Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 6 наурыздағы N 392 Заңы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 26 қарашадағы № 56-V Заңымен Микрокредиттік ұйымдар туралы
1) қарыз алушы - микрокредиттік ұйыммен микрокредит беру туралы шарт жасасқан жеке немесе заңды тұлға;
2) кредиттiк досье - микрокредит беру туралы жасалған шартқа сәйкес берiлген, микрокредиттiк ұйым әрбiр қарыз алушыға қалыптастырған құжаттар мен мәлiметтер;
3) микрокредит - микрокредиттiк ұйым қарыз алушыға осы Заңда белгiленген мөлшерде және тәртiппен ақылылық, мерзiмдiлік және қайтарымдылық талаптарымен беретiн ақша;
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4) микрокредиттiк ұйым - осы Заңда белгiленген тәртiппен микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асыратын заңды тұлға;
5) мақсатты микрокредит - қарыз алушыға микрокредит беру туралы жасалған шартқа сәйкес белгiлi бiр мақсаттарға пайдалану талаптарымен берiлген микрокредит.
1. Қазақстан Республикасының микрокредиттiк ұйымдар туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнен, осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.
, коммерциялық емес ұйымдардың, оның Шаруашылық серiктестiгiнiң iшiнде қызметiн реттейтiн Қазақстан Республикасының қоғамдық қорлардың заңдары осы Заңда реттелмеген бөлiгiнде микрокредиттiк ұйымдарға қолданылады.
3. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленсе, халықаралық шарттың ережелерi 2-тарау. Микрокредиттерді беру 3-бап. Микрокредиттердi беру
1. Микрокредиттік ұйым бір қарыз алушыға тиісті қаржы жылына арналған Қазақстан Республикасының республикалық бюджет туралы заңында белгіленген айлық есептік көрсеткіштің сегіз мың еселенген мөлшерінен аспайтын мөлшерде микрокредиттер береді.
2. Осы Заң талаптарын сақтай отырып, микрокредиттi берудiң тәртiбi мен талаптары микрокредиттiк ұйымның жоғары органы бекiткен микрокредиттердi беру ережелерiнде және микрокредиттi беру туралы шартта белгiленедi.
Mикрокредиттік ұйым өз қызметiн микрокредиттердi беру ережелерi болған кезде ғана жүзеге асыруға құқылы.
3. Берiлген микрокредиттi пайдаланғаны үшiн сыйақы ставкасы, микрокредиттiң берiлу мерзiмiне қарамастан, жылға қайта есепте көрсетiледi.
4. Микрокредиттік ұйым микрокредит беруге байланысты комиссияны, сыйақыны және өзге де төлемдерді микрокредит берілгеннен кейін өндіріп алады.
1. Микрокредит беру туралы шарт жазбаша нысанда жасалады, оның бiр данасын микрокредиттiк ұйым қарыз алушының кредиттiк досьесiнде сақтайды.
2. Микрокредит беру туралы шартта:
1) микрокредиттiк ұйымның толық атауы мен қарыз алушының тегiн, атын және әкесiнiң атын немесе толық атауын қоса алғанда, микрокредиттiк ұйым және қарыз алушы туралы мәлiметтер;
2) микрокредиттiң мақсаты (мақсатты микрокредит беру кезiнде);
3) берiлетiн микрокредиттiң жалпы сомасы;
4) микрокредиттi өтеу мерзiмдерi;
5) микрокредиттi өтеу тәсiлi (бiржолата не бөлшектеп);
5-1) микрокредит беру туралы шарттың нөмірі мен жасалған күні, микрокредитті өтеу және сыйақы сомалары қамтылған кезекті төлемдерді өтеу күндері және мөлшерлері, келесі өтеу күніне микрокредит сомасының қалдықтары көрсетілген, сондай-ақ микрокредит беру туралы шартқа қол қойылған күнгі микрокредит пен сыйақының жалпы сомасы көрсетілген микрокредит беру туралы шарт тараптарының екеуі де қол қойған микрокредитті өтеу кестесі;
6) микрокредит беру туралы шарт бойынша (ол болған жағдайда) қарыз алушының мiндеттемелердi орындауын қамтамасыз ету;
7) микрокредит бойынша сыйақы ставкаларының мөлшері, оның ішінде осы Заңның 4-1-бабында белгіленген тәртіппен есептелген жылдық сыйақы ставкасының және жылдық тиімді сыйақы ставкасының мөлшері (микрокредиттің нақты құны);
8) тараптардың жауаптылығы;
9) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де жағдайлар қамтылуға тиiс.
3. Мақсатты микрокредит беру жағдайларында микрокредиттiк ұйымның оның мақсатты пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыруға құқығы бар, ал қарыз алушы микрокредиттiк ұйымның мұндай бақылауды жүзеге асыру мүмкiндiгiн қамтамасыз етуге мiндеттi.
Қарыз алушы микрокредиттi мақсатты пайдалану жөнiндегi мiндеттердi, сондай-ақ осы тармақтың бiрiншi бөлiгiнде көзделген мiндеттi орындамаған кезде микрокредиттiк ұйым микрокредит беру туралы шартты микрокредиттiң берiлмеген бөлiгiне сәйкес орындаудан бас тартуға және қарыз алушыдан микрокредиттi мерзiмiнен бұрын қайтаруды және ол бойынша сыйақыны талап етуге құқылы.
