Қазақша:
Қостанай облысының мәслихаты Қостанай облыстық Маслихат Костанайской области мәслихатының 2002 жылғы 1 тамыздағы № 222 шешімі.
Қостанай облысының Әділет басқармасында 2002 жылғы 2 қыркүйекте № 1716 болып тіркелді. Қабылданған мерзімінің өтуіне байланысты қолданылуы тоқтатылды - Қостанай облысы мәслихатының аппарат басшысының 2006 жылғы 4 шілдедегі № 336 хаты Қостанай облысында демографиялық жағдайды жақсартудың 2002 - 2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы және 2002 - 2005 жылдарға көші-қон ахуалын жақсартудың аймақтық бағдарламасының жобалары туралы Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы»
Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 1.1-тармағына сәйкес Қостанай облыстық мәслихаты ШЕШТІ
1. Облыстық әкімият ұсынып отырған Қостанай облысында демографиялық жағдайды жақсартудың 2002 – 2005 жылдарға арналған және 2002-2005 жылдарда қөші-қон ахуалын жақсартудың аймақтық бағдарламалары бекітілсін (1, 2 қосымшалар).
2. Қостанай облыстық мәслихатының «Демографиялық және қөші-қон жағдайларын жақсартуға 2001-2005 жылдарға арналған Қостанай облысы бойынша аймақтық бағдарламалар туралы» 2001 жылғы 26 сәуірдегі № 110 шешімінің және Қостанай облысы әділет басқармасының пысықтау үшін кері қайтарылған «Демографиялық және қөші-қон жағдайларын жақсартуға 2002-2005 жылдарға арналған Қостанай облысындағы аймақтық бағдарлама туралы» 2002 ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды жылғы 24 мамырдағы № 210 және «Демографиялық және қөші-қон жағдайларын жақсартуға 2002-2005 жылдарға арналған Қостанай облысындағы аймақтық бағдарламаның» күші жойлды деп танылсын.
А. Бейсембаева
Қостанай облыстық мәслихатының кезектен тыс сессиясының төрайымы В. Мягков мәслихатының хатшысы мәслихатының 2002 жылғы 16 тамыздағы № 222 шешіміне 1-қосымша Қостанай облысында демографиялық жағдайды жақсартудың 2002-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы Мазмұны Паспорт Кіріспе
1. Кәзіргі кездегі демографиялық жағдайды талдау
2. Бағдарламаның мақсаттары және міндеттері
3. Бағдарламаның негізгі бағыттары және іске асыру тетігі
4. Қаржыландыру көздері және қажетті ресурстар
5. Бағдарламаны жүзеге асырудан күтілетін нәтижелер
6. Бағдарламаны жүзеге асырудың іс жоспарлары Қостанай облысында демографиялық жағдайды жақсартудың 2002-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарла- масы Бағдарлама- ның толық ата- уы «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік демографиялық саясатының тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Рес- публикасы Үкіметінің 2000 жылғы 17 тамыздағы бекітелген № 1272 қаулысы.
Бағдарламаны әзірлеу негіз- дері «Қазақстан Республикасы қөші-қон саясатының тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 қыркүйектегі бекітелген № 1346 қаулысы.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 30 қазандағы № 1380 қаулысымен бекітілген Қазақстан Респуб- ликасы демографиялық дамуының 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламасы Демографиялық процестердегі жағымсыз тенденцияларды жаңу, туудың азаюы мен өлімнің көбею қарқынын қы- сқарту, халықтың құлдарауын болдырмау, халықтың мөлшері мен сапасының өсуін қамтамасыз ету.
ның негізгі мақсаты
Өсіп-өнуді қосқанда халықтың денсаулық жағдайын жақсарту, өмірдің ұзақтығын ұлғайтудың салдары ретінде адам өлімінің деңгейін қысқарту.
міндеттері
Бала туу деңгейінің түсу қарқынын оны тұрақтандырғанға дейін төмендету және кейін ұрпақты толық алмастыру- ды және халықтың үдайы өсуін қамтамасыз ететін деңгейге дейін өсіру.
Отбасылық – неке қатынастарын нығайту, отбасы Мәртебесін арттыру, оның өмір сүру жағдайын жақсарту.
Теріс миграциялық сальдоны кыскарту мақсатында миграциялық процестерді ретке келтіру.
Халықтың тұруына қолайлы экологиялық жағдай тұғызу.
Демографиялық ахуалды жақсарту үшін экономикалық және құқықтық жағдайлар туғызу.
Қостанай облысы қөші-қон және демография басқармасы әзірлеуші Қалалық және аудандық әкімияттар Қаржы департаменті орындаушы- лар Экономика және сауда департаменті Білім департаменті Энергетика, өндіріс және құрылыс департаменті Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Қостанай облысы бойынша департаменті (келісім бойын- ша)
Еңбек, жұмаспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы Денсаулық сақтау басқармасы Мәдениет басқармасы Мемлекеттік санитариялық-эпидеомиологиялық бақылау басқармасы Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы (келісім бойынша)
Қызыл Жарты Ай және Қызыл Крест қоғамының облыстық комитеті-филиалы (келісім бойынша)
Жер ресурстарын басқару жөніндегі комитет (келісім бойынша)
Отбасы және әйелдер ісі жөніндегі комиссия Қаржыланды- ру көздері Бағдарламаны қаржылай қамтамасыз ету жыл сайын әлеуметтік салаға арнап көзделетін және Қазақстан Респуб- ликасының заңнамасымен тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздерінен, есебінен жүзеге асырылатын бо- лады Күтілетін нәтижелер Бағдарламаны іске асыру 2006 жылға қарай бала туу деңгейінің тұрақтануы, өлім деңгейінің азаюы, халық саны- ның табиғи кемуін тоқтату және тұрақты өсуіне алғышарттар жасалатын болады Қостанай облысындағы демографиялық жағдайы жақсартудың 2001 – 2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы ҚР Үкіметінің 2000 жылғы 17 тамыздағы № 1272 қаулысымен мақұлданған Қазақстан Республикасының мемлекеттік демографиялық саясатының тұжырымдамасы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 30 қазандағы № 1380 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы демографиялық дамуының 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламасы негізінде дайындалды және Қостанай облысының демографиялық дамуының негізгі қағидаларын, артықшылықтарын және міндеттерін ұсынады.
Қостанай облысындағы демографиялық жағдай соңғы жылдары халықтың табиғи өсуінің төмендеуі және халықтың сыртқы көші –қонының жоғары деңгейде болу себебіне байланысты күрделі деп сипатталады.
Егер облыс халықының басым бөлігінің өткен жылдарда өсуі адамның өлуінен баланың тууы біршама жоғары болуына байланысты болса, соңғы жылдары адам өлімі деңгейі өсіп, бала тууы төмендегені байқалады. 1990 жылы бала туу саны өлу санынан 2,5 есе асып кетсе, 1999 жылы өлу саны туу деңгейінен асып кетті. Кейінгі үш жылда бұл процесс тұрақталды. Халықтың табиғи кемуі 2001 жылы 1999 және 2000 жылдармен салыстырғанда 323 және 443адамға азайды.
Облыс бойынша бала туу саны 2001 жылы 2000 жылмен салыстырғанда 1,9 % кемісе, 8 ауданда бала туу саны өткен жылмен салыстырғанда көбейді:
Қамысты ауданында – 21,9 %, Қарасу – 13,4 %, Наурзум – 5,5 %, Меңдықара – 3,4 %, Жітіқара – 1,1 %, Жангельды – 0,9 %, Қостанай қаласы бойынша – 4,5%, Лисаковск – 2,2 %.
1999 – 2001 жылдары туу коэффициенті облыстың 1,0 мың адамына есептегенде 11,6 – 11,0 деңгейінде тіркелсе, өлім коэффициенті 1,0 мың адамға есептегенде 11,5 – 11,8 болды.
2001 жылы өлгендердің саны 2000 жылмен салыстырғанда 5,5 % азайды.
Өлу коэффициенті 1,0 мың адамға есептегенде 11,83-тен 11,48-ге дейін төмендеді.
2001 жылы тұрғындардың табиғи өсімі Жітіқара, Қарабалық, Қостанай, Лисаковск, Рудный қалаларынан басқа облыстың 13 аудан, қалаларында байқалды.
Халықтың көші-қон теріс сальдосы 1992 жылдан байқала бастады (- 7757 адам) және ол 1999 жылға дейін ұлғайып 36581 адамға дейін жетті, кейін 2 жылдай төмендеді, ал 1997 жылы ең жоғарғы деңгей – 38101 адамға жетті.
Осы жылдан кейін халықтың көші-қөн теріс сальдосы қысқара бастады.
2001 жылы 2000 жылмен салыстырғанда облысқа келушілердің саңы 19,2 % немесе 5856 адамға кобейді, ал кетушілердің саны 10,5 гіроцентке азайып, 29402 адам қүрды.
Демографиялық процесстерге мынадай себептер әсер етті:
экономиканың күрделі жағдайы, өндірістік және ауылшаруашылық мекемелерінің жабылуы, жұмыс орындарының күрт қысқаруы;
адамдардың сенімсіздігінің және әсіресе жастардың келешеке сенімсіздігінің нәтижесінде неке қию және туу санының қысқаруы;
облыстан тысқары көшудің көбеюі салдарынан халықтың жалпы санының қысқаруы;
жасөспірімдердің және қыздардың бала тууға қабылеттерінің қысқаруы нашақорлық, темекі тарту, арақ ішудің салдарынан тұрғындардың әсіресе жастардың денсаулығының төмендеуі;
медициналық қызметтің бағасының барынша өсуі;
перзентханаларда акушерлік қызметтердің және медициналық қызмет көрсетулердің бағасының жоғары болуы;
жастардың және отбасыларының басым бөлігінің тұрмыс деңгейінің төмен болуы, олардың қабылеттерінің өнімді болуын ынталандырмайды және балаларды өз деңгейінде тәрбиелеуге мүмкіндік бермейді.
Бағдарламаның негізгі мақсаттары мыналар болып табылады:
облыстық демографиялық процесстеріндегі негативтік тенденцияларды жеңу;
туудың құлдырауын бәсеңдету, өлімді азайту арқылы халықтың санының азаюын тоқтату;
халықтың сандық та, сапалық та өсуін қамтамасыз ету.
Облыстағы демографиялық ахуалды жақсарту ісіндегі осы мақсаттарға байланысты мемлекеттік басқару мекемелерінің алдында төмендегідей міндеттер тұр:
халықтың денсаулығын жақсарту, оның табиғи осуін ынталандыру;
туу деңгейінің түсу қарқынын төмендету және тұрақтандыру;
өлімді азайту және соның көрінісі ретінде өмірдің ұзақтығын ұлғайту;
тууды материалдық және моральдық тұрғыдан ынталандыру;
отбасының тыныс - тіршілігі жағдайын жақсарту, отбасы - неке қатынастарын нығайту;
халықтың тұратың жерлерінде қлайлы экологиялық жағдайжасау;
қандастарымыздың тарихи отанына, сондаи-ақ Қазақстанда бұрын тұрған басқа ұлт өкілдерінің қайтып оралуына қолайлы жағдай жасау;
көші-қон процесстерін реттеу жолымен көші-қонның оң қалдығына қол жеткізу;
демографиялық ахуалды жақсартуға экономикалық және құқықтық жағдай туғызу;
демографиялық процесстерге талдау және мониторинг жүргізу.
Аймақтық демографиялық саясат төмендегідей қағидаларға сәйкес болуы керек:
нәсіліне, ұлтына, дініне қарамастан барлық азаматтардың теңдігі; өсіп - өнуді және отбасын жоспарлауды еркін таңдауы;
ана болуды аса маңызды әлеуметтік функция деп тану;
өз балаларын тәрбиелеуге ата-ананың тең міндеттерін тану; әйелдерге қатынасты кемсітушіліктің барлық түрін жою;
тууға, өлімге, өмірдің ұзақтығы мен демографиялық және көші-қон процесстеріндегі жаңа тенденцияларды ескере отырып, көші-қонға ықпал етуді түрлі шараларын қамтитын кешенді қөзқарас;
демографиялық саясатты іске асыруда біріңғай негізін қалайты нормалардың негізінде орталық және аймақтық органдардың тиімді озара іс қимылын қамтамасыз ететін аймақтық ерекшеліктерді есепке алу;
халықтың экологиялық қауіпсіздігі, биологиялық әралуандықты сақта және табиғатты ұтымды пайдалануды ұйымдастыру.
