЛАДШЕГО ВОЗРАСТА.
2.1. Пропаганда грудного вскармливания, создание палат сов- местного пребывания матери и ребенка.
2.2. Обучение медперсонала технике грудного вскармливания.
2.3. Информирование беременных и населения о преимуществах грудного кормления
3. ПРОФИЛАКТИКА ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ УПРАВЛЯЕ- МЫМИ ИНФЕКЦИЯМИ С ПОМОЩЬЮ ИММУНИЗА- ЦИИ.
3.1. Снижение заболеваемости и смертности от дифтерии.
3.2. Снижение заболеваемости вирусным гепатитом.
3.3. Снижение заболеваемости туберкулезом и туберкулезным менингитом.
3.4. Ликвидация полиомиелита.
4. ПРОФИЛАКТИКА ОБЩЕЙ ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ ДЕТЕЙ И ПОДРОСТКОВ.
4.1. Продолжение обучения по специальной методике школьников прфилактике СПИД, вензаболеваний, алкоголизма, курения, наркомании.
Областное управление образования.
4.2. Проведение анкетирования среди школьников и родителей по формированшо знаний по здоровому образу жиз- ни.
4.3. Формирование в школах и школах-интернататах санитарных постов и дружин.
4.4. Использование различных форм оздоровительных меропря- тий: санаторное лечение, оздоровление в загородных лагерях, оздоровление в реабилитационных отделениях.
4.5. В дошкольных учреждениях формирование специализиро- ванных групп для детей с хроническими заболеваниями.
4.6. Использование в дошкольных учреждениях комплексной программы закаливания, разработанной областным центром проблем формирования здорового образа жизни.
4.7. Повышение неспецифического иммунитета у детей в орга- низованных коллективах средствами нетрадиционной медиц- ниы.
4.8. Обучение родителей вопросам здорового образа жизни в ка- бинетах по воспитанию здорового ребенка на специализирован- ных приемах.
4.9. Обучение родителей закаливанию детей по методу П. Ива- нова «Детка».
5.0. Привлечение к выполнению целевых программ общественных групп населения.
СОДЕЙСТВИЕ ЗДОРОВОМУ ОБРАЗУ ЖИЗНИ ФИЗИЧЕСКОЕ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ (физическая культура, спорт, туризм)
Развитие физической культуры и народного спорта является важным условием воспитания всесторонне, физически и духовно, развитой личности. Это
- общегосударственная задача.
Программа будет - Способствовать координации усилий всех государственных и общественных организаций в реализации государственного подхода в деле физического воспитания населения, пропаганды здорового образа Основная задача состоит в том, чтобы на 30-50% увеличить количество реально занимающихся физической культурой и спортом, на 10-12% снизить уровень заболеваемости населения и преступности, а также значительно улучшить физическую подготовку населения.
В последние годы уменьшилось количество детско-юношеских спортивных школ и детско-юношеских клубов физической подготовки, одновременно с сокращением тренеров- преподавателей на 35%, числа занимающихся детей и подростков-более чем на 50%.
Целенаправленное использование средств физического воспитания для решения задач физического образования и практика обучения и воспитания населения должны учитывать современное социально-экономическое состояние региона: климатические, географические, демографические особенности и характер трудовой деятельности населения, а также перспективы физического совершенствоваішя человека.
- воспитание физически здорового гражданина Отечества, защитника Родины.
- формирование у молодежи заниматься физической культурой, спортом и туризмом;
- развитие массового спорта среди населения;
- формирование с помощью широкой пропаганды в средствах массовой информации общественного мнения: уважения к спортсменам, физкультурникам, туристам.
МЕРОПРИЯТИЙ
1. Организация районных, городских, областных дней здоровья среди населения Областной комитет по делам молодежи, туризма и спорта.
2. Организация туристических походов с целью изучения родного края.
3. Проведение инвентаризации, с целью целенаправленного ис- пользования спортивных объектов, проведение работы по сохра- нению в населенных пунктах спортивных комплексов площадок.
4. Повышение воспитательной значимости уроков физической культуры, направленных на формирование устойчивой потребности в физическом совершен- ствовании в здоровом образе жизни.
5. Создание условий для проведения физкультурно оздорови- тельной работы по месту жительства на предприятиях, учебных заведениях, домах турбазах области.
Акиматы городов и районов, областной ко- митет по делам молодежи, туризма и спор- та.
6. Проведение работы по подготовке населения к сдаче Прези- дентских тестов физической подготовленности населения РК.
7. Обеспечение подготовки допризывной призывной молодежи к выполнению ими программ физической и военно-патриотиче- ской подготовке.
8. Расширение сети туристических услуг, географии маршру- тов, удовлетворяющих спрос и потребности различных слоев на- селения области.
9. Продолжение работы по организации и проведению меропри- ятий познавательного, оздоровительного и воспитательного пла- на.
10. Создание врачебно-физкультурных кабинетов в объединенных поликлиниках и обеспечение медицинским кон- тролем спортивных мероприятий.
Областное здравоохранения.
