Қазақша:
Маңғыстау облысының мәслихаты Маңғыстау облыстық Маслихат Мангистауской области мәслихатының 2004 жылғы 31 наурыздағы № 4/47 шешімі.
Маңғыстау облыстық Әділет департаментінде 2004 жылғы 6 мамырда № 1687 тіркелді Маңғыстау облысының индустриалды-инновациялық дамуының 2004-2006 жылдарға арналған Бағдарламасы туралы " Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы"
Қазақстан Республикасы заңының 6-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес облыстық мәслихат шешім етті:
1. Маңғыстау облысының индустриялық-инновациялық дамуының 2004- 2006 жылдарға арналған Бағдарламасы бекітілсін (қоса беріліп отыр).
2. Осы шешім жарияланған күннен бастап күшіне енеді.
Сессия төрағасы
Облыстық мәслихаттың хатшысы ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды "Маңғыстау облыстық мәслихатының Маңғыстау облысының индустриялық- инновациялық дамуының 2004-2006 жылдарға арналған бағдарлама туралы" 2004 жылғы 31 наурыздағы N 4/47 шешімімен бекітілген МАҢFЫСТАУ ОБЛЫСЫНЫҢ ИНДУСТРИЯЛЫҚ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ 2004-2006 ЖЫЛДАРFА АРНАЛFАН БАFДАРЛАМАСЫ
1. Бағдарлама паспорты Атауы Маңғыстау облысының индустриялық-инновациялық дамуының 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы Бағдарламаны Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан әзірлеу үшін Республикасының индустриялық-инновациялық негіздер дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы туралы" 2003 жылғы 17 мамырдағы N 1096 Жарлығы,Қазақстан Республикасы Үкіметінің "Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясын іске асыру жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын бекіту туралы" 2003 жылғы 17 шілдедегі N 712-1 қаулысы Әзірлеуші Облыстық экономика, өнеркәсіп және сауда басқармасы Бағдарламаның Өнеркәсіпті әртараптандыру, облыстың жалпы аймақтық мақсаты өнімде шикізат құраушы бөлігінің жоғары технологиялы экспорттық өнімге кезеңмен ауысуы есебінен облыстың тұрақты дамуын қамтамасыз ету Бағдарламаның Өңдеуші сектордың жаңа өндірісінің дамуы үшін жағдай міндеттері жасау;
экспорттық бағдарланған және импорттық алмастыру өнімдерін шығаруға бағдарланған өнеркәсіптің технологиялық жетілдірілуін өткізу;
аймақта химиялық, мұнайхимиялық кешен қалыптастыру; кәсіпорындардың инновациялық қызметін қолдауды қамтамасыз ету;
инновациялық қызметтің инфрақұрылымдарын қалыптастыру; сапаның әлемдік стандартына көшу;
өнеркәсіп үшін білікті кадрлардың сапалы даярлануын қамтамасыз ету.
Қаржыландыру Кәсіпорындардың өзіндік қаражаттары, несие көздері ресурстары, тікелей отандық және шетел инвестициялары Іске асырылу Бағдарламаны іске асыру 2004 жылдан 2006 жылды қоса мерзімі алғандағы кезеңге белгіленген Күтілетін Экономиканың өсу қарқыны жылына 8-9% кем емес нәтижелер қамтамасыз етіледі, өңдеуші өнеркәсіпте өсудің орташа жылдық қарқыны 3-5% құрайды;
жоғары қосымша құнды жоғары технологиялы, экспортқа бағытталған өнімдер өндіру пайдасына құрылымдық өзгертулердің басталуына қойылатын болады;
өнеркәсіптік өнімдер саласында өндірілетін экспорт әртараптандырылады;
өңдеуші секторға инвестициялар ағыны жанданады;
бағдарламаны іске асыру шағын кәсіпкерлікті дамытуға әралуан ықпалын тигізеді;
шағын бизнес секторындағы өндіріс көлемі өседі, экономиканың осы секторына қамтылған субъъектілер саны артады;
халықтың жұмыспен қамтылуы артады, кедейшілік деңгейі қысқарады.
Кіріспе
Бағдарлама Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 17 шілдедегі N 712-1 қаулысымен бекітілген, Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясын іске асыру жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарына сәйкес әзірленді.
Бағдарлама алдымен, жалпы аймақтық өнімде шикізат құраушы бөлігінің жоғары технологиялы экспорттық өнімге кезеңмен ауысуына бағытталған.
Индустриялық-инновациялық дамудың басты міндеті - бәсекеге қабілетті және экспортқа бағытталған тауарлар мен қызметтер өндіру.
Әлемдік еңбек бөлінісінде Қазақстан шикізат бағытындағы мемлекет есебінде бекітілді. Маңғыстау облысы республиканы экспорттық өнімдер - шикі мұнаймен қамтамасыз ететін ірі өнеркәсіптік аймақтардың бірі болып табылады.
Аймақта мұнайгаз кешенін дамытудың жеткілікті жоғары әлеуеті бар, бірақ сонымен қатар аталған саланың әлем рыногындағы конъюнктураның өзгерісіне тәуелділігі келешекте облыстың экономикалық дамуының тұрақтылығында тұрлаулы сенімділік бермейді.
Аймақта бағдарламаның негізгі мақсатын іске асыру үшін барлық алғышарттар бар: бай табиғи ресурстар, ғылыми кадрлар, білікті инженерлік - техникалық қызметкерлер мен жұмысшы кадрлары, өндірістік қуаттар, жаңа технологиялар саласындағы әзірленімдер.
Бағдарлама орта мерзімді кезеңге аймақтың индустриялық-инновациялық дамуының мақсаттары мен міндеттерін анықтайды, және әлеуметтік- экономикалық дамытудың қабылданған басымдықтарына тәуелділігін жылсайын нақтылайтын, және түзету енгізетін болады.
3. Маңғыстау облысы өнеркәсібінің қазіргі жағдайын талдау және инновациялық қызмет Маңғыстау облысы 90-жылдардың басына дейін тек мұнайды ғана емес, минералды тыңайтқыштар, полистрол, тері шикізаттарын экспорттаушы болып табылды.
Жалпыға ортақ құлдырау, бірқатар сала кәсіпорындарының тұралаған кезеңдерінде өнеркәсіп өнімдерінің құрылымы елеулі өзгерістерге ұшырады.
Мұнай өндіру саласы өнімінің үлесі өнеркәсіп өнімінің жалпы көлемінде 1991 жылғы 41,5%-дан 2003 жылы 94,5%-ға дейін өсті.
Қазіргі уақытта облыста жалпы республикалық көлемге 30%-ға дейін шикі мұнай өндіріледі. Мұнай өндіру көлемінің жыл сайынғы өсу қарқыны сақталады.
2003 жылы мұнайгаз секторының барлық кәсіпорындарымен 13,5 млн. тонна мұнай өндірілді, ағымдағы жылдың аяғында өндірудің күтілетін көлемі 14,6 млн.
тонна құрайды.
Бүгінде аймақта мұнай өндірудің жалпы көлемін неғұрлым ірі кәсіпорындар "Өзенмұнайгаз" ААҚ, "Маңғыстаумұнайгаз" ААҚ, "Қаражанбасмұнай" ААҚ құрайды.
Мұнайгаз секторында әрекет ететін барлық кәсіпорындар тұрақты дамуда.
Аталған салада қамтылған субъектілердің инвестициялық саясаты негізгі қорларды жаңалауға және жетілдіруге, өндірістің жаңа объектілерінің құрылыстарына бағытталған. Саладағы негізгі қорлардың тозу дәрежесі шамамен 18% құрайды.
Мұнайгаз секторында "Өзенмұнайгаз" ААҚ Өзен кенорнын оңалту жобасын іске асыруы жалғасуда, яғни Өзен мұнай мен газ кенорнын оңалту бойынша іс- шараларды технологиялық қолдауды қамтамасыз ету мақсатымен технологиялық жабдықтар, арнайы автокөліктер сатып алу жүзеге асырылады. Жобаны жүзеге асыру 109 млн. АҚШ доллары көлемінде Бүкілдүниежүзілік Қайта жаңғырту және Даму Банкісінің қарыз қаражаты есебінен жүзеге асырылады. 1.01.04 ж. жағдай бойынша 79,8 млн. АҚШ доллары игерілді. Жобаны іске асыру нәтижесінде 90 жаңа ұңғыма іске қосылды, жұмыс істемейтін 204-і істен шығарылды, 180 ұңғыма күрделі жөндеумен қамтамасыз етілді.
Сонымен қатар, "Өзенмұнайгаз" ААҚ мұнайгазбен қанықтыру коллекторымен интегралдық басқару бойынша бағдарламалық және техникалық қамтамасыз ету, бірнеше алыста тұрған объектілер арасында материалдар қозғалысының қоймалық есебін енгізу үшін оқшау желілер жүйесі енгізілді.
"Маңғыстаумұнайгаз" ААҚ кәсіпорындары "Арнайы машинажасау және металлургия" АҚ ресейлік кәсіпорнымен бірлесіп, мұнай кенорындары қабатының қайтарымын арттыру жөніндегі озық технологияларды қолдану бойынша шараларды жүзеге асыруда, бұл 2003 жылы мұнай өндіруді өткен жылмен салыстырғанда 160 мың тоннаға арттыруға мүмкіндік туғызды немесе бұл 4,8 млн. тонна құрады.
"Қаражанбасмұнай" ААҚ өз кенорындарында "Мойно" фирмасының құрылғысы мен өзгерту режимі құмға төзу жағдайында қатты қоюланған мұнаймен жұмысқа бейімделген винтті сорғыларын пайдаланады, сонымен қатар "Weatherғorң" фирмасының BMW-16-600 және BMW-28-600 типті (Канадада шығарылған) жаңа винтті сорғылары, Чехия өндірісінің тауар асты суын айдауға арналған жоғары өнімді сорғыларын және басқа да мақсатты қолданыстағы жабдықтарды сынақтан өткізу жүргізілуде, ақпараттық технологиялар сатып алынды.
Аймақтың шаруашылық қызметін анықтаушы жалғыз энергиямен жабдықтаушы кәсіпорын - "МАЭК - Қазатомпром" ЖШС ұсынылатын энергетика болып табылады. Кәсіпорынның тұрақты жұмысы облысты сумен, жылумен, энергиямен жабдықтауда үзілістер болдырмауға мүмкіндік жасайды. Сонымен қатар негізгі жабдықтарының өте тозуынан кәсіпорынның техникалық жағдайы жетілдіруді қажет етеді. Қазіргі уақытта негізгі қорлардың тозу дәрежесі энергетикада шамамен 59,1% құрайды.
Жеңіл, тамақ, химия, машинажасау және басқа да салалармен ұсынылатын өңдеуші өнеркәсіп айтарлықтай емес дәрежеде дамыған.
Өңдеуші сала өндірісінің жалпы көлемі облыста барлық өнеркәсіптік өндірістің 3% көп емес құрайды.
Өңдеуші өнеркәсіпте соңғы онжылдық басында өнімнің негізгі көлемі химия саласында - өнеркәсіптің жалпы көлемінің 38,7%, 2003 жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш барлығы 0,2% құрады.
Өңдеуші өнеркәсіп саласында негізгі қордың тозу дәрежесі жеткілікті жоғары - 33% шамасында.
Химия өнеркәсібінде негізгі кәсіпорындар "Пластикалық масса зауыты"
ЖШС және өз құрамында үш зауыты бар Химия кешені болып табылады. Сондай- ақ өнімнің айтарлықтай емес көлемін "Ақтау-косметик" ААҚ (тіс пастасын өндіру) шығарады.
Бұрынғы Кеңестер Одағы республикаларымен шаруашылықаралық байланыстың бұзылуы, химия саласының кәсіпорындары - Химия кешені мен пластикалық масса зауытына жеткілікті мемлекеттік қолдаудың болмауы нәтижесінде өз өндірістерін 2000 жылға толықтай тоқтатты, бұл сол кезеңдерде энергиямен жабдықтаушы ұйым "МАЭК" РМК өндіріс көлемінің айтарлықтай азаюына әкелді.
2001 жылдың желтоқсанында пластикалық масса зауытының мүліктік кешенінің жаңа меншік иесі өндірісті жаңалау бойынша іс-шараларды бастады, 2003 жылы сондай-ақ, Химия кешені өндірісін оңалту бойынша жұмыстар жүргізілді.
Кәсіпорындарды жаңалау қызметі нәтижесінде 2002 жылы химия саласында физикалық индекс көлемі 2001 жылғы деңгейге 431,7% құрады, 2003 жылы - 2002 жылғы деңгейге 99%. Қордаланған ахуал есепті жылы "Пластикалық масса зауыты" ЖШС тұрақсыз жұмысымен түсіндіріледі.
"Пластикалық масса зауыты" ЖШС бастапқы кезеңде өңделме шикізатпен өнім өндірді, бүгінде шикізат жеткізуде проблемалар бар, осыған байланысты 2003 жылы кәсіпорын уақыттың едәуір бөлігінде бос тұрды, өнім 2002 жылғы деңгейге барлығы 44,8% шығарылды. Зауыт басшылығы ахуалды тұрақтандыру мақсатында өндірісті өз шикізатымен қамтамасыз ету үшін стирол өндіру жөніндегі цехты қайта жаңғырту бойынша іс-шараларды іске асыра бастады.
2003 жылдың қарашасында Химия кешенінде жөндеу - қалпына келтіру жұмыстары аяқталған соң азот-түк және химия-гидрометаллургиялық зауыты іске қосылды. 2003 жылы Қаратау фосфоритетінен құрамында 26% азот және 13% фосфор бар нитроаммофос алудың жаңа технологиясы өндірісін жасақтау және енгізу жөнінде тәжірибелік жұмыстар жүргізілді. Осы кезеңде 10 мың тонна нитроаммофос өндіріліп, оның 2 мың тоннасы Қытайға жөнелтілді.
Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарының қуаттылығы 50% артық емес қамтылған, бұл Түркия, Қытай, Қырғызстан және басқа да елдерден арзан дайын өнімдерді көбірек әкелумен осы саланың бәсекеге қабілеттілігінің әлсіздігімен байланысты. Негізгі кәсіпорындар - тігін өнімдерімен және аяқ киім тігумен айналысатын - "Ақбөбек" ААҚ, тек бұйымдар тігуге бағытталған кәсіпорын - "Жаңарыс" ЖШС. Өндірісті қолдау мақсатында екі кәсіпорын да өз өнімдерін мұнайгаз секторына арнап шығаруға қайта бағдарлана бастады. "Ақбөбек" ААҚ мен "Жаңарыс" ЖШС тігін өнімдері өндірісінің жиынтық мөлшері 2003 жылдың қорытындысы бойынша 125,6 млн. теңге құрады, бұл өткен жылдың тиісті кезеңіне 13% төмен. Аяқ киім өндірісінің көлемі де 11,8% қысқарды, бұл 61,8 млн. теңге құрады. Сонымен қатар, "Ақбөбек" ААҚ өнімдерінің сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында қолғап және тұтқыш - қолғап тігетін жабдықтар, арнайы киімдерге арналған тігу аппараттарын енгізді, аяқ киім табаны үшін баспақ - қалып орнатылды, "Қайта жаңғыртуды дамыту" компьютерлік бағдарламасы енгізілді.
Осындай ахуал машинажасауда да жинақталды. Әрекеттегі "Каскор - Машзавод" ААҚ, "Каспимұнаймаш" ААҚ уран өндіруші өндірістер кәсіпорындарының базасында құрылды. Қазіргі уақытта кәсіпорындар толықтай қайта бейімделген. Машинажасау кәсіпорындарымен жолдық жылытқыш, НБ - 125 маркалы сорғы, оған әртүрлі қосалқы бөлшектер мен басқа да мұнайгаз саласына бағытталған шағын габаритті жабдықтар шығару игерілді. Сонымен қатар кәсіпорын қуатының жүктемесі бүгінде 30% аспайды.
Тамақ өнеркәсібін "Ақтау - сүт" ЖШС, "Жақсы - 2003" ЖШС (Гама Лтд ЖШС), ағарған сүт өнімдерін өндіретін Жаңаөзен сүт зауыты ұсынады. Аталған өнімдерді өндіру көлемі айтарлықтай емес, аймақ тұрғындары қажеттілігінің жартысынан да аспайды, бұл жекеменшік тиісті шикізат базасының болмауымен байланысты. Жаңаөзен сүт зауытында есепті кезеңде Ресей технологиялық желісі негізінде өнім өндіру толықтай жетілдірілген. Өндірілетін өнім номенклатурасы бір атаудан беске дейін кеңейтілді: сүт, айран, қаймақ, сүзбе, йогурттық сусындар.
Кәсіпорын өндірісінің көлемі 2002 жылмен салыстырғанда 4,5 есе өсті және 868 тонна сүт өнімін құрады.
Сонымен қатар, облыста "Бриз" ЖШС алкогольсыз сусындары, шырындары, құтыландырылған сулары өндіріледі.
Өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындары мұнайгаз секторына толықтай тәуелді, яғни негізінен кәсіпорындар шетел капиталдарының немесе халықаралық стандарт талаптарындағы тауарлар мен қызметтерді тұтынуға ұсынатын шетелдік компаниялардың қатынасуымен қамтылған.
Мұнайгаз секторына өз өнімдерін орналастыру мақсатында облыстың экономиканың әртүрлі саласындағы 8 кәсіпорнында ИСО - 9000 сериялы сапаның халықаралық стандартының тиісті сертификаты бар, оның ішінде 2 өнеркәсіптік кәсіпорын, 2 құрылыс саласында қамтылған кәсіпорын, 3 - көлікте.
