Қазақша:
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 22 желтоқсандағы N 326-I Заңы Ұлттық архив қоры және архивтер туралы Республикасындағы архив ісін мемлекеттік басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді.
1) арнаулы мемлекеттік архив – осы Заңның 22-бабының 1-тармағында көрсетілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік органының архив мекемесі немесе бөлімшесі не құрылымдық бөлімшесі құрамындағы бөлімшесі;
2) архив – архивтік құжаттарды жинауды, сатып алуды, жинақтауды, ретке келтіруді, сақтауды, есепке алу мен пайдалануды жүзеге асыратын заңды тұлға немесе оның құрылымдық бөлімшесі;
3) архив коллекциясы – қор құрушылар қызметінде қалыптасқан, бір немесе бірнеше белгілері бойынша біріктірілген құжаттардың жиынтығы;
4) архив қоры – бір-бірімен тарихи немесе қисынды байланысты архивтік құжаттардың жиынтығы;
5) архивтік құжат – қоғам мен мемлекет үшін маңыздылығына қарай сақталатын немесе сақталуға жататын, сол сияқты меншік иесі үшін құндылығы бар құжат;
5-1) архивтік құжаттарды депозитарлық сақтау – меншік иесінің архивтік құжаттарға меншік құқығын сақтай отырып, құжаттардың меншік иесі мен тиісті архив арасындағы шартта айқындалатын талаптармен құжаттарды архивте сақтау;
6) архивтік құжаттарды есепке алу (бұдан әрі – есепке алу) – есепке алу бірліктерінде архивтік құжаттардың саны мен құрамын белгілеу және әрбір есепке алу бірлігінің белгілі бір кешенге және олардың есепке алу құжаттарындағы жалпы санына тиесілігін тіркеу;
7) архивтік құжаттарды пайдаланушы – ақпаратты пайдалану мақсатында алу үшiн архивтік құжаттарға жүгінетін жеке немесе заңды тұлға;
8) архивтік құжаттарды ретке келтіру (бұдан әрі – ретке келтіру) – архивтік құжаттарды сақтау бірліктеріне (істерге) қалыптастыру, осындай сақтау бірліктерін (істерді) Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасына сәйкес сипаттау және ресімдеу жөніндегі жұмыстар кешені;
9) архивтік құжаттарды электрондық нысанға аудару – архивтік құжаттардың электрондық көшірмелерін жасау және уәкілетті органмен келісу бойынша ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган айқындаған ақпараттық жүйелерге мәліметтерді көшіру;
9-1) архивтік құжаттың төлнұсқа құқығындағы көшірмесі – өзге мемлекеттердің, сондай-ақ жеке немесе заңды тұлғалардың меншігіндегі архивтік құжаттың төлнұсқасындағы ақпарат пен оның сыртқы белгілерін қайталап көрсететін көшірме;
10) архив ісі – жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қорын қалыптастырумен, архивтерді, архив қорлары мен коллекцияларын құрумен, архивтік құжаттарды жинауды, жинақтауды, ретке келтіруді, сақтауды, есепке алу мен пайдалануды ұйымдастырумен байланысты қызмет саласы;
11) аса құнды құжат – Қазақстан Республикасы Ұлттық архив қорының баға жетпестей тарихи-мәдени және ғылыми құндылығы, қоғам мен мемлекет үшін ерекше маңызы бар архивтік құжаты;
11-1) аудиовизуалды құжаттардың міндетті данасы – кино-, фото-, фоно- және бейнеқұжаттардың әр түрінің, өндірушісі мемлекеттік архивтерге өтеусіз беруге тиісті данасы;
12) басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету – заңды тұлғалардың құжаттама жасау және құжаттарды жасау, алу кезінен бастап архивтік сақтауға бергенге дейін олармен жұмысты ұйымдастыру жөніндегі қызметі;
13) ведомстволық архив – архивтік құжаттарды жинауды, ретке келтіруді, уақытша сақтауды, есепке алуды, пайдалануды және Қазақстан Республикасы Ұлттық архив қорының құжаттарын мемлекеттік есепке алуды жүзеге асыратын мемлекеттік заңды тұлғаның мекемесі немесе құрылымдық бөлімшесі;
14) жеке архив – архивтік құжаттарды жинауды, сатып алуды, жинақтауды, ретке келтіруді, сақтауды, есепке алу мен пайдалануды жүзеге асыратын мемлекеттік емес заңды тұлға немесе оның құрылымдық бөлімшесі немесе қызметі, жинауы және сатып алуы нәтижесінде пайда болған жеке тұлғаның архивтік құжаттары;
15) жеке құрам жөніндегі құжаттар – жұмыскерді, қызметшіні жұмысқа, қызметке қабылдау кезінде, ауыстыру, орнын ауыстыру, жұмыстан шығару кезінде қалыптастырылатын, демалыс беру, іссапарлар, іссапарға жіберу, көтермелеу, жалақыны есепке жазу туралы құжаттар, әлеуметтік, зейнетақымен қамсыздандыруға және медициналық қамтамасыз етуге арналған ақшаның ұсталуы мен аударылуы, оқуы, біліктілік, разряд, атақ беру туралы мәліметтер және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз етуге байланысты өзге де құжаттар;
15-1) жинақтау көзі – қызметі процесінде Ұлттық архив қорының тұрақты сақтауға берілуге тиісті құжаттары қалыптастырылатын жеке немесе заңды тұлға;
15-2) қағаз жеткізгіштегі құжаттың электрондық көшірмесі – түпнұсқаға сәйкес келетін және қағаз жеткізгіштегі құжаттың электрондық бейнеленуін жасаған адамның электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылған осындай электрондық бейнеленуі;
16) Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры (бұдан әрі – Ұлттық архив қоры) – тарихи, ғылыми, әлеуметтік, экономикалық, саяси немесе мәдени маңызы бар мемлекеттік және мемлекеттік емес архив қорларының, коллекциялардың және архивтік құжаттардың жиынтығы;
17) құжат – материалдық жеткізгіште дәлме-дәл жазып алынған, сәйкестендіруге мүмкіндік беретін ақпарат;
17-1) құжаттардың ғылыми және практикалық құндылығына сараптама – Ұлттық архив қорының құрамына енгізу үшін құжаттардың сақталу мерзімдерін белгілеу және оларды іріктеу мақсатында құжаттардың құндылығы өлшемшарттары негізінде оларды зерттеу;
18) Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қоры – аса құнды құжаттардың сақтандыру көшірмелерінің жиынтығы;
19) мемлекеттік архив – Ұлттық архив қорының құжаттарын жинау, сатып алу, жинақтау, ретке келтіру, тұрақты сақтау, мемлекеттік есепке алу мен пайдалану құқығы берілген мемлекеттік мекеме;
19-1) Мемлекеттік қор каталогы – Ұлттық архив қоры құжаттарының құрамы, мазмұны, тұрған жері мен қолжетімділігі туралы мәліметтер беретін архив қорларының жүйеленген тізілімі;
20) орталық мемлекеттік архив – архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы органның қарауындағы мемлекеттік архив;
21) ресми құжат – жеке немесе заңды тұлға жасаған, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ресімделген және куәландырылған құжат;
22) уәкiлеттi орган – архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;
23) Ұлттық архив қорының құжаттарын мемлекеттік есепке алу (бұдан әрі – мемлекеттік есепке алу) – архив қорларының саны мен құрамы, сақтау бірліктерінің саны туралы мәліметтерді қамтитын, Ұлттық архив қорының құжаттарын облыс, республикалық маңызы бар қала, астана және тұтастай алғанда мемлекет деңгейінде есепке алу жүйесі;
23-1) Ұлттық архив қорының құжаттарын тұрақты сақтау – Ұлттық архив қорының құжаттарын сақтау мерзімін белгілемей (мерзімсіз) сақтау;
23-2) Ұлттық архив қорының құжаттарын уақытша сақтау – уәкілетті орган белгілеген тәртіппен Ұлттық архив қорының құжаттарын тұрақты сақтауға бергенге дейін оларды сақтау;
24) Ұлттық архив қорының құжаты – құжаттар құндылығының мемлекеттік сараптамасынан өткен, мемлекеттік есепке қойылған және тұрақты сақталуға жататын архивтік құжат;
24-1) электрондық архивтік құжат – электрондық нысанда ұсынылған және электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған архивтік құжат;
24-2) электрондық құжаттың қағаз жеткізгіштегі көшірмесі – қағаз жеткізгіште басып шығарылған, уәкілетті орган айқындаған тәртіппен куәландырылған электрондық құжат;
25) «электрондық үкiметтiң» сервистік интеграторы – «электрондық үкiметтiң» архитектурасын дамытуды әдіснамалық қамтамасыз ету жөніндегі функциялар, сондай-ақ «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген өзге де функциялар жүктелген, Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындайтын заңды тұлға.