1. Жылдық тиімді сыйақы ставкасы – микрокредитті бергені, қызмет көрсеткені және оны өтегені (қайтарғаны) үшін микрокредиттік ұйымға төлеуге жататын сыйақыны, бар болған кезде – комиссиялық және өзге де төлемдерді қамтитын, қарыз алушының шығыстарын ескере отырып есептелетін микрокредит бойынша дәйекті, жылдық, тиімді, салыстырмалы түрде есептелген сыйақы ставкасы.
Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасының мөлшері қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды реттеуді және қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органмен келісім бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде айқындалған шекті мөлшерден аспауға тиіс.
2. Микрокредиттік ұйымдар жылдық тиімді сыйақы ставкасын микрокредит беру туралы шарттың тармағында көрсетеді, онда сыйақының жылдық ставкасының мөлшері көрсетіледі.
3. Берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасы мынадай формула бойынша есептеледі:
(СЖС + ТЖС)/(БҚ/М)
ЖТСС = ----------------- x 12 x 100, мұнда:
М
ЖТСС – микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасы;
СЖС – микрокредитті пайдаланудың бүкіл мерзім ішіндегі сыйақының жалпы сомасы;
ТЖС – микрокредитті пайдаланудың бүкіл мерзімі ішінде микрокредитті бергені, қызмет көрсеткені және өтегені (қайтарғаны) үшін микрокредиттік ұйымның комиссиялық және өзге де төлемдерінің жалпы сомасы;
БҚ – микрокредитті пайдаланудың бүкіл мерзімі ішіндегі микрокредит бойынша ай сайынғы берешек қалдықтарының жалпы сомасы;
М – микрокредитті айлар бойынша өтеу мерзімі.
4. Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасын есептеу кезінде:
1) микрокредитті өтеудің бүкіл мерзімі ішіндегі микрокредит бойынша сыйақы;
2) комиссиялық және өзге де төлемдер – микрокредит беру туралы шартқа сәйкес микрокредиттік ұйымға төлеуге жататын микрокредитті алуға, пайдалануға және өтеуге (қайтаруға) байланысты, микрокредит беру туралы шарт жасасқан кезде мөлшері мен төлеу мерзімдері белгілі болған қарыз алушының шығыстары ескеріледі.
5. Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы ставкасын есептеу кезінде:
1) тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл), оның ішінде қарыз алушының микрокредит беру туралы шарттың талаптарын сақтамағаны үшін;
2) микрокредитке қызмет көрсету бойынша микрокредит беру туралы шартта көзделген, шамасы және (немесе) төлеу мерзімдері шарт жасасқан күні белгісіз болған және қарыз алушының шешіміне және (немесе) оның жасаған әрекетіне (микрокредитті мерзімінен бұрын толық немесе ішінара өтеу)
байланысты төлемдер ескерілмейді.
6. Қарыз алушының ақшалай міндеттемелерінің сомасын (мөлшерін) және (немесе) оларды төлеу мерзімдерін өзгертуге әкеп соғатын микрокредит беру туралы шарттың талаптары өзгерген кезде жылдық тиімді сыйақы ставкасының нақтыланған мәнін есептеу, микрокредит беру туралы шарттың қолданылу мерзімі басталғанда қарыз алушы жүргізген микрокредит бойынша төлемдер ескерілмей, талаптары өзгертілетін күнгі микрокредитті өтеудің қалған мерзіміндегі берешек қалдығы негізге алынып жүргізіледі.
1. Микрокредиттiк ұйым:
1) қамтамасыз ете отырып не қамтамасыз етпей микрокредиттердi беруге, оның iшiнде берiлген микрокредитке Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен және жағдайларда мүлiктi кепiлге қабылдауға;
2) микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелердi орындау үшiн қажет мәлiметтердi қарыз алушыдан сұратуға;
3) Қазақстан Республикасының заңдарына және микрокредит беру туралы шартқа сәйкес өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.
2. Микрокредиттік ұйым:
1) орналасқан жерi өзгерген не атауы өзгерген жағдайда қарыз алушыларды микрокредиттiк ұйымның және оның қарыз алушыларының орналасқан жерi бойынша екi баспа басылымында, мемлекеттiк тiлде және орыс тiлiнде бұл туралы тиiстi ақпарат жариялау жолымен, не мұндай өзгерiстер болған күннен бастап отыз күнтiзбелiк күннен кешiктiрмей, әр қарыз алушыны жазбаша хабарландыру жолымен хабардар етуге;
2) микрокредиттердi беру ережесiнiң көшiрмесiн оны көруге және онымен танысуға қолжетiмдi жерде орналастыруға;
3) қарыз алушы микрокредиттi алғанға дейiн микрокредиттi алуға және оған қызмет көрсетуге байланысты шығындар туралы оны хабардар етуге;
4) қарыз алушыны микрокредиттi алуға байланысты оның құқықтары мен мiндеттерi туралы хабардар етуге;
5) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген өзге де талаптарды сақтауға мiндеттi.
7-бап. Қарыз алушының құқықтары мен мiндеттерi
1. Қарыз алушы:
1) микрокредиттiк ұйымның микрокредиттердi беру ережелерiмен танысуға;
2) егер микрокредиттi беру туралы шартта өзгеше көзделмесе, алған микрокредиттi өз қалауы бойынша пайдалануға;
3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.
