Қазақша:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Қазақстан Республикасы Министерство здравоохранения Республики министрлігі Казахстан Денсаулық сақтау министрінің 2007 жылғы № 225 Бұйрығы.
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2007 жылы 23 сәуірде № 4622 тіркелді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2010 жылғы 11 қарашадағы № 885 бұйрығымен "Радиоэлектрондық құралдарды пайдалануға және электромагниттік сәуле шығару көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормаларын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған "Радиоэлектрондық құралдарды пайдалануға және электромагниттік сәуле шығару көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық- эпидемиологиялық ережесі мен нормалары бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитеті (Белоног А.А.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуге жіберсін.
3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ұйымдастыру- құқықтық жұмыс департаменті (Мұхамеджанов Ж.М.) осы бұйрықты Қазақстан ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ресми жариялауға жіберсін.
4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі Қ.Т.Омаровқа жүктелсін.
5. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Министр
"КЕЛІСІЛГЕН"
Ақпараттандыру және байланыс жөніндегі агенттігі 2007 жылғы 12 сәуір 2007 жылғы 10 сәуірдегі N 225 бұйрығымен бекітілген "Радиоэлектронды құралдарды пайдалануға және электромагниттік сәуле шығару көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережелер және нормалар
1. Жалпы ережелер
1. "Радиоэлектронды құралдарды пайдалануға және электромагниттік сәуле шығару көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" туралы санитарлық ережелер және нормалар (бұдан әрі - санитарлық ережелер) қызметі радиоэлектронды құралдармен жұмыс істеуге байланысты заңды және жеке тұлғаларға арналған.
Осы санитарлық ережелердің талаптары құрылықтық жылжымалы радиобайланыс құралдарына, спутниктік байланыстың абоненттік терминалына, теңіз, өзен, әуе және басқа көліктік жылжымалы радиобайланысқа таралмайды.
2. Осы санитарлық ережелерде төмендегідей терминдер мен анықтамалар қолданылды:
1) радиоэлектронды құралдар (бұдан әрі - РЭҚ) - бір немесе бірнеше радиотаралымдық және (немесе) радиоқабылдағыш құрылғыдан және қосымша жабдықтардан (егер ондайлар болса) тұратын техникалық құралдар, радиотолқындарды таратуға және қабылдауға арналған. Радиоэлектронды құралдарға жұмыс істеу барысында 9 кГц-дан 400 ГГц дейін жиілікті электромагнитті тербелістерді қолданатын радиостанциялар, радиотелефондар, радионавигациялар, радиоанықтағыштар жүйелері, теледидар мен радиохабардың үлестірімдік жүйелері және басқа құралдар жатады;
2) электромагниттік өріс (бұдан әрі - ЭМӨ) - электромагниттің тербелістері көзінің маңында және олардың таралу жолдарына туындайтын өріс;
3) екінші қайтара сәуле бөлу - ЭМӨ әсер ететін аймақтағы әртүрлі өткізгіш заттармен және құрылғылармен электромагнит қуатының сәуле бөлуі.
2. Радиоэлектронды құралдарды орналастыруға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар
3. РЭҚ құрылысына, қайта жаңартуға, техникалық жарақтауға, кеңейтуге, орналастыруға және пайдалануға беруге жобалық құжаттама осы санитарлық ережелерге сәйкестігіне санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы болуы керек.
4. Санитарлық қорғау аумағы (СҚА) және құрылысты шектейтін аймақтың (ҚША) шекарасының есебімен мәліметтер мен материалдар, жеткізетін РЭҚ кімнің басқаруында болса, сол заңды немесе жеке тұлғаларға берілуге тиіс.
5. Қолданудан жеткізгіштер мен антенналарды біржола алып тастау немесе бөлшектеу барысында ЭМӨ-нің деңгейлеріне өлшеу жүргізу қажет емес.
6. 300 мега Герцтан (бұдан әрі - МГц) жоғары жиілікті қуаттылығы 100 ватт (бұдан әрі - Вт) және одан да жоғары РЭҚ, СҚА және ҚША өлшемдері қорытындысына қарамастан, тұрғын үй-құрылыстарынан кемінде 300 метр (бұдан әрі - м) қашықтықта орналасуы керек.
7. Тиімді сәуле бөлу қуаты 100 вт артық болатын 3-30 МГц диапазондағы радиоәуесқойлардың радиостанцияларын (бұдан әрі - РРС), 26,5 - 27,5 МГц жиілікті азаматтық диапазондағы радиостанциялардың антеннасын орналастырғанда, антеннаны орнату аумағына оның кез-келген нүктесінен кемінде 5 м қашықтыққа адамдардың еркін бару мүмкіндігін болдырмауды қамтамасыз ету керек.
8. Қуаттылығы 100 Вт және одан да жоғары РЭҚ тұрғын үй-жайлардан, балалар, жасөспірімдер және емдеу-алдын алу ұйымдарынан, санитарлық-қорғау есептерінің қорытындысына және құрылысты шектеу аумағына қарамастан 300 метрден жақын қашықтыққа орналаспауға тиіс. Әкімшілік ғимараттың шатырына орналастырғанда антенна шатырдың деңгейінен кем дегенде 5 м биіктікте орнатылуы керек.
9. РЭҚ қойылған жерде антенналық жабдықтарына тікелей қызмет көрсетуге қатысты адамдардан басқалардың баруы шектелуге тиіс.
10. Қабылдағыш антенналарды орналастырғанда ғана шектеу қойылмайды және ЭМӨ деңгейлеріне аспаптық бақылаулар жүргізілмейді.