1. Азаматтардың, қоғам мен мемлекеттің мүддесінде Қазақстан Республикасының тарихи-құжаттамалық мұрасының сақталуын қамтамасыз ету үшін құқықтық негіздер құру осы Заңның негізгі мақсаты болып табылады.
2. Осы Заңның негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
1) архив ісін және басқарудың құжаттамалық қамтамасыз етілуін реттеу;
2) Ұлттық архив қорының құжаттарын жинау, қалыптастыру, жинақтау, сақтау мен пайдалану, ретке келтіру және есепке алу;
3) қоғам мен мемлекеттің қажеттіліктерін қанағаттандыру, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және іске асыру.
3. Осы Заңның негізгі қағидаттары мыналар болып табылады:
1) архив ісін ұтымды басқару;
2) заңдылық;
3) пайдаланушылардың шығу тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге де мән-жайлар бойынша қандай да бір кемсітусіз Ұлттық архив қорының құжаттарына тең қол жеткізуі;
4) жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау.
1. Ұлттық архив қоры Қазақстан халқының тарихи-мәдени мұрасының ажырамас бөлігі болып табылады және оны Қазақстан Республикасының ұлттық игілігі ретінде мемлекет қорғайды.
2. Ұлттық архив қорына Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде сақтаулы және халықаралық келісімдерге сәйкес Қазақстанға қайтарылуға тиісті архив құжаттары да жатады.
3. Ұлттық архив қоры қоғам мен мемлекеттің қажеттерін қанағаттандыруға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін іске асыруға қызмет етеді.
4. Архивтер ісін дамыту мен жетілдіруге қамқорлық жасауды мемлекет өз мойнына алады. Ұлттық архив қорының құжаттарын сақтау барлық жеке және заңды тұлғалардың міндеті болып табылады.
1. Ұлттық архив қорының құрамына шығу көзіне, жасалу уақыты мен тәсіліне, жеткізгіш түріне, меншік нысанына және сақталу орнына қарамастан, архивтік құжаттар:
1) заң актілері және басқа да ресми құжаттар;
2) басқару, ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық, жобалық- конструкторлық, жобалық-сметалық, технологиялық, қала құрылысы, патенттік- лицензиялық, картографиялық, геодезиялық, геологиялық, телеметриялық және басқа да арнаулы құжаттама, оның ішінде олардың сызбалары мен мәтіндік жазбалары;
3) электрондық ақпараттық ресурстар, машинамен оқуға бағдарланған және дыбыстық-бейне құжаттама;
4) тарих пен мәдениетті деректі ескерткіштері;
5) жеке адам тегінің құжаттары және ұлттық құндылық болып табылатын өзге де құжаттама;
6) Қазақстан Республикасының меншігіне түскен өзге де құжаттар;
7) аса құнды құжаттардың сақтандыру көшірмелері;
8) архивтік құжаттардың төлнұсқа құқығындағы көшірмелері;
9) қағаз жеткізгіштегі құжаттардың электрондық көшірмелері;
10) электрондық құжаттардың қағаз жеткізгіштегі көшірмелері кіреді.
2. Алып тасталды - ҚР 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
1. Қазақстан Республикасы Ұлттық архивінің, орталық мемлекеттік архивтердің, Қазақстан Республикасының Президенті Архивінің, арнаулы мемлекеттік архивтердің, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалардың, аудандардың мемлекеттік архивтерінің, кітапханалардың және музейлердің құжаттары Ұлттық архив қорын қалыптастырудың негізі болып табылады.
2. Ұлттық архив қорының жинақтау көздері:
1) Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің, Парламент пен жергілікті өкілді органдардың, Конституциялық Соттың, Үкіметтің, орталық және жергілікті атқарушы органдардың, соттардың, прокуратура органдарының, Қазақстан Республикасының басқа да мемлекеттік заңды тұлғаларының, оның ішінде шет елдегілердің де ведомстволық архивтері;
2) жеке архивтер болып табылады.
3. Ұлттық архив қоры жеке және заңды тұлғалардың меншігіндегі архивтік құжаттарды сыйға тарту, өсиет етіп қалдыру, сатып алу арқылы да толықтырылуы мүмкін.
4. Мемлекет Қазақстан тарихы бойынша шетелдегі құжаттарды және шетелден шыққан Қазақстан Республикасымен тарихи байланысты құжаттарды қайтару шараларын қабылдайды, оларды анықтауды және сатып алуды қаржыландырады.
1. Архивтік құжаттарды, архив қорлары мен коллекцияларын Ұлттық архив қорының құрамына жатқызу, оны жинақтау көздерін белгілеу, сондай-ақ оларды Ұлттық архив қорының құрамынан шығарып тастау құжаттардың құндылығына мемлекеттік сараптама жасау негізінде жүргізіледі.
Құжаттардың жасалған жері, мазмұны, сыртқы ерекшеліктері олардың құндылығының өлшемшарттары болып табылады.
2. Құжаттардың құндылығына мемлекеттік сараптаманы уәкілетті орган құратын Орталық сараптау-тексеру комиссиясы және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві, орталық мемлекеттік архивтер, Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві, арнаулы мемлекеттік архивтер, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары құратын сараптау-тексеру комиссиялары жүргізеді.
3. Уәкiлеттi орган сараптау-тексеру комиссиясының қорытындысы негізінде:
1) Ұлттық архив қорының жинақтау көздерінің тізімдерін бекітеді;
2) архивтік құжаттарды, архив қорлары мен коллекцияларын Ұлттық архив қорының құрамына жатқызу, сондай-ақ оларды оның құрамынан шығарып тастау туралы шешім қабылдайды. Саяси және идеологиялық пікірлер бойынша шығарып тастауға тыйым салынады;
3) тарихи және өзге де құндылығы жоқ және практикалық маңызын жойған құжаттарды сақтау мерзімдері мен жою тәртібiн белгілейдi;
4) мемлекеттік басқарудың тиісті саласына (аясына) басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органдар немесе мемлекеттік емес ұйымдар әзірлеген, сақтау мерзімдері көрсетіле отырып, мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдар қызметінде қалыптасатын құжаттардың салалық (ведомстволық) тізбелерін келіседі.
4. Ұлттық архив қорының жинақтау көздерінің:
1) республикалық меншiктегi архивтік құжаттарын Қазақстан Республикасының Ұлттық архивінің немесе орталық мемлекеттік архивтердің, Қазақстан Республикасының Президенті Архивінің және арнаулы мемлекеттік архивтердің келiсiмiнсiз;
2) коммуналдық меншiктегi архивтік құжаттарын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi атқарушы органының келісімінсіз;
3) жеке меншіктегі архивтік құжаттарын архивтің тұрған жеріне қарай, уәкілетті органның не облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органының келісімінсіз жоюға жол берілмейді.
1. Ұлттық архив қорының құжаттары мемлекеттік және жеке меншікте болады.
2. Мемлекеттiк меншiкке:
1) Қазақстан Республикасының Ұлттық архивінде, орталық мемлекеттік архивтерде, Қазақстан Республикасы Президентінің Архивінде, арнаулы мемлекеттік архивтерде, мемлекеттік кітапханаларда және музейлерде сақтаулы республикалық меншіктегі құжаттар;
1-1) Қазақстан Республикасы Президентінің, Парламентінің, Үкіметінің, орталық атқарушы органдарының, Жоғарғы Сотының, Бас прокуратурасының, Ұлттық Банкінің және басқа да мемлекеттік республикалық заңды тұлғалардың қызметі нәтижесінде жасалған және жасалып жатқан құжаттар;
2) коммуналдық меншіктегі, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалық, аудандық мемлекеттік архивтер мен олардың филиалдарында сақтаулы, жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару органдарының, соттардың, прокуратураның, коммуналдық кәсіпорындар мен басқа да мемлекеттік заңды тұлғалардың қызметі нәтижесінде жасалған және жасалып жатқан құжаттар;
3) Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қоры жатады.
3. Жеке, мемлекеттік емес заңды тұлғалар мен олардың бірлестіктерінің қызметі немесе жинауы, сатып алуы нәтижесінде жасалған құжаттары жеке меншікке жатады.
4. Уәкілетті органға Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шекте Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттарын иелену және пайдалану құқықтары беріледі.
5. Архивтік құжат меншік иесінің келісімінсіз Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген негіздерде архивтен алып қойылуы мүмкін.
Осы Заңның 13-бабының 3-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда, Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттары мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіру, сатып алу-сату, айырбастау немесе сыйға тарту, яғни меншік құқығын беруге байланысты мәмілелер жасау объектісі бола алмайды, сондай-ақ оларды тұрақты сақтау үшін басқа мемлекеттерге әкетуге болмайды.
