Қазақша:
Алматы қаласының мәслихаты Алматы қалалық Мәслихатының IІ Маслихат г. Алматы сайланған IX сессиясының 2001 жылғы 4 cәуірдегі шешімі.
Алматы қалалық Әділет басқармасымен 2001 жылғы 25 сәуірде N 329 болып тіркелді.
Қолданылу мерзiмiнің аяқталуына байланысты шешімнің күші жойылды - Алматы қаласы мәслихатының 2007 жылғы 21 маусымдағы N 598 хатымен 2001-2005 жылдарға арналған Алматы қаласы бойынша бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлаудың аймақтық бағдарламасын бекiту туралы
1. 2001-2005 жылдарға арналған жастарға бастауыш және орта кәсiби бiлiм берудiң, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлаудың аймақтық бағдарламасы және оны iске асыру жөнiндегi шаралар бекiтiлсiн, № 1, 2 қосымша.
2. Бағдарламаны барынша сапалы iске асыру мақсатында Алматы қаласының Әкiмiне ұсынылсын:
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
- Оқушылардың жастайынан кәсiби бейiмделуiн қамсыздандыру, бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарында бюджет қаражаты есебiнен қабылдауды көбейту, бұрын жабылған 3 кәсiби мектептi қалпына келтiру;
- Жұмыссыз азаматтарды мемлекеттiк тапсырыс бойынша кәсiби даярлау мен қайта даярлау сапасын арттыру үшiн бiлiм туралы заңнамаға сәйкес кәсiби оқу комбинаттарында, оқу орталықтарында, курстарда және жұмысшылар даярлайтын өзге оқу өндiрiстiк құрылымдарда жүргiзiлетiн кәсiби оқыту талаптарын күшейту. Бұл құрылымдар бiлiм қызметiмен шұғылдану және оқу өндiрiстiк процесiн ұйымдастыру бойынша кәсiби бiлiм ұйымдарына қойылатын талаптарға жауап беруге тиiс. Аталған азамат санаттарын кәсiби оқытуға мемлекеттiк тапсырысты орналастыру бiлiм департаментi сарап комиссиясы қорытындысын ескере отырып жүргiзiлуге тиiс;
- Мемлекеттiк тапсырысты бөлуге арналған байқау рәсiмдерiн өткiзу кезiнде жетiмдер, мүгедектер қатарынан бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарының түлектерiн әлеуметтiк қорғауда қамсыздандыру және жұмыс орындарын квоталау механизмiн iске асырудың, мiндет талаптарының бiрi ретiнде жастардың жоғарыда аталған санатын жұмысқа орналастыру үшiн байқау жеңiмпаздарына жұмыс орындарын беру;
- Кәсiби бiлiм мемлекеттiк коммуналдық ұйымдардың материалдық- техникалық базасын нығайту үшiн жыл сайын бюджеттен күрделi жөндеуге, оқу және лабораториялық жабдықтарын алуға және "Интернетке" қосылуға қаражат қарастыру. Орта бiлiм жүйесiн қалпына келтiрудi аяқтау мақсатында 2001 жылы бюджет қаражат есебiнен бастауыш кәсiби оқу орындарын компьютерлендiрудi аяқтау. Кәсiби бiлiм оқу орындарын күрделi жөндеу жүргiзу үшiн беташар тiзiмге енгiзу;
- Кәсiби оқу орындарына жедел басқаруға оқу алаңдарын тиiмдi пайдалануды талдау, коммуналдық меншiктi басқару, басқару департаментiмен ерекше жағдайларда бос оқу алаңдарын бiлiм департаментiмен, оның аудандық бөлiмшелерiмен, сондай-ақ бiлiм ұйымдарымен нақ өзiмен келiсе отыра жалға беру шарттарын жасау;
- Кәсiби бiлiм мәселесi бойынша аймақтық комиссияның тиiмдi жұмысын ұйымдастыру, осы мақсат үшiн әкiмшiлiк немесе бiлiм департаментi жанынан үйлестiру секторын құруға қаражат бөлу;
- Кәсiби бiлiмнiң бұрыннан бап ұйымдарының базасында кәсiби мектеп пен лицей, колледж арнайы пәндерiнiң бiлiктi кадрлары мен мектеп және мектепке дейiнгi ұйымдардан еңбекке баулуы мұғалiмдерiн даярлау мен қайта даярлау;
- Кәсiби мектеп пен колледжiнiң базасында оқушылар үшiн кәсiби бiлiм орталықтарын және педагогикалық кадрлар үшiн оқу әдiстемелiк бiрлестiктерiн құру.
3. Осы шешiмдi орындалуын қадағалау ғылым және бiлiм мәселелерi жөнiндегi тұрақты депутаттық комиссияға (Т.И. Есполов) және Алматы қаласының Әкiмiнiң орынбасары Ә.Ж. Ыбыраевқа жүктелсiн.
В. Бөлекбаев
II сайланған Алматы қалалық Мәслихаты IХ сессиясының төрағасы Ж. Төрегелдинов Мәслихатының хатшысы Мәслихатының 2001 жылғы 4 сәуiрдегi шешiмiне № 1 қосымша 2001-2005 жылдарға арналған жастарға бастауыш және орта кәсіби білім берудің, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлаудың аймақтық бағдарламасы (Алматы қаласы)
Алматы, 2001
1. Кіріспе
Бұл бағдарламаны әзiрлеуге Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң "Қазақстан Республикасындағы бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi одан әрi дамыту жөнiндегi шаралар туралы" 15.05.2000 ж. № 721 Қаулысы мұрындық болды.
Бағдарламаны әзiрлеу. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм саласындағы, сондай-ақ жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлау жүйесiндегi қалыптасқан ұйымдық-экономикалық мазмұндық-әдiстемелiк, құқықтық және әлеуметтiк психологиялық қатынастардағы болған өзгерiстер қажеттiгiнен туындады.
Бұл бағдарлама бастауыш және орта кәсiби бiлiм саласындағы мемлекеттiк саясатты iске асыру, жұмыссыз азаматтарды кәсiби даярлау мен қайта даярлаудағы, "Бiлiм туралы" Қазақстан Республикасының Заңының, "Халықты жұмыспен қамту туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Бiлiм" мемлекеттiк бағдарламасының ұйымдық негiзiн құрайды.
Бағдарлама 2005 жылға дейiнгi мерзiмге арналған Алматы қаласындағы бастауыш және орта кәсiби бiлiм, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлау жүйесiн дамытудың негiзгi бағыттарын анықтайды.
Бағдарлама бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлаудың басты қырларын қамтиды, Алматы қаласындағы бiлiм берудiң жоғарыда аталған нақты жәй күйiне баға бередi, болашағын межелейдi, кәсiби бiлiм жүйесiнiң одан әрi даму басымдықтарын анықтайды және қойылған мақсатқа жету бойынша нақты шараларды мазмұндайды.
2. Алматы қаласындағы бастауыш және орта кәсiби бiлiм, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлау жүйесiнiң қазiргi жағдайының талдамы Кәсiби бiлiм ұлттық бiлiм жүйесiнiң маңызды буының бiрi болып табылады, ол жеке тұлғаны дамыту оның қабiлетiн ашу, кәсiби шеберлiктi қалыптастыру және әлеуметтiк қорғалуды қамсыздандыру үшiн барынша қолайлы жағдай жасауға тиiс.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесi күрделi кезеңдi - әлеуметтiк- экономикалық реформалардың тереңдеу жағдайындағы бейiмделу мен жұмысты қайта құру кезеңiн өткеруде.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарының саны Алматыда 1996 жылға дейiн тұрақты өстi. 1996 жылдың 1 қаңтарында Алматы қаласында бюджеттiк қаражат есебiнен 6000 оқушы оқыған 15 кәсiби мектеп пен лицейден және орта кәсiби бiлiм алатын 8000 жуық маман даярлауды бюджет есебiнен жүргiзген 12 колледжден тұратын мемлекеттiк кәсiби оқу орындарының желiсi жұмыс iстедi.
