Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 8 желтоқсандағы N 266 Заңы Теміржол көлігі туралы қатысушыларды", "тасымал процесiне қатысушылар" деген сөздермен ауыстырылды - Қазақстан Республикасының 2004.07.09. № 596 Заңымен.
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:
1) авария – теміржолдарда немесе мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарда жылжымалы құрамның соқтығысу, рельстен шығып кету, солардың нәтижесінде адамның денсаулығына ауыр зиян келтірілу және (немесе) жылжымалы құрамның күрделі жөндеу көлемінде зақымдалу жағдайлары;
1-1) алушы – багажды, жүк-багажды немесе пошта жөнелтілімдерін алатын және тасымалдау құжаттарында көрсетілген тұлға;
1-2) апат – теміржолдарда немесе мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарда жылжымалы құрамның соқтығысу, рельстен шығып кету, солардың нәтижесінде адамның қаза болу және (немесе)
жылжымалы құрамның мүкаммалдан шығарып тасталатын дәрежеге дейін зақымдалу жағдайлары;
2) арнайы жылжымалы құрам – магистральдық теміржол желісін және кірме жолдарды күтіп ұстау, оларға қызмет көрсету, қалпына келтіру және жөндеу жөніндегі жұмыстарды жүргізуге арналған өздігінен жүретін және өздігінен жүрмейтін теміржол көлігі құралдары;
3) арнаулы тасымалдар – уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен мемлекет мұқтажына арналған арнаулы жүктердi және жолаушылардың жекелеген санаттарын тасымалдау;
4) әлеуметтiк мәнi бар жолаушы қатынастары – әлеуметтiк мәнiн:
облысаралық қатынастарда – уәкілетті орган;
ауданаралық (облысішілік қаларалық) және қала маңындағы қатынастарда жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдар айқындайтын қатынастар;
4-1) алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі – ҚР 12.02.2026 № 263-VIII Заңымен.
5) багаж – жолаушылар немесе почта-багаж поезында тасымалдауға қабылданған, салмағы екi жүз килограмнан аспайтын мүлiк;
6) бекіту-пломбалау құрылғылары – вагонмен, контейнермен тасымалданатын жүкке қол жеткізілуіне жол бермеу үшін қолданылатын блок қою құрылғыларымен біртұтас конструкцияда орналастырылған бақылау элементтері;
7) билет кассасы – оларда Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жол жүру құжаттарын (билеттер) сату жөнінде қызмет көрсетілетін, теміржол вокзалдарында және осы ғимараттардан тыс жерлерде орналасқан жол жүру құжаттарын (билеттерді) сату пункттері;
8) вагон – темiржолдармен тасымалдауға арналған өздiгiнен жүрмейтiн тiркемелi көлiк құралы;
8-1) вагондарды беру-алып кету – маневрлік локомотивпен вагондардың:
станциялық жолдардан – тиеу, түсіру (жүктен босату) орындарына, кірме жолдарға;
кірме жолдарда – контрагенттің қабылдау-тапсыру (беру-шығару) жолдары мен тиеу, түсіру (жүктен босату) орындары арасында орнын ауыстыру;
9) вагондар (контейнерлер) операторы – вагондарды (контейнерлердi)
меншiк құқығымен немесе өзге де заңды негiздерде иеленушi және (немесе)
тасымалдаушымен жасалған шарт негiзiнде вагондар (контейнерлер) операторы қызметін көрсету жолымен тасымалдау процесiне қатысатын және тасымалдау құжаттарында көрсетiлген тұлға;
10) вагондар (контейнерлер) операторының қызметтері – уәкілетті орган белгілеген тәртіппен шарт негізінде вагондармен (контейнерлермен) қамтамасыз ету, бөлу және вагондар (контейнерлер) қозғалысын басқару жөніндегі қызметтер;
10-1) вокзал маңындағы аумақ – теміржол вокзалына кіреберіс және кірме жолдар, қоғамдық және жеке көліктің аялдама пункттері, қойылатын орындар, автомобиль тұрақтары, абаттандыру элементтері бар теміржол вокзалына іргелес жатқан аумақ;
11) габариті ірі (габариттен тыс) жүк – теміржолдың тікелей көлбеу учаскесіндегі ашық жылжымалы құрамда орналастырған кезде габариті жүк тиеу габаритінің ернеуінен сыймай асып тұрған немесе оның геометриялық қиықтағы дөңесі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген есептелген нормативтерден асып кеткен жүк;
11-1) диспетчерлік реттеу – нақты уақыт режимінде тасымалдау процесінің операцияларын басқару және олардың мониторингі процесі;
11-2) ерекше маңызды тасымалдар – Қазақстан Республикасының күзетілетін адамдарын теміржолмен тасымалдау кезінде теміржол жылжымалы құрамымен тасымалдауға, сондай-ақ олардың жүру маршруттарына (қатынастарына) уәкілетті орган беретін мәртебе;
12) жолаушы – жол жүру құжаты (билетi) бар және поезбен жол жүретiн жеке тұлға;
13) жолаушы агенттігі – тасымалдаушымен шарттың негізінде жол жүру құжаттарын (билеттерін) ресімдеуге қойылатын талаптардың орындалуын қамтамасыз ететін, өзінің сату пункттері арқылы жол жүру құжаттарын (билеттерін) сату жөнінде қызмет көрсететін тұлға;
13-1) жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторы – жолаушылар тасымалдары үшін пайдаланылатын тартқыш көлік құралын (локомотивті) меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде иеленетін, оны күтіп-ұстауды, пайдалануды қамтамасыз ететін тұлға;
14) жолаушылар тасымалын басқарудың автоматтандырылған жүйесі – жолаушылар тасымалын басқару және орындарды электронды резервке сақтау жүйесі;
15) жол дамытылымы – магистральдық, станция жолдарының, оларды өзара біріктіретін бағыттамалы бұрмалардың, станция мен кірме жолдардың шегінде орналасқан техникалық құралдар мен құрылғылардың жиынтығы;
16) жөнелтушi – багажды, жүк-багажды немесе почта жөнелтiлiмдерiн жөнелтетiн және тасымалдау құжаттарында көрсетiлген тұлға;
17) жүк – тасымалдау шарты ресімделе отырып тасымалдауға қабылданған мүлік, оның ішінде бос меншікті вагон (контейнер);
18) жүк алушы – тасымалдау құжаттарында көрсетiлген және жүктi алушы тұлға;
19) жүк-багаж – жолаушылар мен почта-багаж поезында тасымалдауға қабылданған, салмағы екi жүз килограмнан артық мүлiк;
20) жүк жөнелтушi – тасымалдау құжаттарында көрсетiлген және жүктi жөнелтушi тұлға;
21) жүк жөнелтiлiмi – бiр темiржол көлiгi жүкқұжатымен тасымалдауға ұсынылатын жүк партиясы;
22) жүк терминалы – жүк жөнелтушілер мен жүк алушыларға қызметтер кешенін ұсынуға және аралас тасымалдауды жүзеге асыруға арналған кірме жолдағы құрылыстар мен техникалық құралдар кешені;
22-1) жүк транзиті – жүкті бір елден екінші елге Қазақстан Республикасының аумағы арқылы тасымалдау, ол процесте мынадай бір немесе бірнеше операция: жүктің тоқтап тұруы, оны қайта тиеу, қоймаға қою, бөлшектеу, жүктің орындарын, массасын, санын және көлік түрін өзгерту орындала отырып, жүк Қазақстан Республикасының теміржол станциясына келеді және (немесе)
теміржол станциясынан Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге кетеді;
23) жылжымалы құрам – жолаушыларды, багажды, жүктердi, жүк-багажды, пошта жөнелтiлiмдерiн темiржолдармен тасымалдауға арналған тартқыш көлiк құралдары (локомотивтер), вагондар, өздiгiнен жүретiн және өзге де теміржол көлiк құралдары, сондай-ақ арнайы жылжымалы құрам;
23-1) инфрақұрылым учаскесінің өткізу қабілеті – инфрақұрылымның, жылжымалы составтың техникалық және технологиялық мүмкіндіктеріне және әртүрлі санаттардағы поездарды өткізуді ескере отырып, поездардың қозғалысын ұйымдастыру тәсілдеріне қарай, есепті уақыт кезеңі (тәулік) ішінде инфрақұрылым учаскесі бойынша өткізілуі мүмкін поездар мен поезд жұптарының ең жоғары саны;
24) контейнер – жүктердi тасымалдауға арналған көп мәрте қолданылатын әмбебап көлiк жабдығы;
25) контрагент – рельс бойындағы қоймаларға, жүк сақталатын алаңдарға, тиеу-түсiру механизмдерiне және (немесе) басқа тармақ иеленушiнiң кiрме жолдарына жалғасатын кiрме жолдарға меншiк құқығымен немесе өзге де заңды негiздерде иелiк ететiн немесе кірме жолдар қызметтерін пайдаланатын тұлға;
26) алып тасталды - ҚР 31.10.2015 № 380-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
27) алып тасталды - ҚР 31.10.2015 № 380-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
28) алып тасталды - ҚР 31.10.2015 № 380-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
29) кiрме жолдар – жүк жөнелтушiлерге, жүк алушыларға қызмет көрсетуге арналған және тiкелей немесе басқа да кiрме жолдар арқылы магистральдық және (немесе) станциялық жолдарға жалғасатын темiржолдар;
30) кiрме жолдар қызметтерi – тармақ иеленушiнiң кiрме жолдарды пайдалануға беру жөніндегі немесе оның жүк жөнелтушілер мен жүк алушыларға көрсететiн қызметтері;
31) қабылдау-тапсыру (беру-шығару) жолдары – қабылдау-тапсыру операцияларын орындау үшін станция немесе кірме жол шегінде вагондарды теміржолдарға шығару-жинау шартында белгіленген теміржолдар;
32) қабылдау-тапсыру операциялары – жүктерді, вагондарды, контейнерлерді қабылдау (тапсыру) кезінде орындалатын, белгіленген тәртіппен құжаттық ресімделген іс-әрекеттер;
32-1) қауіпсіздік сертификаты – тасымалдаушының қауіпсіздікті басқару жүйесінің теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларына сәйкестігін куәландыратын құжат;
32-2) қауіпсіздікті басқару жүйесі – операцияларды жоспарлау, дайындау және орындау, мониторинг, бақылау, талдау процестерін қамтитын және тасымалдау процесінің қауіпсіздігі жөнінде белгіленген талаптардың орындалуын қамтамасыз етуге және адам өміріне немесе денсаулығына, қоршаған ортаға зиян келтіру, тасымалдау процесіне қатысушылар мен үшінші тұлғалардың мүлкіне залал келтіру тәуекелдерін азайтуға бағытталған, тасымалдаушыны басқарудың өзара байланысты және өзара іс-қимыл жасаушы құрауыштарының жиынтығы;
32-3) қауіпсіздікті басқару жүйесінің аудиті – қауіпсіздікті басқару жүйесінің теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларында белгіленген талаптарға сәйкестігін диагностикалаудың және бағалаудың жүйелі процесі;
33) қауiптi жүктер – өздерiне тән қасиеттерiне байланысты адамдардың, жануарлардың өлiмiне, жарақаттануына немесе ауруға шалдығуына, жарылысқа, өртке, мүлiктердiң бұзылуына немесе жойылуына себеп болуы, сондай-ақ қоршаған ортаға зиян келтiруi мүмкiн жүктер;
34) қол жүгi – жолаушының вагонда өзiмен бiрге ақысыз тасымалдайтын, салмағы мен габаритi бойынша белгiленген мөлшерден аспайтын жеке заттары;
35) локомотив инфрақұрылымының объектілері – тартқыш жылжымалы құрамды пайдалануды әрі жарақтандыруды қамтамасыз етуге және локомотив бригадаларына қызмет көрсетуге арналған объектілер;
36) локомотив инфрақұрылымының операторы – меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде локомотив инфрақұрылымының объектілеріне иелік ететін және локомотивтiк тартқыш операторларына қызмет көрсететін тұлға;
37) локомотивтік тартқыш операторы – жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторын қоспағанда, тартқыш көлік құралын (локомотивті) меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде иеленетін, оны
38) локомотивтiк тартқыш қызметтерi – темiржолдар бойынша тартқыш көлiк құралымен (локомотивпен) жылжымалы құрамның орнын ауыстыру жөнiнде көрсетiлетiн қызметтер;
39) магистральдық жолдар – Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында теміржол көлігінің жұмыс істеуіне және басқа мемлекеттермен теміржол қатынасын қамтамасыз етуге арналған, басты жолдардан (теміржол станциялары арасындағы аралық жолдардан, іргелес жатқан аралық жолдардың тікелей жалғасы болып табылатын, станциялар шекараларындағы және әдеттегідей, бағыттамалық бұрмаларда ауытқуы жоқ жолдар), сондай-ақ қабылдау-жөнелту жолдарынан (станция шекараларында поездарды қабылдауға, жөнелтуге, басып озуға, айыруға және өткізуге арналған жолдар) тұратын теміржолдар;
40) магистральдық теміржол желісі – халықаралық және республикаішілік теміржол қатынастарын қамтамасыз ететін, өзара жалғасқан магистральдық және станциялық жолдар, сондай-ақ электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, сумен жабдықтау, сигнал беру, байланыс объектілері, құрылғылар, жабдықтар, үйлер, құрылыстар, ғимараттар, вокзалдар және олардың жұмыс iстеуi үшiн технологиялық қажеттi өзге де объектілер жүйесі;
41) магистральдық теміржол желісінің көрсетілетін қызметтері – поездарды өткізу мен олардың қозғалысы үшін магистральдық теміржол желісін пайдаланумен байланысты, Ұлттық инфрақұрылым операторы тасымалдаушыларға көрсететін қызметтер;
42) алып тасталды - ҚР 04.07.2013 № 132-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
43) маневрлік жұмыс – вагондарды өңдеу, сұрыптау, тарқату, тиеуге, түсіруге, жөндеу жолына (жолынан), салмағын өлшеуге әкелу-әкету, поездарды құрастыру, тарқату кезінде олардың орнын ауыстыру, жылжымалы құрамды бір жолдан басқасына ауыстырып қою, локомотивтердің станция шегіндегі қозғалысы, арнайы жылжымалы құрамның, тартқыш көлік құралдарының (локомотивтер немесе моторвагондық жылжымалы құрамдардың) орнын ауыстыру;
43-1) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша темiржолдар – мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша салынған және пайдаланылатын және магистральдық темiржол желiсiне енгізілмеген темiржолдар;
43-2) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша темiржол көлiгi объектiлерi – мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша салынған және пайдаланылатын және магистральдық темiржол желiсiне енгізілмеген объектiлер;
43-3) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша темiржол көлiгi объектiлерi бар темiржолдардың көрсетілетін қызметтерi – мемлекеттік- жекешелік әріптестік шарттары бойынша салынған және пайдаланылатын, темiржол көлiгi объектiлерi бар темiржолдарды пайдалануға беру және олар бойынша жылжымалы құрамды өткiзудi ұйымдастыру жөнiндегi көрсетілетін қызметтер;
43-4) оқиға – теміржолдарда немесе мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарда жылжымалы құрамның соқтығысу, рельстен шығып кету, сондай-ақ жылжымалы құрамның бағдаршамның тыйым салатын сигналына өтіп кету не поезды қабылдау-жөнелту маршрутына кетіп қалу, бірақ авария мен апат салдары жоқ жағдайлары;
43-5) оқыс оқиға – теміржолдарда немесе мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарда апатқа, аварияға және оқиғаға әкеп соқпаған, тізбесі теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларында айқындалған жол жүрісі қауіпсіздігінің бұзылу жағдайлары;
44) пайдалану құжаттамасы – инфрақұрылым объектілерін, ғимараттарды, теміржол көлігінің жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын пайдалану тәртібін көздейтін құжаттама;
45) поезд - Ұлттық инфрақұрылым операторы айқындаған маршрут бойынша жүретін, белгіленген сигналдары бар, жұмыс істеп тұрған бір немесе бірнеше тартқыш көлік құралдары (локомотивтері немесе моторлы-вагонды жылжымалы құрамдары) бар, құралған және тіркелген вагондар құрамы, вагонсыз локомотивтер, моторлы вагондар және арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрам;
45-1) поездарды қалыптастыру жоспары – тасымалдаушылардың поездарды қалыптастыру жоспарының жобалары негізінде ұлттық инфрақұрылым операторы бекіткен, оның ішінде магистральдық теміржол желісі учаскелерінің өткізу қабілеті мен станциялардың өңдеу қабілеті ескеріле отырып, теміржол станцияларында қалыптастырылатын, поездардың санаты мен бағытын белгілейтін құжат;
46) салмағы ауыр жүк – массасы мен ұзындығы немесе вагонның жақтауына (еденіне) жүктемесі жүктерді тиеу мен бекітудің техникалық шарттарында белгіленген, әмбебап жылжымалы құрамда тасымалдау кезінде рұқсат етілетін шамадан асатын жүк;
47) станциялық жолдар – станциялар шекараларындағы теміржолдар:
станциялар шекараларындағы магистральдық жолдарды қоспағанда, сұрыптау, тиеу-түсіру, тартымдық, деполық, жалғастырғыш, арнайы теміржолдар;
48) тармақ иеленушi – меншiк құқығымен немесе өзге де заңды негiздерде темiржолдың кiрме жолдарын иеленушi тұлға;
49) тасымалдау – жолаушыларды, багажды, жүк-багажды, почта жөнелтілімдерін, жүктерді жөнелту пунктінен межеленген пунктке апару;
49-1) тасымалдау бойынша көрсетілетін қызметтерді пайдаланушы – жолаушы, жүк жөнелтуші (жөнелтуші), жүк қабылдаушы (қабылдаушы), экспедитор;
50) тасымалдауға болатын мерзiм – тез бүлiнетiн багаждың, жүктiң, жүк- багаждың сертификатта (сапалық куәлiкте) көрсетiлген деректер негiзге алынып, жолда болуының ықтимал шектi мерзiмi;
51) тасымалдау қағидалары – тасымалдау процесiнiң барлық қатысушыларының қызметiн және өзара қатынастарын реттейтiн нормативтiк құқықтық актiлер;
52) тасымалдау құжаттары – ресiмделуi арқылы тасымалдау шарты жасалатын құжаттар (жол жүру құжаты (билет), багаж бен жүк-багаж түбіртегі, темiржол көлiгi жүкқұжаты);
53) тасымалдау процесі – теміржол көлігімен тасымалдауды дайындау, жүзеге асыру және аяқтау кезінде орындалатын ұйымдастырушылық және технологиялық тұрғыдан өзара байланысты операциялар жиынтығы;
54) тасымалдау процесіне қатысушы – тасымалдау бойынша көрсетілетін қызметтерді пайдаланушы, тасымалдаушы, Ұлттық инфрақұрылым операторы, локомотивтік тартқыш операторы, жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторы, вагондар (контейнерлер) операторы, тармақ иеленуші, сондай-ақ мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарды иеленуші;
54-1) тасымалдау процесінің қауіпсіздігі (бұдан әрі – қозғалыс қауіпсіздігі)
– қауіпті фактордың іске асу ықтималдығы мен оның салдарларының ауырлық дәрежесінің ұштасуын ескере отырып, адам өміріне, денсаулығына, қоршаған ортаға зиян келтіруге, тасымалдау процесіне қатысушылар мен үшінші тұлғалардың мүлкіне залал келтіруге байланысты, тасымалдау процесі операцияларын орындау кезінде жол берілмейтін қатердің болмауы;
54-2) тасымалдаушы – жүктерді немесе жолаушыларды, багажды, жүк- багажды, почта жөнелтілімдерін тасымалдау жөніндегі қызметті жүзеге асыратын және тасымалдау құжаттарында көрсетілген, тартқыш көлік құралдарын қоса алғанда, меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде жылжымалы құрамды иеленетін тұлға;
55) тез бүлiнетiн багаж, жүк, жүк-багаж – жарамдылық мерзiмi шектеулi және тасымалдау мен сақтаудың ерекше жағдайын талап ететiн багаж, жүк, жүк- багаж;
55-1) теміржол вокзалының класы – теміржол вокзалының орындалатын жұмыстар (көрсетілетін қызметтер) көлеміне және техникалық жарақтандырылуына қарай айқындалған мәртебесі;
56) теміржол вокзалы – класына қарай халыққа теміржол көлігімен тасымалдау және багажды, жүк-багажды қабылдау-беру жөніндегі қызметтерді көрсетуге арналған үйлердің, ғимараттардың (жолаушы платформаларын, вокзал өтпелерін және вокзал маңындағы аумақты қоса алғанда) және басқа да мүлік түрлерінің кешені;
57) темiржолдар – жылжымалы құрамның жүруi жүзеге асырылатын жылжымайтын мүлiк объектiлерi (магистральдық, станциялық, кiрме жолдар);
58) темiржол көлiгi – темiржолдармен тасымалдауды қамтамасыз ететiн көлiк түрi;
59) алып тасталды - ҚР 04.07.2013 № 132-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
60) темiржол көлiгiнiң қорғалатын аймақтары – тасымалдау қауiпсiздiгiн, темiржол көлiгi құрылыстарының, құрылғыларының және басқа объектiлерiнiң сақталуын, төзiмдiлiгi мен берiктiгiн қамтамасыз ету үшiн қажеттi жер учаскелерi;
60-1) теміржол көлігінің көмекші қызметі – тасымалдау процесінің қатысушысы болып табылмайтын және инфрақұрылым объектілерін, ғимараттарды, теміржол көлігінің жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын жобалау, жасау, оларға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және кәдеге жарату бойынша қызметтер көрсететін жеке немесе заңды тұлға;
61) теміржол қатынасы – жөнелту және межелі пункттер арасында теміржол көлігімен жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және почта жөнелтілімдерін тасымалдау;
62) темiржол станциясы – поездар қозғалысын реттеудi, өткiзу қабiлетiн қамтамасыз ететiн және оларды қабылдау, жөнелту және (немесе) тоғыстыру, басып озу жөнiндегi, жолаушыларға қызмет көрсету, багажды, жүк-багажды, почта жөнелтiлiмдерiн және (немесе) жүктердi қабылдау, беру жөнiндегi операцияларды, сондай-ақ маневрлік жұмысты жүргiзуге мүмкiндiк беретiн жол дамытылымы бар, магистральдық жолдарды учаскелерге бөлетiн пункт;
62-1) 01.01.2022 дейін қолданыста болды - ҚР 27.12.2019 № 295-VІ Заңымен;
62-2) уақытша теңгерімдеу төлемақысы – Ұлттық жүк тасымалдаушының жолаушылар тасымалын қолдауға бағытталған шығыстары;
63) уәкiлеттi орган – теміржол көлігі саласындағы басшылықты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шекте салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;
64) Ұлттық жолаушылар тасымалдаушы – жолаушыларды, багажды, жүк- багажын, пошта жөнелтілімдерін тасымалдау бойынша қызметтер көрсететін, бүкіл магистральдық теміржол желісінде поездарды қалыптастыру жоспарын іске асыруды, оның ішінде арнайы және әскери тасымалдаулар бойынша қамтамасыз ететін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын заңды тұлға;
64-1) Ұлттық жүк тасымалдаушы – жүктерді тасымалдау бойынша қызметтер көрсететін, оның ішінде арнайы және әскери тасымалдауларды орындайтын, бүкіл магистральдық теміржол желісінде поездарды қалыптастыру жоспарын іске асыруды қамтамасыз ететін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын заңды тұлға;
64-2) Ұлттық инфрақұрылым операторы – акцияларының бақылау пакеті ұлттық басқарушы холдингке немесе Ұлттық теміржол компаниясына тиесілі, магистральдық теміржол желісін пайдалануды, күтіп-ұстауды, жаңғыртуды, салуды жүзеге асыратын және магистральдық теміржол желісі қызметтерін көрсететін, сондай-ақ әскери тасымалдарды бірінші кезекте қамтамасыз етуді жүзеге асыратын заңды тұлға;
65) Ұлттық теміржол компаниясы – Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған, акцияларының бақылау пакеті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, дамудың жалпы бағыттарын айқындайтын және Ұлттық инфрақұрылым операторы, ұлттық тасымалдаушылар және теміржол көлігі саласында қызметін жүзеге асыратын өзге де үлестес заңды тұлғалар қызметінің бағыттарын, оның ішінде әскери тасымалдарды жан-жақты қамтамасыз ету бойынша үйлестіруді қамтамасыз ететін акционерлік қоғам;
66) экспедитор – тасымалдау құжаттарында көлiк экспедициясы шартының негiзiнде тасымалдаудың төлеушiсi ретiнде көрсетiлуi мүмкiн, жүк тасымалдауларын ұйымдастыру жөнiнде қызметтер көрсететiн тұлға.
1. Теміржол көлігінің жұмыс істеуі мынадай қағидаттар:
1) Қазақстан Республикасының бірыңғай әлеуметтік-экономикалық кеңістігін сақтау және нығайту;
2) Қазақстан Республикасының бірыңғай көлік жүйесінің жұмыс істеуінің келісімділігі;
3) теміржол көлігі инфрақұрылымының тұтастығын және іркіліссіз жұмыс істеуін сақтау;
4) тасымалдау процесінің қауіпсіздігін, үздіксіздігін және іркіліссіздігін қамтамасыз ету;
5) көлік нарығының барлық субъектiлерiнiң теміржол көлiгi қызметтерін ұсынуға және алуға еркін қол жеткізуі;
6) Қазақстан Республикасының экономикалық мүдделерін қорғау;
7) тасымалдаулардың барлық қатысушылары үшін құқықтық және экономикалық кепілдіктердің бірыңғай стандартын қолдану негізінде жүзеге асырылады.
2. Теміржол көлігі саласындағы мемлекеттік саясат халық пен мемлекеттің тасымалдауларға деген қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жағдай жасауға бағытталған. Теміржол көлiгi саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттары:
1) темiржол көлiгiнiң магистралдық темiржол желiсiн және жылжымалы құрамын дамыту;
2) тасымалдарды дамыту;
3) адам өмiрi мен денсаулығы және қоршаған орта үшiн темiржол көлiгi мен оның өмiрлiк циклi процестерiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету;
4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес темiржол көлiгiнде тариф, салық және кеден саясатын жүзеге асыру;
5) темiржол көлiгiнде кәсiпкерлiкті дамыту және оған жеке инвестицияларды тарту үшін жағдайлар жасау және мемлекеттiк органдардың шаруашылық қызметке заңсыз араласуына жол бермеу;
6) бәсекелестiктi дамыту, соның iшiнде халықаралық тасымалдар саласындағы бәсекелестiктi дамыту;
7) магистралдық темiржол желiсiнiң бiрыңғай мүлiктiк кешенiн сақтау;
8) қоршаған ортаны қорғау;
9) темiржол көлiгiн жұмылдыру дайындығында ұстап тұру;
10) темiржол көлiгiнiң қажеттерi үшiн импортты алмастыратын өндiрiстi дамытуға жәрдемдесу;
11) транзиттік және халықаралық тасымалдауларды кеңейту;
12) мемлекет, тасымалдау процесіне қатысушылар мен теміржол көлігінің көмекші қызметі мүдделерінің тепе-теңдігін қамтамасыз ету;
13) көлік-логистика жүйесін дамыту және теміржолдар бойынша жүктердің көлік ағындарын арттыру болып табылады.
3. Темiржол көлiгi саласындағы мемлекеттiк саясатты қалыптастыру және іске асыру уәкiлеттi органға және өз құзыретiне сәйкес өзге де мемлекеттiк органдарға жүктеледi.
1. Темiржол көлiгiмен жолаушылар, багаж, жүк, жүк-багаж және пошта жөнелтiлiмдерiн тасымалдау уәкілетті орган белгілеген тәртiппен және шарттарда жүзеге асырылады.
1-1. Тасымалдау процесіне қатысушылар жасалатын шарттарға, тасымалдау қағидаларына, инфрақұрылымдық қызметтерге қол жеткізу және оларды көрсету қағидаларына, осы Заңға, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес тасымалдау процесі операцияларын жоспарлайды, ұйымдастырады және орындайды.
2. Тасымалдаушы осы Заңда және Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттарда көзделгеннен басқа жағдайларда, ақысын төлеген және жол жүру немесе багаж, жүк, жүк-багаж және почта жөнелтiлiмдерiн тасымалдарына арналған тасымалдау құжаттарын дұрыс ресiмдеген қызмет пайдаланушыларға тасымал жасаудан бас тартуға құқығы жоқ.
3. Өзінің жылжымалы құрамы жоқ тасымалдау процесіне қатысушылар шарттың негізінде локомотивтік тартқыш операторының, жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының және вагондар (контейнерлер) операторының көрсетілетін қызметтерін пайдаланады.
1. Темiржол көлiгi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттарда осы Заңдағыдан өзге ережелер белгiленсе, халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.
2-1. Халықаралық теміржол қатынасы кезінде құжаттарды ресімдеу халықаралық жолаушылар және жүк теміржол қатынастарында теміржол ынтымақтастығы саласындағы шарттарға (келісімдерге) сәйкес жүзеге асырылады.
3. Әскери және арнайы тасымалдарды ұйымдастыру, қамтамасыз ету және орындау ерекшелiктерi Қазақстан Республикасының заңдарымен реттеледi.
5-бап. Темiржол көлiгiнiң ортақ және жеке пайдаланылатын объектiлерi
1. Магистральдық теміржол желісі жекешелендіруге жатпайды және кейіннен Ұлттық инфрақұрылым операторына беріле отырып, Ұлттық теміржол компаниясына беру үшін уәкілетті орган белгілейтін шарттарда және тәртіппен ұлттық басқарушы холдингке беріледі.
Мемлекет меншігіндегі магистральдық, станциялық жолдар және магистральдық теміржол желісінің өзге де объектілері кейіннен Ұлттық инфрақұрылым операторына беріле отырып, Ұлттық теміржол компаниясына беру үшін уәкілетті орган белгілейтін шарттарда және тәртіппен ұлттық басқарушы холдингке беріледі.
Кірме жолдың жылжымалы құрамды бір жолдан екінші жолға ауыстыруға арналған құрылысжайлары, құрылғылары мен элементтері кірме жолдың бөлінбейтін бөлігі болып табылады.
2. Магистральдық темiржол желiсiне жатпайтын темiржолдар жеке пайдалану объектiлерi бола алады және жеке меншiкте, оның ішінде мемлекеттік- жекешелік әріптестік шарттары негізінде жеке меншікте бола алады.
3. Жекеше әріптеске мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарға және теміржол көлігі объектілеріне мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарының қолданылу мерзімінде иелену мен пайдалану құқығы беріледі.
Мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдар және теміржол көлігі объектілері мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарының қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін магистральдық теміржол желісінің құрамына енгізілмейді.
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.06.2020 № 352-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.03.2025 № 172-VIII (01.01.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
5-1-бап. Теміржолдарды сыныптау Теміржолдарды сыныптау тәртібін уәкілетті орган жолаушы және жүк поездары қозғалысының жүк сыйымдылығы мен рұқсат етілетін ең жоғары жылдамдықтарының үйлесімділігіне қарай айқындайды.
1. Ұлттық инфрақұрылым операторына берілген магистральдық теміржол желісін, сондай-ақ Ұлттық инфрақұрылым операторының акцияларын жеке және (немесе) заңды тұлғаларға иеліктен шығаруға, оған үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық салуға тыйым салынады.
2. Ұлттық басқарушы холдингке нәтижесінде Ұлттық теміржол компаниясының тоқсан пайыздан кем плюс бір дауыс беретін акциясы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі болатын осы Ұлттық теміржол компаниясының акцияларын иеліктен шығаруға тыйым салынады.
1. Тасымалдаушылар магистральдық теміржол желісі бойынша тасымалдауларды Магистральдық теміржол желісін пайдалану қағидаларына сәйкес жүзеге асырады.
2. Тасымалдаушы магистралдық теміржол желісінің көрсетілетін қызметтері үшiн Ұлттық инфрақұрылым операторына Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгiленген мөлшерде ақы төлейдi.
3. Магистральдық теміржол желісінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізу құқығын Ұлттық инфрақұрылым операторы береді.
Ұлттық инфрақұрылым операторы магистральдық теміржол желісінің көрсетілетін қызметтеріне кемсiтушіліксiз қол жеткізудi қамтамасыз етуге және тасымалдаушыларға магистральдық теміржол желісін пайдалануға тең құқық беруге мiндеттi.
Магистральдық теміржол желісінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізуді ұсыну тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасымен және Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттармен айқындалады.
4. Ұлттық инфрақұрылым операторы магистральдық теміржол желісін пайдалануды, күтiп-ұстауды және жаңғыртуды, салуды жүзеге асырады.
Жаңа магистральдық жолдар салу уәкілетті органның шешiмi бойынша халықаралық шарттарында, Магистралдық темiржол желiсiн пайдалану қағидасында, сондай-ақ осылардың негiзiнде жасалатын шарттарда белгiленген негiздер бойынша және мөлшерде жауаптылықта болады.
1. Теміржол қатынастары мынадай түрлерге:
1) жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және почта жөнелтілімдерін тасымалдау;
2) жүк тасымалдау болып бөлінеді.
2. Жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және почта жөнелтілімдерін тасымалдау:
1) халықаралық – Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасында немесе Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзитпен тасымалдау;
2) республикаішілік – Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан жөнелту және межелі станциялар арасындағы тасымалдаулар болып бөлінеді.
3. Әкімшілік-аумақтық белгісі бойынша республикаішілік жолаушылар мен жүк тасымалдау:
1) облысаралық – әртүрлі облыстардағы жөнелту және межелі станциялар арасында жүзеге асырылатын немесе республикалық маңызы бар қалалармен, астанамен елді мекендерді жалғастыратын тасымалдау;
2) ауданаралық (облысішілік қаларалық) – бір облыс шегіндегі жөнелту және межелі станциялар арасындағы тасымалдау;
3) қала маңындағы – тиісті аумақтарда қала маңындағы аймақтардың бекітілген шекаралары шегінде қаланы елді мекенмен жалғастыратын маршруттар бойынша тасымалдаулар болып бөлінеді.
4. Жүктерді тасымалдау:
1) халықаралық – Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасындағы тасымалдар немесе жүк транзиті;
2) республикаішілік – Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан жөнелту және межелі теміржол станциялары арасындағы тасымалдау болып бөлінеді.
1. Тасымалдау шарттарының мiндеттi талаптары Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде, осы Заңда және соларға сәйкес шығарылған тасымалдау ережелерiнде белгiленедi. Тараптар тасымалдау шарттарының өзге де талаптарын белгiлеуге ерiктi.
2. Жолаушылар тасымалдарын ұйымдастыру кезінде Ұлттық теміржол компаниясының, жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының және тасымалдаушылардың мемлекеттік басқару органдарымен өзара қарым-қатынастары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шарттардың талаптарымен жүзеге асырылады.
2-1. Вагондар мен локомотивтерді сатып алуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға арналған шарттар уәкілетті орган бекітетін үлгілік шарт негізінде жазбаша түрде жасалады.
2-2. Әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялауға арналған шарттар жазбаша нысанда жасалады.
Әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын жүзеге асыруға байланысты тасымалдаушының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялауға арналған шарттар уәкілетті орган бекітетін үлгілік шарт негізінде жазбаша нысанда жасалады.
Осы тармақтың бірінші абзацында көрсетілген шарттың заңнамаға сәйкес бұзылуы жағдайында уәкілетті орган мен облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергiлiктi атқарушы органдары әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын және кредиттік қаражатты қайтару мен жолаушылар вагондарын сатып алуға берілетін қаржылық лизингті төлеу міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ететін жаңа тасымалдаушыны айқындай алады.
Осы тармақтың екінші абзацында көрсетілген тасымалдаушыны айқындау тәртібі шығыстары бюджет қаражаты есебінен ұзақ мерзімді субсидиялануға жататын әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша теміржол жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын тасымалдаушыларды айқындау бойынша ашық тендер негізінде конкурс өткізу қағидаларында белгіленеді.
2-3. Уәкілетті орган және (немесе) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары мынадай міндеттемелер бойынша шарттар жасаса алады:
1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау;
2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын жүзеге асыруға байланысты тасымалдаушының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау;
3) осы баптың 2-2-тармағының екінші бөлігінде аталған тасымалдаушыны айқындау;
4) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында көзделген басқа да міндеттемелер.
2-4. Магистральдық теміржол желісін және теміржол көлігінің жылжымалы құрамын дамыту мақсатында шығарылған тасымалдаушының облигациялары бойынша купондық сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға арналған шарттар уәкілетті орган бекітетін үлгілік шарт негізінде жазбаша нысанда жасалады.
Магистральдық теміржол желісін және теміржол көлігінің жылжымалы құрамын дамыту мақсатында шығарылған тасымалдаушының облигациялары бойынша купондық сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
3. Тасымалдаушы өздерiнiң құзыретiне сәйкес мәлiмделген ерекше маңызды тасымалдарды жүзеге асыру туралы мемлекеттiк органдардың жазбаша нұсқауларын (шешiмдерiн) орындауға мiндеттi. Тиiстi нұсқауларда (шешiмдерде)
осындай тасымалдар үшiн есеп айырысу тәртiбi мен мерзiмдерi туралы мәлiметтер болуға тиiс.
4. Темiржол көлiгiмен халықаралық қатынаста және транзитпен жолаушыларды, багажды, жүктi және жүк-багажды тасымалдау Қазақстан Республикасының заңдарына және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық келісімдер, шарттар (келісімшарттар) шеңберінде жүзеге асырылатын, Қазақстан Республикасының аумағымен, оның ішінде транзитпен және Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге әскери тасымалдарды акцияларының бақылау пакеті Ұлттық теміржол компаниясына тиесілі заңды тұлға (экспедитор)
5. Локомотивтiк тартқыш операторы шарттар негiзiнде және уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен локомотивтiк тартқыш қызметтерiн көрсетедi.
Локомотивтiк тартқыш операторы шартқа сәйкес локомотивтік инфрақұрылым операторының қызметтерін пайдаланады.
Локомотивтік тартқыш операторы бiрiншi кезекте арнайы және әскери тасымалдарды орындау үшiн ұлттық тасымалдаушыларға локомотивтiк тартқыш көрсететiн қызметтердi ұсынуға мiндеттi.
10-бап. Лицензиялау
1. Темiржол көлiгiнiң қызметiне жататын өнiмдердiң сәйкестiгiн растау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
2. Шет мемлекет берген сәйкестiктi растау саласындағы құжат мемлекеттiк техникалық реттеу жүйесiнде Қазақстан Республикасының техникалық реттеу саласындағы заңнамасына сәйкес танылған жағдайда, ол Қазақстан Республикасында жарамды болып саналады.
1. Ұлттық инфрақұрылым операторының көрсетілетiн қызметтері мен мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржол көлігі объектілері бар теміржолдардың көрсетілетін қызметтерінің бағалары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгiленедi.
2. Уәкілетті орган әлеуметтік маңызы бар облысаралық қатынастарда жолаушылар тасымалы бойынша көрсетілетін қызметтерге бағалардың (тарифтердiң) шекті деңгейлерін белгілейді. Жергiлiктi атқарушы органдар әлеуметтік маңызы бар ауданаралық (облысiшiлік қалааралық) және қала маңындағы қатынастарда жолаушылар тасымалы бойынша көрсетілетін қызметтерге бағалардың (тарифтердің) шекті деңгейлерін белгілейді.
2-1. Әлеуметтiк маңызы бар қатынастар бойынша барлық жүру жолында жолаушылар тасымалы бойынша қызметтер көрсететiн тасымалдаушының шығыстары Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес бюджет қаражаты есебiнен субсидияланады.
2-2. Вагондарды, локомотивтерді сатып алуға және теміржолдарды жаңғыртуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемелері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кредиттеудің немесе қаржы лизингінің бүкіл мерзіміне бюджет қаражаты есебінен субсидияланады.
3. Халықаралық қатынаста тарифтi (тасымалдау ақысын) қолдану ережесi Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында белгiленедi.
4. 01.01.2022 дейін қолданыста болды - ҚР 27.12.2019 № 295-VІ Заңымен.
5. Уақытша теңгерімдеу төлемақысын тиісті табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган локомотивтік тартқыштың көрсетілетін қызметтеріне бағалардың шекті деңгейлерін қалыптастыру кезінде белгілейді және ол:
1) жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторына;
2) Ұлттық инфрақұрылым операторына жіберіледі.
Уақытша теңгерімдеу төлемақысын есептеу және төлеу қағидаларын тиісті табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган уәкілетті органмен келісу бойынша әзірлейді және бекітеді.
Уақытша теңгерімдеу төлемақысын есептеу және төлеу қағидалары уақытша теңгерімдеу төлемақысын қалыптастыру кезінде есепке алынатын шығыстардың тізбесін қамтиды.
Ұлттық жүк тасымалдаушының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзиттік қатынаста жүктерді теміржол көлігімен тасымалдау жөніндегі қызметтен түсетін кірістері уақытша теңгерімдеу төлемақысының көзі болып табылады.
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 31.10.2015 № 380-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 09.04.2016 № 494-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2- баптан қараңыз); 27.12.2019 № 295-VІ (01.01.2022 дейін қолданыста болды);
02.01.2021 № 399-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2022 № 174-VII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 15.03.2025 № 172-VIII (01.01.2025 бастап 13-бап. Тасымалдауға талап қою құқығын беру Жүк жөнелтушiге байланысты себептер бойынша жүзеге асырылмаған (толық көлемiнде жүзеге асырылмаған) тасымалға алдын ала ақы төленген жағдайда, жүк жөнелтушi ақша қаражатын қайтарып алуға немесе тасымалдаушының келiсiмiмен осы тасымалға талап ету құқығын басқаға беруге құқылы.