3. Бағдарламаның негізгі багыттары және іске асыру тетігі Бағдарламаны толық іске асырудың негізгі бағыттары және артықшылығы:
туу деңгейін көбейту және тұрақтандыру үшін әйелдердің, оның ішінде өсімтал жасындағылардың денсаулығын жақсартуға бағытталған жағдайлар жасау, олардың босанғанға дейін және одан кейінгі сырқаттануын азайту, сонымен қатар жаңадан және бұрыннан құрылған отбасыларда бала тууды моральдық, материалдық ынталандыру;
қоғамдық денсаулық сақтаудың қалыптасуы мен дамуын, ауруға, зиянды әдеттерге, травматизмге қарсы күресте профилактикалық шарарларды күшейтуді, салауатты өмір салтын қалыптастыруды қамтамасыз ететін міндеттерді, бағдарламаларды іске асыру арқылы өлімді азайту және деңгейін тұрақтандыру;
неке-отбасы қатынастарын реттеу - орнықты әрі салауатты отбасын қалыптастыру жөніндегі іс-шараларды іске асыру;
көші-қон үдерісін реттеу - оралмандарды және басқа да көшіп келушілерді жайлы орналастыруға, оларды әлеуметтік ортаға бітеқайнасып кетуіне қолайлы жағдай жасау, көшіп кетушілерді азайту үшін тұрмысқа қолайлы жагдай жасау, көші-қонның теріс қалдығын азайту;
халықтың әлеуметтік-экономикалық қажеттілігін қанағаттандыруга жағдай жасау - «адам факторын» үдемелі дамыту мақсатында кәсіби білім алуға қол жеткізуді жеңілдету, материалдық әл-ауқатын жақсарту, халықты әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесінің нәтижелілігін көтеру;
ағартушылық жұмыс жүргізу — Қазақстанда халықтарының тарихы, ғұрпы және мәдениеті жайлы білімді тарату, көпшілік ақпарат құралдарында халықтың демографиялық және көші-қон жайлы көкейтесті мәселелердің ахуалын жариялап отыру;
көші-қон және демографиялық үдерістерді бақылау - облыстағы көші-қон және демографиялық үдерістер жайлы ақпараттарды жинау, өндеу және талдау жасау.
4. Қаржыландыру көздері және қажетгі ресурстар Бағдарламалық мақсаттарды іске асыру нақты орындаушы мекемелерге республикалық, облыстық және жергілікті бюджеттерден бөлінген қаржы есебінен, региондалдық бағдарламалар шеңберінде және тууды ынталандыруга, өлім деңгейін төмендетуге, көші-қон сальдосының кері мағнасын қысқартуға арналған бюджеттен қосымша бөлінген және басқа да қаржа ссебінен орындалады.
Бағдарламадағы 2002-2005 жыддарға арналған шараларды орындауға керекті қаражаттың минимальдық көлемі 4412 млн. теңгені құрайды, оның ішінде:
2002 ж. — 641 млн. теңгені 2003 ж. — 1306 млн. теңгені 2004 ж. - 1294 млн. теңгені 2005 ж. – 1171 млн. теңгені Багдарламаны қаржыландыру көлемі жыл сайын нақты бюджетті құрастыру кезінде және бюджеттік заңнаманың өзгеруіне байланысты қайта есептелуі мүмкін.
Аймақтық бағдарламаны іске асыру мыналарға қол жеткізеді:
облыстағы демографиялық ахуалдың кәзіргі жағдайына басшы органдардың және жұртшылықтың көңілін аударуға;
туу деңгейін тұрақтандыруға;
өлім деңгейін біртіндеп қысқартуға;
алыстағы және жақындағы шетелдерден келетін көші-қонды ұлғайтуды ынталандыруға;
халықтың санының кемуін тоқтатуға;
халықтың оның оң табиғи өсуі жолымен кеңейтілген көбейуінің басталуы үшін жағдай туғызуға.
6. Бағдарламаны жүзеге асырудың іс жоспары Шаралар Аяқтау нысаны Орындау мерзімі және орындау- шы Қаржылан- дыру көзі
1. Туу. Тұрақтандыру және көбейту.
Үкіметке жоне тиісті ведомства- ларға ұсыныс 2002 ж. Еңбек, еңбекпен қамту және халықты әлеуметтік қорғау, Көші-қон және демография басқармалары (келісім бойынша)
1. Әрбір туган балаға 18 жасқа толғаннан кейін (18 жасқа толмай алуына құқығы жоқ) жоғарғы, арнаулы оқу орын- дарында оқуын жалғастыру үшін төлеуге, немесе, кәсікер- лікпен айналысуды бастау үшін арнаулы жинақ есеп шо- тын ашу туралы Қазақстан Рсспубликасының Үкіметіне, Мемлекеттік кіріс министрлігіне, Қаржы министрлігіне ұсыныс жолдау.
2002 - 2005 ж. Аудан және қала әкімияттары
2. Табысы аз отбасылардың балаларының бала бақшалары- на, нәрестелерді бағып-күтетін мекемелерге қабылдануы- на мүмкіндік туғызу.
Аудан және қала әкімияттарының қаулысы Аудандар мен қала- лардың бюджеттері
3. Әйелдер босанатын үйлерді жаңа аппаратурамен және жабдықтармен жарақтандыру.
2002 - 2005 ж. Денсаулық сақтау басқармасы Денсаулық сақтау басқарма- сының бұйрығы Бекітілген бюджет көлемінде 2002-2005 ж. Денсаулық сақтау
4. Жүкті әйелдердің ертерек анықталуын ұйымдастыру, олардың қауіпті топтарга жататынын анықтап жоспарлы бақылауга алу сының бұйрыгы
5. Ана мен баланың бірге емделу бөлімдерін ұйымдасты- ру, нәрестелерді емшек сүтімен қоректендіруді насихат- тау, өткір респираторлық және ішек ауруларына профи- лактика жасау программаларын іске асыру 2002-2005 жылы Денсаулық сақтау басқармасы сының бүйрығы
6. Балалардың 95 пайызын егу календарына сәйкес вакци- нациямен қамту. Ауыл балаларының иммундық деңгейін көтеру мақсатында егу жұмыстарын жалғастыру. Балалар- дың егу мониторингісін ай сайын жүргізу.
7. Қыз балалардың денсаулығын бақылауға алып, ішкі ор- гандарының ауруы бар қыз балалар тобын анықтап, олар- ды ана болуға дайындау Бекітілгсн Көлемінде 2002 ж. Көші-қон және демогра- фия басқармасы (келісім бойын-
8. Қазақстан Республикасы көші-қон және демография жөніндегі агенттігіне республикалық тууды ынталандыру бағдарламасына кіргізу үшін бала туғанда бірмезгіл берілетін жәрдемақыны төлеу арқылы материалдық ынта- ландыруды төмендегідей мөлшерде тағайындауға ұсыныс дайындалсын:
Қазақстан Рес- публикасы көші- қон және демо- графия жөнінде- гі агенттігіне ұсыныс
•1-і балаға - 6 айлық есептеу көрсеткіші;
•2-і балаға — 10 айлық есептеу көрсеткіші;
•3-і және одан коп балаларға — 40 айлық есептеу көрсеткі- ші
2. Өлім. Тұрақтандыру және азайту.
9. Туберкулезбен ауыратын адамдарды анықтау, емдеу жә- не өлім санын азайту шараларын жүзеге асыру
10. СПИД пен күресу және алдын алу жұмыстарын жетіл- діру. ВИЧ-тің таралу динамикасын байқаудың негізгі тәсілі ретінде эпидемиялық мониторинг енгізуді қамтама- сыз ету.
11. Жыныс қатынасы арқылы жұғатын ауруларды анықтау
12. Аймақтық бағдарламаларды іске асыруға шаралар қол- данылсын:
DОТS (туберкулезбен күрес );
Диабет;
Нашақорлықпен және нашақорлыққа тәуелділікпен күрес 2002-2005 ж. Инфроқүрлым және құрлыс департаменті
13. Қостанай облысының қоршаған ортаны қорғау ағым- дағы аймақтық және ұзақмерзімді бағдарламаларын жүзе- ге асыруға шаралар қолдану Табиғатты қорғау шарала- рын жоспарлы жүзеге асыру
14. Денсаулыққа зиянды және қауіпті жағдайда атқарыла- тын жұмысқа адамдар кабылдағанда және белгігіленген мерзімді уақыты өткеннен кейін профилактикалық тексе- руден өткізіп отыру Еңбекті қорғау заңдылықтарын ың орындалуын бақылау 2002-2005 ж. Еңбек және халы- қты әлеуметтік қорғау министрлі- гінің Қостанай облысы бойынша департаменті Кәсіпорын- дар мен ме- кемелердің қаржысы мөлшерінде Шараларды жос- парлы жүзеге асыру 2002-2005 ж. Мемлекеттік сани- тарлық-эпидемиалық бақылау
15. Экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында тұрақты түрде радиация деңгейін зерттеп, құрамында денсаулыққа зиянды заттары бар тамақтарды анықтап, оны тамаққа пай- далануға тиым салып, жүқпалы ауруларды және тамақтан улануды болырмау 2002-2005 ж. Инфроқұрылым жә- не құрылыс департаменті Бағдарламаның орындалуын бақылауға алу
16. «Ауыз су» облыстык бағдарламасына сәйкес су құбыр- ларының санитарлық-техникалық жағдайын және ауыз су- дың сапасын жақсарту. Елді мекендерді әрдайым санитар- лық тазалықтан өткізіп отыру
17. Тұрғындардың санитариялық-гигиеналық білім деңгей- ін көтеру. Маскүнемдік, нашақорлық, темекі тарту сияқты жаман әдеттермен күресу.
18. Қарттар және халықтың әлеуметтік әлсіз бөлігі үшін күндізгі стационар ашу 2002 ж. Қызыл Жарты Ай қоға- мының облыстық филиалы (келісім бойынша)
Бюджеттен тыс қаржы- ландыру
3. Отбасы - неке қатынастары Білім департа- ментінің бүйры- ғы 2002-2005 ж. Білім департаменті қаржы мөл- шерінде
19. Педагогикалық ұжымдардың оқушылармен жыныстық және адамгершілік жөніндегі тәрбие жұмыстарын жалға- стыру, оларды болашақтағы отбасылық өмірге дайындау.
Оқу мекемелерінің бағдарламасына валеология пәнін енгі- зу.
Қаржысыз
Оқу бағдарлама- лары бойынша
20. «Қазахстан 2030 ж. дейін даму стратегиясы» негізінде педагогикалық ұжымдардың отбасылар, балалар мен жастардың арасында салауатты өмір салтын уағыздауды одан әрі жалғастыру
21. Зерттеу жұмыстарын жүргізіп парламентке төмендегі- дей ұсыныстар жіберу;
Ұсыныс жіберу 2002 ж. Отбасы және әйелдер ісі жөніндегі Комиссия (келісім бой- ынша)
1) кәмелетке жасы жетпегендердің әлеуметтік құқықтық кепілдіктерін кеңейту, қамқорлыққа мұқтаж балалардың мүліктік және басқа мүдделерін қорғау;
2) коп балалы отбасыларына, жалғыз басты аналарға туу- ды ынталандыру жүйесін құру жолында бала туғанда берілетін материалдық жәрдемақының көлемі мен санын көбейту
22. Жалғыз басты адамдардың танысу клубтарын ұйымда- стыру
4. Халықтың көші - қоны. Көшіп кетуді азайту, көшіп келуді көбейту.
23. Экономика салаларын, кіші және орта бизнесті дамыту арқасында, ауылшаруашықты қалпына келтіру есебінен халықтың көшіп кету деңгейін азайту үшін жағдай туғызу.
Экономика сала- ларын дамыту бағдарламала- 2002 - 2005 ж. Қалалар, аудандар әкімдері, облыстың мекемелері, шаруашылық жүргізуші субъек- Облыстық және жер- гілікті бюд- рын өзірлеу жә- не жүзеге асыру тілер басшылары (келісім бойын- жеттер, же- кеменшік және инве- стициялық қаржылар
24. Облыс тұрғындарына ауыл шаруашылығы ондірісі мен, жеке қосалқы шаруашылықпен, бағбандықпен, сая- жаймен және мал шаруашылығымен айналасуы үшін отба- сының құрамына сәйкес жер учаскелерін беру Аудандар, қалалар әкімдері, Об- лыстық жер ресурстарын басқару жөніндегі комитет (келісім бой- Жерді тұрақты немесе уақытша пайдалануға қүқық беретін шешім қабыл- дау Жер тіркел- ген акт, жалдау шарттарын беру.
25. Облыстың жергілікті тұрғындарына орта, арнаулы жә- не жоғарғы сапалы білім алуына жағдай туғызу, оларды жұмысқа орналастыру Арнаулы бағдар- ламаларды орын- дау Аудандар, қалалар әкімдері, білім депатраменті, өқу орында- рының директорлары, облыстық еңбек, жұмыспен қамту және ха- лықты әлеуметтік қөрғау басқар- масы (келісім бойынша)
Занды жеңілдік- терді нақтылы беру Республи- калык Бюд- жет 2002 - 2005 ж. Аудандар, қалалар әкімдері, көші-қон және демогра-
26. ҚР Президенті бекітетін «Көшіп келу квотасын» орын- дау шараларын жүзеге асыру. Көшіп келген оралмандарға «Халықтың көші-қоны» заңына сәйкес біржолғы берілетін жәрдемақы, жол шығындарының өтеуі, түрғын үй және жер беруді қамтамасыз ету.