11. Тұрғын үйлерде, ұйымның жұмысшы үй-жайларында (кабинеттерінде), қонақ үйлердің тұрғын бөлмелерінде, аурухана палаталарында, мектеп жасына дейінгі балалардың және жалпы білім беретін ұйымдарда қабылдау-беру антенналарды орнатуға рұқсат етілмейді, шатырлардан басқа.
12. СҚА шекаралары жерден 2 м биіктікте анықталуға тиіс. СҚА-ның көлемі антеннаның түбінен, РТН-ның перспективалық дамуын ескере отырып есептеледі. Аймақтың сыртқы шекарасындағы жерден 2 м биіктіктегі құрылысты шектеу, ЭМӨ деңгейлері шектелген - рұқсат етілген деңгейлерден (ШРЕД)
аспауға тиіс.
Сыртқы шектеу аймағының шекарасы перспективалық құрылыстың ғимаратының ең жоғарғы биіктігі бойынша анықталуға тиіс, жоғарғы қабатта ЭМӨ деңгейі ШРЕД-тен аспауы керек.
13. Санитарлық қорғау аймағын және құрылысты шектеу аймағын селитебті аумақ ретінде тұрақтарға арналған алаңды және барлық көлік түрлері үшін аялдаманы, автокөліктерге қызмет көрсететін объектілерді, бензин құятын станцияларды, мұнай және мұнай өнімдерінің қоймаларын орналастыруға, өнеркәсіптік алаңды кеңейтуге, ұжымдық немесе жеке бау-бақшалық телімдерге қолдануға рұқсат етілмейді.
14. СҚА және ҚША шекараларын анықтау барысында ғимараттың элементтерімен, коммуникациялармен, ішкі өткізгішімен сәуле бөлу арқылы ЭМӨ екінші қайтара әсерінен ұйымның қорғау мүмкіндігін ескере отырып жүргізу
3. Радиоэлектронды құралдарға қызмет көрсету бойынша жұмыстардың жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
15. Қызмет көрсететін қызметкерлер құрамына радиоэлектронды құралдармен туындайтын ЭМӨ әсеріне гигиеналық бағалау, электр өрісінің энергетикалық жүктемесі, магнит өрісі, осы санитарлық ережелердің 1- қосымшасына сәйкес электромагнит энергиясы ағынының тығыздығы бойынша жүргізілуі керек.
16. Электромагнит өрісінің шектелген рұқсат етілген деңгейі селитебті аумақта, жаппай демалу орындарында, тұрғын жайлар, қоғамдық және өндірістік үй-жайлардың ішінде, электромагниттік сәуле көздері тәулік бойы әсер еткен жағдайда, осы санитарлық ережелердің 2-қосымшасына сәйкес болуға тиіс.
17. Бір диапазонда жұмыс істейтін, олар үшін бірдей ШРЕД белгіленген, бірнеше сәуле көзінен сәулеге ұрынғанда электр өрісі кернеуінің қосындысы және электр энергиясы ағынының тығыздығының қосындысы төмендегі формулалар бойынша анықталуға тиіс:
Е vЕ
+ Е
+ ... Е
< Е шред сум.=
П
ППЭ
ППЭ + ППЭ +... ППЭ П немесе ППЭ < Е немесе ППЭ сум сум болуға тиіс
18. Әртүрлі жиілікті диапазондағы, олар үшін әртүрлі ШРЕД белгіленген, ЭМӨ-нің бірнеше көзінен бір мезгілде сәулеге ұрынғанда электр өрісі кернеуінің қосындысы және электр энергиясы ағынының тығыздығының қосындысы төмендегі формулалар бойынша анықталуға тиіс:
(Е /Е
+ Е /Е
+ ...Е / Е
) + ППЭ /ППЭ
+ ППЭ /ППЭ шред1 шред2 n шред n шре1 +...+ППЭ /ППЭ 1 бұл жерде:
шре2 шре n
Е - ЭМӨ-нің әрбір көзімен жеке туындайтын, электр өрісінің кернеуі;
- нормаланатын диапазондағы электр өрісінің шектелетін рұқсат етілген кернеуі, вольт метрге (бұдан әрі В/м);
ЭАТ - ЭМӨ-нің әрбір көзімен жеке туындайтын энергия ағынының тығыздығы, ватт шаршы метрге (бұдан әрі - Вт/м ) см ;
ЭАТ
- нормаланатын диапазондағы электр өрісінің шектелген рұқсат шре етілетін кернеуі, Вт/м , мкВт/см .
4. Тарататын радиотехникалық нысандармен туындайтын электромагнит өрісінің деңгейлеріне бақылау
19. РЭҚ-мен туындайтын ЭМӨ деңгейлерін бақылау үшін есептік және аспаптық әдістер қолданылуға тиіс. Есептік әдістер жобалық материалдарға сараптау жүргізу барысында тарататын құралдардың түрлерін, жұмыс істеу жиілігін, режимдерін және қуатын, параметрлерін және антеннаның орналасу кеңістігін, жергілікті жердің рельефін, қайта шағылыстыратын беттің болуын ескере отырып жүргізіледі. Радиолокациялық станциялардың жобалық материалдарында қосымша импульс жіберу жиілігі, импульстің ұзақтығы және антеннаның айналу жиілігі туралы мәліметтер болуы керек.
20. ЭМӨ-нің деңгейлерін бақылау аспаптық әдіспен жүргізілгенде мемлекеттік тексеруін өткен өлшеу құралдары қолданылуға тиіс.
