Қазақша:
Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар Қазақстан Республикасы Төтенше Министерство по чрезвычайным ситуациям министрлігі жағдайлар министрінің 2005 Республики Казахстан жылғы 12 сәуірдегі № 318 Бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрілігінде 2005 жылғы 4 мамырда тіркелді. Тіркеу № 3614. Күші жойылды - жағдайлар министрінің 2009 жылғы 17 сәуірдегі № 75 бұйрығымен Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуды ұйымдастыру ережесін бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуды ұйымдастыру ережесі (бұдан әрі - Ереже) бекітілсін.
2. Төтенше жағдайлар саласындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау комитеті мен оның аумақтық органдары Ереженің орындалуын қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау бірінші вице-министр Н.Қ.
Бижановқа жүктелсін.
4. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап күшіне енеді.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Министр Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2005 жылғы 12 сәуірдегі N 318 бұйрығымен бекітілген Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуды ұйымдастыру ережесі
1. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже Қазақстан Республикасының "Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы" Заңына сәйкес әзірленді және Төтенше жағдайлар саласындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау комитетінің Төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою мемлекеттік инспекциясының бақылауындағы органдардың, өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы кәсіпорындардың, ұйымдар мен объектілердің, сондай-ақ ғылыми- зерттеу, жобалау-конструкторлық, құрылыс, монтаждау, жөндеу және аталған кәсіпорындар, ұйымдар мен объектілер үшін жұмыстарды орындайтын басқа да ұйымдардың, кәсіпорындардың лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқыту тәртібін айқындайды.
2. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында лауазымды адамдар мен қызметкерлерді оқыту тәртібі үздіксіз оқыту негізінде белгіленеді, оқыту сапасы емтихан тапсыру арқылы тексеріледі.
3. Емтихан билеттері өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы мамандандырылған оқу ұйымдарымен әзірленеді (бұдан әрі - оқу ұйымдары) және емтихан комиссиясының төрағасымен бекітіледі.
2. Оқытуды ұйымдастыру тәртібі
4. Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды адамдары мен қызметшілерінің қауіпсіздік саласындағы білімін тексеру Төтенше жағдайлар саласындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау комитеті (бұдан әрі - Комитет)
бекіткен типтік бағдарламалар есебімен әзірленген оқыту бағдарламалары бойынша оларды дайындау болып саналады.
5. Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды тұлғалары мен қызметшілері оқу ұйымдарында дайындық пен оқытудан өтеді.
6. Типтік бағдарламалардың жобалап алынған оқыту-тақырыптық жоспары (курстың көлемі 40 сағаттан тұрады) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарымен белгіленген өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы талаптарды қарайтын тақырыптарды құрауы тиіс. Жекелеген жағдайларда Комитет органдарының келісімі бойынша лауазымды адамдар мен қызметкерлерді қайта даярлау кезінде оқыту бағдарламасының көлемі қысқартылуы мүмкін.
7. Оқу ұйымдарымен әзірленген оқу бағдарламалары Комитеттің аумақтық органдарымен келісіледі.
8. Оқу бағдарламаларының мазмұны дайындықтан және оқытудан өтетін адамдардың қызметтерінің бағытына сәйкес болуы тиіс (1-қосымша).
9. Дайындау және оқыту бағдарламалары:
1) оқу жоспарынан (2-қосымша);
2) оқу-тақырыптық жоспарынан (3-қосымша);
3) оқу бағдарламасынан (4-қосымша) тұруы тиіс.
10. Оқыту курсы аяқталғаннан кейін оны өткені туралы анықтама беріледі.
Анықтамаға сабақтың мерзімі, олардың тақырыбы және оқытуды ұйымдастыру туралы ақпаратты енгізу талап етіледі. Анықтамаға ұйымның басшысы немесе оның орынбасары қол қояды.
Қауіпті өндірістік объектілердің лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуды ұйымдастыру ережесіне 1-қосымша Оқыту бағдарламалары бойынша дайындау және оқытудан өтетін адамдардың қызмет бағыттары
1. Мына:
1) мұнай және газ өнеркәсібінің объектілері, магистральды құбырлы көлік объектілерін қоса алғанда;
2) газ шаруашылығы объектілерін;
3) астықты сақтау және өңдеу өндірісі мен объектілерін;
4) химиялық, мұнай химиялық, мұнай өңдеу өнеркәсібінің өндірісі және объектілерін;
5) металлургия өнеркәсібінің өндірісі мен объектілерін;
6) қауіпті өндірістік объектілерде (химиялық, мұнай химиялық және мұнай өңдеу өнеркәсібінің қадағалауындағы объектілерді қоспағанда) пайдаланылатын техникалық қондырғыларға арналған қорғану жүйелері мен қауіпсіздік аспаптарының технологиялық процестерін басқарудың автоматтандырылған жүйелерін жобалаушы ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау.