1997 жылдан бастап бастауыш кәсiби бiлiм ұйымдарының мемлекеттiк желiсi қысқара бастады. 1.10.2000 ж. 15 кәсiби мектеп пен лицейден 11 кәсiби мектеп пен лицей (6 кәсiби мектеп, 4 кәсiби лицей, 1 арнайы кәсiби мектеп) және Алматы қаласы Бiлiм департаментiне бағынысты 7,9 мың оқушы бюджет есебiнен бiлiм алатын 10 колледж қалды. 1999 жылы негiзгi және орта бiлiм беретiн мектептер түлектерiнiң жалпы санының кәсiби мектептерге, лицейлер мен колледждерде оқуын жалғастырды. Соңғы 3 жылда бюджет қаражат есебiнен кәсiби 11 пайызы ғана мектеп пен лицейге, колледжге қабылдау жоспары қысқарды және халықтың төлем қабiлеттiлігінiң төмендеуi көптеген жасөспiрiмдер әсiресе тұрмысы нашар және көп балалы отбасылар балалары үшiн қолбайлауға айналды. Қаланың орта бiлiм беретiн мектептерiндегi еңбекке баулуды ұйымдастыруды талдау орта бiлiм беретiн мектептер түлектерiнiң тек 20 пайызы ғана кәмелеттiк аттестатпен қоса еңбек нарығы талап еткен бiлiктiлiк деңгейiндегi мамандық алады. Олар негiзiнен кәсiби даярланбаған жастардың үлкен санымен толығады. Бүкiл әлемде бастапқы кәсiби баулудың тұрақты бағыты байқалуда. Әлемнiң көптеген елдерiнде орта бiлiм жүйесi түлектерiнiң шамамен 70 пайызы кәсiби бiлiм арқылы қандай да бiр жұмысшы кәсiбiн немесе мамандығын алады.
Жыныстық-жастық, кәсiби, бiлiктiлiк тұрғысынан жұмыс күшiне сұраным мен ұсыныстың сәйкессiздiгi жұмыссыздықтың өсуiнiң басты себебiнiң бiрi болып отыр. Ресми жұмыссыздық деңгейi 1.01.2000 ж. жағдайы бойынша халықтың экономикалық белсендi бөлiмiнiң 2 пайызын құрады (10911 адам).
Еңбек нарығындағы ахуал жасырын жұмыссыздықтың болуымен күрделене түсуi.
Еңбек нарығындағы ахуалдың ушығуы, жұмыс орнының тапшылығы, жұмыспен қамтылмаған, бiлiктiлiгi жоғары жұмыс күшi үлкен армиясының болуы кәсiби мен жұмыс тәжiрибесi жоқ жастарды бәсекеге қабiлетсiз етедi. Бұл бiрiншi кезекте еңбек нарығына алғаш рет тап болған жас адамдарға қатысты. Қазiргi уақытта еш жерде тiркелмеген жасөспiрiмдердi, оның iшiнде 16 жасқа толмағандарды да жұмыспен қамту өзектi мәселе болып отыр. 9 сыныпты бiтiрген және оқу мен еңбекке тартылмай қалған оқушылар саны өсуде. Жастардың дербес табыс табуға бұрынырақ қосылу үрдiсi байқалуда. Бұл, әдеттегiдей, кәсiби даярлықты талап етпейтiн, жұмыс берушiлер талабынан әлеуметтiк және құқықтық кепiлдiктерi жоқ қызмет, сауда саласындағы жұмыстар болып келедi.
1999 жылы Алматы қаласының тұрақты халқының орта жылдық саны 1132, 4000 адамды құрады, қалаға соңғы жылдары кететiндер санының қысқаруы байқалуда. 1998 жылы кеткендердiң саны 25,6 мың адам болса, ол 1999 жылы 18,3 мыңға дейiн қысқарды сөйтiп, жүргiзiлген есептеме бойынша, көшi-қон мен табиғи қозғалысты ескергенде 2005 жылы қала халқы 1168,5 адамға дейiн көбейедi. Еңбек ресурстары 1999 ж. 769,5 мың адамды немесе қала халқының 67,9 пайызын құрады. Таяу жылдары халық пен еңбек ресурстары санының айтарлықтай өсуi күтiлмейдi, 2005 жылы соңғыларының саны 1,8 пайызға өседi.
Қала экономикасы саласындағы 1999 ж. қорытынды бойынша оған 560,2 мың адам немесе 72,8 пайыз еңбек ресурсы қамтылды. Кедейшiлiкпен және жұмыссыздықпен күрес, кәсiпкерлiктi дамыту жөнiндегi Бағдарламаны, жұмыссыздарды қайта оқыту бойынша шараларды iске асыру және өзге де факторлар жұмыс iстейтiн халық санының бiртiндеп өсуiне мүмкiндiк бередi.
2005 жылы жұмыс iстеушiлер саны 8,9 пайызға өсiп 613,6 мың адамды құрайды.
Халықты жұмыспен қамту құрылымында халықтың 66,8 пайызы меншiктiң барлық нысанындағы қаланың iрi, орта және шағын кәсiпорындарында, ұйымдары мен мекемелерiнде жұмыс iстейтiн болады. Өз бетiмен жұмысқа орналасқан халық 33,1 пайызды құрайды. Күтiлетiн жылы өз бетiмен жұмысқа орналасқан халық санының өсуi 2005 жылға 0,7 пайызға - күтiлетiн жылы 23,2 пайызға жетедi деп күтiлуде.
1999 жылғы халық санағының мәлiметтерi бойынша қалада 16-30 жас аралығындағы 284,1 мың адам тұрады, ол халықтың жалпы санының 25 пайызын құрайды. Олардың 100 мыңнан астамы экономиканың әр түрлi саласында жұмыс iстейдi. Шамамен осыншама адам өндiрiстен қол үзiп оқу орындарда оқиды.
Қалған 40 мыңнан астам адам қоғамдық өндiрiске тартылмаған.
Талдау көрсеткенiндей, қалада жоғары бiлiмдi мамандар өте көп. Жұмыс берушiлердiң жалданатын жұмыс күшiне талаптарды қатайтуы жоғары бiлiмдi жас мамандардың бiр бөлiгiнiң еңбек нарығындағы қажетсiздiгiн тудырып отыр.
Сонымен қатар, белгiлi еңбек нарығындағы жұмыспен қамту органдарына өтiнiш бiлдiрушiлер арасында жастардың үлес салмағы мардымсыз. Жұмыс iздеуге өтiнiш жасағандардың арасында оқу орындары түлектерiнiң үлесi 7 пайызға жуық. Бұлар негiзiнен жалпы бiлiм беретiн мектептер, жоғары оқу орындары, колледждер түлектерi. Өтiнiш берушiлер санының аз болуының негiзгi себебi жұмыссыз ретiнде тiркелуге қаржылық демеудiң аздығы, жұмыспен қамту мәселесi жөнiндегi органдардағы бос жұмыс орындарын таңдаудың шектеулiгi болып отыр. Сонымен қатар, инфрақұрылымының дамуы, нарық ауқымының кеңдiгi жас адамдарға жұмысты өз бетiмен табуына, жұмыстың әр түрлерi арқылы тiршiлiк қаражатын табуға мүмкiндiк бередi. Еңбек нарығындағы бәсекелестiк, тез және көп қаражат табу ниетi жастарды экономиканың бейресми секторында жұмыс iздеуге, бiлiм мен дағдыны талап етпейтiн қарапайым жұмысты орындауға, өзiнiң кәсiби мүмкiндiгiн жұмсауға итермелейдi. Қазiр жастар негiзiнен интеллектуалдық еңбекке ұмтылады, оны ұйымдастыруға және сипатына, жалақы деңгейiне жоғары талап қойылады. Жастардың еңбек нарығының бағыттарын талдау еңбекке орналасуда мамандығы мен жұмыс тәжiрибесi жоқ, жиырмаға толмаған адамдардың қиындыққа тап болатынын көрсетедi. Еңбек нарығында соңғы жылдары жас жұмысшы күшiне сұранымның пайда болуына қарамастан, оның бiр бөлiгi мамандығы бойынша тәжiрибесi мен дағдысының жоқтығына орай қажетсiз болып отыр.
