Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1996 жылғы 18 (Премьер-Министр РК)
қазандағы N 1284 Қаулысы. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 18 қаңтардағы N 29 Қаулысымен Қазақстан Республикасында жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау туралы ереженi бекiту туралы
1. Қазақстан Республикасында Жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау туралы қоса берiлiп отырған Ереже бекiтiлсiн.
2. "Жер қойнауын қорғауға және пайдалануға мемлекеттiк бақылау туралы Ереженi бекiту жөнiнде" Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң 1992 жылғы 29 қыркүйектегi N 811 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ- ы, 1992 ж, N 37, 567-құжат) күшi жойылған деп танылсын.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрi ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Үкiметiнiң 1996 жылғы 18 қазандағы N 1284 қаулысымен Бекiтiлген Қазақстан Республикасындағы жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау туралы Ереже Жалпы ережелер
1. Бұл Ереже жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдардың негiзгi мақсаттарын, құқықтары мен мiндеттерiн және олардың жауапкершiлiгiн белгiлейдi.
2. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау Қазақстан Республикасының Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрлігі Геология және жер қойнауын қорғау комитетінiң мемлекеттiк бақылау органдары арқылы жүргiзiледi.
ЕСКЕРТУ. 2-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810 қаулысымен.
3. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдар өз қызметiнде Қазақстан Республикасының Конституциясын, заң актiлерiн, Қазақстан Республикасы Президентiнiң жарлықтарын, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң қаулыларын және басқа да нормативтiк құқықтық актiлердi және осы Ереженi басшылыққа алады.
4. Жер қойнауын қорғауға бақылау жүргiзетiн органдарды қаржыландыру республикалық бюджеттің қаражаты есебiнен жүргiзiледi.
ЕСКЕРТУ. 4-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810 қаулысымен.
4-1. Жер қойнауын қорғау, пайдалы қазбалар қорларын ұтымды және кешенді пайдалану бөлігінде мемлекеттің мүдделерін қамтамасыз ету.
ЕСКЕРТУ. Жаңа 4-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Үкіметінің
1999.06.19. N 810 қаулысымен.
Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдар қызметiнiң мақсаттары мен бағыттары
5. Жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау органдарының негiзгi мақсаты болып мемлекеттiк органдардың және жер қойнауын пайдаланушылардың Қазақстан Республикасының жер қойнауы туралы заңдарын сақтауын қадағалауды қамтамасыз ету болып табылады.
Жер қойнауын мемлекеттік бақылау органдарының функциялары ЕСКЕРТУ. Жаңа тараумен толықтырылды - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810 қаулысымен.
6. Қойылған мақсаттарды орындау үшiн жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау органдарына:
барлық жер қойнауын пайдаланушылардың бекiтiлген жер қойнауын қорғау жөнiндегi заңмен белгiленген талаптардың сақталуын қадағалауға жер қойнауын пайдаланудың барлық кезеңдерiнде;
тиiстi министрлiктермен, мемлекеттiк комитеттермен, өзге де орталық және жергiлiктi атқарушы органдармен бiрлесiп профилактикалық сипаттағы жер қойнауын қорғау туралы заңдардың талаптарын мiндеттi түрде орындауға бағытталған шараларды әзiрлеу;
ғылыми-зерттеу институттарымен бiрлесе отырып жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүзеге асыру кезiнде ғылыми-техникалық негiзделген талаптарды қалыптастыруды;
пайдалы қазбалардың жер қойнауын пайдалану объектiлерi бойынша өндiру және аршу жұмыстарын дамытудың, жыл сайынғы жобаларын (жоспарларын), шығындар мен жақсартулардың нормативтерiн қарауды және келiсудi, ал жұмыстардың көлемi мен бағыты бойынша жоба 30% және одан астам елеулi өзгерген жағдайда қайтадан келiсудi жүргiзудi;
жер қойнауын қорғау жөнiндегi талаптарды бұзуды анықтау және оның себептерiмен туындайтын жағдайларына талдау жасауды;
жер қойнауы туралы заңдарды қолдану тәжiрибесiн үнемi жинақтау және оны жетiлдiру жөнiнде ұсыныстар әзiрлеудi;
пайдалы қазбаларды өндiру кезiнде шығыстарын мемлекеттiк есепке алуды талдауды және оларды қайта өңдеу;