7. Ұлттық архив қорының жеке меншіктегі құжаттары, меншік иесінің уәкілетті органмен алдын ала жазбаша келісімімен кейін ғана және аталған құжаттардың дубликаттарын немесе көшірмелерін мемлекеттік архивке тұрақты сақтауға тапсырған жағдайда сатып алу-сату, айырбастау немесе сыйға тарту объектісі бола алады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының тыс жерлерге әкетуге болады.
8. Жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың құжаттарын меншіктену құқығын мемлекетке беру тараптардың келісімі бойынша жасалады. Жеке адамдар құжаттарын пайдалануға шектеу мерзімін архивке берілген кезден бастап 70 жылдан аспайтын уақытқа белгілей алады.
1. Мемлекеттік ұйымдар жекешелендірілгенде, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, жекешелендірілгенге дейін жасалған Ұлттық архив қорының құжаттары мемлекеттік меншік мәртебесін сақтап қалады.
2. Мемлекеттік заңды тұлғалардың шетел компаниясының немесе жеке адамның басқаруына берілген архивтері мемлекеттік меншік мәртебесін сақтап қалады және мемлекетке қайтарылуға тиіс.
3. Заңды тұлғалар қайта ұйымдастырылған кезде Ұлттық архив қорының құжаттары және жеке құрам жөніндегі құжаттар ретке келтірілген түрде құқық мирасқорларына берiледi.
4. Заңды тұлғалар таратылған кезде Ұлттық архив қорының құжаттары және жеке құрам жөніндегі құжаттар уәкiлеттi органмен келiсу бойынша тиісті мемлекеттік немесе арнаулы мемлекеттік архивке ретке келтірілген түрде міндетті тәртіппен сақтауға беріледі.
Мемлекеттік архив не арнаулы мемлекеттік архив Ұлттық архив қорының құжаттарын және жеке құрам жөніндегі құжаттарды мемлекеттік сақтауға қабылдау туралы архив анықтамасын береді.
1. Ұлттық архив қорының құжаттары, олардың меншік нысандарына қарамастан, орталықтандырылған мемлекеттік есепке алынуға тиіс.
2. Ұлттық архив қорының құжаттарын сақтауды жүзеге асыратын заңды тұлғалар құжаттардың құрамы туралы деректерді мемлекеттік есепке алуды уәкiлеттi орган айқындаған тәртiппен жүргiзедi және осы деректердi облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi атқарушы органына ұсынады.
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві Мемлекеттік қор каталогын жүргізуді жүзеге асырады.
2. Уәкiлеттi орган, осы Заңның 16-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттiк органдардың, жеке және заңды тұлғалардың сұрау салуларын қанағаттандыру үшiн Мемлекеттік қор каталогының ақпаратына қолжетімділікті және оның пайдаланылуын қамтамасыз етуге мiндеттi.
1. Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттары ведомстволық және жеке архивтерде уақытша сақталу сатысынан өтеді, содан соң Ұлттық архив қорының құжаттарын тұрақты сақтауға айрықша құқық берілетін тиісті мемлекеттік архивтерге беріледі.
2. Ұлттық архив қорының құжаттарын тұрақты сақтауды Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві, орталық мемлекеттік архивтер, Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві, арнаулы мемлекеттік архивтер мен облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалар мен аудандардың мемлекеттік архивтері жүзеге асырады.
3. Жеке және заңды тұлғалар Ұлттық архив қорының құжаттарын жинау, жинақтау, сақтау, мемлекеттік есепке алу мен пайдалану үшін ведомстволық және жеке архивтер құрады.
4. Ұлттық архив қорының жеке меншіктегі құжаттарын сақтау және пайдалану жөніндегі міндеттемелер олардың меншік иелері Қазақстан Республикасының Ұлттық архивімен, орталық мемлекеттік архивтермен, Қазақстан Республикасы Президентінің Архивімен, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалар мен аудандардың мемлекеттік архивтерімен жасасатын шарттарда көрсетіледі.
5. Ұлттық архив қорының ресми құжаттарының мемлекеттік меншік болып табылатын төлнұсқаларымен жеке архивтерді жинақтауға тыйым салынады.
6. Алынып тасталды - ҚР 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
1. Ұлттық архив қоры құжаттарының меншік иелері құжаттарды олардың сақталуын қамтамасыз ететін жағдайларда сақтауға міндетті. Мемлекеттік архивтер Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қорын құрады.
Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қоры Ұлттық архив қоры құжаттарының төлнұсқаларынан бөлек, арнайы жабдықталған архив құжаттарының қоймасында (архив қоймасында) сақталады.
2. Ұлттық архив қорының құжаттары (мемлекеттік меншіктегі), сондай-ақ мемлекеттік архивтер мен олардың филиалдарының үйлері, үй-жайлары мен жабдықтары иеліктен шығаруға жатпайды.
3. Архив қорлары, архив коллекциялары, олардың бөлiктерi заңдарда белгiленген тәртiппен Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасының объектiлерiне жатқызылуы және тарих пен мәдениет ескерткiштерiнiң тiзiмiне енгiзiлуi мүмкiн.
1. Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттары ведомстволық архивтерде сақтау мерзімі өткен соң мемлекеттік архивтерге ретке келтірілген түрде тұрақты сақтауға берілуге тиіс.
Құжаттар мемлекеттік архивке тұрақты сақтауға берілгенге дейін заңды тұлғалар уәкілетті орган айқындаған тәртіппен олардың ғылыми және практикалық құндылығына сараптаманы жүзеге асырады.
1-1. Ұлттық архив қорының құжаттарын ретке келтірілген түрде беру мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасау, құжаттаманы басқару және электрондық құжат айналымы жүйелерін пайдалану қағидаларына, Ұлттық архив қорының құжаттарын және басқа да архивтік құжаттарды ведомстволық және жеке архивтердің қабылдау, сақтау, есепке алу мен пайдалану қағидаларына сәйкес архивтерді өткізетін заңды тұлғалардың меншікті қаражаты есебiнен жүргiзiледi.
2. алып тасталды
3. Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттарын тұрақты сақтауға басқа мемлекеттерге беруді ерекше жағдайларда Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша уәкілетті орган жүргізеді.
1. Тарихи-мәдени және ғылыми құндылығы бар аудиовизуалды құжаттарды бірлесіп қаржыландыруды қоса алғанда, бюджет қаражаты есебінен шығаратын жеке және заңды тұлғалар оларды алғашқы дайындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде мәтіндік ілеспе құжаттамасы бар аудиовизуалды құжаттардың міндетті даналарын мемлекеттік архивтерге Қазақстан халқының тарихи-мәдени мұрасының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік сақтауға өтеусіз негізде береді.
2. Тарихи-мәдени және ғылыми құндылығы бар аудиовизуалды құжаттарды өз қаражаты есебінен шығаратын жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың мәтіндік ілеспе құжаттамасы бар аудиовизуалды құжаттардың міндетті даналарын мемлекеттік архивтерге Қазақстан халқының тарихи-мәдени мұрасының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік сақтауға өтеусіз негізде беруіне құқығы бар.
1. Ведомстволық архивтер Ұлттық архив қорының архивтік құжаттарын және жеке құрам жөніндегі архивтік құжаттарды, оның ішінде мемлекеттік қызметтер көрсету үшін қажетті құжаттарды уәкілетті орган айқындаған тәртіппен тұрақты негізде электрондық нысанға аударуды қамтамасыз етуге міндетті.
2. Электрондық нысанға аударылған архивтік құжаттарға қолжетімділік мемлекеттік, коммерциялық және заңмен қорғалатын өзге де құпияны қорғау жөніндегі талаптар сақтала отырып, архивтік құжаттарды барлық пайдаланушы үшін ашық болып табылады.
3. Қағаз жеткізгіштегі архивтік құжаттың электрондық көшірмесінің архивтік құжаттың бастапқы түпнұсқасымен мәні бірдей болады.
1. Мемлекеттік органдар мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін қажетті архивтік құжаттарды электрондық нысанға аударуды тұрақты негізде қамтамасыз етуге міндетті.
2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген архивтік құжаттарды электрондық нысанға аударуды "электрондық үкiметтiң" сервистік интеграторы жүзеге асырады.
3. Электрондық нысанға аударылған архивтік құжаттарға қол жеткізу мемлекеттік, коммерциялық және өзге де заңмен қорғалатын құпияларды қорғау жөніндегі талаптар сақтала отырып, барлық мүдделі мемлекеттік органдар үшін ашық болып табылады.
4. Мемлекеттік архивтің немесе ведомстволық архивтің уәкілетті қызметкерінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған архивтік құжаттың электрондық көшірмесі архивтік құжаттың бастапқы түпнұсқасына тең болып табылады.