Өнеркәсіптік өнімдер өндірісіндегі құрылымдық өзгерістер нәтижесінде сыртқы сауда құрылымында да қайта бөлу болды. Экспортта шикі мұнай сату үлесі 1996 жылғы 86,1%-дан 2003 жылы 96,5%-ға дейін артты.
Минералды тыңайтқыштар, полистрол экспорты 2000 жылы толықтай қысқарды.
Әлем рыногындағы мұнайдың қолайлы ахуалы есебінен қамтамасыз етілген өнеркәсіп өндірісінің өсуінің тұрақты қарқыны тек 1999 жылдың соңынан жинақтала бастады.
Солтүстік Каспий қайраңындағы анықталған мұнайдың едәуір қоры жыл сайын әлеуетті инвесторлардың назарын көбірек аударады, нәтижесінде облыс инвестиция салу үшін бүгінде неғұрлым қолайлы болып табылатын шикізат бағытын дамытуды жалғастыруда.
Инвесторлар ағымдағы пайдаға бағдарланып, ереже ретінде технологиялық дамудың ұзақ мерзімді баламасы түрінде жіберілген экономикалық конъюнктурасымен басқарылады. Сонымен қатар технологиялық даму - тұрақты ұзақ мерзімді өсудің әлеуетті орналасқан экономикасын және өмір сүру деңгейін арттыру, экономиканың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігіне қол жеткізу мәселелерін болашақта шешу мүмкіншілігін қалыптастыру құралдарының бірі.
Жылсайын шикі мұнай өндіруді арттырып, қайта өңдейтін өндірістің болмауынан облыстың өнеркәсіп қажеттілігін, коммуналдық қызметтерді мұнайдың қайта өңделген өнімдері - жанар - жағар майларымен, жылумен қамтамасыз ету мүмкіндігі жоқ. Аймақ өнеркәсібінің, тұрғындардың тамақ өнімдеріне, халық тұтынатын тауарларға, тұрмыстық техникаларға, жабдықтарға қажеттілігі негізінен облыстан тыс жерлерден әкелу есебінен қанағаттандырылады.
Қайта өңдеу өндірісінің дамымауы аймақты әлем рыногындағы шикі мұнай бағасының жинақталған конъюнктурасына тікелей тәуелді етеді.
Тек мұнайгаз саласына бағдарлау кәсіпкерлікті дамытуды тежейді, нәтижесінде, қосымша жұмыс орындары ашылмайды, тұтынылатын азық - түлік өнімдері, күнделікті қажетті тауарларды сырттан әкелу жалғасады.
Облыс аумағында жұмыс жасайтын құрылыс, машинажасау, жеңіл, тамақ және басқа да өнеркәсіп кәсіпорындары қазіргі заманғы жабдықтар паркімен жарақтандырылмаған, өнімдер айтарлықтай емес көлемде шығарылады және оның сапасы үнемі қажетті стандартқа сәйкес келе бермейді.
Бірқатар салаларда негізгі қорлардың едәуір тозғанына қарамастан жаңалау өте жай жүруде.
Өндірістің дамуына жолданған инвестицияны талдау көрсеткендей, 2002 жылы негізгі қорды іске қосуға салынған инвестицияның әрбір теңгесі 1997 жылғы 0,76 теңгенің орнына 0,34 теңгеден келді.
Осының барлығына қарап, өнеркәсіптің өңдеуші саласының, сондай-ақ өндірістік сипатта қызмет көрсететін салалардың қажетті дами алмады деп қорытынды жасауға болады.
Аймақ экономикасын тек мұнайгаз саласының қолайлылығына тәуелділік дәрежесін төмендету аймақ өнеркәсібі құрылымын өзгерту, әртүрлі бағыттағы өндірістер құру және қалпына келтіру, сондай-ақ нысаналы инвестициялық қызметтер өткізу жолымен мүмкін болмақ, яғни өндірісті толық техникалық қайта жарақтандыруға, жаңа технологиялар мен ғылыми-техникалық әзірленімдер енгізуге және технопарк, бизнес-инкубатор, инновациялық қорлар түрінде жаңа өнеркәсіптік шаруашылық құрылымдарының дамуына бейімделетін болады. Ол үшін бірінші кезекте, өндірістік қуаты минералдық ресурстарды, полистролды, тұрмыстық химияның әртүрлі құрауыштарын экспорттауды қажетті мөлшерде қамтамасыз етуге, сондай-ақ олармен еліміздің ішкі рыногында жеткізуге мүмкіндік жасайтын химия саласының кәсіпорындарына толық оңалту жүргізуді қажет етеді.
Мұнай өндіру көлемінің айтарлықтай өсу келешегі аймақта мұнайхимия өндірісін дамыту қажеттігін танытады. Аймақта ол үшін жағдай мен алғы шарттар бар. Құрамында үш химия зауыты бар "Ақтал ЛТД" ЖШС химия кешені мен "Пластикалық масса зауыты" ЖШС аймақтың мұнайхимия өндірісінің негізіне қызмет ете алады. Облыста көліктің барлық түрі жасайды, дайын өнімді теңізбен де, құрғақпен де шығаруға мүмкіндік бар.
Қазірде тіпті кейбір облыс кәсіпорындары мұнайды қайта өңдеу және мұнайхимия өнімдерін шығару бойынша айтарлықтай ірі емес өндірістер ұйымдастыру жөнінде шаралар қабылдауда. "Өзенмұнайгаз" ААҚ ГӨБ коммуналдық-тұрмыстық тұтынуға арналған қысымдалған газ, пентан-гексан фракциясы, аэрозол бумасы үшін көмір қышқыл пропилен, бензині алынған құрғақ газ, қазандық-пештік отындар және т. б. өндіреді. Облыс аумағында жұмыс жасайтын "Модулдік технология" корпорациясы мұнай мен мұнай өнімдерін қайта өңдеу жөнінде технологиялар енгізу бойынша жұмыстар жүргізеді, ол үшін Жалғызтөбе кенорнының мұнайы негізінде битум мен эмулсия өндіру жөнінде екі модулдік-блоктық қондырғы құрылысы ұйымдастырылды. Сонымен қатар осы мұнайдың ванадия үзіндісі технологиясын жасақтау бойынша зерттеулер жүргізілуде.
"НИПИ нефтегаз" ЖАҚ ғылыми - зерттеу институтымен облыста "Ақтал ЛТД" ЖШС базасында мұнай өндіруші салалар үшін фосфор органикалық қоспа өндірісін жасақтау жүргізілді (тот басуға қарсы реагенттер, жоғары - белсенді және жуу құралдары мен т.б.).
Сонымен қатар облыста қазіргі уақытта өнеркәсіп секторының кәсіпорындары мен ғылым арасында тиімді байланыс жоқ екендігін атап өте керек.
Маңғыстау облысында ғылыми әлеует негізінен 3 ЖОО (Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университеті, Халықаралық еңбек Академиясы мен Е. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің Маңғыстау филиалы) мен ғылыми-зерттеу институттары "Казнипимұнайгаз" ААҚ және "НИПИнефтегаз" ЖАҚ шоғырланған.
Мамандандырылған ғылыми - зерттеу институттары "НИПИнефтегаз"
ЖАҚ, "ҚазНИПИмұнайгаз" ААҚ мұнайгаз секторы кәсіпорындарының тапсырыстарын орындайды, сондай - ақ экономиканың аталған секторына арналған жұмыстың айтарлықтай емес көлемі Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетінде орындалды.
20 Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетінде аймақ өнеркәсібінде қолдану үшін қолайлы мынадай әзірленімдер бар:
Қамырланған грунтты тазалау үшін қазіргі заманғы технологияларды қолдану.
Мұнай саласы мен ауыл шаруашылығы үшін манипуляционды қондырғыны жобалау.
"НУБА-3М" мұнай өндіру қондырғысы (мұнай өндірудің механикаландырылған әдісі).
Теңіз мұнайкеніші имараттарының механикалық жағдайының болжамы.
Теңіз бұрғылау платформасының негізінде сырғымалы түрі мен сейсмикалық әсері есебімен кернеулі-деформацияланған жағдайының болжамы, компьютерлік модельдеу. Тапсырыс беруші - Аджип ККО мұнай компаниясы.
Маңғыстау аймағындағы мұнай шламдары мен қалдықтарын әртүрлі қоспаларымен мұнай мен мұнай өнімдерінен ағынды суларды тазалау үшін түйіршік сүзгілерінің керамикалық материалдарын алу мақсатымен қайта өңдеу технологиясын әзірлеу. "Каспий экологиялық бағдарламасы" шағын біріккен гранттар бағдарламасы.
Талдаудың сандық және талдау әдістері мен жоғары сыныпты жазықтық және кеңістік механизмдерін жасақтау және олардың базасында мұнайгаз саласы үшін тетіктер мен манипуляторлы қондырғылар құру. Тапсырыс беруші - "Машинажасау" МҮТО РМКК.
Маңғыстау кенорындарында бағдарланбаған әдіспен еңкіш-бағытталған ұңғымаларды жүргізу үшін жаңа техникалар мен технологиялар әзірлеу.
Тапсырыс беруші - "Бұрғышы" ААҚ.
Мұнай беруді арттыру үшін ұңғымалар торының тығыздығын тиімділеу.
Е. Бөкетов атындағы ҚарМУ Ақтау филиалы мынадай тақырыптар бойынша жобалар жасақтаумен айналысады:
Мұнайгаз кәсіпорындарының алау қондырғылары үшін күйесіз жану қондырғыларын әзірлеу және енгізу.
Маңғыстау облысының ауыл шаруашылығы малдарының асыл тұқымдық және өнімділік сапасын жетілдіру.
Халықаралық еңбек Академиясы мынадай бағыттар бойынша әзірленімдер жүргізді:
Маңғыстау облысында коммерциялық тұрақты "Бизнес-инкубатор" құру және дамыту.
Аймақта инновациялық қызметті жүзеге асыру үшін кадрлар даярлау.
Индустриялық - инновациялық даму Стратегиясын іске асыру шегінде мынадай тақырыптар бойынша әзірленімдер неғұрлым қолайлы болып табылады:
Мұнай шламдарынан қамырланған грунтты тазалау технологиясы.
Мұнайгаз кәсіпорындарының алау қондырғылары үшін күйесіз жану Аталған жобалар аймақта саланың экологиялық проблемаларын шешуге жолданды және Маңғыстау облысының болашақта дамуы үшін маңызы аз емес рөл ойнайды.
3.1. Маңғыстау облысының индустриялық-инновациялық дамуына әсер ететін факторлар Әлсіз жақтары Аймақ экономикасының шикізаттық бағытталуы Ішкі рыноктың шағын сиымдылығы Өңдеуші салада, электр энергетикасында негізгі қорлардың тозуының жоғары деңгейі Толықтай өнеркәсіптің техникалық артта қалуы Инновациялық инфрақұрылымның болмауы Fылыми-техникалық қызметті коммерциялау үшін тетіктер мен нақты экономикалық ынтаның болмауы Fылым мен өндірістің шынайы байланысының болмауы Күшті жақтары Табиғи ресурстардың бай және көп құрылымды қорлары Көлік инфрақұрылымының дамуы Fылыми-зерттеу институттарының болуы Бірқатар әрекеттегі кәсіпорындарда жоғары технологиялы өнімдер шығаруға өндіріс қуаттарын қайта бағдарлау мүмкіндіктері
3.2. Аймақ өнеркәсібінің проблемалары Өнеркәсіптегі негізгі қорлардың тозуының жоғары дәрежесі, атап айтқанда өңдеуші және энергетикалық Қайта өңдеу өндірістерін кеңейту және дамыту үшін шикізат базасының болмауы, бұл тіпті ішкі рынокта да өнімдердің баға құрылуына және бәсекеге қабілеттілігіне әсер етеді Шығарылатын өнімнің негізгі бөлігінің сертификатталмауы Аймақ тауар өндірушілерімен өндірілетін өнімге жер қойнауын пайдаланушы - кәсіпорындардың қызығушылығының болмауы, артықшылық осы тауарларды республикадан тысқары жерлерден әкелетіндерге беріледі Темір жол тасымалына жоғары тарифтер және жүк вагондарының жеткіліксіз паркі, бұл әкелінген шикізатты пайдалануда шығарылатын өнімнің өзіндік құнына айтарлықтай әсер етеді, сондай - ақ облыстан тысқары өнімдерді сату мүмкіндігін шектейді Химия өнеркәсібін, энергетиканы газбен қамтамасыз етудің едәуір тапшылығы, бұл осы салаларды болашақта дамыту мен кеңейту үшін нақты кедергі болып табылады Жер қойнауын пайдаланушылардың басымдықтары өндірген көмірсутегі шикізаттарын ішкі рыноктарға қоймай, экспортқа сатуы Мамандар мен жұмысшы кадрларын даярлаудың және қайта даярлаудың қазіргі заманғы жүйесінің болмауы
4. Бағдарламаның мақсаты, басымдықтары мен міндеттері
4.1. Бағдарламаның мақсаты Индустриялық-инновациялық саясаттың негізгі мақсаты -өнеркәсіпті әртараптандыру, саланың жалпы аймақтық өнімінде шикізат құрайтын бөлігін бәсекеге қабілетті, жоғары технологиялы экспорттық өнімдерге кезеңмен алмастыру есебінен облыстың тұрақты дамуын қамтамасыз ету.
4.2. Басымдықтары
Жүргізілетін индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтары - экономиканың шикізаттық емес бағытындағы салаларында әлеуетті бәсекеге қабілетті өндірістерді дамыту және құру. Сонымен қатар, аймақ үшін мұнайгаз секторын болашақта дамыту маңызды болып қалады, яғни сала облыс бюджеті мен мұнайхимияның дамуы үшін база қалыптастырудың негізгі көзі болып табылады, ол үшін экономиканың барлық саласының мұнайгаз секторының қолайлылығына қазіргі тәуелділігі қалады, бұл экономиканың әртараптануын жандандыру және индустриялық рынок инфрақұрылымдарын дамытуға бағытталған кәсіпкерліктің барлық субъектілерінің белсенділігін арттыру үшін жағдай жасау міндетін қояды.
4.3. Бағдарламаның міндеттері Бағдарламаның міндеттері төмендегілерден тұрады:
өңдеу секторындағы жаңа өндірістерді дамыту үшін жағдай жасау;
экспорт бағытындағы және импорт алмастыру өнімдерін шығаруға бағытталған өнеркәсіпке технологиялық жетілдіру жүргізу;
аймақта химиялық, мұнайхимиялық кешен қалыптастыру;
кәсіпорынның инновациялық қызметін қолдауды қамтамасыз ету;
сапаның әлемдік стандартына өту;
инновациялық қызметтің инфрақұрылымдарын қалыптастыру.
5. Бағдарламаны жүзеге асырудың негізгі бағыттары Қойылған мақсаттарға және қабылданған басымдықтар мен міндеттерге сәйкес негізгі күш мына бағыттарға жолданатын болады:
Аймақта дайын өндірістік өнімдер шығарумен химия саласы өндірісінің базасында импорт алмастыру өнеркәсібін құру және аймақта мұнайхимия кешенін қалыптастыру Химия кешені іс жүзінде ішкі, және сол сияқты сыртқы рынокта да сұраныспен қолданылатын дәстүрлі минералды тыңайтқыштардың барлық түрін өндіреді. Тыңайтқыштар өндірісінде едәуір үлесті күрделі минералды тыңайтқыштар - аммофос, диаммофос, азофоска және басқалары алады.
2003 жылы Химия кешенінде ұзақ уақыт бос тұрудан кейін екі зауыт - азот- түк және химия-гидрометаллургиялық іске қосылып, кейбір өнімдер шығару жаңаланды. Ағымдағы жылы күкірт-қышқыл зауытында өндірісті жаңалау күтілуде. Қазіргі уақытта іске қосу алды жұмыстары жүргізілуде. Кәсіпорын ҚР индустрия және сауда министрлігі жанындағы жұмысшы тобымен ұсынылған "Азот-түк зауытының қайта жаңғыртылған қуатында аммиак селитрасын өндіру"
инвестициялық жобасын ҚР Инновациялық Қорында қарауға ұсынуға әзірледі және жоспарланған кезеңде күш аталған жобаның қозғалысына және оны іске асыруға бағытталатын болады. Жобаны іске асыру жарылыс және бризантты заттарын өндіру үшін шикізат базасын құруға бағытталатын болады.
2003 - 2006 жылдардағы кезеңде мынадай номенклатурадағы өнімдерді шығару қарастырылған: нитроаммофос, диамонды фосфат, аммиак, азот қышқылы, күкірт қышқылы, натрий триполифосфаты және басқалар.
Жаңа өнім - құрамында 15% азот, фосфор, калий бар минералды тыңайтқыш - нитроаммофос өндірісінің жобасы жасақталатын және іске асырыла бастайтын болады.
Пластикалық масса зауытының негізгі технологиялық сызбасы төмендегі өндірістермен ұсынылады:
Этилен өндіру - жобалық қуаты 100 мың т/жыл.
Этилбензол-стирол өндіру жөніндегі кешен - жобалық қуаты 300 мың т/жыл.
Полистролды пластик өндіру жөніндегі кешен - жобалық қуаты 100 - 110 мың т/жыл.
Зауыт электр энергиясын, буды, дистиллятты, техникалық және теңіз суын, табиғи газды сыртқы жеткізушілерден алады.