2-тарау. ТЕМIРЖОЛ КӨЛIГIНДЕГI БАСҚАРУ 14-бап. Темiржол көлiгiндегi мемлекеттiк басқару
1. Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң темiржол көлiгi саласындағы құзыретiне:
1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
2) Ұлттық темiржол компаниясының мәртебесiн белгiлеу;
3) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
4) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
5) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
6) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
7) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
8) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
9) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
10) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
11) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
12) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
13) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
14) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
15) Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзиттiк жолаушылар қатынасына тыйым салу туралы шешiмдер қабылдау;
15-1) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
16) алып тасталды - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
17) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
18) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
19) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
20) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
21) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
22) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
22-1) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
22-2) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
22-3) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
22-4) алып тасталды - ҚР 29.09.2014 N 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
23) өзіне Қазақстан Республикасының Конституциясымен, заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функцияларды орындау жатады.
2. Уәкілетті органның құзыретіне:
1) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
2) алып тасталды - ҚР 13.01.2014 N 159-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
2-1) ерекше маңызды тасымалдарды жүзеге асыру қағидаларын бекіту;
2-2) Қазақстан Республикасының аумағына (аумағынан) багажды, жүкті және жүк-багажды тасымалдауды шектеу туралы, әкелуге, әкетуге, олардың транзитіне тыйым салу туралы шешімдер қабылдау;
3) магистральдық темiржол желiсiнiң жұмыс iстеуi үшiн технологиялық қажеттi станция жолдарының, электрмен жабдықтау, сигнализация, байланыс объектiлерiнiң, құрылғылардың, жабдықтардың, үйлердiң, құрылыстардың, ғимараттардың және өзге де объектiлердiң тiзбесiн табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттiк органмен келiсу бойынша бекiту;
4) Тасымалдау процесіне қатысушылардың өзара технологиялық іс-қимыл жасау қағидасын бекіту;
5) темiржол көлiгiнiң жұмыс iстеу, оларды бұзушылықты анықтау мен жолын кесу жөнiнде шаралар қабылдау тәртiбiн айқындайтын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын жеке және заңды тұлғалардың сақтауын мемлекеттiк бақылау;
6) жылжымалы құрамды мемлекеттік тіркеу тәртiбiн әзірлеу;
7) тасымалдауды ұйымдастыруға және (немесе) тасымалдауға байланысты қызметтердi орындауға жасалған шарттар бойынша мiндеттемелердi қамтамасыз ету тәртiбi мен шараларын белгiлеу;
8) қозғалыс қауiпсiздiгi мен қоршаған ортаны қорғаудың белгiленген талаптарына жай-күйi сай келмейтiн магистральдық темiржол желiсiнiң, темiржолдар мен жылжымалы құрамның объектiлерiн пайдалануды тоқтата тұру және тоқтату;
9) темiржол көлiгiмен тасымалдау кезiнде әскерилендiрiлген күзетпен алып жүруге жататын жүктердiң тiзбесiн бекiту;
10) халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру;
11) алып тасталды - ҚР 04.07.2013 № 132-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12) темiржол көлiгi қызметкерлерiн кәсiби үздік белгiсiмен марапаттау тәртiбiн бекiту;
13) қозғалыс қауiпсiздiгi талаптарының бұзылуы туралы статистикалық ақпарат қалыптастыру;
14) өз құзыретi шегiнде әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы мәселелердi қарау;
15) теміржол көлігінде сигнализация жөніндегі нұсқаулықты бекіту;
16) экспедиторлар қызметiн ұсыну тәртiбiн айқындау;
17) вагондар (контейнерлер) операторлары ұсынатын қызметтер тәртiбiн
18) локомотивтік тартқыш қызметтерін көрсету тәртiбiн айқындау;
19) теміржолдарды техникалық пайдалану, қызмет көрсету және жөндеу қағидаларын бекіту;
19-1) магистральдық, станциялық жолдарды және магистральдық теміржол желісінің өзге де объектілерін магистральдық, станциялық жолдар және магистральдық теміржол желісінің жұмыс істеуі үшін технологиялық тұрғыдан қажетті өзге де объектілер тізбесіне енгізу және одан алып тастау қағидаларын әзірлеу және бекіту;
20) магистральдық темiржол желiсiнде көрсетiлетiн қызметтерге кiретiн операциялардың тiзбесiн табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттiк органмен келiсу бойынша бекiту;
21) кiрме жолдарда көрсетiлетiн қызметтерге кiретiн операциялардың тiзбесiн табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттiк органмен келiсу бойынша бекiту;
22) жылжымалы құрамды, арнайы жылжымалы құрамды сыныптау тізбесін бекіту;
23) поездардың қозғалысы және теміржол көлігіндегі маневрлік жұмыс жөніндегі нұсқаулықты бекіту;
24) жылжымалы құрамның қызмет ету мерзімдерін ұзарту қағидаларын
25) алып тасталды - ҚР 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
26) Қорғау аймақтары жерiнiң көлемiн, оларды пайдалану режимiн айқындау және бөлiнген белдеуде темiржол көлiгiнiң қажетi үшiн жердi пайдалану жөнiндегi қағиданы бекiту;
26-1) Қазақстан Республикасында теміржол көлігінде жол жүру құжаттарын (билеттерді) сатуды ұйымдастыру қағидаларын бекіту;
27) теміржол өткелдерін техникалық пайдалану, қызмет көрсету және жөндеу қағидаларын бекіту;
28) нысанды киім (погонсыз) киіп жүруге құқығы бар темiржол көлiгiндегі мемлекеттiк бақылау қызметкерлерi лауазымдарының (кәсіптерінің) тізбесін, нысанды киімнің (погонсыз) үлгілерін, оны киіп жүру тәртібін және айырым белгілерін бекіту;
29) жолаушыларды, багажды, жүк-багажды, жүктерді тасымалдау туралы және тасымалдау кезінде жылжымалы құрамды пайдалану туралы есептілікті есепке алуды жүргізу мен беру тәртібін бекіту;
30) алып тасталды - ҚР 2012.07.10 N 36-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
31) Қазақстан Республикасының аумағында теміржол көлігіндегі апаттарды, аварияларды тергеп-тексеру;
31-1) Қазақстан Республикасының аумағында жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген теміржол көлігіндегі оқиғаларды тергеп-тексеру;
32) поездар қозғалысына байланысты қызметтік терминдерді бекіту;
33) жолаушы поездарының құрамындағы жылжымалы құрамды тіркеу және оның бағытпен жүруінің тәртібі мен шарттарын айқындау;
33-1) әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау қағидаларын әзірлеу және бекіту;
33-2) әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар қозғалысындағы локомотивтік тартқыш операторының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау көлемдерін айқындау әдістемесін әзірлеу және бекіту;
34) алып тасталды - ҚР 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
34-1) теміржол көлігіндегі табиғи монополия субъектілерінің шикізат пен материалдар, қосалқы бөлшектер, жабдықтар, отын, энергия шығыстарының, техникалық ысыраптарының техникалық және технологиялық үлгілік нормаларын бекіту;
34-2) теміржол вокзалдарының тізбесін олардың класына сәйкес бекіту;
34-3) бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша темiржол көлiгiндегі мемлекеттiк бақылау қызметкерлерiн нысанды киiммен (погонсыз) қамтамасыз етудің заттай нормаларын бекіту;
34-4) темiржол көлiгiмен жүктердi тасымалдау кезiнде әскерилендiрiлген күзетті қамтамасыз ету тәртiбiн айқындау;
34-5) әлеуметтiк маңызы бар облысаралық жолаушылар қатынастарының тізбесін айқындау;
34-6) арнаулы тасымалдауларды жүзеге асыру тәртібін айқындау;
34-7) магистральдық темiржол желiсiне кiретiн магистральдық жолдардың тiзбесiн бекiту;
34-8) жеке және заңды тұлғалар қаражаты есебінен салынған объектілерді магистральдық теміржол желісі құрамына беру қағидаларын бекіту;
34-9) жолаушыларды облысаралық және халықаралық қатынастарда тасымалдауды ұйымдастыру қағидаларын бекіту;
34-10) магистральдық темiржол желiсiн пайдалану қағидаларын бекiту;
34-11) темiржол көлiгiндегi қауiпсiздiк қағидаларын бекiту;
34-12) теміржол көлігін техникалық пайдалану қағидаларын бекіту;
34-13) теміржол көлігімен жүктерді тасымалдау жөніндегі қызметке қойылатын біліктілік талаптарын бекіту;
34-14) алып тасталды - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
34-15) жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және пошта жөнелтілімдерін теміржол көлігімен тасымалдау қағидаларын бекіту;
34-16) жол жүру құжаттарын (билеттерін) сатуды ұйымдастыру кезінде жолаушылар тасымалын басқарудың автоматтандырылған жүйесіне қол жеткізу және технологиялық өзара іс-қимыл жасау қағидаларын бекіту;
34-17) темiржол көлiгiнiң қауiптiлiгi жоғары аймақтарында жолаушылардың, азаматтардың болуы және объектiлерді орналастыру, оларда жұмыс жүргiзу, темiржолдар арқылы жүріп өту және өту қағидаларын бекiту;
34-18) шығыстары бюджет қаражаты есебінен ұзақ мерзімді субсидиялануға жататын әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын тасымалдаушыларды айқындау бойынша ашық тендер негізінде конкурс өткізу қағидаларын әзірлеу және бекіту;
34-19) әлеуметтiк маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асырумен байланысты тасымалдаушының шығыстарын ұзақ 34-20) теміржол вокзалдары қызметін ұйымдастыру қағидаларын бекіту;
34-21) теміржол вокзалдарының класын айқындау әдістемесін бекіту;
34-22) әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалы бойынша көрсетілетін қызметтерге бағалардың (тарифтердің) шекті деңгейлерін айқындау әдістемесін әзірлеу және бекіту;
34-23) әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын тасымалдаушылардың шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау көлемдерін айқындау әдістемесін әзірлеу және бекіту;
34-24) темiржол көлiгiндегi техникалық реттеу объектiлерiнің және оның тiршілiк циклiнiң процестерiнің техникалық регламенттерін бекiту;
34-25) тасымалдауды жүзеге асыру кезінде Ұлттық теміржол компаниясы мен тасымалдаушылардың мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау тәртібін айқындау;
34-26) әлеуметтік маңызы бар қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асырумен байланысты тасымалдаушының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялауға арналған үлгілік шартты әзірлеу және бекіту;
34-27) вагондар мен локомотивтерді сатып алуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау қағидаларын әзірлеу және 34-28) вагондар мен локомотивтерді сатып алуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға арналған үлгілік шартты 34-29) вагондар мен локомотивтерді сатып алуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақының мөлшерлемелерін субсидиялау;
34-30) Мемлекеттік жылжымалы состав тізілімін жүргізу;
34-31) құзыреті шегінде стандарттау жөніндегі құжаттардың жобаларын қарау, сондай-ақ стандарттау саласындағы уәкілетті органға енгізу үшін ұлттық, мемлекетаралық стандарттарды, ұлттық техникалық-экономикалық ақпарат сыныптауыштарын және стандарттау жөніндегі ұсынымдарды әзірлеу, өзгерістер енгізу, қайта қарау және күшін жою жөнінде ұсыныстар дайындау;
34-32) қауіпсіздік сертификатын беру;
34-33) жүктерді теміржол көлігімен тасымалдау қағидаларын бекіту;
34-34) теміржол көлігіндегі жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтарды тергеп-тексеру қағидаларын бекіту;
34-35) қауіпсіздік сертификатының нысанын бекіту;
34-36) кiрме жолдар мен жанасу станциялары жұмысының бірыңғай технологиялық процестерін әзірлеу қағидаларын бекіту;
34-37) тасымалдаушы мен экспедитор арасындағы жүктерді теміржол көлігімен тасымалдауды ұйымдастыру туралы үлгілік шарттарды бекіту;
34-38) жасанды құрылысжайларды техникалық пайдалану, қызмет көрсету және жөндеу қағидаларын бекіту;
34-39) жылжымалы құрамды техникалық пайдалану, қызмет көрсету және 34-40) магистральдық теміржол желісін және теміржол көлігінің жылжымалы құрамын дамыту мақсатында шығарылған тасымалдаушының облигациялары бойынша купондық сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау қағидаларын әзірлеу және бекіту;
34-41) магистральдық теміржол желісін және теміржол көлігінің жылжымалы құрамын дамыту мақсатында шығарылған тасымалдаушының облигациялары бойынша купондық сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға арналған үлгілік шартты әзірлеу және бекіту;
34-42) теміржолдарды жаңғыртуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау қағидаларын әзірлеу және бекіту;
34-43) теміржолдарды жаңғыртуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға арналған үлгілік шартты әзірлеу және 34-44) теміржолдарды жаңғыртуға кредит беру және қаржы лизингі кезінде сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау;
35) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді орындау жатады.
3. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергiлiктi өкілді органдарының темiржол көлiгi саласындағы құзыретiне:
1) әлеуметтік мәні бар ауданаралық (облысішілік қалааралық) және қала маңындағы жолаушылар қатынасының тізбесін бекіту;
2) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.
4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергiлiктi атқарушы органдарының темiржол көлiгi саласындағы құзыретiне:
1) ауданаралық (облысішілік қалааралық) және қала маңындағы жолаушылар қатынасын ұйымдастыру туралы шешімдерді тасымалдаушы қабылдайтын жағдайларды қоспағанда, осындай шешім қабылдау;
2) төтенше жағдайлар туындаған кезде тасымалды уақытша тоқтату туралы шешімдер қабылдау;
3) әлеуметтік маңызы бар ауданаралық (облысішілік қалааралық) және қала маңындағы қатынастар бойынша жолаушылар тасымалын жүзеге асырумен байланысты тасымалдаушының шығыстарын ұзақ мерзімді субсидиялау;
4) ауданаралық (облысішілік қалааралық) және қала маңындағы қатынастарды айқындау;
5) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергiлiктi атқарушы органдарға жүктелген өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүдделерінде жүзеге асыру жатады.
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2019 № 249-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.12.2019 № 290-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.12.2019 № 295-VІ (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2022 № 174-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
15-бап. Ұлттық темiржол компаниясы
1. Ұлттық тасымалдаушылар өз қызметiн Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.
2. Ұлттық тасымалдаушылар жолаушыларды, багажды, жүк-багажды, почта жөнелтілімдерiн және (немесе) жүктердi тасымалдау бойынша қызметтер көрсетедi, сондай-ақ арнайы және әскери тасымалдауларды орындайды.
3. Ұлттық тасымалдаушылар Ұлттық инфрақұрылым операторымен және тасымалдау процесіне басқа да қатысушылармен өзара іс-қимыл жасай отырып, әскери тасымалдарды бірінші кезектегі тәртіппен қамтамасыз етуге және орындауға міндетті.
16-бап. Тасымалдау процесiн басқару
1. Ұлттық инфрақұрылым операторы магистральдық және станциялық жолдардағы қозғалысты диспетчерлік реттеуді қоса алғанда, Магистральдық теміржол желісін пайдалану қағидаларына сәйкес магистральдық теміржол желісі қызметтерін көрсетеді, тасымалдаушылармен шарттар жасасады.
2. Ұлттық инфрақұрылым операторы Техникалық пайдалану қағидаларының, Қазақстан Республикасының техникалық реттеу, денсаулық сақтау саласындағы, стандарттау саласындағы заңнамасының және Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасының талаптарына сәйкес келмейтiн жылжымалы құрамды магистральдық теміржол желісіне жiбермеуге мiндеттi.
Тасымалдаушы пайдаланылатын жылжымалы құрамның Техникалық пайдалану қағидаларының, Қазақстан Республикасының техникалық реттеу, денсаулық сақтау саласындағы, стандарттау саласындағы заңнамасының және Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасының талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуге міндетті.
3. Ұлттық инфрақұрылым операторы жекеше әріптеспен мемлекеттік- жекешелік әріптестік шартын іске асыру үшін тараптардың өзара қатынастарын регламенттейтін шарт жасасуға міндетті.
1. Тасымалдаушы поездарды қабылдау, жөнелту, тоғыстыру, басып озу жөнiндегi, жолаушыларға қызметтер көрсету, багажды, жүк-багажды, почта жөнелтiлiмдерiн және (немесе) жүктердi қабылдау, беру жөнiндегi тиiстi операцияларды жүргiзу үшiн ашық темiржол станцияларының арасында тасымалдауды жүзеге асырады. Тиісті жол дамытылымы бар теміржол станциясында поездарды құрастыру және тарқату жөніндегі маневрлік жұмыстар және поездармен техникалық операциялар жүргізілуі мүмкін.
2. Барлық немесе жекелеген операцияларды орындау үшін теміржол станцияларының, разъездердің жұмыс режиміне қойылатын талаптарды, сондай- ақ оларды ашу және жабу тәртібін облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) және өзге де елді мекендердің жергілікті өкілді және атқарушы органдарымен келісу бойынша уәкілетті орган айқындайды.
3. Мемлекеттік кіріс органдары, шекара, ветеринария, фитосанитария органдары және басқа да органдар теміржол станциясы аумағындағы өз қызметтерiн теміржол станциясының жұмыс режимiнде жүзеге асырады.
4. Темiржол станцияларының жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және почта жөнелтiлiмдерiн тасымалдау жөнiндегi операцияларды, сондай-ақ жүктердi қабылдау, тиеу, түсiру және беру жөнiндегi операцияларды жүзеге асыру жөнiндегі қызмет көрсетулеріне тасымалдаушылардың тең дәрежеде қол жеткiзуi қамтамасыз етiлуге тиiс.
5. Темiржол станциялары өзiнiң қызметi мен жұмыс сипатына қарай жолаушылар, жүк, сұрыптау станциялары, учаскелiк және аралық станциялар болып бөлiнедi.
1. Теміржол вокзалында билет кассалары, күтуге арналған үй-жайлар, санитариялық-тұрмыстық, оның ішінде мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін арнайы жабдықталған үй-жайлар, ана мен бала бөлмесі, ақпараттық қызмет көрсету объектілері (оның ішінде жолаушыларды бірыңғай анықтамалық-ақпараттық орталықпен байланыстыратын объектілер), медициналық пункт, қоғамдық тәртіпті сақтау пункті болуға тиіс.
2. Теміржол вокзалында халық жолаушылар поездарының жөнелтілу және келу уақыты, жолаушылардың жол жүру және багажды, жүк-багажды тасымалдау құны, поездарда бос орындардың бар-жоғы, шұғыл медициналық көмек, шағымдар мен ұсыныстар кітабының тұрған орны, билет және багаж кассаларының жұмыс режимі, вокзал үй-жайларының орналасуы туралы, сондай-ақ халыққа көрсетілетін қызметтердің тізбесі туралы анық ақпаратпен қамтамасыз етіледі.
Ақпаратты беру тілдерді, мәтіндерді, Брайль қарпін, тактильдік қарым-қатынасты, ірі қаріпті, қолжетімді мультимедиялық құралдарды пайдалана отырып, мүгедектігі бар адамдар үшін де қамтамасыз етіледі.
3. Жолаушылар платформалары мен перрондарға өтпелер және шығу жолдары мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімді болуға (пандустармен, арнаулы лифтілермен жабдықталуға) тиіс.
4. Меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде теміржол вокзалдарын иеленуші тұлғалар вокзал маңы аумағын күтіп-ұстауды және жөндеуді қамтамасыз етеді.
5. Халыққа қызмет көрсетуге арналған вокзал құрылыстары жарамды техникалық жай-күйде ұсталуға тиіс.
6. Меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде теміржол вокзалдарын иеленуші тұлғалар халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және техникалық регламенттің талаптарын сақтауға тиіс.
7. Теміржол вокзалдары тасымалдау процесінің ажырамас бөлігі болып табылады және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес пайдаланылуға тиіс.
1. Мүгедектігі бар адамдардың теміржол көлігі саласындағы көрсетілетін қызметтерге қол жеткізуі үшін теміржол вокзалдары мен теміржол станцияларында:
1) мүгедектігі бар адамдардың автокөлік құралдарын қоюға арналған, арнаулы жол белгілері орнатылған орындардың бөлінуі;
2) ғимараттардың, ғимараттарға кірме жолдың (ғимаратқа кіреберістің, баспалдақтардың), ғимарат ішіндегі қозғалыс жолдарының, мүгедектігі бар адамдарды қоса алғанда, халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін ыңғайластырылуы;
3) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес, есту және көру қабілеттері бойынша мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімді ақпараттық сигналдық құрылғылармен және байланыс құралдарымен жабдықталуы;
4) тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар адамдарға және халықтың жүріп-тұруы шектеулі басқа да топтарына қызмет көрсету үшін кезекші кресло-арбаның болуы;
5) қоғамдық дәретханалардың кресло-арбалармен жүріп-тұратын адамдарға арналған кабиналармен жабдықталуы;
6) кресло-арбалармен жүріп-тұратын адамдарға арналған арнаулы таксофондардың орнатылуы қамтамасыз етілуге тиіс.
2. Поездың құрамында кресло-арбалармен жүріп-тұратын адамдарды отырғызуға және түсіруге арналған көтергіш құрылғылары, кресло-арбалармен жүріп-тұратын адамдарға арналған арнаулы орындары бар вагон болуға тиіс.
1. Тасымалдаушыға немесе тасымал процесiне қатысушыларға өздерiне жүктелген мiндеттердi жүзеге асыру үшiн жер пайдалануға немесе меншiкке берiлетiн жер темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жер болып табылады.
2. Темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жерге мынадай темiржолдарға және олармен технологиялық байланыстағы құрылғылар мен ғимараттарға:
1) магистралдық жолдарға және олармен технологиялық байланыстағы құрылғылар мен құрылыстарға (темiржол төсемi, көпiрлер, тоннельдер, виадуктер, сигналдық жабдықтар, қызметтiк-техникалық ғимараттар);
2) кiрме жолдарға;
3) энергетика, локомотив, вагон, жол және жүк шаруашылықтарының, сумен қамтамасыз ету және канализация ғимараттарымен, құрылыстарымен, қорғаныш және бекiткiш екпе ағаштарымен, арнаулы темiржол көлiгiне қызмет көрсетуге арналған қызметтiк және басқа да объектiлерiмен бiрге темiржол станцияларына;
4) теміржолдардың бөлінген белдеулері мен қорғалатын аймақтарына;
5) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарға және теміржол көлігі объектілеріне бөлінген жерлер жатады.
3. Темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жер уәкiлеттi мемлекеттiк органдар белгiлеген қала құрылысын салу мен экология талаптарына, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес санитариялық және өзге де нормаларға сәйкес келуге тиiс.
4. Тасымал процесiне қатысушы өздерiнiң кiнәсiнен қоршаған ортаға келтiрген зияны үшiн, сондай-ақ темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жердi тиiсiнше күтiп-ұстамағаны үшiн Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес жауапты болады.
1. Жер учаскелерiн беру Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
2. Жер учаскелерi темiржолдар мен темiржол станцияларын дамытудың жобалау-техникалық құжаттамасы мен бас схемаларына сәйкес, уәкiлеттi органмен келiсе отырып белгiленген тәртiппен бекiтiлетiн нормативтер бойынша берiледi.
3. Бөлiнген белдеудегi темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жердi пайдалану тәртiбiн Қазақстан Республикасының жер туралы заңдарына сәйкес уәкiлеттi орган белгiлейдi.
20-бап. Темiржол көлiгiнiң қорғалатын аймақтары
1. Халықтың қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету, сондай-ақ темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жерге бөлiнген белдеуге жанасатын жер учаскелерiндегi объектiлердi қауiпсiз пайдалану мақсатында, жер пайдаланудың ерекше жағдайларымен қорғалатын аймақтар белгiленедi, олардың шегiнде аймақтарды белгiлеу мақсаттарымен сыйыспайтын қызмет түрлерiне шек қойылады немесе тыйым салынады.
2. Темiржол көлiгiнiң қорғалатын аймақтарына көлiк құрылыстарының, құрылғыларының және басқа объектiлерiнiң сақталуын, берiктiгiн әрi орнықтылығын қамтамасыз етуге қажеттi қорғаныш орман аймақтары, жер учаскелерi, сондай-ақ темiржол көлiгiне бөлiнген белдеуге жанасатын, сел қаупi, көшкiн қаупi және басқа да қауiптi жағдайлар болатын аймақтардағы және өңiрлердегi жер учаскелерi жатады.
3. Темiржол көлiгi қорғалатын аймақтарының жерi меншiк иелерi мен жер пайдаланушылардың иелiгiнен алынбайды және олар бұл жердi белгiленген шектеулердi сақтай отырып пайдаланады.
21-бап. Қорғалатын аймақтардағы жерлердiпайдалануды шектеу
1. Темiржол көлiгiнiң қорғалатын аймақтарында:
1) темiржол көлiгiнiң қажетiне арналған жерге iргелес жатқан учаскенiң меншiк иесiнiң немесе оны пайдаланушының жазбаша келiсiмiнсiз тұрақты және уақытша сипаттағы құрылыс, монтаждау және тау-кен жұмыстарын жүргiзуге;
2) көшкiннiң, шөгiндiнiң, сел тасқынының, сай-жыраның пайда болуына, сусымалы құмдардың, қар үйiндiлерiнiң, көшкiнiнiң туындауына, өзге де осындай зардаптарға әкелiп соғатын тәсiлдермен ағаштарды кесуге және өсiмдiк қабатын бұзуға тыйым салынады.
2. Қорғалатын аймақтар жерiнiң меншiк иелерi мен пайдаланушылары темiржол көлiгiнiң қорғалатын аймақтарындағы жерлердi пайдаланудың режимiн бұзғаны үшiн Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде белгiленген жауаптылықта болады.
4-тарау. ТЕМIРЖОЛ КӨЛIГI ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРIНIҢ ЕҢБЕК ҚАТЫНАСТАРЫН РЕТТЕУ ЕРЕКШЕЛIКТЕРI 22-бап. Темiржол көлiгi қызметкерлерiнiң еңбек қатынастарын реттеу ерекшелiктерi
1. Темiржол көлiгi қызметкерлерiнiң еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен, осы Заңмен, бас келiсiммен, салалық (тарифтiк) келiсiмдермен, еңбек және ұжымдық шарттармен реттеледi.
2. Темiржол көлiгiнiң поездар қозғалысына тiкелей байланысты қызметкерi кәсiби даярлығы мен денсаулығы жөнiнен уәкiлеттi орган белгiлейтiн талаптарға сай болуға тиiс.
3. Темiржол көлiгiнiң поездар қозғалысына тiкелей байланысты қызметкердің жұмыс уақытының және демалыс уақытының есепке алынуының ерекшелiктерiн уәкiлеттi орган белгiлейдi.
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында көзделген негiздерден басқа, жұмыс беруші уәкiлеттi органның актісі негізінде теміржол көлігі қызметкерін мынадай:
1) диспетчерлiк қызметтiң, Ұлттық инфрақұрылым операторының тасымалдау процесiн басқаруға және поездардың қозғалысына байланысты нұсқауларын орындамаған;
2) жұмыс уақыты режимiн бұзған жағдайларда жұмыстан шеттетуге мiндеттi.
2. Жұмыстан шеттетiлген кезеңге жалақы сақталмайды.
Қызметкердi жұмыстан шеттету осыған негiз болған себеп анықталғанға дейiнгi мерзiмге жүзеге асырылуы мүмкiн.
6-тарау. ТЕМІРЖОЛ КӨЛІГІ САЛАСЫНДАҒЫ ҚАУІПСІЗДІКТІҢ ЖАЛПЫ ТАЛАПТАРЫ
1. Темiржол көлiгi, темiржолдар, темiржол станциялары, вокзалдар және темiржол тасымалдарымен байланысты тасымалдау процесiне қатысушы өзге де объектiлер, сондай-ақ олардың өмiрлiк циклiнiң процестерi техникалық реттеу объектiлерi болып табылады.
2. Тасымал процесiне қатысушылар техникалық регламенттер де белгiленген қауiпсiздiк талаптарын орындауға және адамның өмiрi мен денсаулығы, жолаушылардың жолда жүруi үшiн қауiпсiз жағдайларды, сондай-ақ магистральдық, станциялық және кiрме жолдардағы қозғалыс қауiпсiздiгi талаптарының сақталуын қамтамасыз етуге мiндеттi.
2-1. Тасымалдау процесіне қатысушылар және теміржол көлігінің көмекші қызметтері магистральдық, станциялық және кірме жолдарда қозғалыс қауіпсіздігін бұзушылықтар туралы уәкілетті органға және оның аумақтық бөлімшелеріне хабарлауға міндетті.
Тасымалдау процесіне қатысушылар және теміржол көлігінің көмекші қызметтері қозғалыс қауіпсіздігін бұзушылықтар туралы ақпаратты оқиға болған кезден бастап бір сағаттан кешіктірмей телефон немесе факсимильдік байланыс арқылы береді. Жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтар туралы егжей-тегжейлі ақпарат оқиға болған кезден бастап бір тәуліктен кешіктірілмей жазбаша нысанда Жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтар туралы ақпараттың нысандарын уәкілетті орган бекітеді.
3. Теміржол көлігі саласындағы қауіпсіздік адамның өмiрi мен денсаулығын сақтауға, қоршаған ортаны қорғауға, тасымалдау процесiне қатысушылардың авариясыз жұмыс iстеуiне жағдайлар жасауға, магистральдық темiржол желiсiн, темiржолдың жылжымалы құрамын, құрылысжайларды, жабдықтарды, механизмдер мен тетiктердi ақаусыз ұстауға, сондай-ақ теміржол көлігіндегі жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтар салдарын жоюға бағытталған ұйымдастырушылық және техникалық iс-шаралар кешенiмен қамтамасыз eтiледi.
4. Темiржолдармен қиылысатын немесе оларға тiкелей жақын орналасқан газ, мұнай құбырларын, автомобиль жолдарын, электр берілісі желілерін және басқа да құрылыстар салу мен пайдалану кезiнде белгiленген нормативтердiң сақталмағаны үшiн, сондай-ақ аталған құрылыстарды пайдалану қауіпсіздігі үшiн олардың меншiк иелерi мен иелерi ортақ жауаптылықта болады.
Аталған құрылысжайлардың иелерi тасымалдау процесiне қатысушыларға және мемлекеттiк көлiк бақылау органдарына жол жүрісі қауiпсiздiгiне қатер төндiретiн авариялық жағдайлардың туындауы туралы дер кезiнде хабар беруге
5. Қауiптi жүктердi жөнелтетiн жөнелтушi (жүк жөнелтушi) және қабылдайтын алушы (жүк алушы), сондай-ақ қауiптi жүктердi тасымалдайтын тасымалдаушы олардың қауiпсiз тасымалдануын қамтамасыз етуге мiндеттi, оларда авариялық жағдайларды және олардың салдарын жоюға қажеттi құралдар мен жұмылдыру бөлiмшелерi (оның iшiнде шарт бойынша) болуға тиiс.
Қауiптi жүктердi тасымалдау процесiнде авариялық жағдайлар туындаған кезде тасымалдау процесiне қатысушылар аталған бөлiмшелердiң оқиға орнына жедел түрде жiберiлуiн қамтамасыз етуге мiндеттi.
1. Инфрақұрылым объектілерін, ғимараттарды, теміржол көлігінің жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын жобалау, жасау, пайдалану, тасымалдау, сақтау, жөндеу және кәдеге жарату олардың өмірлік цикл процесінде адамның өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігін және инфрақұрылым объектілерін, ғимараттарды, теміржол көлігінің жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын жобалауға, жасауға, пайдалануға, тасымалдауға, сақтауға, жөндеуге және кәдеге жаратуға қатысты Қазақстан Республикасының техникалық реттеу саласындағы заңнамасының және Қазақстан Республикасы экологиялық заңнамасының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының сақталуын қамтамасыз ететін жағдайларда жүзеге асырылуға тиіс.
2. Теміржол көлігінің инфрақұрылым объектілерін, құрылысжайларын жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын жобалау, жасау, пайдалану, тасу, сақтау, жөндеу және кәдеге жарату процестері Техникалық пайдалану қағидаларына, техникалық регламенттерге, стандарттау жөніндегі құжаттарға, пайдалану құжаттамасына сәйкес жүзеге асырылуға тиіс.
3. Инфрақұрылым объектілерін, ғимараттарды, теміржол көлігінің жылжымалы құрамын, арнайы жылжымалы құрамын, конструкцияларын, жабдықтары мен мүкәммалын жобалау, жасау, пайдалану, тасымалдау, сақтау және жөндеу процестерінде олардың сақталуын қамтамасыз етуге қойылатын талаптар пайдалану құжаттамасында белгіленеді.
4. Теміржолдардың, көпірлердің және тоннельдердің қызметтер көрсету үшін жабық жекелеген учаскелері бойынша жылжымалы составтың жүруіне 31-1-бап. Темiржол көлiгi мен жабдығын жобалау кезiндегi қауiпсiздiк талаптары
1. Магистралдық, станциялық және кiрме жолдардағы жүру қауiпсiздiгi талаптарының сақталуын тексерудi уәкiлеттi орган жүзеге асырады.
Уәкілетті органның лауазымды адамдары мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру кезінде белгіленген үлгідегі нысанды киім (погонсыз) киюге, олардың қызметтік куәліктері не сәйкестендіру карталары болуға тиіс.
2. Лауазымдар (кәсiптер) тiзбесiн, лауазымдарға (кәсiптерге) қойылатын бiлiктiлiк талаптарына сәйкес кәсiби даярлық деңгейiн, лауазымға (кәсiпке)
қойылатын бiлiктiлiк талаптарын айқындау тәртiбiн уәкiлеттi орган белгiлейдi.
3. Алып тасталды - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
1. Тасымалдау процесіне қатысушыларға және теміржол көлігінің көмекші қызметтеріне қауіпсіздік бойынша қойылатын талаптар Теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларымен, Теміржол көлігін техникалық пайдалану қағидаларымен, Поездар қозғалысы және теміржол көлігіндегі маневрлік жұмыс жөніндегі нұсқаулықпен, Теміржол көлігіндегі сигнал беру жөніндегі нұсқаулықпен және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді.
2. Тасымалдаушылар қауіпсіздікті басқару жүйесін теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларына сәйкес әзірлеуге және енгізуге міндетті.
Уәкілетті орган тасымалдаушының қауіпсіздікті басқару жүйесіне аудитті тасымалдаушының өтініші бойынша теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларына сәйкес жүргізеді.
Қауіпсіздік сертификатын беру тәртібі мен мерзімдері теміржол көлігіндегі қауіпсіздік қағидаларында айқындалады.
3. Жылжымалы құрам осы Заңның, Теміржол көлігін техникалық пайдалану қағидаларының, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес келуге тиіс.
1. Тасымалдаушы мен Ұлттық инфрақұрылым операторы:
1) тасымалдау кезiнде жүктердiң сақталуын;
2) уәкілетті орган бекiтетiн тiзбеге сәйкес, өздерiнiң қарауындағы темiржол көлiгi объектiлерiнің әскерилендірілген күзетiлуiн;
3) темiржол көлiгiнде өртке қарсы профилактикалық жұмыстың жүргiзiлуiн және өртті жоюды қамтамасыз етуге мiндетті.
2. Темiржол көлiгiмен тасымалдау кезiнде тасымалдаушы не жүк жөнелтушi жүктердiң тасымалдарын ұйымдастыру туралы шарт бойынша әскерилендiрiлген күзетпен алып жүруге жататын жүктердiң күзетiн уәкілетті орган белгiлеген тәртiппен қамтамасыз етуге мiндеттi.
3. Жүк жөнелтушi, жүк алушы тасымалдау ережелерiнде белгiленген тiзбе мен тәртiпке сәйкес жүктердiң жекелеген түрлерiн өз өкiлдерiнiң (жолсерiктердiң)
жолбасшылығы арқылы тасымалдауды қамтамасыз етуге мiндеттi.
4. Жүк жөнелтушi, жүк алушы осы бапта көзделген тiзбеге енбейтiн жүктердi күзетудi және оларға жолбасшылық жасауды тасымалдау ережелерiнде белгiленген тәртiппен жүзеге асыра алады.
5. Темiржол көлiгiнде қоғамдық тәртiптiң сақталуын және қылмысқа қарсы күрестi iшкi iстер органдары қамтамасыз етедi.
1. Тасымалдаушы, Инфрақұрылымның ұлттық операторы, тармақ иеленушi әлеуметтік, табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың зардаптарын жою жөніндегі шараларды шұғыл түрде қолдануға мiндеттi.
Осы шараларды жүзеге асыру және қолдану үшiн оларда тiзбесiн уәкiлеттi орган айқындайтын материалдық және техникалық құралдардың қажеттi қоры болуға тиiс.
2. Жұмылдыру дайындығын қамтамасыз етуге, азаматтық қорғаныс, төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою жөнiндегi 10-шараларды жүргiзуге, төтенше немесе соғыс жағдайы режимiн енгiзуге байланысты құқықтық қатынастар Қазақстан Республикасының заңдарымен реттеледi.
1. Әлеуметтік, табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар туындаған кезде, сондай-ақ төтенше және соғыс жағдайы енгiзiлген кезде тасымалдаушының шарттық қатынастары әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуды (анықтауды, жолын кесуді) және оларды жоюды өз құзыретіне қарай жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың, жергілікті жер комендантының ұсынуы бойынша уәкілетті органның шешімдері негізінде тоқтатыла тұруы мүмкiн.
2. Ұлттық қауіпсіздікке қатер төнген немесе әлеуметтік, табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар туындаған кезде, сондай-ақ төтенше жағдай енгiзiлген кезде және тасымалдауға кедергi келтiретiн өзге де мән-жайлар кезiнде Инфрақұрылымның ұлттық операторы темiржол қатынасының белгілі бір бағыттарында тасымалдауға байланысты қызметтер көрсетудi уақытша тоқтату не шектеу туралы шешiм қабылдай алады.
Ұлттық инфрақұрылым операторы осындай шешiмнiң қолданылу мерзiмiн белгiлеуге, сондай-ақ уәкiлеттi органды, тасымалдаушыларды және өзге де мүдделі тұлғаларды дереу хабардар етуге мiндеттi.
3. Багажды, жүктi және жүк-багажды жеткiзiп беру, беру жөнiндегi шартты тиiстi тұрғыда орындамауға әкеп соқтырып, сақтаудың шектi мерзiмiнiң өтiп кетуiне ұрындырған осы баптың 1 және 2-тармақтарында аталған мән-жайлар туындаған кезде тасымалдаушы багажды, жүктi және жүк-багажды жөнелтушiге, жүк жөнелтушiге олардың есебiнен қайтаруға құқылы.
енгізіледі) Заңымен; 03.07.2013 № 121-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Конституциялық заңымен;
04.07.2013 № 132-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 13.06.2017 № 69-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
24.06.2025 № 196-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
35-1-бап. Теміржол көлігін беру міндеті (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
7-тарау. ЖYК ТАСЫМАЛДАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ 36-бап. Жүк тасымалдау шарты
1. Жүк тасымалдау шартына сәйкес тасымалдаушы жүк жөнелтушi өзiне сенiп тапсырған жүктi оның тасымалдау талаптарын сақтай отырып, баратын темiржол станциясына дер кезiнде әрi сол күйiнде жеткiзiп беруге және жүк алушыға тапсыруға мiндеттенедi, ал жүк жөнелтушi (жүк алушы) жүк тасымалына ақы төлеуге және оны қабылдап алуға мiндеттенедi.
2. Темiржол көлiгiмен жүк тасымалдау шарты темiржол көлiгi жүкқұжатын толтыру арқылы ресiмделедi.
3. Жүк жөнелтушiге темiржол көлiгi жүкқұжатына жөнелту станциясының күнтізбелік мөртабаны қойылған жүктің қабылданғаны туралы түбіртек берiлген кезден бастап жүк тасымалдау шарты жасалды деп есептеледi.
1. Тасымалдау шартының талаптарын өзгерту, соның iшiнде жүктiң барар жерiн өзгерту тараптардың келiсiмi бойынша тасымалдау ережелерiне сәйкес
2. Кедендiк бақылаудағы жүктiң барар жерiн өзгерту тиiстi мемлекеттік кіріс органының келісімi болған кезде жүргiзiледi.
Кедендiк бақылаудағы жүктi тасымалдау адамдардың денсаулығы мен өміріне, жүру қауiпсiздiгiне, экологиялық қауіпсiздiкке, жүктiң сақталуы мен сапалық жай-күйiне қатер төндiрген жағдайда, жүктiң барар жерiн өзгерту мемлекеттік кіріс органдарын белгiленген мерзiмде мiндеттi түрде хабардар ете отырып, олардың келісімiнсiз жүзеге асырылады.
3. Бұдан әрi тасымалдау жүру қауiпсiздiгi мен жүктiң сақталуына қатер төндiретiн жағдайда, тасымалдаушы жүк жөнелтушiнi (жүк алушыны) хабардар ете отырып, жүктi қайта тиеуге құқылы.
4. Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда мемлекеттік органдар өздерінің құзыретiне сәйкес жүкті тасымалдаушыдан алып қоюға құқылы. Бұл орайда тасымалдаушының жүктi тасымалдау және сақтау жөнiндегi шығыстарын, сондай-ақ оған келтiрiлген зиянды кiнәлi тарап өтеуге тиiс.
Жүк жөнелтушінің, жүк алушының залалдары Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген тәртіппен өтеуге жатады.
1. Жүк тасымалдауды ұйымдастыру туралы шарт бойынша тасымалдаушы жүктi белгiленген мерзiмдерде қабылдауға, ал жүк жөнелтушi жүктi тасымалдауға келiсiлген көлемде тапсыруға мiндеттенедi.