1. Ұлттық архив қорының мемлекеттік және мемлекеттік емес құпиялары бар құжаттарын пайдаланудағы шектеулер, оларды құпиясыздандыру және жалпы пайдалануға беру тәртібі Қазақстан Республикасының заңдарымен белгіленеді.
1-1. Жеке тұлғаның жеке өмірі, жеке басының және отбасылық құпиясы туралы мәліметтерді қамтитын Ұлттық архив қорының құжаттарына және басқа да архивтік құжаттарға қол жеткізуді шектеу аталған құжаттар жасалған күннен бастап жетпіс бес жыл мерзіміне белгіленеді.
Шектеу жеке тұлғаның не ол қайтыс болғаннан кейін мұрагерлерінің жазбаша рұқсатымен алынуы мүмкін.
2. Алып тасталды - ҚР 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
3. Пайдалануға шектеу қоюға құқығы бар меншік иелерінің архив құжаттарын олардың өздері немесе құқық мұрагерлері (мұрагерлері) келісім бергенде ғана пайдалануға болады.
4. Аса құнды құжаттардың төлнұсқалары, сондай-ақ физикалық жай-күйі қанағаттанарлықсыз архивтік құжаттар архивтік құжаттарды пайдаланушыларға берілмейді. Олардың орнына көшірмелері беріледі.
1) пайдаланылатын құжаттардың сақталуын қамтамасыз етуге;
2) архивтік құжаттарда қамтылған, пайдаланылған мәліметтердің өңін айналдыруға және оларды бұрмалауға;
3) архивтік құжаттарды жариялаған, олардан дәйексөз келтірген кезде олардың сақталу орнына және меншік иесіне сілтемені көрсетуге міндетті.
1. Мемлекеттік архивтер тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсетуге құқылы.
Тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлеріне:
1) ретке келтіру;
2) жеке және заңды тұлғалардың тапсырыстары (өтінімдері) бойынша құжаттама жасау мен құжаттаманы басқарудың қазіргі заманғы негіздерін оқыту жөніндегі курстар мен семинарлар өткізу;
3) архив істері мен құжаттарын реставрациялау, консервациялау, түптеу, архивтік қораптарды дайындау;
4) архивтік құжаттардың сақтандыру көшірмелерін дайындау, мәтінін қалпына келтіру;
5) архивтік құжаттардың көшірмесін жасау;
6) осы Заңның 15-1-бабының 1-тармағында көрсетілген архивтік құжаттарды қоспағанда, жеке және заңды тұлғалардың тапсырыстары (өтінімдері)
бойынша архивтік құжаттарды электрондық нысанға аудару;
7) жеке және заңды тұлғалардың тапсырыстары (өтінімдері) бойынша құжаттамалық көрмелерді ұйымдастыру және өткізу;
8) жеке және заңды тұлғалардың тапсырыстары (өтінімдері) бойынша генеалогиялық және тақырыптық сипаттардағы ақпаратты анықтау;
9) сақтау мерзімдерін көрсете отырып, құжаттар тізбесін, істер номенклатураларын әзірлеу;
10) әдістемелік әдебиетті, архивтік құжаттардың жинақтарын, оқыту және басқа да жарияланымдарды басып шығару және өткізу;
11) архивтік құжаттарды депозитарлық сақтау жатады.
2. Құжаттарды коммерциялық жолмен пайдалану кезінде оларға меншік құқығы олардың меншік иесінде сақталады.
18-бап. Архив ісін мемлекеттік реттеу
1. Алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
1-1. Алып тасталды- ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен.
1-2. Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік архивтерге «Ұлттық»
мәртебе беру тәртібі мен шарттарын Қазақстан Республикасы Президентінің бекітуіне ұсынады.
2. Уәкілетті орган жүзеге асыратын архив ісін мемлекеттік реттеу мәселелеріне:
1) мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған негізгі бағыттары мен мемлекеттің әлеуметтік- экономикалық саясатының, оның қорғаныс қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудің Қазақстан Республикасының Үкіметі әзірлеген негізгі бағыттары негізінде және оларды орындау үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру;
2) Ұлттық архив қорының құжаттарын басып шығару қағидаларын бекіту;
2-1) алып тасталды - ҚР 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен;
2-2) алып тасталды - ҚР 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
2-3) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
2-4) алып тасталды - ҚР 16.05.2018 № 155-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
2-5) мемлекеттік архивтердің үлгілік штаттарын бекіту;
2-6) мемлекеттік архивтердің тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсету және олардың тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаны жұмсау қағидаларын бекіту;
2-7) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
2-8) Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қорын құру және сақтау қағидаларын бекіту;
2-9) мемлекеттік архивтер өткізетін тауарларға (жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге) бағалар белгілеу;
3) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
4) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
5) алып тасталды - ҚР 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
6) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк архивтерінен шығатын архив анықтамаларына және архив құжаттарының көшiрмелерiне апостиль қою;
7) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
8) алынып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
9) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
10) Ұлттық архив қорының құжаттарын мемлекеттің, қоғамның және азаматтардың сұрау салулары мен қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін басып шығаруды және пайдалануды ұйымдастыру;
11) Ұлттық архив қорын және Құжаттар көшірмелерінің мемлекеттік сақтандыру қорын қалыптастыру мен олардың жұмыс істеуі, Ұлттық архив қорының құжаттарын орталықтандырылған мемлекеттік есепке алуды қамтамасыз ету;
12) республикалық меншіктегі тарихи және мәдени құжаттық ескерткіштерді қорғау, оларды сақтау және пайдалану;
13) Қазақстан Республикасының тарихы жөнiндегi шет елдердегi архив құжаттарын жинау мен оларды елге қайтару;
13-1) Қазақстан Республикасының Үкіметіне мемлекеттік архивтерге «Ұлттық» мәртебе беру туралы ұсыныстар енгізу;
14) алынып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
15) архив ісін басқару және жүргізу органдарының қызметіне әдістемелік басшылық жасау және оны үйлестіру;
16) архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету мәселелеріне салааралық ұйымдастырушылық-әдістемелік басшылық жасау;
17) Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының сақталуын мемлекеттік бақылау;
18) алып тасталды – ҚР 10.01.2025 № 153-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
18-1) осы Заңның мақсатына, міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу мен бекіту;
19) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарында және Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларында көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.
3. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергiлiктi атқарушы органы жүзеге асыратын қатынастарды мемлекеттiк реттеу және архив iсiн басқару мәселелерiне:
1) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың аумағында архив iсi және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы бiрыңғай мемлекеттiк саясатты iске асыру;
облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалар мен аудандардың мемлекеттік архивтеріне сақтауға қабылданған Ұлттық архив қорының құжаттарын сақтауды, толықтыруды және пайдалануды ұйымдастыру;
3) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік архивтерінде сақталатын Ұлттық архив қоры құжаттарын мемлекеттiк есепке алуды жүргiзу және олардың сақталуын қамтамасыз ету;
4) коммуналдық меншiктегi тарихи және мәдени құжаттық ескерткіштерді қорғау, оларды сақтау мен пайдалану;
5) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
6) құжаттардың ғылыми және практикалық құндылығына сараптама жүргiзудi ұйымдастыру;
7) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік архивтерінде сақталатын Ұлттық архив қорының құжаттары бойынша деректер қорын қалыптастыру;
8) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың аумағында архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету мәселелеріне ұйымдастырушылық-әдiстемелiк басшылық жасау;
8-1) Қазақстан Республикасы Ұлттық архивінің және орталық мемлекеттік архивтердің жинақтау көздерін қоспағанда, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың аумағында Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының сақталуын мемлекеттік бақылау;
9) жеке және заңды тұлғалардың сұрауларын орындауды ұйымдастыру;
10) сараптау-тексеру комиссиясы туралы ереженi бекiту;
11) Ұлттық архив қорының құжаттарын мемлекеттiң, жеке және заңды тұлғалардың сұрауларын қанағаттандыру үшiн пайдалану;
12) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың тарихы бойынша архив құжаттарын жинау және қайтару;
13) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының сақталуын мемлекеттік бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жоспардан тыс тексеру және бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау нысанында жүзеге асырылады.
1. Архив iсiн мемлекеттiк басқаруды уәкiлеттi орган мен облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілiктi атқарушы органдары жүзеге асырады.
2. Уәкілетті органның нұсқаулары жеке және заңды тұлғалардың орындауы үшін міндетті.
3. алып тасталды
1) уәкiлеттi орган, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi атқарушы органдары);
2) архив мекемелері: Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві, орталық мемлекеттік архивтер, арнаулы мемлекеттік архивтер, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, қалалардың және аудандардың мемлекеттік архивтері кіреді.