21. Электр өрісінің кернеулік деңгейін және ЭМӨ энергиясы ағынының тығыздығын өлшеу жабдықтардың іске қосылып, ең жоғары сәуле бөлуі жағдайында жүргізілуге тиіс.
22. ЭМӨ деңгейіне аспаптық бақылау:
1) РЭҚ пайдалануға берілгенде;
2) ЭМӨ деңгейіне әсер ететін РЭҚ-ың жұмыс жағдайын және режимін өзгерткенде (антеннаның бағдарын өзгерту, жеткізгіштердің қуатын көбейткенде);
4) РЭҚ жақын орналасқан аумақтың ахуалдық жоспары өзгергенде;
5) мемлекеттік санитарлық қадағалау жүргізгенде;
6) ЭМӨ деңгейін төмендету бойынша шаралар жүргізгеннен кейін;
7) жұмыс орындарын аттестаттаудан өткізгенде жүргізілуі керек.
23. Жұмысшыларды ЭМӨ-нің қолайсыз әсерінен қорғауды қамтамасыз ету, ұйымдастыру, инженерлік-техникалық және емдеу алдын-алу шараларын жүргізу арқылы жүзеге асырылуы керек.
24. Ұйымдастыру шаралары төмендегілерді қарастыруға тиіс:
1) жабдықтарының ұтымды жұмыс режимін таңдауды;
2) ЭМӨ әсер ету деңгейі шектелген рұқсат етілген деңгейден асатын, ол жерде пайдалану шарты бойынша қызметкерлер құрамының қысқа мерзімде болуына да рұқсат етілмейтін аумақты, тиісті ескертетін белгілермен қоршап, белгілеуді;
3) жұмыс орындарының орналасуы және қызмет көрсететін қызметкерлер құрамының қозғалу бағыттары ЭМӨ көздерінен ШРЕД сақтауды қамтамасыз ететін қашықтықта орналасуын;
4) жабдықтарды жөндеуді басқа көздердің ЭМӨ әсер ету аймағынан тыс жерде жүргізуін;
5) ЭМӨ әсер ету жағдайында қызметкерлер құрамының болу ұзақтығын шектеуін;
6) жұмыс орындарын ұйымдастыруды ЭМӨ көздерінен ең жоғарғы қашықтықта орналастыруға.
25. Инженерлік-техникалық шаралар жұмыс орындарында ЭМӨ деңгейін төмендетуді жаңа технологияларды енгізу және ұжымдық, жеке қорғаныш құралдарын қолдану арқылы қамтамасыз етуі керек.
26. Ұжымдық және жеке қорғаныш құралдары ЭМӨ-ның қолайсыз әсерін төмендетуді қамтамасыз етіп және жұмысшылардың денсаулығына зиянды әсер етпеуі керек.
27. Ұжымдық және жеке қорғаныш құралдары экрандауға негізделген (шағылысу, ЭМӨ энергиясын сіңіру) технологияларды қолдану арқылы дайындалуға тиіс.
28. Жұмысшылардың радиожиілікті диапазондағы ( 10 кГц - 300 ГГц)
ЭМӨ әсер етуінен ұжымдық және жеке қорғаныш құралдары жұмыс диапазонындағы жиілікті және орындалатын жұмыстың сипатын есепке ала отырып қолданылуы керек.
29. ЭМӨ көздерін немесе жұмыс орындарын экрандау, шағылысу құралдары немесе стационарлық сіңіретін немесе тасымалданатын экрандар бойынша жүзеге асырылуы керек.
30. Радиожиілікті ЭМӨ-нің шағылыстыратын экрандары металл табақтан, тордан, өткізгіш қабыршықтан, микроөткізгіш матадан, синтетикалық талшықтар негізінде жасалған металданған матадан немесе жоғарғы электр өткізгіштігі бар кез-келген материалдан жасалады.
31. Қарайтын терезелерді, аспаптық панелдерді экрандау радиоқорғағыш әйнектің немесе мөлдірлігі жоғары радиоқорғағыш кез-келген материалдың көмегімен жүзеге асырылуы керек.
32. Жеке қорғаныш құралдары (қорғаныс киімдері) металданған немесе жоғарғы электрөткізгішті басқа матадан дайындалуға тиіс.
33. Қорғаныс киімдеріне мыналар жатады: комбинезон немесе жартылай комбинезон, капюшоны бар куртка, капюшоны бар халат, желет, алжапқыш, қолғаптар, бетке арналған қорғаныш құралы, аяқ киім. Қорғаныс киімінің барлық бөлігі өзара электрлік қатынаста болуға тиіс.
34. РЭҚ ЭМӨ көздерінің әсер етуімен кәсіби жұмысы байланысты адамдар жұмысқа орналасу барысында алдын-ала және кезеңдік медициналық тексерістерден нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде N 2780 тіркелген "Олардың кезінде алдын ала және мерзімдік медициналық қараулар міндетті зиянды өндірістік факторлардың, кәсіптердің тізбесі мен Зиянды, қауіпті және қолайсыз өндірістік факторлардың әсеріне ұшыраған қызметкерлерді міндетті алдын ала және мерзімдік медициналық қарауларды жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 жылғы 12 наурыздағы N 243 бұйрығына сәйкес өтуі керек.