Тиісті бағдарла- маларды орын-
27. Еңбек жасындағы оралмандарды жұмыспен қамтама- сыз ету, олар үшін жұмыс орындарының квотасын бел- гілеу. Оралмандар арасында кіші және орта бизнестің да- муына, шаруа қожалықтарын құруға көмек жасау.
Тұрақты түрде. Аудандар, қала- лар әкімдері, Көші-қон жөне Де- мография басқармасы, облыстық департаменттер, комитеттер, басқармалар, шаруашылық жүргі- зуші субъектілер басшылары (келісім бойнша)
28. Кедейшілік және жұмыссыздықпен күресу бағдарлама- сында тұрмыстары төмен оралмандар отбасыларына кө- мек көрсету жөніндегі арнайы бөлім қарастыру.
Жұмыссыз және тұрмысы төмен өралман отбасы- ларын есепке алу Тұрақты түрде. Қалалар, аудан- дар әкімдері, аудандық, қалалық еңбеқ, жұмыспен қамту және ха- лықты әлеуметтік қорғау басқар- малары Турақты түрде, Білім департамен- ті, мектептердің директорлары Қосымша қаржысыз Оку жасындағы балаларды есеп- ке алу
29. Оралмандардың балаларын мектепке орналастыру. Ре- патрианттардың, босқындардың және басқа көшіп-қону- шылардың балаларының, білім деңгейін анықтап тиісті сы- ныпта оқытуды ұйымдастыру.
30. Мектептерді, басқа оқу орындарын педагогтық кадр- лармен жасактаған кезде оралман-педагогтардың мүдде- лерін ерекше ескеру, олардың тәжірибелерін жан-жақты пайдалану Тұрақты түрде. Қалалық (аудан- дық) білім (болімдерінің) меңге- рушілері, оқу орындарының ди- ректорлары (келісім бойынша)
Оралман-педа- гогтардың білім саласында жұ- мыс істеуге де- ген тілектерін ескеру Аймақтық бюджеттер
31. Зейнетақы және басқа да жәрдемақы алатын оралман- дарды мезгілінде есепке алып, осы төлемдерді уақытында беріп отыру Есепке қою. Зей- нетақы және жәрдемақы төлеу Тұрақты түрде, Аудандық, қала- лық еңбек, жұмыспен қамту жә- не халықты әлеуметтік қорғау басқармалары, зейнетақы төле- удің мемлекеттік орталығы
5. Халықтын сапалы өсуі, экономиканын дамуы.
32. Экономика салаларының дамуы, тоқтап тұрған кәсіпо- рындарды, жаңа өндірісті іске қосу есебінен жыл сайын 15 мың жұмыс орнын құру 2002-2005 ж. Аудандар, қалалар әкімдері, облыстық Мекемелер, Өнеркәсіпті, ауыл шаруашы- лық өндірісін, шағын және ор- та бизнесті да- мыту бағдарла- маларын жасап Жергілікті және ай- мақтық бюджет өз- дерінің жә- не инвести- циялық қаржылары әкімдері, Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау аймақтық басқармалары Бюджетте қаралған қаржы ше- гінде
33. Кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің кешенді бағдарламасын жүзеге асыру шеңберінде жұмыссыз аза- маттарды жұмысқа орналыстыруға көмек ету, соның ішін- де жұмыссыз азаматтарды қоғамдық жұмыстарға уақытша орналастыру Бос жұмыс орындары тура- лы деректер бан- кісін құру Аудандар, қала- лар әкімдерінің шешімдері 2002 -2005 ж. Аудандар, қалалар әкімдері, Білім департаменті Аудандық жоне қала- лық бюд- жеттер
34. Мемлекеттік оқу мекемелерінің, оның ішінде баста- уыш және орта кәсіптік оқу орындарының желісін сақтап қалу. Мектептерде, мектеп-интернаттарда, мектептер жа- нындағы интернаттарда және басқа оқу орындарында оқи- тын оқушылардың жағдайы жақсартылсын.
Оқу орындары- ның желісін өз- гертуді тек қана облыс әкімнің шешімімен жүр- гізу
35. Жалпыға бірдей міндетті орта білім қорына бөлінетін қаржының уақытында, белгіленген мөлшерде түсуін то- лық қамтамасыз ету және оларды тиімді пайдалану.
әкімдері, Білім және қаржы де- партаменттері Аудандар және қалалар әкім- дерінің қаулыла- ры және қала- Облыс әкімінің
36. Жабылып қалған мектептерді қайта ашуға, қайта үйым- дастыруға және қосымша мектептер, интернаттар, мектеп- тен тыс және мектеп жасына дейінгі балалар мекемелерін, аулалық клубтарды, балалар ойнайтын аландар ашуға ша- ра қолдану. Мектептен тыс шараларды қаржыландыруды қарастыру.
37. Мемлекеттік тапсырыс негізінде арнаулы орта білім мекемелеріне оқушылар қабылдауды ұлғайту әкімдері, білім және қаржы де- каралған Әрдайым Аудандар, калалар окімдері
38. Оку орындарын жаңа бітіріп ауылды жерлерге келген жас мамандарды қызметтік үй-жәймен камтамасыз етуді ұсыну.
Аудаңдық және калалық әкімият- тардың қаулысы
39. Жетім балалардың тұруы үшін «Жасөспірімдер үйі»
жұмысын ұйымдастыру шешімі 2002 ж. Облыстық білім Департа- менті Қалалық (аудандық) білім басқар- малары (бөлімдері)
40. Мемлекеттік оқу орындарында психологиялық қызмет құру. Мектептерде, интернаттарда, бала бақшалаларында психолог және әлеуметтік үстаз қызметін кіргізу Қалалық (аудан- дық) білім басқармалары- ның (бөлім- дерінің) бұйры-
6. Ұйымдастыру, ағарту және мәдени жұмыстар.
41. Баспасөзде, көпшілік электрондық ақпарат құралда- рында, теле және радио хабарларында демографиялық сая- Жергілікті бас- пасөзде мақала- лар жариялау және радио теле 2002-2005 жылдарда тұрақты түр- де. Көші-қон және демография басқармасы, Ақпарат және қоғам- дық келісім басқармасы (келісім бекітілген қаржы бойынша), бұқаралық ақпарат құралдары сат және көші-қон ахуалын жақсарту шараларының мақ- саттары, міндеттері және қағидалары жайлы мақалалар, хабарлар ұйымдастыру.
арналары арқы- лы хабарлар ұй- ымдастыру 2002-2005 ж.
Аталған шара- ларды іске асыру Бюджеттер- де қа- ралған қар- жы көле- мінде
42. Қазақстан халықтарының тарихы, мәдениеті, үлттық салт-дәстүрі, әдет-ғұрыптары жайлы білімді тарату. Қаза- қстан халықтарының тілдері, салт-дәстүрлері, әдет-ғүрып- тары мерекелерін, халық шығармашылыгы фестивальда- рын өткізуді үйым дастыру. Шетелдерде түратын қан- дастарымызбен сындарлы қатынастарымызды жалғастыру және дамыту.
Қалалар және аудандар әкімдері, облыстық мәдениет басқармасы, театрлар, филармония, кітапхана- лар, мұражайлар, Торғай археоло- гиялық экспедициясы, кино-бей- не жалға беру басшылары
7. Ақпараттық камту және үдерістер мониторингі
43. Облыстық көші-қон және демография басқармасына демографиялық және көші-қон үдерістері жөніндегі стати- стикалық деректерді беріп түру.
Статистикалық жұмыстардың жоспарына сәй- кес ақпарлар беріп түру 2002-2005 ж. түрақты түрде көші- қон және демо- графия басқарма- сының қар- жысына
44. Облыстағы коші-қон үдерістерінің өзгеруін саулнама- лық зерттеулер арқылы бақылау Зерттеулердің қортындысын 2002-2005 ж. Жыл сайын. Стати- стика басқармасы, Қостанай мем- лекеттік университеті, көші-қон және демография басқармасы 2-қосымша Қостанай облысында көші-қон жағайын жақсартудың 2002-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы
1. Кәзіргі кездегі көші-қон жағдайын талдау
2. Багдарламаның мақсаттары және міндеттері
3. Багдарламаның негізгі бағыттары және іске асыру тетігі Қостанай облысында көші-қон жағайын жақсартудың 2002-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы ның толық атауы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 қыркүйектегі № 1346 қаулысымен бекітілген Қазақстан Респуб- ликасы көші-қон саясатының тұжырымдамасы.
ны әзірлеу негіздері
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 қазандағы № 1371 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республи- касы көші-қон саясатының 2001-2010 жылдарға арналған салалық бағдарламасы Көшіп-қону барысын басқару, демографиялық өркендеудің тұрақтылығын қамтамасыз ету, елдің мемлекеттік қауіп- сіздігін нығайту және көшіп-қонушылардың құқықтарын іске асыруына жағдай жасау.
Оралмандардың орналасуына барлык көмекті жасау, облыстың әлеуметтік ортасына және бейімделуіне ыкпалда- стығы, олардың таратып орналастыру орнына жағдай жасау.
Шарасыу көшіп-қонудан туатын келеңсіздік салдарынан мәжбүрлі қоныс аударуды болдырмау және алдын ала сақтандыру.
"Босқын" дегі танылған адамдардың әлеуметтік ортаға тез бейімделуіне және өзінің шыққан мемлекетіне өз еркі- мен оралуына жағдай туғызу.
Облыс аумағында көшіп-қонуды бақылау жүйесін құру және өркендету.
Көшіп-қону салдарын аз айту үшін экономикалық және құқықтық жағдай жасау, сонын ішінде облыстың әлеует па- расатының кемуін болдырмау.
Ішкі және сыртқы көші-қонды, соның ішінде еңбек көші-қонын реттеуді қамтамасыз етү.
Қостанай облыстық көші-қон және демография басқармасы ны әзірлеуші Көші-қон және демография басқармасы (келісім бойынша)
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы ны орындау- шалар Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау басқармасы Ішкі істер бас басқармасы Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы (келісім бойынша) Қаржы департаменті Қалалық, аудандық әкімияттар Каржылан- дыру көздері Бағдарламаны қаржылай қамтамасыз ету жыл сайын әлеуметгік салаға арнап бюджетте қаранған және Қазақстан Республикасының заңнамасымен тыйым салынбаған өзге де қаржыландыру көздері, есебінен жүзеге асырылатын болады.
Бағдарламаны жүзеге асыруда көші-қон сальдосының болымсыз өзгірісі есебінен халық санының осуын қамтама- сыз етеді көшіп-қонушылар мең оралмандардың құқығын және елдің үлттық қауінсіздігін ныгайтуды іске асыру жөнінде қажетті жағдай жасайды.
2002-2005 жылдарда Қостанай облысында көші-қон ахуалын жақсартудың аймақтық бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 қыркүйектегі № 1346 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасы көші-қон саясатының тұжырымдамасы», Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 қазандағы № 1371 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы көші-қон саясатының 2001-2010 жылдарға арналған салалық бағдарламасы негізінде жасалған және Қостанай облысында көшіп қону үдерістерін реттеу, тәртіпке келтірудің әдістемесі және негізгі қағидалары, басымдық жагдайы және міндеттері болып есептеледі Қостанай облысындағы казіргі көші-қон ахуалының ерекшелігі облыстың тарихи дамуында қалыптасқан халқының көп үлттығы және Ресей мемлекетімен шекаралас жатқандығы болып есептеледі. 1999 жылғы жүргізілген халық санағы бойынша облыс халқының 60 пайызға жақыны орыс тілділер (орыстар, украиндықтар, белорустар).
2002 жылдың 1 қаңтарына облыстағы барлық адам саны 938,8 мың адам болды. Бұл сан облыс халқы санының 1253,5 мың адам болған ең шарықтау шегі болып есептелген 1992 жылмен салыстырғанда 314,7 мың адамға кеміген, және де осының 78 пайызы (246,3 мың адам) халықтың көшіп қонуының келгенінен кеткенінің көптігі айырмасы салдарынан болып отыр.
1992 жылдан бастап жыл сайын облыстан көшіп кетушілердің саны көшіп келушілердің санынан асып отыр. Өткен жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш (көші-қонның теріс қалдығы) 7,7 мың адам.
1994 жылы көші-қонның теріс қалдығы ерекше көбейіп, 36,6 мың адам болды. Содан кейінгі екі жыл қатарымен теріс қалдықтың мөлшерінің азайғандығы байқалып, 1996 жылы 17 мың адамға жетті. 1997 жылы Торғай облысының жабылуына және басқа да себептерге байланысты халықтың шетелге көшіп кетуі ерекше көбейіп, 38,1 мың адамға жетті. Бұл көрсеткіш 1998 жылы 36,6 мың адам, 1999 жылы – 27,2 мың адам болып немесе 28,5 пайызға азайды.