2. Әскери тасымалдарды ұйымдастыру туралы шарттарды қоспағанда, жүктерді тасымалдауды ұйымдастыру туралы шартта тасымалдаудың көлемдері, мерзімдері, сапасы, көлік құралдарын беру және жүктерді тасымалдауға ұсыну талаптары, сондай-ақ тасымалдауды ұйымдастырудың осы Заңда және тасымалдау қағидаларында көзделмеген өзге де талаптары айқындалады.
3. Тасымалдаушы мен жүк жөнелтушi жүйелi түрде тасымалдауды жүзеге асыру қажет болған кезде тасымалдауды ұйымдастыру туралы ұзақ мерзiмдi шарт жасауы мүмкiн.
1. Жүктiң баратын жерiне жеткiзiлгенi туралы хабарланған кезден бастап тасымалдау шарттары бойынша құқықтар мен мiндеттер жүк алушыға ауысады.
2. Жүк алушы жүк жөнелтушiнiң дұрыс емес iс-әрекеттерi салдарынан тасымалдаушыға төленген шығыстар мен залалдардың орнын толтыруды жүк жөнелтушiден талап етуге құқылы.
40-бап. Жүк тасымалдау ережелерi
1. Жүк тасымалдау ережелерi жалпы ережелердi қамтиды, сондай-ақ мыналарды:
1) тасымалдарды жоспарлау;
2) тасымалдау жоспарын орындаудың есеп карточкасын жасау;
3) жүктердi тасымалдауға қабылдау;
4) жүктердi беру;
4-1) жүк транзиті;
5) вагондар мен контейнерлердi пломбалау үшiн бекiту-пломбалау құрылғыларын қолдану;
6) жүкқұжаты мен тасымалдау құжаттарын ресiмдеу;
7) жаппай тасымалданатын жүктердi маршруттармен және вагондар тобымен бiр жүкқұжаты бойынша тасымалдау;
8) құндылығы жарияланған жүктердi тасымалдау;
9) жүктi вагон таразыларында өлшеу дәлдiгi нормалары;
10) жүк массасының табиғи азаю нормалары;
11) тасымалдаулар және тасымалдау ақысы бойынша есеп айырысулар;
12) вагондарды беруге-алып кетуге шарттар жасасу және осындай шарттардың мiндетті талаптары;
13) тиеу және түсiру мерзiмдерi;
14) жеткiзiп беру мерзiмдерiнiң және жеткiзiп беру мерзiмдерiн есептеу ережелерi;
15) сақтау;
16) жүктi ұстап қалу, өткізу, жүктердi мемлекеттiк органдарға тапсыру;
17) жүктiң барар жерiн өзгерту, жүк жөнелтушiге қайтару;
18) бос және үйiп тиелген жүктi тасымалдау;
19) ашық жылжымалы құраммен тасымалдау;
20) жолсерiктердiң жолбасшылығы арқылы тасымалдау;
21) жөнелтушi маршруттарымен тасымалдау;
22) ұсақ және шағын тонналық жөнелтiлiмдермен тасымалдау;
23) контейнерлермен және көлiктiк пакеттермен тасымалдау;
24) мұз болып тоңазыған жүктердi тасымалдау;
25) тез бүлiнетiн жүктердi тасымалдау;
26) жануарларды тасымалдау;
27) ветеринариялық, фитосанитариялық бақылауға жататын жүктердi
28) алып тасталды - ҚР 2010.12.28 № 369-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
29) актiлер жасау;
30) алып тасталды - ҚР 2010.12.28 № 369-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
31) сұйық жүктердi құйып алу арқылы вагон-цистерналарда және бункерлiк жартылай вагондарда тасымалдау;
32) қауiптi жүктердi тасымалдау;
32-1) бос меншікті вагондарды (контейнерлерді) тасымалдау;
33) арнайы зерттеулер мен сараптамалар жүргiзу;
33-1) ерекше жағдайларда жүктерді тасымалдауды жүзеге асыру;
33-2) вагондар мен контейнерлерді жүк түсірілгеннен кейін тазалау және жуу шарттары мен тәртібін;
34) Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес өзге де талаптарды белгiлейдi.
2. Жүк тасымалдау қағидасын сақтауына бақылауды жүзеге асыру тәртiбiн
1. Жүктi тиеудi және түсiрудi (жүктен босатуды) тасымалдаушы немесе жүк жөнелтушi (жүк алушы) тасымалдау ережелерiнде немесе шарттарында көзделген тәртiппен және мерзiмде жүзеге асырады.
1-1. Кедендiк тексерiп қарау мақсатында орналасуы мемлекеттік кіріс органдарымен келісілген кiрме жолдарда жүктердi, жүк-багажды вагондарға, контейнерлерге тиеудi, сондай-ақ олардан түсiрудi тасымалдау процесiне қатысушылар жүзеге асыруы мүмкiн.
Тасымалдау процесiне қатысушылардың тауарларды тиеуге (түcipугe), зақымдалған буманы жөндеуге, буманы ашуға, буып-түюге немесе қайта буып- түюге, сондай-ақ вагондарды, контейнерлердi беруге және алып кетуге, санитариялық паспорттар беруге, жүктердi, контейнерлердi сақтауға байланысты шығыстары және мемлекеттік кіріс органдарының не өзге де мемлекеттік бақылау және қадағалау органдарының бастамасы немесе нұсқауы бойынша осы жұмыстарды орындауға байланысты туындаған басқа да шығыстары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгiленген мөлшерде жүк жөнелтушілер, жүк алушылар есебiнен өтеледi.
1-2. Жүк жөнелтуші жүкті тиеу кезінде жүктің орналастырылуы мен бекітілуінің дұрыстығын, тиісті көлік құралының тиелуінің белгіленген нормалары мен схемаларының сақталуын қамтамасыз етуге міндетті.
1-3. Поездар қозғалысының қауіпсіздігін және тасымалданатын жүктердің сақталуын қамтамасыз ету үшін тасымалдаушы жөнелту алдында жүктің тиелуі мен бекітілуінің дұрыстығын, тиісті көлік құралының тиелуінің белгіленген нормалары мен схемаларының сақталуын тексеруге құқылы.
2. Жүк жөнелтушi жүктi тасымалдауға жүру қауiпсiздiгi, жүктiң және жылжымалы құрамның сақталуы қамтамасыз етiлетiндей етiп дайындауға
3. Тасымалдаушы жүк жөнелтушiнiң, жүк алушының құралдарымен жүктi тиеуге, түсiруге (жүктен босатуға) вагондар, контейнерлер беру уақыты туралы берерден кемiнде екi сағат бұрын оларды хабардар етуге мiндеттi.
4. Егер тасымалдауды ұйымдастыру туралы шартта өзгеше белгiленбесе, тасымалдаушы тасымалдау ережелерiнде көрсетiлген тәртiппен жүктiң баратын станцияға жеткiзiлгендiгi туралы жүк келген күннен кейiнгi тәулiкте күндiзгi сағат он екiден кешiктiрмей жүк алушыны хабардар етуге мiндеттi.
5. Егер шарт талаптарында көзделген болса, тасымалдаушы жүк алушыға немесе экспедиторға оның атына жүк келе жатқандығы туралы алдын ала хабар беруi мүмкін.
6. Жүк алушы өзiнiң атына келген жүктi қабылдап алуға, жылжымалы құрамды босатуға және оны тазалауды қамтамасыз етуге мiндеттi.
Жылжымалы құрамды тазалау тасымалдау ережелерiнде көрсетiлген талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
1. Тасымалдаушы жүк тасымалдауды ұйымдастыру шарттарына және берiлген өтiнiмдердiң негiзiндегi тасымалдау шарттарына сәйкес жүзеге асырады.
2. Жүктердi тасымалдауға берiлетiн өтiнімнiң нысаны, оны ресiмдеу, толтыру, орындау, өзгерiстер енгiзу және есепке алу тәртiбi тасымалдау ережелерiмен белгiленедi.
3. Халықаралық қатынастағы тасымалдарға өтiнiм беру Қазақстан Республикасы халықаралық шарттарының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
4. Тасымалдаушы, осы Заңмен және тасымалдау ережелерiмен көзделген жағдайларда, жүктердi тасымалдау өтiнiмiн қабылдаудан бас тарта алады.
43-бап. Темiржол көлiгi жүкқұжаты
1. Жүк жөнелтушi жүктi тасымалдауға ұсынған кезде тасымалдаушыға әрбір жөнелтілім үшiн теміржол көлiгi жүкқұжатын, ал Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген қажеттi жағдайларда өзге де құжаттарды (сертификатты, лицензияны, ветеринариялық сертификатты, кедендiк декларацияларды) беруге мiндеттi.
Кедендік декларация электрондық құжат түрінде ресімделген жағдайда, мемлекеттік кіріс органы тасымалдаушыға мемлекеттік кіріс органдарының ақпараттық жүйелерін пайдалана отырып, тауарларды шығару туралы электрондық хабарламаны жібереді.
2. Темiржол көлiгi жүкқұжаты мен өзге де тасымалдау құжаттарының нысаны, оларды ресiмдеу тәртiбi тасымалдау ережелерiмен белгiленедi.
3. Жүк жөнелтушi жүкқұжатқа енгiзiлген мәлiметтердiң дұрыстығы, сондай- ақ ол теміржол көлiгi жүкқұжатында көрсеткен мәлiметтердiң қателiгiнен, дәл еместiгiнен немесе толық еместiгiнен болған барлық зардаптар үшiн Қазақстан Республикасының заңдарымен көзделген жауаптылықта болады.
1. Тасымалдаушы темiржол көлiгi жүкқұжатында көрсетiлген мәлiметтердiң дұрыстығын тексередi, ол үшiн:
1) жүкке тексеру жүргiзуге;
2) жүк жөнелтушiден, жүк алушыдан, экспедитордан және вагондардың (контейнерлердiң) операторынан заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу)
туралы анықтаманы алуға;
3) жүк жөнелтушi, жүк алушы, экспедитор және вагондардың (контейнерлердiң) операторы ретiндегi жеке тұлғалардың жеке басын куәландыратын құжаттарын тексеруге;
4) жүк транзиті кезінде жүк алушыдан, жүк жөнелтушіден тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелерін алуға құқығы бар.
2. Жүк жөнелтушiнiң, жүк алушының, экспедитордың өкiлi тасымалдаушыға жүктi қабылдауға (жөнелтуге) немесе беруге (алуға) сенiмхат тапсыруға мiндеттi.
2-1. Жүк жөнелтушінің өкілі жүк жөнелтудің мәлімделген күніне дейін бір тәулік бұрын жүкті әкелу, әкету тәсілі мен орнын көрсете отырып, жүк транзиті туралы тасымалдаушыға жазбаша хабарлайды.
3. Жүк жөнелтушi, жүк алушы, экспедитор осы баптың 1-тармағының 2)
тармақшасында және 2-тармағында көрсетiлген мәлiметтердiң қандай да болмасын өзгерiстерi туралы жүктi қабылдағанға немесе бергенге дейiн тасымалдаушыға хабарлауға мiндеттi.
1. Тасымалдаушы жүк жөнелтушiге вагондарды, контейнерлердi қабылданған өтiнiмде және (немесе) шартта белгiленген мерзiмдерде жүк тиеуге беруге және оларды алып кетуге мiндеттi. Берiлген вагондар, контейнерлер мәлiмделген жүктердi тасымалдау үшiн тасымалдау ережелерiне сәйкес (жарамды, iшi мен сырты тазаланған) болуға тиiс.
Вагондарды, контейнерлердi тиеуге дайындау вагондар мен (немесе)
контейнерлер меншiк құқығымен немесе өзге де заңды негiзде тиесiлi болатын тұлғаның есебiнен және тасымалдау ережелерiне сәйкес айқындалатын мерзiмдерде жасалған шартқа сәйкес жүзеге асырылады.
2. Вагондарға жүк тиеу тасымалдаушының құралдарымен жүзеге асырылатын жағдайлардан басқа кезде, мәлiмделген жүктердi тасымалдау үшiн жүк жөнелтушi вагондар мен контейнерлердiң коммерциялық тұрғыдан жарамдылығын анықтайды.
Жүк жөнелтушi тиiстi жүктердi тасымалдауға берiлген жарамсыз көлiк құралдарынан бас тартуға құқылы.
46-бап. Вагондарды, контейнерлердi пломбалау
1. Жүк тиелген вагондар мен контейнерлер:
1) егер жүктi тасымалдаушы тиеген болса, соның бекiту-пломбалау құрылғыларымен;
2) егер жүктi жүк жөнелтушi, порт, айлақ тиеген болса, онда жүк жөнелтушiнiң, порттың, айлақтың бекiту-пломбалау құрылғыларымен пломбаланады.
2. Вагондар, контейнерлер кедендiк жете тексеру үшiн ашылған жағдайда, оларды жаңа бекіту-пломбалау құрылғыларымен пломбалауды мемлекеттік кіріс органдары тасымалдау қағидаларына сәйкес қолдануға рұқсат етiлген бекіту- пломбалау құрылғыларының түрлерiмен жүзеге асырады.
3. Мемлекеттік кіріс органдары салған бекіту-пломбалау құрылғылары жүк жөнелтушi мен тасымалдаушының бекіту-пломбалау құрылғыларына теңестiрiледi.
1. Егер шартта өзгеше көзделмесе, жүк тасымалдау ақысын және тасымалдаушыға тиiстi өзге де төлемдердi жүк жөнелтушi, экспедитор жүк жөнелтiлгенге дейiн төлейдi.
Бұл орайда жүк тасымалдау ақысы жүк тасымалдауы жүзеге асырылатын ең қысқа ара қашықтыққа есептеп алынады.
Ірі габаритті (габариттен тыс) және ауыр салмақты жүктерді тасымалдау жүзеге асырылатын ең қысқа қашықтықты анықтау осындай жүктерді тасымалдауға арналған теміржолдардың техникалық мүмкіндіктерін және өткізу қабілетін ескере отырып жүзеге асырылады.
2. Жүктi тасымалдауға және беруге байланысты түпкiлiктi есеп айырысуды жүк алушы жүк жеткiзiлген кезде жүргiзедi.
3. Жүк жөнелтушiнiң, жүк алушының, экспедитордың тасымалдар үшiн берешегi болған, сондай-ақ олар төлемдердi дер кезiнде жасамаған жағдайда, бұдан кейiн тасымалдаушы борыш өтелгенге дейiн тасымалдау шартын жасасудан бас тарта алады.
4. Осы баптың 3-тармағында көзделген iс-әрекеттер жүзеге асырылған жағдайда, кiнәлi тарап (жүк жөнелтушi, жүк алушы, экспедитор) тасымалдаушыға вагондар мен контейнерлердi пайдаланғаны үшiн ақыны бүкiл кiдiрiс уақытына қоса төлейдi.
5. Жүк тасымалына ақы - жүктi тасымалдауға қабылдаған күнi, ал жүк жеткізілген кезде есеп айырысқан ретте жүк берiлген күнi төленедi.
1. Тасымалдаушы жүктi тасымалдау ережелерiне сәйкес тасымалдау шартында белгiленген мерзiмде баратын темiржол станциясына жеткiзуге
2. Егер жүктi жеткiзiп беру мерзiмi өткенге дейiн ол межеленген пунктке жеткізілсе және жүк алушыға тапсырылса немесе қабылдау-тапсыру (беру- шығару) жолдарына жеткізілсе, жүк мерзiмiнде жеткiзiлдi деп есептеледi.
3. Егер жүктiң қабылдау-тапсыру (беру-шығару) жолдарына берiлуi жүк жөнелтушiнiң, жүк алушының, тармақ иеленушiнiң кiнәсiнен (түсiру орнының бос болмауы, жүк тасымалдау ақысының және тасымалдаушыға тиiстi өзге де төлемдердiң төленбеуi) кешiктiрiлген жағдайда, жүк мерзiмiнде жеткiзiлдi деп есептеледi.
49-бап. Вагондарды, контейнерлердi пайдаланғаны және теміржолдарда жылжымалы құрамның бос тұрғаны (тоқтап тұрғаны, кідіртілгені) үшiн төлем
1. Вагондарды, контейнерлердi пайдаланғаны үшін төлемді жүк жөнелтуші, жүк алушы, тармақ иеленуші тасымалдаушыға, ал тиісті шарт болған кезде вагондардың, контейнерлердің иесіне:
1) тиеу (түсiру) және маневрлiк жұмыстар үшiн тасымалдау қағидасында белгіленген уақытты қоса алғанда, вагондардың, контейнерлердiң жүк жөнелтушілерде, жүк алушыларда, тармақ иеленушілерде болған бүкіл уақыты үшiн;
2) жүк жөнелтушілердің, жүк алушылардың, тармақ иеленушілердің кінәсінен магистральдық, станциялық жолдарда вагондар мен контейнерлердің бос тұрған (тоқтап тұрған, кiдiртiлген) уақыты үшiн төлейді.
2. Жүк жөнелтушілердің, жүк алушылардың, тармақ иеленушілердің, вагондар (контейнерлер) иеленушілердің кінәсінен орын алған магистральдық, станциялық жолдарда, сондай-ақ мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша теміржолдарда тасымалдаудың технологиялық процесінің бұзылуына алып келген вагондардың бос тұрғаны (контейнерлердің кідіртілгені) үшін олар көрсетілген жолдардың иеленушісіне соларда тұрған уақыты үшін төлеген төлемдерін тасымалдаушыға өтеуге міндетті.
3. Төлемнің мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді.
1. Тасымалдаушы жүктi беру кезiнде оны:
1) бұзылған вагонда, контейнерде келген;
2) жолдағы темiржол станцияларының бекiту-пломбалау құрылғыларымен бекiтiлген, сондай-ақ бекiту-пломбалау құрылғылары жоқ болған немесе олар бұзылған вагондарда, контейнерде келген;
3) ашық жылжымалы құрамда немесе бекiту-пломбалау құрылғылары жоқ жабық вагондарда тасымалданған кезде, егер мұндай тасымалдар тасымалдау ережелерiнде көзделген болса, жетiспеу, бұзылу (бүлiну) белгiлерiмен келген;
4) тез бүлiнетiн жүктердi рефрижератор вагондарда тасымалдаған кезде жеткiзiп беру мерзiмi бұзылып немесе температуралық режим бұзылып келген;
5) тасымалдаушы тиеген;
6) түсiрудi тасымалдаушы жүзеге асырған жағдайларда тексередi.
2. Тасымалдаушы ыдыстағы және жеке-дара жүктердi тек бүлiнген жерлердегi жүктiң салмағы мен жай-күйiн тексерiп бередi. Ыдыстың бұзылғаны немесе жүктiң жай-күйiне әсер етуi мүмкiн басқа да жағдайлар байқалған кезде, тасымалдаушы бұзылған жерлердегi жүкке тексеру жүргізеді.
3. Жүктi беру кезiнде оның салмағын тексеру оны тиеген кездегi салмағын анықтау тәсiлiмен жүргiзiледi.
Егер жүктiң жөнелту станциясында анықталған салмағы баратын станциясындағы салмағымен салыстырғанда тасымалдау ережелерiне сәйкес белгiленген салмақтың шектi ауытқу және табиғи азаю нормасынан аспаса, жүктiң салмағы дұрыс деп есептеледi.
4. Жүк алушы мен тасымалдаушыда вагонды өлшейтiн таразылар болмаған жағдайда, бос және үйiп тиелген жүктер салмақтары тексерiлмей берiледi.
1. Жүктiң жоғалғаны, жетiспейтiнi немесе бұзылғаны (бүлiнгенi) байқалған жағдайда тасымалдаушы мен жүк алушы нақты зиянның мөлшерiн бiрлесiп анықтайды.
2. Тасымалдаушының немесе жүк алушының бастамасы бойынша жүктiң жетiспеуiнен, бүлiнуiнен немесе бұзылуынан болған нақты зиянның мөлшерiн анықтау жөнiнде сараптама немесе өзге де қажеттi зерттеу жүргiзiлуi мүмкiн.
3. Сараптама немесе өзге де қажеттi зерттеу жүргiзуге байланысты шығыстар кiнәлi тарапқа жүктеледi.
52-бап. Төлем бойынша мiндеттемелердi қамтамасыз ету жөнiндегi шаралар
1. Тасымалдаушы өзiне тасымалдау үшiн берiлген жүктi тасымал төлемiн және басқа да тиесiлi төлемдердi қамтамасыз ету үшiн ұстап қалуға құқылы.
2. Соттардың және өзге де уәкiлеттi органдардың шешiмдерi бойынша жүк (алып қойылған, тәркiленген, иесiз деп танылған) сатылған жағдайда, тасымалдаушының тасымалдау мен сақтауға байланысты шеккен шығыстары сот шешiмдерiн және басқа уәкiлеттi органдардың шешiмдерiн орындауға құзыреттi тұлғалардың атқарушылық iс-әрекеттерiн жасау жөнiндегi шығыстар ретiнде өтеледi.
53-бап. Жүк алушының мiндеттемелерiн бұзуының салдары
1. Жүк алушы жүктi алу жөнiндегi мiндеттемелерiн орындаудан жалтарған жағдайда тасымалдаушы жүк келген кезден бастап жетi тәулiк (тез бүлiнетiн, қауіпті жүктерге қатысты - екi тәулiк) өткен соң жүк жөнелтушiнi жүкке оның иелiк ету қажеттiгi туралы хабардар етуге мiндеттi. Жүк жөнелтушi мұндай хабарламаны алған кезден бастап төрт тәулiк (тез бүлiнетiн, қауіпті жүкке қатысты - екi тәулiк) iшiнде жүкке иелiк етуге мiндеттi.
2. Жүк жөнелтушiнiң тез бүлiнетiн жүкке қалай иелiк ету жөнiндегi нұсқауы болмаған, жүктi сақтау оның бұзылуына әкелiп соғуы мүмкiн болатын жағдайда тасымалдаушының оны сатуға құқығы бар.
Тез бүлiнетiн жүктi сатудан түскен сома тасымалдаушыға тиесiлi барлық төлемдердi шегергеннен кейiн жүк жөнелтушi үшiн нотариустың атына депозит шартымен салынады.
3. Тасымалдаушы жүк жөнелтушiнiң жүкке иелiк ету туралы нұсқауын алған кезге дейiн жүктi жүк алушыға беруге құқылы.
4. Жүк жөнелтушiнiң жүкке иелiк ету туралы нұсқауын осы баптың 1- тармағында белгiленген мерзiмде алмаған жағдайда тасымалдаушы жүктi жүк жөнелтушiге оның есебiнен қайтаруға құқылы.
1. Жүк алушының атына берiлуi шартта көзделмеген жүк келген, сондай-ақ атауы теміржол көлiгі жүкқұжатында көрсетілген атауға сәйкес келмейтiн жүк келген жағдайда:
1) жүк алушы жүктiң келгенi жөнiнде хабарлама алған кезден бастап бiр тәулiк iшiнде тасымалдау шарты бойынша өзiнiң тиiстi тарап еместiгi туралы тасымалдаушыға жазбаша хабарлама жiберуге мiндеттi;
2) тасымалдаушы жүк жөнелтушiнi жүкке иелiк ету қажеттiгi туралы дереу хабардар етуге мiндеттi, ал жүк жөнелтушi төрт тәулiк (тез бүлiнетiн, қауіпті жүктерге қатысты - екi тәулiк) iшiнде жүкке иелiк ету туралы жазбаша нұсқау
2. Темiржол жүкқұжатында көрсетiлген жүк алушы тасымалдаушыға тиiстi барлық төлемдердi төлеген жағдайда, оның жүктi алуға құқығы бар.
3. Жүк жөнелтушiнiң жүкке иелiк ету туралы нұсқауын осы баптың 1- тармағында көзделген мерзiмде алмаған жағдайда, тасымалдаушы жүктi жүк жөнелтушiге оның есебiнен қайтаруға, ал тез бүлiнетiн жүктi осы Заңның 53- бабының 2-тармағына сәйкес сатуға құқылы.
1. Тасымалдаушы жүк жөнелтушiнi немесе экспедиторды олардың кiнәсiнен жүктi тасымалдауға кедергiлер туындағаны (мемлекеттік кіріс органдарының және өзге де мемлекеттік органдардың кiдiртуi) және мұндай жүктi одан әрi тасымалдау үшiн басқа тасымалдаушыларға тапсыру мүмкiн еместiгi туралы дереу телеграф арқылы немесе өзге де тәсiлмен жүк жөнелтушінi немесе экспедиторды жасалған шартқа сәйкес хабардар етуге мiндеттi.
Жүк жөнелтушi, сондай-ақ экспедитор, егер шартта оған осындай мiндеттемелер жүктелген болса, жүк тасымалдауға кедергiлердi жою жөнiнде шаралар қолдануға мiндеттi.
2. Тасымалдаушы үшiн белгiленген жүктi жеткiзiп беру мерзiмдерi жүк жөнелтушiнiң, экспедитордың кiнәсiнен жүктi кiдiрткен уақытқа ұзартылады.
3. Экспорттық және импорттық жүктi кiдiрткен уақыты үшiн кiнәлi тұлға тасымалдаушыға - вагондар мен контейнерлердi пайдаланғаны үшiн ақы, ал транзиттiк жүктi кiдiрткен уақыты үшiн Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында белгiленген мөлшерде ақы төлейдi.
4. Жүк жөнелтушi немесе жүк алушы тасымалдаушыдан хабарлама алған кезден бастап сегiз тәулiк (тез бүлiнетiн, қауіпті жүктерге қатысты - төрт тәулiк)
iшiнде кідіртілген жүктерге қатысты шара қолданбаған жағдайда, тасымалдаушы жүктi жүк жөнелтушiге оның есебiнен қайтаруға немесе көлік құралынан жүкті босатуды талап етуге, ал тез бүлiнетiн жүктi осы Заңның 53-бабының 2-тармағына сәйкес сатуға құқылы.
1. Кiрме жолдар, олардың құрылыстары мен құрылғылары құрылыс нормалары мен қағидаларына, сондай-ақ Теміржол көлігін техникалық пайдалану қағидаларына сәйкес келуге, жылжымалы составты магистральдық жолдарда рұқсат етiлетiн техникалық жүктеме нормасымен өткiзудi қамтамасыз етуге тиiс.
2. Кiрме жолдар, олардың құрылыстары мен құрылғылары жүктi ырғақты тиеудi, түсiрудi (жүктен босатуды), жүк айналымына сәйкес маневрлiк жұмысты, сондай-ақ жылжымалы құрамды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге тиiс.
3. Кiрме жолды оны салу немесе шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргiзу кезеңiнде пайдалану қысқа мерзiмдi шарт талаптарымен жүзеге асырылуы мүмкiн.
4. Кiрме жолды пайдалану тасымалдау қағидаларына сәйкес тармақ иеленуші әзірлейтін және Ұлттық инфрақұрылым операторы бекiтетiн кiрме жолдағы қозғалысқа қызмет көрсету және оны ұйымдастыру тәртібі туралы нұсқаулық негізінде жүзеге асырылады.
5. Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріне бекітіліп берілген кірме жолдарды, олардың құрылыстары мен құрылғыларын техникалық күтіп-ұстауды және жөндеуді Ұлттық инфрақұрылым операторы шарттық негізде жүзеге асырады.
57-бап. Кiрме жолдардың жалғасуы
1. Кiрме жолдардың магистральдық және станциялық жолдарға жалғасуы Ұлттық инфрақұрылым операторының немесе мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасын іске асыру кезінде жекеше әріптестің келісімімен жүзеге асырылады.
Ұлттық инфрақұрылым операторы немесе жекеше әріптес кiрме жолдарды магистральдық және станциялық жолдарға жалғастырудан бас тартқан жағдайда, табиғи монополиялар салаларында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган шағымдарды қарауды жүзеге асырады.
2. Жаңадан салынып жатқан кiрме жолдардың жұмыс iстеп тұрған кiрме жолдарға жалғасуына тармақ иеленушiнiң келiсiмiмен рұқсат берiледi.
Жаңадан салынып жатқан жолдардың жұмыс iстеп тұрған кiрме жолдарға жалғасуын келісу тәртібін уәкілетті орган айқындайды.
3. Жаңа салынып жатқан кiрме жолдар жалғасқан немесе пайдаланылып жүрген кiрме жолда тасымалдау көлемi ұлғайған жағдайда, кiрме жолдар, темiржол станцияларын салу, магистралдық темiржол желiсiнiң бұрыннан бар темiржол станцияларын дамыту құрылыс бастамашысының қаражаты есебiнен жүзеге асырылуы мүмкiн.
1. Тармақ иеленушiлер жылжымалы құрамды өткiзу, оның тұруы, вагондарды, контейнерлердi беру-алып кету және кiргiзу-шығару үшiн, жүктердi қабылдау, тиеу (түсiру), беру жөнiндегi операцияларды, маневрлiк жұмыстарды және өзге де операцияларды жүзеге асыру үшiн тасымалдау процесiне қатысушыларға кiрме жолдар қызметтерiн көрсету жөнiндегi шарттың негiзiнде кiрме жолдар қызметтерiн көрсетуге құқылы.
2. Тармақ иеленушiлер кiрме жолдар қызметтерiн көрсеткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес төлем алады.
2-1. Кірме жолдың жылжымалы құрамды бір жолдан екінші жолға ауыстыруға арналған құрылысжайларын, құрылғылары мен элементтерін пайдаланғаны үшін жеке төлемақы алуға тыйым салынады.
3. Тармақ иеленушiлер кiрме жолдар қызметтерiн көрсетудi тасымал процесiне қатысушылардың тең құқықпен пайдалануын қамтамасыз етуге
4. Тармақ иеленушілер бәсекелес кірме жол болмаған кезде, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда, тасымалдау процесіне қатысушыларға кірме жол қызметтерін көрсетуді тоқтатуға алып келетін әрекеттерге (әрекетсіздікке) жол бермеуге міндетті.
1. Мемлекеттік көлiктік бақылау органы кiрме жолда жүру қауiпсiздiгiне, жылжымалы составтың, контейнерлердiң, жүктердiң сақталуына қатер төндiретiн ақауларды байқаған кезде анықталған бұзушылықтар туралы акт жасалады.
Тармақ иеленушi көрсетілген актiнiң негiзiнде кiрме жолдар қызметтерін көрсетуді тоқтата тұруға мiндеттi.
Уәкілетті органның жазбаша хабарламасы негізінде Ұлттық инфрақұрылым операторы кiрме жолдарға вагондарды беруді-алып кетуді тоқтатады.
2. Тармақ иеленушi анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы уәкілетті органды жазбаша хабардар етеді.
Кiрме жолды пайдалануды қайта бастауға уәкiлеттi органның шешiмi негiзiнде жол берiледi.
Уәкілетті орган кiрме жолды пайдалануды қайта бастау туралы шешім қабылданған кезден бастап Ұлттық инфрақұрылым операторын жазбаша хабардар етеді.
3. Анықталған бұзушылықтарды актiде көрсетiлген мерзiмдерде жоймағаны үшін тармақ иеленушi Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген Аталған жағдайда тармақ иеленушi шарттар бойынша, оның iшiнде контрагентпен жасалған шарт бойынша мiндеттемелердi орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн толық мүлiктiк жауаптылықта болады.
1. Тасымалдау процесiне қатысушылардың кiрме жолдар қызметтерiн көрсету жөнiндегi өзара қатынастары шартпен айқындалады.
2. Тармақ иеленушi бiр жақты тәртiппен:
1) кiрме жолдар қызметтерiн көрсетуге жасалатын шарт талаптарын өзгертуге;
2) кiрме жолдар қызметтерiн көрсетуге жасалатын шартты бұзуға;
3) тасымалдау процесiне қатысушылар кiрме жолдар қызметтерiн көрсету шартын өздерi бұзған жағдайларды қоспағанда, олардың тең қол жеткiзу принципiн бұзатын өзге де iс-әрекеттер жасауға құқылы емес.
Вагондар мен контейнерлердiң кiрме жолдарда тұру уақытын есепке алу тасымалдау ережелерiне сәйкес жүзеге асырылады. Вагондар мен контейнерлердi кiрме жолдарда қабылдау орны және тәртiбi шартпен белгiленедi.
9-тарау. ЖОЛАУШЫЛАРДЫ, БАГАЖДЫ, ЖYК-БАГАЖДЫ ЖӘНЕ ПОЧТА ЖӨНЕЛТІЛІМДЕРІН ТАСЫМАЛДАУ 64-бап. Жолаушылар тасымалдауды ұйымдастыру Халықаралық және облысаралық қатынастарда жолаушылар тасымалын ұйымдастыруды уәкілетті орган айқындайды.
Ауданаралық (облысішілік қалааралық) және қала маңындағы қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдаудың ұйымдастырылуын жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдар немесе тасымалдаушы айқындайды.
Жолаушылар тасымалдаушыларының әлеуметтік маңызы бар жолаушылар қатынастарына жатпайтын жаңа теміржол қатынастарын ашуы уәкілетті органмен келісу бойынша жүзеге асырылады.
Уәкілетті органның жолаушылар тасымалдаушыларының әлеуметтік маңызы бар жолаушылар қатынастарына жатпайтын жаңа теміржол қатынастарын ашуын келісу тәртібі Магистральдық теміржол желісін пайдалану қағидаларында айқындалады.
1. Жолаушыны тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы оған жол жүру құжатына (билетiне) сәйкес поезда орын берiп, оны баратын жерiне жеткiзуге мiндеттенедi, ал жолаушы жол жүру ақысын төлеуге мiндеттi.
2. Багажды, жүк-багажды тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы багажды, жүк-багажды баратын жерiне жеткiзiп беруге, ал жөнелтушi оның тасымалдау ақысын төлеуге мiндеттi.
3. Жолаушыны тасымалдау шарты - жол жүру құжатымен (билетпен), багажды тасымалдау - багаж квитанциясымен, жүк-багажды тасымалдау жүк- багаж квитанциясымен ресiмделедi.
4. Тасымалдаушы жолаушы көрсеткен межелі станцияға дейiн жол жүру құжатының (билеттiң) сатылуын қамтамасыз етуге мiндеттi. Тасымалдаушы жол жүру құжаттарын (билеттердi) сатуды жолаушы агенттіктерінің билет кассалары, электрондық терминалдар, интернет-ресурстар арқылы және Қазақстан Республикасында теміржол көлігінде жол жүру құжаттарын (билеттерді) сатуды ұйымдастыру қағидаларында белгіленген тәртіппен басқа да тәсілдермен ұйымдастыра алады.
4-1. Жол жүру құжаттарын (билеттерді) сату және орындарды резервке қою уәкілетті органмен келісу бойынша жолаушылар тасымалын басқарудың автоматтандырылған жүйелері арқылы жүзеге асырылады.
Поездың жүру жолында жол жүру құжаттарын (билеттерді) сатуды тасымалдаушы Қазақстан Республикасында теміржол көлігінде жол жүру құжаттарын (билеттерді) сатуды ұйымдастыру қағидаларына сәйкес жолаушылар тасымалын басқарудың автоматтандырылған жүйелері арқылы жүзеге асырады.
5. Жолаушыға жол жүру құжатына (билетiне) сәйкес орын бермеген немесе тасымалдауды жалғастырудан бас тартқан тасымалдаушы өз есебiнен жолаушыны баратын жерiне жеткiзуге немесе жолаушыға шартты тиiсiнше орындамаудан келтiрiлген барлық залалды өтеуге мiндеттi.
6. Жол жүру құжаттарының (билеттерiнiң) нысаны, оларды сату тәртiбi мен қолданылу мерзiмдерi тасымалдау ережелерiмен белгiленедi.
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2022 № 174-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
66-бап. Жолаушыларды, багажды және жүк-багажды тасымалдау ережелерi Жолаушыларды, багажды және жүк-багажды тасымалдау ережелерiнде:
1) жол жүру құжаттарын (билеттердi) сату, олардың қолданылу мерзiмiн ұзарту және билет кассаларының жұмысын ұйымдастыру;
2) жолаушылар вагонының санаты, оның iшiнде жайлылық деңгейi бойынша санаты;
3) жолаушыларға жолаушылар поездары мен вокзалдарда жедел медициналық көмек көрсетудi қоса алғанда, мiндеттi түрде көрсетiлетiн қызметтердiң тiзбесi;
4) жолаушылардың жол жүру жағдайының өзгеру, поездарда төсекорын жабдықтарын беру және басқа қызметтер көрсету шарттары мен тәртiбi;
5) жолаушының жол бойында аялдама жасауын (он күнге дейiн)
ресiмдеудiң тәртiбi;
6) қол жүгiн алып жүру тәртiбi мен шарттары;
7) багажды, жүк-багажды қабылдаудың және берудiң талаптары мен тәртiбi;
8) тасымалдау құжаттарының нысандары және оларды ресiмдеудiң тәртiбi;
9) тасымалдауға рұқсат етiлетiн жануарлардың тiзбесi, оларды тасымалдаудың тәртiбi мен талаптары;
10) жол бойында багаж бен жүк-багажды берудiң тәртiбi;
11) багаж бен жүк-багажды қайта жөнелтудiң тәртiбi мен талаптары;
12) багаж бен жүк-багажды сақтау, ұстап қалу, беру тәртiбi;
13) қауiптi заттарды тасымалдаудың тәртiбi;
14) пайдаланылмаған жол жүру құжаттары (билеттер) үшiн төлемдердi қайтару тәртiбi;
15) кәмелетке толмаған жолаушылардың жол жүру ережелерi;
15-1) жолаушы платформаларын пайдалану тәртібі;
16) Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес өзге де жағдайлар белгiленедi.
1. Жолаушылар поездарында Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларының сақталуына бақылауды уәкілетті орган жүргізеді.
2. Жолаушылар поездарында тасымалдаушылардың Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларын сақтауын тексеруді уәкілетті органның лауазымды адамы (адамдары) тексеруді тағайындау туралы актiнің негiзiнде жүргiзедi.
Тексеруді тағайындау туралы актiде:
1) актінің күні және нөмірі;
2) уәкілетті органның атауы;
3) тексеруді жүргiзуге уәкілеттілік берілген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде) және лауазымы;
4) жолаушылар поездарын тексеруді тағайындау туралы актілерді есепке алу журналындағы тіркеу күні мен нөмірі;
5) тексерілетін субъектінің атауы мен жолаушылар поезының нөмірі;
6) тексерілетін субъектінің сәйкестендіру нөмірі (ЖСН/БСН);
7) тексеру мәселелері;
8) тексеру жүргiзу мерзімі;
9) актілерге қол қоюға уәкілеттілігі бар адамның қолы мен уәкілетті органның мөрі көрсетіледі.
3. Тексеруді тағайындау туралы акт жолаушылар, багаж және жүк-багажды тасымалдауды жүзеге асыратын, тексерілетін әрбір субъектіге жолаушылар поездарының нөмірлері көрсетіле отырып толтырылады.
Тексеруді тағайындау туралы акт тексеруді тағайындау туралы актілерді есепке алу журналында тіркеледі.
Жолаушылар поездарын тексеруді тағайындау туралы актіні есепке алу журналын жүргізу тәртібі мен нысанын уәкілетті орган бекітеді.
4. Лауазымды адамдар жолаушылар поезын тексеруді бастаудың алдында қызметтік куәлігін не сәйкестендіру картасын және осы поезды тексеруді тағайындау туралы актіні көрсетеді, бұл ретте тексерудің басталғаны туралы жолаушылар поезының бастығын немесе аға жолсерiгiн (вагон-мейрамхана директорын, жүк вагонын қабылдап-тапсырушыны, қызметтік вагон жолсерiгiн)
қол қойғыза отырып, таныстырады.
5. Мемлекеттік бақылаудың объектісі болып табылатын жолаушылар поезына лауазымды адамды жіберуге кедергі келтірілген жағдайда, ол хаттама толтырады. Тексерілетін объектіге жіберуден бас тарту, тексеруді болдырмау үшін негіз болып табылмайды.
6. Жолаушылар поезын Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларының сақталуы тұрғысынан тексеруді лауазымды адамдар жолаушылар поезы жөнелтілгеннен кейін бастайды.
7. Тексерілетін жолаушылар поезының барлық вагондарында Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларының сақталуы бөлігінде тексеру
8. Жолаушылар поезын тексеру нәтижелері бойынша лауазымды адамдар тексеру нәтижелері туралы акт жасайды.
Тексеру нысанасына қойылған талаптарды бұзушылықтар анықталмаған жағдайда, тексеру нәтижелері туралы актіде тиісті жазба жасалады.
9. Тексеру нәтижелері туралы акт екі данада жасалады.
Тексеру нәтижелері туралы актіде:
1) тексеру күні, уақыты және учаскесі;
3) негізінде тексеру жүргізілген тексеруді тағайындау туралы актінің күні және нөмірі;
4) тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде) және лауазымы;
5) тексерілетін субъектінің атауы, жолаушылар поезының нөмірлері мен қатынастары, тексеру жүргізу кезінде қатысқан жолаушылар поезы бастығының немесе аға жолсерiгiнің (вагон-мейрамхана директорының, жүк вагонын қабылдап-тапсырушының, қызметтік вагон жолсерiгiнің) тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде);
6) тексеру нәтижелері, оның ішінде анықталған бұзушылықтар туралы мәліметтер;
7) тексеру жүргізу кезінде қатысқан жолаушылар поезы бастығының немесе аға жолсерiгiнің (вагон-мейрамхана директорының, жүк вагонын қабылдап- тапсырушының, қызметтік вагон жолсерiгiнің) тексеру нәтижелері туралы актімен танысқандығы немесе танысудан бас тартқандығы жөніндегі мәліметтер, оның қолы немесе қол қоюдан бас тартуы;
8) тексеру жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолы көрсетіледі.