Зауыт өндірісті қалпына келтірудің басында ресейлік жеткізушілердің өңделме шикізатын қолданумен 12,8 мың тонна полистрол өндірді. Ағымдағы жылы шикізаттың аталған түрі - стиролдың баға конъюнктурасының өзгерісінен оны жеткізу бойынша проблемалар туындады. Ағымдағы жылғы маңызды іс - шаралардың бірі өзіміздің шикізат ресурстарын өндіруді қамтамасыз ету мақсатында стирол цехын қалпына келтіру болып табылады.
Кәсіпорынның өндірістік жоспарына сәйкес қысқа мерзімді кезеңде полистрол шығару жөніндегі зауыттың қуаты жобалығына дейін қалпына келтірілетін болады және өнімнің жаңа түрлерін игеру басталады. Кәсіпорын "Стирол өндірісін ұйымдастыру" инвестициялық жобасын Қазақстан Республикасы Даму Банкіне қарауға ұсынды, аталған институтпен оны қаржыландыру жөніндегі қорытынды шешімді ағымдағы жылы алу болжануда.
Зауыт өндірісін шамамен 4 млрд. текше метр көлемінде табиғи газбен толық қамтамасыз ету жағдайында этилен қондырғысы қалпына келтірілетін және оның өнімдері базасында жаңа өндіріс құрылатын болады. Этилен қондырғысына жетілдіру жүргізу шамамен 60 млн. АҚШ долларын қажет етеді.
Этилен қондырғысын қалпына келтірумен қатар ПВХ-да Қазақстан қажетін қамтамасыз ететін өнім винилхлорид және поливинихлорид өндіру жөніндегі зауыт құрылысы , сондай-ақ этан пайдаланылатын полиэтилен және этиленгликол өндіру жөніндегі қондырғылар құрылысы салынуы мүмкін.
Осы іс-шараларды іске асырумен бір мезгілде аймақта химия өнеркәсібі мен мұнайхимияның болашақта дамуы үшін база құру бойынша жұмыстар жүргізілетін болады.
Әлеуетті инвесторларды анықтау жағдайында химия өнеркәсібінде принципалды жаңа өндірістер құру болжануда, одан бірінші кезекте:
Тұз қышқылын өндіру жөніндегі зауыттың өндірісі үнемділік, күрделі жұмсалымды қажетсінбейтін әдіспен - сульфаттыға негізделген. Өндіріс үшін шикізат - сильвинит Ақтөбе облысынан әкелінетін болады. Өндіріс құруға инвестицияның болжамдалған сомасы 2,9 млн. АҚШ доллары; өндірілетін өнімдер - тұз қышқылы; калий тыңайтқышы. Өндірістің қуаты - жылына 22 мың тонна.
Тұз қышқылы халық шаруашылығының көптеген салаларында кең көлемде қолданылады; оның ішінде мұнай өндіруде - қабаттың мұнай қайтарымдылығын арттыруды қамтамасыз ету үшін қолданылатын маңызды химиялық реагент болып табылады.
Тұз қышқылының таза маркасын ірі тұтынушылар Қазақстан Республикасының таукен - металлургиялық кешенінің кәсіпорындары:
"Қазақмыс" корпорациясы, "Испат - Кармет" ЖАҚ, "Қазцинк" ААҚ және басқалар Қазақстан Республикасы бойынша тұз қышқылындағы жиынтық қажеттілік жылына 20 мың тоннадан астам құрайды. Іс жүзінде өндіруге барлық жоспарланған өнім көлемі ішкі рынокта сатылатын болады. Жобаны іске асыруда 42 жаңа жұмыс орны ашылатын болады.
Каустикалық сода мен хлор өндіру жөніндегі зауыт.
Жоба каустикалық соданы қатты және сұйық түрінде өндіруді болжамдап отыр, сұйық хлордың қуаты жылына тиісінше 22,5 және 20 мың тонна. Аталған өнім халық шаруашылығының барлық саласында - ауыл шаруашылығында, көлікте, мұнай саласы және басқаларда қолданылатын болады. Өндіріс үшін шикізат - аз тұзы облыс аумағында жеткілікті мөлшерде бар.
Жобаның жалпы құны - 22,1 млн. АҚШ доллары.
Көмір қышқыл реагенттер (КҚР) өндіру жөніндегі зауыт.
Зауыттың өндірістік қуаты жылына 10 мың тонна. Шикізатпен Қызылқаспас-Айыржал кенорнының қоңыр көмірі қызмет етеді.
Көмір қышқыл реагент бұрғылау ерітіндісі құрамасы түрінде, сондай-ақ топырақ құнарлылығын қалпына келтіру және арттыру үшін құрылым құрушы ретінде кең түрде қолданылады. Жобаның болжамдық құны - 644,5 мың АҚШ доллары, 28 жұмыс орнын ашу болжамдалып отыр.
Химия саласында жуық арада шешілуі қажет негізгі проблема
- саланың болашақта дамуы үшін шикізатпен - пластикалық масса зауыты этан фракциясымен қамтамасыз ету. "Өзенмұнайгаз" ААҚ - негізгі газ өндіруші, кенорнында газ қорының азаюымен байланысты газ өндіру көлемінің тұрақты азаюынан аймақтың ағымдағы қажеттілігін қанағаттандырмайды. Тапшылықты толықтыру үшін ұзындығы 500 км Теңіз - Ақтау этан құбыры құрылысын салу мәселесін шешу қажет, немесе "Өзенмұнайгаз" ААҚ Қаз ГӨЗ (ГӨБ) қайта жаңғырту және жетілдіру жөніндегі іс - шараларды жүзеге асыру және аталған өндірістен пластикалық масса зауытына дейін өнім құбыры құрылысын салу. Осы жобаны іске асыруға қажетті инвестиция - тиісінше 70 және 80 млн. АҚШ доллары.
Маңғыстау облысында көмір сутегі шикізатының ірі қоры бар, алайда оны терең және кешенді қайта өңдеу бойынша технологиясы жоқ. Сонымен бірге мұнайхимия өндірісін құру үшін барлық мүмкіндіктер бар, және бұл процестің басында химия саласы кәсіпорындарын толық қалпына келтіруді және аймақта өндірілетін көмір сутегі шикізаты - қаражанбас мұнайы негізінде әртүрлі бағытталған битум өндірісін ұйымдастыру жөніндегі жобаны іске асыруды қажет етеді.
Маңғыстау облысының аумағындағы Қаражанбас кенорнында жоғары тұтқырлығымен сипатталатын және әртүрлі бағыттағы битум алу үшін идеялды шикізат болып табылатын, оның ішінде құрылыс, мұнай өндіру жүзеге асырылады, бұл аймақта битум зауытының құрылысы үшін барлық алғышарттарды береді. Бүгінде Қазақстанда құрылыс битумын бірегей өндіруші ресей шикізатымен жұмыс жасайтын Павлодар мұнай өңдеу зауыты болып табылады және ол республика қажеттілігін толық көлемде қанағаттандырмайды.
Қаражанбас мұнайынан алынған битум негізгі көрсеткіштер бойынша жолдың тұтқыр, құрылыстық және оқшаулау битумдары үшін қойылатын талаптардан асып түседі. Шығыс тауарлы мұнай есебінде битум шығуы шамамен 65% құрайды. Оны алу үшін қаражанбас мұнайының атмосфералық айдау қалдығы пайдаланылады, бұл битум зауыты құрылысын оңтайлайды, оны қымбат бағалы ваккумды қондырғылармен жинақтау қажеттілігі қысқарады. Жобаның болжамдық құны - 141 млн. теңге. Жылына 12 мың тонна битум өндіру үшін жылына шамамен 40 мың тонна мұнай қажет етеді. Осы жобаны жүзеге асыруда бірыңғай және шынайы проблема "Қаражанбасмұнай" ААҚ болжанатын құрылыс зауытына өндірілген шикізатты жеткізуден конъюнктурлы пікір бойынша бас тартылуы мүмкін.
Машинажасау және жол құрылысы материалдары өндірісін дамыту Аймақтың машинажасау саласы екі кәсіпорынмен: "Каскор-Машзавод" ААҚ және "Каспиймұнаймаш" ААҚ ұсынылады.
"Каспиймұнаймаш" ААҚ өндірісі қазіргі уақытта тапсырыс болмауынан тоқтап тұр. "Каскор-Машзавод" ААҚ мұнайгаз секторы кәсіпорындарының тапсырысын орындап, ТЮФ НОРД (Германия) компаниясының аттестациясынан өту үшін тартылумен ИСО - 9001-2000 жүйесі бойынша зауытты сертификаттау жөнінде жұмыстар жүргізуде.
Машинажасау саласының негізгі проблемалары - сапа бойынша өнімге әлсіз бәсекелестік, нақты инвестиция мен инновацияның болмауы, маркетинг пен менеджменттің төмен деңгейі, кооперациялық байланыстың ысырабы.
Сондықтан жоспарланған кезеңде мынадай іс-шараларды жүргізу көзделеді:
Өндірісті техникалық қайта жарақтандыру, қайта жаңғырту және әртараптандыру Тиісті ИСО 9000 сериялы сапамен басқару жүйесін енгізу Өндірістің инновациялық дамуын қамтамасыз ету Сонымен қатар, ұзақ мерзімді келешекте мұнайгаз секторына бағытталған өнімдер өндіру үшін дәлдікті машинажасауды дамыту бойынша іс-шаралар көзделеді. Осыған байланысты жаңа машинажасау өндірісін құруды және әрекеттегісін кеңейтуді ұсынатын шығыс европалық, оңтүстік кореялық компаниялар жағынан жоғары дәрежеде қызығушылық бар.
Қысқа мерзімді кезеңде республиканың даму институтында "Каскор- Машзавод" ААҚ ұсынылған және жаңа технологияларға негізделген "Мұнайгаз жабдықтары өндірісін ұйымдастыру" жобасын жылжыту жөніндегі жұмыстар жүзеге асырылатын болады. Жобаның болжамдық құны - 8 млн. АҚШ доллары.
Ұсынылған жоба шегінде бұрғылау жабдықтары өндірісі мен құрамында күкірт және күкіртсутегі бар мұнай эмульсиясын және мұнайды қыздыру үшін арналған ПТБ- 10-64 қыздыру пешін шығару жөніндегі өндіріс ұйымдастырылатын болады, сондай-ақ сорғылы-сығымдағыш құбырлар өндірісі жолға қойылатын болады.
Шикізат ресурстары бай аймақта құрылыс материалдары өндірісін, оның ішінде жол құрылысы үшін қолданылатын, кеңейтуге арналған алғышарттарды береді.
Бағдарламамен сметалық құны 5 млн. АҚШ доллары керамикалық жақтау кірпішін шығару жөніндегі зауыт құрылысының жобасын іске асыру ұсынылады.
Маңғыстау ауданы Шетпе селосы аумағында 2,2 млн. текше метр қорымен саз балшығының Аусары кенорны орналасқан. Зертханалық зерттеу нәтижесі бойынша аталған шикізаттан беріктілік көрсеткіштері бойынша - М- 125, суыққа төзімділігі бойынша - МРЗ- 15 маркалы кірпіш алынды. Шикізаттың бірегейлілігі өнімді дайындауда ешқандай қоспаны қажет етпейтінділігімен ерекшеленеді.
Қазіргі уақытта жоба республиканың даму институтына қарауға ұсынылды.
Қолдағы бар табиғи битуминозды өнім - кир негізінде Маңғыстау облысында жол жамылғысын шығару бойынша өндіріс ұйымдастырылуы мүмкін.
Облыста тиісті бизнес - жоспар жасақталды және әлеуетті инвесторлардың танысуы үшін ҚР индустрия және сауда министрлігіне, "Қазақстан инвестицияға жәрдемдесу орталығы" РМК ұсынылды. Аталған жобаны іске асыру шамамен 27,5 млн. АҚШ долларын қажет етеді.
Өңдеуші өндіріс өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін ИСО 9000 және 14000 сериялы халықаралық стандартқа сәйкес сапа жүйесі мен экологиялық мониторинг енгізу есебінен арттыру Бүгінде рынокта өндірілген өнімдердің талап етілуі мен бәсекеге қабілеттілігі өндірілген өнімнің сапасына байланысты, осыған байланысты жоспарланған кезеңде кәсіпорындардың сапаның халықаралық стандартына өтуі жөніндегі жұмыстары жалғасатын болады. 2004-2005 жылдары Маңғыстау облысы кәсіпорындарының 9000 және 14000 сериялы халықаралық ИСО стандаттарына жедел өтуі жөніндегі Аймақтық жоспарға сәйкес жоспарланған кезеңде облыстың 11 кәсіпорнының, оның ішінде 3 кәсіпорын өңдеуші сектордан сапаны басқарудың халықаралық стандарттарына өтуін қамтамасыз ету қарастырылған. Осы процесті жандандыру мақсатында өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін отандық, сол сияқты Ресейден, алыс шетел елдерінен мамандар шақырылған мақсатты оқу семинарларын ұйымдастыру тәжірибелері жалғасады: тоқсан сайын аймақ кәсіпорындары үшін ішкі аудитор, 2004 жылдың төртінші тоқсанында - қоршаған ортаны қорғау қауіпсіздігін (ИСО 14000) және сызықіз талдау мен сынама бақылау нүктелері негізінде тамақ өнімдерін сапамен басқару жүйелерін қамтамасыз ету сарапшы - аудитор даярлау бойынша семинарлар өткізілетін болады.
Сапаның халықаралық стандартын енгізуге кәсіпорындар қызметін ынталандыру мақсатында сапа саласында облыстық конкурстар, өнеркәсіптің жетістік көрмелерін өткізу жөніндегі жұмыстар жалғасатын болады.
9000 және 14000 сериялы ИСО халықаралық стандарттарына сәйкес сапа менеджменті мен қоршаған ортаны басқару жүйесін енгізу және сертификаттау мәселелері бойынша іс-шаралар туралы ақпараттар үнемі баспасөзде жарияланатын, теледидар мен радиода көрініс табатын болады.
Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетінде 9000 сериялы ИСО халықаралық стандартына сәйкес жасақталған ҚР мемлекеттік стандарттары енгізілетін болады.
Жаңадан құрылатын кәсіпорындар халықаралық стандарттың барлық талаптарына жауап беретін сертификатты өнімдер шығаруды жүзеге асыратын Экспортқа бағытталған, жоғары технологиялы өнімдер шығару бойынша әртүрлі өндірістер құру, оның ішінде аймақ өнеркәсібін әртараптандыру мақсатымен "Ақтау теңіз порты" арнайы экономикалық аймақ аумағында (АЭА).
Біздің аймақ үшін экономика құрылымдарын әртараптандыруға қолайлы орта жыл сайын көмірсутегі шикізатын өндірудің артуы және мұнайгаз өнеркәсібінде тиісінше инвестиция ағыны болып табылады, сондай-ақ Каспий қайраңындағы мұнай өндірудің даму келешегі, экономиканың әртүрлі саласына, оның ішінде өңдеу секторына, алуан түрлі жәрдемдесу, көзге көріну болып табылады.
Мұнай теңіз операцияларын қолдау базасын дамыту тауарлар мен қызметтердің кең спектрына сұраныс туғызады, нәтижесінде оларды өндіру жөніндегі өндірістерді құрайтын болады, яғни көпшілігінде тек мұнайгаз саласы ғана емес, сонымен қатар сыртқы және ішкі рынокта да қажет етілетін болады.
Бұл мақсат үшін аймаққа инвестиция тарту, жаңа өндіріс құрылыстарын құру және аяқтау жөніндегі жұмыстар жалғасатын болады. Атап айтқанда, жоспарланған кезеңде 2003 жылы басталған және негізінен мұнайгаз секторына бағытталған құрылыс объектілерін аяқтайды.
"Ақтау теңіз порты" АЭА аумағында жылына 400 мың метр құбыр жобалық қуатымен шыны талшықты құбыр зауыты салынуда. Жобаның қуаты - 10,2 млн.
АҚШ доллары. Құрылыс аяқталған соң 240 жаңа жұмыс орны ашылатын болады.
Есепті жылдың 26 қарашасында зауыттың 1кезеңін қосу тұсаукесері жүзеге асырылды. Өндірілген өнімдер АРІ, IӘO-9001 халықаралық стандартына сәйкес келеді және қазақстан рыногы үшін принципті жаңа өнім болып табылады.
Технология мен жабдықтарды жеткізу FUTURE PIPE GROUP Ә.A.
корпорациясымен қамтамасыз етіледі.
АЭА шегінде жоспарланған кезеңде құны 40 млн. АҚШ доллар теңіз металлқұрылымы зауытының құрылысы басталады. Тапсырыс беруші - "Keppeқ Kazakstan" компаниясы, жаңа өндірісте құрылыс аяқталған соң 400 адам жұмыспен қамтылатын болады. Аталған кәсіпорын, алдымен мұнай өндіру секторындағы теңіз құрылысы қызметін қамтамасыз етуге, атап айтқанда Солтүстік Каспийдің Қашаған кенорнына, бағытталған.
"Испат Кармет" ААҚ жалпы сметалық құны 65 млн. АҚШ долларын құрайтын және жылына 60 мың тонна құбыр өнімділігімен мұнай түржиыны құбыры зауытының құрылысының жобасы бойынша даярлық және жобалық- іздестіру жұмыстары жүргізілуде. Жобамен API, ҢIN, BBӘ, AӘTM, AWWA, IӘ және басқа халықаралық стандарттарға жауап беретін спиралды құбырлар шығару қарастырылуда. Дайындау процесінде лазерлік көзбен шолып бақылаудың қазіргі заманғы жүйесін қолданумен бірге ултрадыбыс және радиографиялық дәнекерді қолдану жобалануда.