2000 жылдың сыртқы және облысаралық көші-қонның теріс қалдығы 22 мың адамға тең, 2001 жылда — 23,5 мың адамға.
1999 жылы жалпы шетелдерге кеткендердің (31,6 мың адам) 46,6 % орыстар, 18,7% - немістер, 11,3% - қазақтар, 13,4% - украиндықтар, 3,3% - белорустар, 2,4% - татарлар және 4,3% - басқа ұлт өкілдері.
1999 жылы жалпы (сыртқы және облысаралық көші-қон) келгендердің (4,6 мың адам) 48,6 % орыстар, 23% - қазақтар, 12,1% - украиндықтар, 5% - немістер, 2,4% - белорустар, 3% - татарлар және 5,9% - басқа ұлт өкілдері.
Облыс халқының республикаішілік (облысаралық) көшіп қонудың салдарынан да белгілі бір мөлшерде саны азайды. Мысалы, 1998 жылы облыстан Қазақстанның басқа облыстарына 5639 адам көшіп кетсе, басқа облыстардан 2539 адам көшіп келді. Сол себепті, облыс халқының саны 3100 адамға азайды. 1999 жылы көші-қон көрсеткішінің теріс қалдығы 2538 адамды құраса, 2000 жылдың 9 айында -1961 адам болып, халықтың облысаралық көшіп қонуының азайғандығы байқалды.
Облыс ішінде де халықтың көшіп-қонуы тоқталар емес. Мысалы, 1998 жылы облысішілік көшіп қону 16740 адам болса, бұл көрсеткіш 1999 жылы - 11910 адам, 2000 жылы - 12886 адам, 2001 жылы — 14857 адам болды.
Облыстағы көші-қон ахуалы төмендегідей негізгі қағидалармен сипатталады:
шетелдерге көшіп кетушілердің көбісі орыс тілділер (Казақстанда туғандар, сол сияқты тың және тыңайған жерлерді игеруге келгендер);
көшіп келушілердің дені тарихи атамекендеріне қайтқан этникалық қазақтар, сонымен қатар Қазақстанда туғандар, бұрын Қазақстанда тұрған орыс тілділер;
аграрлық сектордың құлдырауына байланысты ауылдық елді мекендерден және шағын қалалардың негізгі өндіріс қуаттарының, өнімдерді қайта өндеу кешендерінің тоқтап қалулары садарынан кен қалаларға қоныс аударуда;
облыстың ТМД елдерімен шекаралас орналасуы, шекараның ашықтығынан, достастық елдерінің біріңғай келісілғен ортақ саясаты және құқықтық базаның жетілмеуінен туындаған заңсыз көші-қон.
Бағдарламаның негізгі мақсаттары:
облыстағы көші-қон үдерістерінің келеңсіз жақтарын болдырмау;
көші-қон үдерістерін басқару;
халықтың көшіп кету қарқынын азайту;
көшіп-қонушылардың құқықтарын іске асыру үшін жағдай жасау.
Көшіп-қонудың ахуалын жақсартудың бағдарламалық мақсатына сәйкес мемлекеттік басқару орындарының міндеттері:
оралмандарды жайластыруға, қоныстанған жеріне олардың бейімделуіне және жергілікті әлеуметтік ортаға бітеқайнасып кетуіне, қарулы жанжалдарды бастан кешірген адамдарды психологиялық сауықтыруға барынша жәрдемдесу;
мәжбүрлі көші-қон, соның ішінде заңсыз көші-қон ағыны мен одан туындайтын теріс салдарлардың алдын алу және жолын кесу;
босқындар деп танылған адамдардың әлеуметтік ортаға тезірек бітеқайнасып кетуі және олардың өздері шыққан мемлекетке ерікті түрде қайтып оралуы үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету;
облыс аумағында көшіп келуді бақылау жүйесін құру және дамыту;
көшіп кету үдерістерін азайтуға және тұрақтандыруға, соның ішінде облыстың интеллектуалдық әлуетінің кетуін болдырмауға жәрдемдесу;
ішкі және сыртқы, соның ішінде еңбек көші-қонын реттеуді қамтамасыз ету;
шет елдердегі отандастармен сындарлы өзара қарым-қатынасты қолдау Облыста көшіп-қонудың ахуалын жақсартудың аймақтық бағдарламасын іске асыру мына қағидаларға:
көшіп-қонушылардың құқықтарын сақтау мен қорғауға, оларды нәсілдік, үлттық, тілдік белгілері, шығу тегі, діни нанымды, саяси сенімді, белгілі бір әлеуметтік топқа жатқандығы бойынша кемсітуге жол бермеуге;
көші-қон процестерін және халықаралық міндеттемелерді реттеу саласында заңдардың ережелерін орындауды қамтамасыз етуге;
жеке адам мен мемлекеттің мудделерін ұштастыруға, өкімет билігінің барлық тармақтары мен қоғамдық бірлестіктердің күш-жігерін біріктіруге;
жергілікті халық пен көшіп-қонушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз етуге негізделеді.
3. Бағдарламаны негізгі бағыттары және іске асыру тетігі Бағдарламаның негізгі бағыттары және мақсатқа жету артықшылығы болып есептеледі:
көшіп келушілер мен оралмандарды орналастыру және жергілікті әлеуметтік ортаға бітеқайнасып кетуіне бейімделулеріне жәрдемдесу-тұрақты демографиялық өсуді қамтамасыз етеді, әлеуметтік-экономикалық, тіл және мәдени бейімделуге жағдай туғызады;
халықтың көшіп кетуін азайту үшін жағдай жасау және реттеу-әлеуметтік зерттеулер өткізу, көшіп кетудің негізгі себептерін анықтау, облыс халқының әлеуметтік-экономикалық қажетгілігін канағаттан-дыруға шара қолдану, кәсіби білім алуға мүмкіндік туғызу, материалдық әлауқатын жақсарту, халықтың әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесін жетілдіру;
ішкі көші-қөн үдерістерін реттеу — ішкі көші-қөнды реттеуге жағдай туғызу, облыс халқынын және еңбек ресурстарынын қайта бөлуге және қөзғалысына ықпал ету, аймақтың экономикасының өркендеуіне және онда тұратын халықтың тұрмысына пайдалы, өндірістің өркендеүінің соңынан ауылдық елді мекендерді және шағын қалаларды экономикалық өркендетуге халықты жұмылдыруды ынталандыруға және онда түруға жағдайдың барлығы;
ағарту жұмыстарын жүргізу — демография және көші-қон ахуалынын, көкейтесті мәселелерін, қазақстан халықтарының тарихын, мәдениетін, ғұрыптарын көпшілік ақпарат құралдарында жариялап тұру;
көші-қон үдерістерінің мониторингі — облыстағы көші-қон үдерістерінің ақпараттарын жинау, өңцеу және талдау.
4. Қаржыландыру көздері жәңе қажетті ресурстар Бағдарламалық мақсаттарды іске асыру нақты орындаушы мекемелерге республикалық, облыстық және жергілікті бюджеттерден бөлінген қаржы есебінен, регионалдық бағдарламалар шеңберінде көші-қон сальдосының кері мағнасын қысқартуға арналған бюджеттен қосымша бөлінген және басқа да қаржа есебінен орындалады.
Бағдарламадағы 2002-2005 жылдарға арналған шараларды орындауға керекті қаражаттың минимальдық көлемі 824 млн. теңгені құрайды, оның ішінде:
2002 ж. — 191 млн. тенгені 2003 ж. - 201 млн. тенгені 2004 ж. — 210 млн. тенгені 2005 ж. — 222 млн. тенгені Бағдарламаны қаржыландыру көлемі жыл сайын нақты бюджетті құрастыру кезінде және бюджеттік заңнаманың өзгеруіне байланысты қайта есептелуі мумкін.
Аймақтық бағдарламаны жүзеге асыру:
Қостанай облысындағы көші-қон ахуалының қолайсыздығына облыстың басшы органдары мен жұртшылықтың назарын аударуға;
көшіп кеушілері, соның ішінде оралмандарды (репатриант) жайлы қоныстандыруға және қоршаған әлеуметтік ортаға біте қайнасып кетуіне жәрдемдесуге;
көшіп келу квотасын және көшіп келу үдерістерін көбейтуге жағдай жасауға;
көшіп кету легін, білікті кадрлардың жылыстауын болдырмауға жағдай туғызуға;
облысішілік көші-қонды реттеуді бастауға;
көші-қонның теріс сальдосын азайту арқылы халық санының кему қарқынын тоқтатуға және оның көбеюін бастауға мүмкіндік береді Көшіп келу (иммиграция). Оралмандар (репатриант) мен басқа да көшіп келушілерге қоныстануға, қоныстанған жеріне бейімделуі- не және жергілікті әлеуметтік ортаға бітекайнасып кетуіне көмектесу Үкіметтің қаулысын орындау 2002-2005 ж. Көші-кон және де- мография баскармасы (келісім бойынша)
1. Қазақстан Республикасы Президентінің жыл сайынғы бекітіп беретін көшіп келу квотасын шара қолдану, оралмандарға Қазақстан Республикасының «Халықтың көші-қоны туралы» заңына сәйкес жеңілдіктерді пайда- лануларын қамтамасыз ету.
калық бюджетте
Жұмысқа орналасты- руға жолдама беру
2. Оралмандар жанұясының еңбекке жарамды мүше- лерін жұмысқа орналастыруға көмектесу. Олар үшін жұ- мыс орындарының квотасын анықтау.
2002-2005 ж. Аудан, қала әкім- дері, Аудандык (қалалық) ең- бек, еңбекпен қамту және халы- қты әлеуметтік қорғау басқар- Бағдарламаға нақты отбасыларды кіргізу
3. Оралмандардың тұрмысы төмен отбасыларын аны- қтау, ондай оралмандар жанұяларына көмек беру үшін кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес бағдарла- масында арнаулы бөлім қарастыру.
2002-2005 ж. Аудандык (кала- лык) еңбек, еңбекпен қамту жә- басқармалары
4. Жұмыссыз мәртебесі берілген оралманның қажет болған жағдайда мамандығын жетілдіру және қайта дай- ындықтан өткізуді жүзеге асыру Жеке адамдарды жолдамамен оқуға жіберу 2002-2005 ж. Аудандық (қала- лық) еңбек, еңбекпен қамту жә- мөлшерін- де Оралмандарды және басқадай көшіп келу- шілерді есепке алу Тиісті бюджет- терден 2002-2005 ж. Аудандык (қала-
5. Қазақстан Республикасының заңына сәйкес зейне- тақы, жәрдемақы тағайындау қажетті құжаттарын өткіз- ген оралмандарды және басқадай көшіп келушілерді уақытында есепке алып, зейнетақы, жәрдемақыларын мерзімді уақытта төлеп түру.
Мектеп жасындағы балаларды оқуға тар- ту Білім департаменті, мектеп ди- ректорлары
6. Оралмандардың және көшіп келушілердің оқу жасын- дағы балаларын мектепке тарту. Оралмандар, босқын- дар және басқадай көшіп конушылардың балаларының білім деңгейлерін анықтап соған сәйкес сыныптарда оқыту.
Қалалар, аудандар теріне сәй- кес Жер учаскелерін бө- лу
7. Оралмандар мен көшіп кеушілерге шаруа қожалықта- рын, қосалқы шаруашылықтар құру үшін Қазақстан Рес- публикасының «Жер туралы» заңына сәйкес жер учаске- лерін бөліп көмектесу.
Қалалар, аудандар әкімдері, Жер ресурстарын басқару жөніндегі комитет, Көші-қон және демография баскармасы Оралмандар кеңесінің жоспарла- рына сәйкес басқармасы (келісім бойынша)
8. Оралмандарды оңтайлы орналастыру, қоныстанған жерінде олардың бейімделуіне және жергілікті әлеумет- тік ортаға бітеқайнасып кетуі мәселелерін талқылап шешкенде оралмандардың қоп қоныстанған ауданда- рында құрылған оралмандар кеңестерін қатынастару Денсаулық сактау баскармасының бүй- рыгы
9. Алыс және жақын шетелдерден көшіп келген орал- мандарды санитарлық-эпидемиологиялық бақылаудан өткізу. Кепілді тегін дәрігерлік көмек көлемінде жаңа- дан келген оралмаңдарға дәрігерлік көмек көрсету.