35. Қабылдау-таратушы антенналар орналасқан аумақтарда тұрғындар үшін ЭМӨ деңгейі ШРЕД асатын болса және РЭҚ-ға қызмет көрсетуге тікелей байланысты емес адамдардың еркін баруы мүмкін болса, онда аумақты қоршау немесе ескертетін белгілер қойылуы керек. Бұл учаскелерде басқа жұмыстар жүргізілген жағдайда (РЭҚ қызметкерлер құрамынан басқалары) РЭҚ жеткізгіштері өшірілуге тиіс.
"Радиоэлектронды құралдарды пайдалануға және электромагниттік сәуле шығару көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелер мен нормаларға 1-қосымша 30 кГц - 300 МГц жиілікті диапазондағы энергетикалық жүктеме мына формула бойынша есептеледі:
ЭЖе = Е х Т, (В/м) х с;
ЭЖн = Н х Т, (В/м) х с;
мұндағы: Е - электр өрісінің кернеулігі;
Н - магниттік өріс кернеулігі.
300 МГц - 300 ГГц жиілік диапазонындағы энергетикалық жүктеме ЭЖэат = ЭАТ х Т, (Вт/м ) х ч/(мкВт/см ) х с мұндағы: Т - әсер ету уақыты, с;
ЭАТ - энергия ағымының тығыздығы.
300 МГц - 300 ГГц жиілікті диапазондағы ЭМӨ ЭАТ шектелген рұқсат етілген мәнін қолданыстағы стандартқа сай (ҚР СТ 1151 - 2002 "Радиожиіліктің электромагниттік өрістері. Рұқсат етілген деңгейлер және бақылау жүргізуге қойылатын талаптар") анықтау керек.
ТРТН қызметкерлер құрамының жұмыс орындарындағы ЭМӨ рұқсат етілген деңгейлері Параметр Жиілік диапазоны (МГц)
0,03 - 3,0 3,0 - 30,0 30,0 - 50,0 50,0 - 300,0 300,0 - 300000 Шектелген рұқ.
сат етілген мәні
ЭЖе, (В/м) с сат етілген мәні ЭЖн, (А/м) с мәні ЭЖэат, (мкВт/см) с Ең жоғарғы ШРЕД Е, В/м Ен жоғарғы ШРЕД Н, А/м ШРЕД ЭАТ, мкВт/см 2 Кестеде көрсетілген диапазондар, төменгісін шығарып тастайды және жиіліктің жоғарғы шегін қосады нормаларға 2-қосымша 30 кГц-300ГГц жиілікті диапазондағы тұрғындарға арналған ЭМӨ-нің рұқсат етілген деңгейлері 1 кесте Жиілік 30-300 0,3-3 диапазоны кГц МГц ГГц Нормалана.
Электр өрісінің
Энергия ағынының тығыздығы, ЭАТ (мкВт/см )
кернеулігі, Е тын пара.
метрі
Рұқсат етілген деңгейі * радио және теледидар хабарын тарату құралдарынан басқа (48,5-108; 174-230 МГц жиілікті диапазонда)
** - айнала шолу немесе сканирлеу режимінде жұмыс істейтін антеннадан сәулеге ұрыну жағдайына арналған Теледидарлық радиостанцияларымен 48-1000 МГц жиілікті диапазонда туындайтын ЭМӨ рұқсат етілген деңгейі 2 кесте ШРЕД, В/м Арнаның нөмірі Жиілік МГц Толқынның орта.
ша ұзындығы, м 48,5-56,5 58-66 76-84 84-92 91-100 174-182 182-190 190-198 198-206 206-214 214-222 222-230 470-478 0,632 478-486 0,622 486-494 0,612 494-502 0,602 502-510 0,593 510-518 0,584 518-526 0,574 526-534 0,566 534-542 0,558 542-550 0,549 550-558 0,541 558-566 0,534 566-574 0,526 574-582 0,519 582-590 0,512 590-598 0,505 598-606 0,498 606-614 0,492 614-622 0,485 622-630 0,479 Электромагниттік өрістің рұқсат етілген деңгейі 1)
(амплитудалық немесе жиілік модуляциясының үздіксіз сәуле бөлуі), тәулік бойы әсер етуі 3 кесте Диа.
Диапазонды метрлік
Жиіліктер
Толқын.
ШРЕД бөлу пазон дар ұзын N дықтары Километрлік 30-300 кГц 10-1 км 25 В/м толқындар (төменгі жиіліктер, ТЖ)
Гектаметрлік 0,3-3 МГц 1-0,1 км 15 В/м толқындар (орташа жиіліктер, ОЖ)
3-30 МГц 100-10 м
Декаметрлік толқындар (жоғарғы жиіліктер, ЖЖ)
30-300 МГц 10-1м 3 В/м Метрлік толқындар (өте жоғарғы жиіліктер, ӨЖЖ)
Дециметрлік толқындар 300-3000МГц 1-0,1 м 12 мкВт/см 2 (ультражоғарғы жиіліктер, УЖЖ)
Сантиметрлік 3-30 ГГц 10-1 см толқындар (шамадан тыс жоғары жиіліктер, ШТЖЖ)
Миллиметрлік 30-300 ГГц 1-0,1 см 10 мкВт/см 2 толқындар (ең жоғарғы жиіліктер, ЕЖЖ)
1) Кестеде келтірілген диапазондар төменгісін шығарып және жоғарғы шектелген жиілікті қосады.
Аталған кестеде келтірілген, ШРЕД, 48-1000МГц жиілікті диапазонда жұмыс істейтін теледидарлық станцияларға таралмайды (олар үшін ШРЕД 2-қосымшадағы кестеде келтірілген).