РАЦИОНАЛЬНОЕ ПИТАНИЕ
Известно, что такие показатели здоровья, как рождаемость, физическое развитие, заболеваемость, продолжительность жизни, смертность в существенной степени зависят от фактора питания.
Правильное рациональное питание способствует тому, что человек меньше всего подвергается различным заболеваниям, легче с ними справляется.
Существенным компонентом комплексной терапии ряда заболеваний является лечебное питание. Для предупреждения вредного воздействия профессиональных факторов на организм рабочих также используется лечебно-профилактическое питание.
Вопросы питания населения тесно связаны с социальными, экономическими и гигиеническими проблемами. Так, если проблема обеспечения населения пищевыми продуктами и снижения потерь их ценных компонентов (белок, витамины) при технологической обработке тесно связана с экономическими и социальными факторами, то вопросы контроля за качеством продуктов питания и предупреждения контаминации биологическими и химическими загрязнителями имеют гигиеническое значение.
В настоящее время остро стоит проблема борьбы с ожирением, атеросклерозом, сахарным диабетом, развивающимися на почве переедания, малоподвижного образа жизни, питания рафинированными продуктами. В связи с этим важное значение приобретает пропаганда основ рационального питания, борьба с неверными взглядами, вредными привычками в отношении питания.
ЦЕЛЬ: пропаганда основ рационального питания.
- повышать осведомленность населения в вопросах рационального питания здорового человека.
- изменять гигиеническое поведение населения в отношении питания, способствуя переходу знаний - в убеждения, убеждений в действия, действий - в привычку.
1. Массовая пропагавда правильного питания:
здравоохранения,
АГМА, СМИ.
- пропаганда на радио и телевидении:
цикл выступлений «Беседа о питании», «Энциклопедия пита- ния» и т.д.
- пропаганда в местной печати: введение рубрик «Спрашивайте- отвечаем», «О значении отдельных пи- щевых продуктов», «Советы домашним хозяйкам» и т. д.
- методическая помощь специалистам при составлении памяток, брошюр.
2. Групповое гигиеническое обучение правиьному питанию:
проведение групповых бесед и лекций - на предприятиях и орга- низациях на темы «Питание и здоровье» «О разнообразии пита- ния», «Три «закона» правил питания», «Новые витаминные пре- параты» и т.д. проведение вечеров вопросов и ответов, дискус- сий на темы: «О культуре нашего питания», «Полезно ли голо- дание», «Надо ли питаться раздельно», «Модные системы пита- ния».
здравоохранения, АГМА
3. Индивидуальная санитарно-просветительская работа по во- просам питания, проведение консультаций собеседований. Те- мы: «Как составить недельное меню», «Лечебное меню при некоторых заболеваний».
4. Участие в мультисекторальном совете «Питание и здоровье».
ЛИЧНАЯ ГИГИЕНА
Успех широких оздоровительных мероприятий, наметившихся в области, зависит от выполнения каждым человеком правил личной гигиены и всех необходимых мер по сохранению своего здоровья. Это возможно при условии постоянной пропаганды медицинских и гигиенических знаний среди населения, особенно среди подрастающего поколения.
По итогам опроса школьников установлено, что режим дня, учебы и отдыха соблюдают менее 50 %, систематически занимаются физкультурой 50 %, закаливающими процедурами 30 %, режим 4-х разового питания соблюдают 55 %, при этом в 60 % случаев набор продуктов в меню не соответствует нормативам.
Перебои с газом, электричеством, водоснабжением жилых зданий обуславливают трудности с соблюдением личной гигиены, мытьем тела, стиркой личных вещей. Содержание тела и одежды в чистоте имеет большое гигиеническое и противоэпидемическое значение. При стирке одежды, постельных принадлежностей, при мытье тела в банях, саунах уничтожаются патогенные микроорганизмы, увеличивается сопротивляемость организма простудным и инфекционным заболеваниям.
В улучшении общей резистентности организма большое значение имеет постоянное занятие физической культурой. Между тем, спортивных сооружений, используемых по прямому назначению, в области недостаточно, а те, что имеются работают не в полную силу.
Кроме того, в микрорайонах города, по области отсутствуют положенные по строительным нормам и правилам помещения для физкультурно - оздоровительных мероприятий, недостаточно спортивных залов общего пользования, крытых и открытых бассейнов общего пользования.
- сохранение и укрепление здоровья населения, пропаганда здорового образа жизни и гигиенических знаний.
- расширить сеть учреждений коммунально бытового назначения;
- создать условия населению для занятий физической культурой и спортом;
- возобновить в школах работу столовых и буфетов с горячим питанием;
- проводить санитарно - просветительскую работу среди населения.
1. Работа лекториев для родителей на ] тему: «Воспитание гигиенических навыков у детей».
дошкольного образования, ОУЗ.
2. Привитие навыков личной гигиены, культуры питания, режима дня детям ясельного и дошкольного возрастов.
3. Активизация работы санпостов из числа учащихся.
4. Проведение уроков гигиенического полового воспитания уча- щихся в программе учебных занятий.