Денсаулық сақтау және мемле- кеттік санитарлык-эпидемиоло- гиялық қадағалау басқармалары
2. Көшіп кету (эмиграция). Халықтың көшіп кетуін азайтуға жағдай жасау және реттеу орындалуы бақылау- ға алынсын
10. Бала тууды арттыруға, өлімді азайтуға, халықтың тұрмыс деңгейін көтеруге, яғни, облыстан халықтың кө- шіп кетуін неғүрлым азайтуға бағытталған облыс бой- ынша демографиялық жағдайды жақсарту жөніндегі ай- мақтық бағдарламаны орындауға шара қолдану Қалалар мен аудандар әкімдері, облыстық департаменттер, басқармалар, комитеттер, және олардың жергілікті органдары
11. Экономика салаларының өркендеуі, жаңадан өн- дірістер ашу, кіші және орта бизнестің дамуы, ауыл ша- руашылығын қалпына келтіру және басқа да шаралар- дың арқасында халақтың сыртқа көшіп кетуін азайту Экономика салала- рын өркендету бағ- дарламасын жасау және іске асыру қаржы, же- ке және инвестици- Қалалар және аудандар әкім- дері, облыстық департаменттер, басқармалар, комитеттер, бас- шылар ялық қара- жат мөл-
12. Жеке қосалқы шаруашылық, бағбандық және мал шаруашылығымен айналысу үшін тұрғындарына жер болу Жерді тұрақты, неме- се, уақытша пайдала- нуға шешім беру.
Мемлекеттік акт, немесе, жалға беруге келісім шарт беру.
13. Облыс тұрғындарына орта, арнаулы орта және жоға- ры сапалы білім алуларына жағдай туғызу, оқу орында- рын бітіргендерді жұмысқа орналастыру Аталған мәселе бой- ынша бағдарламаны білім департаменті, оқу орында- рының директорлары, ау- дан- дық (қалалық) еңбек, еңбекпен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармалары (келісім Бірлескен шара- лар өқткізіп және ақпа- раттар алмасу
14. Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ азаматтардың ке- луі, қоныстанып тұрып қалуы және кетуі туралы осы жұмыспен айналысатын мемлекеттік органдармен ақпа- раттар алмасып және қоянқолтық жұмыс істеу.
Ішкі істер, Көші-қон және демо- графия, Еңбек, еңбекпен қамту және халықты әлеуметтік Еңбек, еңбекпен қамту және ха- лықты әлеуметтік қорғау басқармасы.
15. Қазақстан Республикасы азаматтарының артықшы- лық құқықтарын сақтай, ішкі еңбек нарқын қорғай оты- рып шетелдік жұмыс күшін әкелу және пайдалануға бақылау орнату. Еңбек нарқында жергілікті жұмыс кү- шінің жеткіліктігін ескеріп түрлі мамандықтар бойын- ша шетелдік (ТМД елдерін қосқанда) күшін әкеліп, пай- далануды шектеу.
Шетел жұмыс күшін әкелуді рүқсаттай- тын комиссия жұ- мысын ұйымдасты- ру. Квота белгілеу Лицензиясыз жұмыс істеп жүрген шетел- діктерді табу
16. Облыс аумағында шетелден келгендердің жүріп-тұ- ру ережесін орындауына бақылау жасау Шетелдіктердің ке- луі мен кетуіне бақы- лау жасау
3. Облысішілік көші-қон. Үдерістерді реттеу Зерттеудің қор- тындысы
17. Қостанай облысының Торғай аймағында және шөлейтті аймақтарда тұратын халықты жері шұрайлы, шаруашылығы өркендеген солтүстік аудандарға ұйым- дасқан түрде көшірудің қажеттілігіне және мүмкіндік- теріне социологиялық зерттеу жүргізу.
Ақпарат және қоғамдық келісім
4. Ұйымдастыру, ағарту және мәдени жұмыстар
18. Баспасөзде, көпшілік электрондық ақпарат құралда- рында, теле және радио хабарларында демографиялық саясат және көші-қон ахуалын жақсарту шараларының мақсаттары, міндеттері және қағидалары жайлы мақала- лар, хабарлар ұйымдастыру.
Жергілікті баспасөз- де мақалалар жария- лау және радио теле арналары аркылы ха- барлар ұйымдастыру 2002-2005 жылдарда тұрақты түрде. Көші-қон және демогра- фия басқармасы, Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы (келісім бойынша), бұқаралық ақпарат құралдары Аталған шараларды іске асыру
19. Казақстан халықтарының тарихы, мәдениеті, ұлттық салт-дәстүрі, әдет-ғұрыптары жайлы білімді тарату. Қа- зақстан халықтарының тілдері, салт-дәстүрлері, әдет- ғұрыптары мерекелерін, халық шығармашылығы фести- вальдарын өткізуді ұйымдастыру. Шетелдерде тұратын Бюджет- терде қа- дері, облыстық мәдениет басқармасы, театрлар, филармо- ния, кітапханалар, мұражайлар, қандастарымызбен сындарлы қатынастарымызды жалға- стыру және дамыту.
Торғай археологиялық экспеди- циясы, кино-бейне жалға беру басшылары (келісім бойынша)
5. Ақпараттык камтамасыз ету және үдерістер мониторингі
20. Облыстық көші-қон және демография басқармасына демографиялык және көші-қон үдерістері жөніндегі ста- тистикалық деректерді беріп түру.
Статистикалық жұ- мыстардың жоспары- на сәйкес ақпарлар 2002-2005 ж. тұрақты түрдс көші-қон 2002-2005 ж. жыл сайын.
21. Облыстағы көші-қон үдерістерінің өзгеруін саулна- малық зерттеулер арқылы бақылау Зерттеулердің қор- тындысын беріп оты- ру Статистика басқармасы, Қоста- най мемлекеттік университеті, көші-қон және демография
4. Халықтың көші-коны. Көшіп кетуді азайту, көшіп келуді көбейту.
2002 - 2005 ж.
23. Экономика салаларын, кіші және орта бизнесті да- мыту аркасында, ауылшаруашықты қалпына келтіру есебінен халықтың көшіп кету деңгейін азайту үшін жағдай туғызу.
рын дамыту багдар- ламаларын әзірлеу және жүзеге асыру Қалалар, аудандар әкімдері, об- лыстың мекемелері, шаруашы- лық жүргізуші субъектілер бас- шылары (келісім бойынша)
гілікті тер, жеке- меншік жә- не инве-
24. Облыс тұрғындарына ауыл шаруашылығы өндірісі жаймен және мал шаруашылығымен айналасуы үшін от- басының құрамына сәйкес жер учаскелерін беру лыстық жер ресурстарын басқа- ру жөніндегі комитет (келісім Жерді тұрақты неме- се уақытша пайдала- нуға құқық беретін шешім қабылдау Жер тіркелген акт, жалдау шарттарын беру.
Арнаулы бағдарлама- ларды орындау
25. Облыстың жергілікті тұрғындарына орта, арнаулы және жоғарғы сапалы білім алуына жағдай туғызу, олар- ды жұмысқа орналастыру рының директорлары, облы- стық еңбек, жұмыспен қамту қорғау басқармасы (келісім бой- Заңды жеңілдік-тер- ді нақтылы беру Аудандар, қалалар әкімдері, кө- ші-қон және демография
26. ҚР Президенті бекітетін «Көшіп келу квотасын»
орындау шараларын жүзеге асыру. Көшіп келген орал- мандарға «Халықтың көші-қоны» заңына сәйкес бір- жолғы берілетін жәрдемақы, жол шығындарының өтеуі, тұрғын үй және жер беруді қамтамасыз ету.
Тиісті бағдарлама- гілеу. Оралмандар арасында кіші және орта бизнестің дамуына, шаруа қожалықтарын құруға көмек жасау.
лар әкімдері, Көші-қон және Де- мография басқармасы, облы- стық департаменттер, комитет- тер, басқармалар, шаруашылық жүргізуші субъектілер басшыла- ры (келісім бойынша)
Тұрақты түрде.
Жұмыссыз және тұр- мысы төмен оралман отбасыларын есепке алу
28. Кедейшілік және жұмыссыздықпен күресу бағдарла- масында тұрмыстары төмен оралмандар отбасыларына көмек көрсету жөніндегі арнайы бөлім қарастыру.
аудандық, қалалық еңбек, жұ- мыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармалары
30. Мектептерді, басқа оқу орындарын педагогтық, кадрлармен жасақтаған кезде оралман-педагогтардың мүдделерін ерекше ескеру, олардың тәжірибелерін жан- жақты пайдалану Оралман-педагогтар- дың білім саласында жұмыс істеуге деген тілектерін ескеру дық) білім (бөлімдерінің) меңге-
31. Зейнетақы және басқа да жәрдемақы алатын орал- мандарды мезгілінде есепке алып, осы төлемдерді уақы- тында беріп отыру Есепке қою. Зейне- тақы және жәрде- мақы төлеу басқармалары, зейнетакы төле-
5. Халыктың сапалы осуі, экономиканың дамуы.
32. Экономика салаларының дамуы, тоқтап тұрған кәсі- порындарды, жаңа өндірісті іске қосу есебінен жыл сай- ын 15 мың жұмыс орнын құру 2002-2005 ж. Аудандар, қала- лар әкімдері, облыстық Мекеме- лер, шаруа- шылық жүргізуші субъектілер басшылары Өнеркәсіпті, ауыл шаруашылык он- дірісін, шагын жоне орта бизне сті дамы- ту бағдарламаларын жасап жүзеге асыру бюджет, өздерінің қаржыла- лар әкімдері, Еңбек, жұмыспен қорғау аймақтық басқармалары
33. Кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің кешен- ді бағдарламасын жүзеге асыру шеңберінде жұмыссыз азаматтарды жұмысқа орналыстыруға көмек ету, соның ішінде жұмыссыз азаматтарды қоғамдық жұмыстарға уақытша орналастыру Бос жұмыс орында- ры туралы де- ректер банкісін құру Аудан- дар, қалалар әкім- дерінің шешімдері 2002 -2005 ж.
Оқу орындарының желісін өзгертуді тек қана облыс әкімнің шешімімен жүргізу жәнә қала- лык бюд- уыш және орта кәсіптік оқу орындарының желісін сақтап қалу. Мектептерде, мектеп-интернаттарда, мек- тептер жанындағы интернаттарда және басқа оқу орын- дарында оқитын оқушылардың жағдайы жақсартылсын.
Аудандар және қала- лар әкімдерінің қа- улылары
35. Жалпыға бірдей міндетті орта білім қорына бөлі- нетін қаржының уақытында, белгіленген мөлшерде тү- суін толық қамтамасыз ету және оларды тиімді пайдала- ну.
Аудандык
Білім және қаржы департамент- тері Облыс әкімінің қа- улысы
36. Жабылып қалған мектептерді қайта ашуға, қайта ұй- ымдастыруға және қосымша мектептер, нтернаттар, мектептен тыс және мектеп жасына дейінгі балалар ме- кемелерін, аулалық клубтарды, балалар ойнайтын алаң- дар ашуға шара қолдану. Мектептен тыс шараларды қаржыландыруды қарастыру.
каржы ше- білім және қаржы департамент- Облыс әкімінің ше- шімі 2002 ж. Облыстық білім Депар- таменті Қалалық (аудандық) білім басқармалары (бөлімдері)
40. Мемлекеттік оку орындарында психологиялық қыз- мет құру. Мектептерде, интернаттарда, бала бақшалала- рында психолог және әлеуметтік үстаз қызметін кіргізу Қалалық (аудандық)
білім басқармалары- ның (бөлімдерінің)
бұйрығы 2002-2005 жылдарда тұрақты түрде. Көші-қон және демография басқармасы, Ақпа- рат және қоғамдық келісім
41. Баспасөзде, көпшілік электрондық акпарат құралда- максаттары, міндеттері және кағидалары жайлы мақала- арналары арқылы ха- басқармасы (келісім бойынша), бұқаралық ақпарат құралдары
42. Қазақстан халыктарының тарихы, мәдениеті, ұлттық қандастарымызбен -сындарлы қатынастарымызды жалғастыру және дамыту.
7. Ақпараттық қамту және үдерістер мониторингі демографиялық және көші-қон үдерістері жөніндегі ста-
44. Облыстағы көші-қон үдерістерінің өзгеруін саулна- Жыл сайын.

На русском языке:
Қостанай облысының мәслихаты Решение Костанайского Маслихат Костанайской области областного маслихата от 1 августа 2002 года № 222.
Зарегистрировано Управлением юстиции Костанайской области 2 сентября 2002 года № 1716.
Прекратил действие в связи с истечением срока применения - письмо руководителя аппарата маслихата Костанайской области от 4 июля 2006 года № 336 О Региональной программе улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы и Региональной программе улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы В соответствии с пунктом 1.1 статьи 6 Закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении в Республике Казахстан» Костанайский областной маслихат РЕШИЛ
1. Утвердить представленные областным акиматом Региональную программу улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы и Региональную программу улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы (приложения 1, 2).
2. Считать утратившими силу решение Костанайского областного маслихата от 26 апреля 2001 года № 110 «О Региональных программах улучшения демографической и миграционной ситуаций в Костанайской области на 2001 - 2005 годы» и решение № 210 от 24 мая 2002 года "О Региональной программе улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы" и "Региональной программе улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы", возвращенное на доработку управлением юстиции Костанайской области.