2. Қарыз алушы:
1) алған микрокредиттi қайтаруға және ол бойынша есептелген сыйақыны микрокредиттi беру туралы шартта белгiленген мерзiмде және тәртiппен төлеуге;
2) микрокредиттiк ұйым осы Заңға сәйкес сұрататын құжаттар мен мәлiметтердi беруге;
3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де талаптарды орындауға мiндеттi.
8-бап. Микрокредиттi беру туралы шарт бойынша мiндеттемелердi тоқтату Микрокредиттi беру туралы шарт бойынша мiндеттемелер Қазақстан Республикасының азаматтық заңдарында көзделген негiздемелер бойынша тоқтатылады.
3-тарау. Микрокредиттік ұйымдарды құру және олардың қызметі 9-бап. Микрокредиттiк ұйымның құқықтық жағдайы
1. Коммерциялық микрокредиттiк ұйым шаруашылық серiктестiк нысанында құрылуы мүмкін.
2. Коммерциялық емес микрокредиттiк ұйым қоғамдық қор нысанында құрылуы мүмкiн. Коммерциялық емес микрокредиттiк ұйым тек қана жеке және заңды тұлғалардың қызметiн ынталандыруға бағытталған мiндеттердi қамтамасыз ету және оларға осы Заңға сәйкес қаржылық қолдау көрсету мақсатында құрылады.
Көрсетiлген мақсаттарға қол жеткiзу үшiн коммерциялық емес микрокредиттiк ұйым микрокредиттер беру жөнiндегi кәсiпкерлiк қызметтi, сондай-ақ осы Заңда көзделген қызметтiң қосымша түрлерiн жүзеге асыруға құқылы. Коммерциялық емес микрокредиттiк ұйымдардың кiрiстерi оның мүшелерiнiң (қатысушыларының) арасында бөлiнбейдi және осы Заңда көзделген қызмет мақсаттарына бағытталады.
3. Микрокредиттiк ұйымға бағалы қағаздар шығаруға тыйым салынады.
1. Mикрокредиттік ұйымның құрылтайшылары (қатысушылары) құрылатын микрокредиттiк ұйымның жарғылық капиталының ең төменгi мөлшерiн оны мемлекеттiк тiркеу кезiне қарай тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен ақшалай толық төлеуге мiндеттi.
2. Құрылатын микрокредиттiк ұйымның жарғылық капиталының және барлық қатысушылар салымдарының ең төменгi мөлшерi Қазақстан Республикасының республикалық бюджет туралы заңында тиiстi қаржы жылына арнап белгiленген айлық есептiк көрсеткiштiң мың еселенген мөлшерiнен кем болмауға тиiс.
3. Осы баптың ережесi коммерциялық емес микрокредиттiк ұйымдарға қолданылмайды.
11-бап. Микрокредиттiк ұйымның атауы
1. Микрокредиттiк ұйымның толық атауында мiндеттi түрде "микрокредиттiк ұйым" деген сөздер немесе олардың туынды сөздерi болуға тиiс.
2. Микрокредиттiк ұйымның қысқартылған атауында мiндеттi түрде "MKҰ"
аббревиатурасы болуға тиiс.
3. Микрокредиттiк ұйым ретiнде тiркелмеген заңды тұлғаның өз атауында "микрокредиттiк ұйым" деген сөздердi, ол микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асырады деп болжайтын олардың туынды сөздерiн немесе "МКҰ" аббревиатурасын пайдалануға құқығы жоқ.
12-бап. Микрокредиттердi беру ережесi Микрокредиттердi беру ережесiнде мынадай мәлiметтер қамтылуға тиіс:
1) микрокредиттердi беру мерзiмдерi;
2) берiлетiн микрокредиттер бойынша сыйақы ставкаларының шектi шамасы;
3) берiлген микрокредиттер жөнiндегi сыйақыны төлеу тәртiбi;
4) микрокредиттiк ұйым беретiн қамтамасыз етуге ұсынылатын талаптар (ол болған жағдайда).
Микрокредиттердi беру ережесiнде микрокредиттердi берудiң өзге де талаптары және Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтiн мәлiметтер де болуы мүмкiн.
13-бап. Iшкi бақылау қызметi
1. Микрокредиттiк ұйым өзiнiң қаржы-шаруашылық қызметiн бақылауды жүзеге асыру үшiн iшкi бақылау қызметiн құрады.
2. Iшкi бақылау қызметiнiң жұмыс тәртiбi жарғымен, сондай-ақ ережелермен және микрокредиттiк ұйымның iшкi қызметiн реттейтiн өзге де құжаттармен белгiленедi.
14-бап. Микрокредиттiк ұйымдар қызметiнiң қосымша түрлерi Микрокредиттiк ұйымдар микрокредиттердi беру жөнiндегi қызметiнде қосымша мынадай қызмет түрлерiн жүзеге асыруға құқылы:
1) Қазақстан Республикасының резиденттерiнен және резидент еместерiнен қарыз (азаматтардан кәсiпкерлiк қызмет ретiнде қарыз түрiнде ақша тартуды қоспағанда) және гранттар тарту;
2) уақытша еркiн активтердi мемлекеттiк бағалы қағаздарға, корпоративтiк бағалы қағаздарға, екiншi деңгейдегi банктердiң депозиттерiне және Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтiн басқа да тәсiлдермен орналастыру;
3) микрокредиттi қамтамасыз ету ретiнде алынған кепiлге салынған мүлiкпен Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртiппен мәмiлелер жасасу;
4) басқа заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысу;
5) өзiнiң меншiк мүлкiн сату;
6) микрокредиттер беру жөнiндегi қызметке байланысты мәселелер бойынша консультациялық қызмет көрсету;
7) өзiнiң меншiк мүлкiн жалға беру;
8) лизинг қызметiн жүзеге асыру;
9) өтеусiз негiзде оқыту.