ШРЕД тұрғындарға әсер ету уақытына байланысты қайта есептеуге рұқсат етілмейді;
2) ** Л-толқынның ұзындығы метрмен; осы диапазон үшін шектелген рұқсат етілген мән мына формула бойынша анықталады:
= 7,45 - 3 *·1g f, бұл жерде f - жиілік МГц.
Радиолакациялық станциялармен туындайтын ЭМӨ-нің шектелген рұқсат етілген деңгейлері (тұрғындар үшін)
4-кесте
Радиолака.
Ди
Толқын.ұзынд
Жұмыс режимі
ШР циялық станцияны ап см ЕД Антенна Айналу Бірреттіл.
Сәуле қолдану мақ.
аз мкВт айналу кезеңі, қарқынды бөлудегі саты он /см 2 жылд.
с лықпен жұмыс об/мин.
сәулеге уақыт.
ұрыну ұзақтығы уақыты жалпы тәулік.
тегі жұ.
мыс уақы.
тына қа.
тынасы
Метеороло.
0,8 + айналудың гиялық РЛС 0,001 кезеңі және жұмыс тәулікте15 сағ. артық емес режимі бо.
3,0 0,60 айналудың 0,004 кезеңі йынша оған тәулікте ұқсас басқ.
12 сағ. артық емес
(радиолока.
10,0 1,50 тәулікте 12 сағ. артық тор жұмысы.
емес ның жалпы ұзақтығында 0,008 кезеңі тәулігіне 17,0 2,55 тәулікте 12 сағ.
12 сағ.
артық аспайтын)
Азаматтық 10,0 2,0 авиацияның 0,0063 кезеңі шолғыш РЛС 23,0 3,45 1 айналудың 0,004 кезеңі режимі бойын 35,0 5,25 ша оған 0,011 кезеңі ұқсас бас.
қалары.
Жағалық және
> 2,4 кемелік РЛС 0,006 кезеңі тәулікте 12 сағ. артық емес тәулікте 6 Екі арналы метеорологиялық РЛС туындайтын (аралас сәулелер)
энергия ағынының шектелген рұқсат етілген деңгейлері (тұрғындар үшін)
5-кесте
Режимнің сипат.
Арна.
ШРЕД (мкВт/см )
Антен.
Кеңіс.
тамасы дағы на айна.
тікке толқ.
лу жыл.
үзіліс, ұзынд.
дам.
тік
Ом коэф.
фициенті
Антенна бағыты.
3 0,45 240+15% ның ұқсас диаг.
ж/е раммалары 10 1,50 q 3/10 = 0,04 0,8 0,12 2000+15% ның ұқсамайтын 0,8 см диаграммалары ұзындыққа 240+15% 10 см.
3,0 0,45 17 2,55 q 3/17 = 0,04 үш сантиметрлі арнамен туындайтын, ЭАТ үшін белгіленген, ШРЕД бақылау жүргізіледі.
Декамертлік диапозондағы радиотарататын станциялармен туындайтын электромагнит өрісінің кернеулігінің шектелген рұқсат етілген деңгейлері (тұрғындар үшін)
6-кесте
Жиілік, МГц
Толқынның ұзындығы, м 100,0

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Приказ Министра Министерство здравоохранения Республики министрлігі здравоохранения Республики Казахстан Казахстан от 10 апреля 2007 года № 225. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 23 апреля 2007 года № 4622. Утратил силу приказом Министра Казахстан от 11 ноября 2010 года № 885 Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно- эпидемиологические требования к эксплуатации радиоэлектронных средств и условиям работы с источниками электромагнитного излучения"
1. Утвердить прилагаемые санитарно-эпидемиологические правила и нормы "Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации радиоэлектронных средств и условиям работы с источниками электромагнитного излучения".
2. Комитету государственного санитарно-эпидемиологического надзора Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Белоног А.А.) направить настоящий приказ на государственную регистрацию в Министерство юстиции Республики Казахстан.
3. Департаменту организационно-правовой работы Министерства здравоохранения Республики Казахстан (Мухамеджанов Ж.М.) направить настоящий приказ на официальное опубликование после его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- Министра здравоохранения Республики Казахстан Омарова К.Т.
5. Настоящий приказ вводится в действие со дня официального опубликования.
Министр
"СОГЛАСОВАН"
Агентство информатизации и связи Республики Казахстан 12 апреля 2007 года Утверждены приказом Министра здравоохранения 10 апреля 2007 года N 225 Санитарно-эпидемиологические правила и нормы "Санитарно- эпидемиологические требования к эксплуатации радиоэлектронных средств и условиям работы с источниками электромагнитного излучения"
1. Общие положения
1. Санитарно-эпидемиологические правила и нормы "Санитарно- эпидемиологические требования к эксплуатации радиоэлектронных средств и условиям работы с источниками электромагнитного излучения" (далее - санитарные правила) предназначены для юридических и физических лиц, деятельность которых связана с размещением и эксплуатацией радиоэлектронных средств.
Требования настоящих санитарных правил не распространяются на средства сухопутной подвижной радиосвязи, абонентские терминалы спутниковой связи, средства морской, речной, воздушной и другой транспортной подвижной радиосвязи.
2. В настоящих санитарных правилах использованы следующие термины и определения:
1) радиоэлектронные средства (далее - РЭС) - технические средства, состоящие из одного или нескольких радиопередающих и (или) радиоприемных устройств и вспомогательного оборудования (если таковое имеется), предназначенных для передачи и приема радиоволн. К радиоэлектронным средствам относятся радиостанции, радиотелефоны, системы радионавигации, радиоопределения, распределительные системы телевидения и радиовещания и другие средства, при работе которых используются электромагнитные колебания с частотами от 9 кГц до 400 ГГц;
2) электромагнитное поле (далее - ЭМП) - поле, возникающее вблизи источника электромагнитных колебаний и по пути их распространения;
3) вторичное излучение - излучение электромагнитной энергии различными проводящими предметами и конструкциями, находящимися в зоне действия ЭМП.