А. Бисембаева
Председатель внеочередной сессии Костанайского областного маслихата В. Мягков Секретарь Костанайского областного маслихата Приложение 1 к решению Костанайского от 16 августа 2002 года № 222 Региональная программа улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы.
Содержание
Паспорт
Введение
1. Анализ современной демографической ситуации
2. Цели и задачи Программы
3. Основные направления и механизм реализации Программы
4. Необходимые ресурсы и источники финансирования
5. Ожидаемые результаты от реализации Программы
6. План мероприятий по реализации Программы Региональная программа улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы Полное наиме- нование Про- граммы Концепция государственной демографической политики Республики Казахстан, утвержденная постановлением правительства РК от 17 августа 2000 года № 1272.
Основание для разработки Программы Концепция миграционной политики Республики Казахстан, утвержденная постановлением Правительства РК от 5 сентября 2000 года № 1346.
Программа демографического развития Республики Казахстан на 2001-2005 годы, утвержденная постановлени- ем Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2001 года № 1380.
Основная цель
Преодоление негативных тенденций в демографических процессах, сокращение темпов падения рождаемости и роста смертности, предотвращение депопуляции населения, обеспечение количественного и качественного ро- ста населения.
Основные зада- чи Программы Улучшение состояния здоровья населения, включая репродуктивное, сокращение уровня смертности и, как след- ствие, увеличение продолжительности жизни.
Снижение темпов падения уровня рождаемости до его стабилизации и последующего роста до уровня, обеспечи- вающего полное замещение поколений и расширенное воспроизводство населения.
Укрепление семейно-брачных отношений, повышение статуса семьи, улучшение условий ее жизнедеятельности.
Регулирование миграционных процессов в целях сокращения отрицательного миграционного сальдо.
Создание благополучной экологической обстановки проживания населения.
Создание экономических и правовых условий для улучшений демографической ситуации.
Управление миграции и демографии по Костанайской области Разработчик Городские, районные акиматы Исполнители Департамент финансов Департамент экономики и торговли Департамент образования Департамент энергетики, промышленности и строительства Департамент Министерства труда и соцзащиты населения по Костанайской области (по согласованию)
Управление труда, занятости и социальной защиты населения Управление здравоохранения Управление культуры Управление госсанэпиднадзора Управление информации и общественного согласия (по согласованию)
Областной комитет-филиал общества Красного Полумесяца и Красного креста (по согласованию)
Комитет по управлению земельными ресурсами (по согласованию)
Комиссия по делам семьи и женщин Источники фи- нансирования Финансовое обеспечение Программы будет осуществляться в пределах ежегодно предусматриваемых бюджет- ных ассигнований на социальную сферу и иных, не запрещенных законодательством РК источников финансиро- вания Ожидаемые ре- зультаты Реализация Программы позволит к 2006 году добиться стабилизации уровня рождаемости, сокращения уровня смертности, прекращения процесса депопуляции населения, создание условий для начала расширенного воспро- изводства населения Региональная программа улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы разработана на основании Концепции государственной демографической политики Республики Казахстан, утвержденной постановлением Правительства РК от 17 августа 2000 года № 1272, Программы демографического развития Республики Казахстан на 2001-2005 годы, утвержденной постановлением Правительства от 30 октября 2001 года № 1380 и представляет собой основные принципы, приоритеты и задачи демографического развития Костанайской области.
1. Анализ современной демографической ситуации в Костанайской области Демографическая ситуация в Костанайской области за последние годы характеризуется как сложная по причине снижения естественного прироста, а также высокого уровня миграционного оттока населения.
Если в прошлые годы наибольшая часть прироста населения области происходила в связи с высокой рождаемостью, значительно превышающей смертность, то в последние годы уровень рождаемости снизился на фоне возросшего уровня смертности. Если в 1990 году число рождений в 2,5 раза превышало число смертей, то в 1999 году уровень смертности превысил уровень рождаемости. В последние три года этот процесс немного стабилизировался. Так, естественная убыль населения в 2001 году сократилась по сравнению с 1999 и 2000 годами соответственно на 323 и 443 человека.
Несмотря на то, что число родившихся в области в 2001 году по сравнению с 2000 годом сократилась на 1,9 %, в 8-ми районах области число родившихся по сравнению прошлым годом увеличилось: в Камыстинском районе - к 21,9 %, Карасуском - на 13,4 %, Наурзумском - на 5,5%, Мендыкаринском - на 3,4 %, Житикаринском - на 1,1 %, Джангельдинском - на 0,9 %, а также в городах Костанае - на 4,5 % и Лисаковске - на 2,2 %.
В 1999 - 2001 годах коэффициент рождаемости зарегистрирован в размере 11,6 - 11,0 в расчете на 1 тыс. жителей и коэффициент смертности в размере 11,5 - 11,8 в расчете на 1 тыс. жителей.
Число умерших в 2001 году уменьшилось по сравнению с 2000 годом на 5,5 %. Общий коэффициент смертности снизился с 11,83 до 11,48 в расчете на 1000 человек населения.
В 2001 году положительный естественный прирост населения отмечен в 13- и регионах области за исключением Житикаринского, Карабалыкского, Костанайского, Тарановского районах, а также в городах Костанае, Лисаковске и Рудном.
Отрицательное миграционное сальдо стало отмечаться в области с 1992 года (-7757 чел) и возрастало до 1999 года до 36581 чел, затем 2 года снижалось, а в 1997 году в связи достигло пика в размере 38101 чел. С этого года начинается постепенное сокращение отрицательного миграционного сальдо. Так, в 2001 году по сравнению с 2000 годом число прибывших в область увеличилось на 19,2 % и составило 5856 чел, а число выбывших сократилось на 10,5 % и составило 29402 чел.
Причины происходивших демографических процессов следующие:
нестабильное состояние экономики, закрытие промышленных предприятий, резкое сокращение рабочих мест;
сокращение числа браков и рождаемости в результате неуверенности людей и особенно молодежи в завтрашнем дне;
сокращение общей численности населения области по причине значительного отрицательного миграционного сальдо;
ухудшение здоровья населения в целом и особенно молодых людей в результате употребления наркотиков, табака и алкоголя и, как следствие, сокращение способности к деторождению как у юношей, так и у девушек;
относительная недоступность медицинского обслуживания из-за высокой оплаты услуг;
высокая стоимость акушерских услуг и медобслуживания в родильных домах;
низкий жизненный уровень значительной части молодежи и существующих семейных пар не стимулирует рост их репродуктивной способности и не позволяет на должном уровне воспитывать детей.
Основными целями Программы являются:
преодоление негативных тенденций в демографических процессах области;
сокращение темпов падения рождаемости и роста смертности, предотвращение процесса депопуляции населения;
обеспечение количественного и качественного роста населения.
В соответствии с целями программы по улучшению демографической ситуации перед органами государственной власти стоят следующие задачи:
улучшение здоровья населения, стимулирование его репродуктивного поведения;
снижение темпов падения уровня рождаемости и его стабилизация;
уменьшение смертности и увеличение средней продолжительности жизни;
материальное и моральное стимулирование рождаемости;
улучшение условий жизнедеятельности семьи, укрепление семейно- брачных отношений;
создание благоприятной экологической обстановки проживания населения;
создание благоприятных условий для возвращения на историческую родину соотечественников, а также лиц других национальностей, ранее проживающих в Казахстане;
достижение положительного сальдо миграции путем регулирования миграционных процессов;
создание экономических и правовых условий для улучшения демографической ситуации;
мониторинг и анализ демографических процессов.
Осуществление региональной демографической политики должно основываться на принципах:
равенства всех граждан республики, независимо от расовой, национальной и религиозной принадлежности;
свободного выбора репродуктивного поведения и планирования семьи;
признания материнства как важнейшей социальной функции;
равных обязанностей обоих родителей в воспитании своих детей;
ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин;
комплексного подхода, охватывающего различные меры воздействия на рождаемость, смертность, продолжительность жизни и миграцию, с учетом новых тенденций в демографических и миграционных процессах;
учета региональных особенностей, обеспечивающих эффективное взаимодействие центральных и региональных органов на основе единых основополагающих норм в реализации демографической политики;
экологической безопасности населения, сохранения биологического равновесия и организации рационального природопользования.
З. Основные направления и механизм реализации Программы Основными направлениями и приоритетами достижения цели Программы являются:
стабилизация и увеличение уровня рождаемости - обеспечение условий, позволяющих улучшить состояние здоровья женщин, в том числе репродуктивного возраста, снизить их дородовую и послеродовую заболеваемость, а также материально и морально стимулирующих рождаемость во вновь создаваемых и существующих семьях;
стабилизация и снижение уровня смертности - реализация задач и программ, обеспечивающих развитие общественного здравоохранения, усиление профилактических мер в борьбе с болезнями, вредными привычками, формирование традиций здорового образа жизни, сокращение травматизма, улучшения экологии окружающей среды, обеспечение условий, способствующих сохранению жизни и здоровья населения страны.
Регулирование семейно-брачных отношений - реализация мер по формированию крепкой и здоровой семьи.
Регулирование процессов миграции - снижение отрицательного сальдо миграции, создание условий для сокращения эмиграции, для адаптации и нормального проживания иммигрантов и репатриантов (оралман).
Создание условий для удовлетворения социально-экономических потребностей населения - повышение доступности к получению профессионального образования в целях поступательного развития «человеческого фактора», роста материального благосостояния, повышения эффективности системы социального обеспечения населения.
Проведение просветительной работы - освещение проблем демографической и миграционной ситуаций в средствах массовой информации, распространение знаний об истории, культуре и обычаях народов Казахстана.
Мониторинг демографических и миграционных процессов - организация сбора, обработки и анализа информации о демографических и миграционных процессах в области.
Достижение программных целей будет осуществляться как в пределах ежегодно выделяемых средств из республиканского, областного и местных бюджетов на основную деятельность конкретных исполнителей, определенных в мероприятиях, так и в рамках других сопутствующих региональных программ, а также дополнительных бюджетных и других средств, направленных на стимулирование рождаемости, снижение смертности и сокращение отрицательного миграционного сальдо.
Минимальный объем средств, способствующий реализации мероприятий Программы на 2002 - 2005 годы, составляет 4412 млн. тенге, в том числе по годам:
2002 - 641 млн. тенге 2003 - 1306 млн. тенге 2004 - 1294 млн. тенге 2005 - 1171 млн. тенге Ежегодные объемы финансирования Программы могут уточняться при формировании соответствующих бюджетов и изменении бюджетного законодательства на соответствующий год.
5. Ожидаемый результат от реализации Программы Реализация региональной программы позволит:
обратить внимание руководящих органов и общественности на негативную демографическую ситуацию в Костанайской области;
постепенно сократить, а затем и стабилизировать темп снижения уровня рождаемости;
постепенно сократить уровень смертности;
стимулировать рост иммиграции из ближнего и дальнего зарубежья;
приостановить начавшийся процесс депопуляции населения; создать условия для начала расширенного воспроизводства населения путем его положительного естественного прироста.
6. План мероприятий по реализации Программы улучшения демографической ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы Наименование мероприятий Форма завершения Срок реализации и исполни- тель Источник финанси- рования
1. Рождаемость. Стабилизация и увеличение 2002 г.
Управление труда, занятости и соцзащиты населения Предложение в Пра- вительство и соот- ветствующие ведом- ства Управление миграции и демо- графии (по согласованию)
1. Направить Правительству РК Мингосдоходов, Минфи- ну предложение об открытии накопительных счетов (без права изъятия денег до исполнения 18 лет)каждому родив- шемуся в целях использования ими средств по исполне- нии 18 лет для оплаты продолжения учебы или начала предпринимательской деятельности 2002-2005 г.
2. Обеспечить доступность посещений детских дошколь- ных учреждений для детей из малообеспеченных семей Акиматы районов и городов Постановления аки- матов районов и го- родов Бюджеты городов и районов 2002 – 2005 г.