15-бап. Берiлген микрокредит бойынша құжаттаманы жүргiзу тәртiбi
1. Микрокредиттiк ұйым әрбiр берiлген микрокредиттi қарыз алушылардың тiркеу журналында тiркейдi.
2. Микрокредит алу үшiн қарыз алушы осы баптың 3-тармағында көзделген құжаттарды ұсынады.
3. Микрокредиттiк ұйым әрбiр берiлген микрокредит бойынша микрокредиттi беру туралы шартқа қол қойылған күннен бастап жасалатын кредиттiк досьенi жүргiзуге тиiс.
Кредиттiк досье мыналарды қамтуға тиiс:
1) қарыз алушы қол қойған, микрокредиттi пайдалану мақсаты туралы (мақсатты микрокредит берiлген жағдайда), микрокредиттi өтеу және сыйақы төлеу жөнiндегi мiндеттемелердi қарыз алушының орындауын қамтамасыз етуге берiлетiн, құны көрсетiлген мүлiк туралы не қамтамасыз етудiң болмауы туралы мәлiметтер қамтылған өтiнiш;
2) қарыз алушының белгiленген тәртiппен куәландырылған құрылтай құжаттарының көшiрмелерi (заңды тұлғалар үшiн);
3) қарыз алушының жеке куәлiгiнiң көшiрмесi (жеке тұлғалар үшiн);
4) қарыз алушы өкiлiнiң микрокредит беру туралы шартқа қол қоюға өкiлеттiгiн растайтын құжаттар;
5) микрокредит беру туралы шарт;
6) Алынып тасталды - ҚР 2006.12.08 N 198 Заңымен;
7) берiлген микрокредит мүлiк кепiлiмен қамтамасыз етiлген жағдайда - кепiл туралы шарт.
4. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда, мемлекеттiк тiркеуге жататын мүлiк кепiлi осы мүлiктi мемлекеттiк тiркеудi жүзеге асырған органда тiркелуге тиiс.
5. Мiндеттемесiн орындау кепiлдiкпен немесе кепiлгерлiкпен қамтамасыз етiлген микрокредит бойынша кредиттiк досьеге мынадай қосымша құжаттар қоса берiледi:
1) кепiлдiк немесе кепiлгерлiк шарты;
2) кепiлдiк берушi атынан кепiлдiк шартына немесе кепiлгер атынан кепiлгерлiк шартына қол қоятын өкiлдiң өкiлеттiгiн растайтын құжаттар.
6. Микрокредит бойынша берешектiң толық немесе iшiнара өтелгенiн растайтын құжаттар кредиттiк досьеге қоса берiлуге және микрокредиттi өтеу көзiн (қарыз алушы аударған не кепiлге салынған мүлiктi сатудан түскен ақша)
көрсетуге тиiс.
1. Микрокредиттi беру құпиясы қарыз алушылар, микрокредиттердiң мөлшерi, қарыз алушыға қатысты микрокредиттi беру туралы шарттың өзге де талаптары туралы және микрокредиттiк ұйымның операциялары туралы (микрокредиттердi беру ережелерiн қоспағанда) мәлiметтердi қамтиды.
Тарату процесiндегi микрокредиттiк ұйымның микрокредиттi беру туралы жасалған шарттары жөнiндегi мәлiметтер микрокредиттердi беру құпиясына жатпайды.
2. Микрокредиттiк ұйымдар микрокредиттi бepу құпиясына кепiлдiк бередi.
3. Микрокредиттi беру құпиясы тек қана қарыз алушыға, қарыз алушының жазбаша келiсiмi негiзiнде үшiншi тұлғаға, сондай-ақ осы баптың 4 және 5- тармақтарында көрсетiлген тұлғаларға ашылуы мүмкiн.
4. Қарыз алушылар туралы, микрокредиттiң мөлшерi туралы, микрокредиттi беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары туралы, микрокредиттiк ұйым жүргiзетiн операциялар туралы мәлiметтер:
1) анықтау және алдын ала тергеу органдарына: мөрмен расталған және прокурор санкция берген жазбаша сауал салу негiзiнде олар жүргiзiп жатқан қылмыстық iстер бойынша;
2) соттарға: соттың ұйғарымы, қаулысы, шешiмi және үкiмi негiзiнде олар жүргiзiп жатқан iстер бойынша;
2-1) атқарушылық іс жүргізу органдарына және жеке сот орындаушыларына: атқарушылық іс жүргізу органының мөрімен немесе жеке сот орындаушысының мөрімен расталған, сот орындаушысының сот санкция берген қаулысы негізінде өздері жүргізіп жатқан атқарушылық іс жүргізу бойынша;
3) прокурорға: оның құзыретi шегiнде, оның қарауында жатқан материал бойынша тексеру жүргiзу туралы қаулысы негiзiнде;
4) салық органдарына: нұсқама негiзiнде тексерiлетiн тұлғаға салық салуға байланысты мәселелер бойынша;
5) қарыз алушының өкiлдерiне: нотариат куәландырған сенiмхат негiзiнде берiледi.