5. Организация рационального питания детей в школьных и до- школьных учреждениях по доступным ценам, обеспечение бес- перебойной доставки необходимых для детского питания про- дуктов в столовые этих учреждений.
6. Соблюдение режима учебных занятий и нагрузок учащихся школ.
7. Пропаганда и обучение населения принципам здорового обра- за жизни: правила личной гигиены, обоснование необходимости занятий физической культурой и спортом.
8. Организация работы прачечных, химчисток, бань.
Акиматы районов, города.
9. Строительство в микрорайонах помещений физкультурно - оздоровительных занятий из расчета 70 - 80 кв. м. на 1000 чел.
10. Рационально - использовать для занятий населения области физкультурой и спортом имеющиеся спортивные залы, бассей- ны.
11. Организовать строительство спортивных и игровых площа- док, футбольных полей, катков.
Областной комитет по делам молодежи, туризма и спорта.
12. Организовать проведение спартакиад, соревнований, город- ских и областных чемпионатов среди физкультурных коллекти- вов, предприятий и организаций, спортивных клубов.
ВРЕДНЫЕ ПРИВЫЧКИ
Проблемы отклоняющегося поведения молодежи - преступности, пьянства, наркомании, табакокурения, бродяжничества, проститутки и как следствие этого катастрофическое распространение болезней, становятся теми проблемами, которые угрожают генофонду нации и будущему страны.
Падение нравственных устоев в семье, ранняя алкоголизация, табакокурение являются начальным звеном в этой цепи проблем.
Профилактика алкоголизма, наркомании, табакокурения позволит поднять эффективность и устранить главный недостаток этой работы в прошлом - узкую направленность, когда объектом воздействия оказывались последствия алкоголизации и наркотизации части общества, а не причины и условия, их порождающие.
- воспитание у молодежи, населения нетерпимого отношения к наркотикам, токсическим веществам, табаку, алкоголю;
- воспитание правильного отношения к анонимной психологической помощи в случае наркотической, токсической, алкогольной, табачной зависимости.
- продолжить работу социальных служб для молодежи;
- создание общественного мнения - порицания наркомании, алкоголизма и табакокурения.
ОУЗ, УВД, АГМА
1. Проведение ежегодных межведомственных научно - практических конференций по профилактике злоупо- требления наркотическими веществами , алкоголем и связанных с ним нарушений общественного порядка.
2. Организация постоянно действующей телерадиошколы с вы- ступлением специалистов
3. Оказание помощи в создании и деятельности сообществ бывших больных наркоманией, алкоголизмом, токси- команией для проведения профилактичесиой работы.
4. Оказание практической помощи в работе общественных орга- низаций и движений «Молодежь против СПИДа», «Анонимный алкоголик» и т.д.
5. Проведение совместно с другими ведомствами акций, музыкальных шоу и т.д., антинаркотической, антиалкогольной направленности ОУЗ, комитет по делам молодежи, туризму и спорта, управление
6. Внедрение в практику ЛПУ (после полученных разработок) методик психологической защиты человека, препят- ствующих употреблению наркотиков.
7. Продолжить работу по профилактике вредных привычек путем проведения:
Областное управление образования, культу- ры, СМИ, ОУЗ, ОЦПФЗОЖ конкурсов детского рисунка «Дети против СПИДа»;
конкурсов сочинений «Чума ХХ века»;
акции «Молодежь против СПИДа»;
акции милосердия « Я принимаю вашу боль»;
телемарафона «Дети - детям»
Областное управление образования, ОУЗ, СМИ.
8. Организация циклов бесед и лекций по профилактике нарко- мании, токсикомании, алкоголизма и табакокурения в молодеж- ной среде и освещение в средствах массовой информации.
ПСИХОГИГИЕНА И ПСИХОКОРРЕКЦИЯ
- формирование у молодежи принципов здорового образа жизни и негативного отношения к употреблению наркотиков, алкоголя и токсичных веществ.
- воспитание среди подростков, молодежи адекватного отношения к анонимной психологической помощи, психокоррекции (телефоны доверия, психотерапевтические кабинеты и т.д.);
- формирование у молодежи самосохранного поведения в условиях информированности о вреде наркомании, алкоголизма, токсикомании и бродяжничества.
ИСПОНИТЕЛИ
1. Расширение сети социальных служб молодежи:
Акиматы городов и районов области.
- молодежные диагностико- консультационные службы;
- телефоны доверия;
-службы социально-психологической реабилитации для труд- ных подростков и молодежи.
2. Организация выездных бригад в составе психологов, психоте- рапевтов, наркологов в районы и города области с целью оказа- ния психологической помощи на местах.
3. Создание психологических студий на базе социально-досуго- вых центров.
АГУ им. К. Жубанова, кафедра психоло- гии, комитет по делам молодежи туризма и спорта
4. Организация и проведение студентами кафедры психологии АГУ им. К. Жубанова психологических тренингов, игр, консуль- таций среди молодежи.
Областное управление здравоохранения.
5. Открытие центров реабилитации и психотерапии для наркоманов, токсикоманов, алкоголиков.