3. Оснащать родовспомогательные учреждения современ- ной аппаратурой и оборудованием Приказы управления здравоохранения В преде- лах утвер- жденного бюджета
4. Организовать раннее выявление беременных, выделять группы риска, вести за ними плановое наблюдение
5. Продолжить организацию отделений совместного пре- бывания матери и ребенка, пропаганду грудного вскарм- ливания, реализацию программ по профилактике острых респираторных и кишечных заболеваний
6. Охватить вакцинацией не менее 95 % детей согласно прививочному календарю. Продолжить развитие выезд- ных форм прививочной работы для иммунизации детей в сельской местности. Ежемесячно проводить мониторинг привитости детей 2002 – 2005 годы
7. Проводить динамичное наблюдение и выявление среди девочек группы риска с патологией внутренних органов в целях их оздоровления и подготовки к материнству 2002 годы
8. Подготовить предложение в Агентство по миграции и демографии для включения в программу стимулирования рождаемости в РК о необходимости материального стиму- Предложение в Агентство по мигра- ции и демографии лирования рождаемости путем выплаты семье разового пособия при рождении ребенка в размере:
на 1-го ребенка – 6 расчетных показателей на 2-го ребенка – 10 расчетных показателей на 3-го и следующего ребенка – 40 расчетных показателей
2. Смертность. Стабилизация и снижение
9. Принять меры для выявления, лечения и снижения смертности больных туберкулезом Приказ управления
10. Совершенствовать службу профилактики и борьбы со СПИДом. Обеспечить внедрение эпидемиологического мониторинга в качестве основного подхода для слежения за динамикой распространения ВИЧ
11. Активно выявлять болезни, передаваемые половым пу- тем
12. Принять меры для реализации региональных про- грамм:
1) DOTS (борьба с туберкулезом)
2) Диабет
3) Борьбы с наркоманией и наркозависимостью
13. Принимать меры для реализации долгосрочных и теку- щих региональных программ по охране окружающей сре- ды Костанайской области Плановое проведе- ние природоохран- ных мероприятий Департамент энергетики про- мышленности и строительства
14. Проводить профосмотры работников при поступле- нии на работу и периодические осмотры населения, свя- занного с вредными и опасными условиями труда Контроль за соблю- дением законода- тельства об охране труда Департамент Мин-ва труда и соцзащиты населения по Коста- найской области (по согласова- нию)
лах средств предприя- тий и ор- ганизаций ние мероприятий
15. В целях улучшения экологической ситуации регуляр- но проводить изучение уровня радиационного фонда, вы- являть и запрещать реализацию продуктов, содержащих токсичные вещества, предупреждать вспышки инфекцион- ных заболеваний и пищевых отравлений Контроль за выпол- нением программ
16. В рамках областной программы «Питьевые воды» про- должить улучшение санитарно-технического состояния объектов водоснабжения и питьевой воды. Систематиче- ски осуществлять санитарную очистку населенных пунк- тов
17. Постоянно повышать уровень санитарно-гигиениче- ской грамотности населения. Вести борьбу с вредными привычками (табакокурением, потреблением алкоголя, наркотических веществ)
18. Открыть дневной стационар для престарелых и лиц из социально уязвимых слоев населения Фактическое выпол- нение 2002 год Бюджет- ное фи- нансиро- вание Областной комитет – филиал общества Красного Полумеся- ца и Красного Креста (по согла- сованию)
3. Семейно-брачные отношения Приказ департамен- та образования
19. Продолжить работу педагогических коллективов по половому и нравственному воспитанию учащихся и их подготовке к семейной жизни. Внедрить в программу учебных заведений преподавание предмета валеологии По учебным про- граммам Без при- влечения
20. Продолжить работу педагогических коллективов учеб- ных заведений по пропаганде и внедрению здорового об- раза жизни в семье, в среде детей и молодежи в свете про- граммы «Стратегия развития Казахстана до 2030 года».
21. Изучить и направить в парламент предложения:
Направление предло- жений Комиссия по делам семьи и женщин (по согласованию)
1) по расширению социально-правовых гарантий несовер- шеннолетних, защите имущественных и других интересов детей, нуждающихся в опеке;
2) по созданию системы стимулирования рождаемости пу- тем расширения перечня и объема материальных пособий при рождении ребенка, для многодетных семей, матерей- одиночек
22. Организовать клубы знакомств для одиноких людей Внебюд- жетное рование
4. Миграция населения. Снижение эмиграции, рост иммиграции
23. За счет развития отраслевой экономики, развития ма- лого и среднего бизнеса, восстановления сельскохозяй- ственного производства создать условия для уменьшения эмиграции населения Разработка и реали- зация программ раз- вития отраслевой экономики Акимы городов и районов, об- ластные департаменты, управ- ления, комитеты, руководите- ли хозсубъектов (по согласова- бюджета, собствен- ных и ин- вестици- онных Постоянно
24. Предоставлять жителям области земельные участки для ведения сельскохозяйственного производства, лично- го подсобного хозяйства, садоводства, дачного строитель- ства и под объекты отгонного животноводства Акимы городов и районов, ко- митет по управлению земель- ными ресурсами (по согласова- Решение о предо- ставлении права по- стоянного или вре- менного землеполь- зования. Выдача ак- та или договора аренды Выполнение про- грамм по перечис- ленным вопросам
25. Создавать условия для получения жителями области качественного среднего и специального образования и обеспечения трудоустройства выпускников учебных заве- дений Акимы городов и районов, де- партамент образования, дирек- тора учебных заведений (по со- гласованию), управление тру- да, занятости и соцзащиты на- селения Фактическое предо- ставление льгот
26. Принимать меры для выполнения утвержденной пре- зидентом РК квоты иммиграции из стран ближнего и дальнего зарубежья. Обеспечивать прибывающим репа- триантам (оралманам) согласно Закону «О миграции насе- Средства республи- канского ления» выдачу единовременного пособия, жилья, пред- ставление земельных участков Акимы городов и районов, управление миграции и демо- Выполнение соответ- ствующих программ
27. Содействовать трудоустройству трудоспособных чле- нов семей репатриантов (оралман), определить для них квотные рабочие места. Содействовать развитию малого и среднего бизнеса среди репатриантов, созданию ими крестьянских хозяйств графии (по согласованию) об- ластные департаменты управ- ления. Комитеты, руководите- ли хозсубъектов (по соглсова-
28. Предусмотреть в программе по борьбе с бедностью и безработицей специальный раздел по работе с семьями ре- патриантов (оралман)
Вести учет безработ- ных и малообеспе- ченных семей репа- триантов Акимы городов и районов, ре- гиональные управления труда, занятости и соцзащиты населе- ния Учет детей, нуждаю- щихся в учебе Департамент образования, ди- ректора школ
29. Обеспечить охват обучением всех детей-оралман школьного возраста. Организовать работу по определе- нию уровня знаний детей репатриантов, беженцев и дру- гих мигрантов для обучения в соответствующем классе
30. При укомплектовании школ, других учебных заведе- ний педагогическими кадрами особо учитывать интересы педагогов-оралман, всемерно использовать их опыт Учитывать желание педагогов-оралман работать в системе образования дополни- тельных Заведующий районными, го- родскими отделами образова- ния директора учебных заведе- ний (по согласованию)
Постановка на учет, выплата пенсий и по- собий
31. Своевременно ставить на учет и выплачивать пенсии и другие пособия репатриантам, представившим необхо- димые документы в соответствии с действующим законо- дательством Соответ- ствую- щие бюд- жеты Райгоруправления труда, заня- тости и соцзащиты населения, государственный центр по вы- плате пенсий (по согласова-
5. Качественный рост населения области, рост экономики
32. За счет развития отраслей экономики, запуска простаи- вающих предприятий, ввода новых производств обеспе- чить создание дополнительных рабочих мест не менее 15 тыс.ежегодно вития промышленно- сти, сельскохозяй- ственного производ- ства, поддержки ма- лого и среднего биз- неса жеты, ные и ин- онные средства Акимы городов и районов, рай- горуправления труда, занято- сти и соцзащиты населения
33. В рамках реализации комплексной программы по борьбе с бедностью и безработицей организовать трудо- устройство незанятых и безработных граждан области, в том числе их временную занятость на общественных рабо- тах Формирование еди- ных информацион- ных банков свобод- ных рабочих мест.
Решения акимов го- родов и районов преду- смотрен- ных в бюджете партамент образования
34. Сохранить имеющуюся сеть всех государственных учебных заведений, в том числе начального и среднего профессионального образования. Улучшать условия об- служивания учащихся в школах, школах-интернатах, при- школьных интернатах и других учебных заведениях Изменение сети учебных заведений производить только по решению акимата области
35. Обеспечить полное и своевременное выделение преду- смотренных средств в фонды и всеобщего обязательного среднего образования и их рациональное использование Постановление аки- матов городов и рай- онов районов и городов партаменты образования и фи- нансов мата области
36. Принимать меры для дополнительного открытия, реор- ганизации и восстановления школ, пришкольных интерна- тов, внешкольных и дошкольных детских учреждений, дворовых клубов, детских площадок и т.д. Предусматри- вать средства для оплаты внешкольных мероприятий
37. Увеличить прием учащихся в средние специальные учебные заведения за счет средств бюджета с учетом по- требности в специалистах соответствующего профиля Акимы городов и районов
38. Рекомендовать предоставление служебного жилья мо- лодым специалистам, приехавшим в сельскую местность после окончания учебных заведений
39. Содействовать функционированию Дома юношества для содержания детей-сирот Областной департамент образо- Городские и районные управле- ния и отделы образования Приказы районных, городских отделов
40. Создание психологических служб в государственных организациях образования, введение в школах, интерна- тах, дошкольных учреждениях должности психолога и со- циального педагога Раздел 6. Организационная, просветительная и культурная работа Постоянно в 2002 – 2005 годах
41. Организовать в печати и электронных средствах мас- совой информации ряд статей, теле-радиопередач о це- лях, задачах и путях улучшения демографической и ми- грационной ситуаций Публикация статей на страницах мест- ной прессы и органи- зация передач по ка- налам телевидения и радио Управление информации и об- щественного согласия, мигра- ции и демографии, средства массовой информации (по со- гласованию)
В течение 2002 – 2005 г.
Организация пере- численных меропри- ятий
42. Распространять знания об истории, культуре, нацио- нальных обычаях и традициях народов Казахстана. Орга- низовывать фестивали народного творчества, праздники национальных обычаев и традиций, языков народов Ка- захстана и другие мероприятия. Поддерживать и разви- вать конструктивные взаимоотношения с соотечественни- ками за рубежом Акиматы районов и городов, областное управление культу- ры, руководители театров, фи- лармонии, библиотек, музеев, Торгайской археологической экспедиции, киновидеопроката (по согласованию)
средств, ных в со- ответ- щих бюд- жетах
7. Информационное обеспечение и мониторинг процессов Предоставление ин- формации согласно плану статработ
43. Предоставлять управлению миграции и демографии статматериалы о демографических и миграционных про- цессах, а также аналитические материалы и результаты статобследований по этим вопросам За счет управле- ния ми- грации и демогра- фии
44. Проводить анкетные обследования изменения демо- графических процессов в области Предоставление ито- гов обследований Ежегодно в 2002 – 2005 годах Управление статистики, Коста- найский госуниверситет, управ- ление миграции и демографии Приложение 2 Региональная программа улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы
1. Анализ современной миграционной ситуации Региональная программа улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы Концепция миграционной политики Республики Казахстан, утвержденная постановлением правительства РК от 05 сентября 2000 года № 1346.
Отраслевая программа миграционной политики Республики Казахстан на 2001-2010 годы, утвержденная поста- новлением Правительства Республики Казахстан от 29 октября 2001 года № 1371.
Управление миграционными поцессами, обеспечение устойчивого демографического развития, укрепление госу- дарственной безопасности страны и создание условий для реализации прав мигрантов Всемерное содействие обустройству оралман, их адаптации в местах расселения и интеграции в социальную сре- ду области.
Предупреждение и предотвращение потоков вынужденной миграции, в том числе незаконной, и негативных по- следствий, вызываемых ею.
Обеспечение условий для быстрейшей интеграции в социальную среду лиц, признанных беженцами, и добро- вольного возвращения их в государства происхождения.
Создание и развитие системы иммиграционного контроля на территории области.
Создание экономических и правовых условий для сокращения эмиграционных процессов, в том числе предотвра- щения утечки интеллектуального потенциала области.
Обеспечение регулирования внутренней и внешней миграции, в том числе трудовой.
Управление миграции и демографии (по согласованию)
Главное управление внутренних дел Комитет по управлению земельными ресурсами (по согласованию)
Управление информации и общественного согласия (по согласованию)
Финансовое обеспечение Программы будет осуществляться в пределах ежегодно предусматриваемых бюджет- ных ассигнований на социальную сферу и иных, не запрещенных законодательством РК источников финансиро- Реализация Программы обеспечит рост численности населения за счет изменения отрицательного сальдо мигра- ции на положительное, создаст необходимые условия на реализацию прав мигрантов, оралманов и укрепит наци- ональную безопасность страны Региональная программа улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002-2005 годы разработана на основании Концепции миграционной политики Республики Казахстан, утвержденной постановлением Правительства РК от 5 сентября 2000 года № 1346, Отраслевой программы миграционной политики Республики Казахстан на 2001-2010 годы, утвержденной постановлением Правительства Республики Казахстан от 29 октября 2001 года № 1371 и представляет собой основные принципы, приоритеты, задачи и методы упорядочения и регулирования миграционных процессов в Костанайской области.
1. Анализ современной миграционной ситуации в Костанайской области Спецификой миграционной ситуации в Костанайской области является существование многонациональной общности людей, обусловленной историческими особенностями развития области и близостью границы с Россией.