Жастардың еңбек нарығындағы күрделiлiк қалаға республиканың басқа аймақтарынан ауыл жастарының қаптап келуiнен болып отыр. Тiркемесiз, мамандықсыз жас адамдар экономиканың көлеңкелi секторында кездейсоқ жұмыстарға баруға, жұмыс берушiлер тарапынан алдаумен зорлыққа ұшырауға мәжбүр, сондай-ақ қаладағы қылмыстық ахуалды ушықтырады.
Әлеуметтiк-экономикалық тереңдеу нәтижесiнде меншiктiң әртүрлi нысанындағы кәсiпорындарда жұмыс iстейтiндердiң үлес салмағының айтарлықтай өзгерiсi болуда, бұл даярланатын кәсiптер мен мамандықтардың тiзбесiне маңызды түзету енгiзуге талап етедi. Нарық жағдайында шаруашылыққа көшу материалдық өндiрiс пен өндiрiстiк емес салалардағы бос орындарды қайта бөлудi соңғылардың пайдасына алып келедi.
Қаланың көптеген кәсiпорындарының тоқтауы немесе өндiрiстiк қуаттардың қысқаруы салдарынан жұмыс iстейтiн халық сандарының үлесi төмендеуде. Кәсiп (мамандық) және бiлiктiлiк деңгейi бойынша бар жұмыс орындары мен жұмыс күшi арасында айтарлықтай сәйкессiздiк бар. Қала экономикасы барған сайын шағын және орта бизнестiң кәсiпорындарын құруға бағдарлана түсуде. Жұмыспен қамту құрылымы экономиканың жеке секторына қарай ойысты, онда қазiр жұмыс iстейтiн халықтың 65 пайызына жуығы iстеуде.
Орта және шағын бизнес саласындағы жаңадан ашылған жұмыс орындары әзiрше бұрынғы кеткендердiң орнын толтыра алмайды. Еңбек нарығында жұмыс күшiне ортақ сұранымының төмендеу бағыты сақталуда. Нарықтық қатынастарға көшу кезiнде жұмыс iстейтiн халықтың едәуiр бөлiгiнiң босауы кадрларды қайта даярлау, жұмыспен қамтылмағандарды еңбекке бейiмдеу бойынша кешендi шараларды жүргiзудi талап етедi.
Базалық кәсiпорындар әлеуметтiк институтының таратылуына орай бiлiктi кадрларды даярлау айтарлықтай қиындай түстi. Бұрын олардың есебiнен құрылыс жүргiзiлетiн, қондырғымен аспаппен және материалмен қамсыздандырылатын, түлектердi еңбекке орналастыру, кәсiпорындарда оқушылардың өндiрiстiк оқу мен практикасын ұйымдастыру мәселесi ушыға түстi. Егер кәсiби мектеп пен лицей түлектерiнiң еңбекке орналастыру көрсеткiшi қалада 100 пайыз болса, ал бұл көрсеткiш мемлекеттiк колледждерi де айтарлықтай төмен - 80 пайыз.
Мемлекеттiк емес оқу орындары түлектердi еңбекке орналастыру мәселесiмен шұғылданбайды және еңбек нарығына қажет емес мамандардың үлкен бөлiгiн бередi.
Еңбек нарығы мен бiлiм қызметтерiндегi ахуал оқу орындарының еңбек нарығының мұқтажына көз қарасын жақсартуды талап еттi.
Қазiр кәсiби бiлiм жүйесi алдында елеулi мiндет - оқушыларды еңбек нарығында талап етiлетiн жаңа дағдылармен және қажеттi бiлiктiлiкпен, шеберлiктiң үлкен деңгейiмен, жұмыс iздеудегi икемдiлiкпен және жинақтылықпен кәсiпкерлiк дағдылармен қамсыздандыру қойылып отыр.
Сонымен қатар, қалада жұмыс берушiлер мен кәсiби оқу орындарының арасындағы өзара байланыстың күшею бағыты қалыптасуда, олар тек практика үшiн орын беру және артынша түлектердi жұмысқа орналастыру мәселесiмен шектелмейдi. Кәсiпорындармен және фирмалармен шарт бойынша оқу бағасын толық немесе iшiнара өтей отыра нысаналы оқу арқылы оқытуды қаржыландыруға қатысу, оқытуды демеу, түлектердiң бiлiктiлiгiн арттыру, кәсiби бiлiм стандарттарын жасау, жұмыс берушiлер пiкiрiн ескеру (ұсыныс, тiлек, пiкiр)
орын алуда.
Қалада кәсiби-бiлiктiлiк тұрғысындағы еңбек ресурстарының қажеттiлiгiн болжау институты жоқ. Еңбек нарығының мониторингiн ұйымдастыру бiлiктi кадрлардың қажеттiлiгiн анықтау әдiстемесiнiң жоқтығымен қиындай түсуде.
1999-2000 жж. орта кәсiби бiлiм беймемлекеттiк ұйымдары санының айтарлықтай өсуiмен сипатталады. 1993 жылмен салыстырғанда олардың саны 14 есе өсiп, 1.11.2000 ж. 41 колледж болып отыр. Талдау көрсеткендей, беймемлекеттiк оқу орындарының көпшiлiгi халық арасында танымал мамандықтардың шағын тiзбесi бойынша мамандар даярлауға бейiмделген. Атап айтқанда: құқық тану, қаржы, экономика, кеден iсi және т.б. Сонымен қатар, тiзбеленген мамандықтар қазiр еңбек нарығында аз талап етiледi.
Еңбек ресурстарын даярлауды реттейтiн нормативтiк-құқықтық база әлеуметтiк-экономикалық өзгерiстер жағдайына жауап бермейдi және тежегiш фактор болып табылады. Жұмыс берушiлердi жаңа жұмыс орнын ашуға, кәсiби бiлiмдi қолдауға ынталандыратын құқықтық механизм жоқ. Кәсiби бейiмдеу қызметi жоқ. Сөйтiп кәсiби бiлiм жүйесi қазiргi заңнамалық және нормативтiк- құқықтық қамсыздандырылуға, кешендiк-құрылымдық-мазмұндық қайта құруға мұқтаж.
Соңғы жылдары тәжiрибелi кәсiби-педагогикалық қызметкерлер, әсiресе кәсiби мектептер мен колледждер өндiрiстiк оқыту шеберлерi жаппай кете бастады. Қалада қазiргi уақытта бастауыш және орта кәсiби бiлiм үшiн инженерлiк-педагогикалық кадрларды даярлауға мамандандырылған жоғары оқу орындарының (факультеттердiң) желiсi жоқ.
Түлектердiң жинақылығын арттыру үшiн кәсiби бiлiм ұйымдарында кәсiптер мен мамандықтар бойынша арнайы бiлiм мен және дағдымен қатар оқушыларда жалпы кәсiби, ең алдымен еңбекте компьютерлiк техниканы қолдану, бағдарламалық қамсыздандыруды, "INTERNET" ауқымдық ақпарат желiсiнiң мәлiметтерiн және т.б. пайдалана бiлу дағдыларын қалыптастыру қажет.
Сонымен қатар, кәсiби мектеп пен лицейлердi, колледждердi компьютерлiк техникамен қамсыздандыруды талдау көрсеткенiндей, N 1,5,8,10 кәсiби мектепте N 16 кәсiби мектепте, № 1 педагогикалық колледжде қажеттi талапқа жауап беретiн электронды есептегiш техникасының жеке базасы жоқ.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң негiзгi мәселесi - бюджет қаражатының жетiспеуi. Қазiр бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарының қаржылық мұқтажы бюджет көздерiнен 3/1 көлемде ғана қамсыздандырылады.
Сегiз жылдың бойында iс жүзiнде қала бюджетiнде бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарын күрделi жөндеуге қаражат қарастырылмайды, өндiрiстiк оқытуды ұйымдастыруға, оқу-өндiрiстiк базасын нығайту мен жетiлдiруге қаражат бөлiнбейдi. Оқу орындарының қаржы жетiмсiздiгi жағдайында оқу орындарының бюджеттен тыс қызметiн дамыту үшiн қолайлы ахуал жасау қажет.
Олардан түскен қаражат оқу-материалдық базасын нығайту мен дамытудағы бюджет қаражатының тапшылығын жабар едi.