5. Қарыз алушы, микрокредит мөлшерi, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары жөнiндегi мәлiметтер, қарыз алушы қайтыс болған жағдайда, осы баптың 4-тармағында көзделген тұлғаларды қоспағанда, жазбаша сауал салу негiзiнде, сондай-ақ:
1) қарыз алушы өсиетте көрсеткен тұлғаларға;
2) нотариустерге: нотариустiң мөрiмен расталған, оның жазбаша сауал салуы негiзiнде олар жүргiзiп жатқан мұрагерлiк iстер бойынша. Нотариустiң жазбаша сауал сaлуына қайтыс болғандығы туралы куәлiктiң көшiрмесi қоса берiлуге тиiс;
3) шетелдiк консулдық мекемелерге: олар жүргiзiп жатқан мұрагерлiк iстер бойынша берiледi.
Микрокредиттiк ұйымның бухгалтерлiк есепке алуды жүргiзуi және қаржы есептiлiгiн жасауы осы Заңның және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есепке алу және қаржы есептiлiгi туралы заңдарының ережелерiне сәйкес жүзеге асырылады.
18-бап. Құжаттарды сақтау Микрокредиттiк ұйымның қызметiне байланысты құжаттарды сақтау Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.
19-бап. Микрокредиттер беру жөнiндегi қызметке және шындыққа сәйкес келмейтiн жарнамаға тыйым салу
1. Банктердi және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда, микрокредиттiк ұйымдар ретiнде тiркелмеген заңды тұлғалардың микрокредиттер беру жөнiндегi кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға құқығы жоқ.
2. Микрокредиттiк ұйымдарға өздерiнiң қызметi туралы, ол жарияланған күнi шындыққа сәйкес келмейтiн, жарнама беруге тыйым салынады.
20-бап. Микрокредиттiк ұйымдарды қайта ұйымдастыру және тарату Микрокредиттiк ұйымдарды қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген тәртiппен жүзеге асырылады.
4-тарау. Қорытынды ережелер 21-бап. Микрокредиттiк ұйымдардың қызметiн мемлекеттiк бақылау Микрокредиттiк ұйымдардың қызметiн мемлекеттiк бақылау Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртiппен жүзеге асырылады.
22-бап. Қазақстан Республикасының микрокредиттiк ұйымдар туралы заңдарын бұзғаны үшiн жауаптылық Қазақстан Республикасының микрокредиттiк ұйымдар туралы заңдарының бұзылуына кiнәлi адамдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.
Қазақстан Республикасының Президентi

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 6 марта 2003 года № 392. Утратил силу Законом Республики Казахстан от 26 ноября 2012 года № 56-V О микрокредитных организациях
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) заемщик - физическое или юридическое лицо, заключившее с микрокредитной организацией договор о предоставлении микрокредита;
2) кредитное досье - документы и сведения, формируемые микрокредитной организацией на каждого заемщика, предоставленные в соответствии с заключенным договором о предоставлении микрокредита;
3) микрокредит - деньги, предоставляемые микрокредитной организацией заемщику в размере и порядке, определенных настоящим Законом, на условиях платности, срочности и возвратности;
4) микрокредитная организация - юридическое лицо, осуществляющее деятельность по предоставлению микрокредитов в порядке, определенном настоящим Законом;
5) целевой микрокредит - микрокредит, выданный на условиях его использования заемщиком на определенные цели в соответствии с заключенным договором о предоставлении микрокредита.
Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о микрокредитных организациях
1. Законодательство Республики Казахстан о микрокредитных организациях основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из Гражданского кодекса, настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Законодательство Республики Казахстан, регулирующее деятельность хозяйственных товариществ, некоммерческих организаций, в том числе общественных фондов, распространяется на микрокредитные организации в части, не урегулированной настоящим Законом.
3. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Глава 2. Предоставление микрокредитов
Статья 3. Предоставление микрокредитов
1. Микрокредитная организация предоставляет микрокредиты в размере, не превышающем восьмитысячекратного размера месячного расчетного показателя, установленного законом Республики Казахстан о республиканском бюджете на соответствующий финансовый год, на одного заемщика.
2. Порядок и условия предоставления микрокредита с соблюдением требований настоящего Закона устанавливаются правилами предоставления микрокредитов, утвержденными высшим органом микрокредитной организации, и договором о предоставлении микрокредита.
Микрокредитная организация вправе осуществлять свою деятельность только при наличии правил предоставления микрокредитов.
3. Ставка вознаграждения за пользование предоставленным микрокредитом указывается в пересчете на год независимо от срока предоставления микрокредита.
4. Комиссия, вознаграждение и иные платежи, связанные с предоставлением микрокредита, взимаются микрокредитной организацией после предоставления
Статья 4. Обязательные условия договора о предоставлении микрокредита и его использование
1. Договор о предоставлении микрокредита заключается в письменной форме, один из экземпляров которого хранится микрокредитной организацией в кредитном досье заемщика.