1) бюджет қаражаты;
2) тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу бойынша ақылы қызмет түрлерін көрсеткені үшін алынған қаражат есебінен жүзеге
1. Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігінде, Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитетінде, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігінде, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік күзет қызметінде, Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасында, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметте, экономикалық тергеп-тексеру қызметінде арнаулы мемлекеттік архивтер құрылуы мүмкін.
2. Арнаулы мемлекеттік архивтерді құру Қазақстан Республикасы Президентінің актісімен жүзеге асырылады.
3. Қазақстан Республикасының осы Заңда белгіленген тәртіппен арнаулы мемлекеттік архивтер құрылған мемлекеттік органдарына өздерінің қызметіне қатысты архив құжаттарын жинау, сатып алу, уақытша және тұрақты сақтау және пайдалану құқығы беріледі.
4. Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік архивтері қызметінің тәртібі нормативтік құқықтық актілермен белгіленеді.
1. Ұлттық архив қоры құжаттарының меншік иелері - жеке және заңды тұлғалар халықаралық байланыстар мен тікелей қарым-қатынастар орнатып, жасап отыруға құқылы.
2. Қазақстан Республикасының мүдделеріне нұқсан келтірмесе, мемлекет архив құжаттарын бірлесіп пайдалану жөнінде Қазақстан Республикасы мен басқа мемлекеттердің архив мекемелері арасындағы қарым-қатынастардың кеңейтілуіне жәрдемдеседі.
24-бап. Халықаралық шарттар Егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта Қазақстан Республикасының архив ісі жөніндегі заңдарындағыдан өзгеше нормалар белгіленсе, халықаралық шарттың нормалары қолданылады.
25-бап. Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың архивті пайдалану құқығы
1. Архив құжаттарын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан Республикасының азаматтары пайдаланатын негіздерде пайдаланады.
2. Өз мұрағаттарына Қазақстан азаматтарына кіруге шектеу көзделген мемлекеттердің азаматтарына қатысты Қазақстан Республикасының заңдарында сондай шектеу белгіленуі мүмкін.
26-бап. Ұлттық архив қорының құжаттарын Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге әкету
1. Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттарын Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге әкетуге тыйым салынады.
2. Қазақстан Республикасының уәкілетті органы Ұлттық архив қорының мемлекеттік меншіктегі құжаттарын Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге уақытша әкетуге Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін тәртіпке сәйкес рұқсат беруге құқылы.
7-тарау. Қорытынды ережелер 27-бап. Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңдарын бұзғаны үшін жауапкершілік
1. Архив ісі жөніндегі заңдарды бұзуға кінәлі болған жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.
2. Ұлттық архив қорына келтірілген зиян Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өтелуге тиіс.
Қазақстан Республикасының Президенті

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 22 декабря 1998 года № 326-I О Национальном архивном фонде и архивах
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) специальный государственный архив – архивное учреждение или подразделение либо подразделение в составе структурного подразделения государственного органа Республики Казахстан, указанного в пункте 1 статьи 22 настоящего Закона;
2) архив – юридическое лицо или его структурное подразделение, осуществляющее сбор, приобретение, комплектование, упорядочение, хранение, учет и использование архивных документов;
3) архивная коллекция – совокупность объединенных по одному или нескольким признакам документов, образовавшихся в деятельности фондообразователей;
4) архивный фонд – совокупность исторически или логически связанных между собой архивных документов;
5) архивный документ – документ, сохраняемый или подлежащий сохранению в силу его значимости для общества и государства, а равно имеющий ценность для собственника;
5-1) депозитарное хранение архивных документов – хранение в архиве документов на условиях, определяемых договором между собственником документов и соответствующим архивом, с сохранением за собственником права собственности на архивные документы;
6) учет архивных документов (далее – учет) – установление количества и состава архивных документов в единицах учета и фиксация принадлежности каждой единицы учета к определенному комплексу и общему их количеству в учетных документах;
7) пользователь архивных документов – физическое или юридическое лицо, обращающееся к архивным документам для получения информации с целью ее использования;
8) упорядочение архивных документов (далее – упорядочение) – комплекс работ по формированию архивных документов в единицы хранения (дела), описанию и оформлению таких единиц хранения (дел) в соответствии с законодательством Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах;
9) перевод архивных документов в электронную форму – создание электронных копий архивных документов и перенос сведений в информационные системы, определенные уполномоченным органом в сфере информатизации по согласованию с уполномоченным органом;
9-1) копия архивного документа на правах подлинника – копия, воспроизводящая информацию и внешние признаки подлинника архивного документа, находящегося в собственности иных государств, а также физических или юридических лиц;
10) архивное дело – сфера деятельности физических и юридических лиц, связанная с формированием Национального архивного фонда Республики Казахстан, образованием архивов, архивных фондов и коллекций, организацией сбора, комплектования, упорядочения, хранения, учета и использования архивных документов;
11) особо ценный документ – архивный документ Национального архивного фонда Республики Казахстан, который имеет непреходящую историко- культурную и научную ценность, особую важность для общества и государства;
11-1) обязательный экземпляр аудиовизуальных документов – экземпляр различных видов кино-, фото-, фоно- и видеодокументов, подлежащий безвозмездной передаче его производителем в государственные архивы;
12) документационное обеспечение управления – деятельность юридических лиц по документированию и организации работы с документами с момента их создания, получения и до передачи на архивное хранение;
13) ведомственный архив – учреждение или структурное подразделение государственного юридического лица, осуществляющее сбор, упорядочение, временное хранение, учет, использование архивных документов и государственный учет документов Национального архивного фонда Республики Казахстан;
14) частный архив – негосударственное юридическое лицо или его структурное подразделение, осуществляющее сбор, приобретение, комплектование, упорядочение, хранение, учет и использование архивных документов, или архивные документы физического лица, возникшие в результате его деятельности, сбора и приобретения;
15) документы по личному составу – документы, образующиеся при приеме на работу, службу, при переводе, перемещении, увольнении работника, служащего о предоставлении отпуска, командировках, прикомандировании, поощрении, начислении заработной платы, сведения об удержании и отчислении денег на социальное, пенсионное и медицинское обеспечение, учебе, о присвоении квалификации, разряда, звания и иные документы, связанные с обеспечением прав и законных интересов граждан;
15-1) источник комплектования – физическое или юридическое лицо, в процессе деятельности которого образуются документы Национального архивного фонда, подлежащие передаче на постоянное хранение;
15-2) электронная копия документа на бумажном носителе – электронное отображение документа на бумажном носителе, соответствующее оригиналу и удостоверенное посредством электронной цифровой подписи лица, изготовившего такое электронное отображение;
16) Национальный архивный фонд Республики Казахстан (далее – Национальный архивный фонд) – совокупность государственных и негосударственных архивных фондов, коллекций и архивных документов, имеющих историческое, научное, социальное, экономическое, политическое или культурное значение;
17) документ – зафиксированная на материальном носителе информация, позволяющая ее идентифицировать;
17-1) экспертиза научной и практической ценности документов – исследование документов на основании критериев их ценности в целях установления сроков хранения документов и отбора их для включения в состав Национального архивного фонда;
18) Государственный страховой фонд копий документов – совокупность страховых копий особо ценных документов;
19) государственный архив – государственное учреждение, наделенное правом сбора, приобретения, комплектования, упорядочения, постоянного хранения, государственного учета и использования документов Национального архивного фонда;
19-1) Государственный фондовый каталог – систематизированный реестр архивных фондов, представляющий сведения о составе, содержании, местонахождении и доступности документов Национального архивного фонда;
20) центральный государственный архив – государственный архив, находящийся в ведении центрального исполнительного органа, осуществляющего руководство в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления;
21) официальный документ – документ, созданный физическим или юридическим лицом, оформленный и удостоверенный в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;
22) уполномоченный орган – центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления;
23) государственный учет документов Национального архивного фонда (далее – государственный учет) – система учета документов Национального архивного фонда на уровне области, города республиканского значения, столицы и государства в целом, включающая сведения о количестве и составе архивных фондов, количестве единиц хранения;
23-1) постоянное хранение документов Национального архивного фонда – хранение документов Национального архивного фонда без определения срока (бессрочное);
23-2) временное хранение документов Национального архивного фонда – хранение документов Национального архивного фонда до их передачи на постоянное хранение в порядке, установленном уполномоченным органом;
24) документ Национального архивного фонда – архивный документ, прошедший государственную экспертизу ценности документов, поставленный на государственный учет и подлежащий постоянному хранению;
24-1) электронный архивный документ – архивный документ, представленный в электронной форме и удостоверенный посредством электронной цифровой подписи;
24-2) копия электронного документа на бумажном носителе – электронный документ, распечатанный на бумажном носителе, заверенный в порядке, определенном уполномоченным органом;
25) сервисный интегратор «электронного правительства» –юридическое лицо, определяемое Правительством Республики Казахстан, на которое возложены функции по методологическому обеспечению развития архитектуры «электронного правительства», а также иные функции, предусмотренные Законом Республики Казахстан «Об информатизации».