Сонымен қатар, Ақтау қаласында құны 25,6 млн. АҚШ доллары шыны пластикалық құбыр зауытының бірінші кезегінің құрылысы аяқталды. Жобаның тапсырыс берушісі - "Маңғыстаумұнайгаз" ААҚ. Зауыттың жобалық қуаты - жылына әртүрлі диаметрдегі 390 мың метр құбыр. Қолданылатын технология "Хай Тэк" фирмасында жасақталған және "Интек Композит Машинз"
(Калифорния) американдық компаниясының жоғары технологиялы жабдықтарымкен іске асырылады.
Осы сияқты өндіріс Қазақстанда бірінші рет құрылады. Өнім химиялық бұзылған ортаға тұрақты, ұзақмәңгілігімен ерекшеленеді, тот баспайды, кейінгінің және құбырдың ішкі бетіндегі шордың түзілуі, аз салмағы бар. Өндіріс алдымен, мұнайгаз секторына бағытталған.
"ММГ" ААҚ сонымен қатар ағымдағы жылы бірінші кезегін іске қосуымен, теңіз суын тұщыту жөніндегі зауыт құрылысы басталды. Бірінші кезектегі қуаты - тәулігіне 20 мың текше метр су. Жобаның қуаты - 32,8 млн. АҚШ доллары. Жоба 239 жұмыс орнын ашуды қарастырады. Зауыт Ресей және еуропа елдерінің өндіріс жабдықтарымен жасақталған. Теңіз суын тұщыту кері осмос технологиясына негізделген, яғни аймақта өнеркәсіптік масштабта қолданылмайды. Өндірістік процесі автоматтандырылған.
Осы жобаны іске асыру нәтижесінде 4 мыңнан астам жұмыс орнын ашу жоспарланады, негізгі капиталға кемінде 250 млн. АҚШ доллары инвестиция игерілетін болады.
Жаңа және дамушы өндірістер үшін кадрлар даярлау мен қайта даярлаудың тиімді жүйесін енгізу Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жетістікпен іске асырудың ажырамас жағдайы өнеркәсіптік сектор сияқты, инновациялықта да білікті кадрлардың болуы табылады.
Қысқа мерзімді кезеңде облыс Әкімі мен өнеркәсіптік кәсіпорындар арасында өнеркәсіптік сектор үшін жас мамандарды бірлесіп даярлау мен еңбекке орналастыру және әрекеттегі өндірістер базасында жоғарғы оқу орындарымен қатар, кәсіптік орта мамандықта оқитындарды өндірістік тәжірибемен қамтамасыз ету үшін жағдай жасау туралы келісімге қол қойылатын және іске асырылатын Жақын және алыс шетел оқу орындарында мамандарды даярлау және қайта даярлау тәжірибесі жалғасатын болады.
Жұмысшы кадрларын даярлау жөніндегі мемлекеттік кәсіптік оқу орындарының өндірістік базаларын техникалық жарақтандыру құруға мақсатты қаражат жолданатын болады.
Еңбек рыногындағы нақты қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған өнеркәсіп үшін кадрлар даярлау жүйесі құрылатын болады.
Fылым мен өнеркәсіптің әрекетті байланысын қамтамасыз ету үшін жағдай жасау Fылыми әзірленімдердің орын таппауы, сондай-ақ өнеркәсіптегі инновациялық белсенділіктің төмен деңгейі оның дамуында ғылым рөлін бағалаудың жеткіліксіздігін көрсетеді. Сонымен бірге өндіріс факторының өнімділігін арттыру тек ғылыми-техникалық және инновациялық прогресс есебінен мүмкін.
Облыста ғылымның қазіргі заманғы жағдайы аяқталған ғылыми әзірленімдердің жеткілікті санының болуымен, өндірісте орын таппауымен сипатталады.
Аймақтың өнеркәсібі мен ғылыми әлеуетінің өзара байланысын жандандыру үшін барлық жағдай жасалатын, мүмкіндікті эксперименталды істеп қарау және ғылыми әзірленімдері бар әрекеттегі кәсіпорындарға енгізу жөніндегі шаралар іске асырылатын болады.
Атап айтқанда, Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетінде әзірленген ТЭН негізінде Маңғыстау облысының мұнай шламдары мен қалдықтарын мұнай мен мұнай өнімдерінен ағынды суларды тазалау үшін синтетикалық мұнай, агломерат және түйіршік сүзгілер алу мақсатымен қайта өңдеу жөніндегі жобаларды іске асыруға даярланатын болады. ТЭН мұнай операциялары мен оларды қайта өңдеу жөнінде технологиялардың болмауы нәтижесінде түзілген мұнай шламдары мен қалдықтарының айтарлықтай көлеміне байланысты әзірленді. ТЭН шегінде 60 тонна қуатында зертханалық агломераттанушылық машина есептелді және жобаланды.
Сонымен қатар Е. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің Ақтау филиалында "Мұнайгаз кәсіпорындарының алау қондырғылары үшін күйесіз жану қондырғысын әзірлеу және енгізу" жобасын болашақта жасақтау үшін ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.
Аталған жоба біздің аймақ үшін маңызды. Мұнай өндірудің қарқынды дамуы жағдайында тиісінше қоршаған ортаны қорғау проблемасы өткір тұр.
Облыста инженер - мұнайшылардың әрекеттегі қоғам базасында негізделген венчурлы немесе инновациялық қор қалыптастыру мәселесі әзірленетін болады.
Сонымен бірге әрекеттегі жоғары оқу орындарының базасында аймақтық проблемаларды зерттеу орталығы құрылатын, оқу процестеріне жаңа ақпараттық және инновациялық технологиялар кіргізілетін болады.
Индустриялық-инновациялық дамудың қабылданған бағытын тиімді іске асыру тұрақты энергиямен жабдықтаудың болуына және көлік инфрақұрылымының дамуына бейімделетін болады.
Аймақ экономикасының өнеркәсіптік және әлеуметтік секторын энергия ресурстарының барлық түрімен қамтамасыз ететін "МАЭК - Қазатомпром" ЖШС қуатында қолдау жөніндегі іс-шаралар жалғасатын болады. Атап айтқанда ескірген және тозған жабдықтарды кезеңмен ауыстыру жүзеге асырылатын, кәсіпорынның өндірістік объектілерін күрделі жөндеу жүргізілетін, ақпараттық технологиялар енгізілетін болады.
Қуатын 40 га арттыру мақсатында Ақтау теңіз сауда портының аумағы кеңейетін болады.
Солтүстік Каспий қайраңында анықталған көмір сутегі қорының бай қоры аймаққа мұнайгаз секторында өз жобаларын іске асыратын, оларды жүзеге асыру үшін жабдықтардың, материалдар мен өнімдердің едәуір көлемін қажетсінетін ірі инвестициялық компанияларды тартады, осыған байланысты келешекте - аймақта
- Баутин кенті мен Құрық кенті ауданында, Каспийдегі теңіз мұнай операцияларын қолдау базасының өндірістік жүктерін тасымалдау үшін бейімделген жаңа теңіз портын ұйымдастыру.
ҚР Үкіметімен ұлттық теңіз сауда флотын құру мақсатында "Қазтеңізкөлікфлоты" ҮТКК" ЖАҚ құрылды, яғни басқа мұнай мен құрғақ жүктерді аударып тиеуді жаңа кемелер мен оларды жалға алу құрылыстары жолымен ұлттық теңіз флоты қалыптастыратын болады. Каспий теңізінде компанияның операциялық қызметі Ақтау порты арқылы үш жалға алынған мұнай құю айлағын пайдалануға араласумен жүзеге асырылады.
Компания Түпқараған шығанағындағы құрылыс тастарын жинақтау үшін құрылыс жолдарының, айлақтар мен алаңдардың инвестициялық жобаларын іске асыруды, сондай-ақ Ақтау портындағы N 4, 5 мұнай құю айлақтарын қайта жаңғыртуды бастады.
Сонымен қатар 2004-2007 жылдары оған екі құрғақ жүк кемесі мен қосымша флоттың (баржалар, тіркемелер және басқалар), сондай-ақ Каспий теңізінде тұрған кемелерді жөндеу бойынша қызмет көрсету үшін Құрық селосында кеме жөндеу базасының құрылысын жүзеге асыру қарастырылуда.
Ақтау халықаралық әуежайы барлық типтегі әуе кемесін қабылдау және шығару үшін жабдықталған, Батыс Европа елдерін Орталық және Оңтүстік- Шығыс Азия мемлекеттерімен байланыстыратын маршруттың әуе қиылысында тиімді орналасқан, тиісінше жоғары транзиттік әлеуетке ие. Қайраңдағы кенорындарын игеруді жүзеге асыратын компаниялар үшін жабдықтарды, материалдарды тікұшақтармен (ұшақтармен) қабылдау және жөнелту мүмкіндігі бар. Сондықтан облыс әкімиятының әуежай мәртебесін растау және біздің аймақтың инвестициялық тартымдылығын күшейту мақсатымен Ақтау халықаралық әуежайының аэровокзалы құрылысының жобасын жылжыту жөніндегі жұмыстары жалғасатын болады.
Облыс аумағымен, сонымен қатар 700 км-ден астам "Қазақстан Темір Жолы" РМК теміржол жолдары өтеді. Каспий теңізі қайраңындағы өнеркәсіп қызметін жандандыру нәтижесінде келешекте теңіз мұнай операцияларын қолдау базасының теміржол жүктерін жөнелтуді қамтамасыз ететін және осы ауданда жаңа өндірістік инфрақұрылым қалыптастыратын Маңғыстау станциясы - Форт- Шевченко қаласы қосымша тармақшасы құрылысының мәселесі тұр.
6. Бағдарламаны іске асырудың тетіктері Бағдарламаны орындау оны іске асыру жөніндегі үш жылдық кезеңге жасақталатын іс-шаралар жоспарының араласуымен жүзеге асырылатын болады.
Жоспарлар қабылданған мерзімде іске асыруға жоспарланған нақты іс-шараларды құрайтын болады, және индустриялық-инновациялық дамудың барлық бағыттары бойынша субъектілер бағдарламасына байланысты барлық қызметін барынша үйлестіруге мүмкіндік жасайды.
7. Қажетті ресурстар мен оларды қаржыландыру көздері Бағдарламаны қаржыландыру аймақ кәсіпорындарының өзіндік қаражаттары есебінен де, және тікелей отандық және шетел инвестицияларын тарту, қаржы институттарының қарызы есебінен де қарастырылады. Іске асыру үшін қажетті қаражаттың болжамдық мөлшері 1,3 млрд. АҚШ долларын құрайды немесе шамамен 188,5 млрд. теңге.
8. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде экономиканың өсу қарқыны жылына кемінде 8-9% қамтамасыз етеді, өңдеуші өнеркәсіпте орташа жылдық өсу қарқыны 3-5% құрайды.
Жоғары қосылған құнды жоғары технологиялы, экспортқа бағытталған өнімдер өндірісінің пайдасына құрылымдық қайта өзгертулердің басталуына қойылатын болады.
Облыста өндірілетін өнеркәсіптік өнімдер экспорты әртараптандырылады.
Өңдеуші секторға инвестициялар ағыны жандандырылады.
Бағдарламаны іске асыру шағын кәсіпкерлікті дамытуға әралуан ықпалын тигізеді. Шағын бизнес секторындағы өндіріс көлемі кемінде екі есе өседі.
Экономиканың осы секторында қамтылған субъектілер саны артады.
Халықтың жұмыспен қамтылуы артады, кедейшілік деңгейі қысқарады.
Халықтың ақшалай табысы кемінде жартылай өседі.
9. Маңғыстау облысының инвестициялық жобаларының тізбесі Жобаның Жобалық атауы Жобаның мазмұны және оның халық қуаты Орын даушы ұйым шаруашылық маңыздылығы Құрылыс мерзімі (жыл)
мен жобаның өтелім делігі Жоба ның құ ны, млн.
АҚШ дол лары
Жұ мыс оры нда рын ың са ны Жылына 400 мың м құбыр "АЗ СТ"
ЖШС
Шыны талшықты құбырлар өндіру жөніндегі завод жыл.
Өтелім ділігі- 5 жыл
АРI, ISO-9001 халықаралық стандарттарына сәйкес шыны талшықты құбырлар өндірісі.
Құбырлардың қызмет ету мерзімі кемінде 25 жыл.
Импорталмастыру проблемаларын шешу пластикалық әртүрлі диаметр дегі 300 мың "Маң ғыс- таумұ най- газ"
АҚ 2,5 жыл сәйкес төмен және жоғары қысымдағы шыны Мұнай түржиыны Завод мұнай түржиыны құбырын Әртүрлі "НЕФТ ЕГАЗТ РУБА"
құбырын шығару тн/жыл болат құбыр ділігі
- 4 жыл шығаруға бағытталған. ҚР мұнайгаз саласы үшін импорталмастыру проблемасын шешу металл құрылғы сы "Кер реl Kazak hstan " ЖШС Теңіз құрылғысын Завод ҚР теңіз бұрғылау мұнараларын, платформаларын, танкерлер жасақтайтын, шығаратын, жөндейтін және қызмет көрсететін алғашқы кәсіпорын болады "Карь ертау 70 мың текше метр индустриясы мен мұнай саласы үшін өнімдер Тауарлы түріндегі қиыршық тас өндірісін ұйымдастыру Завод теңіз суын тұшыту және ауыз су алу үшін бағытталған Тәулігі не 20 мың метр су Ауыз су тұшыту және заводы (1-ші кезегі)
2 жыл өндіру және құтыға құю Сағатына 35 мың ауыз су "Касп иан-и ндаст риас ЛТД"
Завод ауыз су шығару және оны сыйымдылығы 0,5-1,5 литр мөлшеріндегі құтыға құю үшін бағытталған.
Желі сағатына 10 мың құтыға құюға мүмкіндік жасайды "Тоқы ма"
50 млн.
шарт.
дана кірпіш
Жақтау кірпіштерін зауыт құрылысы ай.
ҚР өнеркәсіптік- азаматтық құрылыс объектілері үшін отандық керамика- лық қаптама шығаруды ұйымдастыру.
"Ак тал 120 мың тонна аммиак сели- трасы 3,5 жыл Азот-түк заводының қайта жаңғыртылған қуатындағы селитрасының өндірісі Азот тыңайтқыштары мен химия реагенттерінің өндірісі және шығару; Отандық жарылғыш және бризантты құралдар өндірісі үшін шикізат базасын құру.
Мұнайгаз жабдықтарын өндіруді ұйымдастыру* "Кас кор- Машза вод"
ААҚ
ҚР мұнай саласы үшін мұнайды қыздыру және НКТ шешу, аталған өнім шетелден Қазақстанға импортталады.
қыздыру пешінің бес жинағы өнімі Стирол стирол "SAT Compa ny"
- 1,5 6 жыл
Соққыға берік полистирол мен басқа да масса өндірісі үшін негізгі шикізат - стирол платформаларының 18 мың Құрық селосында "Каспийская верфь ЕР САЙ" металл құрылғылары "ЕР САЙ Каспи ан Контр актор
-5-10 жыл
"Үсті рт"
25-30
Мұнай саласында қолдану үшін ерітіндісінің ауырлатқаш өндіру Солтүстік Ауыртас кенорнында барит-целест ин рудасын
-2,4жыл 1 млн.
заряд
Перфорациала нған жүйені "Каз техно инжин иринг Мұнайгаз секторы перфорациаланған жүйе мен жарылғыш жүйесін
- 5 жыл
Битум бағыттағы битум "Цент рПрое тСерв ис"
БК 60 мың битум
- 3,5 тау
Косме ик"
Өнім номенклатура сын кеңейту және завод қуатын арттыру Халықшаруашылығы бағытындағы тауарлары-"Севе- рал минт" тіс пастасы мен автохимия өнімін
- 5 ай.
60 млн туб тіс пастасы;
жылына 3,5 млн л автохим.
"АЛЗ"
Ақтау құю не 200 өзек Өнеркәсіп қажеті металлургиялық жартылай фабрикаттар
- 2 жыл
"Мырз абек"
Рудасыз материалдар ұлғайту индустриясының қажеті үшін 2,0 млн.
қиыршық тас
- 7 ай.
- 3 жыл
Боранкөл газ өңдеу
Сұйық түрде пропан, бутан, пентан+ қоспасын алу өндірісі "Толқ ыннеф тегаз " ААҚ не 10 метр газ "Түпқ араға н"
индустриясы үшін тауарлық бетон және бетон бұйымдарын өндіру Форт-Шевчен ко қаласында индустриясы ның базасын дамыту Керамзит керамзит қиыршық тасын өндіру 30 мың "Ақта у-Про мстро йма териа лы"
100 мың
"ЭКОС
-ЛТД"
Түсті және сирек кездесетін металдарды ажыратып, синтетикалық мұнай алу және қатты қалдықтарды пайдалы өнімге айналдыру үшін ағынды суды мұнай мен мұнай өнімдерінен тазалау технологиясы жасақталатын болады Түсті және сирек ажыратып алып, мұнай пайдалы өнімге айналдыру мақсатымен кир мен шламдарын қайта өңдеу технология сын жасақтау * Жобаның жаңа атауы, Қазақстан Даму Банкісінде қаралғаңға дейін жоба "Мұнай қыздыру пеші мен сорғылық-сығымдағыш құбырлар өндірісін ұйымдастыру" деп аталды.