Қалада еңбек ресурстарын даярлау мәселесi бойынша оқу орындары, билiктiк әр түрлi органдары ведомстволар, жұмыс берушiлер арасындағы өзара байланыс жүйесi бүгiнгi күннiң ақиқаты талап ететiн әлеуметтiк-әрiптестiк деңгейiне көшiрiлмеген.
Кадрларға қажеттi кәсiби-бiлiктiлiк деңгей сұранымын қанағаттандыру - бұл транзиттiк экономика жағдайларына бiлiм жүйесiн бейiмдеудiң маңызды мәселесi. Осыған байланысты кәсiби бiлiмнiң жаңа ғылыми - әдiстемелiк базасын, атап айтқанда көтерiңкi деңгейдегi бiлiм стандарттарын, кәсiби бiлiм саласында инновациялық педагогикалық технологияны тәжiрибелiк-сынақтық әдiстемесiн, жаңа кәсiптермен мамандықтар бойынша оқу құжаттамасы мен оқу құралының жиынын әзiрлеу, мемлекеттiк тiлдегi кәсiби-техникалық арнадағы пәндердi оқу- әдiстемелiк қамсыздандыру қажет.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiнiң бүгiнгi күннiң әлеуметтiк- экономикалық ақиқатына бейiмделген күштi ғылыми-әдiстемелiк базасы жоқ.
Осы мәселенi нәтижелi зерттеу iс жүзiнде жүргiзiлмейдi, бiлiм беру саласында инновациялық педагогикалық технологияны тәжiрибелiк-сынақтық енгiзу әдiстемесi, жаңа кәсiптер мен мамандықтар бойынша оқу құжаттамасының жиыны жоқ, мемлекеттiк тiлдегi кәсiби-техникалық арнадағы пәндердi оқу- әдiстемелiк қамсыздандыру жолға қойылмаған.
3. Бағдарламаның мақсаты мен мiндетi Негiзгi мақсаттары:
Бастауыш және орта бiлiм ұйымдары түлектерiнiң еңбек нарығындағы бәсекелiк қабiлеттiлiгiн, сондай-ақ ересек халықты кәсiби даярлау мен қайта даярлауды қамсыздандыру.
Оқушыларда қазақстандық патриотизм азаматтық, iзгiлiктiк және жалпы адамдық құндылықтар мұраттары негiзiнде жеке қасиеттердi қалыптастыру.
Негiзгi мiндеттерi:
Бастауыш және орта кәсіби бiлiмнiң мемлекеттiк жалпы мiндетi стандарттарын әзiрлеу және енгiзу, оларды еңбек нарығындағы ахуал мен экономикадағы құрылымдық өзгерiстердi ескере отырып жаңарту.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi қамсыздандыруды жаңарту.
Жасөспiрiмдер мен жастар, сондай-ақ ересек халық үшiн бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң оңтайлылығын арттыру үшiн жағдай жасау.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiмiнiң, орта кәсiби бiлiмi бар жұмысшылар мен мамандарды даярлау мен қайта даярлаудың беймемлекеттiк секторын қолдау.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiнде әлеуметтiк әрiптестiктi ұйымдастыру мен дамыту.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм оқу орындарында кадрларды даярлау мен қайта даярлау мәселесi бойынша халықаралық ынтымақтастықты кеңейту.
Әлемдiк бiлiм кеңiстiгiне бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi тарту үшiн жағдай жасау.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiн нарықтық экономика жағдайына бейiмдеу.
Бiлiктi кадрларға сұраным мен ұсынысын сәйкестiлiгiн қамсыздандыру.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарының оқу-материалдық базасын жетiлдiру.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi ақпараттандыру.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi басқару жүйесiн жетiлдiру.
Тәрбие жұмысын жетiлдiру, оқу мен тәрбие барысындағы бiрлiктi қамсыздандыру.
Жастардың қоғамдық ұйымдарын дамытуды қолдау. Жасөспiрiмдердi, жастарды құқық бұзушылықтан, қылмыстан, бетiмен кетушiлiктен сақтандыру жөнiндегi шаралар кешенiн iске асыру.
Аталған мақсаттар мен негiзгi мiндеттерге жету тиiстi ресурстық қамсыздандыруды талап етедi, атап айтқанда:
тиiстi нормативтiк-құқықтық базаны қалыптастыру;
бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi жүйесiн дамыту мен тиiмдi жұмыс iстеуiнiң қаржылық экономикалық механизмдерiн жетiлдiру;
бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiн тиiмдi дамыту;
бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесi кадрларының даярлау мен қайта даярлау жүйесiн дамыту және олардың бiлiктiлiгiн жоспарлы көтеру;
оқу мен тәрбие барысын оқу-әдiстемелiк және ақпараттық қамсыздандыруды жақсарту;
оқытудың жаңа технологиясын енгiзу;
материалдық-техникалық қамсыздандыруды жақсарту.
4. Бағдарламаның негiзгi бағыттары және iске асыру механизмi
4.1. Негiзгi бағыттары.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм қаладағы желiсiн кеңейту және Жалпы бiлiм беретiн мектептердiң жоғары сыныптары мен түлектерiнiң кәсiби мектептерi де (лицейлерде), колледждерде кәсiби бiлiммен және оқумен барынша қамтуды қамсыздандыру.
Кәсiби бiлiм оқу орындарының қайта бейiмделуiнiң жүргiзу, еңбек нарығының мұқтажына сәйкес бастауыш және орта кәсiби оқу орындарында кәсiптер мен мамандықтар тiзбесiн қалыптастыру бойынша жұмысты жалғастыру.
Жастарды, сондай-ақ ересек халықтарды даярлаумен, қайта даярлаумен және бiлiктiлiгiн арттырумен шұғылданатын сан-салалы мекеме ретiнде кәсiби оқу-орындарын дамыту.
Еңбек нарығының, қосымша оқу орындарының саны мен құру болашағының мониторингiн ұйымдастыру.
Жастарды еңбекке орналастыру бойынша белсендi шаралар жүргiзу.
Жұмыссыз халықты еңбекке орналастырумен шұғылданатын беймемлекеттiк кәсiпорындарының белсендi ынтымақтастық.
Кәсiби ақпарат, кәсiби бейiмдеу және кәсiби iрiктеу жүйесiн құру.
Мемлекеттiк тапсырыс бойынша жұмыссыз азаматтарды даярлау үшiн байқауы негiзiнде бiлiм ұйымдарын iрiктеу.
Жастарға жеке кәсiпке, кәсiпкерлiк қызметке жақсы даярлануына, шағын бизнеспен шұғылдану қабiлетiн сiңiруге мүмкiндiк беретiн кәсiби бiлiмдi, дағдылармен икемдiлiктердi алу үшiн жағдай жасап отыр.
Жұмыс берушiлердi мiндеттi қатыстыра және ғылымдағы, техникадағы, технологиядағы, экономикадағы жаңалықтарды ескере отырып, бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарттарын жаңарту.
Кәсiби бiлiмнiң үздiксiздiгiн, икемдiлiгiн және нұсқаулығын қамсыздандыратын осы заманға оқу-бағдарламалық құжаттаманы, оқу- әдiстемелiк жиынды жасау.
Мемлекеттiк тiлде кәсiби-техникалық арнаулы пәндердi оқу-әдiстемелiк Бiлiми-кәсiби бағдарламалар мен еңбек нарығындағы қажет кәсiптер мен мамандықтар бойынша оқу технологиясы мәлiметтерiнiң аймақтық банкiсiн жасау және дамыту.
Жұмыссыз азаматтар мен халықты оқыту және жастарға кәсiби бiлiм беру мәселесі бойынша ғылыми-зерттеу ғылыми әдiстемелiк жұмыстарды ұйымдастыру.
Жастарға кәсiби бiлiм беру жұмыссыз азаматтармен халықты оқыту мәселесi бойынша отандық және шетелдiк әрiптестермен ынтымақтастықты дамыту.
4.2. Бағдарламаны iске асыру Бағдарламаны iске асыруға жүйелi бақылауды қамсыздандыру мақсатында Алматы қаласы Әкiмiнiң жанынан аймақтық комиссия құрылады, оның құрамына барлық әлеуметтiк әрiптестер өкiлдерi кiредi.