2. Санитарно-эпидемиологические требования к размещению радиоэлектронных средств
3. Проектная документация на строительство, реконструкцию, техническое перевооружение, расширение, размещение и ввод в эксплуатацию радиоэлектронных средств должны иметь санитарно-эпидемиологическое заключение на соответствие настоящим санитарным правилам.
4. Сведения и материалы с расчетами границ санитарно-защитной зоны (далее - СЗЗ) и зон ограничения застройки (далее - ЗОЗ), должны предоставляться юридическим или физическим лицом, в чьем ведении находятся РЭС.
5. При окончательном выводе из работы передатчиков и антенн, демонтаже проведения замеров уровней ЭМП не требуется.
6. РЭС мощностью 100 ватт (далее - Вт) и более с частотой выше 300 мега Герц (далее - МГц) должны размещаться на расстоянии не менее 300 метров (далее - м) до территории жилой застройки, вне зависимости от результатов расчетов размеров СЗЗ и ЗОЗ.
7. При размещении антенн радиолюбительских радиостанций диапазона 3- 30 МГц, радиостанций гражданского диапазона частот 26,5-27,5 МГц с эффективной излучаемой мощностью более 100 Вт должна быть обеспечена невозможность свободного доступа людей в зону установки антенны на расстояние не менее 5 м от любой ее точки.
8. Антенны РЭС мощностью 100 Вт и более должны размещаться не ближе 300 м до территории жилой застройки, детских, подростковых и лечебно- профилактических организаций, вне зависимости от результатов расчетов санитарно-защитной зоны и зоны ограничения застройки. При установке на крыше административного здания антенна должна монтироваться на высоте не менее 5 м от уровня крыши.
9. Доступ людей, не связанных непосредственно с обслуживанием антенного оборудования РЭС, к месту их установки должен быть ограничен.
10. Размещение только приемных антенн не ограничивается и не требует проведения инструментального контроля уровней ЭМП.
11. Не допускается установка приемо-передающих антенн в жилых домах, рабочих помещениях (кабинетах) организаций, жилых комнатах гостиниц, больничных палатах, детских дошкольных и общеобразовательных организациях, за исключением крыш.
12. Границы СЗЗ должны определяться на высоте 2 м от поверхности земли.
Размер СЗЗ должен рассчитываться от основания антенны с учетом перспективного развития РТО. На внешних границах зоны ограничения застройки на высоте не менее 2 м от поверхности земли, уровни ЭМП не должны превышать предельно-допустимых уровней (далее - ПДУ).
Внешняя граница зоны ограничения должна определяться по максимальной высоте зданий перспективной застройки, на высоте верхнего этажа которых уровень ЭМП не превышает ПДУ.
13. Санитарно-защитную зону и зону ограничения застройки не допускается использовать как селитебную территорию, для размещения площадок под стоянки и остановки всех видов транспорта, объектов по обслуживанию автомобилей, бензозаправочных станций, складов нефти и нефтепродуктов, для расширения промышленной площадки, под коллективные или индивидуальные дачные и садово-огородные участки.
14. При определении границ СЗЗ и ЗОЗ должна учитываться возможность организации защиты от воздействия вторичного ЭМП, переизлучаемого элементами конструкций здания, коммуникациями, внутренней проводкой.
3. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работы по обслуживанию радиоэлектронных средств
15. Гигиеническая оценка воздействия ЭМП, создаваемого радиоэлектронными средствами на обслуживающий персонал должна осуществляться по энергетической нагрузке электрического поля, магнитного поля, плотности потока электромагнитной энергии в соответствии с приложением 1 к настоящим санитарным правилам.
16. Предельно-допустимые уровни электромагнитных полей на селитебной территории, в местах массового отдыха, внутри жилых, общественных и производственных помещений при круглосуточном воздействии источника электромагнитного излучения должны соответствовать приложению 2 к настоящим санитарным правилам.
17. При одновременном облучении от нескольких источников, работающих в одном диапазоне, для которых установлены одни и те же ПДУ, должна определяться суммарная напряженность электрического поля и суммарная плотность потока энергии по следующим формулам:
Е сум =V Е
+ Е
+ ... + Е
ЕПДУ п
ППЭ сум = ППЭ + ППЭ + ... + ППЭ п Е или ППЭ должны быть Е или ППЭ пду сум
18. При одновременном облучении от нескольких источников ЭМП, с разными частотными диапазонами, для которых установлены разные ПДУ, должна определяться суммарная напряженность электрического поля и суммарная плотность потока энергии по следующим формулам:
(Е / Е
+ Е / Е
+ ... + Еп /Е
) + ППЭ /ППЭ
+ ППЭ
ПДУ1
ПДУ2
ПДУп
ПД1
/ППЭ
+ ... + ППЭ / ППЭ 1, где:
ПД2
ПДп
Е - напряженность электрического поля, создаваемая каждым источником ЭМП в отдельности;
ЕПДУ - предельно допустимая напряженность электрического поля нормируемого диапазона, вольт на метр (далее - В/м);
ППЭ - плотность потока энергии, создаваемая каждым источником ЭМП в отдельности, ватт на квадратный метр (далее - Вт/м ), мкВт/см ;
ППЭ
- предельно допустимый уровень плотности потока энергии ПД нормируемого диапазона, Вт/м , мкВт/см .