10. Маңғыстау облысының 2004-2006 жылдарға арналған индустриялық- инновациялық даму бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары қ/с Іс-шаралар Аяқтау нысаны Орындауға жауапты- Орындау лар Болжам далған шығын- дар Қар- жы лан- дыру көз- дері
1. ӨНЕРКӘСІПТІҢ
БАЗАЛЫҚ
САЛАСЫН
ДАМЫТУ
Тоқсан сайын
Қажет етпейді
Облыс әкіміне ақпарат Аймақ экономика сының өнеркә- сіптік, инвести циялық және ин- новациялық Облыстық экономика, өнеркәсіп және сауда басқармасы әлеуетіне тұрақ ты мониторинг жүргізу Қазақстан Республика- сы Үкіметіне ұсыныс жылдың III тоқ саны Қазақстан Респуб ликасы Үкіметіне химия және мұ- най химия өнеркәсібі кәсіпорындарын шикізатпен қамта масыз ету үшін этан өндіруді ұйымдастыру мақ сатында "Өзенмұ найгаз" ААҚ газ өңдеу зауы- тын (ГӨБ)
қайта жасақтау және жаңарту бой ынша ұсыныс әзір леу Үкіметіне өнімдерін тасы- малдау үшін ар- найы жабдықтал- ған вагондар пар кін кеңейту жө- нінде ұсыныс әзірлеу өнеркәсіптің бо- лашақта дамуын қамтамасыз ету үшін электр энер гиясын өндіру бо йынша әрекеттегі қуатын қолдау жә не дамыту мақсат ында "МАЭК- Казатомпром"
ЖШС энергия ком бинатын қайта жаңғырту және техникалық қайта жарақтандыру туралы ұсыныс Кеңеске қатысу сәуірі Бюджет тік қа- ражат- ликасы Үкіметі- нің Астана қала- сында 2004 жыл- дың 14 сәуірінде Жер гі лік ті бюд тың лимиті шегінде жет, кәсі по- қара жаты ұйымдастырған мұнайхимия өнер кәсібін дамыту мәселелері жөнін дегі кеңеске об- лыстық әкімият пен кәсіпорындар өкілдерінің қатысуы ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ сайын, жылдан бастап Контракт қоры- тындысы.
Қазақстан Рес публикасы Үкі метіне ақпа- рат басқарма- сы, облыс кәсіп орындары Қазақстан Рес- публикасының даму институтын да қарауға Қаз- ақстан Республи касы индустрия және сауда мини стрлігінің жұмы сшы тобы ұсын- ған инвестиция лық жобаларға қозғау салу жө ніндегі шаралар ды жандандыру, одан 2004 жылы:
мұнайгаз жабдық тары өндірісін ұйымдастыру ("К аскор-Машзавод"
АҚ);
жақтау кірпіште рін өндіру жөні ндегі завод құр ылысы ("Тоқыма"
ЖШС);
Солтүстік Ауыр тас кенорнында барит-целестин рудасын өндіру ("Үстірт" ЖШС);
рудасыз матери- алдар өндірісін кеңейту ("Мырза бек" ЖШС);
2005 жылы перфорациалан- ған жүйені өнді ру жөніндегі за вод ("Казтехнои нжиниринг"
битум заводының құрылысы ("Цент рПроектСервис"
керамзит өндіру
("Актау-Промстр ойматериалы"
ЖШС).
IV тоқ сан, тоқсан
Құрылысы тұрғыз ылып жатырған объектілердің берілуін қамта жағдай жасау, соның ішінде 2004 жылы ауыз су тұшыту және өндіру жө ніндегі завод (1-ші кезегі, "Маңғыстаумұ- газ" АҚ);
шыны талшықты құбырлар өндіру жөніндегі завод "АЗСТ" ЖШС);
шыны пластика- лық құбырлар өндіру жөнінде гі завод (1-ші кезегі, "Маңғыс таумұнайгаз"
ауыз су өндіру және құтыға құю ("Каспиан Индас триас ЛТД"
модульдік бетон
-араластырғыш завод ("Форт-Ше вченко қаласын да құрылыс инду стриясының база сын дамыту"
жобасының 1-ші кезеңі, "Түпқараған"
(2-ші кезегі, шыны пластика гі завод (2-ші Ақтау құю заво дының құрылысы ("АЛЗ" ЖШС);
рудасыз материа лдар өндірісін тарын өндіруді ұйымдастыру (1- ші кезең, "Каск ор-Машзавод"
ААҚ);
2006 жылы
Құрық селосында металл құрылғыл ары заводы ("ЕР
-САЙ Каспиан Ко нтрактор" ЖШС);
Теңіз металл құ рылғысын шыға- ру ("Keppel Kazakhstan"
Жыл
Жерг ілік
Келісім-шарт қаржы тік қа ражат Fith IBCA халық аралық рейтинг тік агенттігі- мен аймақтың ха тың лим иті шег інде бюдж ет лықаралық инвес тициялық несие рейтингін белгі леу және нақтыл ау бойынша ынты мақтастықты жал ғастыру Облыс әкімі- не Инвестициялық жобалардың іске асырылуы жөнін де тұрақты мони торинг өткізу Ақпараттық өнім, буклет теңге гі- бюд- жет "Ақтау теңіз порты"
арнайы экономи калық аймағының даму әлеуеті ту ралы ақпараттық бюллетендер, буклеттер әзір "Ақтау теңіз пор- ты"
арнайы эко номикалық аймағының әкімшілігі"
мемлекет- тік мекемесі ИННОВАЦИЯЛЫҚ Жасақталған ин новациялық тех нологиялардың деректер банкін құру Жыл сайын толықтырып тұратын де- рек тер банкі Әкімге ақпаны Деректер банкін қалыптастыру жә не Қазақстан Ре спубликасының даму институты- на ұсыну үшін инвестициялық және инновация лық жобаларды қарау және ірік теу бойынша жұм ысшы тобын құру наурызы публикасының да му институты- ның, аймақ экон омикасының өнеркәсіптік жә не ғылыми секто ры өкілдерінің қатысуымен семи нар - кеңес өтк ізу Акцияға ақпан - Облыстың Қазақс тан Республикас ы индустрия жә не сауда минист рлігі өткізген "Инновациялы Қазақстан"
республикалық акциясына қатыс уы Кәсіп орын бюджеті Кәсі поры н қа ража ты Мұнайгаз кәсіпо рындарының алау қондырғыларды үшін күйесіз жа ғу жобасын жасақтау және енгізу Е. Бөкетов атындағы Қа рағанды мем лекеттік ун иверси- тетін ің Ақтау фи лиалы (келі сім бойын- ша)
жасақтау.
Қазақстан Респу бликасының даму институттарына қарау үшін ұсын ылған инновация жылжыту бойын- ша қызметті белсен ді жүргізу: түс ті және сирек кездесетін мета лдарды ажыратып алып, синтетика лық мұнай өнді ру және қатты қалдықтарды пай далы өнімге айн алдыру мақсаты мен кир мен мұн ай шламдарын қайта өңдеу тех нологиясын жасақтау 2005- жылдары Жекеменшік вен чурлік қор қалы птастыру үшін жағдай жасау Маңғыстау облысының бликасы Үкіметі не 2005-2007 жы ұсы ныс лдардағы кезеңд е химия және мұ найхимия өнеркә сібін дамыту бо йынша ұсыны- стар тың ли миті ше гілі кті гінде Маңғыстау облыс ының әрекеттегі кәсі порындары базас ында мұнайхимия кешенін құруға және жаңа кәсіп орындар ашуға "Қазмұнайгаз"
LҚ"
АҚ бірлесіп тех никалық-экономи калық негіздеме даярлау Маңғыстау және Түпқараған ауда ндарының кеноры ндары базасында құрылыс кластер інің схемасын СТАНДАРТТАУ ЖӘНЕ СЕРТИФИКАТТАУ САЛАСЫНДАҒЫ Кәсіпор ын бюдж II тоқ етінің 9000 сериялы ИСО халықара- лық стандартына сәй кес сапа менедж менті жүйесін енгізу бойынша аймақтық жоспар лар жасақтау жә не облыстың 11 кәсіпорнында 9000 және 14000 сериялы ИСО енг ізуді 2006 жыл ға дейін қамта масыз ету Жоспар "Сараптау және серти фикаттау ұлттық ор- та лығы"
ашық акционер- қоғамының филиалы (ке лісім бой- ын Мамандар- дың мақалалары, сөздері бастап, жарты жыл сай Бұқаралық ақпар ат құралдарында сериялы ИСО сап асымен басқаруд ың халықаралық стандартына өту мәселелері бойы нша өткізілген іс-шаралардың ақпаратын жария лау және сер- тиф икаттау ұлт тық орталы ғы" ашық ЕҢБЕК РЕСУРСТАРЫ I тоқ- Отандық білікті жұмысшы күште- рін даярлау бой ынша, сондай-ақ шетелдік жұмыс шы күші тартыла тын құрылым бой ынша ұсыныстар жасақтау негізі нде өнеркәсіп кәсіпорындары үшін қажетті ма мандықтарды бөл іп қарағанда жұ мысшы күшінің Еңбек және ха лықты әле- умет тік қорғау ми нистрлігіне, индустрия жә не сауда ми- ни стрлігіне, эк ономика және бюджеттік жос парлау ми- нист ең бек, халықт ы жұ- мыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқ армасы;
обл ыстық эко- но мика, өнерк әсіп және рлігіне ақпар ат сауда басқа рмасы сұранысы мен ұс ынылуына талдау , болжау және мониторинг жүр гізу Келісім қалалар аудандар әкімдері ының әкімі мен өнеркәсіп кәсіп орындары басшы лары арасында орындарына облы стың ЖОО, ОАОО бітіруші жас ма мандарды даяр лау және жұмыс қа орналастыру ды қамтамасыз ету бойынша бір лескен шаралар туралы келісім ге отыру Үнемі тік қар ажаттың Мемлекеттік қыз меткерлердің, жекелеген мемле кеттік органдар дың индустрия- лық-инновация- лық даму мәселе лері бойынша бі ліктілігін көте ру курстарына үнемі қатысуын облысы әкі- мия тының қа- улысы 2005 жыл Жаңадан құрыла тын өндіріске орта буын маман дар қажеттілігі нің болжамын жа сақтау және арн айы орта білім ді мамандар дая рлауға 2006- 2010 жылдарға арналған мемле кеттік тапсырыс ты қалыптастыру сы;
облыстық бек, халық ты жұ- қорғау бас қармасы;
бі лім басқар масы;
ЭКОЛОГИЯЛЫҚ
Жыл сайын желтоқсан, 2004 жыл- дан бастап Экологиялық қау іпті өндіріс, имарат, қалдықтарды кө му және табиғат ты пайдалану жө ніндегі иесіз нысандарды есеп ке алу аумақтық қоршаған ор таны қорғау (келісім бо йынша), ыстық та- биғ ат пайдала ну басқар- ма Өнеркәсіп қалды қтарын қайта өң деу және оларды қысқарту жөнінд егі шараларды ынталандыру бой ынша кәсіпорын дар қызметіне талдау жасау Шыны пластика өндірісінің қалдықтарын қай та өңдеу жобасы ның дайында- луын
7. АҚПАРАТТЫҚ-ТАНЫСТЫРУ ІС-ШАРАЛАРЫ Ин дустриялық-инно вациялық дамуын ың 2003-2015 жылдарға арнал ған Стратегия- сын іске асыру бойынша БАҚ қатысуымен ақпа раттық-танысты ру іс-шараларын өткізу, соның ішінде:
инновациялық әлеуетінің көр месін өткізу ының индустрия лық-инновация лық әлеуеті туралы буклет 2004 жылдың сәуірі Бюджеттік қаражат- Форумға лимиті шегінде әкімият пен кәс іпорындар өкілд ерінің 2004 жылдың 13-14 сәуірінде Ақтөбе қаласын дағы Қазақстан Республикасының индустриялық-ин новациялық даму 2003-2015 жылда рға арналған Ст ратегиясы тетік терін түсіндіру жөніндегі аймақ тық Экономикалы қ Форумға қатыс уын қамтамасыз ету Іс-шараға Жыл сайын об- лыс ның халықаралық және республика лық көрмелерде қатысуын қамта Қысқарған атаулардың толық жазылуы:
ОЭӨжСБ
- Облыстық экономика, өнеркәсіп және сауда басқармасы "Ақтау теңіз порты" АЭАӘ"ММ - "Ақтау теңіз порты" арнайы экономикалық аймақ Әкімшілігі" мемлекеттік мекемесі мемлекеттік мекемесі "Ұлттық сараптау және сертификаттау орталығы" МФ - "Ұлттық сараптау және сертификаттау орталығы" Маңғыстау филиалы ОЕХҚЖжӘҚБ
- Облыстық еңбек, халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасы МAҚОҚБ - Маңғыстау аумақтық қоршаған ортаны қорғау басқармасы

На русском языке:
Маңғыстау облысының мәслихаты Решение Мангистауского Маслихат Мангистауской области областного Маслихата от 31 марта 2004 года № 4/47.
Зарегистрировано Департаментом юстиции Мангистауской области 6 мая 2004 года за № 1687 О Программе индустриально-инновационного развития Мангистауской области на 2004-2006 годы В соответствии с подпунктом 1) пункта 1 статьи 6 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении в Республике Казахстан"
областной маслихат решил:
1. Утвердить Программу индустриально-инновационного развития Мангистауской области на 2004-2006 годы (прилагается).
2. Настоящее решение вступает в силу со дня опубликования.
Председатель сессии
Секретарь областного маслихата Утверждена решением Мангистауского областного маслихата от 31 марта 2004 года N 4/47 "О Программе индустриально- инновационного развития Мангистауской области на 2004-2006 годы"
Программа индустриально-инновационного развития Mангистауской Содержание
1. Паспорт Программы
2. Введение
3. Анализ современного состояния промышленности Мангистауской области и инновационной деятельности
3.1. Факторы, влияющие на индустриально-инновационное развитие Мангистауской области
3.2. Проблемы промышленности региона
4. Цель, приоритеты и задачи Программы
4.1. Цель Программы
4.2. Приоритеты
4.3. Задачи Программы
5. Основные направления реализации Программы
6. Механизмы реализации Программы
7. Необходимые ресурсы и источники их финансирования
8. Ожидаемые результаты от реализации Программы
9. Перечень инвестиционных проектов Мангистауской области
10. План мероприятий по реализации Программы индустриально- инновационного развития Мангистауской области на 2004-2006 годы Наименование Программа индустриально-инновационного развития Мангистауской области на 2004-2006 годы Основание для Указ Президента Республики Казахстан от 17 мая разработки 2003 года N 1096 "О Стратегии индустриально- Программы инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы", постановление Правительства Республики Казахстан 17 июля 2003 года N 712-1 "Об утверждении Плана мероприятий на 2003 - 2005 годы по реализации Стратегии индустриально- инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы"
Разработчик Областное управление экономики, промышленности и торговли Цель Программы Обеспечение устойчивого развития области за счет диверсификации промышленности, поэтапного замещения части сырьевой составляющей в валовом региональном продукте области на высокотехнологическую экспортную продукцию Задачи Создание условий для развития новых производств Программы обрабатывающего сектора;
проведение технологической модернизации промышленности, ориентированной на выпуск экспортоориентированной и импортозамещающей продукции;
формирование в регионе химического, нефтехимического комплекса;
обеспечение поддержки инновационной деятельности предприятий;
формирование инфраструктуры инновационной деятельности;
переход к мировым стандартам качества;
обеспечение качественной подготовки квалифицированных кадров для промышленности.
Источники Собственные средства предприятий, кредитные финансирования ресурсы, прямые отечественные и иностранные инвестиции Срок реализации Реализация Программы намечена на период с 2004 по 2006 годы Ожидаемые Обеспечатся темпы роста экономики не менее чем результаты на 8-9% в год, среднегодовые темпы роста в обрабатывающей промышленности составят 3-5%;
будет положено начало произойдут существенные структурные преобразования в пользу производства высокотехнологичной, экспортоориентированной продукции с высокой добавленной стоимостью;
существенно диверсифицируется экспорт производимой в области промышленной продукции;
активизируется приток инвестиций в обрабатывающий сектор;
реализация Программы окажет мультипликативное воздействие на развитие малого предпринимательства.
Объемы производства в секторе малого бизнеса возрастут не менее, чем в два раза. Увеличится число субъектов, занятых в этом секторе экономики;
увеличится занятость населения, сократится уровень бедности. Денежные доходы населения возрастут, не менее чем наполовину.
Программа разработана в соответствии с Планом мероприятий на 2003-2005 годы по реализации Стратегии индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы, утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 17 июля 2003 года N 712-1.
Программа направлена, прежде всего, на поэтапное замещение части сырьевой составляющей в валовом региональном продукте на высокотехнологичную экспортную продукцию.
Главный предмет индустриально-инновационного развития - производство конкурентоспособных и экспортоориентированных товаров и услуг.
В мировом разделении труда Казахстан утвердился как государство сырьевой направленности. Мангистауская область является одной из крупных промышленных регионов, обеспечивающих республику экспортной продукцией - сырой нефтью.
Развитие нефтегазового комплекса в регионе имеет достаточно высокий потенциал, но вместе с тем зависимость данной отрасли от изменений конъюнктуры на мировых рынках не дает твердой уверенности в стабильности экономического развития области в перспективе.
В регионе имеются все предпосылки для реализации основной цели Программы: богатые природные ресурсы, научные кадры, квалифицированный инженерно-технический персонал и рабочие кадры, производственные мощности, разработки в области новых технологий.