2. Мына құрылыстар бойынша:
1) пайдалы қазба кен орындарын ашық әдіспен өндіру жөніндегі өндірістер мен объектілердің;
2) пайдалы қазбалар кен орындарын жер асты әдістерімен өндіру жөніндегі өндірістер мен объектілердің;
3) көліктік жер асты объектілері мен құрылыстарының;
4) арнайы жер асты құрылыстарының;
5) пайдалы кен қазбаларын өңдеу және байыту жөніндегі өндірістер мен объектілердің;
6) мұнай және газ өнеркәсібінің, магистральды құбырлы көлік объектілерін қоса алғанда, өндірістер мен объектілердің;
7) газ шаруашылығы объектілерін (газбен жабдықтау объектілерінің (жүйелерінің) құрылысын техникалық қадағалау);
8) астықты сақтау және өңдеу өндірістері мен объектілерін;
9) химиялық, мұнай химиялық, мұнай өңдеу өнеркәсібінің өндірістері мен объектілерінің құрылыс жұмыстарын жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау;
10) металлургия өнеркәсібінің өндірістері мен объектілерінің құрылыс жұмыстарын жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау.
3. Мыналарды:
1) көмір өнеркәсібінің өндірістері мен объектілерін;
2) тау-кен руда өнеркәсібінің өндірістері мен объектілерін;
3) бақылауындағы жер қойнауын күзету және геологиялық-маркшейдерлік бақылауды қадағалау өндірістері мен объектілерін;
4) мұнай және газ өнеркәсібінің өндірістері мен объектілерін, магистральды құбырлы көлік объектілерін қоса алғанда;
5) химиялық, мұнайхимиялық, мұнай өңдеу өнеркәсібінің өндірістері мен
6) қазандықтарды қадағалау объектілерін (бу және су жылытатын қазандар, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстар, бу және ыстық су құбырлары) (ұйымның аттестаттау комиссиясының мүшелері);
7) көтергіш құрылғыларды (жүк көтергіш шығырандар, көтергіштер, лифтілер және басқалары) (ұйымның аттестаттау комиссиясының мүшелері);
8) металлургиялық және кокс химия өндірістері мен объектілерін;
9) газ шаруашылығының объектілерін;
10) астықты сақтау және өңдеу өндірістері мен объектілерін пайдалануды жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін
4. Мыналарды:
1) химиялық, мұнайхимиялық, мұнай өңдеу өндірістері мен объектілеріндегі монтаждау, іске қосу жұмыстарын;
2) металлургиялық және кокс химиялық өндірістерінің объектілеріндегі монтаждау, іске қосу жұмыстарын;
3) газ шаруашылығы объектілеріндегі (жүйелерінде) (газбен жабдықтау объектілерін (жүйелерін) монтаждауға техникалық қадағалауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар мен қызметкерлер) монтаждау, іске қосу жұмыстарын;
4) қазандықтарды қадағалау объектілеріндегі монтаждау, іске қосу жұмыстарын;
5) көтергіш құрылғылардағы монтаждау, жөндеу іске қосу жұмыстарын;
6) қауіпті өндірістік объектілердегі қорғану жүйелері мен қауіпсіздік аспаптары бойынша монтаждау, іске қосу жұмыстарын;
7) тау-кен өндірісінің объектілеріндегі монтаждау, жөндеу және тексеру жүргізу жұмыстарын;
8) мұнай және газ өнеркәсібінің өндірістері мен объектілеріндегі монтаждау, жөндеу жұмыстарын;
9) магистральды және кәсіпшілік құбырлары мен олардың объектілеріндегі монтаждау, жөндеу жұмыстары;
10) астықты сақтау және өңдеу өндірістері мен объектілеріндегі монтаждау, жөндеу жұмыстарын жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен
5. Мыналарды:
1) жарылыстан қорғайтын І және ІІ топтағы электр жабдықтары мен кен орнын және қалыпты орындаудағы электр жабдықтарын;
2) тау-кен шахта жабдықтарын;
3) мұнай және газ өнеркәсібінің, магистральды құбырлы көлік және геологиялық барлау өндірістері мен объектілеріне арналған жабдықтарды;
4) қазандықтарды қадағалау объектілерін;
5) көтергіш құрылғыларды;
6) газ жабдықтарын, жабдықтарды (техникалық қондырғыларды) жөндеу, қалпына келтіру және сынаудан өткізу, желдеткіш және түтін шығатын жүйелерді жөндеу және қалпына келтіру, автоматтандыру, қорғану және дабылдағыш жүйелерін жөндеу;
7) химиялық, мұнайхимиялық, мұнай өңдеу өнеркәсібіне арналған жабдықтарды;
8) қауіпті өндірістік объектілерге арналған аппаратуралар мен бақылау жүйелері, өлшеу, авариядан қорғау және дабылдағыш, технологиялық процестерді басқару құралдары;
9) қауіпті заттарды тасымалдауға арналған көлік құралдары мен арнайы контейнерлерді;
10) темір жолға кіретін жолдарды;
11) қауіпті жүктермен вагондарды тасымалдау үшін пайдаланатын жеке меншік (жалға алынған) локомотивтерді;
12) металлургиялық және кокс химиялық өндірістерінің объектілерін;
13) астықты сақтау және өңдеу өндірістері мен объектілерінде пайдаланылатын техникалық қондырғыларды жөндеуді жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау.