4. Контроль уровней электромагнитных полей, создаваемых передающими радиотехническими объектами
19. Для контроля уровней ЭМП, создаваемых РЭС, должны использоваться расчетные и инструментальные методы. Расчетные методы используются при экспертизе проектных материалов с учетом типов передающих средств, рабочих частот, режимов и мощностей, параметров и пространственного расположения антенн, рельефа местности, наличие переотражающих поверхностей. Проектные материалы на радиолокационные станции дополнительно должны содержать сведения о частоте посылки импульсов, длительности импульса и частоте вращения антенны.
20. При инструментальном методе контроля уровней ЭМП должны использоваться средства измерения, прошедшие поверку.
21. Измерения уровней напряженности электрического (магнитного) поля и плотности потока энергии ЭМП должны проводиться при включенном оборудовании на максимальную мощность излучения.
22. Инструментальный контроль уровней ЭМП должен проводиться:
1) при вводе РЭС в эксплуатацию;
2) при изменении условий и режима работы РЭС, влияющих на уровни ЭМП (изменение ориентации антенн, увеличение мощности передатчиков);
4) при изменении ситуационного плана на территории, прилегающей к РЭС;
5) при проведении государственного санитарно-эпидемиологического надзора;
6) после проведения мероприятий по снижению уровней ЭМП;
7) при аттестации рабочих мест.
23. Обеспечение защиты работающих от неблагоприятного влияния ЭМП должно осуществляться путем проведения организационных, инженерно- технических и лечебно-профилактических мероприятий.
24. Организационные мероприятия должны предусматривать:
1) выбор рациональных режимов работы оборудования;
2) ограждение и обозначение соответствующими предупредительными знаками зон воздействия ЭМП с уровнями, превышающими предельно- допустимые, где по условиям эксплуатации не требуется даже кратковременное пребывание персонала;
3) расположение рабочих мест и маршрутов передвижения обслуживающего персонала на расстояниях от источников ЭМП, обеспечивающих соблюдение ПДУ;
4) проведение ремонта оборудования вне зоны влияния ЭМП от других источников;
5) ограничение продолжительности пребывания персонала в условиях воздействия ЭМП;
6) проведение организации рабочих мест на максимальных расстояниях от источников ЭМП.
25. Инженерно-технические мероприятия должны обеспечивать снижение уровней ЭМП на рабочих местах путем внедрения новых технологий и применение средств коллективной и индивидуальной защиты.
26. Коллективные и индивидуальные средства защиты должны обеспечивать снижение неблагоприятного влияния ЭМП и не должны оказывать вредного воздействия на здоровье работающих.
27. Коллективные и индивидуальные средства защиты должны изготавливаться с использованием технологий, основанных на экранировании (отражение, поглощение энергии ЭМП).
28. Коллективные и индивидуальные средства защиты работающих от воздействия ЭМП радиочастотного диапазона ( 10 кГц - 300 ГГц) должны применяться с учетом рабочего диапазона частот и характера выполняемых работ.
29. Экранирование источников ЭМП или рабочих мест должно осуществляться по средствам отражающих или поглощающих стационарных или переносных экранов.
30. Отражающие ЭМП радиочастот экраны должны выполняться из металлических листов, сетки, проводящих пленок, ткани с микропроводом, металлизированных тканей на основе синтетических волокон или любых других материалов, имеющих высокую электропроводность.
31. Экранирование смотровых окон, приборных панелей должно осуществляться с помощью радиозащитного стекла или любого радиозащитного материала с высокой прозрачностью.
32. Индивидуальные средства защиты (защитная одежда) должны изготавливаться из металлизированной или другой ткани с высокой электропроводностью.
33. Защитная одежда включает в себя: комбинезон или полукомбинезон, куртку с капюшоном, халат с капюшоном, жилет, фартук, рукавицы (перчатки), средства защиты для лица, обувь. Все части защитной одежды должны иметь между собой электрический контакт.
34. Лица, профессионально связанные с воздействием источников ЭМП РЭС должны проходить предварительные при поступлении на работу и периодические медицинские осмотры в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 12 марта 2004 года N 243 "Об утверждении Перечня вредных производственных факторов, профессий, при которых обязательны предварительные и периодические медицинские осмотры и Инструкции по проведению обязательных предварительных и периодических медицинских осмотров работников, подвергающихся воздействию вредных, опасных и неблагоприятных производственных факторов", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 2780.
35. Территории, где установлены приемо-передающие антенны, на которых уровень ЭМП превышает ПДУ для населения, и возможен доступ лиц, не связанных непосредственно с обслуживанием РЭС, должны быть ограждены и /или обозначены предупредительными знаками. При других работах на этих участках (кроме персонала РЭС) передатчики РЭС должны отключаться.
Приложение 1 к санитарным правилам и нормам "Санитарно-эпидемиологические требования к эксплуатации радиоэлектронных средств и условиям работы с источниками электромагнитного излучения"
Энергетическая нагрузка в диапазоне частот 30 кГц - 300 МГц рассчитывается по формулам:
ЭНЕ = Е х Т, (В/м) х ч;
ЭНН = Н х Т, (А/м) х ч, где: Е - напряженность электрического поля;
Н - напряженность магнитного поля.
Энергетическая нагрузка в диапазоне частот 300 МГц - 300 ГГц рассчитывается по формуле:
ЭНппэ = ППЭ х Т, (Вт/м ) х ч/(мкВт/см ) х ч где: Т - время воздействия, ч;
ППЭ - плотность потока энергии.