Бағдарламаның iске асыруға жедел басшылықты Алматы қаласының Бiлiм департаментi жасайды.
Бағдарлама шаралары нысаналы бюджет қаражаты, демеушi ұйымдар, бiрлескен халықаралық жобалар қаражатын пайдалану есебiнен iске асырылатын болады.
5. Қажеттi ресурстар және қаржыландыру көздерi Бағдарламаны қаржыландыру мемлекеттiк бюджетте қарастырылған қаражат шегiнде жүргiзiледi. Халықаралық ұйымдардың техникалық және гранттық көмегiн, ұйымдар мен халықтың демеушiлiк көмегiн тарту көзделiп отыр.
2001-2005 жылдарға арналған бағдарламаны iске асыру үшiн бюджет қаражатының есептемелiк қажеттiгi 3 млрд. 441 млн. теңгенi құрайды (2001 жылғы бағалар мен тарифтер бойынша).
Бюджеттiк қаржыландыру көлемi жыл сайын нақтыланатын болады.
6. Күтiлетiн нәтиже
Бағдарламаны iске асырумен бастауыш және орта кәсiби бiлiмнiң қуаты мен ресурсы сақталатын және қаланың әлеуметтiк-экономикалық дамуы үшiн тиiмдi пайдаланылатын болады.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм желiсiнiң тұрақтылығы мен дамуы жасөспiрiмдер мен жастардың бастауыш және орта кәсiби бiлiм алуына мүмкiндiк Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарын ресурстық қамсыздандыруды жақсарту жөнiндегi шараларды қабылдау нәтижесiндегi мектеп жасындағы балаларды кәсiби бiлiм мен қамтуға және кәсiби мектептердiң, лицейлер мен колледждердiң мемлекеттiк жалпы мiндетi стандарттарды орындауына мүмкiндiк Бiлiм ұйымдарында кәсiби даярлық деңгейiн, сапасын қамсыздандыру жүйесiн енгiзу нәтижесiнде олар әлемде мойындалған стандарттарға сай келетiн Қызмет саласын, кәсiби даярлық бағытын таңдау мәселесi бойынша жастарға арналған кәсiби бейiмдеу қызметтерiн кеңейту күтiлуде, кәсiби оқыту мәселесiнде жұмыссыз жастарды атаулы қолдау күшейтiледi.
Кәсiби даярлық, экономиканың барлық саласы үшiн бiлiктi жұмысшылар мен мамандар қажеттiлiгiн анықтау механизмiн белгiлеу, нарықтық қатынас принциптерiн енгiзу, бiлiм қызметтерi нарығын сәйкестендiру саласында барлық субъектiлердiң өзара iс-қимылы нәтижесiнде жұмыссыздық деңгейi төмендейтiн Қаржыландыру көздерiн тиiмдi iздеу бойынша шараларды қабылдау нәтижесiнде бастауыш және орта кәсiби бiлiмдi, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлауды қаржыландырудың көп арнаулы жүйесi жасалатын болады.
Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарында тәрбие жұмысын күшейту бойынша шараларды қабылдау нәтижесiнде ұлттық және жалпы адамдық құндылықты негiзiнде жеке адамның қалыптасуы, дамуымен кәсiби ұшталуы үшiн жағдай жасалатын болады, жасөспiрiмдер мен жастар жасайтын құқық бұзушылық саны, олардың қылмыс жасау және дөрекi тәртiп деңгейi төмендейдi.
Басқару жүйесiн iшкi қайта құру мен ресурстарды iштей қайта бөлу және ашық ресурстық қамсыздандыруды беру нәтижесiнде кәсiби бiлiм жүйесiнiң жұмыс iстеу тиiмдiлiгi артатын болады.
№ 2 қосымша 2001-2005 жылдарға арналған жастарға орта және кәсiби бiлiм берудiң, жұмыссыз азаматтарды даярлау мен қайта даярлаудың Аймақтық Бағдарламасының iске асыру жөнiндегi шаралар
1. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдары желiсiнiң тұрақтандыру мен дамыту N ! Шаралар ! Аяқтау ! Орындау ! Орындауға ! Қаржыландыру ! ! нысаны ! мерзiмi ! жауаптылар ! көзi
1. Кәсiби бiлiмнiң Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi мемлекеттiк ұйымдары шешiмi 2005 жж. департаментi, бюджетте желiсiнiң тұрақты бiлiм және қарастырылған дамытуды қамсыздандыру, ғылым бөлiмi, қаражат онда бюджет есебiнен Экономика шегiнде оқитындардың санын комитетi, арттыру қалалық қаржы басқармасы
2. Күрделi жөндеуге Мәслихаттың 2001- Бiлiм Жергiлiктi қаражат бөлу жолымен шешiмi 2005 жж. департаментi, бюджетте бастауыш және орта бiлiм және қарастырылған кәсiби бiлiм ғылым, қалалық басқармасы ұйымдарының материалдық қаржы қаражат техникалық базасын басқармасы шегiндi, оқу нығайту орындарының жеке қаражат есебiнен
3. Үздiксiз кәсiби Шарт Жыл Бiлiм Жергiлiктi бiлiмнiң үдемелi сайын департаментi, бюджетте кешендерiн жасау Экономика қарастырылған комитетi қаражат шегiнде
4. Кәсiби бiлiмнiң БД ұдайы Бiлiм Халықтың, беймемлекеттiк бұйрығы департаментi жұмыс секторын дамытуға берушiлердiң жәрдемдесу қаражаты
5. Қаланың муниципалдық "Жұмыспен 2001- Бiлiм Жергiлiктi шаруашылығы мен қамту 2005 жж. департаментi, бюджетте әлеуметтiк саласы туралы" Экономика қарастырылған үшiн кадр даярлауды ҚР Заңына, комитетi, қаражат арттыру Шартқа Еңбек шегiнде сәйкес жұмыспен қамту департаментi
6. Жастар мен ересек Бұйрық Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi халықты даярлаумен, департаментi, бюджетте қайта даярлаумен Еңбек қарастырылған және бiлiктiлiктi жұмыспен қаражат көтерумен қамту шегiнде, заңды шұғылданатын сан департаментi және жеке салалы мекеме тұлғалар ретiнде кәсiби түсiмдерi оқу орындарын дамыту
7. Босаған ғимараттар, Әкiмнiң Жыл Бiлiм және тұрақ жайлар мен шешiмi сайын ғылым бөлiмi, жаңа құрылыс есебiнен бiлiм кәсiби бiлiм оқу департаментi, орындарының Коммуналдық материалдық-техникалық меншiктi базасын ұлғайту басқару (келiсiм бойынша)
8. Бiлiм ұйымдарын жаңа Мәслихат Жыл Бiлiм Жергiлiктi қондырғымен, шешiмi сайын департаментi, бюджетте техникамен, жабдықпен қала ҚБ қарастырылған және өзге оқу қаражат құралдарымен шегiнде, оқу қамсыздандыру орындарының
2. Жастарды жастайынан кәсiпке бейiмдеудi қамсыздандыру
9. Негiзгi жалпы бiлiм Әкiмнiң Жыл Бiлiм және Жергiлiктi беретiн мектеп шешiмi сайын ғылым бөлiмi, бюджетте түлектерiн кәсiби бiлiм қарастырылған мектеп пен лицейде, департаментi қаражат колледжде оқуын шегiнде, жалғастыру жолымен мемтапсырыс кәсiби бiлiммен барынша қамтуды қамсыздандыру
10. Кәсiби мектеп пен БД Жыл Бiлiм Жергiлiктi лицей, колледж бұйрығы сайын департаментi бюджетте базасында еңбекке қарастырылған бауланатын жоғары қаражат сыныптағылар санын шегiнде арттыру
11. Педагогикалық БД Жыл Бiлiм Жергiлiктi саладағы колледждер бұйрығы сайын департаментi бюджетте базасында қарастырылған педагогикалық қаражат сыныптарды ашу және шегiнде дамыту
12. Жастарды кәсiби Әкiмнiң 2002 ж. Бiлiм Жергiлiктi бейiмдеу бойынша шешiмi департаментi, бюджетте кеңес беру нүктелерiн Еңбек қарастырылған құру жұмыспен қаражат қамту шегiнде, департаментi, мемтапсырыс бiлiм және ғылым бөлiмi, қаржы
13. Педагогикалық Әкiмнiң 2001- Бiлiм және Жергiлiктi колледждер базасында шешiмi 2002 жж. ғылым бөлiмi, бюджетте оқу алдындағы бiлiм қарастырылған даярлықты ұйымдастыру департаментi қаражат
3. Оқу әдiстемелiк және кадрлық қамсыздандыру