6. Мыналарды:
1) жабдықтар шығаратын ұйымдардың сапаны бақылау қызметінің;
2) жабдықтар шығаратын ұйымдардың жобалау-конструкторлық қызметінің басшыларын дайындау.
7. Сараптау ұйымдарының лауазымды адамдары мен қызметкерлерін
8. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында дайындау мен оқытуды жүзеге асыратын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау.
9. Жарылыс жұмыстары және жарылғыш материалдармен жұмыс істейтін лауазымды адамдар мен орындаушыларды, жарылғыш материалдар қоймасының меңгерушілерін дайындау.
10. Қауіпті заттарды темір жол және автокөлік жолдарымен тасымалдаумен айналысатын ұйымдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерін дайындау.
лауазымды адамдары мен қызметшілерін өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында оқытуды ұйымдастыру ережесіне 2-қосымша Лауазымды адамдар мен қызметшілерді дайындау және оқыту жөніндегі бағдарламаның оқыту жоспарының нысаны Келісілді Бекітілді Комитеттің Тапсырыс беруші Дайындау және аумақтық органының ұйымның басшысы оқыту жөніндегі басшысы (міндетті емес)
Оқыту жоспары
(бағдарламаның атауы)
Мақсаты ______________________________________________________ Тыңдаушылардың санаты_________________________________________ Дайындау мерзімі______________________________________________ Сабақ режимі__________________________________________________ N Бөлімдер мен Барлық Оның ішінде Бақылау нысаны пәндердің сағаты Дәрістер Практикалық сабақтар атаулары Барлығы 3-қосымша Лауазымды адамдар мен қызметшілерді дайындау және оқыту жөніндегі бағдарламаның оқыту-тақырыптық жоспарының нысаны Оқыту-тақырыптық жоспары (бағдарламаның, бөлімнің атауы)
Мақсаты ______________________________________________________ Тыңдаушылардың санаты_________________________________________ Дайындау мерзімі______________________________________________ Оқыту нысаны _________________________________________________ Сабақ режимі__________________________________________________ Бөлімдердің және Барлық сағаты Бақылау пәндер мен нысаны Барып Практикалық тақырыптардың оқитын сабақтар сабақ, іскерлік ойындары және т.т.б.
жә- не т.т.б 4-қосымша Лауазымды адамдар мен қызметшілерді дайындау және оқыту жөніндегі оқу бағдарламасының нысаны (дайындау жөніндегі ұйымның атауы)
Курстың немесе пәндердің оқу бағдарламасы (атауы)
1. Кіріспе
2. 1-ші тақырып (оқыту материалының мазмұны және баяндау жүйелілігі).
2-ші тақырып және т.т.б.
3. Курсты немесе пәнді оқып-үйрену жөніндегі әдістемелік нұсқамалар.
4. Бақылау тапсырмалары.
5. Әдебиеттер.

На русском языке:
Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар Приказ Министра по Министерство по чрезвычайным ситуациям министрлігі Республики Казахстан чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 12 апреля 2005 года № 318.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 4 мая 2005 года № 3614. Утратил силу приказом Министра по Республики Казахстан от 17 апреля 2009 года № 75 Об утверждении Правил организации обучения в области промышленной безопасности должностных лиц и работников опасных производственных объектов
1. Утвердить прилагаемые Правила организации обучения в области промышленной безопасности должностных лиц и работников опасных производственных объектов (далее - Правила).