Статья 1-1. Основные цель, задачи и принципы настоящего Закона
1. Основной целью настоящего Закона является создание правовых основ для обеспечения сохранности историко-документального наследия Республики Казахстан в интересах граждан, общества и государства.
2. Основными задачами настоящего Закона являются:
1) регулирование архивного дела и документационного обеспечения
2) сбор, формирование, комплектование, хранение и использование, упорядочение и учет документов Национального архивного фонда;
3) удовлетворение потребностей общества и государства, защита и реализация прав и законных интересов граждан.
3. Основными принципами настоящего Закона являются:
1) рациональное управление архивным делом;
2) законность;
3) равный доступ пользователей к документам Национального архивного фонда без какой-либо дискриминации по мотивам происхождения, социального, должностного и имущественного положения, пола, расы, национальности, языка, отношения к религии, убеждений, места жительства или по любым иным обстоятельствам;
4) защита прав, свобод и законных интересов физических и юридических лиц.
Статья 1-2. Вводится в действие с 01.01.2027 в соответствии с Законом РК от 30.12.2025 № 248-VIII.
Статья 2. Национальный архивный фонд и архивное дело
1. Национальный архивный фонд является неотъемлемой частью историко- культурного наследия народа Казахстана и охраняется государством в качестве национального достояния Республики Казахстан.
2. К Национальному архивному фонду относятся также архивные документы, хранящиеся за пределами Республики Казахстан и в соответствии с международными соглашениями подлежащие возврату в Республику Казахстан.
3. Национальный архивный фонд служит удовлетворению потребностей общества и государства, реализации прав и законных интересов граждан.
4. Государство берет на себя заботу о развитии и совершенствовании архивного дела. Сохранение документов Национального архивного фонда является обязанностью для всех физических и юридических лиц.
Статья 3. Законодательство Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах Законодательство Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
Глава 2. Национальный архивный фонд
Статья 4. Состав Национального архивного фонда
1. В состав Национального архивного фонда входят архивные документы независимо от источника их происхождения, времени и способа создания, вида носителя, форм собственности и места хранения:
1) законодательные акты и другие официальные документы;
2) управленческая, научно-исследовательская, опытно-конструкторская, проектно-конструкторская, проектно-сметная, технологическая, градостроительная, патентно-лицензионная, картографическая, геодезическая, геологическая, телеметрическая и другая специальная документация, в том числе чертежи и текстовые записи к ним;
3) электронные информационные ресурсы, машиноориентированная и аудиовизуальная документация;
4) документальные памятники истории и культуры;
5) документы личного происхождения и иная документация, представляющая национальную ценность;
6) иные документы, поступившие в собственность Республики Казахстан;
7) страховые копии особо ценных документов.
8) копии архивных документов на правах подлинников;
9) электронные копии документов на бумажном носителе;
10) копии электронных документов на бумажном носителе.
2. Исключен Законом РК от 16.05.2018 № 155-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Статья 5. Основы формирования и источники комплектования Национального архивного фонда
1. Основой формирования Национального архивного фонда являются документы Национального архива Республики Казахстан, центральных государственных архивов, Архива Президента Республики Казахстан, специальных государственных архивов, государственных архивов областей, городов республиканского значения, столицы, городов, районов, библиотек и музеев.
2. Источниками комплектования Национального архивного фонда являются:
1) ведомственные архивы Администрации Президента Республики Казахстан, Парламента и местных представительных органов, Конституционного Суда, Правительства, центральных и местных исполнительных органов, судов, органов прокуратуры, других государственных юридических лиц Республики Казахстан, в том числе находящихся за рубежом;
2) частные архивы.
3. Национальный архивный фонд может пополняться также путем дарения, завещания, покупки архивных документов, находящихся в собственности физических и юридических лиц.
4. Государство принимает меры к возвращению документов по истории Казахстана, находящихся за рубежом, и документов иностранного происхождения, исторически связанных с Республикой Казахстан, финансирует их выявление и приобретение.
Статья 6. Порядок отнесения архивных документов, архивных фондов и коллекций к составу Национального архивного фонда, установления источников его комплектования
1. Отнесение архивных документов, архивных фондов и коллекций к составу Национального архивного фонда, установление источников его комплектования, а также исключение их из состава Национального архивного фонда производятся на основании государственной экспертизы ценности документов. Критериями ценности документов являются их происхождение, содержание, внешние особенности.
2. Государственная экспертиза ценности документов проводится Центральной экспертно-проверочной комиссией, образуемой уполномоченным органом, и (или) экспертно-проверочными комиссиями, образуемыми Национальным архивом Республики Казахстан, центральными государственными архивами, Архивом Президента Республики Казахстан, специальными государственными архивами, местными исполнительными органами областей, городов республиканского значения и столицы.
3. На основании заключения экспертно-проверочной комиссии уполномоченный орган:
1) утверждает списки источников комплектования Национального
2) принимает решение об отнесении архивных документов, архивных фондов и коллекций к составу Национального архивного фонда, а также их исключении из его состава. Исключение по политическим и идеологическим соображениям запрещается;
3) устанавливает сроки хранения и порядок уничтожения документов, не имеющих исторической и иной ценности и утративших практическое значение;
4) согласовывает отраслевые (ведомственные) перечни документов, образующихся в деятельности государственных и негосударственных организаций, с указанием сроков хранения, разработанные государственными органами, осуществляющими руководство соответствующей отраслью (сферой)
государственного управления, или негосударственными организациями.
4. Не допускается уничтожение архивных документов источников комплектования Национального архивного фонда, находящихся:
1) в республиканской собственности, без согласования с Национальным архивом Республики Казахстан или центральными государственными архивами, Архивом Президента Республики Казахстан и специальными государственными архивами;
2) в коммунальной собственности, без согласования с местным исполнительным органом области, города республиканского значения, столицы;
3) в частной собственности, без согласования с уполномоченным органом либо местным исполнительным органом области, города республиканского значения и столицы в зависимости от места нахождения архива.
Статья 7. Гарантии и защита прав собственности на документы
1. Документы Национального архивного фонда находятся в государственной и частной собственности.
2. К государственной собственности относятся:
1) документы, находящиеся в республиканской собственности, хранящиеся в Национальном архиве Республики Казахстан, центральных государственных архивах, Архиве Президента Республики Казахстан, специальных государственных архивах, государственных библиотеках и музеях;
1-1) документы, образовавшиеся и образующиеся в результате деятельности Президента, Парламента, Правительства, центральных исполнительных органов, Верховного Суда, Генеральной прокуратуры, Национального Банка Республики Казахстан и других государственных республиканских юридических лиц;
2) документы, находящиеся в коммунальной собственности, хранящиеся в областных, городов республиканского значения, столицы, городских, районных государственных архивах и их филиалах, образовавшиеся и образующиеся в результате деятельности органов местного государственного управления и самоуправления, судов, прокуратуры, коммунальных предприятий и других государственных юридических лиц;
3) Государственный страховой фонд копий документов.
3. К частной собственности относятся документы физических, негосударственных юридических лиц и их объединений, образовавшиеся в результате их деятельности или сбора, приобретения.
4. Уполномоченный орган наделяется правом владения и пользования документами Национального архивного фонда, находящимися в государственной собственности, в пределах, установленных законодательством Республики Казахстан.
5. Архивный документ может быть изъят из архива без согласия собственника на основаниях, предусмотренных законами Республики Казахстан.
6. Документы Национального архивного фонда, находящиеся в государственной собственности, не могут быть объектом разгосударствления и приватизации, купли-продажи, обмена или дарения, то есть сделок, связанных с передачей права собственности, а также вывезены на постоянное хранение в другие государства, за исключением случая, предусмотренного пунктом 3 статьи 13 настоящего Закона.
7. Документы Национального архивного фонда, находящиеся в частной собственности, могут быть объектом купли-продажи, обмена или дарения, а также вывезены за пределы Республики Казахстан лишь после предварительного письменного согласования собственника с уполномоченным органом и при условии сдачи дубликатов или копий указанных документов на постоянное хранение в государственный архив.
8. Передача государству права собственности на документы физических и негосударственных юридических лиц производится по соглашению сторон.
Физические лица могут устанавливать срок ограничения доступа к ним не более чем на 70 лет с момента передачи в архив.
Статья 8. Право собственности на архивные документы при реорганизации либо ликвидации юридических лиц
1. При приватизации государственных организаций документы Национального архивного фонда, созданные до приватизации, сохраняют статус государственной собственности, за исключением случаев, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.
2. Архивы государственных юридических лиц, переданных в управление иностранным компаниям или физическим лицам, сохраняют статус государственной собственности и должны быть возвращены государству.