Программа определяет цели и задачи индустриально-инновационного развития региона на долгосрочный период и будет ежегодно уточняться и корректироваться в зависимости от принимаемых приоритетов социально- экономического развития
3. Анализ современного состояния промышленности Мангистауской области и инновационной деятельности Мангистауская область до начала 90-х годов являлась экспортером не только нефти, но и минеральных удобрений, полистирола, кожевенного сырья.
В период всеобщего спада, стагнации предприятий ряда отраслей структура продукции промышленности претерпела серьезные изменения.
Доля продукции нефтедобывающей отрасли в общем объеме промышленной продукции возросла с 41,5% в 1991 году до 94,5% в 2003 году.
В настоящее время в области добывается до 30% сырой нефти к общему республиканскому объему. Тенденция ежегодного роста объемов добычи нефти сохраняется. В 2003 году всеми предприятиями нефтегазового сектора было добыто 13,5 млн. тонн нефти, к концу текущего года ожидаемый объем добычи составит 14,6 млн. тонн нефти.
Сегодня основной объем нефтедобычи в регионе формируют наиболее крупные предприятия ОАО "Озенмунайгаз", ОАО "Мангистаумунайгаз", ОАО "Каражанбасмунай".
Все предприятия, задействованные в нефтегазовом секторе, развиваются стабильно. Инвестиционная политика субъектов, занятых в данной сфере, направлена на обновление и модернизацию основных фондов, строительство новых объектов производства. Степень износа основных средств в отрасли составляет порядка 18%.
В нефтегазовом секторе продолжается реализация ОАО "Озенмунайгаз"
проекта реабилитации Узенских месторождений, в рамках которого осуществляется закуп технологического оборудования, спецавтотранспорта с целью обеспечения технологической поддержки мероприятий по реабилитации месторождения нефти и газа Узень. Реализация проекта осуществляется за счет заемных средств ВБРиР в объеме 109 млн. долл. США. По состоянию на 1.01.04 г.
освоено - 79,8 млн. долл. США. В результате реализации проекта введены 90 новых скважин, выведены из бездействия - 204, обеспечен капитальный ремонт 180 скважин.
Кроме того в ОАО "Озенмунайгаз" внедрены программное и техническое обеспечение по интегральному управлению нефтегазонасыщенными коллекторами, система локальной сети для ведения складского учета движения материалов между несколькими удаленными объектами.
Предприятием ОАО "Мангистаумунайгаз" осуществляются меры по использованию передовых технологий по повышению отдачи пластов нефтяных месторождений совместно с российским предприятием АО "Спецмашиностроение и металлургия", что позволило в 2003 году увеличить добычу нефти по сравнению с прошлым годом на 160 тыс. тонн или это составило 4,8 млн. тонн.
ОАО "Каражанбасмунай" на месторождении эксплуатирует новые винтовые насосы фирмы "Weatherford" типа BMW-16-600 и BMW-28-600 (пр-во Канады), насосы повышенной производительности для откачки подтоварной воды производства Чехии и прочее оборудование целевого использования, приобретены информационные технологии.
В ОАО "Каражанбасмунай" внедрена новая система учета материалов "MAXIMO", которая способна хранить и обрабатывать информацию о потребностях в материалах и ресурсах, отслеживать все этапы их движения на предприятии: потребность, заявки на приобретение, покупка, установка, дальнейшее передвижение по предприятию, вплоть до ликвидации. Также на данном предприятии реализован совместно с компанией "Нурсат" проект, позволяющий связать в единую информационную систему основные места производства работ - офис, база материально-технического снабжения в г. Актау и жизненно важные производственные центры на месторождении Каражанбас.
Определяющей хозяйственную деятельность региона является и энергетика, представленная единственным энергообеспечивающим предприятием ТОО "МАЭК-Казатомпром". Стабильная работа предприятия позволяет области не испытывать перебои с водо-, тепло-, энергоснабжением. Вместе с тем из-за высокого износа основного оборудования техническое состояние предприятия требует модернизации. В настоящее время степень износа основных средств в энергетике составляет порядка 59,1%.
Обрабатывающая промышленность, представленная легкой, пищевой, химической, машиностроительной и прочими отраслями, развита в незначительной степени.
Общий объем производства обрабатывающей отрасли составляет не более 3% от всего промышленного производства области.
В обрабатывающей промышленности, в начале последнего десятилетия, основной объем продукции формировался в химической отрасли - 38,7% от общего объема промышленности, по итогам 2003 года этот показатель составил всего 0,2%. Степень износа основных фондов в отраслях обрабатывающей промышленности достаточно высокая - порядка 33%.
Основными предприятиями в химической промышленности являются ТОО "Завод пластических масс" и Химический комплекс, имеющий в своем составе три завода. Незначительный объем продукции выпускается также на ОАО "Актау- косметик" (производство зубных паст).
В результате нарушений межхозяйственных связей с республиками бывшего Советского Союза, отсутствия достаточной государственной поддержки предприятия химической отрасли - Химкомплекс и завод пластических масс к 2000 году полностью остановили свое производство, что повлекло за собой и значительное снижение в тот период объемов производства энергоснабжающей организации РГП "МАЭК".
В декабре 2001 года новым собственником имущественного комплекса завода пластических масс были начаты мероприятия по возобновлению производства, в 2003 году были проведены работы также и по реанимации производства на Химкомплексе.
В результате возобновления деятельности предприятий в 2002 году в химической отрасли индекс физического объема составил 431,7% к уровню 2001 года, в 2003 году - 99% к уровню 2002 года. Сложившаяся ситуация в отчетном году объясняется нестабильной работой ТОО "Завод пластических масс".
ТОО "Завод пластических масс" на начальном этапе производило продукцию на давальческом сырье, сегодня имеются проблемы с поставкой сырья, в связи с чем в 2003 году значительную часть времени предприятие простаивало, продукции было выпущено всего на 44,8% к уровню 2002 года. В целях стабилизации ситуации руководство завода начало реализацию мероприятий по реконструкции цеха по производству стирола для обеспечения производства собственным сырьем.
В ноябре 2003г. после завершения ремонтно-восстановительных работ на Химкомплексе были запущены азотно-туковый и химико-гидрометаллургический заводы, произведено 10 тыс.тн. нитроаммафоса, из которых 2 тыс. тонн отгружено в Китай.
Мощности предприятий легкой промышленности загружены не более чем на 50%, что связано с низкой конкурентоспособностью самой отрасли из-за ввоза в регион более дешевых готовых изделий из Турции, Китая, Киргизии и прочих стран. Основные предприятия - ОАО "Акбобек", занятое выпуском швейной продукции и производством обуви, и ТОО "Жанарыс" - предприятие, ориентированное только на пошив изделий. В целях поддержки производства оба предприятия переориентировали выпуск своей продукции на нефтегазовый сектор. Совокупный объем производства швейной продукции ОАО "Акбобек" и ТОО "Жанарыс" по итогам 2003 года составил 125,6 млн.тенге, что ниже соответствующего уровня прошлого года на 13%. Сократились и объемы производства обуви на 11,8%, что составило 61,8 млн. тенге. Вместе с тем, в целях повышения качества и конкурентоспособности продукции ОАО "Акбобек"
было внедрено оборудование по пошиву перчаток и рукавиц, вышивальный аппарат для спецодежды, установлена пресс- форма для подошвы обуви, внедрена компьютерная программа "Развитие реконструирования".
Аналогичная ситуация складывается в машиностроении. Действующие ОАО "Каскор-Машзавод", "Каспимунаймаш" образованы на базе предприятий уранодобывающих производств. В настоящее время производство полностью перепрофилировано. Предприятиями машиностроения освоен выпуск путевых подогревателей, насосов марки НБ - 125, различные запасные части к ним и прочее малогабаритное оборудование, ориентированное на нефтегазовую отрасль.
Вместе с тем загрузка мощностей предприятий сегодня не превышает 30%.
Пищевую промышленность представляют предприятия ТОО "Актау-сут", ТОО "Жаксы-2003" ( ТОО "Гама Лтд"), Жанаозенский молочный завод, производящие кисломолочную продукцию. Объем производства данной продукции незначительный, не превышает и половины потребности населения региона, что связано с отсутствием собственной соответствующей сырьевой базы.
Жанаозенским молочным заводом в отчетном периоде полностью модернизировано производство продукции на основе российской технологической линии. Номенклатура выпускаемой продукции расширилась с одного наименования до пяти: молоко, кефир, сметана, творог, йогуртовый напиток. Объем производства предприятия возрос по сравнению с 2002 годом в 4,5 раза и составил 868 тонн молочной продукции.
Кроме того в области производятся безалкогольные напитки, соки, бутилированная вода ТОО "Бриз".
Предприятия обрабатывающей промышленности полностью зависят от нефтегазового сектора, в котором заняты в основном предприятия с участием иностранного капитала либо иностранные компании, предъявляющие к потребляемым товарам и услугам требования международного стандарта.
В целях размещения своей продукции в нефтегазовом секторе 8 предприятий области различных сфер экономики уже имеют соответствующие сертификаты международных стандартов качества серии ИСО-9000, в том числе 2 промышленных предприятия, 2 предприятия, занятые в сфере строительства, 3 - в транспорте.
В результате структурных изменений в производстве промышленной продукции произошло перераспределение и в структуре внешней торговли. В экспорте увеличилась доля продажи сырой нефти с 86,1% в 1996 г. до 96,5% в 2003 году.
Экспорт минеральных удобрений, полистирола прекратился к 2000 году полностью.
Устойчивая тенденция роста промышленного производства, обеспеченного за счет благоприятной ситуации на мировом рынке нефти, начала складываться только с конца 1999 года.
Значительные запасы нефти, обнаруженные на шельфе Северного Каспия, с каждым годом все больше привлекают внимание потенциальных инвесторов, в результате область продолжает развиваться в сырьевом направлении, являющемся на сегодня наиболее выгодным для вложения инвестиций.
Ориентируясь на текущую прибыль, инвесторы, как правило, руководствуются экономической конъюнктурой, упуская из виду долгосрочные альтернативы технологического развития. Вместе с тем технологическое развитие
- одно из средств формирования экономики, располагающей потенциалом устойчивого долгосрочного роста и возможности в будущем решать задачи повышения уровня жизни, достижения эффективности и конкурентоспособности экономики.
Ежегодно увеличивая добычу сырой нефти, область из-за отсутствия перерабатывающих производств не имеет возможности обеспечить потребности промышленности, коммунальные службы продукцией переработки нефти - горюче-смазочными материалами, топливом. Потребности промышленности региона, населения в продуктах питания, товарах народного потребления, бытовой технике, оборудовании удовлетворяются в основном за счет ввоза их из- за пределов области.
Неразвитость перерабатывающих производств ставит регион в прямую зависимость от складывающейся конъюнктуры цен на сырую нефть на мировом рынке.
Ориентация только на нефтегазовую отрасль сдерживает развитие предпринимательства, следовательно, не создаются дополнительные рабочие места, потребляемые продукты питания, товары повседневного спроса продолжают завозиться извне.
Действующие на территории области предприятия строительства, машиностроения, легкой, пищевой и прочей промышленности не оснащены парком современного оборудования, продукция, как правило, выпускается в незначительных объемах и не всегда отвечает необходимым стандартам.
Несмотря на высокую изношенность основных фондов в ряде отраслей обновление их идет крайне медленно.
Анализ направляемых в развитие производства инвестиций показывает, что в 2002 году на каждый тенге вложенных инвестиций на ввод основных фондов пришлось 0,34 тенге против 0,76 тенге в 1997 году.
Из всего этого следует сделать вывод, что обрабатывающие отрасли промышленности, а также отрасли, оказывающие услуги производственного характера, не получили должного развития.
Уменьшить степень зависимости экономики региона только от благополучия в нефтегазовой отрасли возможно путем изменения структуры промышленности региона, создавая и восстанавливая производства различной направленности, а также проведения целенаправленной инновационной деятельности, которая будет способствовать полному техническому переоснащению производств, внедрению новейших технологий и научно- технических разработок и развитию новых промышленно-хозяйственных образований в виде технопарков, бизнес-инкубаторов, инновационных фондов.
При этом первоочередно требуется произвести полную реанимацию предприятий химической отрасли, производственные мощности которых позволяют обеспечить в необходимых объемах экспорт минеральных удобрений, полистирола, различных компонентов бытовой химии, а также насытить ими внутренний рынок страны.
Перспектива значительного роста объемов добычи нефти диктует необходимость развития в регионе нефтехимического производства. Условия и предпосылки в регионе для этого имеются. Химкомплекс ТОО "Актал ЛТД", в составе которого три химических завода, и ТОО "Завод пластических масс" могут послужить основой нефтехимического производства региона. В области функционируют все виды транспорта, имеется возможность вывоза готовой продукции, как морем, так и по суше.
Уже сейчас ряд предприятий области предпринимают меры по организации небольших производств по переработке нефти и выпуску продукции нефтехимии.
На УПГ ОАО "Озенмунайгаз" производится сжиженный газ для коммунально- бытового потребления, пентан-гексановая фракция, углеводородный пропилен для аэрозольных упаковок, сухой обензиненный газ, котельно-печное топливо и пр. Функционирующая на территории области корпорация "Модульная технология" проводит работы по внедрению технологий по переработке нефти и нефтепродуктов, для чего организовано строительство двух модульно-блочных установок по производству битума и эмульсии на основе нефти месторождения Жалгизтобе. Также ведутся исследования по разработке технологии извлечения из этой нефти ванадия.
Научно-исследовательским институтом ЗАО "НИПИ нефтегаз" проведены разработки в области производства на базе ТОО "Актал ЛТД"
фосфороорганических соединений для нефтедобывающей отрасли (реагенты против коррозии, поверхностно-активные и моющие средства и пр.)
Вместе с тем следует подчеркнуть, что в области в настоящее время эффективной связи между предприятиями промышленного сектора и науки нет.
Специализированные научно-исследовательские институты ЗАО "НИПИнефтегаз", ОАО "КазНИПИмунайгаз" выполняют заказы предприятий нефтегазового сектора, незначительный объем работ для данного сектора экономики выполнен также Актауским государственным университетом им. Ш.
Есенова.
3.1. Факторы, влияющие на индустриально-инновационное развитие Слабые стороны Сырьевая направленность экономики региона Малая емкость внутреннего рынка Высокий уровень износа основных фондов в обрабатывающей отрасли, электроэнергетике Техническая отсталость промышленности в целом Отсутствие инновационной инфраструктуры Отсутствие механизмов и реальных экономических стимулов для коммерциализации научно-технической деятельности Отсутствие действенной связи науки и производства Сильные стороны Богатый и разнообразный запас природных ресурсов Развитая транспортная инфраструктура Наличие научно-исследовательского института Возможность переориентации производственных мощностей на выпуск высокотехнологичной продукции на ряде действующих предприятий.
Высокая степень износа основных фондов в промышленности, в частности обрабатывающей и энергетической. Отсутствие сырьевой базы для расширения и развития перерабатывающих производств, что влияет на ценообразование и конкурентоспособность продукции даже на внутреннем рынке Несертифицированность основной части выпускаемой продукции. Отсутствие интереса предприятий - недропользователей к продукции, производимой товаропроизводителями региона, предпочтение отдается ввозимым из-за пределов республики аналогичным товарам. Высокие тарифы на железнодорожные перевозки и недостаточный парк грузовых вагонов, что существенно влияет на себестоимость выпускаемой продукции при использовании привозного сырья, а также ограничивает возможность реализации продукции за пределы области.
Значительный дефицит в газообеспечении химической промышленности, энергетики, что является серьезным препятствием для дальнейшего развития и расширения этих отраслей. Предпочтение недропользователей реализовать добываемое углеводородное сырье на экспорт, не поставляя на внутренние рынки, что не способствует развитию нефтехимии в регионе. Отсутствие современной системы подготовки и переподготовки специалистов и рабочих кадров.
Основная цель индустриально-инновационной политики - обеспечение устойчивого развития области за счет диверсификации промышленности, поэтапного замещения части сырьевой составляющей в валовом региональном продукте области на конкурентоспособную, высокотехнологическую экспортную продукцию.
Приоритеты проводимой индустриально-инновационной политики - развитие и создание потенциально конкурентоспособных производств в отраслях экономики несырьевой направленности. Вместе с тем важным остается для региона и дальнейшее развитие нефтегазовой сферы, так как отрасль является основным источником формирования бюджета области и базой для развития нефтехимии, при этом существующая зависимость всех сфер экономики от благополучия нефтегазового сектора остается, что ставит задачу активизации диверсификации экономики и создания условий для повышения активности всех субъектов предпринимательства, направленную на развитие инфраструктуры индустриальных рынков.
Задачи Программы состоят в следующем:
создание условий для развития новых производств обрабатывающего сектора;
проведение технологической модернизации промышленности, ориентированной на выпуск экспортоориентированной и импортозамещающей формирование в регионе химического, нефтехимического комплекса;
обеспечение поддержки инновационной деятельности предприятий;
формирование инфраструктуры инновационной деятельности.
5. Основные направления реализации Программы.
В соответствии с поставленной целью и принятыми приоритетами и задачами основные усилия будут направлены на:
Создание в регионе импортозамещающей промышленности на базе производств химической отрасли с выходом готовой производимой продукции на экспорт и формирование в регионе нефтехимического комплекса.
Химкомплекс производит практически все виды традиционных минеральных удобрений, пользующихся спросом как на внутреннем так и на внешнем рынках. Значительную долю в производстве удобрений занимают сложные минеральные удобрения - аммофос, диаммофос, азофоска и др.
В 2003 году на Химкомплексе после длительного простоя запущены два завода - азотно-туковый и химико-гидрометаллургический, возобновлен выпуск ряда продукций. В текущем году ожидается возобновление производства на серно- кислотном заводе. В настоящее время проводятся предпусковые работы.