2. Комитету по государственному контролю и надзору в области чрезвычайных ситуаций Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан (далее - Комитет) и его территориальным органам обеспечить исполнение Правил.
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на первого вице- министра Бижанова Н. К.
4. Настоящий приказ вводится в действие со дня официального опубликования.
Министр
Утверждены приказом Министра по от 12 апреля 2005 года N 318 Правила организации обучения в области промышленной безопасности должностных лиц и работников опасных производственных объектов
1. Общие положения
1. Настоящие Правила разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан "О промышленной безопасности на опасных производственных объектах" и устанавливают порядок обучения должностных лиц и работников предприятий в области промышленной безопасности, организаций и объектов, подконтрольных органам Государственной инспекции по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций Комитета по государственному контролю и надзору в области чрезвычайных ситуаций Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан, а также научно-исследовательских, проектно- конструкторских, строительных, монтажных, ремонтных и других организаций, выполняющих работы для указанных предприятий, организаций и объектов.
2. Порядок обучения должностных лиц и работников в области промышленной безопасности устанавливается на основе непрерывности обучения, где качество обучения проверяется посредством проверки знаний путем экзамена.
3. Экзаменационные билеты разрабатываются специализированными учебными организациями в области промышленной безопасности (далее - учебные организации) и утверждаются председателем экзаменационной комиссии.
2. Порядок организации обучения
4. Проверке знаний в области промышленной безопасности должностных лиц и работников опасных производственных объектов предшествует их подготовка по учебным программам, разработанным с учетом типовых программ, утвержденных Комитетом по государственному контролю и надзору в области чрезвычайных ситуаций Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан (далее - Комитет).
5. Подготовку и обучение в учебных организациях проходят должностные лица и работники опасных производственных объектов.
6. Примерный учебно-тематический план Типовой программы (объем курса составляет не менее 40 часов) должен содержать темы, рассматривающие требования в области промышленной безопасности, установленные действующим законодательством Республики Казахстан. В отдельных случаях по согласованию с органами Комитета при переподготовке должностных лиц и работников объем учебной программы может быть сокращен.
7. Учебные программы, разработанные учебными организациями, согласовываются c территориальными органами Комитета.
8. Содержание учебных программ должно соответствовать направлениям деятельности лиц, проходящих подготовку и обучение (приложение 1).
9. Программа подготовки и обучения должна состоять из:
1) учебного плана (приложение 2);
2) учебно-тематического плана (приложение 3);
3) учебной программы (приложение 4).
10. По окончании курса обучения выдается справка о его прохождении.
В справку необходимо включать информацию о сроках занятий, их тематике и об учебной организации, проводящей обучение. Справка подписывается руководителем учебной организации или его заместителем.
Приложение 1 к Правилам организации обучения в области промышленной безопасности должностных лиц и работников опасных производственных объектов Направления деятельности лиц, проходящих подготовку и обучение по учебным программам
1. Должностные лица и работники организаций, проектирующих:
1) объекты нефтяной и газовой промышленности, включая объекты магистрального трубопроводного транспорта;
2) объекты газового хозяйства;
3) производства и объекты хранения и переработки зерна;
4) производства и объекты химической, нефтехимической, нефтеперерабатывающей промышленности;
5) производства и объекты металлургической промышленности;
6) автоматизированные системы управления технологическими процессами систем защиты и приборов безопасности для технических устройств, используемых на опасных производственных объектах (за исключением объектов, подконтрольных надзору в химической, нефтехимической и нефтеперерабатывающей промышленности).
2. Должностные лица и работники организаций, осуществляющих работы по строительству:
1) производств и объектов по разработке месторождений полезных ископаемых открытым способом;
2) производств и объектов по разработке месторождений полезных ископаемых подземным способом;
3) транспортных подземных объектов и сооружений;
4) специальных подземных сооружений;
5) производств и объектов по переработке и обогащению полезных ископаемых;
6) производств и объектов нефтяной и газовой промышленности, включая объекты магистрального трубопроводного транспорта;
7) объектов газового хозяйства (технический надзор за строительством объектов (систем) газоснабжения);
8) производств и объектов хранения и переработки зерна;
9) производств и объектов химической, нефтехимической,
10) производств и объектов металлургической промышленности.
3. Должностные лица и работники организаций, осуществляющих эксплуатацию:
1) производств и объектов угольной промышленности;
2) производств и объектов горнорудной промышленности;
3) производств и объектов, подконтрольных надзору за охраной недр и геолого-маркшейдерскому контролю;
4) производств и объектов нефтяной и газовой промышленности, включая
5) производств и объектов химической, нефтехимической,
6) объектов котлонадзора (паровые и водогрейные котлы, сосуды, работающие под давлением, трубопроводы пара и горячей воды) (члены аттестационных комиссий организаций);
7) подъемных сооружений (грузоподъемные краны, подъемники, лифты и др.) (члены аттестационных комиссий);
8) металлургических и коксохимических производств и объектов;
9) объектов газового хозяйства;
10) производств и объектов хранения и переработки зерна.