Тексеру нәтижелері туралы актіге бар болған жағдайда тексеру нәтижелерімен байланысты құжаттар немесе олардың көшірмелері қоса беріледі.
10. Тексеру нәтижелері бойынша ескертпелері және (немесе) қарсылықтары болған жағдайда, тексеру жүргізу кезінде қатысқан жолаушылар поезы бастығы немесе аға жолсерiгi (вагон-мейрамхана директоры, жүк вагонын қабылдап- тапсырушы, қызметтік вагон жолсерiгi) оларды жазбаша нысанда баяндайды.
Ескертпелер және (немесе) қарсылықтар тексеру жүргізу нәтижелері туралы актіге қоса беріледі, бұл жөнінде тиісті белгі жасалады.
11. Тексеру нәтижелері туралы актінің бір данасы тексеру жүргізу кезінде қатысқан жолаушылар поезының бастығына немесе аға жолсерiгiне (жолаушылар поезының құрамындағы вагон-мейрамхана, жүк вагоны және қызметтік вагон тексерілген жағдайда тексеру нәтижелері туралы актінің бір-бір данасы тиісінше вагон-мейрамхана директорына, жүк вагонын қабылдап-тапсырушыға, қызметтік вагон жолсерiгiне табыс етіледі) танысуы және анықталған бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қабылдауы үшін табыс етіледі.
12. Лауазымды адамның (адамдардың) жолаушылар поездарында Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларының сақталуына бақылауды жүргізу кезінде:
1) тексерілетін жолаушылар поезының құрамындағы барлық типтегі жолаушылар вагондарына кедергісіз кіруге;
2) тексеру нәтижелерінің актісіне қоса беру үшін тексеру мәселелерімен байланысты құжаттарды (мәліметтерді) қағаздағы жеткізгіште не олардың көшірмелерін алуға;
3) мемлекеттік органдардың мамандарын, консультанттарын және сарапшыларын тартуға құқығы бар.
13. Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды адамға (адамдарға) тексеру мәселелеріне жатпайтын талаптарды қоюына және өтініштер жасауына тыйым салынады.
14. Уәкілетті органның лауазымды адамдары тексеру жүргізу кезінде:
1) Қазақстан Республикасының заңнамасын, тексерілетін субъектілердің құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауға;
2) тексерулерді осы Заңмен белгіленген тәртіпке қатаң сәйкестікте жүргізуге;
3) тексеру жүргізу кезінде қатысқан жолаушылар поезының бастығына немесе аға жолсерiгiне (вагон-мейрамхана директорына, жүк вагонын қабылдап- тапсырушыға, қызметтік вагон жолсерiгiне) жүргізілген тексеру нәтижелері туралы актіні ол аяқталған күні табыс етуге міндетті.
15. Жолаушылар поезының бастығы немесе аға жолсерiгi (вагон- мейрамхана директоры, жүк вагонын қабылдап-тапсырушы, қызметтік вагон жолсерiгi) бақылау жүргізу кезінде:
1) тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген мерзімдер өтіп кеткен;
2) тексеру жүргізу үшін келген лауазымды адамның (адамдардың)
деректерінің тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген лауазымды адамның (адамдардың) деректерімен сәйкес келмеген жағдайларда объектіге тексеру жүргізу үшін келген уәкілетті органның лауазымды адамын (адамдарын)
тексеруге жібермеуге құқылы.
16. Жолаушылар поезының бастығы немесе аға жолсерiгi (вагон- мейрамхана директоры, жүк вагонын қабылдап-тапсырушы, қызметтік вагон жолсерiгi) уәкілетті орган Жолаушылар, багаж және жүк-багаж тасымалдау қағидаларының сақталуына бақылау жүргізген кезде:
1) осы Заңның 66-1-бабы 4-тармағының талаптары сақталған кезде, лауазымды адамның (адамдардың) тексерілетін жолаушылар поезының құрамындағы барлық типтегі жолаушылар вагондарына кедергісіз кіруін қамтамасыз етуге;
2) тексеру нәтижелері туралы актіге қоса беру үшін лауазымды адамға (адамдарға) тексеру мәселелерімен байланысты құжаттарды (мәліметтерді)
қағаздағы жеткізгіште не олардың көшірмелерін ұсынуға;
3) тексеру тағайындалғаны туралы актімен танысқандығы жөнінде белгі жасауға;
4) актінің екінші данасында тексеру аяқталған күні жүргізілген тексерудің нәтижелері туралы актіні алғандығы туралы белгі жасауға міндетті.
1. Жолаушының:
1) поездар жүретiн маршруттар бойынша жолаушылар операциялары үшiн ашық, өзi атаған баратын станциясына дейiн кез келген поезға не кез келген вагонға жол жүру құжатын (билет) сатып алуға;
2) сатып алған жол жүру құжатына (билетке) сәйкес поездағы вагоннан орын алуға;
3) өзiмен бiрге жетi жасқа дейiнгi бiр баланы, егер бала жеке орын алатын болмаса - ақысыз және жетi жастан он бес жасқа дейiнгi балаларды жол жүру ақысының елу пайызын төлеп, оларға жеке орын беріп, алып жүруге құқығы бар.
Басқа мемлекеттердiң жолаушы вагондарында және басқа мемлекеттердiң аумағы бойынша Қазақстан Республикасының жолаушы вагондарында тасымалдау кезiнде осы құқықты беру Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының ережелерiне сәйкес жүзеге асырылады;
4) бiр толық жол жүру құжатына немесе баланың жол жүру құжатына салмағы отыз бес килограмнан аспайтын қол жүгiн өзiмен бiрге ақысыз алып жүруге құқығы бар.
Салмағы бұдан асатын қол жүгi багаж вагонына тапсырылуға тиiс.
Мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары арасынан шыққан жолаушылардың жеке пайдалануға арналған техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдарды және арнайы қозғалыс құралдарын өздерімен тегін алып жүруге қосымша құқығы бар;
5) тасымалдау ережелерiнде белгiленген тәртiп бойынша тасымалдаушыға жол жүру құжатын (билеттi) қайтарып тапсыруға және тасымалдаушыдан жол жүру және багажды алып жүру ақысын (ал жөнелтушi - багаж, жүк-багаж тасымалының ақысын) қайтарып алуға;
6) тасымалдау ережелерiнде белгiленген тәртiппен жүру құжатының (билеттiң) қолданылу мерзiмiн ұзартуға;
7) жол бойында аялдама жасап, тасымалдау ережелерiнде белгiленген тәртiппен жол жүру құжатының (билеттiң) қолданылу мерзiмiн он күннен аспайтын мерзiмге ұзартуға;
8) бос орындар болған және сатып алынған жол жүру құжатына (билетiне)
өзгерiстер енгiзген жағдайда, жол жүру құжаты (билет) сатып алынған поездан бұрын жүретiн жолаушы поезымен жүруге;
9) белгiленген ақысын төлеп, багажын тасымалдауға тапсыруға;
10) жазбаша талап ету бойынша тасымалдаушыдан (билет кассаларынан немесе жолаушылар агенттіктерінен) бұрын сатып алынған жол жүру құжаты (билет) бүлінген, жоғалған жағдайда, Жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк- багажды тасымалдау қағидаларында белгіленген тәртіппен оның телнұсқасын алуға құқығы бар.
Бұрын қайтарылған жол жүру құжаттары (билеттер) бойынша телнұсқа берілмейді.
2. Жолаушы:
1) қала маңындағы қатынас поездарын қоспағанда, жол жүру құжатын (билет) сатып алған кезде, поезға отырғызу кезiнде жол бойында жол жүру құжатын (билеттi) тексерген кезде жеке басын куәландыратын құжатты көрсетуге;
2) поезға отырғызған кезде және жол үстiнде сапар аяқталғанға дейiн оның жол жүру құжаты (билетi) болуы;
3) қоғамдық тәртiптi, жолаушы вагондарын және жолаушылар тасымалдауына қызмет көрсетуге арналған объектілерді пайдалану қағидасын сақтауға, сондай-ақ тасымалдаушының мүлкiне ұқыпты қарауға және жол жүру барысында да, күту орындарында да өрт қауіпсіздігі қағидасын сақтауға мiндеттi.
1. Тасымалдаушы жолаушыдан немесе жөнелтушiден багажды және жүк- багажды қабылдап алуға және осы операциялар үшiн ашық кез келген темiржол станциясына дейiн жөнелтуге мiндеттi.
Жөнелтушінің жүк-багажы жол жүру құжатын (билетті) ұсынбай тасымалдау құжаты (жүк-багаждың түбіртегі) бойынша қабылданады.
Жөнелтушiнiң багажы, жүк-багажы таяу арада жүретiн багаж вагоны бар поезбен жөнелтiледi. Бұл орайда тасымалдаушы жолаушының багажын, жүк- багажын бiрiншi кезекте жөнелтудi қамтамасыз етуге мiндеттi. Жолаушының жол жүру құжатында (билетiнде) көрсетiлген маршрут бойынша жеткiзiлетiн багаж, жүк-багаж жолаушы отырған поезбен немесе таяу арада жүретiн багаж вагоны бар поезбен жөнелтiлуге тиiс.
2. Жолаушы (жөнелтушi) багажды тапсыру кезiнде оның құнын жариялауға құқылы, ал жүк-багажды тапсыру кезiнде оның құнын жариялауға мiндеттi.
3. Багажбен, жүк-багажбен тасымалдауға өзiнiң мөлшерiне, буып-түйiлуiне және қасиеттерiне қарай багаж вагонына қиындықсыз тиелiп, орналастырылатын және тасымалдаушының мүлкiне және басқа жолаушылардың (жөнелтушiлердiң)
багажына, жүк-багажына зиян келтiрмейтiн заттар мен нәрселер қабылданады.
1. Багаж бен жүк-багажды жеткiзiп беру мерзiмi поездардың жүру кестесiне сәйкес тасымалдау жүзеге асырылатын жолаушы поезының межелі темiржолстанциясына дейiн жүру уақытымен айқындалады.
Егер багажды, жүк-багажды тасымалдау жол жүру барысында ауыстырып тиеу арқылы жүзеге асырылса, онда жеткiзiп беру мерзiмi әрбiр ауыстырып тиеу үшiн бiр тәулiкке арттырылады.
2. Жолаушыға, алушыға багаж, жүк-багаж баратын станцияда багаж, жүк- багаж квитанциясын және жеке басын куәландыратын құжатты көрсеткеннен кейiн берiледi.
3. Багажды, жүк-багажды беру жолаушылар тасымалы жөнiндегi операциялар үшiн станция ашық болған уақыт iшiнде жүргiзiледi.
1. Жолаушы, алушы тасымалдаушыға байланысты емес себептер бойынша багажды, жүк-багажды алмаған жағдайда, тасымалдаушы оны баратын станцияда, келген күнiнен бастап - отыз күн бойы, ал кедендiк бақылаудағы багаж бен жүк- багажды он бес күн бойы сақтауға мiндеттi.
2. Осы баптың 1-тармағында аталған сақтаудың шектi мерзiмi аяқталғаннан кейін, тасымалдаушы багаж бен жүк-багажды уәкiлеттi мемлекеттік органдардың (мемлекеттік кіріс органдарының және өзге де мемлекеттік органдардың) билiгiне бередi. Осы кезден бастап жолаушы, жөнелтушi, алушы оларға багаждың, жүк- багаждың құнын өтеу немесе оларды алу мәселелерi бойынша өтiнiш жасауға
3. Багаж, жүк-багаж (алып қойылған, тәркiленген, иесiз деп танылған)
соттардың және басқа уәкiлеттi органдардың шешiмдерi бойынша сатылған жағдайда тасымалдаушының тасымалдау мен сақтауға байланысты шеккен шығыстары сот шешiмдерiн және басқа уәкiлеттi органдардың шешімдерін орындауға құзыретті тұлғалардың атқарушылық іс-әрекеттерін жүзеге асыру жөніндегі шығыстары ретінде өтеледі.
72-бап. Почта жөнелтiлiмдерiн тасымалдау Почта жөнелтiлiмдерiн тасымалдау Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен почта вагондарымен жүзеге асырылады.
1. Тасымалдаудан туындайтын мiндеттемелердi орындамаған немесе тиiсiнше орындамаған жағдайда тараптар Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде, осы Заңда және темiржол көлiгi саласындағы өзге де нормативтiк құқықтық актiлерде, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында, тасымалдау ережелерiнде, сондай-ақ осылардың негiзiнде жасалған шарттарда белгiленген негiздер бойынша және мөлшерде жауапты болады.
Мiндеттеменi бұзған тарапты жауапқа тарту, құқығы бұзылған тараптың талап етуi бойынша ғана жүргiзiледi.
2. Тараптардың осы Заңда белгiленген жауапкершiлiктi шектеу немесе жою мақсатындағы келiсiмдерi жарамсыз болып табылады.
Тараптар өзара келiсiм бойынша жауапкершiлiк мөлшерiн ұлғайта алады, сондай-ақ тасымалдау шарты бойынша қосымша жауапкершiлiк көздей алады.
3. Тасымалдау жөнiндегi мiндеттемелердi орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тасымалдаушылардың өзара жауапкершiлiктерi осы Заңда, жүктердi, жолаушыларды тасымалдау ережелерiнде, сондай-ақ тасымалдаушылар арасындағы шарттарда белгiленедi.
4. Тасымалды бiрнеше тасымалдаушы жүзеге асырған жағдайда олар жөнелтушiнiң (жүк жөнелтушiнiң), алушының (жүк алушының) алдында багаждың, жүктiң, жүк-багаждың жоғалғаны, жетiспеушiлiгi, бұзылғаны (бүлiнгенi), жеткiзiп беру мерзiмiн өткiзiп жiбергенi үшiн ортақ жауапкершiлiкте болады.
5. Егер тасымалдаушы басқа тасымалдаушының, жүк жөнелтушiнiң, жүк алушының, тармақ иеленушiнiң, экспедитордың кiнәсiнен жауапқа тартылса, оның кiнәлiлерге керi талап қоюға құқығы бар.
1. Жүк тасымалы бойынша мiндеттемелердi орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн кiнәлi тарап Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде, осы Заңда немесе шартта белгiленген мөлшерде тұрақсыздық айыбын төлейдi.
2. Тасымалдаушыға тиiстi төлемдi мерзiмiн өткiзiп төлегенi үшiн Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде бөтен адамдардың ақша қаражатын заңсыз пайдаланғаны үшiн белгiленген жауапкершiлiк мөлшерiнде тұрақсыздық айыбы алынады.
3. Тараптардың өзге шарттары болмаған ретте төлем жасалған сомадан, ең алдымен - тұрақсыздық айыбының сомасы, ал қалған бөлiгiнен борыштың негiзгi сомасы өтеледi.
75-бап. Жолаушының өмiрi мен денсаулығына келтiрiлген зиян үшiн тасымалдаушының жауапкершiлiгi Тасымалдаушы жолаушының өмiрi мен денсаулығына келтiрiлген зиянның салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне сәйкес жауапты болады.
Жолаушының өмiрi мен денсаулығына келтiрген зиян үшiн тасымалдаушының жауапкершiлiгi жолаушының поезда отырған және вокзал аумағында поезға отырғызу (одан түсiру) кезiнде туындайды.
76-бап. Тасымалдаушының багажды, жүктi, жүк-багажды жоғалтқаны, олардың жетiспеуi немесе бұзылуы (бүлiнуi) үшiн жауапкершiлiгi
1. Тасымалдаушы жүктi, багажды, жүк-багажды тасымалдауға алған кезден бастап жүк алушыға, алушыға берген кезге дейiн олардың сақталуын қамтамасыз етуге мiндеттi.
2. Багажды, жүктi, жүк-багажды жоғалтқаны, оның жетiспеуi, бұзылуы (бүлiнуi) үшiн мүлiктiк жауапкершiлiк оларды қабылдаған - тапсырған кезден бастап ауысады.
3. Тасымалдауға құндылығы жарияланбай қабылданған багажды, жүктi, жүк-багажды жоғалтқаны, оның жетiспегені немесе бұзылғаны (бүлiнгені) үшiн тасымалдаушы мына мөлшерлерде:
1) жоғалтқан немесе жетiспеген жағдайда - жоғалған немесе жетiспеген багаждың, жүктiң, жүк-багаждың құны мөлшерiнде;
2) бұзылған (бүлінген) жағдайда багаждың, жүктiң, жүк-багаждың құны төмендеген сома мөлшерiнде жауапты болады.
Багаждың, жүктiң, жүк-багаждың құны сатушының шотында, шартта көрсетiлген баға негiзге алынып, ал ол болмаған кезде салыстырмалы жағдайларда осыған ұқсас тауарлар үшiн әдетте алынатын баға негiзге алынып айқындалады.
4. Тасымалдауға құндылығы жарияланып тапсырылған багаж бен жүк- багажды, сондай-ақ жүктi жоғалтқаны, олардың жетiспеуi немесе бұзылуы (бүлiнуi) үшiн тасымалдаушы жарияланған құндылығы мөлшерiнде жауапты
5. Тасымалдаушы осы баптың 3 және 4-тармақтарында көзделген зиянның орнын толтырумен бiрге, егер тасымал ақысы олардың құнына кiрмейтiн болса, жоғалтқан, жетiспеген, бұзылған (бүлiнген) багажды, жүктi, жүк-багажды тасымалдау үшiн алған тасымал ақысын қайтарады.
6. Багаж, жүк, жүк-багаж жеткiзiп беру мерзiмiнен жетi күн өткеннен кейiн жоғалды деп есептеледi.
Багаж, жүк, жүк-багаж аталған мерзiм өткеннен кейiн келген жағдайда, алушы оларды қабылдай алады және тасымалдаушының жоғалтқаны үшiн төлеген сомасын қайтара алады.
7. Тасымалдаушы, егер жүктің немесе багаждың, жүк-багаждың жоғалуы, жетіспеуі немесе бұзылуы (бүлінуі) өзінің кінәсінан болмағанын дәлелдей алмаса, жүктің, багаждың немесе жүк-багаждың жоғалуына, жетіспеуіне немесе бұзылуына (бүлінуіне) жауап береді.
8. Темiржол көлiгi жүкқұжатында көрсетiлген мәлiметтерге сәйкес келмейтiн жүктi берген жағдайда, мұндай жүктi тасымалдаушы тиеген болса, ол жүк алушы алдында жүктiң темiржол көлiгi жүкқұжатында көрсетiлген құны мөлшерiнде, оны жоғалтқанмен бiрдей жауапкершiлiкте болады.
9. Тасымалдау шарты бұзылған жағдайда, Еуразиялық экономикалық одақтың басқа тасымалдаушысынан жүкті тасымалдауға қабылдаған тасымалдаушы кедендік транзиттің кедендік рәсіміне сәйкес жүктерді халықаралық тасымалдау кезінде жоғалған, жеткізілмеген жүкке кедендік баждар мен салықтарды төлеуге жауапты болады.
1. Тасымалдаушы қабылданған өтiнiмге сәйкес көлiк құралдарын бермегенi, ал жүк жөнелтушi жүктi ұсынбағаны, сондай-ақ берiлген көлiк құралдарын пайдаланбағаны үшiн, айлық есептiк көрсеткiш шамасынан мынадай мөлшерде процентпен есептелетін айыппұл түрінде өзара мүлiктiк жауапкершiлiкте болады:
1) жүктi контейнерлермен тасымалдағанда:
брутто салмағы қоса алғанда бес тоннаға дейiн әр контейнер үшiн он бес процент;
брутто салмағы қоса алғанда бес тоннадан он тоннаға дейiн әр контейнер үшiн отыз процент;
брутто салмағы он тоннадан артық әр контейнер үшiн алпыс процент;
2) жүктi рефрижератор вагондардан, транспортерлардан басқа вагондарда тасымалдаған кезде - әр вагон үшiн бiр жүз елу процент;
3) рефрижератор вагондарда, транспортерларда тасымалдаған кезде - әр вагон, транспортер үшiн екi жүз тоқсан процент.
2. Жүктi (вагондармен ғана тасымалдау белгiленген) тар табанды темiржол желiлерiмен тасымалдаған кезде - осы баптың 1-тармағында көзделген айыппұлдардың елу процентi мөлшерiнде мүлiктiк жауапкершiлiкте болады.
3. Жүк тасымалдау өтiнiмiн орындамағаны үшiн айыппұл вагондарды, контейнерлерді пайдаланғаны үшiн төлемге қарамастан алынады.
3-1. Жүк жөнелтуші тасымалдаушыны вагондардың (контейнерлердің)
пайдаланылмағаны туралы тиеуге дейін кемінде үш тәулік бұрын ескерткен жағдайда айыппұл сомасы үштен бір бөлігіне азайтылады.
4. Тасымалдаушының қабылданған өтiнiмге сәйкес жылжымалы құрамның берiлмегенi үшiн айыппұл төлеуi оны жылжымалы құрамды беру жөнiндегi одан әрi атқаратын мiндеттемелерден босатпайды. Жылжымалы құрам жүк жөнелтушiмен келiсiлген ұзартылған мерзiмде берiлмеген жағдайда, егер тасымалдаушы жылжымалы құрамның берiлмеуi өзiнiң кiнәсiнен болмағанын дәлелдемесе, тасымалдаушы тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгiленген 5 еселенген айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде тұрақсыздық айыбын төлеуге мiндеттi.
1. Тасымалдаушы, жүк жөнелтушi, жүк алушы, сондай-ақ басқа да тұлғалар өздерiне тиесiлi емес вагондарды, контейнерлердi өздерiнiң тасымалдары, жүктерiн сақтауы үшiн пайдалануға, сондай-ақ олардың иелерiнiң рұқсатынсыз, егер бұл тиiстi шарттарда көзделмесе, тиеу үшiн пайдалануға құқығы жоқ.
2. Мұндай талапты сақтамағаны үшiн кiнәлi тарап вагондарды, контейнерлердi пайдаланғаны үшiн ақы төлеумен қатар көлiк құралдары иесiнiң алдында вагондарды, контейнерлердi пайдаланғаны үшiн төленетiн ақы мөлшерiндегi айыппұл түрiнде мүлiктiк жауапкершiлiкте болады.
3. Осы баптың 2-тармағында көзделген айыппұлды төлеу кiнәлi тарапты Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiмен белгiленген иеленушi алдындағы мүлiктiк жауапкершiлiктен босатпайды.
79-бап. Жүктi жеткiзiп беру мерзiмдерiн бұзғаны үшiн жауапкершiлiк
1. Жүктi жеткiзiп беру мерзiмiнiң өтiп кеткен әрбір тәулiгiне жолдың теміржол бөлігі үшін, егер тасымалдаушы мерзiмнiң өтiп кеткенi өзінің кiнәсiнен болмағанын дәлелдей алмаса, жүк алушыға темiржол көлiгiмен тасымалдағаны үшiн тасымал төлемiнiң бес пайызы мөлшерiнде, бiрақ тасымал төлемiнiң елу пайызынан аспайтын мөлшерде айыппұл төлейдi.
2. Жүк жөнелтушi, жүк алушы, экспедитор Қазақстан Республикасы заңнамасының тауарлар экспортына, импортына, транзитiне арналған құжаттарды ресiмдеу жөніндегі талаптарын мемлекеттік кіріс органдарының, шекаралық немесе басқа да түрдегі бақылау органдарының вагондар мен контейнерлердi кiдiртiп қоюына әкеп соғатындай етіп бұзғаны үшін тасымалдаушының пайдасына вагондарды, контейнерлердi пайдалану ақысы мөлшерiнде айыппұл алынады.
түсiру (босату) мерзімдерінен (технологиялық уақытынан) тыс жиырма төрт сағаттан артық кiдiртiлген вагондар мен контейнерлердi пайдаланғаны үшiн төлемақыны арттырады, бірақ он еседен аспайтын көлемде арттырады.
Осы төлемді алу кезінде осы Заңның 49-бабы 2-тармағының нормасы қолданылмайды.
1. Тасымалдаушы багажды, жүк-багажды жеткiзiп беру мерзiмiнiң өтiп кеткен әр тәулiгi үшiн жолаушыға, алушыға, егер мерзiмнiң өтiп кетуi өзiнiң кiнәсiнен болмағанын дәлелдей алмаса, жол жүру ақысының он процентi мөлшерiнде, бiрақ жол жүру ақысының елу процентiнен аспайтын мөлшерде айыппұл төлейдi.
Жеткiзiп беру мерзiмiнiң өтiп кетуi багаж, жүк-багаж жеткiзiлуге тиiс тәулiктегi сағат жиырма төрттен бастап есептеледi.
2. Багажды, жүк-багажды жеткiзiп беру мерзiмдерiн бұзғаны үшiн айыппұл төлеу тасымалдау ережелерiне сәйкес жолаушының, алушының өтiнiшi бойынша жалпы нысандағы актiнiң негiзiнде жүргiзiледi.
3. Жолаушылар тасымалдайтын жолаушы поезының жөнелтiлуiн кiдiрткенi, сондай-ақ баратын темiржол станциясына кешiгiп келгенi үшiн тасымалдаушы, егер кiдiру немесе кешiгу тежеусiз күштiң салдарынан болғанын дәлелдей алмаса, жолаушының шеккен залалын өтей отырып, оған кешiккен әр сағат үшiн жол жүру құжаты (билетi) құнының үш процентi мөлшерiнде айыппұл төлейдi.
Өндiрiп алынған айыппұлдың сомасы жол жүру құжатының (билеттiң)
құнынан аспауға тиiс.
Жолаушы поезының кешiккенi үшiн айыппұл төлеу тасымалдау ережелерiне сәйкес жолаушының өтiнiшi бойынша жүргiзiледi.
81-бап. Багажды, жүктi, жүк-багажды тасымалдау шарттарын бұзып тасымалдауға ұсынғаны үшiн жауапкершiлiк
1. Темiржол көлiгi жүкқұжатында жүктiң атауын, оның ерекше қасиеттерiн немесе қажеттi алдын ала сақтық шараларын дұрыс көрсетпегенi, сондай-ақ тасымалдауға тыйым салынған жүктi жөнелткенi үшiн жүк жөнелтушiден тасымалдаушының пайдасына осы жағдай салдарынан келтірілген шығындарды өтеумен қатар, тасымалдау құнының бес есе мөлшерiнде айыппұл өндiрiп
2. Багажды, жүк-багажды жөнелтушi тасымалдауға тыйым салынған багажды, жүк-багажды тасымалдағаны үшiн тасымалдаушы алдында тасымалдау құнының бес есе мөлшерiндегi айыппұл түрiнде жауапты болады, ал Қазақстан Республикасының заңдарымен көзделген жағдайларда әкiмшiлiк немесе қылмыстық жауапқа тартылады.
82-бап. Вагонға, контейнерге артық жүк тиегенi үшiн жауапкершiлiк Вагонға, контейнерге жүк көтерiмдiлiгiнен (сыйымдылығынан) артық жүк тиегенi үшiн жүк жөнелтушiден тасымалдаушының пайдасына келтiрiлген залалдарды өтеумен қатар, тасымал ақысының елу процентi мөлшерiнде айыппұл өндiрiп алынады.
1. Тасымалдаушының тазаланбаған вагонды, контейнердi қабылдаудан бас тартуға құқығы бар. Вагонның, контейнердiң тазалауда тұрған уақытына жүк алушы тасымалдаушыға пайдаланғаны үшiн ақы төлейдi.
2. Вагонды, контейнерді тазалаудан бас тартқаны үшін жүк алушыдан тасымалдаушының пайдасына тазалау жөніндегі жұмыстардың екі еселеген құны мөлшерінде айыппұл және тасымалдаушының вагонды, контейнерді тазалау орнына жеткізу жөніндегі шығыстары өндіріп алынады.
1. Вагондарды беру-алып кету, кiрме жолдарды пайдалану шарттары бойынша тасымалдаушы темiржолдардың кiрме жолдарындағы тиеу және түсiру (жүктен босату) орындарына (орындарынан) вагондарды беруді-алып кетуді, қабылдауды кешiктiргенi үшiн әр вагонға сағатына айлық есептiк көрсеткiш шамасының 1,7 пайызы мөлшерiнде айыппұл төлеу түрiнде жауаптылықта Айыппұл аталған шарттарда көзделген вагондарды беру-алып кету мерзiмiн бұзған кезден бастап кешiктiрiлген бүкiл уақытқа есептеледi.
2. Вагондарды отыз минуттан аз уақытқа кешiктiру есепке алынбайды.
Вагондарды отыз минуттан бiр сағатқа дейiнгi мерзiмге кешiктiру толық бiр сағатқа есептеледi.
1. Тараптар тасымалдау шартынан туындайтын мiндеттемелердi орындамағаны немесе тиiсiнше орындамағаны үшiн Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде, осы Заңда, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында көзделген негiздер бойынша жауапкершiлiктен босатылуы мүмкiн.
2. Егер мiндеттемелердi орындамау немесе тиiсiнше орындамау:
1) еңсерілмейтін күштiң, сондай-ақ әлеуметтік, табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың;
2) әскери iс-қимылдың, төтенше жағдай енгiзудiң;
3) осы Заңда белгiленген тәртiппен жарияланған жүк тасымалын, поездардың жүруiн тоқтатудың немесе шектеудiң салдарынан болса, тараптар жауапкершiлiктен босатылады.
1. Тасымалдаушы осы Заңның 86-бабының 2-тармағында көрсетiлген негiздерден басқа мынадай:
1) жолаушының, жөнелтушiнiң (жүк жөнелтушiнiң), алушының (жүк алушының), экспедитордың кiнәсiнен мiндеттемелер орындалмаған немесе тиiсiнше орындалмаған;
2) онкүндiктiң жекелеген күндерiнде вагондарды, контейнерлердi бермеудiң орнын осы күнтiзбелiк онкүндiк iшiнде жүк жiберушiнiң келiсiмi бойынша толтырған;
3) вагондар мен контейнерлердi беру осы Заңның 47-бабының 3-тармағында көзделген негiздер бойынша тоқтатылған немесе жүктердiң жөнелтiлуi кiдiртiлген;
4) жүк алушының жүктi дер кезiнде түсiрмеуi және алып кетпеуi салдарынан жүк бұзылған (бүлiнген);
5) багаж, жүк, жүк-багаж жөнелтушi (жүк жөнелтушi) бекiткен ақаусыз бекiту-пломбалау құрылғылары бар ақаусыз вагонда, контейнерде не ақаусыз жылжымалы құрамда жолшыбай ауыстырып тиелмей, ақаусыз қорғаныш таңбамен немесе дұрыс байламмен келген, сондай-ақ багаждың, жүктiң, жүк- багаждың сақталғандығын куәландыратын басқа да белгiлерi болған;
6) жүк ерекше табиғи қасиеттерiне байланысты, сондай-ақ оны тасымалдау құжаттарында тасымалдау немесе сақтау кезiнде ерекше жағдайды немесе алдын ала сақтандыру шараларын қажет ететiн ерекше қасиеттерiн көрсетпей тапсыру салдарынан сақталмаған;
7) егер тиеу немесе түсiру (жүктен босату) жүк жөнелтушiнiң немесе жүк алушының құралдарымен жүргiзiлiп, жүк жабық вагонға, контейнерге тиелген, түсiрiлген (жүктен босатылған);
8) жүк ашық жылжымалы құраммен тасымалдануына байланысты табиғи себептердiң салдарынан сақталмаған;
9) жүк жүк жөнелтушiнiң немесе жүк алушының жолсерiгiнiң жолбасшылығымен тасымалданған;
10) жүк жөнелтушi темiржол көлiгi жүкқұжатында көрсеткен мәлiметтер қате, дәл емес немесе толық емес болған;
11) жүк салмағындағы табиғи азаю, ылғалдылықтың төмендеу нормалары шегiндегi айырмашылық және таразылар көрсетуiндегi нормалардың алшақтауы, сондай-ақ жүк тасымалдаушының қатысуынсыз жүк жөнелтушi белгiлеген салмақ бойынша тасымалдауға қабылданған жүк салмағында айырмашылық болған;
12) тез бүлiнетiн жүк тасымалдаудың шектi мерзiмi және температуралық режим сақталған кезде бүлiнген;
13) көлiк ыдысының немесе олардың қасиеттерiнiң көзге көрiнбейтiн кемшiлiктерiнен багаж, жүк, жүк-багаж сақталмаған;
14) тығыздап тиеу нәтижесiнде вагондардың, контейнерлердiң санын өтiнiмде көзделген мөлшерден аз пайдаланған жағдайларда жауаптылықтан босатылады.
2. Тасымалдаушының кiнәсiнен багаждың бүлiну жағдайларын қоспағанда, жолаушы қол жүгi ретiнде өзiмен бiрге алып жүретiн багаждың сақталуына тасымалдаушы жауапты болмайды.
1) өзiнiң алдын ала келiсiмiнсiз берiлген вагондар, контейнерлер пайдаланылмаған;
2) онкүндiктiң жекелеген күндерiнде жүктiң жол берiлген кем тиелуiн осы күнтiзбелiк онкүндiк iшiнде тасымалдаушының келiсiмiмен толтырған;
3) тығыздап тиеу нәтижесiнде вагондарды, контейнерлердi өтiнiмде көзделген мөлшерден аз пайдаланған;
4) тасымалдаушыны вагондарды, контейнерлердi пайдаланбайтыны туралы – тиейтiн күнге дейін кемінде жеті тәулiк бұрын, ал әскери тасымалдар бойынша тиейтін күні хабардар еткен жағдайларда жауапкершіліктен босатылады.
1. Теміржол көлiгi саласындағы мемлекеттік бақылау (бұдан әрі – көлiктiк бақылау) теміржол көлiгiнің жұмыс істеу тәртібін айқындайтын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын жеке және заңды тұлғалардың сақтауына, оларды бұзушылықтарды анықтау және жолын кесу бойынша шаралар қабылдау үшін жүргiзiледi.
2. Көлiктiк бақылауды жүргiзудiң мақсаты Қазақстан Республикасының темiржол көлiгi саласындағы заңнамасының темiржол көлiгiн қауiпсiз пайдалану және оның тиiмдi жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жөнiндегi талаптарын сақтау болып табылады.
3. Уәкiлеттi орган орталық және жергiлiктi атқарушы органдармен өзара iс- қимыл жасасады, бiрлескен бақылау шараларын қабылдайды, өзара ақпарат алмасуды қамтамасыз етедi.
Мемлекеттiк органдар уәкiлеттi органға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес темiржол көлiгi саласында қауiпсiздiктiң қамтамасыз етiлуiне көлiктiк бақылауды жүзеге асыру жөнiндегi мiндеттердi орындауда жәрдемдесуге Тасымалдау процесіне қатысушылар және жылжымалы теміржол составының иелері жылжымалы теміржол составына, сондай-ақ магистральдық, станциялық, кірме жолдарға жүргізілген жоспарлы жөндеу туралы ақпаратты Теміржол көлігін техникалық пайдалану қағидаларында белгіленген нысан бойынша жөндеу аяқталған кезден бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей уәкілетті органға береді.
1. Теміржол көлігі саласындағы мемлекеттік бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексеру және бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау нысанында
2. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Заңға сәйкес жүзеге
1) жеке және заңды тұлғалардан уәкiлеттi органның құзыретiне кiретiн барлық мәселелер бойынша қажеттi ақпараттар, материалдар, анықтамалық деректер сұратуға;
2) темiржол көлiгiнде тасымалдау және басқа да қызметтi жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалардың қызметiн олардың:
темiржол желiсiнiң станциялық және магистралдық жолдар мен темiржолдағы кiрме жолдарды күтiп-ұстауды;
жылжымалы құрамды күтiп-ұстауды, пайдалануды және жөндеудi;
белгіленген жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және пошта жөнелтілімдерін теміржол көлігімен тасымалдау қағидаларын, сондай-ақ жүктерді теміржол көлігімен тасымалдау қағидаларын;
темiржол көлiгiнде жүру қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге бағытталған техникалық құралдарды күтiп-ұстауды, пайдалануды және жөндеудi;
жасанды құрылыстарды, сондай-ақ теміржол өткелдерiн күтіп-ұстауды, пайдалануды және жөндеудi сақтау бөлiгiнде тексеруге;
3) алып тасталды - ҚР 2007.07.27. № 316 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
4) өз құзыретi шегiнде тексерулердің нәтижелерi бойынша актiлер жасауға және Қазақстан Республикасының теміржол көлігі туралы заңнамасының, теміржол көлiгінiң жұмыс iстеу тәртiбiн айқындайтын стандарттау жөніндегі құжаттардың және нормалардың анықталған бұзушылықтарын жою туралы нұсқама енгiзуге;
4-1) уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен уәкілетті органның лауазымды адамдарының әкімшілік құқық бұзушылықтар және әрекеттер жасау фактілерін тіркеп алу үшін техникалық құралдарды пайдалануға;
5) хаттамалар толтыруға, Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы заңнамасына сәйкес әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы iстер бойынша iс жүргiзудi жүзеге асыруға;
6) алып тасталды - ҚР 2010.12.28 N 369-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
7) өз құзыретi шегiнде заңды тұлғаға тиесiлi аумақты, үй-жайларды, тауарларды, өзге де мүлiктi қарап шығуға, сондай-ақ тиiстi құжаттарды тексеруге;
8) уәкiлеттi органның құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша сараптамаларға қатысу үшiн тиiстi мамандарды тартуға;
9) мемлекеттiк органдарға көлiк оқиғаларының, көлiктi пайдалану ережелерiн бұзушылықтың алдын алу жөнiндегi шаралар туралы ұсыныстар енгiзуге;
10) жүру қауiпсiздiгi мен қоршаған ортаны қорғаудың белгiленген талаптарына жай-күйi сай келмейтiн магистралдық темiржол желiсiнiң, темiржолдар мен жылжымалы құрамның объектiлерiн, сондай-ақ жолаушыларды, жүктердi және қауiптi жүктердi тасымалдау кезiнде пайдалануды тоқтата тұруға және тоқтатуға;
11) жай-күйі жүру қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың белгіленген талаптарына сай келетін магистральдық теміржол желісінің, теміржолдар мен жылжымалы құрамның объектілерін пайдалануды, сондай-ақ жолаушыларды, жүктерді және қауіпті жүктерді тасымалдауды қайта бастауға құқылы.
88-6-бап. Бақылау субъектісіне (объектісіне)
бармай профилактикалық бақылауды жүргізу тәртібі
1. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылауды уәкілетті орган ақпараттық жүйелер деректерін, сондай-ақ бақылау субъектісінің (объектісінің) қызметі туралы басқа да мәліметтерді талдау негізінде жүзеге Мыналар бақылау субъектілері болып табылады:
1) ұлттық инфрақұрылым операторы;
2) тасымалдаушылар;
3) вагондар операторлары;
4) локомотивтік тартқыш операторлары;
5) тармақ иеленушілері;
6) теміржол көлігінің көмекші қызметтері.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылаудың мақсаттары бұзушылықтардың дер кезінде жолын кесу және оларға жол бермеу, бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды өз бетінше жою құқығын бақылау субъектісіне беру және бақылау субъектісіне әкімшілік жүктемені азайту болып Бақылау субъектілеріне бұзушылықтарды өз бетінше жою құқығын беру үшін бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес салдарын жою мүмкін болатын бұзушылықтар бойынша ғана жүргізіледі.
2. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша бақылау субъектісінің әрекеттерінде (әрекетсіздігінде)
бұзушылықтар анықталған жағдайда, уәкілетті орган бұзушылықтар анықталған күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде ұсынымды ресімдейді және жібереді.
3. Ұсыным бақылау субъектісіне қол қойғызып, жеке өзіне немесе жөнелту және алу фактілерін растайтын өзге де тәсілмен табыс етілуге тиіс.
Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген ұсыным мынадай жағдайларда:
1) қолма-қол – ұсынымға алғаны туралы белгі қойылған күннен бастап;
2) поштамен – тапсырысты хатпен;
3) электрондық тәсілмен – уәкілетті орган сұрау салған кезде хатта көрсетілген бақылау субъектісінің электрондық мекенжайына уәкілетті орган жөнелткен күннен бастап табыс етілді деп есептеледі.
4. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы ұсыным табыс етілген күнінен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде орындалуға тиіс.
5. Бақылау субъектісі ұсынымда көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, ұсынымды жіберген уәкілетті органға ол табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қарсылық жіберуге құқылы.
6. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы ұсынымды белгіленген мерзімде орындамау бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау жүргізудің жартыжылдық тізіміне енгізу жолымен бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылауды тағайындауға алып келеді.
7. Бақылау субъектілеріне (объектілеріне) қатысты бармай профилактикалық бақылау жылына бір реттен жиілетпей жүргізіледі.
1. Жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтар темiржол көлiгiндегі жол жүрісі қауiпсiздiгiн бұзушылықтарды тергеп-тексеру қағидаларында айқындалған тәртiппен мiндеттi тергеп-тексеруге жатады. Жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықтарға апаттар, авариялар, оқиғалар және оқыс оқиғалар жатады.
2. Тергеп-тексерудің мақсаттары себептерді және (немесе) ілеспе факторларды анықтау, жол жүрісі қауіпсіздігін бұзушылықты болашақта болғызбау және жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде ұсынымдарды әзірлеу болып табылады.
3. Жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеруді уәкілетті орган құратын комиссия жүзеге асырады. Осы комиссияның құрамына уәкілетті органның лауазымды адамы болып табылатын тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл, уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінің өкілдері, тасымалдау процесіне қатысушылар және мүдделі тұлғалар кіреді.
Жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген жағдайларды қоспағанда, оқиғаларды және оқыс оқиғаларды тасымалдау процесіне қатысушылар тергеп-тексереді.
4. Жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның жұмысы тергеп-тексеру жөніндегі уәкілдің төрағалық етуімен жүргізіледі.
5. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның жұмысын, оның ішінде олармен байланысты барлық аспектілерді жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғалар, сондай-ақ апаттар мен авариялар болған жерде ұйымдастырады және үйлестіреді.
6. Тергеп-тексеру жөніндегі уәкіл кәсіптік деңгейін ұстап тұру және біліктілігін арттыру үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мерзімділікпен оқудан өтеді.
7. Жеке және заңды тұлғалар, мемлекеттік органдар жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай- ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның сұрау салулары бойынша жүргізілетін тергеп-тексеруге қатысы бар ақпаратты және (немесе) құжаттаманы беруге міндетті.
8. Жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссия жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеруді жеке және басқа да мемлекеттік органдар жүргізетін басқа тергеп-тексеру түрлерінен бөлек жүргізеді.
9. Қазақстан Республикасының заңдарында тікелей көзделген жағдайлардан басқа кезде, тергеп-тексеру жүргізу кезінде жолаушылар поезында жылжымалы құрамның рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссияның қызметіне жеке және (немесе) заңды тұлғалардың, басқа да мемлекеттік органдардың араласуына жол
1. Жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссия:
1) тергеп-тексеру жүргізудің тәуелсіздігі мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ тергеп-тексеруге қатысы бар дәлелдемелердің жоғалуын немесе өзгертілуін болғызбау үшін басқа да мемлекеттік органдардың өкілдерімен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асыруға;
2) жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиға, сондай-ақ апат және авария болған жерге, жылжымалы құрамды пайдаланумен байланысты барлық құжаттамаға, оған қызмет көрсетуге және қауіпсіздікті қамтамасыз етуге тартылған персоналға кедергісіз қолжетімділігі болуға, оқиға орындарын, объектілер мен сынықтарды, қосалқы бөлшектерді және жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаның, сондай-ақ апаттың және аварияның туындауына себепші болған немесе ықпал етуі, әсер етуі мүмкін кез келген басқа да объектілерді қарап-тексеруді және одан әрі зерттеп-қарауды жүргізуге;
3) жылжымалы құрамдағы объективті бақылау аспаптарының немесе ақпарат жеткізгіштің кез келген басқа да құрылғысының деректерін, сондай-ақ жол жүрісіне қызмет көрсететін техникалық құралдардың жазбаларын іздеуді, қалпына келтіруді, шығарып алуды, оқуды және алынған деректердің сақталуына толық бақылауды жүзеге асыруға құқылы. Объективті бақылау немесе ақпарат жеткізгіштің кез келген басқа да құрылғысы жазбаларын шығарып алу және оқу Қазақстан Республикасындағы тиісті құралдарды пайдалана отырып қандай да бір кідіріссіз жүргізілуге тиіс;
4) оқиғаны көргендерден, персоналдан және жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаға, сондай-ақ апатқа және аварияға қатысы бар басқа да адамдардан сұрауға, жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаның, сондай-ақ апаттың және аварияның себептерін және (немесе) ілеспе факторларды анықтау үшін қажетті зерттеулер мен сынақтар жүргізуді тағайындауға;
5) сарапшыларды жұмысқа тартуға, олардың жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаны, сондай-ақ апатты және аварияны тергеп-тексеруге қатысты есептерін сұратуға;
6) жылжымалы құрамның меншік иесімен келісу бойынша жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиға, сондай-ақ апат және авария болған жерге жүру жолындағы жолаушылар вагонында немесе локомотивте болуға құқылы.
2. Жолаушылар поезында вагондардың рельстен шығып кетуіне алып келген оқиғаларды, сондай-ақ апаттарды және аварияларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссия Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға міндетті.
1. Тасымалдаушыға тасымалдау шартынан туындайтын кiнә қоюға жолаушының, жөнелтушiнiң (жүк жөнелтушiнiң), алушының (жүк алушының)
құқығы бар.
Меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде вагондарға, контейнерлерге иелік ететін тұлға вагондар, контейнерлер жоғалған, бүлінген жағдайларда тасымалдаушыға кінә қоюға құқылы.
2. Жеке немесе заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тасымалдау шарты бойынша кінә қою құқығы бар тұлғалардың атынан кінә қоя алады.
3. Өтiнiш берушiде кінә қою құқығы бар екендігін куәландыратын құжаттар кiнә қоюға қоса берілуге тиiс.
4. Өтiнiш берушiнiң талаптарын растайтын мына құжаттар түпнұсқа түрiнде кiнә қоюға қоса берілуге тиiс:
1) жолаушының өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянды өтеу туралы талап қойылған жағдайда – жол жүру құжаты (билет) және жазатайым оқиға туралы акт;
2) жолаушылар поезының жөнелтiлуi кiдiртiлген немесе ол кешiгiп келген, жол жүргені үшін төлемді қайтару туралы талап қойылған жағдайда – жол жүру құжаты (билет);
3) багажды, жүк-багажды жоғалтқан, жеткiзiп беру мерзiмiн бұзған, багажды, жүк багажды тасымалдағаны үшін тасымалдау ақысын қайтару туралы талап қойылған жағдайда – багаждың, жүк-багаждың түбіртегі;
4) багаж, жүк-багаж жетiспеген, бұзылған (бүлiнген) жағдайда – багаж, жүк- багаж түбіртегі мен коммерциялық акт;
5) жолаушыны, багажды, жүк-багажды тасымалдағаны үшін тариф дұрыс қолданылмаған, багаждың, жүк-багаждың салмағы қате анықталған, тасымалдау төлемдерін айқындау кезіндегі есептеуде қате жіберілген жағдайларда – жол жүру құжаты (билет), багаждың, жүк-багаждың түбіртегі;
6) жүк түгелдей жоғалған жағдайда – жүктің келіп түспегені туралы межелі станцияның белгісі қойылған жүкті қабылдау туралы түбіртек және жөнелтілген жүктің саны мен құнын растайтын құжат;
7) жүк жетiспеген, бұзылған (бүлiнген) жағдайда – темiржол көлiгi жүкқұжаты, межелі станция берген коммерциялық акт және жөнелтілген, жетiспеген, бұзылған (бүлiнген) жүктің саны мен құнын растайтын құжаттар.
Жүк жөнелтуші мен жүк алушы арасындағы есеп айырысу нормаланған және іс жүзіндегі ылғалдылық ескеріле отырып, жүргізілетін жүк жетіспеген жағдайда, кінә қоюға жүкті жөнелту және беру кезіндегі оның ылғалдылығын растайтын құжаттар қоса беріледі.
Жүкті беру кезінде оның бағасын арзандату немесе сортын төмендету жүргізілген жүк бұзылған (бүлiнген) жағдайда кінә қою актісіне сараптама актісі қоса беріледі;
8) жүктi жеткiзiп беру мерзiмдерi бұзылған жағдайда – темiржол көлiгi жүкқұжаты;
9) тариф артық төленген жағдайда – темiржол көлiгi жүкқұжаты немесе жүкті тасымалдауға қабылдау туралы түбіртек және төленгенін растайтын құжаттар;
10) тасымалдау орындалмаған жағдайда – тасымалдаушының жүкті қайтарғаны туралы белгісі қойылған жүкті тасымалдауға қабылдау туралы түбіртек;
11) жүк тасымалдаумен байланысты алымдар мен айыппұлдар артық төленген жағдайда – олардың есептелгенін және төленгенін растайтын құжаттар;
12) тасымалдаушы заңды немесе жеке тұлғаларға тиесілі немесе олар жалға алған вагондарды, контейнерлерді жоғалтқан, зақымдаған жағдайда – межелі станциядағы тасымалдаушының вагондардың, контейнерлердің жеткізілмегені туралы белгісімен жүкті тасымалдауға қабылдау туралы түбіртек, техникалық паспорттар мен оларға меншік құқығын немесе жалға алынғанын растайтын құжаттар.
5. Бір кінә қоюда осы бапта көрсетілген әртүрлі жағдайлар бойынша талаптар біріктірілмеуі тиіс.
Жүктің жоғалғаны, жетіспеуі, бүлінгені немесе бұзылғаны үшін кінә қою әрбір жөнелтілім бойынша жеке қойылады.
Бір атаудағы, бір станцияда бір ғана жүк жөнелтуші бір межелі станцияға бір жүк алушының мекенжайына жөнелткен жүктер бойынша тасымалдауды ресімдеу кезінде тасымалдаушы олар бойынша бір коммерциялық акт жасаған жүк жөнелтілімдері тобы бойынша бір кінә қоюды ресімдеуге рұқсат етіледі.
Маршруттық немесе топтап тасымалданған жүктер бойынша кінә қою коммерциялық актіде көрсетілген вагондар санына қойылады.
Жүкті жеткізу мерзімі асып кеткен кезде олар бір тәулік ішінде келсе, бірнеше жүк жөнелтілімін бір кінә қоюда біріктіруге рұқсат етіледі.
1. Кінә қоюда мынадай мәліметтер көрсетіледі:
1) кінә қоюшы өтінім берушінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде)
немесе толық атауы, почталық деректемелері, оның жасалған күні;
2) олардың негізінде кінә қойылған мән-жайлар;
3) өтінім берушінің талаптары, кінә қойылған сома және оның есептеулері, банктік деректемелері;
4) кінә қоюға қоса берілетін құжаттардың, сондай-ақ басқа да дәлелдемелердің тізбесі.
2. Жеке тұлғадан түсетін кінә қоюға өтініш иесі өзінің жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін қоса бере отырып, қол қояды.
Заңды тұлғадан түсетін кінә қоюға ұйымның басшысы немесе ол уәкілеттік берген адам қол қояды және ол мөрмен куәландырылады.
Егер заңды тұлға жеке кәсіпкерлік субъектісі болып табылған жағдайда, құжаттарды мөрмен бекемдеу талап етілмейді.
3. Жүк жөнелтушіге жүктің қабылданғаны туралы түбіртек және жүк алушыға жүкқұжат электрондық деректер алмасу жүйесі арқылы берілген жағдайда, өтініш беруші жөнелтілім нөмірін, жүктің тасымалдауға қабылданған күнін және тасымалдаушының ақпараттық жүйелеріндегі электрондық досьесінің тіркеу деректерін көрсетеді.
1. Тасымалдау шартынан туындайтын кiнәнi тасымалдаушыға талап қою мерзiмi iшiнде қоюға болады.
Кiнә қою мерзiмдерi мыналарға қатысты:
1) багаждың, жүктiң, жүк-багаждың жоғалғаны үшiн шығынды өтеуге - жеткiзiп беру мерзiмi аяқталғаннан жетi тәулiк өткеннен кейiн;
2) багаждың, жүктiң, жүк-багаждың жетiспеушiлiгi, бұзылғаны (бүлiнгенi), жеткiзiп беру мерзiмiнiң өтiп кеткенi үшiн шығынды өтеуге - берiлген күннен бастап;
3) багаж, жүк, жүк-багаж тасымалына артық төленген тасымал төлемдерiн қайтаруға - берiлген күннен бастап;
4) багаж бен жүк-багажды жеткiзiп беру мерзiмi өтiп кетуiне - берiлген күннен бастап;
5) жүк тасымалына қабылданған өтiнiмдi орындамағаны үшiн айыппұл өндiрiп алуға - өтiнiмдi орындау үшiн тасымалдау ережелерiнде белгiленген мерзiм аяқталған соң есептеледi.
Өзге жағдайларда - талап қоюға негiз болған оқиға туындаған күннен бастап 1-1. Почтамен жөнелту үшін кінә қою почтамен жөнелтілген күн немесе тасымалдаушының қолына берілген күн кінә қойылған күн болып есептеледі.
Егер кінә қоюды берудің соңғы күні жұмыс істемейтін күнге дәл келсе, кінә қоюды берудің соңғы күні одан кейінгі жұмыс күні болып есептеледі.
2. Тасымалдаушы, егер кiнә қою мерзiмi өтiп кетуiнiң себебiн дәлелдi деп таныса, қойылған кiнәнi белгiленген мерзiм өткеннен кейiн де қарауға құқығы бар.
1. Кiнә қою ол алынған күннен бастап бiр ай мерзiмде қаралуға тиiс.
Қараудың нәтижесі туралы тасымалдаушы өтініш берушіні жазбаша нысанда хабардар етеді.
2. Кiнә қоюға жауапта:
1) жауап берілетін кінә қоюшы өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде) немесе толық атауы, почталық деректемелері, жауап берілетін кінә қоюдың күні;
2) кінә қою толық немесе ішінара танылған жағдайда, танылған сома және кінә қоюды қанағаттандыру тәсілі;
3) кінә қою толық немесе iшiнара қабылданбаған жағдайда, кінә қоюдан бас тартуды негіздейтін, тиiстi нормативтiк құқықтық актiлер мен құжаттарға сiлтеме жасалып, бас тартудың дәлелдері;
4) жауапқа қоса берілген құжаттар мен өзге де дәлелдемелердің тізбесі көрсетіледі.
3. Кінә қою толық сомада қанағаттандырылған жағдайда өтініш беруші ұсынған құжаттарды тасымалдаушы қайтармайды.
Кiнә қою толығымен немесе iшiнара қабылданбаған жағдайда, өтініш берушіге кiнә қоюға қоса берілген құжаттар, сондай-ақ егер өтініш берушіде олар жоқ болса, бас тартуды негіздейтін құжаттар жіберілуге тиіс.
4. Егер өтініш беруші берген кінә қою осы Заңның талаптары бұзылып ресімделсе, онда осындай кінә қою қайтарудың себептері көрсетіліп, тасымалдаушыға келіп түскен күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмей өтініш берушіге қайтарылады. Осындай кінә қоюды қайтару оны қанағаттандырудан бас тарту болып табылмайды.
5. Жүк жоғалған және бүлінген жағдайда кінә қоюды қанағаттандыру кезінде өтелуі тиіс сома оның сатушының шотында көрсетілген немесе шартта көзделген бағасы, ал шот болмаған немесе шартта баға көрсетілмеген кезде – салыстырмалы мән-жайлар кезінде әдетте осыған ұқсас тауарлар үшін алынатын баға негізге алынып айқындалады.
Тасымалдаушы залалды өтеумен қатар, жоғалған, жетіспейтін, бүлінген немесе зақымдалған жүктің тасымалданғаны үшін өндіріп алынған тасымалдау төлемақысын, егер осы төлемақы жүктің құнына енгізілмеген болса, қайтарады.
Егер жүк тасымалдауға оның құны жарияланып тапсырылса, онда ол жоғалған жағдайда, тасымалдаушы залалды – жарияланған құны мөлшерінде, ал ішінара жоғалған жағдайда – жүктің жоғалған бөлігіне барабар құнының мөлшерінде өтейді.
6. Егер кінә қоюды қарау кезінде жүктің мекенжайы ауыстырылса, не жүк жөнелтушінің немесе бастапқы жүк алушының өтініші бойынша басқа жүк алушыға берілсе, кінә қою оған жүк берілген жүк алушыны немесе оның өтініші бойынша жүктің мекенжайы ауыстырылған немесе жүк берілген тұлға көрсетіліп, қайтарылады.
1. Тасымалдарды жүзеге асырған кезде тасымалдаушының, жөнелтушiнiң (жүк жөнелтушiнiң), алушының (жүк алушының), экспедитордың немесе жолаушының мүлiктiк жауапкершiлiгi үшiн негiз болатын мән-жайлар коммерциялық актiлермен немесе жалпы нысандағы актiлермен куәландырылады.
Коммерциялық актiнiң және жалпы нысандағы актiнiң нысандары, сондай- ақ оларды жасау ережелерi тасымалдау ережелерiмен белгiленедi.
2. Тасымалдаушы багажды, жүктi, жүк-багажды берген кезде мына мән- жайларды:
1) нақты атауының, сондай-ақ салмағы мен орын санының тасымалдау құжаттарында көрсетiлген деректерге сәйкес келмеуiн;
2) бұзылуын (бүлiнуiн);
3) тасымалдау құжаты жоқ багажды, жүктi не жүк-багажды немесе багажсыз, жүксiз не жүк-багажсыз тасымалдау құжатын тапқанын;
4) тасымалдаушыға ұрланған багажды, жүктi немесе жүк-багажды қайтарғанын;
5) жүк беру туралы құжаттарды ресiмдегеннен кейiн жиырма төрт сағат iшiнде тасымалдаушының түсiретiн (жүктен босататын) орынға жүктi бермегенiн куәландыру үшiн коммерциялық акт жасауға мiндеттi. Бұл жағдайда коммерциялық акт жүк алушының талабы бойынша ғана жасалады;
6) багажды, жүктi немесе жүк-багажды өткiзуге бергенiн куәландыру үшiн коммерциялық акт жасауға мiндеттi.
Тасымалдаушы тасымалдау құжаттарына коммерциялық акт жасалғандығы туралы белгi соғуға мiндеттi.
3. Жалпы нысандағы актiлер осы баптың 2-тармағында көзделмеген мән- жайларды куәландыру үшiн жасалады.
4. Актiнi жасауға қатысатын тараптардың оған қол қоюдан бас тартуға құқығы жоқ. Актiнiң мазмұнымен келiспеген жағдайда тараптардың онда өз пiкiрлерiн жазуға құқығы бар.
5. Дұрыс емес ақпараты бар коммерциялық актiнi жасаған немесе оған қол қойған адамдар Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде белгiленген
1. Тасымалдаушыға тасымалдаудан туындайтын талап қою ол кiнә қоюды қанағаттандырудан толық не iшiнара бас тартқан жағдайда немесе тасымалдаушыдан қойылған кiнәға оны қарау мерзімі өткен соң жауап алынбаған жағдайда жасалуы мүмкiн.
2. Жүк, почта жөнелтiлiмдерiн тасымалдау шарты бойынша талап қою мерзiмi - бiр жыл, жолаушыны, багажды, жүк-багажды тасымалдау шарты бойынша - алты ай.
3. Талап қою мерзiмi талап қоюға негiз болған оқиға орын алғаннан кейiнгi келесi күннен басталады.
94-бап. Ақпарат, қызметтiк iс қағаздарын жүргiзу және байланыс
1. Тасымалдаушы жолаушыларға, жөнелтушiлерге (жүк жөнелтушiлерге), алушыларға (жүк алушыларға) тасымалдау жөнiнде көрсетiлетiн қызметтер туралы қажеттi және дұрыс ақпарат беруге мiндеттi.
Темiржол станцияларында, вокзалдарда, пойыздарда және жолаушыларға, жөнелтушiлерге (жүк жөнелтушiлерге), алушыларға (жүк алушыларға) қызмет көрсетiлетiн басқа да орындарда ақпарат мемлекеттiк тілде және орыс тiлiнде, қажет болған кезде басқа тiлдерде де берiледi.
Ақпарат мәтіні «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сәйкес келуге тиіс.
2. Жолаушылар, багаж, жүк, жүк-багаж тасымалдау құнын өзгерту туралы мәлiметтер оларды енгiзуден кем дегенде он күн бұрын бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
3. Теміржол көлігінде қызметтік іс жүргізу мен байланыс қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі.
Поездар қозғалысын жүзеге асыру кезінде уәкілетті орган бекіткен терминдер пайдаланылады.
4. Темiржол көлiгiндегi тасымалдау құжаттары және халықаралық хабарлар Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының нормаларымен белгiленген тiлдерде жүзеге асырылады.
тасымалдау және тасымалдау кезінде жылжымалы құрамды пайдалану туралы уәкілетті орган белгілеген есепке алу және есептілікті ұсыну тәртібін сақтауға міндетті.
1. Темiржол көлiгiнде уәкiлеттi орган белгiлейтiн бiрыңғай есепке алу-есеп беру уақыты қолданылады.
2. Халықаралық қатынаста есепке алу-есеп беру уақыты Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарымен белгiленедi.
96-бап. Осы Заңды қолдану тәртiбi Осы Заң оны қолданысқа енгiзгеннен кейiн туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады. Осы Заңды қолданысқа енгiзгенге дейiн туындаған құқықтық қатынастар бойынша Заң өзi қолданысқа енгiзiлгеннен кейiн туындайтын құқықтар мен мiндеттемелерге қолданылады.
97-бап. Осы Заңды қолданысқа енгiзуге байланысты заңдарды қолдану Осы Заң қолданысқа енгiзiлгенге дейiн қабылданған темiржол көлiгi саласындағы қатынастарды реттейтiн нормативтiк құқықтық актiлер осы Заңға қайшы келмейтiн бөлiгiнде қолданылады.
Қазақстан Республикасының Президенті

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 8 декабря 2001 года N 266 О железнодорожном транспорте Настоящий Закон регулирует общественные отношения между перевозчиками, участниками перевозочного процесса, государственными органами, пассажирами, отправителями, получателями, грузоотправителями, грузополучателями, другими физическими и юридическими лицами при осуществлении перевозки пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа и почтовых отправлений железнодорожным транспортом.
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) авария – случаи столкновения, схода подвижного состава на железнодорожных путях или железнодорожных путях по договорам государственно-частного партнерства, в результате которых человек получил тяжкий вред здоровью и (или) поврежден подвижной состав в объеме капитального ремонта;
1-1) получатель – лицо, получающее багаж, грузобагаж или почтовые отправления и указанное в перевозочных документах;
1-2) крушение – случаи столкновения, схода подвижного состава на железнодорожных путях или железнодорожных путях по договорам государственно-частного партнерства, в результате которых погиб человек и (или) поврежден подвижной состав до степени исключения его из инвентаря;
2) специальный подвижной состав - самоходные и несамоходные железнодорожные транспортные средства, предназначенные для производства работ по содержанию, обслуживанию, восстановлению и ремонту магистральной железнодорожной сети и подъездных путей;
3) специальные перевозки – перевозки специальных грузов для государственных нужд и отдельных категорий пассажиров в порядке, определяемом уполномоченным органом;
4) социально значимые пассажирские сообщения - сообщения, социальная значимость которых определяется:
межобластных– уполномоченным органом;
межрайонных (междугородных внутриобластных) и пригородных - местными представительными и исполнительными органами;
4-1) вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня первого официального опубликования в соответствии с Законом РК от
12.02.2026 № 263-VIII.
5) багаж - имущество весом не более двухсот килограммов, принятое к перевозке в пассажирском или почтово-багажном поезде;
6) запорно-пломбировочные устройства - контрольные элементы, совмещенные в единой конструкции с блокирующими устройствами, применяемые для предотвращения доступа к грузу, перевозимому в вагоне, контейнере;
7) билетная касса - пункты продажи проездных документов (билетов), расположенные в зданиях железнодорожных вокзалов и вне этих зданий, в которых оказываются услуги по продаже проездных документов (билетов) в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан;
8) вагон - несамоходное прицепное транспортное средство, предназначенное для перевозки по железнодорожным путям;
8-1) подача-уборка вагонов – перемещение вагонов маневровым локомотивом:
от станционных путей – к местам погрузки, выгрузки (разгрузки), подъездным путям;
на подъездных путях – между приемо-сдаточными (выставочными) путями и местами погрузки, выгрузки (разгрузки) контрагента;
9) оператор вагонов (контейнеров) - лицо, владеющее вагонами (контейнерами) на праве собственности или иных законных основаниях, участвующее на основе договора с перевозчиком в перевозочном процессе путем оказания услуг оператора вагонов (контейнеров) и указанное в перевозочных документах;
10) услуги оператора вагонов (контейнеров) - услуги по обеспечению на договорной основе вагонами (контейнерами), распределению и управлению движением вагонов (контейнеров) в порядке, установленном уполномоченным органом;
10-1) привокзальная территория – территория, прилегающая к железнодорожному вокзалу с подъездами и подходами к железнодорожному вокзалу, остановочными пунктами общественного и индивидуального транспорта, местами парковки, автостоянками, элементами благоустройства;
11) крупногабаритный (негабаритный) груз - груз, габариты которого при размещении на открытом подвижном составе, находящемся на прямом горизонтальном участке железнодорожного пути, превышают очертание габарита погрузки или его геометрические выносы в кривых превышают расчетные нормативы, установленные законодательством Республики Казахстан;
11-1) диспетчерское регулирование – процесс управления и мониторинга за операциями перевозочного процесса в режиме реального времени;
11-2) особо важные перевозки – статус, присваиваемый уполномоченным органом перевозкам железнодорожным подвижным составом, а также маршрутам (сообщениям) их следования при железнодорожных перевозках охраняемых лиц Республики Казахстан;
12) пассажир - физическое лицо, имеющее проездной документ (билет) и совершающее поездку в поезде;
13) пассажирское агентство - лицо, оказывающее услуги по продаже проездных документов (билетов) через свои пункты продаж на основании договора с перевозчиком, обеспечивающее выполнение требований, предъявляемых к оформлению проездных документов (билетов);
13-1) оператор локомотивной тяги в пассажирском движении – лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях тяговым транспортным средством (локомотивом), используемым для пассажирских перевозок, обеспечивающее его содержание, эксплуатацию;
14) автоматизированная система управления пассажирскими перевозками - система управления пассажирскими перевозками и электронного резервирования мест;
15) путевое развитие - совокупность магистральных, станционных путей, стрелочных переводов, соединяющих их между собой, технических средств и устройств, расположенных в пределах станции и подъездных путей;
16) отправитель - лицо, отправляющее багаж, грузобагаж или почтовые
17) груз – имущество, в том числе порожний собственный вагон (контейнер), принятое к перевозке с оформлением договора перевозки;
18) грузополучатель - лицо, указанное в перевозочных документах и получающее груз;
19) грузобагаж - имущество весом более двухсот килограммов, принятое к перевозке в пассажирском и почтово-багажном поезде;
20) грузоотправитель - лицо, указанное в перевозочных документах и отправляющее груз;
21) грузовая отправка - партия груза, предъявляемая к перевозке по одной железнодорожной транспортной накладной;
22) грузовой терминал - комплекс сооружений и технических средств на подъездном пути, предназначенный для предоставления комплекса услуг грузоотправителям и грузополучателям и осуществления смешанных перевозок;
22-1) транзит груза – перевозка груза из одной страны в другую через территорию Республики Казахстан, в процессе которой груз прибывает на железнодорожную станцию Республики Казахстан и (или) убывает с железнодорожной станции за пределы Республики Казахстан с выполнением одной или нескольких из следующих операций: стоянка, перегрузка, складирование, дробление груза, изменение мест, массы, количества груза и вида транспорта;
23) подвижной состав – тяговые транспортные средства (локомотивы), вагоны, самоходные и иные железнодорожные транспортные средства, предназначенные для перевозки по железнодорожным путям пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа, почтовых отправлений, а также специальный подвижной состав;
23-1) пропускная способность участка инфраструктуры – максимальное количество поездов и пар поездов, которые могут быть пропущены по участку инфраструктуры за расчетный период времени (сутки) в зависимости от технических и технологических возможностей инфраструктуры, подвижного состава и способов организации движения поездов с учетом пропуска поездов различных категорий;
24) контейнер - универсальное транспортное оборудование многократного применения, предназначенное для перевозки грузов;
25) контрагент - лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях прирельсовыми складами, площадками для хранения грузов, погрузочно-разгрузочными механизмами и (или) подъездными путями, примыкающими к подъездным путям другого ветвевладельца, или пользующееся услугами подъездных путей;
26) исключен Законом РК от 31.10.2015 № 380-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);
27) исключен Законом РК от 31.10.2015 № 380-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
28) исключен Законом РК от 31.10.2015 № 380-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
29) подъездные пути - железнодорожные пути, предназначенные для обслуживания грузоотправителей, грузополучателей и примыкающие непосредственно или через другие подъездные пути к магистральным и (или)
станционным путям;
30) услуги подъездных путей - услуги ветвевладельца по предоставлению в пользование подъездных путей или обслуживанию им грузоотправителей и грузополучателей;
31) приемо-сдаточные (выставочные) пути - определенные договором на подачу-уборку вагонов железнодорожные пути в пределах станции или на подъездном пути для выполнения приемо-сдаточных операций;
32) приемо-сдаточные операции - документально оформленные в установленном порядке действия, выполняемые при приеме (передаче) грузов, вагонов, контейнеров;
32-1) сертификат безопасности – документ, удостоверяющий соответствие системы управления безопасностью перевозчика правилам безопасности на железнодорожном транспорте;
32-2) система управления безопасностью – совокупность взаимосвязанных и взаимодействующих компонентов управления перевозчика, охватывающих процессы планирования, подготовки и выполнения операций, мониторинга, контроля, анализа и направленных на обеспечение выполнения установленных требований по безопасности перевозочного процесса и снижение рисков причинения вреда жизни или здоровью человека, окружающей среде, нанесения ущерба имуществу участников перевозочного процесса и третьих лиц;
32-3) аудит системы управления безопасностью – систематический процесс диагностики и оценки соответствия системы управления безопасностью требованиям, установленным в правилах безопасности на железнодорожном транспорте;
33) опасные грузы - грузы, которые в силу присущих им свойств могут послужить причиной гибели, травмирования или заболевания людей, животных, взрыва, пожара, повреждения или уничтожения имущества, а также нанести вред окружающей среде;
34) ручная кладь - личные вещи, перевозимые пассажиром с собой в вагоне без оплаты, по весу и габаритам, не превышающим установленные размеры;
35) объекты локомотивной инфраструктуры - объекты, предназначенные для обеспечения эксплуатации и экипировки тягового подвижного состава и обслуживания локомотивных бригад;
36) оператор локомотивной инфраструктуры - лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях объектами локомотивной инфраструктуры и оказывающее услуги операторам локомотивной тяги;
37) оператор локомотивной тяги – лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях тяговым транспортным средством (локомотивом), обеспечивающее его содержание, эксплуатацию, за исключением оператора локомотивной тяги в пассажирском движении;
38) услуги локомотивной тяги - услуги по перемещению подвижного состава тяговым транспортным средством (локомотивом) по железнодорожным путям;
39) магистральные пути – железнодорожные пути, предназначенные для функционирования железнодорожного транспорта на всей территории Республики Казахстан и обеспечения железнодорожного сообщения с другими государствами, состоящие из главных путей (пути перегонов между железнодорожными станциями, пути в границах станций, являющиеся непосредственным продолжением путей прилегающих перегонов и, как правило, не имеющие отклонения на стрелочных переводах), а также приемоотправочных путей (пути, предназначенные для приема, отправления, обгона, скрещения и пропуска поездов в границах станции);
40) магистральная железнодорожная сеть – система соединенных между собой магистральных и станционных путей, а также объектов электроснабжения, теплоснабжения, водоснабжения, сигнализации, связи, устройств, оборудования, зданий, строений, сооружений, вокзалов и иных объектов, технологически необходимых для их функционирования, обеспечивающих международные и внутриреспубликанские железнодорожные сообщения;
41) услуги магистральной железнодорожной сети – услуги, оказываемые перевозчикам Национальным оператором инфраструктуры, связанные с использованием магистральной железнодорожной сети для пропуска и движения поездов;
42) исключен Законом РК от 04.07.2013 № 132-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
43) маневровая работа - перемещение вагонов при их обработке, сортировке, роспуске, подаче-уборке под погрузку, выгрузку, на пути (с пути)
ремонта, на взвешивание, при формировании, расформировании поездов;
перестановка подвижного состава с одного пути на другой, движение локомотивов в пределах станции, перемещение специального подвижного состава, тяговых транспортных средств (локомотивов или моторвагонных подвижных составов);
43-1) железнодорожные пути по договорам государственно-частного партнерства – железнодорожные пути, построенные и эксплуатируемые по договорам государственно-частного партнерства и не включенные в магистральную железнодорожную сеть;
43-2) объекты железнодорожного транспорта по договорам государственно- частного партнерства – объекты, построенные и эксплуатируемые по договорам государственно-частного партнерства и не включенные в магистральную железнодорожную сеть;
43-3) услуги железнодорожных путей с объектами железнодорожного транспорта по договорам государственно-частного партнерства – услуги по предоставлению в пользование железнодорожных путей с объектами железнодорожного транспорта, построенных и эксплуатируемых по договорам государственно-частного партнерства и организации пропуска подвижного состава по ним;
43-4) событие – случаи столкновения, схода подвижного состава, а также проезда подвижного состава на запрещающий сигнал светофора либо ухода на маршрут приема-отправления поезда на железнодорожных путях или железнодорожных путях по договорам государственно-частного партнерства, но не имеющие последствия крушения или аварии;
43-5) инцидент – случаи нарушения безопасности движения, не повлекшие крушение, аварию и событие на железнодорожных путях или железнодорожных путях по договорам государственно-частного партнерства, перечень которых определен правилами безопасности на железнодорожном транспорте;
44) эксплуатационная документация – документация, предусматривающая порядок эксплуатации объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта;
45) поезд – сформированный и сцепленный состав вагонов с одним или несколькими действующими тяговыми транспортными средствами (локомотивами или моторвагонными подвижными составами), имеющий установленные сигналы, локомотивы без вагонов, моторные вагоны и специальный самоходный подвижной состав, следующие по определенному Национальным оператором инфраструктуры маршруту;
45-1) план формирования поездов – документ, утвержденный национальным оператором инфраструктуры на основе проектов плана формирования поездов перевозчиков, в том числе устанавливающий категории и назначения поездов, формируемых на железнодорожных станциях с учетом пропускной способности участков магистральной железнодорожной сети и перерабатывающей способности станций;
46) тяжеловесный груз - груз, у которого масса и длина или нагрузка на раму (пол) вагона превышают величины, допускаемые при перевозке на универсальном подвижном составе, установленные техническими условиями погрузки и крепления грузов;
47) станционные пути – железнодорожные пути в границах станции:
сортировочные, погрузочно-выгрузочные, вытяжные, деповские, соединительные, специальные, за исключением магистральных путей в границах станций;
48) ветвевладелец - лицо, владеющее железнодорожным подъездным путем на праве собственности или иных законных основаниях;
49) перевозка – перемещение пассажиров, багажа, грузобагажа, почтовых отправлений, грузов из пункта отправления в пункт назначения;
49-1) пользователь услуг по перевозке – пассажир, грузоотправитель (отправитель), грузополучатель (получатель), экспедитор;
50) срок транспортабельности - предельно возможный исходя из данных, указанных в сертификате (качественном удостоверении), срок нахождения скоропортящегося багажа, груза, грузобагажа в пути;
51) правила перевозок - нормативные правовые акты, регулирующие деятельность и взаимоотношения всех участников перевозочного процесса;
52) перевозочные документы - документы, путем оформления которых заключается договор перевозки (проездной документ (билет), багажная и грузобагажная квитанции, железнодорожная транспортная накладная);
53) перевозочный процесс – совокупность организационно и технологически взаимосвязанных операций, выполняемых при подготовке, осуществлении и завершении перевозок железнодорожным транспортом;
54) участник перевозочного процесса – пользователь услуг по перевозке, перевозчик, Национальный оператор инфраструктуры, оператор локомотивной тяги, оператор локомотивной тяги в пассажирском движении, оператор вагонов (контейнеров), ветвевладелец, а также владелец железнодорожных путей по договорам государственно-частного партнерства;
54-1) безопасность перевозочного процесса (далее – безопасность движения) – отсутствие недопустимого риска при выполнении операций перевозочного процесса, связанного с причинением вреда жизни, здоровью человека, окружающей среде, нанесением ущерба имуществу участников перевозочного процесса и третьих лиц, с учетом сочетания вероятности реализации опасного фактора и степени тяжести его последствий;
54-2) перевозчик – лицо, осуществляющее деятельность по перевозке грузов или пассажиров, багажа, грузобагажа, почтовых отправлений и указанное в перевозочных документах, владеющее на праве собственности или на ином законном основании подвижным составом, включая тяговые транспортные средства;
55) скоропортящийся багаж, груз, грузобагаж - багаж, груз, грузобагаж, имеющий ограниченный срок годности и требующий особых условий перевозки и хранения;
55-1) класс железнодорожного вокзала – статус железнодорожного вокзала, определенный в зависимости от объема выполняемых работ (предоставляемых услуг) и технической оснащенности;
56) железнодорожный вокзал – комплекс зданий, сооружений (включая пассажирские платформы, вокзальные переходы и привокзальную территорию) и других видов имущества, предназначенных для оказания населению услуг по перевозке железнодорожным транспортом и приему-выдаче багажа, грузобагажа в зависимости от класса;
57) железнодорожные пути - объекты недвижимого имущества (магистральные, станционные, подъездные пути), по которым осуществляется перемещение подвижного состава;
58) железнодорожный транспорт - вид транспорта, обеспечивающий перевозки по железнодорожным путям;
59) исключен Законом РК от 04.07.2013 № 132-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
60) охранные зоны железнодорожного транспорта - земельные участки, необходимые для обеспечения безопасности перевозок, сохранности, прочности и устойчивости сооружений, устройств и других объектов железнодорожного 60-1) вспомогательная служба железнодорожного транспорта – физическое или юридическое лицо, не являющееся участником перевозочного процесса и оказывающее услуги по проектированию, производству, техническому обслуживанию, ремонту и утилизации объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта;
61) железнодорожное сообщение - перевозка пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа и почтовых отправлений железнодорожным транспортом между пунктами отправления и назначения;
62) железнодорожная станция - пункт, разделяющий магистральные пути на участки, имеющий путевое развитие, обеспечивающий регулирование движения, пропускную способность и позволяющий производить операции по приему, отправлению и (или) скрещению, обгону поездов, обслуживанию пассажиров, приему, выдаче багажа, грузобагажа, почтовых отправлений и (или) грузов, а также маневровую работу;
62-1) действовал до 01.01.2022 в соответствии с Законом РК от
27.12.2019 № 295-VІ;
62-2) временная балансирующая плата – расходы Национального перевозчика грузов, направленные на поддержку пассажирских перевозок;
63) уполномоченный орган - центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство в сфере железнодорожного транспорта, а также в пределах, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, - межотраслевую координацию;
64) Национальный перевозчик пассажиров – юридическое лицо, определяемое Правительством Республики Казахстан, оказывающее услуги по перевозке пассажиров, багажа, грузобагажа, почтовых отправлений, обеспечивающее реализацию плана формирования поездов на всей магистральной железнодорожной сети, в том числе по специальным и воинским перевозкам;
64-1) Национальный перевозчик грузов – юридическое лицо, определяемое Правительством Республики Казахстан, оказывающее услуги по перевозке грузов, в том числе выполняющее специальные и воинские перевозки, обеспечивающее реализацию плана формирования поездов на всей магистральной железнодорожной сети;
64-2) Национальный оператор инфраструктуры – юридическое лицо, контрольный пакет акций которого принадлежит национальному управляющему холдингу или Национальной железнодорожной компании, осуществляющее эксплуатацию, содержание, модернизацию, строительство магистральной железнодорожной сети и оказывающее услуги магистральной железнодорожной сети, а также осуществляющее первоочередное обеспечение воинских перевозок;
65) Национальная железнодорожная компания – созданное по решению Правительства Республики Казахстан акционерное общество, контрольный пакет акций которого принадлежит национальному управляющему холдингу, определяющее общие направления развития и обеспечивающее координацию направлений деятельности Национального оператора инфраструктуры, национальных перевозчиков и иных аффилированных юридических лиц, осуществляющих деятельность в области железнодорожного транспорта, в том числе по всестороннему обеспечению воинских перевозок;
66) экспедитор - лицо, оказывающее услуги по организации перевозок грузов, которое может указываться в перевозочных документах в качестве плательщика перевозки на основании договора транспортной экспедиции.
статью 2); от 15.03.2025 № 172-VIII (вводится в действие с 01.01.2025).
Статья 2. Государственная политика и принципы функционирования железнодорожного транспорта
1. Функционирование железнодорожного транспорта осуществляется на основе следующих принципов:
1) сохранение и укрепление единого социально-экономического пространства Республики Казахстан;
2) согласованность функционирования единой транспортной системы
3) сохранение целостности и бесперебойности функционирования инфраструктуры железнодорожного транспорта;
4) обеспечение безопасности, непрерывности и бесперебойности перевозочного процесса;
5) свободный доступ всех субъектов транспортного рынка к предоставлению и получению услуг железнодорожного транспорта;
6) защита экономических интересов Республики Казахстан;
7) применение единого стандарта правовых и экономических гарантий для всех участников перевозок.
2. Государственная политика в области железнодорожного транспорта направлена на создание условий для удовлетворения потребностей населения и государства в перевозках. Целями государственной политики в области железнодорожного транспорта являются:
1) развитие магистральной железнодорожной сети и подвижного состава железнодорожного транспорта;
2) развитие перевозок;
3) обеспечение безопасности железнодорожного транспорта и процессов его жизненного цикла для жизни и здоровья человека и окружающей среды;
4) осуществление тарифной, налоговой и таможенной политики на железнодорожном транспорте в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
5) создание условий для развития предпринимательства и привлечения частных инвестиций на железнодорожном транспорте и недопущение незаконного вмешательства государственных органов в хозяйственную деятельность;
6) развитие конкуренции, в том числе в области международных перевозок;
7) сохранение единого имущественного комплекса магистральной
8) охрана окружающей среды;
9) поддержание мобилизационной готовности железнодорожного
10) содействие в развитии импортозамещающих производств для нужд
11) расширение транзитных и международных перевозок;
12) обеспечение баланса интересов государства, участников перевозочного процесса и вспомогательной службы железнодорожного транспорта;
13) развитие транспортно-логистической системы и увеличение транспортных потоков грузов по железнодорожным путям.
3. Формирование и реализация государственной политики в области железнодорожного транспорта возлагаются на уполномоченный орган и иные государственные органы в соответствии с их компетенцией.
Статья 3. Основы организации перевозок пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа и почтовых отправлений на железнодорожном транспорте
1. Перевозки пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа и почтовых отправлений железнодорожным транспортом осуществляются в порядке и на условиях, установленных уполномоченным органом.