Предельно допустимые значения ППЭ ЭМП в диапазоне частот 300 МГц - 300 ГГц следует определять в соответствии с действующим стандартом (СТ РК 1151 - 2002 "Электромагнитные поля радиочастот. Допустимые уровни и требования к проведению контроля").
Предельно-допустимые уровни ЭМП на рабочих местах персонала ПРТО Параметр Диапазон частот (МГц)
0,03- 30,0- 50,0- 300,0- 300,0 Предельно допустимое значение ЭН , (В/м) ч Предельно допустимое значение ЭН ,(А/м) ч Н Предельно допустимое значение ЭНппэ(мкВт/ см ) ч Максимальный ПДУ Е, В/м ПДУ Н, А/м Максимальный ПДУ ППЭ, мкВт/см 2 Диапазоны, приведенные в таблице, исключают нижний и включают верхний предел частоты Приложение 2 Предельно допустимые уровни ЭМП диапазона частот 30 кГц - 300 ГГц для населения Таблица 1 диапазон 30-300 0,3-3 частот кГц МГц ГГц Норми- Напряженность Плотность потока энергии, ППЭ(мкВт/см )
электрического поля, Е руемый параметр Предельно допустимые уровни * кроме средств радио и телевизионного вещания (диапазон частот 48,5-108; 174-230 МГц)
** - для случаев облучения от антенн, работающих в режиме кругового обзора или сканирования Предельно допустимые уровни ЭМП, создаваемых телевизионными радиостанциями в диапазоне частот 48-1000 МГц Таблица 2 Частота в МГц Средняя длина ПДУ, В/м Номер канала волны, м 48,5-56,5 58-66 76-84 84-92 91-100 174-182 182-190 190-198 198-206 206-214 214-222 222-230 470-478 0,632 478-486 0,622 486-494 0,612 494-502 0,602 502-510 0,593 510-518 0,584 518-526 0,574 526-534 0,566 534-542 0,558 542-550 0,549 550-558 0,541 558-566 0,534 566-574 0,526 574-582 0,519 582-590 0,512 590-598 0,505 598-606 0,498 606-614 0,492 614-622 0,485 622-630 0,479 Предельно допустимые уровни электромагнитных полей 1)
(непрерывное излучение с амплитудной или частотной модуляцией), круглосуточное воздействие Таблица 3 N Метрическое Частоты Длины ПДУ разделение диапазона диапа- волн зона 10-1км 25 В/м Километровые волны (низкие частоты, НЧ)
Гектаметровые волны 1-0,1 15 В/м (средние частоты, км СЧ)
Декаметровые волны 100-10
3.Lg
(высокие частоты, м л В/м** ВЧ)
10-1 м 3 В/м
Метровые волны
(очень высокие частоты, ОВЧ)
Дециметровые волны 300-3000 1-0,1 м мкВт/ (ультравысокие частоты, УВЧ)
см 2
Сантиметровые волны 10-1 см (сверхвысокие частоты, СВЧ)
Миллиметровые волны см (крайне высокие частоты, КВЧ)
1) диапазоны, приведенные в таблице исключают нижнюю и включают верхнюю граничную частоту.
ПДУ, приведенные в данной таблице, не распространяются на телевизионные станции, работающие в диапазоне частот 48-1000 МГц (для них значения ПДУ приведены в приложении 2 таблица 1).
Перерасчет ПДУ в зависимости от времени воздействия на население не допускается;
2) ** л - длина волны в метрах; предельно допустимое значение для этого диапазона определяется по формуле:
ЕПДУ = 7,45 - 3.lgf, где: f - частота в МГц Предельно допустимые уровни (для населения) ЭМП, создаваемые радиолокационными станциями Таблица 4 Назначение Длина Режим работы радиоло- диа- волны, Ско- Период Время Отноше- кационной па- рость враще- облу- ние станции вра- ния, с чения продол- щения с житель- анте- одно- ности нны, поряд- работы об/ ковой на мин интен- излу- сив- чение к ностью общему времени в сутки Метеороло- 0,8 + 0,001 гические пери- РЛС и ода другие, обра- подобные им по не режиму более 15 ча- (при общей сов в продолжи- сутки тельности 3,0 + 0,004 катора, не превышаю- щей 12 часов в сутки)
12 ча- 10,0 + 0,008 17,0 + Обзорные 0,0063 РЛС граж- данской авиации и другие им 23,0 + по режиму ода 1 35,0 + 0,011 Береговые > 2,4 0,006 и судовые не бо- лее 6 часов в Предельно допустимые уровни плотности потока энергии (для населения), создаваемой двухканальными метеорологическими РЛС (комбинированное излучение)
Таблица 5
Характе-
ПДУ (мкВт/см )
Скорость
Коэффи- ристика волны в вращения циент режима канале, антенны преры- Ом об/мин вистости Кпростр Совпада- 3 0,45 240+15 % ющие и диаграммы 10 1,50 направ- ленности антенн, q 3/10 Несовпада 0,8 0,12 2000+15 % щие на длину 0,8 см 10 см q 0,6/10 Несовпа- 3,0 0,45 дающие 17 2,55 q 3/17 =0,04
1) контроль ведется за ПДУ, установленными для ППЭ, создаваемой трехсантиметровым каналом.
Предельно допустимые уровни (для населения) напряженности электромагнитного поля, создаваемого радиопередающими станциями декаметрового диапазона Таблица 6 Частота, МГц Длина волны, м 100,0