14. Әлемдiк тәжiрибе мен Бұйрық Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi еңбек нарығының департаментi, бюджетте мұқтажына бейiмделудi ҚБАИ қарастырылған ескере отырып кәсiби қаражат бiлiмнiң мемлекеттiк шегiнде жалпы мiндеттi стандарттарын әзiрлеу мен енгiзу
15. Еңбек нарығының Электронды Тұрақты Бiлiм ҚБЖТО талаптарына сәйкес каталог департаментi, кәсiптер мен еңбек, мамандықтар тiзбесiн жұмыспен жасау қамту
16. Еңбек нарығында Тiзбе Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi қажет кәсiптер, департаментi, бюджетте мамандықтар бойынша ҚБАИ, ҚБЖТО қарастырылған бiлiм-кәсiп қаражат бағдарламалары мен шегiнде оқу технологиясы мәлiметтерiнiң аймақтық банкiсiн құру және дамыту
17. Бағдарламалық Электронды Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi педагогикалық каталог департаментi, бюджетте құралдар ҚБАИ, ҚБЖТО қарастырылған мәлiметтерiнiң қаражат банкiсiн құру шегiнде
18. Бұрын даярлау Оқу 2001- Бiлiм Жергiлiктi жүргiзiлмеген, жаңа құжатта- 2003 жж. департаментi, бюджетте кәсiптер мен масының ҚБАИ қарастырылған мамандықтар бойынша жиыны қаражат (қызмет көрсету, шегiнде экология, әлеуметтiк жұмыс, нарықтық инфрақұрылым және т.б.) оқу құжаттамасы мен оқу құралдары мен жиынын әзiрлеу
19. Кәсiби оқу БД Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi орындарының оқыту бұйрығы департаментi, бюджетте процесiне арнайы ҚБАИ, ҚБА қарастырылған пәндер бойынша, қаражат әсiресе мемлекеттiк шегiнде тiлдегi осы заманғы оқулықтарды, сондай-ақ компьютерлiк, ғылыми әдiстемелiк құралдарды, оқу-әдістеме жиынын, мультимедиялық негiздер көрнекi оқу құралдарын енгiзу
20. Кәсiби мектеп пен БД Тұрақты Бiлiм Жергiлiктi, лицей колледждiң бұйрығы департаментi, республикалық басшы және инженерлiк- ҚБАИ, РБАИ бюджетте педагогикалық қарастырылған қызметкерлерiнiң қаражат даярлауды, қайта шегiнде даярлау мен бiлiктiлiгiн көтерудi қамсыздандыру
21. Кәсiби мектеп пен Әкiмнiң 2002- Бiлiм және Жергiлiктi, лицей, колледжге шешiмi 2003 жж. ғылым бөлiмi, республикалық арналған және жалпы бiлiм бюджетте бiлiм беретiн департаментi, қарастырылған мектептердiң еңбекке Экономика қаражат баулу мұғалiмдерiн комитетi шегiнде, даярлау желiсiн құру мемтапсырыс
22. Бастауыш және орта Әкiмнiң 2001- Бiлiм және Жергiлiктi кәсiби бiлiмнiң шешiмi 2003 жж. ғылым бөлiмi, бюджетте базалық оқу-әдiстемелiк бiлiм қарастырылған орталықтарын, департаментi, қаражат ҒОӘБ құру ҚБАИ, ҚБЖТО шегiнде
23. Үздiксiз кәсiби бiлiм Оқу- 2001- Бiлiм Жергiлiктi жүйесiнiң iске әдiстемелiк 2002 жж. департаментi, бюджетте асыруды жиыны ҚБАИ қарастырылған қамсыздандыратын жаңа қаражат оқу-әдiстемелiк шегiнде жиынын әзiрлеу
24. Кәсiби бiлiмдi ұстауды БД Жыл Бiлiм Жергiлiктi жетiлдiру жөнiндегi бұйрығы сайын департаментi, бюджетте бiрлескен халықаралық ҚБАИ қарастырылған жобаларды iске асыру қаражат шегiнде, инвестициялар
25. Кәсiби мектеп пен БД 2001- Бiлiм Жергiлiктi лицейде, колледжде бұйрығы 2002 жж. департаментi бюджетте "Өз бизнесiңдi баста қарастырылған және жетiлдiр" қаражат бағдарламасын оқыту шегiнде, мемтапсырыс
4. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiн басқаруды жетiлдiру
26. Бастауыш және кәсiби Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi бiлiмдi басқарудың шешiмi 2002 жж. департаментi, бюджетте ақпараттық жүйесiн бiлiм және қарастырылған енгiзу ғылым бөлiмi, қаражат ҚБЖТО шегiнде,
27. Кәсiби оқыту сапасынан БД 2001- Бiлiм Оқу аудит қызметiн енгiзу бұйрығы 2002 жж. департаментi, орындарының ҚБАИ, ҚБЖТО жеке қаражаты
28. Кәсiби бiлiмнiң Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi қалалық оқу- шешiмi 2002 жж. департаментi, бюджетте әдiстемелiк кабинетiн бiлiм және қарастырылған қалпына келтiру ғылым бөлiмi, қаражат қаржы шегiнде
5. Әлеуметтiк әрiптестiк институтын құру
29. Құрамына кәсiби бiлiм Әкiмнiң 2001 ж. Бiлiм Жергiлiктi жүйесiнiң барлық шешiмi департаментi, бюджет әлеуметтiк бiлiм және әрiптестерiнiң өкiлдерi ғылым бөлiмi, енетiн әкiмнiң жанындағы аймақтық комиссияны құру
30. Еңбек нарығының Бағдарлама Жыл Бiлiм Жергiлiктi мониторингiн жасау бойынша сайын департаментi, бюджетте бойынша жұмыссыздар Еңбек, қарастырылған мен қолы бос халық жұмыспен қаражат қатарынан кадрларды қамту шегiнде даярлау, қайта даярлау департаментi бойынша бiрлескен iс- әрекет бағдарламасын әзiрлеу және iске асыру
31. Кадрларға алдағы Талдамдық 2001- Бiлiм Жергiлiктi мұқтаждық туралы анықтама 2002 жж. департаментi, бюджетте барлық мүдделi Еңбек, қарастырылған тараптармен ақпарат жұмыспен қаражат алысуды жүйелi жүргiзу қамту шегiнде, және еңбек нарығын департаментi, жергiлiктi болжау мәселесi Экономика инвестициялар бойынша зерттеулердi комитетi барлық әлеуметтiк әрiптестермен тең негiзде ұйымдастыру
32. Бос орындар Бағдарлама Жыл Бiлiм жәрмеңкесiн өткiзу бойынша сайын департаментi, Еңбек, жұмыспен қамту департаментi,
33. Жұмыссыз Әкiмнiң 2001 ж. Бiлiм азаматтарды даярлау шешiмi департаментi, мен қайта даярлауды Еңбек, жүргiзетiн бiлiм жұмыспен нысандарының қамту материалдық-техникалық, департаментi, оқу-әдiстемелiк Шағын базасын тексеру бизнес мақсатында сараптама департаментi, комиссиясын құру Прокуратура
6. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм ұйымдарының оқушыларын әлеуметтiк қорғау жүйесiн құру
34. Тiрек-қозғалыс жолдары БД Жыл Бiлiм Жергiлiктi бұзылған, көру және бұйрығы сайын департаментi бюджетте есту қабiлетi төмен қарастырылған мүгедектердi оқыту қаражат мақсатында мемлекеттiк шегiнде тапсырыста орналастыру үшiн колледждер тiзбесiн анықтау
35. Бiр кәсiби мектеп Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi базасында мүмкiндiктерi шешiмi 2002 жж. департаментi, бюджетте шектеулi адамдар үшiн Еңбек, қарастырылған қолайлы кәсiптерге жұмыспен қаражат мүгедектердi қайта қамту шегiнде оқыту, кәсiби даярлау департаментi, үшiн арнайы бөлiм ашу білім және ғылым бөлiмi
36. Шағын кредиттеу Бiрлескен 2001- Бiлiм Жергiлiктi бағдарламасы шегiнде бұйрық 2005 жж. департаментi, бюджетте жастар кәсiпкерлiгiн шағын қарастырылған дамыту бизнес қаражат департаментi шегiнде,
37. Колледж, кәсiби Әкiмнiң 2002- Бiлiм Жергiлiктi мектеп пен лицей шешiмi 2003 жж. департаментi, бюджетте түлектерiн еңбекке Еңбек, қарастырылған орналастыру қызметiн жұмыспен қаражат дамыту қамту шегiнде білім және
38. Жазғы демалыс БД Жыл Бiлiм Оқу кезiнде кәсiби бiлiм бұйрығы сайын департаментi орындарының, оқу орындары халықтың оқушылары үшiн уақытша жеке жұмыс орнын ашу қаражаты
7. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiн қамсыздандырудың қаржы экономикалық механизмдерiн дамыту