1-1. Участники перевозочного процесса планируют, организуют и выполняют операции перевозочного процесса в соответствии с заключаемыми договорами, правилами перевозок, правилами доступа и оказания услуг инфраструктуры, настоящим Законом, международными договорами Республики Казахстан.
2. Перевозчик не вправе отказать в перевозке пользователям услуг, оплатившим и правильно оформившим перевозочные документы на проезд или перевозку багажа, груза, грузобагажа и почтовых отправлений, кроме случаев, предусмотренных настоящим Законом и международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
3. Участники перевозочного процесса, не имеющие собственного подвижного состава, пользуются услугами оператора локомотивной тяги, оператора локомотивной тяги в пассажирском движении и оператора вагонов (контейнеров) на основании договора.
Статья 4. Законодательство Республики Казахстан о железнодорожном транспорте
1. Законодательство Республики Казахстан о железнодорожном транспорте основывается на Конституции Республики Казахстан, состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются нормы международного договора.
2-1. При международном железнодорожном сообщении оформление документов осуществляется в соответствии с договорами (соглашениями) в сфере сотрудничества железных дорог в международном пассажирском и грузовом железнодорожном сообщениях.
3. Особенности организации, обеспечения и выполнения воинских и специальных перевозок регулируются законодательством Республики Казахстан.
Статья 5. Объекты железнодорожного транспорта общего и частного пользования
1. Магистральная железнодорожная сеть не подлежит приватизации и передается национальному управляющему холдингу на условиях и в порядке, устанавливаемых уполномоченным органом, для передачи Национальной железнодорожной компании с последующей передачей Национальному оператору инфраструктуры.
Магистральные, станционные пути и иные объекты магистральной железнодорожной сети, находящиеся в государственной собственности, передаются национальному управляющему холдингу на условиях и в порядке, устанавливаемых уполномоченным органом, для передачи Национальной железнодорожной компании с последующей передачей Национальному оператору Неразрывной частью подъездного пути являются сооружения, устройства и элементы подъездного пути, предназначенные для перемещения подвижного состава с одного пути на другой.
2. Железнодорожные пути, не относящиеся к магистральной железнодорожной сети, могут являться объектами частного пользования и находиться в частной собственности, в том числе на основании договоров государственно-частного партнерства.
3. На железнодорожные пути и объекты железнодорожного транспорта по договорам государственно-частного партнерства частному партнеру передаются права владения и пользования на срок действия договоров государственно- частного партнерства.
Железнодорожные пути и объекты железнодорожного транспорта по договорам государственно-частного партнерства не могут быть включены в состав магистральной железнодорожной сети до окончания срока действия договоров государственно-частного партнерства.
Статья 5-1. Классификация железнодорожных путей Порядок классификации железнодорожных путей в зависимости от сочетания грузонапряженности и максимальных допускаемых скоростей движения пассажирских и грузовых поездов устанавливается уполномоченным органом.
Статья 5-2. Особенности управления Национальной железнодорожной компанией и магистральной железнодорожной сетью
1. Запрещаются отчуждение физическим и (или) юридическим лицам, обременение правами третьих лиц магистральной железнодорожной сети, переданной Национальному оператору инфраструктуры, а также акций Национального оператора инфраструктуры.
2. Национальному управляющему холдингу запрещается отчуждение акций Национальной железнодорожной компании, в результате которого национальному управляющему холдингу будет принадлежать менее девяноста процентов плюс одна голосующая акция данной Национальной железнодорожной компании.
Статья 6. Магистральная железнодорожная сеть
1. Перевозчики осуществляют перевозки по магистральной железнодорожной сети в соответствии с Правилами пользования магистральной железнодорожной сетью.
2. Перевозчик вносит Национальному оператору инфраструктуры за услуги магистральной железнодорожной сети плату в размере, установленном в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
3. Право доступа к услугам магистральной железнодорожной сети предоставляется Национальным оператором инфраструктуры. Национальный оператор инфраструктуры обязан обеспечить недискриминационный доступ к услугам магистральной железнодорожной сети и предоставить перевозчикам равное право пользования магистральной железнодорожной сетью.
Порядок предоставления доступа к услугам магистральной железнодорожной сети определяется законодательством Республики Казахстан и международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
4. Национальный оператор инфраструктуры осуществляет эксплуатацию, содержание и модернизацию, строительство магистральной железнодорожной сети.
Строительство новых магистральных путей осуществляется по решению уполномоченного органа.
Статья 6-1. Ответственность за нарушение обязательств, возникающих при пользовании магистральной железнодорожной сетью В случае неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств, возникающих при пользовании магистральной железнодорожной сетью, стороны несут ответственность по основаниям и в размерах, которые установлены Гражданским кодексом Республики Казахстан, международными договорами Республики Казахстан, Правилами пользования магистральной железнодорожной сетью, а также заключаемыми на их основе договорами.
Статья 6-2. Виды железнодорожных сообщений
1. Железнодорожные сообщения подразделяются на следующие виды:
1) перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений;
2) перевозки грузов.
2. Перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений подразделяются на:
1) международные - перевозки между Республикой Казахстан и иностранными государствами или транзитом через территорию Республики
2) внутриреспубликанские - перевозки между станциями отправления и назначения, расположенными на территории Республики Казахстан.
3. По административно-территориальному признаку внутриреспубликанские перевозки пассажиров и багажа подразделяются на:
1) межобластные - перевозки, осуществляемые между станциями отправления и назначения, находящимися в разных областях, или соединяющие населенные пункты с городами республиканского значения, столицей;
2) межрайонные (междугородные внутриобластные) - перевозки между станциями отправления и назначения, находящимися в пределах одной области;
3) пригородные – перевозки по маршрутам, соединяющим город с населенным пунктом в пределах утвержденных границ пригородных зон на соответствующих территориях.
4. Перевозки грузов подразделяются на:
1) международные – перевозки между Республикой Казахстан и иностранными государствами или транзит груза;
2) внутриреспубликанские - перевозки между железнодорожными станциями отправления и назначения, расположенными на территории Республики Казахстан.
Статья 7. Прекращение железнодорожного сообщения Прекращение железнодорожного сообщения по железнодорожным путям, являющимся государственной собственностью, осуществляется уполномоченным органом в порядке, установленном уполномоченным органом.
Статья 8. Договоры на железнодорожном транспорте
1. Обязательные условия договоров перевозки определяются Гражданским кодексом Республики Казахстан, настоящим Законом и правилами перевозок, изданными в соответствии с ними. Стороны свободны в определении иных условий договоров перевозки.
2. Взаимоотношения Национальной железнодорожной компании, оператора локомотивной тяги в пассажирском движении и перевозчиков с органами государственного управления при организации перевозки пассажиров осуществляются на условиях договоров в соответствии с законодательством 2-1. Договоры на субсидирование ставки вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на приобретение вагонов и локомотивов заключаются в письменном виде на основе типового договора, утверждаемого уполномоченным 2-2. Договоры на долгосрочное субсидирование расходов оператора локомотивной тяги в пассажирском движении по социально значимым сообщениям заключаются в письменной форме. Договоры на долгосрочное субсидирование расходов перевозчика, связанных с осуществлением перевозок пассажиров по социально значимым сообщениям, заключаются в письменной форме на основе типового договора, утверждаемого уполномоченным органом.
В случае расторжения в соответствии с законодательством договора, указанного в абзаце первом настоящего пункта, уполномоченный орган и местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы могут определить нового перевозчика, осуществляющего перевозки пассажиров по социально значимым сообщениям и обеспечивающего исполнение обязательств по возврату кредитных средств и выплате финансового лизинга на приобретение пассажирских вагонов.
Порядок определения перевозчика, указанного в абзаце втором настоящего пункта, устанавливается Правилами проведения конкурса на основе открытого тендера по определению перевозчиков, осуществляющих железнодорожные перевозки пассажиров по социально значимым сообщениям, расходы которых подлежат долгосрочному субсидированию за счет бюджетных средств.
2-3. Уполномоченный орган и (или) местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы могут заключать договоры по следующим обязательствам:
1) долгосрочное субсидирование расходов оператора локомотивной тяги в пассажирском движении по социально значимым сообщениям в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
2) долгосрочное субсидирование расходов перевозчика, связанных с осуществлением перевозок пассажиров по социально значимым сообщениям, в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
3) определение перевозчика, указанного в части второй пункта 2-2 настоящей статьи;
4) другие обязательства, предусмотренные настоящим Законом и иным законодательством Республики Казахстан.
2-4. Договоры на субсидирование ставки купонного вознаграждения по облигациям перевозчика, выпущенным в целях развития магистральной железнодорожной сети и подвижного состава железнодорожного транспорта, заключаются в письменной форме на основе типового договора, утверждаемого уполномоченным органом.
Субсидирование ставки купонного вознаграждения по облигациям перевозчика, выпущенным в целях развития магистральной железнодорожной сети и подвижного состава железнодорожного транспорта, осуществляется в порядке, определяемом уполномоченным органом.
3. Перевозчик обязан выполнять письменные указания (решения)
государственных органов об осуществлении особо важных перевозок, заявленных в соответствии с их компетенцией. Соответствующие указания (решения) должны содержать сведения о порядке и сроках расчетов за такие перевозки.
4. Перевозка пассажиров, багажа, грузов и грузобагажа железнодорожным транспортом в международном сообщении и транзитом осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан и международными договорами Республики Казахстан.
Воинские перевозки по территории Республики Казахстан, в том числе транзитом и за пределами Республики Казахстан, осуществляемые в рамках международных соглашений, договоров (контрактов), участником которых является Республика Казахстан, выполняет юридическое лицо (экспедитор), контрольный пакет акций которого принадлежит Национальной железнодорожной компании.
5. Оператор локомотивной тяги оказывает услуги локомотивной тяги на основании договоров и в порядке, установленном уполномоченным органом.
Оператор локомотивной тяги пользуется услугами оператора локомотивной инфраструктуры в соответствии с договором.
Оператор локомотивной тяги обязан в первую очередь предоставлять услуги локомотивной тяги национальным перевозчикам для выполнения специальных и воинских перевозок.
Статья 9. Государственная регистрация (перерегистрация)
подвижного состава и его залога, исключение из Государственного реестра подвижного состава Подвижной состав и залог подвижного состава подлежат обязательной государственной регистрации (перерегистрации) в порядке, определенном За государственную регистрацию (перерегистрацию) подвижного состава и его залога взимается сбор в порядке и размере, определяемых Кодексом Республики Казахстан «О налогах и других обязательных платежах в бюджет»
(Налоговый кодекс).
Прошедший государственную регистрацию (перерегистрацию) подвижной состав подлежит внесению в Государственный реестр подвижного состава. Исключение из Государственного реестра подвижного состава осуществляется в порядке, определенном уполномоченным
Статья 10. Лицензирование
Статья 11. Подтверждение соответствия
1. Подтверждение соответствия продукции, относящейся к деятельности железнодорожного транспорта, осуществляется в соответствии с
2. Документ в сфере подтверждения соответствия, выданный иностранным государством, считается действительным в Республике Казахстан при условии его признания в государственной системе технического регулирования в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области технического регулирования.
Статья 12. Тарифы и оплата
1. Цены на услуги Национального оператора инфраструктуры и услуги железнодорожных путей с объектами железнодорожного транспорта по договорам государственно-частного партнерства устанавливаются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
2. Уполномоченный орган устанавливает предельные уровни цен (тарифов)
на услуги по перевозке пассажиров по социально значимым межобластным сообщениям. Местные исполнительные органы устанавливают предельные уровни цен (тарифов) на услуги по перевозке пассажиров по социально значимым межрайонным (междугородным внутриобластным) и пригородным сообщениям.
2-1. Расходы перевозчика, оказывающего услуги по перевозке пассажиров по социально значимым сообщениям на всем пути следования, субсидируются за счет бюджетных средств в соответствии с бюджетным законодательством 2-2. Ставки вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на приобретение вагонов, локомотивов и модернизацию железнодорожных путей субсидируются за счет бюджетных средств на весь срок кредитования или финансового лизинга в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
3. Правила применения тарифа (провозной платы) на перевозку в международном сообщении устанавливаются международными договорами
4. Действовал до 01.01.2022 в соответствии с Законом РК от 27.12.2019 № 295-VІ.
5. Временная балансирующая плата устанавливается государственным органом, осуществляющим руководство в соответствующих сферах естественных монополий, при формировании предельных уровней цен на услуги локомотивной тяги и направляется:
1) оператору локомотивной тяги в пассажирском движении;
2) Национальному оператору инфраструктуры.
Правила расчета и выплаты временной балансирующей платы разрабатываются и утверждаются государственным органом, осуществляющим руководство в соответствующих сферах естественных монополий, по согласованию с уполномоченным органом.
Правила расчета и выплаты временной балансирующей платы содержат перечень расходов, учитываемых при формировании временной балансирующей платы.
Источником временной балансирующей платы являются доходы Национального перевозчика грузов от деятельности по перевозке грузов железнодорожным транспортом в транзитном сообщении через территорию статью 2); от 15.03.2025 № 172-VIII (вводится в действие с 01.01.2025).
Статья 13. Уступка прав требования на перевозку В случае внесения предоплаты за перевозку груза, которая не осуществлена (осуществлена не в полном объеме) по причинам, зависящим от грузоотправителя, последний имеет право на возврат денежных средств или с согласия перевозчика на переуступку права требования на эту перевозку.
Глава 2. Управление на железнодорожном транспорте
Статья 14. Государственное управление на железнодорожном транспорте
1. К компетенции Правительства Республики Казахстан в области железнодорожного транспорта относятся:
1) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
2) определение статуса Национальной железнодорожной компании;
3) - 14) исключены Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);
15) принятие решений о запрете транзитного пассажирского сообщения по территории Республики Казахстан;
15-1) исключен Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
16) исключен Законом РК от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
17) - 22-4) исключены Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого
23) выполнение иных функций, возложенных на него Конституцией, законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.
2. К компетенции уполномоченного органа относятся:
1) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
2) исключен Законом РК от 13.01.2014 № 159-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 2-1) утверждение правил осуществления особо важных перевозок;
2-2) принятие решений об ограничении перевозок, о запретах на ввоз, вывоз, транзит багажа, груза и грузобагажа на территорию (с территории)
3) утверждение перечня станционных путей, объектов электроснабжения, сигнализации, связи, устройств, оборудования, зданий, строений, сооружений и иных объектов, технологически необходимых для функционирования магистральной железнодорожной сети, по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сферах естественных монополий;
4) утверждение Правил технологического взаимодействия участников
5) государственный контроль за соблюдением физическими и юридическими лицами требований нормативных правовых актов Республики Казахстан, определяющих порядок функционирования железнодорожного транспорта, выявление и принятие мер по пресечению их нарушений;
6) разработка порядка государственной регистрации подвижного состава;
7) определение порядка и мер обеспечения обязательств по договорам на организацию перевозок и (или) выполнение услуг, связанных с перевозкой;
8) приостановление и прекращение эксплуатации объектов магистральной железнодорожной сети, железнодорожных путей и подвижного состава, состояние которых не отвечает установленным требованиям безопасности движения и охраны окружающей среды;
9) утверждение перечня грузов, подлежащих сопровождению военизированной охраной при перевозке железнодорожным транспортом;
10) осуществление международного сотрудничества;
11) исключен Законом РК от 04.07.2013 № 132-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
12) утверждение порядка награждения работников железнодорожного транспорта знаком профессионального отличия;
13) формирование статистической информации о нарушениях требований безопасности движения;
14) рассмотрение в пределах своей компетенции вопросов об административных правонарушениях;
15) утверждение инструкции по сигнализации на железнодорожном
16) определение порядка предоставления услуг экспедитора;
17) определение порядка предоставления услуг операторов вагонов (контейнеров);
18) определение порядка предоставления услуг локомотивной тяги;
19) утверждение правил технической эксплуатации, обслуживания и ремонта железнодорожных путей;
19-1) разработка и утверждение правил включения и исключения магистральных, станционных путей и иных объектов магистральной железнодорожной сети из перечня магистральных, станционных путей и иных объектов, технологически необходимых для функционирования магистральной
20) утверждение перечня операций, входящих в услуги магистральной железнодорожной сети, по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сферах естественных монополий;
21) утверждение перечня операций, входящих в услуги подъездных путей, по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сферах естественных монополий;
22) утверждение перечня классификации подвижного состава, специального подвижного состава;
23) утверждение инструкции по движению поездов и маневровой работе на
24) утверждение правил продления сроков службы подвижного состава;
25) исключен Законом РК от 10.07.2012 № 36-V(вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
26) утверждение Правил по определению размера, режима пользования землями охранных зон и использования земель для нужд железнодорожного транспорта в полосе отвода;
26-1) утверждение Правил организации продажи проездных документов (билетов) на железнодорожном транспорте в Республике Казахстан;
27) утверждение правил технической эксплуатации, обслуживания и ремонта железнодорожных переездов;
28) утверждение перечня должностей (профессий) работников государственного контроля на железнодорожном транспорте, имеющих право ношения форменной одежды (без погон), ее образцов, порядка ношения и знаков различия;
29) утверждение порядка ведения учета и представления отчетности о перевозках пассажиров, багажа, грузобагажа, грузов и об использовании подвижного состава при перевозках;
30) исключен Законом РК от 10.07.2012 № 36-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
31) расследование крушений, аварий на железнодорожном транспорте на 31-1) расследование событий на железнодорожном транспорте, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде на территории Республики
32) утверждение терминов, связанных с движением поездов;
33) определение порядка и условий прицепки и курсирования подвижного состава в составе пассажирских поездов;
33-1) разработка и утверждение правил долгосрочного субсидирования расходов оператора локомотивной тяги в пассажирском движении по социально значимым сообщениям;
33-2) разработка и утверждение методики определения объемов долгосрочного субсидирования расходов оператора локомотивной тяги в пассажирском движении по социально значимым сообщениям;
34) исключен Законом РК от 29.12.2014№ 269-V (вводится в действие с
01.01.2015);
34-1) утверждение технических и технологических типовых норм расходов сырья и материалов, запасных частей, оборудования, топлива, энергии, технических потерь субъектов естественной монополии на железнодорожном 34-2) утверждение перечня железнодорожных вокзалов согласно их классу;
34-3) утверждение по согласованию с центральным уполномоченным органом по бюджетному планированию натуральных норм обеспечения работников государственного контроля на железнодорожном транспорте форменной одеждой (без погон);
34-4) определение порядка обеспечения военизированной охраной грузов при перевозке железнодорожным транспортом;
34-5) определение перечня социально значимых пассажирских межобластных сообщений;
34-6) определение порядка осуществления специальных перевозок;
34-7) утверждение перечня магистральных путей, входящих в 34-8) утверждение правил передачи в состав магистральной железнодорожной сети объектов, построенных за счет средств физических и юридических лиц;
34-9) утверждение правил организации перевозок пассажиров в межобластном и международном сообщениях;
34-10) утверждение правил пользования магистральной железнодорожной сетью;
34-11) утверждение правил безопасности на железнодорожном транспорте;
34-12) утверждение правил технической эксплуатации железнодорожного 34-13) утверждение квалификационных требований, предъявляемых к деятельности по перевозке грузов железнодорожным транспортом;
34-14) исключен Законом РК от 29.03.2016№ 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого 34-15) утверждение правил перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений железнодорожным транспортом;
34-16) утверждение правил доступа к автоматизированной системе управления пассажирскими перевозками и технологического взаимодействия при организации продажи проездных документов (билетов);
34-17) утверждение правил нахождения пассажиров, граждан и размещения объектов в зонах повышенной опасности железнодорожного транспорта, проведения в них работ, проезда и перехода через железнодорожные пути;
34-18) разработка и утверждение правил проведения конкурса на основе открытого тендера по определению перевозчиков, осуществляющих перевозки пассажиров по социально значимым сообщениям, расходы которых подлежат долгосрочному субсидированию за счет бюджетных средств;
34-19) разработка и утверждение правил долгосрочного субсидирования расходов перевозчика, связанных с осуществлением перевозок пассажиров по социально значимым сообщениям;
34-20) утверждение правил организации деятельности железнодорожных вокзалов;
34-21) утверждение методики определения класса железнодорожных 34-22) разработка и утверждение методики определения предельных уровней цен (тарифов) на услуги по перевозке пассажиров по социально 34-23) разработка и утверждение методики определения объемов долгосрочного субсидирования расходов перевозчиков, осуществляющих перевозки пассажиров по социально значимым сообщениям;
34-24) утверждение технических регламентов к объектам технического регулирования на железнодорожном транспорте и процессам его жизненного цикла;
34-25) определение порядка взаимодействия Национальной железнодорожной компании и перевозчиков с государственными органами при осуществлении перевозок;
34-26) разработка и утверждение типового договора на долгосрочное субсидирование расходов перевозчика, связанных с осуществлением перевозок пассажиров по социально значимым сообщениям;
34-27) разработка и утверждение правил субсидирования ставок вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на приобретение вагонов и локомотивов;
34-28) разработка и утверждение типового договора на субсидирование ставки вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на приобретение 34-29) субсидирование ставок вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на приобретение вагонов и локомотивов;
34-30) ведение Государственного реестра подвижного состава;
34-31) рассмотрение проектов документов по стандартизации в пределах компетенции, а также подготовка предложений по разработке, внесению изменений, пересмотру и отмене национальных, межгосударственных стандартов, национальных классификаторов технико-экономической информации и рекомендаций по стандартизации для внесения в уполномоченный орган в сфере стандартизации;
34-32) выдача сертификата безопасности;
34-33) утверждение правил перевозок грузов железнодорожным транспортом;
34-34) утверждение правил расследования нарушений безопасности движения на железнодорожном транспорте;
34-35) утверждение формы сертификата безопасности;
34-36) утверждение правил разработки единых технологических процессов работы подъездных путей и станций примыкания;
34-37) утверждение типовых договоров между перевозчиком и экспедитором об организации перевозок грузов железнодорожным транспортом;
34-38) утверждение правил технической эксплуатации, обслуживания и ремонта искусственных сооружений;
34-39) утверждение правил технической эксплуатации, обслуживания и ремонта подвижного состава;
34-40) разработка и утверждение правил субсидирования ставок купонного вознаграждения по облигациям перевозчика, выпущенным в целях развития магистральной железнодорожной сети и подвижного состава железнодорожного 34-41) разработка и утверждение типового договора на субсидирование ставки купонного вознаграждения по облигациям перевозчика, выпущенным в целях развития магистральной железнодорожной сети и подвижного состава 34-42) разработка и утверждение правил субсидирования ставок вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на модернизацию железнодорожных путей;
34-43) разработка и утверждение типового договора на субсидирование ставки вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на модернизацию железнодорожных путей;
34-44) субсидирование ставок вознаграждения при кредитовании и финансовом лизинге на модернизацию железнодорожных путей;
35) выполнение иных полномочий, предусмотренных настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
3. К компетенции местных представительных органов областей, городов республиканского значения и столицы в области железнодорожного транспорта относятся:
1) утверждение перечня социально значимых пассажирских межрайонных (междугородных внутриобластных) и пригородных сообщений;
2) исключен Законом РК от 03.07.2013 № 124-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
3) осуществление в соответствии с законодательством Республики Казахстан иных полномочий по обеспечению прав и законных интересов граждан.
4. К компетенции местных исполнительных органов областей, городов республиканского значения, столицы в области железнодорожного транспорта
1) принятие решений об организации перевозок пассажиров в межрайонных (междугородных внутриобластных) и пригородных сообщениях, за исключением случаев, когда такое решение принимает перевозчик;
2) принятие решений о временном прекращении перевозок при возникновении чрезвычайных обстоятельств;
3) долгосрочное субсидирование расходов перевозчика, связанных с осуществлением перевозок пассажиров по социально значимым межрайонным (междугородным внутриобластным) и пригородным сообщениям;
4) определение межрайонных (междугородных внутриобластных) и пригородных сообщений;
5) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством статью 2); от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Статья 15. Национальная железнодорожная компания
Статья 15-1. Национальные перевозчики
1. Национальные перевозчики осуществляют свою деятельность в
2. Национальные перевозчики оказывают услуги по перевозке пассажиров, багажа, грузобагажа, почтовых отправлений и (или) грузов, а также выполняют специальные и воинские перевозки.
3. Национальные перевозчики во взаимодействии с Национальным оператором инфраструктуры и другими участниками перевозочного процесса обязаны обеспечивать и выполнять воинские перевозки в первоочередном порядке.
Статья 16. Управление перевозочным процессом
1. Национальный оператор инфраструктуры оказывает услуги магистральной железнодорожной сети, включая диспетчерское регулирование движения на магистральных и станционных путях, заключает договоры с перевозчиками в соответствии с Правилами пользования магистральной
2. Национальный оператор инфраструктуры обязан не допускать на магистральную железнодорожную сеть подвижной состав, не соответствующий требованиям Правил технической эксплуатации, законодательства Республики Казахстан в области технического регулирования, здравоохранения, сфере стандартизации и экологического законодательства Республики Казахстан.
Перевозчик обязан обеспечить соответствие эксплуатируемого подвижного состава требованиям Правил технической эксплуатации, законодательства Республики Казахстан в области технического регулирования, здравоохранения, сфере стандартизации и экологического законодательства Республики Казахстан.
3. Национальный оператор инфраструктуры обязан заключить договор с частным партнером, регламентирующий взаимоотношения сторон для реализации договора государственно-частного партнерства.
Статья 17. Железнодорожная станция
1. Перевозчик осуществляет перевозки между железнодорожными станциями, открытыми для производства соответствующих операций по приему, отправлению, скрещению, обгону поездов, по обслуживанию пассажиров, приему, выдаче багажа, грузобагажа, почтовых отправлений и (или) грузов. На железнодорожной станции, имеющей соответствующее путевое развитие, могут производиться маневровая работа по формированию и расформированию поездов и технические операции с поездами.
2. Требования к режиму работы, а также порядок открытия и закрытия железнодорожных станций, разъездов для выполнения всех или отдельных операций определяются уполномоченным органом по согласованию с местными представительными и исполнительными органами области, города республиканского значения, столицы, района (города областного значения) и иных населенных пунктов.
3. Органы государственных доходов, пограничные, ветеринарные, фитосанитарные и другие органы осуществляют свою деятельность на территории железнодорожной станции в режиме работы железнодорожной станции.
4. Перевозчикам должен быть обеспечен равный доступ к услугам железнодорожных станций по осуществлению операций по перевозкам пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений, а также операций по приему, погрузке, выгрузке и выдаче грузов.
5. Железнодорожные станции по своему назначению и характеру работы подразделяются на пассажирские, грузовые, сортировочные, участковые и промежуточные.
Статья 17-1. Железнодорожный вокзал Железнодорожный вокзал должен иметь билетные кассы, помещения для ожидания, санитарно-бытовые помещения, в том числе специально оборудованные для лиц с инвалидностью и маломобильных групп населения, комнату матери и ребенка, объекты информационного обслуживания (в том числе объекты, связывающие пассажиров с единым справочно-информационным центром), медицинский пункт, пункт охраны общественного порядка.
2. На железнодорожном вокзале население обеспечивается достоверной информацией о времени отправления и прибытия пассажирских поездов, стоимости проезда пассажиров и перевозки багажа, грузобагажа, наличии свободных мест в поездах, неотложной медицинской помощи, месте нахождения книги жалоб и предложений, режиме работы билетных и багажных касс, расположении вокзальных помещений, а также о перечне услуг, оказываемых населению.
Предоставление информации обеспечивается также для лиц с инвалидностью с использованием языков, текстов, шрифта Брайля, тактильного общения, крупного шрифта, доступных мультимедийных средств.
3. Переходы и выходы на пассажирские платформы и перроны должны быть доступны для лиц с инвалидностью и маломобильных групп населения (оборудованы пандусами, специализированными лифтами).
4. Лица, владеющие на праве собственности или иных законных основаниях железнодорожными вокзалами, обеспечивают содержание и ремонт привокзальной территории.
5. Вокзальные сооружения, предназначенные для обслуживания населения, должны содержаться в исправном техническом состоянии.
6. При эксплуатации железнодорожных вокзалов лица, владеющие ими на праве собственности или иных законных основаниях, должны обеспечивать безопасность населения и соблюдать требования технического регламента.
7. Железнодорожные вокзалы являются неотъемлемой частью перевозочного процесса и должны эксплуатироваться в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан.
законами РК от 04.07.2013 № 132-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 27.06.2022 № 129-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Статья 17-2. Доступность услуг в сфере железнодорожного транспорта для лиц с инвалидностью
1. Для доступа лиц с инвалидностью к услугам в сфере железнодорожного транспорта на железнодорожных вокзалах и железнодорожных станциях должны быть обеспечены:
1) выделение мест с установкой специальных дорожных знаков для парковки автотранспортных средств лиц с инвалидностью;
2) приспособление зданий, подъезда к зданиям (входа в здание, лестниц), путей движения внутри здания для маломобильных групп населения, включая лиц с инвалидностью;
3) оборудование информационными сигнальными устройствами и средствами связи, доступными для лиц с инвалидностью по слуху и зрению, в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан;
4) наличие дежурного кресла-коляски для обслуживания лиц с инвалидностью, имеющих нарушение опорно-двигательного аппарата, и других маломобильных групп населения;
5) оборудование общественных туалетов кабинами для лиц, передвигающихся на креслах-колясках;
6) установление специализированных таксофонов для лиц, передвигающихся на креслах-колясках.
2. В составе поезда должен быть вагон с подъемными устройствами для посадки и высадки лиц, передвигающихся на креслах-колясках, со специализированными местами для лиц, передвигающихся на креслах-колясках.
Глава 3. Земли и охранные зоны для нужд железнодорожного транспорта
Статья 18. Земли для нужд железнодорожного транспорта
1. Землями для нужд железнодорожного транспорта являются земли, предоставленные перевозчику или участнику перевозочного процесса в землепользование или собственность для осуществления возложенных на них задач.
2. К землям для нужд железнодорожного транспорта относятся земли, отведенные под железнодорожные пути и технологически связанные с ними строения и сооружения:
1) магистральные пути и технологически связанные с ними строения и сооружения (железнодорожное полотно, мосты, тоннели, виадуки, сигнальное оборудование, служебно-технические здания);
2) подъездные пути;
3) железнодорожные станции со зданиями, сооружениями энергетического, локомотивного, вагонного, путевого и грузового хозяйств, водоснабжения и канализации, защитными и укрепительными насаждениями, служебными и иными объектами, имеющими специальное назначение по обслуживанию
4) полосы отвода и охранные зоны железных дорог;
5) железнодорожные пути и объекты железнодорожного транспорта по договорам государственно-частного партнерства.
3. Земли для нужд железнодорожного транспорта должны соответствовать градостроительным и экологическим требованиям, устанавливаемым уполномоченными государственными органами, санитарным и иным нормам в
4. Участники перевозочного процесса несут ответственность за вред, причиненный по их вине окружающей среде, а также за ненадлежащее содержание земель для нужд железнодорожного транспорта в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан.
Статья 19. Порядок выделения и использования земель для нужд
1. Предоставление земельных участков осуществляется в соответствии с
2. Земельные участки предоставляются в соответствии с проектно- технической документацией и генеральными схемами развития железнодорожных путей и железнодорожных станций по нормативам, утверждаемым в установленном порядке по согласованию с уполномоченным органом.
3. Порядок использования земель для нужд железнодорожного транспорта в полосе отвода определяется уполномоченным органом в соответствии с земельным законодательством Республики Казахстан.
Статья 20. Охранные зоны железнодорожного транспорта
1. В целях обеспечения безопасности населения, а также безопасной эксплуатации объектов на земельных участках, примыкающих к полосе отвода земель для нужд железнодорожного транспорта, устанавливаются охранные зоны с особыми условиями землепользования, в пределах которых ограничиваются или запрещаются те виды деятельности, которые несовместимы с целями установления зон.
2. В охранные зоны железнодорожного транспорта входят: защитные лесные зоны, земельные участки, необходимые для обеспечения сохранности, прочности и устойчивости сооружений, устройств и других объектов транспорта, а также земельные участки, примыкающие к полосе отвода железнодорожного транспорта, расположенные в селеопасных, оползнеопасных зонах и в местах, подверженных другим опасным воздействиям.
3. Земли охранных зон железнодорожного транспорта не подлежат изъятию у собственников и землепользователей и используются ими с соблюдением установленных ограничений.
Статья 21. Ограничения пользования землями в охранных зонах
1. В охранных зонах железнодорожного транспорта запрещается:
1) производить строительные, монтажные и горные работы постоянного и временного характера без письменного согласия собственника или пользователя прилегающего участка земли для нужд железнодорожного транспорта;
2) вести рубки леса и нарушать растительный покров способами, которые могут привести к образованию оползней, осыпей, селевых потоков, оврагов, возникновению подвижных песков, снежных заносов, лавин и иным подобным последствиям.
2. За нарушение режима пользования землями в охранных зонах железнодорожного транспорта собственники и пользователи земель охранных зон несут ответственность, установленную законодательными актами Республики
Глава 4. Особенности регулирования трудовых отношений работников
Статья 22. Особенности регулирования трудовых отношений работников
1. Трудовые отношения работников железнодорожного транспорта регулируются трудовым законодательством Республики Казахстан, настоящим Законом, генеральным соглашением, отраслевыми (тарифными) соглашениями, трудовыми и коллективными договорами.
2. Работник железнодорожного транспорта, непосредственно связанный с движением поездов, должен соответствовать требованиям по профессиональной подготовке и здоровью, определяемым уполномоченным органом.
3. Особенности учета рабочего времени и времени отдыха работника железнодорожного транспорта, непосредственно связанного с движением поездов, устанавливаются уполномоченным органом.
Статья 23. Дополнительные основания отстранения от работы работника
1. Помимо оснований, предусмотренных трудовым законодательством Республики Казахстан, на основании акта уполномоченного органа работодатель обязан отстранить от работы работника железнодорожного транспорта в случаях:
1) неисполнения указаний диспетчерской службы, Национального оператора инфраструктуры, связанных с управлением перевозочным процессом и движением поездов;
2) нарушения режима рабочего времени.
2. На период отстранения от работы заработная плата не сохраняется.
Отстранение работника от работы может осуществляться на срок до выяснения причин, послуживших основанием для отстранения.
Статья 24. Форменная одежда (без погон) и знаки различия Работникам железнодорожного транспорта, связанным с обслуживанием пассажиров, грузоотправителей и грузополучателей, а также непосредственно связанным с движением поездов, за счет работодателя должна быть выдана форменная одежда (без погон) с соответствующими знаками различия.
Перечень должностей (профессий) работников железнодорожного транспорта, имеющих право ношения форменной одежды (без погон), образцы форменной одежды (без погон) и знаков различия, порядок ее ношения и нормы обеспечения ею утверждаются уполномоченным органом.
Глава 5. Страхование пассажиров на железнодорожном транспорте
Глава 6. Общие требования безопасности в сфере железнодорожного транспорта
Статья 30. Общие положения
1. Объектами технического регулирования являются железнодорожный транспорт, железнодорожные пути, железнодорожные станции, вокзалы и иные объекты участников перевозочного процесса, связанные с железнодорожными перевозками, а также процессы их жизненного цикла.
2. Участники перевозочного процесса обязаны выполнять требования безопасности, установленные в технических регламентах, и обеспечить безопасные условия для жизни и здоровья человека, проезда пассажиров, а также соблюдение требований безопасности движения по магистральным, станционным и подъездным путям.
2-1. Участники перевозочного процесса и вспомогательные службы железнодорожного транспорта обязаны информировать о нарушениях безопасности движения на магистральных, станционных и подъездных путях уполномоченный орган и его территориальные подразделения.
Участниками перевозочного процесса и вспомогательными службами железнодорожного транспорта информация о нарушениях безопасности движения предоставляется не позднее одного часа с момента происшествия посредством телефонной или факсимильной связи. Подробная информация о нарушениях безопасности движения предоставляется в письменной форме не позднее суток с момента происшествия.
Формы информации о нарушениях безопасности движения утверждаются
3. Безопасность в сфере железнодорожного транспорта обеспечивается комплексом организационных и технических мероприятий, направленных на защиту жизни и здоровья человека, охрану окружающей среды, создание условий безаварийной работы участников перевозочного процесса, содержание в исправности магистральной железнодорожной сети, подвижного состава железнодорожных путей, сооружений, оборудования, механизмов и приспособлений, а также устранение последствий нарушений безопасности движения на железнодорожном транспорте.
4. Солидарную ответственность за несоблюдение установленных нормативов при строительстве и эксплуатации газо-, нефтепроводов, автомобильных путепроводов, линий электропередачи и других сооружений, пересекающих железнодорожные пути или находящихся в непосредственной близости от них, а также за безопасность эксплуатации указанных сооружений несут их собственники и владельцы.
Владельцы указанных сооружений обязаны своевременно информировать участников перевозочного процесса и органы государственного транспортного контроля о возникновении аварийных ситуаций, угрожающих безопасности движения.
5. Отправитель (грузоотправитель), отправляющий, получатель (грузополучатель), получающий опасные грузы, а также перевозчик, выполняющий перевозку опасных грузов, обязаны обеспечить безопасность их перевозки, иметь средства и мобильные подразделения, необходимые для ликвидации аварийных ситуаций и их последствий (в том числе по договору).
При возникновении аварийной ситуации в процессе перевозки опасных грузов участники перевозочного процесса обязаны обеспечить немедленную отправку указанных подразделений на место происшествия.
Статья 31. Требования безопасности при проектировании, производстве, эксплуатации, перевозке, хранении, ремонте и утилизации объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря
1. Проектирование, производство, эксплуатация, перевозка, хранение, ремонт и утилизация объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта должны осуществляться в условиях, обеспечивающих безопасность жизни и здоровья человека и соблюдение законодательства Республики Казахстан в области технического регулирования и экологического законодательства Республики Казахстан, а также международных договоров Республики Казахстан, касающихся проектирования, производства, эксплуатации, перевозки, хранения, ремонта и утилизации объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта в процессе их жизненного цикла.
2. Процессы проектирования, производства, эксплуатации, перевозки, хранения, ремонта и утилизации объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта должны осуществляться в соответствии с Правилами технической эксплуатации, техническими регламентами, документами по стандартизации, эксплуатационной документацией.
3. Требования к обеспечению сохранности объектов инфраструктуры, сооружений, подвижного состава, специального подвижного состава, конструкций, оборудования и инвентаря железнодорожного транспорта в процессе их проектирования, производства, эксплуатации, перевозки, хранения и ремонта устанавливаются в эксплуатационной документации.
4. Движение подвижного состава по отдельным участкам железнодорожных путей, мостов и тоннелей, закрытых для оказания услуг, запрещается.
Статья 31-1. Требования безопасности при проектировании железнодорожного транспорта и оборудования
Статья 31-2. Требования безопасности при производстве железнодорожного транспорта и оборудования
Статья 31-3. Требования безопасности при эксплуатации (монтаже и ремонте) железнодорожного транспорта и оборудования
Статья 31-4. Требования безопасности при транспортировке и хранении
Статья 31-5. Требования безопасности при утилизации и уничтожении
Статья 32. Проверка соблюдения требований безопасности движения
1. Проверка соблюдения требований безопасности движения на магистральных, станционных и подъездных путях осуществляется При осуществлении государственного контроля должностные лица уполномоченного органа должны быть в форменной одежде (без погон)
установленного образца, иметь служебные удостоверения либо идентификационные карты.
2. Перечень должностей (профессий), порядок определения уровня профессиональной подготовки в соответствии с квалификационными требованиями, предъявляемыми к должности (профессии), квалификационные требования, предъявляемые к должности (профессии), устанавливаются
3. Исключен Законом РК от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).
Статья 32-1. Требования по безопасности к участникам перевозочного процесса и вспомогательным службам железнодорожного транспорта
1. Требования по безопасности к участникам перевозочного процесса и вспомогательным службам железнодорожного транспорта устанавливаются Правилами безопасности на железнодорожном транспорте, Правилами технической эксплуатации железнодорожного транспорта, Инструкцией по движению поездов и маневровой работе на железнодорожном транспорте, Инструкцией по сигнализации на железнодорожном транспорте и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.
2. Перевозчики обязаны разработать и внедрить систему управления безопасностью в соответствии с правилами безопасности на железнодорожном транспорте.
Аудит системы управления безопасностью перевозчика производится уполномоченным органом в соответствии с правилами безопасности на железнодорожном транспорте по обращению перевозчика.
Порядок и сроки выдачи сертификата безопасности определяются правилами безопасности на железнодорожном транспорте.
3. Подвижной состав должен соответствовать требованиям настоящего Закона, Правил технической эксплуатации железнодорожного транспорта, иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
Статья 32-2. Ответственность за нарушение требований по безопасности Участники перевозочного процесса и вспомогательные службы железнодорожного транспорта несут ответственность за нарушение требований по безопасности, которое повлекло причинение вреда жизни и здоровью человека, окружающей среде, нанесение ущерба имуществу участников перевозочного процесса и третьих лиц, в соответствии с законами Республики Казахстан.
Статья 33. Охрана грузов и объектов
1. Перевозчик и Национальный оператор инфраструктуры обязаны обеспечить:
1) сохранность грузов при перевозке;
2) военизированную охрану объектов железнодорожного транспорта, находящихся в их ведении, согласно перечню, утверждаемому уполномоченным
3) проведение противопожарной профилактической работы и ликвидацию пожаров на железнодорожном транспорте.
1-1. Вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня первого официального опубликования в соответствии с Законом РК от
2. Перевозчик либо грузоотправитель при перевозке железнодорожным транспортом по договору об организации перевозок грузов обязан в порядке, установленном уполномоченным органом, обеспечить охрану грузов, подлежащих сопровождению военизированной охраной.