3. При реорганизации юридических лиц документы Национального архивного фонда и по личному составу передаются в упорядоченном виде правопреемникам.
4. При ликвидации юридических лиц документы Национального архивного фонда и по личному составу в обязательном порядке передаются в упорядоченном виде на хранение в соответствующий государственный или специальный государственный архив по согласованию с уполномоченным органом.
Государственный архив либо специальный государственный архив выдает архивную справку о приеме на государственное хранение документов Национального архивного фонда и по личному составу.
Глава 3. Государственный учет, хранение, обеспечение сохранности, передача на постоянное хранение документов Национального архивного фонда
Статья 9. Государственный учет
1. Документы Национального архивного фонда, независимо от форм их собственности, подлежат централизованному государственному учету.
2. Юридические лица, осуществляющие хранение документов Национального архивного фонда, ведут государственный учет данных о составе документов в порядке, определенном уполномоченным органом, и представляют эти данные в местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы.
Статья 10. Государственный фондовый каталог
1. Ведение Государственного фондового каталога осуществляется Национальным архивом Республики Казахстан.
2. Уполномоченный орган обязан обеспечивать доступность и использование информации Государственного фондового каталога для удовлетворения запросов государственных органов, физических и юридических лиц, за исключением случаев, предусмотренных статьей 16 настоящего Закона.
Статья 11. Хранение документов Национального архивного фонда
1. Документы Национального архивного фонда, находящиеся в государственной собственности, проходят стадию временного хранения в ведомственных и частных архивах, затем передаются соответствующим государственным архивам, которым предоставляется исключительное право постоянного хранения документов Национального архивного фонда.
2. Постоянное хранение документов Национального архивного фонда осуществляется Национальным архивом Республики Казахстан, центральными государственными архивами, Архивом Президента Республики Казахстан, специальными государственными архивами и государственными архивами областей и, городов республиканского значения, столицы, городов и районов.
3. Для сбора, комплектования, хранения, государственного учета и использования документов Национального архивного фонда физическими и юридическими лицами создаются ведомственные и частные архивы.
4. Обязательства по хранению и использованию документов Национального архивного фонда, находящихся в частной собственности, фиксируются в договорах, заключаемых их собственниками с Национальным архивом Республики Казахстан, центральными государственными архивами, Архивом Президента Республики Казахстан, государственными архивами областей, городов республиканского значения, столицы, городов и районов.
5. Комплектование частных архивов подлинниками официальных документов Национального архивного фонда, являющимися государственной собственностью, запрещается.
6. Исключен Законом РК от 05.07.2011 № 452-IV (вводится в действие с
13.10.2011).
Статья 12. Обеспечение сохранности документов Национального архивного
1. Собственники документов Национального архивного фонда обязаны хранить документы в условиях, обеспечивающих их сохранность.
Государственные архивы создают Государственный страховой фонд копий документов.
Государственный страховой фонд копий документов хранится отдельно от подлинников документов Национального архивного фонда в специально оборудованном хранилище архивных документов (архивохранилище).
2. Документы Национального архивного фонда (находящиеся в государственной собственности), а также здания, помещения и оборудование государственных архивов и их филиалов не подлежат отчуждению.
3. Архивные фонды, архивные коллекции, их части могут быть отнесены в установленном законодательством порядке к объектам историко-культурного наследия Республики Казахстан и включены в списки памятников истории и культуры.
Статья 13. Передача документов Национального архивного фонда на постоянное хранение
1. Документы Национального архивного фонда, находящиеся в государственной собственности, по истечении срока хранения в ведомственных архивах подлежат передаче в упорядоченном виде на постоянное хранение в государственные архивы.
До передачи документов на постоянное хранение в государственный архив юридические лица осуществляют экспертизу их научной и практической ценности в порядке, определенном уполномоченным органом.
1-1. Передача документов Национального архивного фонда в упорядоченном виде производится за счет собственных средств юридических лиц, передающих архивы, в соответствии с правилами документирования, управления документацией и использования систем электронного документооборота в государственных и негосударственных организациях, правилами приема, хранения, учета и использования документов Национального архивного фонда и других архивных документов ведомственными и частными архивами.
2. (пункт 2 исключен - N 256 от 10.11.2001 г.)
3. Передача документов Национального архивного фонда, находящихся в государственной собственности, на постоянное хранение в другие государства производится в исключительных случаях по решению Правительства Республики Казахстан уполномоченным органом.
Статья 13-1. Сдача обязательного экземпляра аудиовизуальных документов
1. Физические и юридические лица, производящие за счет бюджетных средств, включая софинансирование, аудиовизуальные документы, представляющие историко-культурную и научную ценность, в течение тридцати календарных дней со дня их первого изготовления передают на безвозмездной основе в государственные архивы обязательные экземпляры аудиовизуальных документов с текстовой сопроводительной документацией в целях обеспечения сохранности историко-культурного наследия народа Казахстана на государственное хранение.
2. Физические и негосударственные юридические лица, производящие за счет собственных средств аудиовизуальные документы, представляющие историко-культурную и научную ценность, имеют право передавать на безвозмездной основе в государственные архивы обязательные экземпляры аудиовизуальных документов с текстовой сопроводительной документацией в целях обеспечения сохранности историко-культурного наследия народа Казахстана на государственное хранение.
Глава 4. Использование документов Национального архивного фонда
Статья 14. Порядок использования документов Национального архивного
Статья 15. Гарантии прав и интересов физических и юридических лиц в использовании документов Национального архивного фонда
1. Информация, содержащаяся в архивных документах, являющихся государственной собственностью, охраняется законодательством Республики Казахстан как интеллектуальная собственность государства.
2. Документы, находящиеся в государственных архивах Республики Казахстан и их филиалах, а также информационная система к ним открываются для общественного пользования через год после их поступления в государственные архивы и филиалы.
3. Использование документов Национального архивного фонда, находящихся в частной собственности, осуществляется только с согласия собственника.
4. Физические и юридические лица Республики Казахстан имеют право бесплатно пользоваться открытыми для использования документами Национального архивного фонда, хранящимися в государственных и ведомственных архивах и их филиалах. Ограничения использования документов отдельным категориям физических и юридических лиц устанавливаются статьей 16 настоящего Закона.
5. Государственные, ведомственные и частные архивы обязаны выдавать физическим и юридическим лицам на основе архивных документов информацию, необходимую им для защиты прав и законных интересов. Физические и юридические лица имеют право на получение заверенных копий и архивных выписок из архивного документа. Копии и выписки, выданные государственными архивами и их филиалами, ведомственными и частными архивами, являются официальными документами, имеющими юридическую силу подлинников.
Статья 15-1. Перевод архивных документов в электронную форму
1. Ведомственные архивы обязаны обеспечить перевод архивных документов Национального архивного фонда и по личному составу, в том числе документов, необходимых для оказания государственных услуг, в электронную форму на постоянной основе в порядке, определенном уполномоченным органом.
2. Доступ к архивным документам, переведенным в электронную форму, является открытым для всех пользователей архивных документов с соблюдением требований по защите государственной, коммерческой и иной охраняемой законом тайны.
3. Электронная копия архивного документа на бумажном носителе равнозначна исходному оригиналу архивного документа.
Статья 15-2. Вводятся в действие со дня введения в действие Цифрового кодекса РК в соответствии с Законом РК от 30.12.2025 № 248-VIII.
Статья 16. Ограничения в пользовании документами Национального архивного фонда
1. Ограничения в пользовании документами Национального архивного фонда, содержащими государственные и негосударственные секреты, порядок их рассекречивания и предоставления в общее пользование определяются 1-1. Ограничение на доступ к документам Национального архивного фонда и другим архивным документам, содержащим сведения о частной жизни, личной и семейной тайне физического лица, устанавливается на срок семьдесят пять лет со дня создания указанных документов.
Ограничение может быть снято по письменному разрешению физического лица либо наследников после его смерти.
2. Исключен Законом РК от 16.05.2018 № 155-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
3. Использование архивных документов, на которые сохраняется право собственников устанавливать ограничение доступа, возможно только с их согласия или согласия их правопреемников (наследников).
4. Подлинники особо ценных документов, а также архивные документы, имеющие неудовлетворительное физическое состояние, пользователям архивных документов не выдаются. Взамен их выдаются копии.
Статья 16-1. Обязанности пользователей документами Национального Пользователи документами Национального архивного фонда обязаны:
1) обеспечивать сохранность используемых документов;
2) не допускать искажений и фальсификации использованных сведений, содержащихся в архивных документах;
3) при опубликовании, цитировании архивных документов указывать ссылку на место их хранения и их собственника.
Статья 17. Основание и порядок оказания государственными архивами платных видов деятельности по реализации товаров (работ, услуг)
1. Государственные архивы вправе оказывать платные виды деятельности по реализации товаров (работ, услуг).