геологиялық барлау жұмыстарын жүргiзген және пайдалы қазбаларды қосалқы өндiру кезiнде, оның iшiнде өнеркәсiптiк-технологиялық сынау үшiн iрiктеуге арнап, жер қойнауын қорғау және тиiмдi пайдалану жөнiндегi ережелер мен нормаларды сақтауға бақылауды;
орындалып жатқан геологиялық барлау жұмыстарының және пайдалы қазбаларды өндiрудiң жобалық шешiмдерге шын мәнiнде сәйкес келуiне, пайдалы қазбалардың өндiру кезiнде алынған көрсеткiштерiнiң және барлық пайдалы компоненттердiң негiздiлiгiн бақылауды;
пайдалы қазба кен орындарын және олардың жеке учаскелерiн белгiленген тәртiппен жабуға бақылауды;
жер қойнауын пайдаланушылардың геологиялық, маркшейдерлiк, техникалық және т.б. құжаттамаларды белгiленген тәртiппен сақтауын бақылауды;
жер қойнауын пайдалануға, оның iшiнде өндiрумен байланысты емес мақсаттарға берiлетiн кен орындары мен жер қойнауы учаскелерiнiң пайдалы қазбалар қорларының көлемi мен құрылымын дұрыс бағалау үшiн жер қойнауын озық геологиялық зерделеудi толық қамтамасыз етуге бақылауды;
пайдалы қазбаларды толығымен алуды қамтамасыз етуге бақылауды;
жер қойнауын су басудан, өрттен және олардың сапасын төмендететiн немесе пайдалануды және кен орындарын игерудi қиындататын т.б. табиғи апат факторларынан сақтауға бақылауды жүзеге асырады;
жер қойнауын Барлау, Өндiру, сондай-ақ Өндiрумен байланысты емес жер асты құрылыстарын салу және пайдалану кезiнде жер қойнауын қауiптi техногендiк процестердiң пайда болуынан алдын ала қорғайтын қоршаған табиғи ортаны қорғау жөнiндегi заңдардың талаптарына сәйкес пайдалануды;
негiзгi және бiрге жатқан пайдалы қазбалардың алынған және жер қойнауларында қалдырылған қорына тұтас баланстарды жүргiзу үшiн жер қорлары, компоненттер және байыту зауыттарында (фабрикаларында) минералды- шикiзаттар мен өндiрiстiң қалдықтарын қайта өңдеу өнiмдерi есебiнiң дұрыстығын бақылауды, жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргізу кезiнде, әсiресе мұнайды, газды немесе өзге де заттар мен материалдарды жер астында сақтау, зиянды заттар мен қалдықтарды көму, қалдық суларды ағызу кезiнде, жер қойнауының ластануын болдырмауды;
өндiрiстiк және тұрмыстық қалдықтарды қоймалау, орналастыру кезiнде олардың су жиналатын алаңдарда және жер асты сулары жатқан жерлерде жинақталуының алдын алу мақсатында экологиялық талаптарды қамтамасыз етудi.
ЕСКЕРТУ. 6-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810 қаулысымен.
Жер қойнауларын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн орындардың құқықтары
7. Жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылау органдарына мынадай құқықтар берiледi:
жер қойнауын пайдалану объектiлерiне жер қойнауын пайдалану және қорғау мәселелерi бойынша жер қойнауын пайдаланушының бiрiншi басшысының атына олқылықтарды жою туралы тапсырма берумен бiрге тексеру жүргiзуге;
тиiстi министрлiктердiң және ведомстволардың мемлекеттiк ғылыми- зерттеу институттарының, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылардың келiсiмi бойынша олардың мамандарын қажеттi тексерулер жүргiзу үшiн тартуға;
жер қойнауын пайдаланушылардың басшыларынан жер қойнауын пайдалануды жүзеге асыру кезiнде жер қойнауын қорғау жөнiндегi заңдармен белгiленген талаптарды бұзушылықпен байланысты мәселелер жөнiнде түсiнiктемелер сұрауға;
жер қойнауы туралы заңдардың талаптарын бұзған жер қойнауын пайдаланушыларға әкiмшiлiк жаза ретiнде айыппұл салуға, сондай-ақ кiнәлiлердi қылмыстық жауапкершiлiкке тарту үшiн материалдарды құқық қорғау органдарына тапсыруға;
белгiленген тәртiппен және заңдарда көзделген жағдайларда жер қойнауын пайдалануға байланысты жұмыстарды тоқтата тұруға және тыйым салуға;
министрлiктерге, мемлекеттiк комитеттерге және өзге де орталық атқару органдарына жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдардың құзыретiне кiретiн мәселелер жөнiнде ұсыныстар енгiзуге;
белгiленген тәртiппен пайдалы қазбалар жатқан алаңда құрылыс салу үшiн алаңдар таңдау жөнiндегi комиссияларға қатысуға; жер қойнауын қорғау проблемаларына байланысты апат және өрт түрлерiн (минералды шикiзат қорларын жоғалту, олардың сапасының төмендеуi және т.б.) тергеу жөнiндегi техникалық комиссияларға қатысуға; кен-геологиялық жағдайлар күрт өзгерген кезде және бұдан әрi жұмыстарды тиiмдi жалғастыру туралы шешiмдер қабылдау қажеттiлiгi туған кезде дайындық қазу жұмыстары мен тазалау забойларын комиссиялық тексеруге қатысуға құқықтар берiледi.
Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдардың тексерулерiн жүзеге асыру
8. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдар тексеру қорытындылары бойынша тексеру актiн жасайды, онда жасалған жұмыстар тiзiмi, олқылықтарға сипаттама оларға әсер еткен себептер, солардың салдарынан болған немесе болатын зардаптар, кiнәлi лауазымды адамдар көрсетiледi, олқылықтарды жою жөнiнде нақты уақыттары белгiленген жазбаша тапсырмалар берiледi.
9. Тексеру актiнiң мазмұнымен жер қойнауын пайдалануды жүзеге асыратын және белгiленген олқылықтар фактiлерiне қатысы бар лауазымды тұлғалар мiндеттi түрде танысып, қолын қояды. Тексеру актiсiнiң бiр нұсқасы тексерiлiп жатқан тарапқа тапсырылады.
10. Ұйым басшысы түсiндiрмелерi мен қарсы пiкiрлерi және тексеру актi жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн аумақтық органның басшысына тапсырылады, ол екi апта iшiнде оны қарап, тиiстi шешiм қабылдауға мiндеттi.
11. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн аумақтық органның тексеру нәтижелерi бойынша қабылданған шешiмiне Қазақстан Республикасының Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрлiгi Геология және жер қойнауын қорғау комитетіне немесе сот тәртiбiмен шағым берiлуi мүмкiн.
ЕСКЕРТУ. 11-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810 қаулысымен.
12. Жер қойнауын пайдаланушылар жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдардың лауазымды тұлғаларына геологиялық, гидрогеологиялық, өндiрiстiк-техникалық, жобалық-сметалық және өзге де құжаттамаларын беруге, жер қойнауын қорғау мәселелерi жөнiнде түсiнiктемелер беруге, тексеру жүргiзу үшiн (көлiк, қызмет және тұрғын үйлермен, байланыс құралдарымен қамтамасыз ету), сондай-ақ барланған, өндiрiлген, тиелiп жөнелтiлген және өңделген минералды шикiзаттарды тiкелей тексерiлiп жатқан объектiде бақылау анықтамасын жасау үшiн қажеттi жағдайлар жасауға мiндеттi.
13. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдар өз жұмыстарын жергiлiктi атқару органдарымен тығыз қарым-қатынаста жүргiзуi керек.
14. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдар оларға жүктелген мiндеттердiң уақытында және дұрыс жүзеге асырылуы үшiн, мемлекет мүдделерiнiң жер қойнауын пайдалану мәселелерiнде жер қойнауының иесi ретiнде қатаң сақталуы үшiн жауапкершiлiкте болады.
Жер қойнауын қорғау жөнiндегi мемлекеттiк инспекторлардың белгiленген үлгiдегi куәлiгi болуы тиiс.
ЕСКЕРТУ. 14-тармақ өзгерді - ҚР Үкіметінің 1999.06.19. N 810
15. Жер қойнауын қорғауға мемлекеттiк бақылау жүргiзетiн органдарға осы Ережеде көзделген жүктеулер Құзырлы органдар мен жер қойнауын пайдаланушыларды жер қойнауын қорғау жөнiндегi белгiленген талаптардың орындалуын жүйелi түрде бақылау мiндетiнен босатпайды және ұйымдардың лауазымды тұлғаларынан, сондай-ақ жер қойнауын пайдалану бойынша операцияларды жүзеге асырушы азаматтардан жер қойнауын пайдалану тәртiбiн сақтау үшiн жеке жауапкершiлiктi алып тастамайды.
16. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, қандай да болмасын лауазымды тұлғаның немесе органның жер қойнауын қорғауды мемлекеттiк бақылауды жүзеге асыру процесіне араласуына жол берілмейді.
17. Лауазымды тұлғалардың жер қойнауын қорғауды мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру жөніндегі қызметтік міндеттерді орындауға кедергі келтіретін заңсыз іс-әрекеттері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа әкеп соқтырады.