Предприятие разработало инвестиционный проект "Производство аммиачной селитры на реконструируемых мощностях азотно-тукового завода", который рекомендован рабочей группой при Министерстве индустрии и торговли к представлению на рассмотрение Инновационному Фонду РК и в планируемый период усилия будут направлены на продвижение данного проекта и на его реализацию. Реализация проекта будет способствовать созданию сырьевой базы для производства взрывчатых и бризантных веществ.
В период 2003-2006 годы предусматривается выпуск продукции следующей номенклатуры: нитроаммофос, диамоний фосфат, аммиак, азотная кислота, серная кислота, триполифосфат натрия и пр.
Основная технологическая схема завода пластических масс представлена следующими производствами:
Комплекс по производству этилбензола-стирола - проектная мощность 300 тыс.тонн/год.
Комплекс по производству полистирольных пластиков - проектная мощность 100-110 тыс.тонн/год.
Электроэнергию, пар, дистиллят, техническую и морскую воду, природный газ завод получает от внешних поставщиков.
С начала восстановления производства завод выпустил 12,8 тыс.тонн полистирола с использованием давальческого сырья российских поставщиков. В текущем году из-за изменения конъюнктуры цен на данный вид сырья - стирол, возникли проблемы по его поставке. Одним из важнейших мероприятий текущего года является восстановление цеха стирола в целях обеспечения производства собственными сырьевыми ресурсами.
Согласно производственному плану предприятия в краткосрочный период мощность завода по выпуску полистирола будет восстановлена до проектной и начнется освоение новых видов продукции. Предприятие представило на рассмотрение Банка Развития Республики Казахстан инвестиционный проект "Организация производства стирола", окончательное решение по его финансированию данным институтом предполагается получить в текущем году.
При условии полного обеспечения производств завода природным газом в объеме порядка 4 млрд. куб.метров будет восстановлена установка этилена и созданы на базе ее продукции новые производства. На проведение модернизации установки этилена потребуется порядка 60 млн.долл.США.
Параллельно с восстановлением установки этилена возможно строительство завода по производству винилхлорида и поливинилхлорида, продукция которого обеспечит потребности Казахстана в ПВХ, а также строительство установки по производству полиэтилена и этиленгликоля, на котором также будет использоваться этан.
Одновременно с реализацией этих мероприятий будет проводиться работа по созданию базы для дальнейшего развития химической промышленности и нефтехимии в регионе.
Предполагается, при условии определения потенциальных инвесторов, создание принципиально новых производств в химической промышленности , из них первоочередно:
Завод по производству соляной кислоты , в котором производство основано на экономичном, некапиталоемком способе - сульфатном. Сырье для производства - сильвинит будет завозиться из Актюбинской области. Предполагаемая сумма инвестиций в создание производства 2,9 млн. долл.США; выпускаемая продукция - соляная кислота, калийные удобрения. Мощность производства - 22 тыс.тонн в год.
Соляная кислота имеет широкое применение во многих отраслях народного хозяйства, в том числе нефтедобыче, является важным химическим реагентом, применяемым для обеспечения повышения нефтеотдачи пластов.
Крупными потребителями чистых марок соляной кислоты будут являться предприятия горно-металлургического комплекса Республики Казахстан:
корпорация "Казахмыс", ЗАО "Испат - Кармет", ОАО "Казцинк" и прочие.
Суммарная потребность в соляной кислоте по Республике Казахстан составляет более 20 тыс.тонн в год. Следовательно, практически весь планируемый к выпуску объем продукции будет реализован на внутреннем рынке. При реализации проекта будет создано 42 новых рабочих места.
Завод по производству каустической соды и хлора.
Проект предполагает производство каустической соды в твердом и жидком видах, жидкого хлора мощностью 22,5 и 20 тыс.тонн в год соответственно.
Данная продукция будет использоваться во многих отраслях народного хозяйства
- в сельском хозяйстве, транспорте, нефтяной отрасли и прочих. Сырье для производства - поваренная соль, которая в достаточном количестве имеется на территории области.
Общая стоимость проекта - 22,1 млн.долл.США.
Организация производства поливинилхлоридных пластмасс , основанная на хлорной продукции предыдущего производства.
Поливинилхлоридная пластмасса используется при производстве коррозийно- стойких труб для объектов народного хозяйства. Ориентировочная стоимость проекта - 720 тыс.долл США, будет создано 30 новых рабочих мест.
Завод по производству углещелочного реагента (УЩР)
. Производственная мощность завода 10 тыс.тонн в год. Сырьем послужит бурый уголь Кызылкаспас-Айыржалского месторождения.
Углещелочной реагент широко применяют в виде компонента бурового раствора, а также в качестве структурообразователя для восстановления и повышения плодородия почв. Ориентировочная стоимость проекта - 644,5 тыс.
долл США., предполагается создание 28 рабочих мест.
Основная проблема, которую необходимо решить в ближайшее время в химической отрасли
- обеспечение сырьем - этановой фракцией завод пластических масс для дальнейшего развития отрасли. ОАО "Озенмунайгаз" - основной добытчик газа, не удовлетворяет текущей потребности региона из-за устойчивого снижения объемов газодобычи, связанного с истощением запасов газа на месторождении.
Для восполнения дефицита необходимо решить вопрос строительства этанопровода Тенгиз - Актау протяженностью 500 км, либо осуществить мероприятия по реконструкции и модернизации Каз ГПЗ (УПГ) ОАО "Озенмунайгаз" и строительство продуктопровода от данного производства до завода пластических масс. Требуемые инвестиции на реализацию этих проектов - 70 и 80 млн.долл. соответственно.
Мангистауская область располагает крупными запасами углеводородного сырья, однако не имеет технологий по глубокой и комплексной ее переработке.
Вместе с тем все возможности для создания производств нефтехимии имеются и началом этого процесса может послужить полное восстановление предприятий химической отрасли и реализация проекта по организации производства битума различного назначения на основе добываемого углеводородного сырья в регионе - каражанбасской нефти.
Развитие производств машиностроения и дорожных строительных материалов.
Машинострооительная отрасль региона представлена двумя предприятиями ОАО "Каскор - Машзавод" и ОАО "Каспиймунаймаш".
Производство ОАО "Каспиймунаймаш" в настоящее время простаивает из- за отсутствия заказов. ОАО "Каскор - Машзавод", выполняя заказы предприятий нефтегазового сектора, проводит работу по сертификации завода по системе ИСО
-9001-2000 с привлечением для проведения аттестации компании ТЮФ НОРД (Германия).
Основные проблемы отрасли машиностроения в слабой конкуренции продукции по качеству, отсутствии реальных инвестиций и инноваций, низком уровне маркетинга и менеджмента, потере кооперационных связей.
Поэтому в планируемый период предусматривается проведение следующих мероприятий:
Техническое перевооружение, реконструкция и диверсификация производства Внедрение систем управления качеством, соответствующих ИСО серии 9000 Обеспечение инновационного развития производства.
Кроме того в долгосрочной перспективе предусматриваются мероприятия по развитию точного машиностроения для производства продукции, ориентированной на нефтегазовый сектор. В этом отношении имеется повышенный интерес со стороны восточноевропейских, южнокорейских компаний, предлагающих создание новых и расширение действующих производств машиностроения.
В краткосрочный период будет осуществлена работа по продвижению в институтах развития республики проекта "Организация производства нефтегазового оборудования", основанного на новых технологиях и представленного ОАО "Каскор-Машзавод".
Ориентировочная стоимость проекта - 8 млн. долл. США. В рамках предлагаемого проекта будет организовано производство бурового оборудования и производство по выпуску печей подогрева ПТБ-10-64, которые предназначены для нагрева нефтяных эмульсий и нефти с содержанием серы и сероводорода, а также будет налажено производство насосно-компрессорных труб.
Богатые сырьевые ресурсы дают предпосылки для расширения в регионе производств строительного материала, в том числе используемого для дорожного строительства.
На территории Мангистауской области на месторождении Каражанбас осуществляется добыча нефти, характеризующаяся высокой вязкостью и являющаяся идеальным сырьем для получения битумов различного назначения, в том числе строительного, что дает все предпосылки для строительства в регионе битумного завода. Сегодня в Казахстане единственным производителем строительного битума является Павлодарский нефтеперерабатывающий завод, работающий на российском сырье и не в полной мере удовлетворяющий потребности республики.
Битум, полученный из каражанбасской нефти, по основным показателям превосходит требования, предъявляемые для дорожных вязких, строительных и изоляционных битумов. Выход битумов, в расчете на исходящую товарную нефть, составляет порядка 65%. Для его получения можно использовать остаток атмосферной перегонки каражанбасской нефти (мазут), что упрощает строительство битумного завода, т.к. отпадает необходимость комплектации его дорогостоящими вакуумными установками. Ориентировочная стоимость проекта
-141 млн.тенге. Для выработки 12 тыс.тонн битума в год потребуется порядка 40 тыс. тонн нефти в год. Единственной и серьезной проблемой в осуществлении этого проекта может быть отказ, по конъюнктурным соображениям, ОАО "Каражанбаснефть" от поставки добываемого сырья на предполагаемый строительством завод.
Предполагается Программой также реализация проекта строительства завода по выпуску керамического лицевого кирпича со сметной стоимостью 5 млн.долл.США.
В районе с.Шетпе Мангистауского района расположено Аусарское месторождение глины с запасом 2,2 млн. м . По результатам лабораторных испытаний из данного сырья получен кирпич марки М- 125 - по прочностным показателям, по морозостойкости - МРЗ-15.
Уникальность сырья заключается в том, что при изготовлении продукции не требуется никаких добавок.
В настоящее время проект представлен на рассмотрение в институты развития республики.
На основе имеющихся природных битуминозных пород - киров в Мангистауской области возможна также организация производства по выпуску дорожного покрытия.
В области разработан соответствующий бизнес - план и представлен в Министерство индустрии и торговли РК, РГП "Казахстанский Центр содействия инвестициям" для презентации потенциальным инвесторам. На реализацию данного проекта требуется порядка 27,5 млн. долл. США Повышение конкурентоспособности продукции обрабатывающих производств за счет внедрения систем качества и экологического мониторинга в соответствии с международными стандартами серии ИСО 9000 и 14000.
Востребованность и конкурентоспособность производимой продукции на рынке сегодня зависят от качества выпускаемой продукции, в связи с чем в планируемый период будет продолжена работа по переходу предприятий на международные стандарты качества. В соответствии с Региональным планом по ускоренному переходу предприятий Мангистауской области на международные стандарты ИСО серий 9000 и 14000 на 2004-2005 годы предусматривается в планируемый период обеспечить переход на международные стандарты управления качеством 11 предприятий области, из которых 3 - предприятия обрабатывающего сектора. В целях активизации этого процесса продолжится практика организации для промышленных предприятий целевых обучающих семинаров с приглашением, как отечественных специалистов, так и из России, стран дальнего зарубежья.
В целях стимулирования деятельности предприятий на внедрение международных стандартов качества будут продолжены работы по проведению областных конкурсов в области качества, выставок достижений промышленности.
Вновь создаваемые предприятия будут осуществлять выпуск уже сертифицированной продукции, отвечающей всем требованиям международного стандарта.
Создание различных производств по выпуску экспортоориентированной, высокотехнологичной продукции, в том числе на территории специальной экономической зоны "Морпорт Актау" (СЭЗ) с целью диверсификации промышленности региона.
Для нашего региона благоприятной средой для диверсификации структуры экономики является увеличивающаяся ежегодно добыча углеводородного сырья и соответственно приток инвестиций в нефтегазовую промышленность, а также перспектива развития нефтедобычи на шельфе Каспия, мультипликативное воздействие которого на различные отрасли экономики, в том числе обрабатывающего сектора, очевидны.
Развитие базы поддержки нефтяных морских операций создаст спрос на широкий спектр товаров и услуг, в результате будут создаваться производства по их выпуску, которые в большинстве своем будут востребованы не только в нефтегазовой сфере, но и на внешнем и внутреннем рынках.
В этих целях будет продолжена работа по привлечению в регион инвестиций, созданию и завершению строительством новых производств. В частности, в планируемый период завершится строительство объектов, начатое в 2003 году и ориентированное в основном на нефтегазовый сектор.
На территории СЭЗ "Морпорт Актау" строится завод стекловолокнистых труб проектной мощностью 400 тыс.метров труб в год. Стоимость проекта 10,2 млн.долл.США. По окончании строительства будет создано 240 новых рабочих мест. 26 ноября отчетного года была осуществлена презентация пуска 1-й очереди завода. Производимая продукция соответствует международным стандартам API, ISO-9001 и является принципиально новым продуктом для казахстанского рынка.
Технология и поставка оборудования обеспечивается корпорацией FUTURE PIPE GROUP S.A.
В пределах СЭЗ начнется в планируемый период строительство завода морских металлоконструкций стоимостью 40 млн.долл.США. Заказчик - компания ТОО"Keppel Kazakhstan", на новом производстве по окончании строительства будет занято 400 человек. Данное производство ориентировано, прежде всего, на обеспечение судостроительного сервиса в нефтедобывающем секторе, в частности на месторождении Кашаган Северного Каспия Ведутся подготовительные и проектно-изыскательские работы по проекту строительства завода труб нефтяного сортамента ОАО "Испат Кармет" с общей сметной стоимостью 65 млн.долл.США и производительностью 60 тыс.тонн труб в год. Проектом предусматривается выпуск спиральношовных труб, отвечающих стандартам API, DIN,BBS, ASTM,AWWA, IS и другим международным стандартам. В процессе изготовления предполагается применить ультразвуковую и радиографическую сварку с использованием современных систем лазерного визуального контроля.
Кроме того в г.Актау завершено строительство первой очереди завода стеклопластиковых труб стоимостью 25,6 млн. долл.США. Заказчик проекта - ОАО "Мангистаумунайгаз". Проектная мощность завода - 390 тыс. м труб различного диаметра в год. Количество создаваемых мест на новом предприятии -
60. Применяемая технология разработана фирмой "Хай Тэк" и реализуется на высокотехнологичном оборудовании американской компании "Интек Композит Машинз" (Калифорния).
Подобное производство создается в Казахстане впервые. Продукция устойчива к химически агрессивным средам, отличается долговечностью, исключает коррозию, образование отложений и наростов на внутренней поверхности трубы, имеет малый вес. Производство, прежде всего, ориентировано на нефтегазовый сектор.
ОАО "ММГ" начато также строительство с вводом в текущем году первой очереди завода по опреснению морской воды. Мощность первой очереди - 20 тыс.
м воды в сутки. Стоимость проекта - 32,8 млн. долл. США. Проект предусматривает создание 239 рабочих мест. Завод укомплектован оборудованием производства России и европейских стран. Опреснение морской воды основано на технологии обратного осмоса, которая в промышленных масштабах в регионе не применялась. Производственный процесс автоматизирован.
В результате реализации этих проектов планируется создать более 4 тыс.
новых рабочих мест, будет освоено инвестиций в основной капитал не менее 250 млн.долл.
Внедрение эффективной системы подготовки и переподготовки кадров для новых и развивающихся производств.
Неотъемлемым условием успешной реализации Программы индустриально
- инновационного развития является наличие квалифицированных кадров, как в промышленном секторе, так и инновационном.
В ближайшее время будет подписано и реализовано соглашение между руководителями промышленных предприятий о совместной акимом области подготовке и трудоустройстве молодых специалистов для промышленного сектора и создании условий на базе действующих производств для обеспечения производственной практики учащимся, как высших учебных заведений, так и профессиональных среднеспециальных.
Будет продолжена практика подготовки и переподготовки специалистов в учебных заведениях ближнего и дальнего зарубежья.
Будут направлены целевые средства на техническое оснащение и создание производственной базы государственных профессиональных учебных заведений по подготовке рабочих кадров.
Будет создана система подготовки кадров для промышленности, направленная на удовлетворение реальных потребностей на рынке труда.
Создание условий для обеспечения действенной связи науки и промышленности.
Невостребованность научных разработок и, как следствие, низкий уровень инновационной активности в промышленности обусловлены недооценкой роли науки в ее развитии. Вместе с тем повышение производительности факторов производства возможно именно за счет научно-технического и инновационного прогресса.
Современное состояние науки в области характеризуется наличием достаточного количества завершенных научных разработок, не востребованных производством.
Будут созданы все условия для активизации взаимосвязи промышленности и научного потенциала региона, реализованы меры по возможному экспериментальному опробованию и внедрению на действующих предприятиях имеющихся научных разработок.
Будет проработан вопрос формирования венчурного или инновационного фонда в области, основанного на базе действующего общества инженеров- нефтяников.
Выполнение Программы будет осуществляться посредством Плана мероприятий по ее реализации, который будет разрабатываться на трехлетний период. План будет содержать конкретные мероприятия, планируемые к реализации в принятые сроки, и позволят максимально скоординировать деятельность всех причастных к Программе субъектов по всем направлениям индустриально-инновационного развития.
На этапе 2004-2006 годов будут реализованы мероприятия по дальнейшему восстановлению существующих производств Химкомплекса, наращиванию мощностей завода пластических масс в целях создания базы для новых производств химического направления, а также будет создана база для развития в регионе нефтехимии. Активизируется инвестиционная политика, направленная на привлечение потенциальных инвесторов к участию в создании новых производств.