2. Договор о предоставлении микрокредита должен содержать:
1) сведения о микрокредитной организации и заемщике, включая полное наименование микрокредитной организации и фамилию, имя и отчество или полное наименование заемщика;
2) цель микрокредита (при выдаче целевого микрокредита);
3) общую сумму предоставляемого микрокредита;
4) сроки погашения микрокредита;
5) способ погашения микрокредита (единовременно либо частями);
5-1) график погашения микрокредита, подписанный обеими сторонами договора о предоставлении микрокредита, с указанием номера и даты заключения договора о предоставлении микрокредита, дат погашения и размеров очередных платежей, содержащих суммы погашения микрокредита и вознаграждения, остатков суммы микрокредита на дату следующего погашения, а также с указанием общей суммы микрокредита и вознаграждения на дату подписания договора о предоставлении микрокредита;
6) обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита (при его наличии);
7) размер ставок вознаграждения по микрокредиту, в том числе размер годовой ставки вознаграждения и годовой эффективной ставки вознаграждения (реальную стоимость микрокредита), рассчитанной в порядке, установленном статьей 4-1 настоящего Закона;
8) ответственность сторон;
9) иные условия в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
3. В случаях предоставления целевого микрокредита микрокредитная организация имеет право осуществлять контроль за его целевым использованием, а заемщик обязан обеспечить возможность осуществления микрокредитной организацией такого контроля.
При невыполнении заемщиком обязанностей по целевому использованию микрокредита, а также обязанности, предусмотренной частью первой настоящего пункта, микрокредитная организация вправе отказаться от исполнения договора о предоставлении микрокредита соответственно непредоставленной части микрокредита и потребовать от заемщика досрочного возврата микрокредита и вознаграждения по нему.
Статья 4-1. Расчет годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту
1. Годовая эффективная ставка вознаграждения - ставка вознаграждения в достоверном, годовом, эффективном, сопоставимом исчислении по микрокредиту, рассчитываемая с учетом расходов заемщика, включающих в себя вознаграждение, при наличии - комиссионные и иные платежи, подлежащие уплате микрокредитной организации за предоставление, обслуживание и погашение (возврат) микрокредита.
Размер годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту не должен превышать предельного размера, определенного нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан по согласованию с уполномоченным государственным органом, осуществляющим регулирование и надзор финансового рынка и финансовых организаций.
2. Микрокредитные организации указывают годовую эффективную ставку вознаграждения в пункте договора о предоставлении микрокредита, в котором указывается размер годовой ставки вознаграждения.
3. Годовая эффективная ставка вознаграждения по предоставляемым микрокредитам рассчитывается по следующей формуле:
ГЭСВ = (ОСВ+ОСП)/(ОЗ/С) х 12 х 100, где:
С
ГЭСВ - годовая эффективная ставка вознаграждения по микрокредиту;
ОСВ - общая сумма вознаграждения за весь срок пользования микрокредитом;
ОСП - общая сумма комиссионных и иных платежей микрокредитной организации за предоставление, обслуживание и погашение (возврат)
микрокредита за весь срок пользования микрокредитом;
ОЗ - общая сумма ежемесячных остатков задолженности по микрокредиту за весь срок пользования микрокредитом;
С - срок погашения микрокредита в месяцах.
4. При расчете годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту учитываются:
1) вознаграждение по микрокредиту за весь срок погашения микрокредита;
2) комиссионные и иные платежи - расходы заемщика, размеры и сроки уплаты которых известны на момент заключения договора о предоставлении микрокредита, связанные с получением, пользованием и погашением (возвратом)
микрокредита, подлежащие уплате микрокредитной организации в соответствии с
5. При расчете годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту не учитываются:
1) неустойка (штраф, пеня), в том числе за несоблюдение заемщиком условий договора о предоставлении микрокредита;
2) предусмотренные договором о предоставлении микрокредита платежи по обслуживанию микрокредита, величина и (или) сроки уплаты которых неизвестны на дату заключения договора и зависят от решения заемщика и (или)
варианта его поведения (полное досрочное или частичное погашение микрокредита).
6. При изменении условий договора о предоставлении микрокредита, влекущем изменение суммы (размера) денежных обязательств заемщика и (или)
срока их уплаты, расчет уточненного значения годовой эффективной ставки вознаграждения производится исходя из остатка задолженности, оставшегося срока погашения микрокредита на дату, с которой изменяются условия, без учета платежей по микрокредиту, произведенных заемщиком с начала срока действия договора о предоставлении микрокредита.
Статья 5. Обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита Исполнение обязательств заемщиком договора о предоставлении микрокредита обеспечивается способами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан или договором о предоставлении микрокредита.
Статья 6. Права и обязанности микрокредитной организации
1. Микрокредитная организация вправе:
1) предоставлять микрокредиты с обеспечением либо без обеспечения, в том числе принимать в залог под предоставленный микрокредит имущество, в порядке и на условиях, установленных законодательством Республики Казахстан;
2) запрашивать у заемщика сведения, необходимые для исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита;
3) осуществлять иные права в соответствии с законодательством Республики Казахстан и договором о предоставлении микрокредита.