Так, по данным переписи 1999 года почти 60 % населения являлось русскоязычным (русские, украинцы, белорусы).
Численность населения области на 1 января 2002 года составила 938,8 тыс.
человек и по сравнению с 1992 годом, когда был зарегистрирован ее «пик» в размере 1253,5 тыс. человек, сократилась на 314,7 тыс. человек, причем 78 % (246,3 тыс. чел.) сокращения произошло по причине отрицательного миграционного сальдо.
Начиная с 1992 года, число выбывающих из области стало превышать число прибывающих, и в этом году отрицательное миграционное сальдо составило 7,7 тыс. человек.
К 1994 году отрицательное миграционное сальдо резко возросло и составило 36,6 тыс. человек. Затем 2 года наблюдалось его уменьшение до 17 тыс.
человек в 1996 году. В 1997 году в связи с ликивдацией Торгайской области и другими причинами отток населения за границы области резко увеличился и достиг 38,1 тыс. человек. В последующие 2 года наблюдалось определенное снижение темпов иммиграции населения: в 1998 году отрицательное сальдо составило 36,6 тыс. человек и в 1999 году – 27,2 тыс. человек, или сократилосьна 28,5 %. В 2000 году отрицательное сальдо внешней и межобластной миграции составило 22,0 тыс. человек и в 2001 году – 23,5 тыс№ человек.
В общем числе выбывших в 2001 году за границы области (29,4 тыс.
человек) 36,5 % составили русские, 18,2%-немцы, 14,0 % - казахи, 10,5% - украинцы, 1,9 %-белорусы, 1,6 %-татары и 17,3 % - другие нации.
В общем числе прибывших (внешняя и межобластная миграция) в 1999 (5,9 тыс. чел.) 45,4 % составили русские, 28,4 % - казахи, 11,6 % - украинцы, 4,5 % - немцы, 2,2 % - белорусы, 2,2 % - татары и 5,7 % - другие нации.
В определенной степени население области сокращается по причине внутриреспубликанской миграции. Так, в 1998 году в другие области Казахстана из Костанайской области выбыло 5639 человек и прибыло 2539 чел., то есть отрицательное миграционное сальдо составило 3100 человек. В 1999 году произошел спад межобластной миграции: выбыло 4369, прибыло 1830 чел, в результате сальдо составило 2538 чел. В 2000 году отрицательное сальдо составило 2738 человек и в 2001 году - 6693 человек.
Внутри области также происходит движение населения. Так, в 1998 году пределах области мигрировало 16740 человек, в 1999 году - 11910 человек, в 2000 году - 12886 человек и в 2001 году - 14857 человек.
Миграционная ситуация области характеризуется следующими основными процессами:
в числе внешних эмигрантов преобладает русскоязычная часть населения как родившаяся в Казахстане, так и направленная на освоение целинных и залежных земель;
в числе иммигрантов преобладает поток этнических казахов, желающих вернуться на историческую родину, а также русскоязычное население, родившееся или ранее проживавшее в Казахстане;
во внутренней миграции преобладает отток населения в города из сельской местности в результате упадка аграрного сектора и из малых городов из-за остановки градообразующих предприятий и перерабатывающих комплексов;
наличием незаконной миграции, вызванной расположением области вблизи границ СНГ и их прозрачностью, а также отсутствием единой согласованной политики стран содружества и несовершенством законодательной базы.
Основными целями программы являются:
преодоление негативных тенденций миграционных процессов в области;
управление миграционными процессами;
сокращение темпов эмиграции населения;
создание условий для реализации прав мигрантов.
В соответствии с целями программы по улучшению миграционной ситуации перед органами государственной власти стоят следующие задачи:
всемерное содействие обустройству оралман, их адаптация в местах расселения и интеграции в локальную социальную среду, психологической реабилитации лиц, переживших вооруженные конфликты;
предупреждение и предотвращение потоков вынужденной миграции, в том числе незаконной;
обеспечение условий для быстрейшей интеграции в социальную среду признанных беженцами, и добровольного возвращения их в государства происхождения;
создание и развитие системы иммиграционного контроля на территории области;
содействие сокращению и стабилизации эмиграционных процессов, в том числе предотвращению утечки интеллектуального потенциала области;
обеспечение урегулирования внутренней и внешней миграции, в том числе трудовой;
поддержка и развитие конструктивных взаимоотношений с соотечественниками за рубежом.
Реализация региональной программы улучшения миграционной ситуации в Костанайской области должна основываться на следующих принципах:
соблюдения и защиты прав мигрантов, недопустимости дискриминации их по признаку расы, национальности, языка, происхождения, вероисповедания, политических убеждений, принадлежности к определенной социальной группе;
обеспечения выполнения положений законов в области регулирования миграционных процессов и международных обязательств республики;
сочетания интересов личности и государства, объединения усилий всех ветвей власти и общественных объединений;
обеспечения прав и законных интересов местного населения и мигрантов.
Основными направлениями и приоритетами достижения цели Программы Содействие иммигрантам и репатриантам в устройстве и адаптации к местным условиям - обеспечение устойчивого демографического развития и государственной безопасности страны, создание условий для социально- экономической, языковой и культурной адаптации иммигрантов и репатриантов.
Регулирование и создание условий для сокращения оттока населения - проведение социологических обследований, выявление основных причин эмиграции, обеспечение мер для удовлетворения социально-экономических потребностей населения области, для доступности к получению профессионального образования, повышение материального благосостояния, совершенствование системы социального обеспечения населения.
Регулирование процессов внутренней миграции - создание условий для регулирования внутренней миграции, содействие перемещению и перераспределению трудовых ресурсов и населения области, развитие экономики регионов и выгодных для населения условий проживания в них, создание стимулов для привлечения населения в точки экономического роста, малые города и сельские населенные пункты на добровольной основе вслед за развитием производства и наличием условий для проживания.
демографической и миграционной ситуаций в средствах массовой информации, распространение знаний об истории, культуре, обычаях народов Казахстана.
Мониторинг миграционных процессов - организация сбора, обработки и анализа информации о миграционных процессах в области.
Достижение программных целей будет осуществляться как в пределах ежегодно выделяемых средств из республиканского, областного и местных бюджетов на основную деятельность конкретных исполнителей, определенных в мероприятиях, так и в рамках других сопутствующих региональных программ, а также дополнительных бюджетных и других средств, направленных на сокращение отрицательного миграционного сальдо Минимальный объем средств, способствующий реализации мероприятий Программы на 2002 - 2005 годы, составляет 824 млн. тенге, в числе по годам:
2002- 191 млн. тенге 2003 - 201млн. тенге 2004 - 210 млн. тенге 2005 - 222 млн. тенге Ежегодные объемы финансирования Программы могут уточняться при формировании соответствующих бюджетов и изменении бюджетного законодательства на соответствующий год обратить внимание руководящих органов и общественности области;
на неблагополучную миграционную ситуацию в Костанайской области;
улучшить содействие в обустройстве и адаптации иммигрантов, в том числе репатриантов (оралман);
создать условия для роста иммиграционных процессов и выполнения квоты иммиграции;
создать условия для сокращения темпов эмиграции, предотвращения утечки квалифицированных кадров;
начать регулирование внутриобластной миграции;
способствовать снижению темпов сокращения численности населения и началу ее роста за счет уменьшения отрицательного миграционного сальдо.
6. План мероприятий по реализации Программы улучшения миграционной ситуации в Костанайской области на 2002 - 2005 годы Источ- ник фи-
1. Иммиграция. Содействие иммигрантам и репатриантам в устройстве и адаптации к местным условиям 2002 - 2005 годы Выполнением поста- новления Правитель-
1. Принимать меры для выполнения ежегодной квоты им- миграции репатриантов (оралман), утвержденной Прези- дентом РК, и предоставление им льгот, предусмотрен- ных Законом РК «О миграции населения»
ных рес- публи- канским бюдже- том 2002-2005 годы
2. Содействовать трудоустройству трудоспособных чле- нов семей репатриантов.
Направление конкрет- ных лиц на работу Определять для них квотные рабочие места.
Акиматы городов и районов, региональные управления тру- Включение конкрет- ных лиц в программу
3. Своевременно выявлять малообеспеченные семьи репа- триантов. Предусмотреть в программе по борьбе с бедно- стью и безработицей специальный раздел об оказании по- мощи нуждающимся семьям оралман.
Направление на кур- сы конкретных лиц
4. Осуществлять в случае необходимости и переподготов- ку и повышение квалификации репатриантов, имеющих статус безработного утвер- жденно- го бюд- жета Постановка на учет иммигрантов и репа-
5. Своевременно ставить на учет и выплачивать пенсии и другие пособия репатриантам и другим иммигрантам, предоставившим необходимые документы в соответ- ствии с законодательством РК Охват детей, нуждаю- щихся в обучении
6. Обеспечить охват обучением всех детей-иммигрантов и репатриантов (оралман) школьного возраста. Организо- вать работу по определению уровня знаний детей репа- триантов, беженцев и других мигрантов для обучения в соответствующем классе Выделение земельных участков
7. Способствовать созданию иммигрантами и репатриан- тами крестьянских хозяйств, ведению подсобного хозяй- ства путем выделения им земельных наделов в соответ- ствии с законодательством РК «О земле»
комитет по управлению зе- мельными ресурсами, управле- ние миграции и демографии По плану заседаний советов
8. Привлекать к обсуждению и решению вопросов про- живания и адаптации репатриантов советы оралман, со- зданные в районах их массового расселения Управления здравоохранения и госсанэпиднадзора
9. Проводить санитарно-эпидемиологический контроль всех репатриантов (оралман), прибывающих из стран дальнего и ближнего зарубежья. Оказывать вновь при- бывшим репатриантам медицинскую помощь в пределах объема гарантированной бесплатной медицинской помо- щи.
2. Эмиграция. Регулирование и создание условий для сокращения оттока населения Контроль за выполне- нием программы ления, комитеты и их органы на местах
10. Принять меры к реализации региональной програм- мы улучшения демографической ситуации в области, способствующей росту рождаемости, снижению смертно- сти, повышению жизненного уровня населения, то есть мер, способных сократить число факторов, высывающих отток населения из области Разработка и реализа- ция программ разви- тия отраслей экономи- ки ления, комитеты, руководители
11. За счет развития отраслевой экономики, открытия но- вых производств, развитие малого и среднего бизнеса, восстановления сельскохозяйственного производства и других мер создать условия для уменьшения эмиграции населения.
жета, соб- ственных и инве- стицион- ных
12. Предоставлять жителям области земельные участки для ведения личного подсобного хозяйства, садоводства, дачного строительства и под объекты отгонного живот- новодства ным ресурсам (по согласова- Решение о предостав- лении права постоян- ного или временного землепользования.
Выдача госакта или договора аренды грамм по указанным вопросам
13. Создавать условия для получения жителями области обеспечение трудоустройства выпускников учебных заве- ластные департамент образова- ния, директора учебных заве- дений (по согласованию), управление труда, занятости и
14. Организовать взаимодействие и обмен информацией госорганов о въезде, пребывании ивыезде иностранцев и лиц без гражданства Совместные меропри- ятия и обмен инфор- мацией Главн.Управл.внутренних дел, миграции и демографии (по со- гласованию), труда, занятости и соцзащиты населения
15. Осуществлять контроль за привлечением и использо- ванием иностранной рабочей силы, защитой внутреннего рынка труда, обеспечением приоритетного права граж- дан РК на занятие рабочих мест. Ограничить ввоз ино- странной рабочей силы (включая страны СНГ) по специ- альностям, по которым имеется избыток рабочей силы на местном рынке Организация работы областной комиссии по лицензированию.
Определение квоты.
Выявление иностран- цев, работающих без разрешений Минтруда
16. Организовать контроль за соблюдением правил пре- бывания иностранных граждан на территории области Организация контро- ля за въездом и выез- дом иностранцев Главное управление внутрен- них дел (по согласованию)
3. Внутриобластная миграция. Регулирование процессов
17. Провести социологическое обследование необходимо- сти и возможности организованного переселения части населения Торгайского региона Костанайской области в более благополучные районы Итоги обследования графии, управление информа- ции и общественного согласия
4. Организационная, просветительная и культурная работа Постоянно в 2002 – 2005 г.
18. Организовать в печати и электронных средствах мас- совой информации ряд статей, теле- радиопередач о це- Публикаций статей на страницах местной прессы и организация передач по каналам телевидения и радио В течение 2002 -2005 г.
Организация перечис- ленных мероприятий
19. Распространять знания об истории, культуре, нацио- вать конструктивные взаимоотношения с соотечествен- никами за рубежом экспедиции, киновидеопрока- та (по согласованию)
20. Предоставлять управлению миграции и демографии статматериалы о миграционных фии (по согласо- ванию)
21. Проводить анкетные обследования изменения мигра- ционных процессов в области найский госуниверситет,