4. Должностные лица и работники организаций, осуществляющих:
1) монтажные, пусконаладочные работы на производствах и объектах химической, нефтехимической и нефтеперерабатывающей промышленности;
2) монтажные, пусконаладочные работы на объектах металлургических и коксохимических производств;
3) монтажные, пусконаладочные работы на объектах (системах) газового хозяйства (должностные лица и работники, осуществляющие технический надзор за монтажом объектов (систем) газоснабжения);
4) монтажные, пусконаладочные работы на объектах котлонадзора;
5) монтажные, пусконаладочные работы на подъемных сооружениях;
6) монтажные, пусконаладочные работы по системам защиты и приборам безопасности опасных производственных объектов;
7) монтажные, наладочные и ревизионные работы на горных производственных объектах;
8) монтажные, наладочные работы на производствах и объектах нефтяной и газовой промышленности;
9) монтажные, наладочные работы на магистральных и промысловых трубопроводах и их объектах;
10) монтажные и наладочные работы на производствах и объектах хранения и переработки зерна.
5. Должностные лица и работники организаций, осуществляющих ремонт:
1) взрывозащищенного электрооборудования I и II групп и электрооборудования в рудничном и нормальном исполнении;
2) горно-шахтного оборудования;
3) оборудования для производств и объектов нефтяной и газовой промышленности, магистрального трубопроводного транспорта и геологоразведки;
4) объектов котлонадзора;
5) подъемных сооружений;
6) газового оборудования, наладку, ремонт и испытания оборудования (технических устройств), наладку и ремонт вентиляционных и дымоотводящих систем, ремонт систем автоматизации, защиты и сигнализации;
7) оборудования для производств и объектов химической, нефтехимической и нефтеперерабатывающей промышленности;
8) аппаратуры и систем контроля, средств измерения, противоаварийной защиты и сигнализации, управления технологическими процессами для опасных производственных объектов;
9) транспортных средств и специальных контейнеров, предназначенных для транспортирования опасных веществ;
10) железнодорожных подъездных путей;
11) собственных (арендованных) локомотивов, используемых для транспортировки вагонов с опасными грузами;
12) объектов металлургических и коксохимических производств;
13) технических устройств, применяемых на производствах и объектах хранения и переработки зерна.
6. Руководители:
1) служб контроля качества организаций-изготовителей оборудования;
2) проектно-конструкторских служб организаций-изготовителей оборудования.
7. Должностные лица и работники экспертных организаций.
8. Должностные лица и работники организаций, осуществляющих подготовку и обучение в области промышленной безопасности.
9. Должностные лица и исполнители взрывных работ и работ с взрывчатыми материалами, заведующие складами взрывчатых материалов.
10. Должностные лица и работники организаций, занимающихся транспортированием опасных веществ железнодорожным и автомобильным транспортом.
Приложение 2
Форма учебного плана программы по подготовке и обучению должностных лиц и работников Согласовано Утверждено Руководитель территориального органа Комитета организации-заказчика организации по (необязательно)
подготовке и обучению Учебный план (наименование программы)
Цель _____________________________________________________________ Категория слушателей _____________________________________________ Срок подготовки __________________________________________________ Режим занятий ____________________________________________________ N Наименование разделов и дисциплин Всего В том числе Форма часов контроля лекции практические занятия Итого Приложение 3 Форма учебно-тематического плана программы по подготовке и обучению должностных лиц и работников территориального органа Комитета Учебно-тематический план (наименование программы, раздела)
Цель____________________________________________________________ Категория слушателей ___________________________________________ Срок подготовки ________________________________________________ Форма обучения _________________________________________________ Режим занятий _________________________________________________ Наименование разделов и дисциплин и тем Все- го контро- выездные занятия, деловые игры и т.
ля лек- ции д.
прак- ти- ча- сов ческие заня- тия и т.
Приложение 4
Форма учебной программы по подготовке и обучению должностных лиц и работников (наименование организации по подготовке)
Учебная программа курса или дисциплины (наименование)
1. Введение.
2. Тема 1 (содержание и последовательность изложения учебного материала).
3. Тема 2 и т.д.
4. Методические рекомендации по изучению курса или дисциплины.
5. Контрольные задания.
6. Литература.