ЕСКЕРТУ. Жаңа 16-17-тармақтармен толықтырылды - ҚР Үкіметінің

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Постановление Правительства Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Республики Казахстан от 18 октября 1996 года N 1284.
Утратило силу постановлением Правительства РК от 18 января 2008 года N 29 Об утверждении Положения о государственном контроле за охраной недр в Республике Казахстан
1. Утвердить прилагаемое Положение о государственном контроле за охраной недр в Республике Казахстан.
2. Признать утратившим силу постановление Кабинета Министров Республики Казахстан от 29 сентября 1992 г. N 811 "Об утверждении Положения о государственном контроле за охраной недр и пользованием недрами" (САПП Республики Казахстан, 1992 г., N 37, ст. 567).
Премьер-Министр
Республики Казахстан
УТВЕРЖДЕНО постановлением Правительства от 18 октября 1996 г. N 1284 П О Л О Ж Е Н И Е о государственном контроле за охраной недр в Республике Казахстан Общие положения
1. Настоящее Положение определяет основные задачи, права, обязанности и ответственность органов государственного контроля за охраной недр.
2. Государственный контроль за охраной недр осуществляется органами государственного контроля Комитета геологии и охраны недр Министерства природных ресурсов и охраны окружающей среды Республики Казахстан.
3. Органы государственного контроля за охраной недр в своей деятельности руководствуются Конституцией Республики Казахстан, законодательными актами, указами Президента, постановлениями Правительства Республики Казахстан, другими нормативными правовыми актами, а также настоящим Положением.
4. Финансирование органов государственного контроля за охраной недр производится за счет средств республиканского бюджета.
4-1. Обеспечение интересов государства в части охраны недр, рационального и комплексного использования запасов полезных ископаемых.
Задачи и направления деятельности органов государственного контроля за охраной недр
5. Основной задачей органов государственного контроля за охраной недр является обеспечение контроля за соблюдением государственными органами и недропользователями законодательства о недрах Республики Казахстан.
Функции органов государственного контроля за охраной недр
6. Для выполнения поставленной задачи органы государственного контроля за охраной недр осуществляют:
контроль за соблюдением всеми недропользователями установленных законодательством требований по охране недр на всех этапах недропользования;
разработку совместно с соответствующими министерствами, государственными комитетами, иными центральными и местными исполнительными органами мер профилактического характера, направленных на обязательное выполнение требований законодательства о недрах;
формирование совместно с научно-исследовательскими институтами научно- и технически обоснованных требований по охране недр при осуществлении операций по недропользованию;
рассмотрение и согласование ежегодных проектов (планов) развития добычных и вскрышных работ, нормативов потерь и разубоживания по объектам недропользования полезных ископаемых, а при существенных изменениях проекта на 30 % и более по объему и направлению работ проводят повторное согласование;
выявление и анализ причин и условий возникновения нарушений требований по охране недр;
регулярное обобщение практики применения законодательства о недрах и разработку предложений по его совершенствованию;
анализ государственного учета потерь полезных ископаемых при добыче и их переработке;
контроль за соблюдением правил и норм по охране и рациональному использованию недр при проведении геологоразведочных работ и попутной добыче полезных ископаемых, в том числе для отбора промышленно- технологических проб;
контроль за фактическим соответствием выполняемых геологоразведочных работ и добычи полезных ископаемых проектным решениям, обоснованностью показателей извлечения полезных ископаемых и всех полезных компонентов при их добыче;
контроль за консервацией в установленном порядке месторождений полезных ископаемых и их отдельных участков;
контроль за сохранностью недропользователями в установленном порядке геологической, маркшейдерской, технической и другой документации;
контроль за обеспечением полноты опережающего геологического изучения недр для достоверной оценки величины и структуры запасов полезных ископаемых, месторождений и участков недр, предоставляемых в недропользование, в том числе для целей, не связанных с добычей;
контроль за обеспечением полноты извлечения полезных ископаемых;
контроль за сохранностью недр от обводнения, пожаров и других стихийных факторов, снижающих их качество или осложняющих эксплуатацию и разработку месторождений;
использование недр в соответствии с требованиями законодательства по охране окружающей природной среды, предохраняющими недра от проявлений опасных техногенных процессов при Разведке, Добыче, а также строительстве и эксплуатации подземных сооружений, не связанных с Добычей;
контроль за достоверностью учета извлекаемых и оставляемых в недрах запасов основных и совместно залегающих полезных ископаемых и попутных компонентов и продуктов переработки минерального сырья и отходов производства на обогатительных заводах (фабриках);
предотвращение загрязнения недр при проведении операций по недропользованию, особенно при подземном хранении нефти, газа, или иных веществ и материалов, захоронении вредных веществ и отходов, сбросе сточных вод;
обеспечение экологических требований при складировании и размещении промышленных и бытовых отходов в целях предотвращения их накопления на площадях водосбора и местах залегания подземных вод.