2. Микрокредитная организация обязана:
1) в случае изменения места нахождения либо изменения наименования известить заемщиков об этом путем опубликования соответствующей информации в двух печатных изданиях, на государственном и русском языках, по месту нахождения микрокредитной организации и ее заемщиков либо путем письменного уведомления каждого заемщика, не позднее тридцати календарных дней с даты таких изменений;
2) разместить копию правил предоставления микрокредитов в месте, доступном для обозрения и ознакомления с ней;
3) проинформировать заемщика до получения им микрокредита о его затратах, связанных с получением и обслуживанием микрокредита;
4) проинформировать заемщика о его правах и обязанностях, связанных с получением микрокредита;
5) соблюдать иные требования, установленные законодательством Республики Казахстан.
Статья 7. Права и обязанности заемщика
1. Заемщик вправе:
1) ознакомиться с правилами предоставления микрокредитов микрокредитной организации;
2) распоряжаться полученным микрокредитом по своему усмотрению, если иное не предусмотрено договором о предоставлении микрокредита;
3) осуществлять иные права, предусмотренные законодательством
2. Заемщик обязан:
1) возвратить полученный микрокредит и оплатить начисленное вознаграждение по нему в сроки и порядке, которые установлены договором о предоставлении микрокредита;
2) представлять документы и сведения, запрашиваемые микрокредитной организацией в соответствии с настоящим Законом;
3) выполнять иные требования, предусмотренные законодательством
Статья 8. Прекращение обязательств по договору о предоставлении микрокредита Прекращение обязательств по договору о предоставлении микрокредита производится по основаниям, предусмотренным гражданским законодательством
Глава 3. Создание и деятельность микрокредитных организаций
Статья 9. Правовое положение микрокредитной организации
1. Коммерческая микрокредитная организация может создаваться в форме хозяйственного товарищества.
2. Некоммерческая микрокредитная организация может создаваться в форме общественного фонда. Некоммерческая микрокредитная организация создается исключительно в целях обеспечения задач, направленных на стимулирование деятельности физических и юридических лиц, и оказания им финансовой поддержки в соответствии с настоящим Законом.
Для достижения указанных целей некоммерческая микрокредитная организация вправе осуществлять предпринимательскую деятельность по выдаче микрокредитов, а также дополнительные виды деятельности, предусмотренные настоящим Законом. Доходы некоммерческой микрокредитной организации не могут распределяться между ее членами (участниками) и направляются на цели деятельности, предусмотренные настоящим Законом.
3. Микрокредитной организации запрещается выпускать ценные бумаги.
Статья 10. Формирование уставного капитала микрокредитной организации
1. Учредители (участники) микрокредитной организации обязаны полностью оплатить минимальный размер уставного капитала создаваемой микрокредитной организации исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан к моменту ее государственной регистрации.
2. Минимальный размер уставного капитала и вкладов всех участников создаваемой микрокредитной организации должен быть не менее тысячекратного размера месячного расчетного показателя, установленного законом Республики Казахстан о республиканском бюджете на соответствующий финансовый год.
3. Правила настоящей статьи не распространяются на некоммерческие микрокредитные организации.
Статья 11. Наименование микрокредитной организации
1. Полное наименование микрокредитной организации должно в обязательном порядке содержать слова "микрокредитная организация" или производные от них слова.
2. Сокращенное наименование микрокредитной организации должно в обязательном порядке содержать аббревиатуру "МКО".
3. Юридическое лицо, не зарегистрированное в качестве микрокредитной организации, не вправе использовать в своем наименовании слова "микрокредитная организация", производные от них слова, предполагающие, что оно осуществляет деятельность по предоставлению микрокредитов, или аббревиатуру "МКО".
Статья 12. Правила предоставления микрокредитов Правила предоставления микрокредитов должны содержать следующие сведения:
1) сроки предоставления микрокредитов;
2) предельные величины ставок вознаграждения по предоставляемым микрокредитам;
3) порядок оплаты вознаграждения по предоставленным микрокредитам;
4) требования к обеспечению, предоставляемому микрокредитной организации (при его наличии).
Правила предоставления микрокредитов могут содержать также иные условия предоставления микрокредита и сведения, не противоречащие законодательству Республики Казахстан.
Статья 13. Служба внутреннего контроля
1. Для осуществления контроля за своей финансово-хозяйственной деятельностью микрокредитной организацией образуется служба внутреннего контроля.
2. Порядок работы службы внутреннего контроля определяется уставом, а также правилами и иными документами, регулирующими внутреннюю деятельность микрокредитной организации.
Статья 14. Дополнительные виды деятельности микрокредитных организаций Микрокредитные организации дополнительно к деятельности по предоставлению микрокредитов вправе осуществлять следующие виды деятельности:
1) привлечение займов (за исключением привлечения денег в виде займа от граждан в качестве предпринимательской деятельности) и грантов от резидентов и нерезидентов Республики Казахстан;
2) размещение временно свободных активов в государственные ценные бумаги, корпоративные ценные бумаги, депозиты банков второго уровня и другими способами, не противоречащими законодательству Республики Казахстан;
3) совершение сделок с залоговым имуществом, полученным в качестве обеспечения микрокредита в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан;
4) участие в уставном капитале других юридических лиц;
5) реализацию собственного имущества;
6) оказание консультационных услуг по вопросам, связанным с деятельностью по предоставлению микрокредитов;
7) сдачу в аренду собственного имущества;
8) осуществление лизинговой деятельности;
9) обучение на безвозмездной основе.