В последующие годы будут продолжены работы по созданию новых производств, а также приниматься меры для обеспечения устойчивого развития промышленности на основе повышения эффективности работы промышленного комплекса и конкурентоспособности продукции, совершенствования структуры производства и укрепления материально- технической базы, внедрения инновационных технологий. С учетом норм строительства некоторые предприятия уже получат первые результаты от реализации соответствующих мероприятий программ В этот период будет осуществлена полная модернизация завода пластических масс за счет привлечения кредитных ресурсов различных финансовых институтов.
Общий объем средств, необходимых на восстановление и модернизацию производства, составляет не менее 30 млн.долл.США.
Будет происходить освоение введенных мощностей. Произойдет диверсификация структуры отраслей промышленности и экспорта.
Финансирование Программы предусматривается как за счет собственных средств предприятий региона, так и за счет привлечения прямых отечественных и иностранных инвестиций, займов финансовых институтов. Ориентировочный объем средств, необходимый для реализации составит 1,3 млрд.долл или порядка 188,5 млрд.тенге.
В результате реализации Программы обеспечатся темпы роста экономики не менее чем на 8-9% в год, среднегодовые темпы роста в обрабатывающей промышленности составят 6-7%.
Произойдут существенные структурные преобразования в пользу производства высокотехнологичной, экспортоориентированной продукции с высокой добавленной стоимостью.
Существенно диверсифицируется экспорт производимой в области промышленной продукции.
Активизируется приток инвестиций в обрабатывающий сектор.
Реализация Программы окажет мультипликативное воздействие на развитие малого предпринимательства. Объемы производства в секторе малого бизнеса возрастут не менее чем в два раза. Увеличится число субъектов, занятых в этом секторе экономики.
Увеличится занятость населения, сократится уровень бедности. Денежные доходы населения возрастут не менее, чем наполовину.
N
Наимен ование проекта Проектная мощность проекта и его народно хозяйственная Органи зация- испол нитель Сроки строи- тель- ства значимость Стои мость про- екта млн.
долл.
США
Ко- ли че- ство рабо чих мест (лет) и окупае- мости проек- та (лет)
400 тыс.м труб в год
ТОО
"АЗСТ"
Завод по произ- водству стек-ловолок нистых труб.
Срок строит ель- ства- 3 года.
Окупае мость- 5 лет
Производство стеклово- локнистых труб в соответствии с международ
-ными стандартами АРI, ISO-9001.
Срок службы трубы не менее 25 лет. Решение проблемы импор-тоза- мещения.
Завод по произ- водству стек-лопла- стиковых труб.
300 тыс.м различного диаметра.
АО
"Мангис тауму- найгаз"
Производство стекло- пластиковых труб низкого и высоко- го давления в соответ- ствии с международны- ми стандартами АРI, строи ства - ISO-9001.Решение во- просов импортозамеще- ния 2,5 го- да.
Завод по выпуску труб нефтяного сортамента "НЕФТЕ ГАЗ ТРУБА"
60000 тн
/год сталь- ных труб
Завод предназначен для выпуска труб нефтяного сорта- мента.Решение пробле- мы импортозамещения для нефтегазовой отрас- ли РК Окупа емость - 4 года.
Завод по выпуску морских металли- ческих конструкций.
"Керреl
Kazakhstan"
7000 тн/год металло- конст-рук- ций емость- 5 лет.
Завод будет первым по- добным предприятием в РК , который будет разрабатывать,вы- пускать, ремонтировать и обслуживать морские буровые выш- ки, платформы и танкера Организация производства товарно- го кубовидного щебня 70 тыс.куб.
м. в год
ТОО "Ка- рьертау"
Производство продук- ции для строительной инду- стрии и нефтяной отрас- 1 год.
емость
Завод опреснения и производства питьевой воды (1-ая очередь).
20 тыс.куб.
м воды в сутки
АО "Ман- гис тауму-най- газ"
опреснения морской во- ды и получения питьевой во- ды.
2 года.
12 лет
Завод по выработке и бутилирова- нию питьевой воды 35 куб.м в час питье- вой воды.
ТОО "Кас- пиан-ин- дастриас ЛТД"
выработки питьевой во- ды и его бутилирования в емкости объемом 0,5-1,5 литра.
Линия позволяет разливать 10 тыс. буты- лок в час Строительство завода по производ- ству лицевого кирпича ТОО "То- кыма"
50 млн. усл.
шт в год кирпича
Организация выпуска отечественного керамического облицовочного кирпича в Республике Казахстан для объектов промышленно-граждан- ского строительства. Ре- шение 18 ме- сяцев.
проблемы импортозамещения Производство аммиачной селитры на реконструируемых мощностях азотно-тукового завода "Актал 120 тыс.
тонн в год аммиачной селитры Производство и выпуск азотных удобрений и химических реагентов;
Создание сырьевой ба- зы для производства отечественных взрывча- тых и бризантных веществ 18меся- цев.
3,5 го-
Организация производства нефтега- зового оборудования ОАО " Каскор- Машзавод"
Пять ком- пле-ктов пе- чей подогре- ва и 6600 тонн труб- ной продук- ции в год.
Производство печей по- догрева нефти и НКТ для нефтяной отрасли РК. Решение проблемы импортозаме- щения, т.к. данная про- дукция импортируется в Казахстан из-за рубежа 12 ме- 150 тн/год стирола.
"SAT &
Company"
Организация производства стирола Выпуск стирола- основ- ного сырья для производства ударопрочного полисти- рола и других пластических масс.
-1,5 го- да. Оку- па 6 лет.
"Каспийская верфь ЕР САЙ" Завод металлоконструкций п. Курык Производство морских платформ 18 тыс. тонн ций в год "ЕР САЙ Каспиан Контрак- тор"
- 1,5 го- окупае мости - 5-10 лет Разработка барит-целестиновых руд месторождения Северный Ауртас 25-30 тыс.
"Устюрт"
Производство утяжели- теля буровых растворов для использования в нефтяной отрасли. Решение про- блемы импортозамеще- ния.
- 1 год.
- 2,4 го-
Завод по производству перфораци- онных систем 1 млн. заря- дов в год "Казтех ноинжи-ни- ринг"
Производство для неф- тегазового сектора пер- форационных систем и взрывчатых ве- ществ.
6 мес.
окупа емости
Строительство битумного завода Производство битумов различного назначения.
60 тыс. тонн битума в год СП ТОО "Центр Проект Сервис"
3,5 года
Расширение номенклатуры продук- ции и увеличение мощности завода "Актау Косметик"
Производство товаров народнохозяйственного значения зубной пасты "Северал минт"
и продукции автохимии.
Зубная пас- та -60млн.
туб в год;
автохимия - 3,5 млн.л. в год 5 мес.
1,5 года
Строительство Актауского литейно- го завода Производство металлургических полу- фабрикатов для нужд 200 тонн стальных стержней в ТОО "АЛЗ"
емости- 2 года
Расширение производства неруд- ных материалов.
Производство щебня для нужд строительной индустрии.
2,0 млн.
куб. м. щеб- ня в год "Мырза- бек"
7 мес.
3 года
Боранкольский газоперерабатываю- щий завод 10 млн. куб газа в сутки "Толкын неф-тегаз"
Производство получе- ния в жидком виде про- пана, бутана, смеси пен- тан+высшие.
-3 года
-10 лет
Развитие базы стройиндустрии в г.
Форт-Шевченко 40 тыс.куб.
м в год
"Тупка раган"
Производство товарно- го бетона и бетонных изделий для стройинду- стрии.
30 тыс.куб.
Производство керамзита Производство керамзи- тового гравия для строй- "Актау- Пром стройма-те- риалы"
да 100 тыс. т
/год
ТОО "ЛТД-
ЭКОС"
Разработка технологии переработки киров и нефтяных шламов с целью производства синтетической нефти и утилизации твердых отходов в по- лезные продукты с извлечением цветных и редких металлов ства - 2 года.
мости-
Будет разработана технология извлечения синтетической нефти и утилизации твердых отходов в полезные про- дукты с извлечением цветных и редких метал- лов и очистка сточных вод от нефти и нефте- продуктов.
развития Мангистауской области на 2004-2006 годы Мероприятия Форма заверше- Ответственные за Пред N п /п исполнение полагае- испол- нения мые расхо- ды Исто чник фи- нан си рова
1. РАЗВИТИЕ БАЗОВЫХ ОТРАСЛЕЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ Не требу- Информация аки- му области ется Проводить постоянный мониторинг про- мышленного, инвестиционного и инноваци- онного потенциала экономики региона Еже- квар тально Областное управле- ние экономики, про- мышленности и тор- говли Предложение в Правительство Республики Ка- захстан III квар- тал года Подготовить предложения в Правительство Республики Казахстан по реконструкции и модернизации газоперерабатывающего за- вода (УПГ) ОАО "Озенмунайгаз" в целях организации производства этана для обес- печения сырьем предприятий химической и нефтехимической промышленности Республики Казахстан по вопросам расши- рения парка специализированных вагонов для транспортировки продукции химиче- ской промышленности техническому перевооружению энергетиче- ского комбината ТОО "МАЭК-Казатом- пром" в целях поддержания и развития дей- ствующих мощностей по выработке элек- троэнергии для обеспечения дальнейшего развития промышленности Участие в совеща- нии В преде- лах лими- та бюджет- Ап- рель ных средств Участие представителей акимата области и предприятий в совещании по вопросам развития нефтехимической промышленно- сти в городе Астане, организуемом Прави- тельством Республики Казахстан 14 апреля 2004 года Мес тный бю джет, средс тва пред при ятий
2. ИНВЕСТИЦИОННАЯ ПОЛИТИКА Заключение кон- трактов. Инфор- мация в Прави- тельство Респуб- лики Казахстан говли; предприятия Активизация мер по продвижению инве- стиционных проектов, рекомендованных рабочей группой Министерства индустрии и торговли Республики Казахстан для рас- смотрения институтам развития Республи- ки Казахстан, из них в 2004 году таль- но, на- чиная с по проектам:организация производства нефтегазового оборудования (ОАО "Кас- кор- Машзавод");
строительство завода по производству ли- цевого кирпича (ТОО "Токыма");
разработка барит-целестиновых руд место- рождения Северный Ауртас (ТОО "Устюрт");
расширение производства нерудных мате- риалов (ТОО "Мырзабек").
в 2005 году по проектам:
завод по производству перфорационных си- стем (ТОО "Казтехноинжиниринг");
строительство битумного завода (СП ТОО "ЦентрПроектСервис");
производство керамзита (ТОО "Актау- Промстройматериалы").
Создать условия для обеспечения вво- да в эксплуатацию строящихся объектов, из них IV тал, в 2004 году:
Информация в мышленности и торговли еже- год- завод по опреснению и производству пи- тьевой воды ( 1-я очередь, АО "Мангистау- мунайгаз");
завод по производству стекловолокни- стых труб (1-я очередь, ТОО "АЗСТ");
завод по выработке и бутилированию пи- тьевой воды (ТОО "Каспиан Индастриас ЛТД");
модульный бетонно-смесительный завод (1 этап проекта "Развитие базы стройинду- стрии в г.Форт- Шевченко" ТОО "Тупкара- ган");
в 2005 году:
завод по производству стекловолокнистых труб (2-я очередь, ТОО "АЗСТ");
завод по производству стеклопластиковых труб (2-я очередь, АО "Мангистаумунай- газ");
Актауский литейный завод (ТОО "АЛЗ"); расширение производства неруд- ных материалов (ТОО "Мырзабек"); произ- водства нефтегазового оборудования (1-я очередь, ОАО "Каскор-Машзавод");
в 2006 году:
завод металлоконструкций в с.Курык (ТОО "ЕР-САЙ Каспиан Контрак- тор"); завод по выпуску морских метал- локонструкций (ТОО "Keppel Kazakhstan").
Договор
Областное финансо- вое управление годно джет Продолжить сотрудничество с Междуна- родным рейтинговым агентством Fith IBCA по присвоению и подтверждению международного инвестиционного кредит- ного рейтинга региона Проводить постоянный мониторинг хода реализации инвестиционных проектов Облуправ. экономи- ки промышленно- сти и торговли 1500 тыс.
Информационная продукция, буклет тенге Подготовка информационных бюллете- ней, буклетов о потенциале развития спе- циальной экономической зоны "Морпорт Актау"
ГУ "Администрация специальной эконо- мической зоны "Морпорт Актау"
3. ИННОВАЦИОННАЯ ПОЛИТИКА Создание банка данных разработанных ин- новационных технологий Ежегодно попол- няемый банк дан- Областное управ- ние экономики про- му Фев- раль Создание рабочей группы по рассмотре- нию и отбору инвестиционных и инноваци- онных проектов для формирования банка данных и представления институтам разви- тия Республики Казахстан Март Проведение семинара - совещания с уча- стием представителей институтов разви- тия Республики Казахстан, промышленно- го и научного сектора экономики региона Участие области в республикан- Участие в акции ской акции "Инновационный Казахстан", проводимой Министерством индустрии и торговли РК раль - ап- рель, лах бюд- жета пред- Разработка и внедрение проекта бессажево- го горения для факельных установок по ме- ре поступления заявок от нефтегазовых предприятий приятия Сред- прия- тий Актауский филиал Карагандинского го- сударственного уни- верситета им.Е. Бу- кетова (по согласо- ванию)
говли, предприятия
Активизировать деятельность по продви- жению инновационных проектов, рекомен- дованных для рассмотрения институтам развития Республики Казахстан по проек- ту: разработка технологии переработки ки- ров и нефтяных шламов с целью производ- ства синтетической нефти и утилизации твердых отходов в полезные продукты с из- влечением цветных и редких металлов.
Создать условия для организации частного венчурного фонда Предложе- ние акиму Манги- стауской области 2005- годы Республики Казахстан по развитию хими- ческой и нефтехимической промышленно- сти на период 2005-2007 годы Мест- ный бюд- жет Совместно с АОНК "Казмунайгаз" подготовить технико-эконо- мическое обоснование создания нефтехи- мического комплекса на базе действующих предприятий Мангистауской области и ор- ганизации новых предприятий Разработать схему строительного кластера на базе месторождений Мангистауского и Тупкараганского районов
4. ПОЛИТИКА В ОБЛАСТИ СТАНДАРТИЗАЦИИ И СЕРТИФИКАЦИИ та средств предприя- II Сред прия Разработка регионального плана по внедре- нию систем менеджмента качества, соот- ветствующих международным стандар- там ИСО серии 9000 и обеспечение до 2006 года внедрения ИСО серий 9000 и 14000 на 11-ти предприятиях области План Мангистауский фи- лиал открытого ак- ционерного обще- ства "Националь- ный центр эксперти- зы и сертификации"
(по согласованию)
Публикации, вы- ступления специа- листов Освещение в средствах массовой информа- ции проводимых мероприятий по вопросам перехода на международные стандарты управления качеством ИСО серий 9000 и цион-го общества "Национальный центр экспертизы и сертификации" (по согласованию)
По по- луго- диям, начи- ная с
5. ТРУДОВЫЕ РЕСУРСЫ
I квар-
Проводить анализ, прогнозирование и мо- ниторинг спроса и предложения рабочей силы в разрезе специальностей, требуемых для промышленных предприятий, на осно- ве которых выработать предложения по подготовке отечественной квалифициро- ванной рабочей силы, а также по структуре привлекаемой иностранной рабочей силы ние труда, занято- сти и социальной за- щиты населения; об- ластное управление экономики, про- Министерство труда и социаль- ной защиты насе- ления, Министер- ство индустрии и торговли, Мини- стерство экономи- ки и бюджетного планирования Соглашение и торговли; акимы городов и районов Заключение соглашения между акимом Мангистауской области и руководителями промышленных предприятий о совмест- ных мерах по обеспечению подготовки и трудоустройства молодых специалистов
- выпускников ВУЗов, ССУЗов области на промышленных предприятиях По- стоян- но Обеспечить постоянное участие государ- ственных служащих, отдельных государ- ственных органов в курсах повышения ква- лификации по вопросам индустриально- инновационного развития Постановление акимата Манги- Разработать прогноз потребности специали- стов среднего звена для вновь создаваемых производств и сформировать государствен- ный заказ на 2006-2010 годы на подготовку специалистов со среднеспециальным обра- зованием и торговли; област- ное управ-ние тру- да, занятости и соц- защиты населения;
областное управ- ние образов.; акимы
6. ЭКОЛОГИЧЕСКАЯ ПОЛИТИКА Провести инвентаризацию экологически опасных производств, сооружений, захоро- нений отходов и бесхозных объектов при- родопользования Мангистауское тер- риториаль- ное управление охраны окруж-щей среды (по согласова- нию), областное де- кабрь, управ-ние природо- пользования Провести анализ деятельности предприя- тий по переработке промышленных отхо- дов и стимулирование мер по их сокраще- нию Обеспечить разработку проекта утилиза- ции отходов производства стеклопластико- вых труб
7. ИНФОРМАЦИОННО-ПРЕЗЕНТАЦИОННЫЕ МЕРОПРИЯТИЯ продукция, публи- кации, буклеты Проводить информационно-презентацион- ные мероприятия по реализации Стратегии индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы с участием представителей СМИ, в том числе:
сред проведение выставки индустриально-ин- новационного потенциала Мангистауской области;
разработка буклета об индустриально- ин- новационном потенциале Мангистауской Участие в Форуме Обеспечение участия представителей аки- мата области и предприятий в региональ- ном Экономическом Форуме в городе Акто- бе 13-14 апреля 2004 года по разъяснению механизма реализации Стратегии индустри- ально-инновационного развития Республи- ки Казахстан на 2003-2015 годы жет, сред- Участие в меро- приятии Обеспечение ежегодного участия предприя- тий области в международных и республи- канских выставках жета