Права органов государственного контроля за охраной недр
7. Органам государственного контроля за охраной недр предоставляется право:
проводить обследование объектов недропользования по вопросам пользования и охраны недр с выдачей предписаний на имя первого руководителя недропользователя об устранении нарушений;
привлекать по согласованию с соответствующими министерствами и ведомствами, государственными научно-исследовательскими институтами, а также недропользователями их специалистов для проведения необходимых обследований;
запрашивать объяснения руководителей недропользователей по вопросам, связанным с нарушением установленных законодательством требований по охране недр при осуществлении недропользования;
применять к недропользователям, нарушающим требования законодательства о недрах, меры административного взыскания в виде наложения штрафов, а также передавать материалы в правоохранительные органы для привлечения виновных к уголовной ответственности;
в установленном порядке и в случаях, предусмотренных законодательством, приостанавливать и запрещать работы, связанные с недропользованием;
вносить в министерства, государственные комитеты и иные центральные исполнительные органы предложения по вопросам, входящим в компетенцию органов государственного контроля за охраной недр;
участвовать в установленном порядке в комиссиях по выбору площадок под строительство на площадях залегания полезных ископаемых; в технических комиссиях по расследованию различного рода аварий и пожаров, связанных с проблемами охраны недр (потеря запасов минерального сырья, ухудшение их качества и т. д.); в комиссионных обследованиях подготовительных выработок и очистных забоев при резком изменении горногеологических условий и необходимости принятия решения о целесообразности дальнейшего ведения работ.
Осуществление проверок органами
8. Органами государственного контроля за охраной недр по результатам проверки составляется акт проверки, в котором содержится перечисление проведенных работ, характеристика нарушений, указываются причины, вызвавшие их, последствия, к которым они могут привести или привели, виновные должностные лица, даются предписания с конкретными сроками по устранению нарушений.
9. С содержанием акта проверки в обязательном порядке ознакамливаются под роспись должностные лица, осуществляющие недропользование и имеющие отношение к отмеченным фактам нарушений. Один экземпляр акта проверки вручается проверяемой стороне.
10. Объяснения и возражения руководителя организации и акт проверки представляются руководителю территориального органа государственного контроля за охраной недр, который обязан в двухнедельный срок рассмотреть их и принять соответствующее решение.
11. Решение, принятое территориальными органами государственного контроля за охраной недр по результатам проверок, может быть обжаловано в Комитет геологии и охраны недр Министерства природных ресурсов и охраны окружающей среды Республики Казахстан или в судебном порядке.
12. Недропользователи обязаны предоставлять должностным лицам органов государственного контроля за охраной недр геологическую, гидрогеологическую, производственно-техническую, проектно-сметную и иную документацию, давать объяснения по вопросам охраны недр, создавать необходимые условия для проведения проверок (обеспечение транспортом, служебными и жилыми помещениями, средствами связи), а также для производства контрольного определения разведанного, добытого, отгруженного и переработанного минерального сырья непосредственно на проверяемом объекте.
13. Органы государственного контроля за охраной недр проводят свою работу в тесном взаимодействии с местными исполнительными органами.
14. Органы государственного контроля за охраной недр несут ответственность за своевременное и правильное осуществление возложенных на них функций, строгое соблюдение интересов государства как собственника недр в вопросах недропользования.
Государственные инспекторы по охране недр должны иметь удостоверение установленного образца.
15. Возложение на органы государственного контроля за охраной недр функций, предусмотренных настоящим Положением, не освобождает Компетентные органы и недропользователей от обязанностей систематически контролировать выполнение установленных требований по охране недр и не снимает с должностных лиц организаций, а также граждан, осуществляющих операции по недропользованию, персональной ответственности за соблюдение порядка пользования недрами.
16. Не допускается вмешательство какого-либо должностного лица или органа в процесс осуществления государственного контроля за охраной недр, кроме случаев, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.
17. Неправомерные действия должностных лиц, препятствующих выполнению служебных обязанностей по осуществлению государственного контроля за охраной недр, влекут за собой ответственность, установленную законодательством Республики Казахстан.