3. Грузоотправитель, грузополучатель обязаны обеспечить перевозку отдельных видов грузов в сопровождении своих представителей (проводников)
согласно перечню и в порядке, установленном правилами перевозок.
4. Грузоотправитель, грузополучатель могут осуществлять охрану и сопровождение грузов, не входящих в перечни, предусмотренные настоящей статьей, в порядке, установленном правилами перевозок.
5. Охрана общественного порядка и борьба с преступностью на железнодорожном транспорте обеспечиваются органами внутренних дел.
Статья 34. Организация работы в особых условиях
1. Перевозчик, Национальный оператор инфраструктуры, ветвевладелец обязаны незамедлительно принимать меры по устранению последствий чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера.
Для осуществления и принятия этих мер они должны иметь необходимый запас материальных и технических средств, перечень которых определяется
2. Правоотношения, связанные с обеспечением мобилизационной готовности, проведением мероприятий по гражданской обороне, предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций, со введением режима чрезвычайного или военного положения, регулируются законодательством Республики Казахстан.
Статья 35. Действие железнодорожного транспорта в особых условиях
1. При возникновении чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера, а также при введении чрезвычайного и военного положения договорные отношения перевозчика могут быть приостановлены на основании решений уполномоченного органа по представлению государственных органов, осуществляющих предупреждение (выявление, пресечение) и ликвидацию чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера в зависимости от своей компетенции, коменданта местности.
2. В случае возникновения угрозы национальной безопасности или возникновения чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера, а также при введении чрезвычайного положения и иных обстоятельств, препятствующих перевозке, Национальный оператор инфраструктуры может принять решение о временном прекращении либо ограничении оказания услуг, связанных с перевозкой, в определенных направлениях железнодорожного сообщения.
Национальный оператор инфраструктуры обязан установить срок действия такого решения, а также немедленно уведомить уполномоченный орган, перевозчиков и иных заинтересованных лиц.
3. При возникновении обстоятельств, перечисленных в пунктах 1 и 2 настоящей статьи, повлекших ненадлежащее исполнение договора по доставке, выдаче багажа, груза и грузобагажа, приведших к истечению предельного срока хранения, перевозчик вправе возвратить багаж, груз и грузобагаж отправителю, грузоотправителю за их счет.
Статья 35-1. Обязанность предоставления железнодорожного транспорта Владельцам железнодорожного транспорта возмещаются расходы за использование транспорта в случаях, предусмотренных частью первой настоящей статьи, а также причиненный ущерб за счет государственного бюджета в порядке, установленном гражданским Предоставление железнодорожного транспорта (за исключением представительств иностранных государств и международных организаций, обладающих дипломатическим иммунитетом) их владельцами для ликвидации чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера и их последствий, а также возмещение расходов за использование железнодорожного транспорта осуществляются в соответствии с Законом Республики Казахстан «О гражданской защите», за исключением случаев, предусмотренных частями первой и второй настоящей статьи.
Глава 7. Организация перевозки груза
Статья 36. Договор перевозки груза
1. В соответствии с договором перевозки груза перевозчик обязуется своевременно и в сохранности доставить вверенный ему грузоотправителем груз на железнодорожную станцию назначения с соблюдением условий его перевозки и выдать грузополучателю, а грузоотправитель (грузополучатель) обязуется оплатить перевозку груза и обеспечить его приемку.
2. Договор перевозки груза железнодорожным транспортом оформляется составлением железнодорожной транспортной накладной.
3. Договор перевозки груза считается заключенным с момента выдачи грузоотправителю квитанции о принятии груза с проставлением в железнодорожной транспортной накладной календарного штемпеля станции отправления.
Статья 37. Изменение условий договора перевозки
1. Изменение условий договора перевозки, в том числе переадресовка груза, осуществляются по соглашению сторон в соответствии с правилами перевозок.
2. Переадресовка груза, находящегося под таможенным контролем, проводится при наличии согласия соответствующего органа государственных доходов.
В случае, если перевозка груза, находящегося под таможенным контролем, угрожает здоровью и жизни людей, безопасности движения, экологической безопасности, сохранности и качественному состоянию груза, переадресовка осуществляется без согласия органов государственных доходов с обязательным уведомлением их в установленные сроки.
3. В случаях, когда дальнейшая перевозка угрожает безопасности движения и сохранности груза, перевозчик имеет право произвести перегрузку груза с уведомлением грузоотправителя (грузополучателя).
4. В случаях, предусмотренных законодательными актами Республики Казахстан, государственные органы в соответствии с их компетенцией вправе изъять груз у перевозчика. При этом расходы перевозчика по перевозке и хранению груза, а также причиненные ему убытки подлежат возмещению виновной стороной.
Убытки грузоотправителя, грузополучателя подлежат возмещению в порядке, установленном законодательными актами Республики Казахстан.
Статья 38. Договор об организации перевозок грузов
1. По договору об организации перевозок грузов перевозчик обязуется в установленные сроки принимать, а грузоотправитель предъявлять к перевозке грузы в обусловленном объеме.
2. Договором об организации перевозок грузов, за исключением договоров об организации воинских перевозок, определяются объемы, сроки, качество перевозок, условия предоставления транспортных средств и предъявления грузов к перевозке, а также иные условия организации перевозок, не предусмотренные настоящим Законом и правилами перевозок.
3. Перевозчик и грузоотправитель при необходимости осуществления систематических перевозок могут заключать длительные договоры об организации перевозок.
Статья 39. Переход прав и обязанностей
1. С момента уведомления о прибытии груза в пункт назначения права и обязанности по договору перевозки переходят к грузополучателю.
2. Грузополучатель вправе потребовать от грузоотправителя возмещения расходов и убытков, выплаченных перевозчику вследствие неправильных действий грузоотправителя.
Статья 40. Правила перевозок грузов
1. Правила перевозок грузов включают общие положения, а также определяют условия и порядок:
1) планирования перевозок;
2) составления учетной карточки выполнения плана перевозок;
3) приема грузов к перевозке;
4) выдачи грузов;
4-1) транзита груза;
5) применения запорно-пломбировочных устройств для пломбирования вагонов и контейнеров;
6) оформления накладной и перевозочных документов;
7) перевозок массовых грузов маршрутами и группами вагонов по одной накладной;
8) перевозок грузов с объявленной ценностью;
9) нормы точности взвешивания грузов на вагонных весах;
10) нормы естественной убыли массы грузов;
11) расчетов по перевозкам и провозной плате;
12) заключения договоров на подачу-уборку вагонов и обязательные условия таких договоров;
13) сроков погрузки и выгрузки (разгрузки);
14) сроков доставки и правил исчисления сроков доставки;
15) хранения;
16) удержания, реализации грузов, передачи грузов государственным органам;
17) переадресовки, возврата грузоотправителю;
18) перевозки насыпью и навалом;
19) перевозки на открытом подвижном составе;
20) перевозки в сопровождении проводников;
21) перевозки отправительскими маршрутами;
22) перевозки мелкими и малотоннажными отправками;
23) перевозки в контейнерах и транспортных пакетах;
24) перевозки смерзающихся грузов;
25) перевозки скоропортящихся грузов;
26) перевозки животных;
27) перевозки грузов, подлежащих ветеринарному, фитосанитарному контролю;
28) исключен Законом РК от 28.12.2010 № 369-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
29) составления актов;
30) исключен Законом РК от 28.12.2010 № 369-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
31) перевозки жидких грузов наливом в вагонах-цистернах и бункерных полувагонах;
32) перевозки опасных грузов;
32-1) перевозки порожних собственных вагонов (контейнеров);
33) производства специальных исследований и экспертиз;
33-1) осуществления перевозки грузов на особых условиях;
33-2) очистки и промывки вагонов и контейнеров после выгрузки;
34) иных условий в соответствии с законодательными актами Республики
2. Порядок осуществления контроля за соблюдением Правил перевозок грузов устанавливается уполномоченным органом.
Статья 40-1. Смешанные перевозки грузов Отношения перевозчиков, а также других лиц, участвующих в смешанной перевозке грузов различными видами транспорта по единой товарно- транспортной накладной (единому коносаменту), определяются законодательными актами Республики Казахстан о транспорте.
Статья 41. Погрузка, выгрузка (разгрузка) грузов
1. Погрузка, выгрузка (разгрузка) грузов осуществляются перевозчиком или грузоотправителем (грузополучателем) в порядке и сроки, предусмотренные правилами перевозок или договорами.
1-1. Погрузка грузов, грузобагажа в вагоны, контейнеры, а также разгрузка из них на подъездных путях, расположение которых согласовано с органами государственных доходов в целях таможенного досмотра, могут осуществляться участниками перевозочного процесса.
Расходы участников перевозочного процесса, связанные с погрузкой (разгрузкой), исправлением поврежденной упаковки, вскрытием упаковки, упаковкой или переупаковкой товаров, а также с подачей и уборкой вагонов, контейнеров, выдачей санитарных паспортов, хранением грузов, контейнеров, и другие расходы, возникшие в связи с выполнением данных работ по инициативе или указанию органов государственных доходов либо иных органов государственного контроля и надзора, возмещаются за счет грузоотправителей, грузополучателей в размере, установленном в соответствии с законодательством 1-2. Грузоотправитель обязан при погрузке обеспечить правильность размещения и крепления груза, соблюдение установленных норм и схем загрузки соответствующего транспортного средства.
1-3. Для обеспечения безопасности движения поездов и сохранности перевозимых грузов перевозчик перед отправлением вправе проверить правильность погрузки и крепления груза, соблюдение установленных норм и схем загрузки соответствующего транспортного средства.
2. Грузоотправитель обязан подготовить груз к перевозке таким образом, чтобы обеспечивались безопасность движения, сохранность груза и подвижного состава.
3. О времени подачи вагонов, контейнеров под погрузку, выгрузку (разгрузку) средствами грузоотправителя, грузополучателя перевозчик обязан их уведомить не позднее чем за два часа до подачи.
4. О прибытии груза на станцию назначения перевозчик обязан уведомить грузополучателя в срок не позднее двенадцати часов дневного времени суток, следующих за днем прибытия груза, в порядке, указанном в правилах перевозок, если иное не установлено договором об организации перевозок.
5. Перевозчик может осуществлять предварительное уведомление грузополучателя или экспедитора о прибытии груза в его адрес, если это предусмотрено условиями договора.
6. Грузополучатель обязан осуществить приемку груза, прибывшего в его адрес, освободить подвижной состав и обеспечить его очистку.
Очистка подвижного состава осуществляется в соответствии с требованиями, указанными в правилах перевозок.
Статья 42. Планирование перевозок грузов
1. Перевозчик осуществляет перевозки грузов в соответствии с договорами на организацию перевозок и договорами перевозки на основании поданных заявок.
2. Форма заявки на перевозку грузов, порядок ее оформления, заполнения, исполнения, внесения изменений и учета устанавливаются правилами перевозок.
3. Подача заявок на перевозки в международном сообщении осуществляется на условиях международных договоров Республики Казахстан.
4. В принятии заявки на перевозку грузов перевозчик может отказать в случаях, предусмотренных настоящим Законом и правилами перевозок.
Статья 43. Железнодорожная транспортная накладная
1. Грузоотправитель обязан при предъявлении груза к перевозке представить перевозчику железнодорожную транспортную накладную на каждую отправку, а в необходимых случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, и иные документы (сертификат, лицензию, ветеринарный сертификат, таможенные декларации).
В случае оформления таможенной декларации в виде электронного документа орган государственных доходов направляет перевозчику электронное уведомление о выпуске товаров с использованием информационных систем органов государственных доходов.
2. Форма железнодорожной транспортной накладной и иных перевозочных документов, порядок их оформления определяются правилами перевозок.
3. Грузоотправитель несет ответственность, предусмотренную законодательством Республики Казахстан, за правильность сведений, внесенных в накладную, а также за все последствия неправильности, неточности или неполноты сведений, указанных им в железнодорожной транспортной накладной.
Статья 44. Проверка перевозочных документов
1. Перевозчик проверяет правильность сведений, указанных в железнодорожной транспортной накладной, для чего имеет право:
1) производить проверку груза;
2) получать от грузоотправителя, грузополучателя, экспедитора и оператора вагонов (контейнеров) справку о государственной регистрации (перерегистрации)
юридического лица;
3) проверять документы, удостоверяющие личность физических лиц, выступающих в качестве грузоотправителя, грузополучателя, экспедитора и оператора вагонов (контейнеров);
4) получать от грузополучателя, грузоотправителя копии товаросопроводительных документов при транзите груза.
2. Представитель грузоотправителя, грузополучателя, экспедитора обязан предоставлять перевозчику доверенность на прием (отправление) или выдачу (получение) грузов.
2-1. Представитель грузоотправителя за сутки до заявленной даты отправки груза письменно извещает перевозчика о транзите груза с указанием способа и места ввоза, вывоза груза.
3. Грузоотправитель, грузополучатель, экспедитор обязаны извещать перевозчика о любых изменениях сведений, указанных в подпункте 2) пункта 1, пункте 2 настоящей статьи, до приема или выдачи груза.
Статья 45. Подача-уборка вагонов, контейнеров
1. Перевозчик обязан подать грузоотправителю под погрузку и убрать вагоны, контейнеры в сроки, установленные принятой заявкой и (или) договором.
Поданные вагоны, контейнеры должны быть пригодными для перевозки заявленных грузов (исправные, очищенные внутри и снаружи) в соответствии с правилами перевозок.
Подготовка под погрузку вагонов, контейнеров осуществляется за счет лица, которому на праве собственности или ином законном основании принадлежат вагоны и (или) контейнеры, и в соответствии с заключенным договором в сроки, определяемые правилами перевозок.
2. Грузоотправитель определяет пригодность вагонов и контейнеров в коммерческом отношении для перевозки заявленных грузов, за исключением случаев, когда погрузка вагонов осуществляется средствами перевозчика.
Грузоотправитель вправе отказаться от поданных транспортных средств, не пригодных для перевозки соответствующего груза.
Статья 46. Пломбирование вагонов, контейнеров
1. Погруженные вагоны и контейнеры пломбируются:
1) запорно-пломбировочными устройствами перевозчика, когда груз погружен им;
2) запорно-пломбировочными устройствами грузоотправителя, порта, пристани, когда груз погружен грузоотправителем, портом, пристанью.
2. В случае вскрытия вагонов, контейнеров для таможенного досмотра их пломбирование новыми запорно-пломбировочными устройствами осуществляется органами государственных доходов видами запорно- пломбировочных устройств, которые разрешены для применения в соответствии с
3. Запорно-пломбировочные устройства, наложенные органами государственных доходов, приравниваются к запорно-пломбировочным устройствам грузоотправителя и перевозчика.
Статья 47. Провозная плата
1. Плата за перевозку груза и иные причитающиеся перевозчику платежи вносятся грузоотправителем, экспедитором до момента отправления груза, если иное не предусмотрено договором.
При этом плата за перевозки грузов взимается из расчета за кратчайшее расстояние, на которое осуществляются перевозки грузов.
Определение кратчайшего расстояния, на которое осуществляются перевозки крупногабаритных (негабаритных) и тяжеловесных грузов, осуществляется с учетом технических возможностей и пропускной способности железнодорожных путей для перевозок таких грузов.
2. Окончательные расчеты, связанные с перевозкой и выдачей груза, производятся с грузополучателем по прибытии груза.
3. Перевозчик при наличии у грузоотправителя, грузополучателя, экспедитора задолженности за перевозку, а также при несвоевременном внесении платежей может отказаться в последующем от заключения договора перевозки до погашения долга.
4. При совершении действий, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи, виновная сторона (грузоотправитель, грузополучатель, экспедитор)
уплачивает перевозчику плату за пользование вагонами и контейнерами за все время задержки.
5. Оплата за перевозку груза производится в день приема груза к перевозке, а при расчетах по прибытии груза в день его выдачи.
Статья 48. Сроки доставки грузов
1. Перевозчик обязан доставить груз на железнодорожную станцию назначения в срок, определенный договором перевозки в соответствии с
2. Груз считается доставленным в срок, если до истечения срока доставки он доставлен в пункт назначения и сдан грузополучателю или подан на приемо- сдаточные (выставочные) пути.
3. В случае, если подача груза на приемо-сдаточные (выставочные) пути задержана по вине грузоотправителя, грузополучателя, ветвевладельца (занятость фронта выгрузки, невнесение платы за перевозку грузов и иных причитающихся перевозчику платежей), груз считается доставленным в срок.
Статья 49. Плата за пользование вагонами, контейнерами и за простой (стоянку, задержку) подвижного состава на железнодорожных путях
1. Плата за пользование вагонами, контейнерами вносится перевозчику, а при наличии соответствующего договора - владельцу вагонов, контейнеров грузоотправителем, грузополучателем, ветвевладельцем:
1) за все время нахождения у грузоотправителей, грузополучателей, ветвевладельцев вагонов, контейнеров, включая время, установленное правилами перевозок для погрузки (разгрузки) и маневровых работ;
2) за время простоя (стоянки, задержки) вагонов и контейнеров на магистральных, станционных путях по вине грузоотправителей, грузополучателей, ветвевладельцев.
2. Грузоотправители, грузополучатели, ветвевладельцы, владельцы вагонов (контейнеров) за произошедший по их вине простой вагонов (задержку контейнеров) на магистральных, станционных путях, а также железнодорожных путях по договорам государственно-частного партнерства, повлекший нарушение технологического процесса перевозок, обязаны возместить перевозчику платежи, выплаченные владельцу указанных путей за время их занятия.
3. Размеры платы устанавливаются в соответствии с законодательством
Статья 50. Проверка груза при выдаче
1. Перевозчик при выдаче груза проверяет его в случаях прибытия:
1) в поврежденном вагоне, контейнере;
2) в вагоне, контейнере с запорно-пломбировочными устройствами попутных железнодорожных станций, а также при отсутствии или повреждении запорно-пломбировочных устройств;
3) с признаками недостачи, повреждения (порчи) при перевозке на открытом подвижном составе или в крытых вагонах без запорно-пломбировочных устройств, когда такая перевозка предусмотрена правилами перевозок;
4) с нарушением сроков доставки или нарушением температурного режима при перевозке скоропортящегося груза в рефрижераторных вагонах;
5) погруженного перевозчиком;
6) когда выгрузка осуществляется перевозчиком.
2. Тарные и штучные грузы выдаются перевозчиком с проверкой веса и состояния груза только в поврежденных местах. При обнаружении повреждения тары или других обстоятельств, которые могут влиять на состояние груза, перевозчик производит проверку груза в поврежденных местах.
3. Проверка веса груза при выдаче осуществляется способом, аналогичным способу его определения при погрузке.
Вес груза считается правильным, если разница в весе груза, определенном на станции отправления, по сравнению с весом, оказавшимся на станции назначения, не превышает норм предельного весового расхождения и естественной убыли, установленных в соответствии с правилами перевозок.
4. В случае отсутствия у грузополучателя и перевозчика вагонных весов грузы, перевозимые навалом и насыпью, выдаются без проверки их веса.
Статья 51. Определение размера недостачи, повреждения (порчи) груза
1. В случае обнаружения утраты, недостачи или повреждения (порчи) груза перевозчик и грузополучатель совместно определяют размер реального ущерба.
2. По инициативе перевозчика или грузополучателя может быть проведена экспертиза или иное необходимое исследование по определению размера реального ущерба, вызванного недостачей, порчей или повреждением груза.
3. Расходы по проведению экспертизы или иного необходимого исследования возлагаются на виновную сторону.
Статья 52. Меры по обеспечению обязательств по оплате
1. Перевозчик имеет право удерживать переданные ему для перевозки грузы в обеспечение провозной платы и других причитающихся платежей.
2. В случае реализации груза (изъятого, конфискованного, признанного бесхозяйным) по решениям судов и иных уполномоченных органов расходы перевозчика, понесенные в связи с перевозкой и хранением, возмещаются как расходы по совершению исполнительных действий лиц, к компетенции которых относится исполнение судебных решений и решений иных уполномоченных органов.
Статья 53. Последствия нарушения обязательств грузополучателя
1. При уклонении грузополучателя от исполнения обязательств по получению груза перевозчик по истечении семи суток (в отношении скоропортящихся, опасных грузов - двух суток) с момента прибытия груза обязан уведомить грузоотправителя о том, что ему необходимо распорядиться грузом.
Грузоотправитель обязан распорядиться грузом в течение четырех суток (скоропортящимся, опасным грузом - двух суток) с момента получения такого уведомления.
2. При отсутствии указаний грузоотправителя о том, как распорядиться скоропортящимся грузом, когда хранение груза может привести к его порче, перевозчик имеет право реализовать груз.
Сумма, вырученная от реализации скоропортящегося груза, за вычетом всех причитающихся перевозчику платежей вносится на условиях депозита на имя нотариуса для грузоотправителя.
3. Перевозчик до момента получения указаний грузоотправителя о распоряжении грузом имеет право выдать груз грузополучателю.
4. В случае неполучения указаний грузоотправителя о распоряжении грузом в сроки, установленные пунктом 1 настоящей статьи, перевозчик имеет право возвратить груз грузоотправителю за его счет.
Статья 54. Прибытие груза в адрес ненадлежащего грузополучателя
1. В случае прибытия в адрес грузополучателя груза, поставка которого не предусмотрена договором, а также груза, наименование которого не соответствует наименованию, указанному в железнодорожной транспортной накладной:
1) грузополучатель обязан в течение суток с момента получения уведомления о прибытии груза письменно уведомить перевозчика о том, что он является ненадлежащей стороной по договору перевозки;
2) перевозчик обязан немедленно уведомить грузоотправителя о необходимости распорядиться грузом, а грузоотправитель обязан в течение четырех суток (в отношении скоропортящихся, опасных грузов - двух суток) дать письменное указание о распоряжении грузом.
2. Грузополучатель, указанный в железнодорожной накладной, имеет право получить груз при оплате всех причитающихся перевозчику платежей.
3. При неполучении в сроки, предусмотренные пунктом 1 настоящей статьи, указаний грузоотправителя о распоряжении грузом перевозчик имеет право вернуть груз грузоотправителю за его счет, а скоропортящийся груз реализовать в соответствии с пунктом 2 статьи 53 настоящего Закона.
Статья 55. Препятствия к перевозке груза
1. Перевозчик обязан уведомить грузоотправителя или экспедитора о возникновении препятствий к перевозке груза по их вине (задержка органами государственных доходов или иными государственными органами) и невозможности передачи таких грузов иным перевозчикам для дальнейшей перевозки незамедлительно по телеграфу или иным способом согласно заключенному договору.
Грузоотправитель, а также экспедитор, если такие обязательства возложены на него договором, обязаны принять меры по устранению препятствий к перевозке груза.
2. Установленные для перевозчика сроки доставки груза увеличиваются на время задержки груза по вине грузоотправителя, экспедитора.
3. За время задержки экспортного и импортного груза виновный уплачивает перевозчику плату за пользование вагонами и контейнерами, а за время задержки транзитного груза - плату в размере, установленном условиями международных договоров Республики Казахстан.
4. В случае, если грузоотправитель или грузополучатель не принял меры в отношении задержанного груза в течение восьми суток (в отношении скоропортящегося, опасного груза в течение четырех суток) с момента получения от перевозчика уведомления, перевозчик вправе вернуть груз грузоотправителю за его счет или требовать высвобождения из транспортного средства груза, а скоропортящийся груз реализовать в соответствии с пунктом 2 статьи 53 настоящего Закона.
Статья 55-1. Предоставление сведений предварительной информации Грузоотправители, грузополучатели, экспедиторы, таможенные представители либо иные лица, привлекаемые для организации связанных с перевозкой груза услуг, обязаны предоставлять перевозчику сведения, необходимые для осуществления предварительного информирования органов государственных доходов в объеме и сроки, установленные законодательством Республики Казахстан и (или) международным договором.
Глава 8. Подъездные пути
Статья 56. Условия эксплуатации подъездных путей
1. Подъездные пути, их сооружения и устройства должны соответствовать строительным нормам и правилам, а также Правилам технической эксплуатации железнодорожного транспорта, обеспечивать пропуск подвижного состава с допустимой на магистральных путях нормой технической нагрузки.
2. Подъездные пути, их сооружения и устройства должны обеспечивать ритмичную погрузку, выгрузку (разгрузку) грузов, маневровую работу в соответствии с грузооборотом, а также рациональное использование подвижного
3. Эксплуатация подъездного пути в период его строительства или проведения неотложных ремонтных работ может осуществляться на условиях краткосрочного договора.
4. Эксплуатация подъездного пути осуществляется на основании инструкции о порядке обслуживания и организации движения на подъездном пути, разрабатываемой ветвевладельцем и утверждаемой Национальным оператором инфраструктуры в соответствии с правилами перевозок.
5. Техническое содержание и ремонт подъездных путей, их сооружений и устройств, закрепленных за Вооруженными Силами Республики Казахстан, осуществляет Национальный оператор инфраструктуры на договорной основе.
Статья 57. Примыкание подъездных путей
1. Примыкание подъездных путей к магистральным и станционным путям осуществляется с согласия Национального оператора инфраструктуры или частного партнера при реализации проекта государственно-частного партнерства.
Государственный орган, осуществляющий руководство в сферах естественных монополий, осуществляет рассмотрение жалоб в случае отказа Национальным оператором инфраструктуры или частным партнером на примыкание подъездных путей к магистральным и станционным путям.
2. Примыкание вновь строящихся подъездных путей к существующим подъездным путям допускается с согласия ветвевладельца.
Порядок согласования примыкания вновь строящихся путей к существующим подъездным путям определяется уполномоченным органом.
3. В случае примыкания вновь строящихся подъездных путей или увеличения объемов перевозок на действующем подъездном пути строительство подъездных путей, железнодорожных станций, развитие существующих железнодорожных станций магистральной железнодорожной сети могут осуществляться за счет средств инициатора строительства.
Статья 57-1. Услуги подъездных путей
1. Ветвевладельцы вправе оказывать участникам перевозочного процесса услуги подъездных путей для пропуска, стоянки подвижного состава, подачи- уборки и накатки-выкатки вагонов, контейнеров, осуществления операций по приему, погрузке (разгрузке), выдаче грузов, маневровой работе и иных операций на основании договора по оказанию услуг подъездных путей.
2. За оказание услуг подъездных путей ветвевладельцы взимают плату в 2-1. Взимание отдельной платы за пользование сооружениями, устройствами и элементами подъездного пути, предназначенными для перемещения подвижного состава с одного пути на другой, запрещается.
3. Ветвевладельцы обязаны обеспечить участникам перевозочного процесса равное право пользования услугами подъездных путей.
4. Ветвевладельцы при условии отсутствия конкурентного подъездного пути обязаны не допускать действий (бездействия), приводящих к прекращению оказания услуг подъездного пути участникам перевозочного процесса, за исключением случаев, предусмотренных законодательством Республики
Статья 58. Особенности проверки соблюдения требований безопасности движения по подъездному пути
1. При обнаружении на подъездном пути органом государственного транспортного контроля неисправностей, угрожающих безопасности движения, сохранности подвижного состава, контейнеров, грузов, составляется акт о выявленных нарушениях.
На основании указанного акта ветвевладелец обязан приостановить оказание услуг подъездных путей.
На основании письменного уведомления уполномоченного органа Национальный оператор инфраструктуры прекращает подачу-уборку вагонов на подъездные пути.
2. Об устранении выявленных нарушений ветвевладелец письменно уведомляет уполномоченный орган.
Возобновление эксплуатации подъездного пути допускается на основании решения уполномоченного органа.
Уполномоченный орган с момента принятия решения о возобновлении эксплуатации подъездного пути письменно уведомляет Национального оператора
3. За неустранение выявленных нарушений в сроки, указанные в акте, ветвевладелец несет ответственность, установленную законами Республики В указанном случае ветвевладелец несет полную имущественную ответственность за неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств по договорам, в том числе с контрагентом.
Статья 59. Обязательное исполнение распоряжений оператора магистральной железнодорожной сети на подъездных путях Работники, исполняющие служебные обязанности на подъездных путях, обязаны выполнять распоряжения Национального оператора инфраструктуры по вопросам организации маневровой работы.
Статья 60. Договоры на оказание услуг подъездных путей
1. Взаимоотношения участников перевозочного процесса по оказанию услуг подъездных путей определяются договором.
2. Ветвевладелец не вправе в одностороннем порядке:
1) изменять условия договора на оказание услуг подъездных путей;
2) расторгать договор на оказание услуг подъездных путей;
3) совершать иные действия, нарушающие принцип равного доступа участников перевозочного процесса, за исключением случаев нарушения ими договора на оказание услуг подъездных путей.
Статья 61. Досудебное урегулирование разногласий Досудебное урегулирование споров, возникающих при заключении договоров на подачу-уборку вагонов, а также разногласий по их изменению и дополнению осуществляется в порядке и сроки, указанные в правилах перевозок.
Статья 62. Ответственность за сохранность вагонов и контейнеров на подъездных путях Ответственность за сохранность груза и подвижного состава на подъездных путях несет принявшая сторона. Ответственность контрагента перед ветвевладельцем определяется теми же правилами, по которым перед перевозчиком отвечает ветвевладелец.
Статья 63. Учет времени нахождения вагонов и контейнеров на подъездных путях Учет времени нахождения вагонов, контейнеров на подъездных путях осуществляется в соответствии с правилами перевозок. Место и порядок приема вагонов, контейнеров на подъездных путях устанавливаются договором.
Глава 9. Перевозка пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений
Статья 64. Организация перевозок пассажиров В международных и межобластных сообщениях организация перевозок пассажиров определяется уполномоченным органом.
По межрайонным (междугородным внутриобластным) и пригородным сообщениям организацию перевозок пассажиров определяют местные представительные и исполнительные органы или перевозчик.
Открытие перевозчиками пассажиров новых железнодорожных сообщений, не относящихся к социально значимым пассажирским сообщениям, осуществляется по согласованию с уполномоченным органом.
Порядок согласования уполномоченным органом открытия перевозчиками пассажиров новых железнодорожных сообщений, не относящихся к социально значимым пассажирским сообщениям, определяется Правилами пользования магистральной железнодорожной сетью.
Статья 65. Договор перевозки пассажира, багажа и грузобагажа
1. По договору перевозки пассажира перевозчик обязуется перевезти его в пункт назначения, предоставив ему место в поезде согласно проездному документу (билету), а пассажир обязан оплатить проезд.
2. По договору перевозки багажа, грузобагажа перевозчик обязан перевезти багаж, грузобагаж в пункт назначения, а отправитель оплатить его провоз.
3. Договор на перевозку пассажира оформляется проездным документом (билетом), на перевозку багажа - багажной квитанцией, а на перевозку грузобагажа - грузобагажной квитанцией.
4. Перевозчик обязан обеспечить продажу проездного документа (билета)
до указанной пассажиром станции назначения. Перевозчик может организовать продажу проездных документов (билетов) через билетные кассы пассажирских агентств, электронные терминалы, интернет-ресурсы и другими способами в порядке, установленном Правилами организации продажи проездных документов (билетов) на железнодорожном транспорте в Республике Казахстан.
4-1. Продажа проездных документов (билетов) и резервирование мест осуществляются через автоматизированные системы управления пассажирскими перевозками по согласованию с уполномоченным органом.
Продажа проездных документов (билетов) в пути следования поезда перевозчиком осуществляется через автоматизированные системы управления пассажирскими перевозками в соответствии с Правилами организации продажи проездных документов (билетов) на железнодорожном транспорте в Республике
5. Перевозчик, не предоставивший пассажиру место согласно проездному документу (билету) либо отказавшийся от продолжения перевозки, обязан за свой счет доставить пассажира в пункт назначения или возместить все убытки, причиненные пассажиру ненадлежащим исполнением договора.
6. Форма проездных документов (билетов), порядок их продажи и сроки действия устанавливаются правилами перевозок.
Статья 66. Правила перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа Правилами перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа определяются:
1) организация продажи, продления срока действия проездных документов (билетов) и работы билетных касс;
2) категория пассажирского вагона, в том числе по уровню комфортности;
3) перечень обязательных услуг, включая оказание неотложной медицинской помощи, оказываемых пассажирам в пассажирских поездах и на вокзалах;
4) условия и порядок изменения условий проезда пассажира, предоставления постельных принадлежностей и других услуг в поездах;
5) порядок оформления остановки пассажиром в пути следования (до десяти дней);
6) порядок и условия провоза ручной клади;
7) условия и порядок приема и выдачи багажа, грузобагажа;
8) формы перевозочных документов и порядок их оформления;
9) перечень животных, допускаемых к перевозке, порядок и условия их перевозки;
10) порядок выдачи багажа и грузобагажа в пути следования;
11) порядок и условия переотправки багажа и грузобагажа;
12) порядок хранения, удержания, передачи багажа и грузобагажа;
13) порядок перевозки опасных веществ;
14) порядок возврата платежей за неиспользованные проездные документы (билеты);
15) правила проезда несовершеннолетних пассажиров;
15-1) порядок использования пассажирских платформ;
16) иные условия в соответствии с законодательными актами Республики
Статья 66-1. Порядок проведения контроля за соблюдением Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа в пассажирских поездах
1. Контроль за соблюдением Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа в пассажирских поездах проводится уполномоченным органом.
2. Проверка пассажирских поездов по соблюдению перевозчиками Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа проводится должностным (должностными) лицом (лицами) уполномоченного органа на основании акта о назначении проверки.
В акте о назначении проверки указываются:
1) дата и номер акта;
2) наименование уполномоченного органа;
3) фамилия, имя, отчество (при его наличии) и должность лица (лиц), уполномоченного (уполномоченных) на проведение проверки;
4) дата и номер регистрации в журнале учета актов о назначении проверок пассажирских поездов;
5) наименование проверяемого субъекта и номера пассажирских поездов;
6) идентификационный номер (ИИН/БИН) проверяемого субъекта;
7) вопросы проверки;
8) срок проведения проверки;
9) подпись лица, уполномоченного подписывать акты, и печать
3. Акт о назначении проверки составляется на каждого проверяемого субъекта, осуществляющего перевозки пассажиров, багажа и грузобагажа, с указанием номеров пассажирских поездов.
Акт о назначении проверки регистрируется в журнале учета актов о назначении проверок пассажирских поездов.
Порядок ведения и форма журнала учета актов о назначении проверок пассажирских поездов утверждаются уполномоченным органом.
4. Должностные лица перед началом проверки пассажирского поезда предъявляют служебное удостоверение либо идентификационную карту и акт о назначении проверки данного поезда, при этом ознакомляют под роспись о начале проверки начальника пассажирского поезда или старшего проводника (директора вагона-ресторана, приемосдатчика багажного вагона, проводника служебного вагона).
5. В случае воспрепятствования доступу должностного лица на пассажирский поезд, являющийся объектом государственного контроля, им составляется протокол. Отказ в доступе на проверяемый объект не является основанием для отмены проверки.
6. К проверке пассажирского поезда за соблюдением Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа должностные лица приступают после отправления пассажирского поезда.
7. Проверка осуществляется во всех вагонах проверяемого пассажирского поезда в части соблюдения Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа.
8. По результатам проверки пассажирского поезда должностными лицами составляется акт о результатах проверки.
В случае отсутствия нарушений установленных требований к предмету проверки в акте о результатах проверки производится соответствующая запись.
9. Акт о результатах проверки составляется в двух экземплярах.
В акте о результатах проверки указываются:
1) дата, время и участок проверки;
3) дата и номер акта о назначении проверки, на основании которого проведена проверка;
4) фамилия, имя, отчество (при его наличии) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;
5) наименование проверяемого субъекта, номера и сообщения пассажирского поезда, фамилия, имя, отчество (при его наличии) начальника пассажирского поезда или старшего проводника (директора вагона-ресторана, приемосдатчика багажного вагона, проводника служебного вагона), присутствовавшего при проведении проверки;
6) сведения о результатах проверки, в том числе о выявленных нарушениях;
7) сведения об ознакомлении или об отказе в ознакомлении с актом о результатах проверки начальника пассажирского поезда или старшего проводника (директора вагона-ресторана, приемосдатчика багажного вагона, проводника служебного вагона), присутствовавшего при проведении проверки, его подпись или отказ от подписи;
8) подпись должностного (должностных) лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку.
К акту о результатах проверки прилагаются при их наличии документы или их копии, связанные с результатами проверки.
10. В случае наличия замечаний и (или) возражений по результатам проверки начальник пассажирского поезда или старший проводник (директор вагона-ресторана, приемосдатчик багажного вагона, проводник служебного вагона), присутствовавший при проведении проверки, излагает их в письменном виде.
Замечания и (или) возражения прилагаются к акту о результатах проведения проверки, о чем делается соответствующая отметка.
11. Один экземпляр акта о результатах проверки вручается начальнику пассажирского поезда или старшему проводнику (в случае проверки в составе пассажирского поезда вагона-ресторана, багажного вагона и служебного вагона по одной копии акта о результатах проверки вручаются соответственно директору вагона-ресторана, приемосдатчику багажного вагона, проводнику служебного вагона), присутствовавшему при проведении проверки, для ознакомления и принятия мер по устранению выявленных нарушений.
12. Должностное (должностные) лицо (лица) при проведении контроля за соблюдением Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа в пассажирских поездах имеет (имеют) право:
1) беспрепятственного доступа в пассажирские вагоны всех типов, находящиеся в составе проверяемого пассажирского поезда;
2) получать документы (сведения), связанные с вопросами проверки, на бумажных носителях либо их копии для приобщения к акту о результатах проверки;
3) привлекать специалистов, консультантов и экспертов государственных
13. Должностному (должностным) лицу (лицам), осуществляющему (осуществляющим) проверку, запрещается предъявлять требования и обращаться с просьбами, не относящимися к вопросам проверки.
14. Должностные лица уполномоченного органа при проведении контроля обязаны:
1) соблюдать законодательство Республики Казахстан, права и законные интересы проверяемых субъектов;
2) проводить проверки в строгом соответствии с порядком, установленным настоящим Законом;
3) вручить начальнику пассажирского поезда или старшему проводнику (директору вагона-ресторана, приемосдатчику багажного вагона, проводнику служебного вагона), присутствовавшему при проведении проверки, акт о результатах проведенной проверки в день ее окончания.
15. Начальник пассажирского поезда или старший проводник (директор вагона-ресторана, приемосдатчик багажного вагона, проводник служебного вагона) при проведении контроля вправе не допускать к проверке должностного (должностных) лица (лиц) уполномоченного органа, прибывшего (прибывших)
для проведения проверки на объект, в случаях:
1) истечения указанных в акте о назначении проверки сроков;
2) несоответствия данных должностного (должностных) лица (лиц), прибывшего (прибывших) для проведения проверки, с данными должностного (должностных) лица (лиц), указанного (указанных) в акте о назначении проверки.
16. Начальник пассажирского поезда или старший проводник (директор вагона-ресторана, приемосдатчик багажного вагона, проводник служебного вагона) при проведении уполномоченным органом контроля за соблюдением Правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа в пассажирском поезде обязан:
1) обеспечить беспрепятственный доступ должностного (должностных)
лица (лиц) в пассажирские вагоны всех типов, находящиеся в составе проверяемого пассажирского поезда, при соблюдении требований пункта 4 статьи 66-1 настоящего Закона;
2) представлять должностному (должностным) лицу (лицам) документы (сведения), связанные с вопросами проверки, на бумажных носителях либо их копии для приобщения к акту о результатах проверки;
3) сделать отметку об ознакомлении с актом о назначении проверки;
4) сделать отметку о получении на втором экземпляре акта о результатах проведенной проверки в день ее окончания.
Статья 66-2. Порядок проведения проверок правил перевозок пассажиров, багажа и грузобагажа
Статья 67. Права и обязанности пассажира
1. Пассажир имеет право:
1) приобрести проездной документ (билет) на любой поезд и в любой вагон до названной им станции назначения, открытой для пассажирских операций по маршрутам следования поездов;
2) получить место в вагоне поезда согласно приобретенному проездному документу (билету);
3) провозить с собой бесплатно одного ребенка в возрасте до семи лет, если он не занимает отдельного места, либо с оплатой проезда в размере пятидесяти процентов - детей в возрасте от семи до пятнадцати лет с предоставлением им отдельных мест.
Предоставление данного права при перевозке в пассажирских вагонах иных государств и в пассажирских вагонах Республики Казахстан по территории иных государств осуществляется на условиях международных договоров Республики
4) провозить с собой бесплатно ручную кладь весом не свыше тридцати пяти килограммов на один полный или детский проездной документ.
Ручная кладь, превышающая данный вес, подлежит сдаче в багажный вагон.
Пассажиры из числа лиц с инвалидностью и маломобильных групп населения дополнительно имеют право провозить с собой бесплатно технические вспомогательные (компенсаторные)
средства и специальные средства передвижения, предназначенные для личного пользования;
5) возвратить проездной документ (билет) перевозчику и получить от перевозчика возврат платы за проезд и провоз багажа (а отправитель платы за провоз багажа, грузобагажа) в порядке, установленном правилами перевозок;
6) продлить срок действия проездного документа (билета) в порядке, установленном правилами перевозок;
7) делать остановку в пути следования и продлить срок действия проездного документа (билета) не более чем на десять дней в порядке, установленном правилами перевозок;
8) выехать пассажирским поездом, следующим ранее поезда, на который приобретен проездной документ (билет), при наличии свободных мест и внесении изменений в проездной документ (билет);
9) сдавать к перевозке багаж за установленную плату;
10) по письменному требованию получать от перевозчика (билетных касс или пассажирских агентств) в порядке, установленном Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа, дубликат ранее приобретенного проездного документа (билета) в случае его повреждения, потери.
Дубликат по ранее возращенным проездным документам (билетам) не выдается.