39. Орта кәсiби бiлiмдi Әкiмнiң Жыл Бiлiм Жергiлiктi мамандарды даярлау шешiмi сайын департаментi, бюджетте және жұмыссыз Еңбек, қарастырылған азаматтарды даярлау жұмыспен қаражат және қайта даярлау қамту шегiнде үшiн мемлекеттiк департаментi, тапсырысты анықтау Экономика және орналастыру комитетi
40. Оқушылар өндiрiсiн БД Тұрақты Бiлiм Оқу құру бұйрығы департаментi орындарының жеке
41. Оқу өндiрiстiк Есеп Тұрақты Бiлiм Оқу шеберханаларда департаментi орындарының өндiрiстiк қызмет жеке көлемiн арттыру қаражаты
8. Бастауыш және орта кәсiби бiлiм жүйесiн ақпараттандыру
42. Бастауыш және орта Бағдарлама 2001 ж. Бiлiм Жергiлiктi кәсiби бiлiм оқу департаментi, бюджетте орындарын ҚБЖТО қарастырылған ақпараттандыру қаражат бағдарламасын шегiнде әзiрлендiру
43. Мемлекеттiк кәсiби Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi мектеп пен лицейдi шешiмi 2002 жж. департаментi, бюджетте компьютерлендiрудi ҚБЖТО, қарастырылған аяқтау бiлiм және қаражат ғылым шегiнде бөлiмi
44. Бастауыш және орта Әкiмнiң 2001- Бiлiм Жергiлiктi кәсiби бiлiм оқу шешiмi 2003 жж. департаментi, бюджетте орындарын Интернет ҚБЖТО, бiлiм қарастырылған желiсiне кезең бойынша және ғылым қаражат қосуды қамсыздандыру бөлiмi шегiнде, жеке қаражат
9. Заңнамалық және нормативтiк-құқықтық базаны қалыптастыру
45. Кәсiби мектептер Әкiмнiң 2002 ж. Бiлiм Жергiлiктi (лицейде), колледждерде шешiмi департаментi, бюджетте жоғары сыныптағыларды бiлiм және қарастырылған оқыту үшiн оқу- ғылым бөлiмi, қаражат материалдық базасын қаржы шегiнде пайдалануды реттейтiн басқармасы нормативтiк құжаттарды жасау
46. Кәсiби бiлiм жүйесiн ҚР Бiлiм Тұрақты Бiлiм дамытуды қамсыздандыру және департаментi мақсатында ҚР ғылым заңнамасына өзгерiс министрлiгiне пен толықтыру енгiзуге ұсыныс түрткi болу
47. Оқу орындарының Әкiмнiң 2002- Бiлiм экономикалық шешiмi 2003 жж. департаментi, дербестiгiн кеңейтуге бiлiм және мүмкiндiк беретiн ғылым бөлiмi, нормативтiк-құқықтық қаржы базасын жасау басқармасы
48. Бастауыш және орта Әкiмнiң 2001 ж. Бiлiм кәсiби бiлiм шешiмi департаментi, ұйымдарының әкiмшiлiк- бiлiм және шаруашылық көмекшi-оқу ғылым бөлiмi, және қызмет етушi қаржы қызметшiлерiнiң үлгiлiк басқармасы штаттық нормативтерiн әзiрлеу мен бекiту

На русском языке:
Маслихат г. Алматы
Алматы қаласының мәслихаты Решение IX сессии Алматинского городского маслихата II созыва от 4 апреля 2001 года.
Зарегистрировано Управлением юстиции города Алматы от 25 апреля 2001 года № 329. Утратило силу в связи с истечением срока действия - письмо маслихата города Алматы от 21 июня 2007 года N 598 Об утверждении региональной программы начального и среднего профессионального образования молодежи, подготовки и переподготовки безработных граждан по городу Алматы на 2001-2005 годы
1. Утвердить представленную акимом города Алматы Региональную программу начального и среднего профессионального образования молодежи, подготовки и переподготовки безработных граждан по городу Алматы на 2001- 2005 годы и мероприятия по ее реализации, приложения № 1, 2.
2. Рекомендовать акиму города Алматы в целях более качественной реализации программы:
- обеспечить раннюю профессионализацию учащихся школьного возраста путем увеличения приема за счет средств бюджета обучающихся в организациях начального и среднего профессионального образования и госзаказ на подготовку специалистов в колледжах, предусмотреть восстановление работы по назначению 3-х ранее закрытых профшкол;
- для повышения качества профессиональной подготовки и переподготовки безработных граждан по государственному заказу ужесточить в соответствии с законодательством об образовании, требования к профессиональному обучению, осуществляемому в учебно-профессиональных комбинатах, в учебных центрах, на курсах и в других учебно-производственных структурах подготовки рабочих.
Данные структуры должны иметь право на занятие образовательной деятельностью и по организации учебно-производственного процесса отвечать требованиям, предъявляемым к организациям профессионального образования.
Размещение госзаказа на профессиональное обучение указанной категории граждан должно осуществляться с учетом заключения экспертной комиссии департамента образования;
- для усиления социальной защиты выпускников организаций начального и среднего профессионального образования из числа сирот, инвалидов предъявлять к поставщикам услуг - победителям конкурсных процедур, как одно из обязательных требований реализации механизма квотирования рабочих мест - гарантированное предоставление рабочих мест для трудоустройства этой категории молодежи. В целях социальной защиты учащихся организаций начального профессионального образования рассмотреть вопрос о восстановлении бесплатного питания учащихся профессиональных школ и лицеев города Алматы;
- в целях укрепления материально-технической базы государственных коммунальных организаций профессионального образования предусмотреть ежегодное выделение средств из бюджета на их капитальный ремонт, на приобретение учебного и лабораторного оборудования, учебников, компьютерной техники и на подключение к "Интернету". В целях выполнения Программы информатизации системы среднего образования завершить в 2001 году компьютеризацию организаций начального профессионального образования (ПШ) за счет средств бюджета. Включать учебные заведения профессионального образования в титульный список на проведение капитального ремонта;
- провести анализ рационального использования учебных площадей, переданных профессиональным учебным заведениям на оперативное управление, поручить департаменту по управлению коммунальной собственностью города заключать договора на аренду свободных площадей учебных заведений аренду в исключительных случаях и при согласии на него со стороны департамента образования и его районных отделов, а также самих организаций образования;
- организовать эффективную работу региональной комиссии по вопросам профессионального образования на постоянной основе, выделить на эти цели средства на содержание сектора координации при акимате или при департаменте образования;
- обеспечить на базе существующих организаций профессионального образования подготовку и переподготовку, повышение квалификации педагогических кадров специальных дисциплин профшкол (профлицеев), колледжей, учителей трудового обучения школ и дошкольных организаций;
- организовать на базе профшкол и колледжей базовые центры профессионального образования для учащихся и учебно-методические объединения для педагогических работников.