Статья 15. Порядок ведения документации по предоставленному
1. Каждый предоставленный микрокредит регистрируется микрокредитной организацией в регистрационном журнале заемщиков.
2. Для получения микрокредита заемщик предоставляет документы, предусмотренные пунктом 3 настоящей статьи.
3. По каждому предоставленному микрокредиту микрокредитная организация должна вести кредитное досье, которое формируется со дня подписания договора о предоставлении микрокредита.
Кредитное досье должно содержать следующее:
1) заявление, подписанное заемщиком, со сведениями о цели использования микрокредита (в случае предоставления целевого микрокредита), об имуществе, предоставляемом в обеспечение исполнения заемщиком обязательств по погашению микрокредита и выплате вознаграждения с указанием его стоимости, либо об отсутствии обеспечения;
2) копии учредительных документов заемщика (для юридических лиц), засвидетельствованные в установленном порядке;
3) копию удостоверения личности заемщика (для физических лиц);
4) документы, подтверждающие полномочия представителя заемщика на подписание договора о предоставлении микрокредита;
5) договор о предоставлении микрокредита;
6) (исключен Законом РК от 8 декабря 2006 года N 198 (вводится в действие со дня его официального опубликования).
7) в случае, если предоставленный микрокредит обеспечен залогом имущества, - договор о залоге.
4. В случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, залог имущества, подлежащего государственной регистрации, должен быть зарегистрирован в органе, осуществляющем государственную регистрацию данного имущества.
5. По микрокредиту, исполнение обязательства по которому обеспечено гарантией или поручительством, к кредитному досье прилагаются следующие дополнительные документы:
1) договор гарантии или поручительства;
2) документы, подтверждающие полномочия представителя на подписание гарантийного договора от имени гаранта или договора поручительства от имени поручителя.
6. Документы, подтверждающие полное или частичное погашение задолженности по микрокредиту, должны быть приобщены к кредитному досье и отражать источник погашения микрокредита (деньги, перечисленные заемщиком либо вырученные от продажи заложенного имущества).
Статья 16. Тайна предоставления микрокредита
1. Тайна предоставления микрокредита включает в себя сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, и об операциях микрокредитной организации (за исключением правил предоставления микрокредитов).
Не относятся к тайне предоставления микрокредита сведения о заключенных договорах о предоставлении микрокредитов микрокредитной организацией, находящейся в процессе ликвидации.
2. Микрокредитные организации гарантируют тайну предоставления
3. Тайна предоставления микрокредита может быть раскрыта только заемщику, третьему лицу на основании письменного согласия заемщика, а также лицам, указанным в пунктах 4 и 5 настоящей статьи.
4. Сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, об операциях, проводимых микрокредитной организацией, выдаются:
1) органам дознания и предварительного следствия: по находящимся в их производстве уголовным делам на основании письменного запроса, заверенного печатью и санкционированного прокурором;
2) судам: по находящимся в их производстве делам на основании определения, постановления, решения и приговора суда;
2-1) органам исполнительного производства и частным судебным исполнителям: по находящимся в их производстве делам исполнительного производства на основании санкционированного судом постановления судебного исполнителя, заверенного печатью органа исполнительного производства или печатью частного судебного исполнителя;
3) прокурору: на основании постановления о производстве проверки в пределах его компетенции по находящемуся у него на рассмотрении материалу;
4) налоговым органам: по вопросам, связанным с налогообложением проверяемого лица, на основании предписания;
5) представителям заемщика: на основании нотариально удостоверенной доверенности.
5. Сведения о заемщике, размере микрокредита, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, в случае смерти заемщика, помимо лиц, предусмотренных в пункте 4 настоящей статьи, также выдаются на основании письменного запроса:
1) лицам, указанным заемщиком в завещании;
2) нотариусам: по находящимся в их производстве наследственным делам на основании письменного запроса нотариуса, заверенного его печатью. К письменному запросу нотариуса должна быть приложена копия свидетельства о смерти;
3) иностранным консульским учреждениям: по находящимся в их производстве наследственным делам.
Статья 17. Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности микрокредитной организацией осуществляются в соответствии с правилами настоящего Закона и законодательством Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности.
Статья 18. Хранение документов Хранение документов, связанных с деятельностью микрокредитной организации, осуществляется в соответствии с законодательством Республики
Статья 19. Запрет на деятельность по предоставлению микрокредитов и рекламу, не соответствующую действительности
1. Юридические лица, за исключением банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций, не зарегистрированные в качестве микрокредитных организаций, не вправе осуществлять предпринимательскую деятельность по предоставлению микрокредитов.
2. Микрокредитным организациям запрещается реклама их деятельности, не соответствующая действительности на день ее опубликования.
Статья 20. Реорганизация и ликвидация микрокредитных организаций Реорганизация и ликвидация микрокредитных организаций осуществляются в порядке, предусмотренном законодательными актами Республики Казахстан.
Глава 4. Заключительные положения
Статья 21. Государственный контроль за деятельностью микрокредитных Государственный контроль за деятельностью микрокредитных организаций осуществляется в порядке, предусмотренном законодательством Республики
Статья 22. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о микрокредитных организациях Лица, виновные в нарушении законодательства Республики Казахстан о микрокредитных организациях, несут ответственность в соответствии с законами Президент Республики Казахстан