2. Пассажир обязан:
1) предъявить документ, удостоверяющий личность, при приобретении проездного документа (билета), при посадке в поезд и при проверке проездного документа (билета) в пути следования, за исключением поездов пригородного сообщения;
2) иметь проездной документ (билет) при посадке в поезд и в пути следования до окончания поездки;
3) соблюдать общественный порядок, правила пользования пассажирскими вагонами и объектами, предназначенными для обслуживания перевозок пассажиров, а также бережно относиться к имуществу перевозчика и соблюдать правила пожарной безопасности как в пути следования, так и в местах ожидания.
Статья 68. Провоз багажа и грузобагажа
1. Перевозчик обязан принять от пассажира или отправителя багаж и грузобагаж и отправить до любой железнодорожной станции, открытой для данных операций.
Грузобагаж отправителя принимается по перевозочному документу (грузобагажной квитанции) без предъявления проездного документа (билета).
Багаж, грузобагаж отправителя отправляются ближайшим поездом, в котором имеется багажный вагон. При этом перевозчик обязан обеспечить первоочередное отправление багажа, грузобагажа пассажира. Багаж, грузобагаж, следующие по маршруту, указанному в проездном документе (билете) пассажира, должны быть отправлены поездом, которым следует пассажир или ближайшим поездом, в котором имеется багажный вагон.
2. Пассажир (отправитель) при сдаче багажа вправе объявить его ценность, а при сдаче грузобагажа обязан объявить его ценность.
3. К перевозке багажом, грузобагажом принимаются такие вещи и предметы, которые по своим размерам, упаковке и свойствам могут быть без затруднений погружены и размещены в багажном вагоне и не могут причинить вреда имуществу перевозчика и багажу, грузобагажу других пассажиров (отправителей).
Статья 69. Срок доставки багажа и грузобагажа
1. Срок доставки багажа и грузобагажа определяется временем следования пассажирского поезда, в котором осуществляется перевозка, до железнодорожной станции назначения согласно расписанию движения поездов.
Если перевозка багажа, грузобагажа осуществляется с перегрузкой в пути следования, то срок доставки увеличивается на сутки за каждую перегрузку.
2. Пассажиру, получателю багаж, грузобагаж выдаются на станции назначения по предъявлении багажной, грузобагажной квитанций и документа, удостоверяющего личность.
3. Выдача багажа, грузобагажа производится в течение времени, когда станция открыта для операций по пассажирским перевозкам.
Статья 70. Последствия истечения предельных сроков хранения
1. В случае, когда пассажир, получатель не получили багаж, грузобагаж по причинам, не зависящим от перевозчика, перевозчик обязан хранить его на станции назначения в течение тридцати дней со дня прибытия, а багаж и грузобагаж, следующий под таможенным контролем, - в течение пятнадцати дней.
2. По истечении предельных сроков хранения, указанных в пункте 1 настоящей статьи, перевозчик передает багаж и грузобагаж в распоряжение уполномоченных государственных органов (органов государственных доходов и иных государственных органов). С этого момента пассажир, отправитель, получатель вправе обратиться к ним по вопросам возмещения стоимости или получения багажа, грузобагажа.
3. В случае реализации багажа, грузобагажа (изъятого, конфискованного, признанного бесхозяйным) по решениям судов и иных уполномоченных органов расходы перевозчика, понесенные в связи с перевозкой и хранением, возмещаются как расходы по совершению исполнительных действий лиц, к компетенции которых относится исполнение судебных решений и решений иных уполномоченных органов.
Статья 71. Организация перевозок пассажиров в пригородном сообщении (Статья 71 исключена - Законом РК от 9 июля 2004 г. N 596)
Статья 72. Перевозка почтовых отправлений Перевозка почтовых отправлений осуществляется в почтовых вагонах в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Глава 10. Ответственность по обязательствам, вытекающим из перевозки
Статья 73. Ответственность за нарушение обязательств по перевозке
1. В случае неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств, вытекающих из перевозки, стороны несут ответственность по основаниям и в размерах, установленных Гражданским кодексом Республики Казахстан, настоящим Законом и иными нормативными правовыми актами в области железнодорожного транспорта, международными договорами Республики Казахстан, правилами перевозок, а также заключаемыми на их основе договорами.
Привлечение к ответственности стороны, нарушившей обязательство, производится только по требованию стороны, чьи права нарушены.
2. Соглашения сторон, имеющие целью ограничить или устранить ответственность, установленную настоящим Законом, недействительны.
Стороны по взаимному согласию могут увеличить размеры ответственности, а также предусмотреть дополнительную ответственность по договору перевозки.
3. Взаимная ответственность перевозчиков за неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств по перевозке определяется настоящим Законом, правилами перевозок грузов, пассажиров, а также соглашениями между перевозчиками.
4. В случае осуществления перевозки несколькими перевозчиками они несут солидарную ответственность перед отправителем (грузоотправителем), получателем (грузополучателем) за утрату, недостачу, повреждение (порчу), просрочку доставки багажа, груза, грузобагажа.
5. Если перевозчик понесет ответственность, наступившую по вине иного перевозчика, грузоотправителя, грузополучателя, ветвевладельца, экспедитора, он имеет к виновным право регрессного требования.
Статья 74. Неустойка
1. За неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств по перевозке груза виновная сторона уплачивает неустойку в размерах, установленных Гражданским кодексом Республики Казахстан, настоящим Законом или договором.
2. За просрочку уплаты причитающихся перевозчику платежей взимается неустойка в размере ответственности за неправомерное пользование чужими денежными средствами, установленной Гражданским кодексом Республики
3. При отсутствии иного соглашения сторон из суммы произведенного платежа погашается прежде всего сумма неустойки, а в оставшейся части - основная сумма долга.
Статья 75. Ответственность перевозчика за вред, причиненный жизни и здоровью пассажира Перевозчик несет ответственность по обязательствам, возникающим вследствие причинения вреда жизни и здоровью пассажира, в соответствии с Гражданским кодексом Республики Казахстан.
Ответственность перевозчика наступает за причинение вреда жизни и здоровью пассажира в период нахождения пассажира в поезде и на территории вокзала при посадке (высадке) на поезд.
Статья 76. Ответственность перевозчика за утрату, недостачу или повреждение (порчу) багажа, груза, грузобагажа
1. Перевозчик обязан обеспечить сохранность багажа, груза, грузобагажа с момента приема их к перевозке до момента выдачи грузополучателю, получателю.
2. Имущественная ответственность за утрату, недостачу, повреждение (порчу) багажа, груза, грузобагажа переходит с момента их приема-передачи.
3. За утрату, недостачу или повреждение (порчу) багажа, груза, грузобагажа, принятого к перевозке без объявления ценности, перевозчик несет ответственность в следующих размерах:
1) в случае утраты или недостачи в размере стоимости утраченного или недостающего багажа, груза, грузобагажа;
2) в случае повреждения (порчи) в размере суммы, на которую понизилась стоимость багажа, груза, грузобагажа.
Стоимость багажа, груза, грузобагажа определяется исходя из его цены, указанной в счете продавца, договоре, а при ее отсутствии исходя из цены, которая при сравнимых обстоятельствах обычно взимается за аналогичные товары.
4. За утрату, недостачу или повреждение (порчу) багажа и грузобагажа, а также груза, сданного к перевозке с объявлением ценности, перевозчик несет ответственность в размере объявленной ценности.
5. Перевозчик, помимо возмещения ущерба, предусмотренного пунктами 3 и 4 настоящей статьи, возвращает провозную плату, полученную за перевозку утраченного, недостающего, поврежденного (испорченного) багажа, груза, грузобагажа, если провозная плата не входит в их стоимость.
6. Багаж, груз, грузобагаж считаются утраченными спустя семь дней по истечении срока доставки.
В случае прибытия багажа, груза, грузобагажа по истечении указанных сроков получатель может принять их и возвратить сумму, выплаченную перевозчиком за утрату.
7. Перевозчик отвечает за утрату, недостачу или повреждение (порчу) груза, багажа или грузобагажа, если не докажет, что утрата, недостача или повреждение (порча) груза или багажа, грузобагажа произошли не по его вине.
8. В случае выдачи груза, не соответствующего сведениям, указанным в железнодорожной транспортной накладной при погрузке такого груза перевозчиком, последний несет ответственность перед грузополучателем в размере стоимости груза, указанного в железнодорожной транспортной накладной, как за его утрату.
9. Ответственность по уплате таможенных пошлин и налогов за утраченный, недоставленный груз при международных перевозках грузов в соответствии с таможенной процедурой таможенного транзита несет перевозчик, принявший груз к перевозке от другого перевозчика Евразийского экономического союза, в случае нарушения договора перевозки.
Статья 77. Ответственность за невыполнение заявки по плану перевозок груза
1. Перевозчик за неподачу транспортных средств в соответствии с принятой заявкой, а грузоотправитель за непредъявление груза, а также за неиспользование поданных транспортных средств несут взаимную имущественную ответственность в виде штрафа, исчисляемого в процентах от величины месячного расчетного показателя, в следующих размерах:
1) при перевозке грузов в контейнерах:
пятнадцать процентов за каждый контейнер массой брутто до пяти тонн включительно;
тридцать процентов за каждый контейнер массой брутто от пяти до десяти тонн включительно;
шестьдесят процентов за каждый контейнер массой брутто свыше десяти тонн;
2) при перевозке грузов в вагонах, за исключением рефрижераторных вагонов и транспортеров, - сто пятьдесят процентов за каждый вагон;
3) при перевозке в рефрижераторных вагонах, транспортерах - двести девяносто процентов за каждый вагон, транспортер.
2. При перевозке грузов (перевозка которых установлена только в вагонах)
по железнодорожным линиям, имеющим узкую колею, - в размере пятидесяти процентов штрафов, предусмотренных пунктом 1 настоящей статьи.
3. Штраф за невыполнение заявки на перевозку грузов взимается независимо от платы за пользование вагонами, контейнерами.
3-1. В случае предупреждения грузоотправителем перевозчика о неиспользовании вагонов (контейнеров) не менее чем за трое суток до дня погрузки сумма штрафа уменьшается на одну треть.
4. Уплата штрафа перевозчиком за неподачу подвижного состава в соответствии с принятой заявкой не освобождает его от дальнейших обязательств по подаче подвижного состава. В случае непредоставления подвижного состава в оговоренные с грузоотправителем продленные сроки перевозчик обязан уплатить неустойку в размере 5-кратного месячного расчетного показателя, установленного законом о республиканском бюджете на соответствующий финансовый год, если перевозчик не докажет, что неподача подвижного состава произошла не по его вине.
Статья 78. Ответственность за самовольное занятие, повреждение или утрату вагонов и контейнеров
1. Перевозчик, грузоотправитель, грузополучатель, а также иные лица не вправе использовать не принадлежащие им вагоны, контейнеры для собственных перевозок, хранения грузов, а также использовать их под погрузку без разрешений владельцев, если это не предусмотрено соответствующими договорами.
2. За несоблюдение такого требования виновная сторона, помимо платы за пользование вагонами, контейнерами, несет перед владельцем имущественную ответственность в виде штрафа в размере платы за пользование вагонами, контейнерами.
3. Выплата штрафа, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, не освобождает виновную сторону от имущественной ответственности перед владельцем, установленной Гражданским кодексом Республики Казахстан.
Статья 79. Ответственность за нарушение сроков доставки груза
1. За каждые сутки просрочки доставки груза за железнодорожную часть пути перевозчик уплачивает грузополучателю штраф в размере пяти процентов провозной платы за перевозку железнодорожным транспортом, но не свыше пятидесяти процентов провозной платы, если не докажет, что просрочка произошла не по его вине.
2. За нарушение грузоотправителем, грузополучателем, экспедитором требований законодательства Республики Казахстан по оформлению документов на экспорт, импорт, транзит товаров, повлекшее задержку вагонов и контейнеров органами государственных доходов, органами пограничного или других видов контроля, в пользу перевозчика взимается штраф в размере платы за пользование вагонами, контейнерами.
Статья 79-1. Ответственность за несвоевременную выгрузку (разгрузку) груза При несвоевременной выгрузке (разгрузке) грузов грузополучателями перевозчик увеличивает плату за пользование вагонами и контейнерами, задержанными свыше двадцати четырех часов сверх технологического срока оборота вагонов и сроков (технологического времени) выгрузки (разгрузки)
грузов, но не более чем в десять раз.
При взимании данной платы норма пункта 2 статьи 49 настоящего Закона не применяется.
Статья 80. Ответственность за нарушение сроков доставки пассажира, багажа, грузобагажа
1. За каждые сутки просрочки доставки багажа, грузобагажа перевозчик уплачивает пассажиру, получателю штраф в размере десяти процентов провозной платы, но не свыше пятидесяти процентов провозной платы, если не докажет, что просрочка произошла не по его вине.
Просрочка в доставке исчисляется с двадцати четырех часов суток, в которые должен прибыть багаж, грузобагаж.
2. Уплата штрафа за нарушение сроков доставки багажа, грузобагажа производится на основании акта общей формы по заявлению пассажира, получателя в соответствии с правилами перевозок.
3. За задержку отправления, а также за опоздание пассажирского поезда, перевозящего пассажира на железнодорожную станцию назначения, перевозчик уплачивает штраф пассажиру в размере трех процентов от стоимости проездного документа (билета) за каждый час задержки, помимо возмещения убытков пассажиру, если не докажет, что задержка или опоздание имели место вследствие непреодолимой силы.
Сумма взысканного штрафа не может превышать стоимость проездного документа (билета).
Уплата штрафа за опоздание пассажирского поезда производится по заявлению пассажира в соответствии с правилами перевозок.
Статья 81. Ответственность за предъявление багажа, груза, грузобагажа к перевозке с нарушением условий перевозок
1. За неправильное указание в железнодорожной транспортной накладной наименования груза, его особых свойств или необходимых мер предосторожности, а также за отправление груза, перевозка которого запрещена, с грузоотправителя в пользу перевозчика взыскивается штраф в размере пятикратной стоимости перевозки, наряду с возмещением убытков, причиненных данными обстоятельствами.
2. Отправитель багажа, грузобагажа несет перед перевозчиком ответственность в виде штрафа в размере пятикратной стоимости перевозки за провоз багажа, грузобагажа, перевозка которых запрещена, а в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, привлекается к административной или уголовной ответственности.
Статья 82. Ответственность за перегруз вагонов, контейнеров За перегруз вагона, контейнера сверх грузоподъемности (вместимости) с грузоотправителя в пользу перевозчика взыскивается штраф в размере пятидесяти процентов провозной платы, наряду с возмещением причиненных убытков.
Статья 83. Ответственность за неочистку вагонов, контейнеров после выгрузки
1. Перевозчик имеет право отказаться от приема неочищенного вагона, контейнера. За время нахождения вагона, контейнера под очисткой грузополучатель уплачивает перевозчику плату за пользование.
2. За отказ очистить вагон, контейнер с грузополучателя взыскивается штраф в пользу перевозчика в размере двукратной стоимости работ по очистке и расходы перевозчика по доставке вагона, контейнера к месту очистки.
Статья 84. Ответственность за повреждение или утрату подвижного состава, контейнеров, съемных перевозочных приспособлений За повреждение или утрату подвижного состава, контейнеров, съемных перевозочных приспособлений и средств пакетирования с виновной стороны в пользу собственника (владельца) взыскивается стоимость утраченного имущества или необходимого ремонта, а также штраф в размере пятидесяти процентов стоимости утраченного имущества или необходимого ремонта.
Статья 85. Ответственность за задержку подачи-уборки вагонов с подъездных путей
1. По договорам на подачу-уборку вагонов, эксплуатацию подъездного пути перевозчик несет ответственность в виде штрафа за задержку подачи-уборки, приема вагонов на места (с мест) погрузки и выгрузки (разгрузки) на железнодорожных подъездных путях в размере 1,7 процента от величины месячного расчетного показателя за каждый вагон в час.
Штраф начисляется за все время задержки с момента нарушения сроков подачи-уборки вагонов, предусмотренных указанными договорами.
2. Задержка вагонов на срок менее чем на тридцать минут не учитывается.
Задержка вагонов на срок от тридцати минут до одного часа учитывается за полный час.
Статья 86. Освобождение от ответственности
1. Стороны могут быть освобождены от ответственности за неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств, вытекающих из договора перевозки, по основаниям, предусмотренным Гражданским кодексом Республики Казахстан, настоящим Законом, международными договорами Республики Казахстан.
2. Стороны освобождаются от ответственности, если неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств произошло вследствие:
1) непреодолимой силы, а также чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера;
2) военных действий, введения чрезвычайного положения;
3) прекращения или ограничения перемещения грузов, движения поездов, объявленного в порядке, установленном настоящим Законом.
Статья 87. Освобождение перевозчика от ответственности
1. Перевозчик освобождается от ответственности, помимо оснований, указанных в пункте 2 статьи 86 настоящего Закона, в случаях:
1) неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств по вине пассажира, отправителя (грузоотправителя), получателя (грузополучателя), экспедитора;
2) восполнения неподачи вагонов, контейнеров, допущенной за отдельные дни декады, в течение этой календарной декады с согласия грузоотправителя;
3) прекращения подачи вагонов, контейнеров или задержки отправления грузов по основаниям, предусмотренным пунктом 3 статьи 47 настоящего Закона;
4) повреждения (порчи) груза вследствие его несвоевременной выгрузки и вывоза грузополучателем;
5) прибытия багажа, груза и грузобагажа в исправном вагоне, контейнере с исправными запорно-пломбировочными устройствами, установленными отправителем (грузоотправителем), либо в исправном подвижном составе без перегрузки в пути следования с исправной защитной маркировкой или исправной увязкой, а также при наличии других признаков, свидетельствующих о сохранности багажа, груза, грузобагажа;
6) несохранности груза вследствие особых естественных свойств, а также вследствие сдачи его к перевозке без указания в перевозочных документах особых свойств, требующих особых условий или мер предосторожности при перевозке или хранении;
7) погрузки, выгрузки (разгрузки) груза в крытый вагон, контейнер, если погрузка или выгрузка (разгрузка) производилась средствами грузоотправителя или грузополучателя;
8) несохранности груза вследствие естественных причин, связанных с перевозкой на открытом подвижном составе;
9) перевозки груза в сопровождении проводника грузоотправителя или грузополучателя;
10) неправильности, неточности или неполноты сведений, указанных грузоотправителем в железнодорожной транспортной накладной;
11) разницы в весе груза в пределах норм естественной убыли, снижения влажности и расхождения норм в показаниях весов, а также разницы в весе груза, принятого к перевозке по весу, определенному грузоотправителем без участия перевозчика;
12) порчи скоропортящегося груза при соблюдении срока транспортабельности и температурного режима;
13) несохранности багажа, груза, грузобагажа вследствие скрытых недостатков транспортной тары или их свойств;
14) использования меньшего количества вагонов, контейнеров, чем предусмотрено заявкой, в результате уплотненной загрузки.
2. Перевозчик не несет ответственность за сохранность багажа, следующего вместе с пассажиром в качестве ручной клади, кроме случаев порчи багажа по вине перевозчика.
Статья 88. Освобождение от ответственности грузоотправителя, грузополучателя Грузоотправитель или грузополучатель, в том числе при выполнении воинских перевозок, помимо оснований, указанных в пункте 2 статьи 86 настоящего Закона, освобождается от ответственности в случаях:
1) неиспользования вагонов, контейнеров, поданных без его предварительного согласия;
2) восполнения недогруза, допущенного в отдельные дни декады, в течение этой календарной декады с согласия перевозчика;
3) использования меньшего количества вагонов, контейнеров, чем предусмотрено заявкой, в результате уплотненной загрузки;
4) уведомления перевозчика о неиспользовании вагонов, контейнеров не менее чем за семь суток до дня погрузки, а по воинским перевозкам – в день погрузки.
Глава 10-1. Осуществление государственного контроля в области
Статья 88-1. Предмет и цель проведения государственного контроля в области железнодорожного транспорта
1. Государственный контроль в области железнодорожного транспорта (далее – транспортный контроль) проводится за соблюдением физическими и юридическими лицами требований нормативных правовых актов Республики Казахстан, определяющих порядок функционирования железнодорожного транспорта, выявлением и принятием мер по пресечению их нарушений.
2. Целью проведения транспортного контроля является соблюдение требований законодательства Республики Казахстан в области железнодорожного транспорта по обеспечению безопасной эксплуатации и эффективной деятельности на железнодорожном транспорте.
3. Уполномоченный орган взаимодействует с центральными и местными исполнительными органами, принимает совместные меры контроля, обеспечивает взаимный обмен информацией.
Государственные органы обязаны оказывать содействие уполномоченному органу в выполнении задач по осуществлению транспортного контроля за обеспечением безопасности в области железнодорожного транспорта в Участники перевозочного процесса и владельцы железнодорожного подвижного состава предоставляют информацию о проведенном плановом ремонте железнодорожного подвижного состава, а также магистральных, станционных, подъездных путей уполномоченному органу по форме, установленной Правилами технической эксплуатации железнодорожного транспорта, не позднее тридцати календарных дней с момента завершения ремонта.
Статья 88-2. Государственный контроль в области
1. Государственный контроль в области железнодорожного транспорта осуществляется в форме проверки и профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.
2. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля осуществляется в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан и настоящим Законом.
Статья 88-3. Сроки проведения проверок
Статья 88-4. Права уполномоченного органа Для реализации поставленных задач уполномоченный орган вправе:
1) запрашивать у физических и юридических лиц необходимую информацию, материалы, справочные данные по всем вопросам, входящим в компетенцию уполномоченного органа;
2) проверять деятельность физических и юридических лиц, осуществляющих перевозочную и другую деятельность на железнодорожном транспорте, в части соблюдения ими:
содержания станционных и магистральных путей железнодорожной сети и железнодорожных подъездных путей;
содержания, эксплуатации и ремонта подвижного состава;
установленных правил перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почтовых отправлений железнодорожным транспортом, а также правил перевозок грузов железнодорожным транспортом;
содержания, эксплуатации и ремонта технических средств, направленных на обеспечение безопасности движения на железнодорожном транспорте;
содержания, эксплуатации и ремонта искусственных сооружений, а также железнодорожных переездов;
3) исключен - от 27 июля 2007 года № 316;
4) в пределах своей компетенции составлять акты по результатам проверок и вносить предписания об устранении выявленных нарушений законодательства Республики Казахстан о железнодорожном транспорте, документов по стандартизации и норм, определяющих порядок функционирования 4-1) использовать технические средства для фиксации фактов совершения административных правонарушений и действий должностных лиц уполномоченного органа в порядке, определяемом уполномоченным органом;
5) составлять протоколы, осуществлять производство по делам об административных правонарушениях в соответствии с законодательством Республики Казахстан об административных правонарушениях;
6) исключен Законом РК от 28.12.2010 № 369-IV;
7) в пределах своей компетенции проводить осмотр территорий, помещений, товаров, иного имущества, принадлежащих юридическому лицу, а также проверку соответствующих документов;
8) привлекать соответствующих специалистов для участия в экспертизах по вопросам, отнесенным к компетенции уполномоченного органа;
9) вносить в государственные органы предложения о мерах по предупреждению транспортных происшествий, нарушений правил эксплуатации
10) приостанавливать и прекращать эксплуатацию объектов магистральной железнодорожной сети, железнодорожных путей и подвижного состава, а также при перевозке пассажиров, грузов и опасных грузов, состояние которых не отвечает установленным требованиям безопасности движения и охраны окружающей среды;
11) возобновить эксплуатацию объектов магистральной железнодорожной сети, железнодорожных путей и подвижного состава, а также перевозку пассажиров, грузов и опасных грузов, состояние которых отвечает установленным требованиям безопасности движения и охраны окружающей среды.
Статья 88-5. Формы актов Формы актов на проведение проверок, оформление результатов проведенной проверки, необходимых учетных документов по учету случаев нарушений безопасности движения, предписаний на устранение выявленных нарушений устанавливаются уполномоченным органом.
Статья 88-6. Порядок проведения профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля
1. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля осуществляется уполномоченным органом на основе анализа и данных информационных систем, а также других сведений о деятельности субъекта (объекта) контроля.
Субъектами контроля являются:
1) национальный оператор инфраструктуры;
2) перевозчики;
3) операторы вагонов;
4) операторы локомотивной тяги;
5) ветвевладельцы;
6) вспомогательные службы железнодорожного транспорта.
Целями профилактического контроля без посещения субъекта (объекта)
контроля являются своевременное пресечение и недопущение нарушений, предоставление субъекту контроля права самостоятельного устранения нарушений, выявленных по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля, и снижение административной нагрузки на субъект контроля.
Для предоставления права самостоятельного устранения нарушений субъектам контроля профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля проводится только по тем нарушениям, последствия которых возможно устранить в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
2. В случае выявления нарушений по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля в действиях (бездействии)
субъекта контроля уполномоченным органом оформляется и направляется рекомендация в срок не позднее пяти рабочих дней со дня выявления нарушений.
3. Рекомендация должна быть вручена субъекту контроля лично под роспись или иным способом, подтверждающим факты отправки и получения.
Рекомендация, направленная одним из нижеперечисленных способов, считается врученной в следующих случаях:
1) нарочно – с даты отметки в рекомендации о получении;
2) почтой – заказным письмом;
3) электронным способом – с даты отправки уполномоченным органом на электронный адрес субъекта контроля, указанный в письме при запросе
4. Рекомендация об устранении нарушений, выявленных по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля, должна быть исполнена в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем ее вручения.
5. Субъект контроля в случае несогласия с нарушениями, указанными в рекомендации, вправе направить в уполномоченный орган, направивший рекомендацию, возражение в течение пяти рабочих дней со дня, следующего за днем ее вручения.
6. Неисполнение в установленный срок рекомендации об устранении нарушений, выявленных по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля, влечет назначение профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля путем включения в полугодовой список проведения профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля.
7. Профилактический контроль без посещения в отношении субъектов (объектов) контроля проводится не чаще одного раза в год.
Глава 10-2. Расследование нарушений безопасности движения
Статья 88-7. Общие положения расследования нарушений безопасности движения
1. Нарушения безопасности движения подлежат обязательному расследованию в порядке, определенном правилами расследования нарушений безопасности движения на железнодорожном транспорте.
К нарушениям безопасности движения относятся крушения, аварии, события и инциденты.
2. Целями расследования являются установление причин и (или)
сопутствующих факторов, выработка рекомендаций по предотвращению нарушения безопасности движения в будущем и обеспечению безопасности
3. Расследование событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий осуществляется комиссией, создаваемой уполномоченным органом. В состав данной комиссии входят уполномоченный по расследованию, который является должностным лицом уполномоченного органа, представители его территориальных подразделений, участники перевозочного процесса и заинтересованные лица.
События, за исключением повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, и инциденты расследуются участниками перевозочного процесса.
4. Работа комиссии по расследованию событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий проводится под председательством уполномоченного по расследованию.
5. Уполномоченный по расследованию организовывает и координирует работу комиссии по расследованию событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий, в том числе всех аспектов, связанных с ними, на месте событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий.
6. Уполномоченный по расследованию для поддержания профессионального уровня и повышения квалификации периодически проходит обучение в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
7. Физические и юридические лица, государственные органы обязаны предоставлять по запросам комиссии по расследованию событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий информацию и (или) документацию, имеющие отношение к проводимому расследованию.
8. Комиссия по расследованию событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий проводит расследования событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий отдельно и независимо от других видов расследований, проводимых другими государственными органами.
9. При проведении расследования не допускается вмешательство в деятельность комиссии по расследованию событий, повлекших сход подвижного состава в пассажирском поезде, а также крушений и аварий физических и (или)
юридических лиц, других государственных органов, кроме случаев, прямо предусмотренных законами Республики Казахстан.
Статья 88-8. Права и обязанности комиссии по расследованию событий, повлекших сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушений и аварий
1. Комиссия по расследованию событий, повлекших сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушений и аварий вправе:
1) осуществлять взаимодействие с представителями других государственных органов для обеспечения независимости и объективности проведения расследования, а также во избежание потери или изменения доказательств, относящихся к расследованию;
2) иметь беспрепятственный доступ к месту события, повлекшего сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушения и аварии, ко всей документации, связанной с эксплуатацией подвижного состава, к персоналу, привлеченному к его обслуживанию и обеспечению безопасности, проводить осмотр и дальнейшее обследование места происшествия, объектов и обломков, запасных частей и любых других объектов, которые являются причиной или могли способствовать, воздействовать возникновению события, повлекшего сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушения и аварии;
3) осуществлять поиск, восстановление, извлечение, считывание данных приборов объективного контроля или любого другого устройства носителя информации на подвижном составе, а также записей технических средств обслуживания движения и полный контроль над сохранением полученных данных. Извлечение и считывание записей объективного контроля или любого другого устройства носителя информации должны быть произведены без каких- либо задержек с использованием соответствующих средств в Республике
4) опрашивать очевидцев, персонал и других лиц, причастных к событию, повлекшему сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушению и аварии, назначать проведение исследований и испытаний, необходимых для установления причин события, повлекшего сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушения и аварии и (или) сопутствующих факторов;
5) привлекать к работам экспертов, запрашивать их отчеты, относящиеся к расследованию события, повлекшего сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушения и аварии;
6) находиться по согласованию с собственником подвижного состава в пассажирском вагоне или локомотиве в пути следования к месту события, повлекшего сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушения и аварии.
2. Комиссия по расследованию событий, повлекших сход вагонов в пассажирском поезде, а также крушений и аварий обязана соблюдать законодательство Республики Казахстан.
Глава 11. Акты, претензии, иски
Статья 89. Условия и порядок предъявления претензии
1. Право предъявления к перевозчику претензий, вытекающих из договора перевозки, имеет пассажир, отправитель (грузоотправитель), получатель (грузополучатель).
Право предъявления к перевозчику претензий в случае утраты, повреждения вагонов, контейнеров имеет лицо, владеющее на праве собственности или иных законных основаниях вагонами, контейнерами.
2. Физические или юридические лица могут предъявлять претензии от имени лиц, обладающих правом предъявления претензий, по договору перевозки в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
3. К претензии должны быть приложены документы, свидетельствующие о наличии у заявителя права на предъявление претензии.
4. К претензии в подлинниках должны быть приложены следующие документы, подтверждающие требования заявителя, в случаях:
1) требования о возмещении за вред, причиненный жизни или здоровью пассажира, - проездной документ (билет) и акт о несчастном случае;
2) задержки отправления или опоздания пассажирского поезда, предъявления требования о возврате платы за проезд - проездной документ (билет);
3) утраты, нарушения сроков доставки багажа, грузобагажа, предъявления требования о возврате провозной платы за перевозку багажа, грузобагажа - багажная, грузобагажная квитанции;
4) недостачи, повреждения (порчи) багажа, грузобагажа - багажная, грузобагажная квитанции и коммерческий акт;
5) неправильного применения тарифа за перевозку пассажира, багажа, грузобагажа, ошибочного определения массы багажа, грузобагажа, ошибок в расчете при определении провозных платежей - проездной документ (билет),
6) полной утраты груза - квитанция о приеме груза с отметкой станции назначения о неприбытии груза и документ, подтверждающий количество и стоимость отправленного груза;
7) недостачи, повреждения (порчи) груза - железнодорожная транспортная накладная, коммерческий акт, выданный станцией назначения, и документы, подтверждающие количество и стоимость отправленного, недостающего, поврежденного (испорченного) груза.
В случае недостачи груза, по которому расчеты между грузоотправителем и грузополучателем производятся с учетом нормированной и фактической влажности, к претензии прилагаются документы, подтверждающие влажность груза при отправлении и выдаче.
В случае повреждения (порчи) груза, при выдаче которого произведена уценка или понижение сортности, к претензии прилагается акт экспертизы;
8) нарушения сроков доставки груза - железнодорожная транспортная накладная;
9) излишней оплаты тарифа - железнодорожная транспортная накладная или квитанция о приеме груза к перевозке и документы, подтверждающие оплату;
10) несостоявшейся перевозки - квитанция о приеме груза к перевозке с отметкой перевозчика о возврате груза;
11) излишней оплаты сборов и штрафов, связанных с перевозкой грузов, - документы, подтверждающие их начисление и оплату;
12) утраты, повреждения перевозчиком вагонов, контейнеров, принадлежащих физическим или юридическим лицам, - квитанция о приеме груза к перевозке с отметкой перевозчика на станции назначения о неприбытии вагонов, контейнеров, технические паспорта и документы, подтверждающие аренду или право собственности.
5. Одна претензия не должна объединять в себе требования по разным случаям, указанным в настоящей статье.
Претензии о возмещении за утрату, недостачу, порчу или повреждение груза предъявляются отдельно по каждой отправке.
При оформлении перевозки по грузам одного наименования, погруженным на одной станции отправления одним грузоотправителем на одну станцию назначения в адрес одного грузополучателя, допускается предъявление одной претензии на группу грузовых отправок, по которым перевозчиком был составлен один коммерческий акт.
По грузам, перевезенным маршрутной или групповой грузовой отправкой, претензии предъявляются на количество вагонов, указанных в коммерческом акте.
В случае превышения срока доставки груза допускается объединение нескольких грузовых отправок в одной претензии при условии прибытия грузов в течение одних суток.
Статья 89-1. Оформление претензии
1. В претензии указываются:
1) фамилия, имя, отчество (при его наличии) или полное наименование, почтовые реквизиты заявителя претензии, дата ее составления;
2) обстоятельства, на основании которых заявлена претензия;
3) требования заявителя, сумма претензии и его расчет, банковские реквизиты;
4) перечень прилагаемых к претензии документов, а также других доказательств.
2. Претензия от физического лица подписывается заявителем с приложением копии документа, удостоверяющего его личность.
Претензия от юридического лица подписывается руководителем организации или лицом, им уполномоченным, и заверяется печатью.
В случае, если юридическое лицо является субъектом частного предпринимательства, скрепление документов печатью не требуется.
3. В случае выдачи грузоотправителю квитанции о приеме груза и грузополучателю накладной посредством системы электронного обмена данными заявителем указываются номер отправки, дата приема груза к перевозке и регистрационные данные электронного досье перевозки в информационных системах перевозчика.
Статья 90. Сроки предъявления претензии
1. Претензии, вытекающие из договора перевозки, могут быть предъявлены к перевозчику в течение срока исковой давности.
Сроки предъявления претензий исчисляются в отношении:
1) возмещения за утрату багажа, груза, грузобагажа - по истечении семи суток со дня окончания срока доставки;
2) возмещения за недостачу, повреждение (порчу), просрочку доставки багажа, груза, грузобагажа - со дня выдачи;
3) возврата провозных платежей, излишне уплаченных за перевозку багажа, груза, грузобагажа, - со дня выдачи;
4) просрочки доставки багажа и грузобагажа - со дня выдачи;
5) взыскания штрафов за невыполнение принятой заявки на перевозку груза
- по окончании срока, установленного правилами перевозок для исполнения заявки.
В иных случаях - со дня наступления события, послужившего основанием для предъявления иска.
1-1. Днем предъявления претензии считается день сдачи почтового отправления с претензией на почту или передачи нарочно перевозчику.
Если последний день срока подачи претензии приходится на нерабочий день, днем окончания срока подачи претензии считается следующий за ним рабочий день.
2. Перевозчик имеет право рассмотреть предъявленную претензию по истечении установленных сроков, если признает уважительной причину пропуска претензионного срока.
Статья 91. Порядок и сроки рассмотрения претензии
1. Претензия подлежит рассмотрению в месячный срок со дня ее получения.
О результатах рассмотрения претензии перевозчик уведомляет в письменной форме заявителя.
2. В ответе на претензию указывается:
1) фамилия, имя, отчество (при его наличии) или полное наименование, почтовые реквизиты заявителя претензии, которому направляется ответ, дата претензии, на которую дается ответ;
2) в случае признания претензии полностью или частично, указывается признанная сумма и способ удовлетворения претензии;
3) в случае отклонения претензии полностью или частично - мотивы отклонения со ссылкой на соответствующие нормативные правовые акты и документы, обосновывающие отклонение претензии;
4) перечень приложенных к ответу документов и иных доказательств.
3. При удовлетворении претензии в полной сумме документы, представленные заявителем, перевозчиком не возвращаются.
В случае, когда претензия отклонена полностью или частично, заявителю должны быть возвращены документы, полученные с претензией, а также направлены документы, обосновывающие отклонение претензии, если их нет у заявителя претензии.
4. Если претензия оформлена заявителем с нарушением требований настоящего Закона, то такая претензия возвращается заявителю в срок не позднее десяти календарных дней со дня ее поступления перевозчику с указанием причины ее возврата. Возвращение такой претензии не является отказом в ее удовлетворении.
5. При удовлетворении претензии в случае утраты и повреждения груза сумма, подлежащая возмещению, определяется исходя из его цены, указанной в счете продавца или предусмотренной договором, а при отсутствии счета или указания цены в договоре - исходя из цены, которая при сравнимых обстоятельствах обычно взимается за аналогичные товары.
Наряду с возмещением ущерба перевозчик возвращает провозную плату, взысканную за перевозку утраченного, недостающего, испорченного или поврежденного груза, если данная плата не входит в стоимость груза.
Если груз сдан к перевозке с объявлением его ценности, то в случае его утраты перевозчик возмещает ущерб в размере объявленной стоимости, а в случае частичной утраты - пропорционально утраченной части груза.
6. Если при рассмотрении претензии установлено, что груз переадресован либо выдан другому грузополучателю по заявлению грузоотправителя или первоначального грузополучателя, претензия возвращается заявителю с указанием грузополучателя, которому выдан груз, или лица, по заявлению которого произведена переадресовка либо выдача груза.
Статья 92. Акты
1. Обстоятельства, которые могут служить основанием для имущественной ответственности перевозчика, отправителя (грузоотправителя), получателя (грузополучателя), экспедитора или пассажира при осуществлении перевозок, удостоверяются коммерческими актами или актами общей формы.
Формы коммерческого акта и акта общей формы, а также правила их составления устанавливаются правилами перевозок.
2. Перевозчик обязан составить коммерческий акт при выдаче багажа, груза и грузобагажа для удостоверения следующих обстоятельств:
1) несоответствия фактического наименования, а также массы и количества мест данным, указанным в перевозочном документе;
2) повреждения (порчи);
3) обнаружения багажа, груза или грузобагажа без перевозочных документов или перевозочных документов без багажа, груза или грузобагажа;
4) возвращения перевозчику похищенного багажа, груза или грузобагажа;
5) неподачи груза перевозчиком на места выгрузки (разгрузки) в течение двадцати четырех часов после оформления документов о выдаче груза. В данном случае коммерческий акт составляется только по требованию грузополучателя;
6) передачи багажа, груза или грузобагажа на реализацию.
Перевозчик обязан сделать отметку в перевозочных документах о составлении коммерческого акта.
3. Акты общей формы составляются для удостоверения обстоятельств, не предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи.
4. Стороны, участвующие в составлении акта, не имеют права отказаться от его подписания. При несогласии с содержанием акта стороны вправе изложить в нем свое мнение.
5. Лица, составившие или подписавшие акт, содержащий недостоверную информацию, несут ответственность, установленную законодательными актами
Статья 93. Сроки исковой давности
1. Иски к перевозчику, вытекающие из перевозки, могут быть предъявлены в случае полного или частичного отказа перевозчика удовлетворить претензию либо в случае неполучения ответа от перевозчика на предъявленную претензию по истечении срока ее рассмотрения.
2. Срок исковой давности по договору перевозки груза, почтовых отправлений - один год, по договору перевозки пассажира, багажа, грузобагажа - шесть месяцев.
3. Срок исковой давности исчисляется со следующего дня после наступления события, послужившего основанием для предъявления исков.
Глава 12. Заключительные и переходные положения
Статья 94. Информация, служебное делопроизводство и связь
1. Перевозчик обязан представлять пассажирам, отправителям (грузоотправителям), получателям (грузополучателям) необходимую и достоверную информацию об услугах по перевозке.
Информация на железнодорожных станциях, вокзалах, в поездах и других местах обслуживания пассажиров, отправителей (грузоотправителей), получателей (грузополучателей) предоставляется на государственном и русском языках, при необходимости также на других языках.
Текст информации должен соответствовать требованиям Закона Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан».
2. Сведения об изменении стоимости перевозки пассажиров, багажа, грузов, грузобагажа сообщаются в средствах массовой информации не позднее, чем за десять дней до их введения.
3. Служебное делопроизводство и связь на железнодорожном транспорте осуществляются на казахском и русском языках.
При осуществлении движения поездов используются термины, утвержденные уполномоченным органом.
4. Перевозочные документы и международные сообщения на железнодорожном транспорте осуществляются на языках, определяемых нормами международных договоров Республики Казахстан.
Статья 94-1. Учет и отчетность Операторы локомотивной тяги, вагонов, контейнеров и перевозчики обязаны соблюдать установленный уполномоченным органом порядок ведения учета и представления отчетности о перевозках пассажиров, багажа, грузобагажа, грузов и об использовании подвижного состава при перевозках.
Статья 95. Учетно-отчетное время на железнодорожном транспорте
1. На железнодорожном транспорте применяется единое учетно-отчетное время, устанавливаемое уполномоченным органом.
2. В международном сообщении учетно-отчетное время определяется международными договорами Республики Казахстан.
Статья 96. Порядок применения настоящего Закона Настоящий Закон применяется к правоотношениям, возникшим после введения его в действие. По правоотношениям, возникшим до введения его в действие, настоящий Закон применяется к тем правам и обязанностям, которые возникнут после введения его в действие.
Статья 97. Применение законодательства в связи с введением в действие настоящего Закона Принятые до введения в действие настоящего Закона нормативные правовые акты, регулирующие отношения в сфере железнодорожного транспорта, применяются в части, не противоречащей настоящему Закону.
Президент
Республики Казахстан