К платным видам деятельности по реализации товаров (работ, услуг)
относятся:
1) упорядочение;
2) проведение по заказам (заявкам) физических и юридических лиц курсов и семинаров по обучению современным основам документирования и управления документацией;
3) реставрация, консервация, переплет архивных дел и документов, изготовление архивных коробок;
4) изготовление страховых копий, восстановление текста архивных
5) копирование архивных документов;
6) перевод по заказам (заявкам) физических и юридических лиц архивных документов в электронную форму, за исключением архивных документов, указанных в пункте 1 статьи 15-1 настоящего Закона;
7) организация и проведение по заказам (заявкам) физических и юридических лиц документальных выставок;
8) выявление по заказам (заявкам) физических и юридических лиц информации генеалогического и тематического характеров;
9) разработка перечней документов с указанием сроков хранения, номенклатур дел;
10) издание и реализация методической литературы, сборников архивных документов, учебной и других публикаций;
11) депозитарное хранение архивных документов.
2. При коммерческом использовании документов право собственности на них сохраняется за их собственником.
Глава 5. Государственное регулирование и управление архивным делом
Статья 18. Государственное регулирование архивного дела
1. Исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 1-1. Исключен Законом РК от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 1-2. Правительство Республики Казахстан представляет на утверждение Президента Республики Казахстан порядок и условия присвоения статуса «Национальный» государственным архивам.
2. К вопросам государственного регулирования архивного дела, осуществляемого уполномоченным органом, относятся:
1) на основе и во исполнение основных направлений внутренней и внешней политики государства, определенных Президентом Республики Казахстан, и основных направлений социально-экономической политики государства, его обороноспособности, безопасности, обеспечения общественного порядка, разработанных Правительством Республики Казахстан, формирование и реализация государственной политики в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
2) утверждение правил издания документов Национального архивного фонда;
2-1) исключен Законом РК от 16.05.2018 № 155-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);
2-2) исключен Законом РК от 16.05.2018 № 155-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 2-3) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 2-4) исключен Законом РК от 16.05.2018 № 155-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 2-5) утверждение типовых штатов государственных архивов;
2-6) утверждение правил оказания платных видов деятельности по реализации товаров (работ, услуг) государственными архивами и расходования ими денег от реализации товаров (работ, услуг);
2-7) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 2-8) утверждение правил создания и хранения Государственного страхового фонда копий документов;
2-9) установление цен на товары (работы, услуги), реализуемые государственными архивами;
3) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
4) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
5) исключен Законом РК от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с
01.01.2015);
6) апостилирование архивных справок и копий архивных документов, исходящих из государственных архивов Республики Казахстан;
7) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
8) исключен Законом РК от 13.01.2014 № 159-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
9) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
10) организация издания и использования документов Национального архивного фонда для удовлетворения запросов и потребностей государства, общества и граждан;
11) формирование и функционирование Национального архивного фонда и Государственного страхового фонда копий документов, обеспечение централизованного государственного учета документов Национального
12) защита документальных памятников истории и культуры, находящихся в республиканской собственности, их хранение и использование;
13) сбор и возвращение в Республику Казахстан архивных документов по ее истории, находящихся за рубежом;
13-1) внесение предложений в Правительство Республики Казахстан о присвоении статуса «Национальный» государственным архивам;
14) исключен Законом РК от 13.01.2014 № 159-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
15) методическое руководство и координация деятельности органов управления и ведения архивным делом;
16) межотраслевое организационно-методическое руководство вопросами архивного дела и документационного обеспечения управления;
17) государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах;
18) исключен Законом РК от 10.01.2025 № 153-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 18-1) разработка и утверждение нормативных правовых актов в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления в соответствии с целью, задачами настоящего Закона и законодательством Республики Казахстан;
19) осуществление иных полномочий, предусмотренных законами Республики Казахстан, указами Президента Республики Казахстан и постановлениями Правительства Республики Казахстан.
3. К вопросам государственного регулирования отношений и управления архивным делом, осуществляемых местным исполнительным органом области, города республиканского значения и столицы, относятся:
1) реализация единой государственной политики в сфере архивного дела и документационного обеспечения управления на территории области, города республиканского значения и столицы;
2) организация хранения, комплектования и использования документов Национального архивного фонда, принятых на хранение в государственные архивы областей, городов республиканского значения, столицы, городов и районов;
3) ведение государственного учета и обеспечение сохранности документов Национального архивного фонда, хранящихся в государственных архивах области, города республиканского значения и столицы;
4) защита документальных памятников истории и культуры, находящихся в коммунальной собственности, их хранение и использование;
5) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
6) организация экспертизы научной и практической ценности документов;
7) формирование базы данных по документам Национального архивного фонда, хранящимся в государственных архивах области, города республиканского значения и столицы;
8) организационно-методическое руководство вопросами архивного дела и документационного обеспечения управления на территории области, города 8-1) государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах на территории области, города республиканского значения и столицы, за исключением источников комплектования Национального архива Республики Казахстан и центральных государственных архивов;
9) организация исполнения запросов физических и юридических лиц;
10) утверждение положения об экспертно-проверочной комиссии;
11) использование документов Национального архивного фонда для удовлетворения запросов государства, физических и юридических лиц;
12) сбор и возвращение архивных документов по истории области, города
13) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы
Статья 18-1. Государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах Государственный контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах осуществляется в форме внеплановой проверки и профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики
Статья 19. Государственное управление архивным делом
1. Государственное управление архивным делом осуществляется уполномоченным органом и местными исполнительными органами областей, городов республиканского значения, столицы.
2. Указания уполномоченного органа обязательны для исполнения физическими и юридическими лицами.
3. (исключен)
Статья 20. Система органов управления и ведения архивным делом в Республике Казахстан В систему органов управления и ведения архивным делом входят:
1) уполномоченный орган, местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы;
2) архивные учреждения: Национальный архив Республики Казахстан, центральные государственные архивы, специальные государственные архивы, государственные архивы областей, городов республиканского значения, столицы, городов и районов.
Статья 21. Финансирование государственных архивов Финансирование государственных архивов осуществляется за счет:
1) бюджетных средств;
2) средств, полученных за оказание платных видов деятельности по реализации товаров (работ, услуг).
Статья 22. Специальные государственные архивы Республики Казахстан
1. В целях обеспечения национальной безопасности в Министерстве обороны Республики Казахстан, Комитете национальной безопасности Республики Казахстан, Министерстве внутренних дел Республики Казахстан, Службе государственной охраны Республики Казахстан, Генеральной прокуратуре Республики Казахстан, антикоррупционной службе, службе экономических расследований могут создаваться специальные государственные архивы.
2. Создание специальных государственных архивов осуществляется актом Президента Республики Казахстан.
3. Государственные органы Республики Казахстан, в которых в установленном настоящим Законом порядке созданы специальные государственные архивы, наделяются правом сбора, приобретения, временного и постоянного хранения и использования архивных документов, относящихся к их деятельности.
4. Порядок деятельности специальных государственных архивов государственных органов Республики Казахстан определяется нормативными правовыми актами.
Глава 6. Международное сотрудничество
Статья 23. Международные связи и контакты
1. Физические и юридические лица - собственники документов Национального архивного фонда вправе устанавливать и поддерживать международные связи и прямые контакты.
2. Государство содействует расширению контактов между архивными учреждениями Республики Казахстан и других государств во взаимном использовании имеющихся архивных документов, если это не наносит вреда интересам Республики Казахстан.
Статья 24. Международные договоры Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные нормы, чем те, которые содержатся в законодательстве Республики Казахстан по архивному делу, то применяются нормы международного договора.
Статья 25. Право доступа в архивы иностранцев и лиц без гражданства
1. Иностранцы и лица без гражданства пользуются архивными документами на тех же основаниях, что и граждане Республики Казахстан.
2. Законами Республики Казахстан могут быть установлены ограничения в отношении граждан тех государств, в которых предусмотрено ограничение доступа граждан Республики Казахстан к их архивам.
Статья 26. Вывоз документов Национального архивного фонда за пределы Республики Казахстан
1. Вывоз документов Национального архивного фонда, находящихся в государственной собственности, за пределы Республики Казахстан запрещается.
2. Уполномоченный орган Республики Казахстан вправе разрешать временный вывоз документов Национального архивного фонда, находящихся в государственной собственности, за пределы Республики Казахстан в соответствии с порядком, утверждаемым Правительством Республики Казахстан.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 27. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о Национальном архивном фонде и архивах
1. Физические и юридические лица, виновные в нарушении законодательства по архивному делу, несут ответственность в соответствии с законами Республики Казахстан.
2. Ущерб, причиненный Национальному архивному фонду, подлежит возмещению в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
Президент Республики Казахстан