3. Контроль за выполнением настоящего решения возложить на постоянную депутатскую комиссию по вопросам науки и образования (Есполов Т.И.) и на заместителя акима города Алматы Ибраева А.Ж.
В. Булекбаев
Председатель
IХ-й сессии Алматинского городского Маслихата II-го созыва Ж. Турегельдинов Секретарь Алматинского городского Маслихата II-го созыва Приложение № 1 к решению IХ-й сессии Алматинского городского Маслихата II-го созыва 4 апреля 2001 года РЕГИОНАЛЬНАЯ ПРОГРАММА начального и среднего профессионального образования молодежи, подготовки и переподготовки безработных граждан по городу Алматы на 2001-2005 годы
1. ВВЕДЕНИЕ
Подготовка данной программы инициирована постановлением Правительства Республики Казахстан № 721 от 15.05.2000 г. "О мерах по дальнейшему развитию начального и среднего профессионального образования в Республике Казахстан".
Разработка программы продиктована необходимостью изменений в организационно-экономических, содержательно-методических, правовых и социально-психологических отношениях, сложившихся в сфере начального и среднего профессионального образования, а также в системе подготовки, переподготовки безработных граждан.
Данная программа составит организационную основу по реализации государственной политики в сфере начального и среднего профессионального образования, в профессиональной подготовке и переподготовке безработных граждан, Закона Республики Казахстан "Об образовании", Закона Республики Казахстан "О занятости населения", государственной программы "Образование".
Программа определяет основные направления развития системы начального и среднего профессионального образования, подготовки и переподготовки безработных граждан г. Алматы на период до 2005 года.
Программа охватывает главные аспекты начального и среднего профессионального образования, подготовки и переподготовки безработных граждан, содержит оценку реального состояния вышеуказанной сферы образования в г. Алматы, намечает перспективы, определяет приоритеты дальнейшего развития системы профессионального образования и содержит конкретные мероприятия по достижению поставленных целей.
2. АНАЛИЗ СОВРЕМЕННОГО СОСТОЯНИЯ СИСТЕМЫ НАЧАЛЬНОГО И СРЕДНЕГО ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ, ПОДГОТОВКИ И ПЕРЕПОДГОТОВКИ БЕЗРАБОТНЫХ ГРАЖДАН ГОРОДА АЛМАТЫ Профессиональное образование является одним из важных звеньев национальной системы образования, призванным создавать максимально благоприятные условия для развития личности, раскрытия ее способностей, формирования профессионального мастерства и обеспечения социальной защищенности.
Система начального и среднего профессионального образования переживает сложный период - период адаптации и перестройки работы в условиях углубления социально-экономических реформ.
Число организаций начального и среднего профессионального образования в г. Алматы стабильно росло до 1996 года. На 1 января 1996 года в городе Алматы существовала сеть государственных профессиональных учебных заведений из 15 профессиональных школ и лицеев, в которых за счет бюджетных средств обучалось 6 тысяч учащихся, и 12 колледжей, где за счет бюджета велась подготовка более 8 тысяч специалистов со средним профессиональным образованием. Начиная с 1997 года государственная сеть организаций начального профессионального образования имела тенденцию к сокращению. На 1.10.2000 г.
из 15 ПШ, ПЛ осталось 11 профессиональных школ, лицеев (6 профессиональных школ, 4 профессиональных лицея, 1 специальная профессиональная школа) и 10 колледжей, подведомственных департаменту образования г. Алматы , с бюджетным контингентом обучающихся 7,9 тыс.чел. Из общего числа выпускников основной и средней общеобразовательной школы в 1999 г.
продолжили обучение в профессиональных школах, лицеях и колледжах 11% . За последние 3 года уменьшение плана приема в ПШ, ПЛ, колледжах за счет средств бюджета и снижение платежеспособности населения привело к тому, что доступность профессионального обучения становится проблематичной для большинства подростков, особенно для детей из малообеспеченных и многодетных семей. Анализ организации трудового обучения в средних общеобразовательных школах города показывает, что только 20 % выпускников общеобразовательных школ вместе с аттестатом зрелости получают профессию с уровнем квалификации, востребованным рынком труда. В основном же он пополняется большим количеством профессионально неподготовленной молодежи. Во всем мире отмечается устойчивая тенденция раннего профессионального обучения. Во многих странах мира примерно 70 % выпускников системы среднего образования получают какую-либо рабочую профессию или специальность через профессиональное образование.
Несоответствие спроса и предложения рабочей силы в половозрастном, профессиональном, квалификационном разрезах являются одной из главных причин роста безработицы. По состоянию на 1.01.2000 г. уровень официальной безработицы составлял 2 % (10 911 чел.) к экономически активному населению.
Ситуация на рынке труда осложняется наличием скрытой безработицы.
Обострение ситуации на рынке труда, дефицит рабочих мест, наличие большой армии незанятой высококвалифицированной рабочей силы делают молодежь, не имеющей профессии и опыта работы, неконкурентоспособной. В первую очередь это относится к молодым людям, впервые оказавшимся на рынке труда. Проблемой является занятость несовершеннолетних, в т.ч. подростков до 16 лет, которая в настоящее время нигде не фиксируется. Растет число учащихся, закончивших 9 класс и оставшихся неохваченными учебой и трудоустройством.
Наблюдается раннее включение молодежи в самостоятельные заработки. Как правило, это малоквалифицированный труд в сфере услуг, торговли, работа, не требующая профессиональной подготовки, без социальных и правовых гарантий со стороны работодателей.
Среднегодовая численность постоянного населения в г. Алматы в 1999 г.
составила 1132,4 тыс.человек. В последние годы в городе наблюдается снижение численности выбывающих. Если в 1998 г. число выбывающих составило 25,6 тыс.
чел, то в 1999 г. сократилось до 18,3 тыс. человек. Таким образом, по проведенным расчетам, с учетом миграции и естественного движения, в 2005 году население города увеличится до 1168,5 тыс.чел. Трудовые ресурсы в 1999 г.
составили 769,5 тыс. человек или 67,9 % от населения города. В ближайшие годы заметного роста численности населения и трудовых ресурсов не ожидается, в 2005 году численность последних увеличится на 1.8 %. По итогам 1999 г. в отраслях экономики города было занято 560,2 тыс.чел или 72,8 % трудового ресурса. Реализация Программы по борьбе с бедностью и безработицей, развитие предпринимательства, мероприятия по переобучению безработных и другие факторы позволят постепенно увеличить численность занятого населения. В 2005 году численность занятых увеличится на 8,9 % и составит 613,6 тыс. человек. В структуре занятого населения 66,8 % работают на крупных, средних и малых предприятиях, организациях и учреждениях города всех форм собственности.
Самостоятельно занятое население составляет 33,1 %. В ожидаемом году предполагается рост численности самостоятельно занятого населения на 0,7 %, в 2005 г. - на 23,2 % к ожидаемому году.
По данным переписи населения 1999 г. в городе проживает 284,1 тыс. чел. в возрасте от 16 до 30 лет, что составляет 25 % от общей численности населения. Из них свыше 100 тыс. заняты в различных отраслях экономики, примерно столько же обучаются в учебных заведениях с отрывом от производства. Остальная часть молодежи, более 40 тыс.чел., не занята в общественном производстве.
Как показывает анализ, в городе имеет место существенное перенасыщение специалистами с высшим образованием. Ужесточение требований работодателей к нанимаемой рабочей силе приводит к тому, что часть молодых специалистов с высшим образованием остается невостребованной на рынке труда. Вместе с тем, на фиксированном рынке труда удельный вес молодежи в числе обратившихся в уполномоченные органы по вопросам занятости незначителен. Доля выпускников учебных заведений в числе обращающейся в поисках работы молодежи составляет не более 7 %. Преимущественно это выпускники общеобразовательных школ, ВУЗов, колледжей. Основными причинами незначительного числа обращающихся послужило снижение финансовых мотиваций к регистрации в качестве безработного, ограниченный выбор рабочих мест, составляющих банк вакансий органов по вопросам занятости. Кроме того, наличие развитой инфраструктуры, большая емкость рынка позволяет молодым людям трудоустраиваться самостоятельно, зарабатывать средства к существованию посредством различных видов самозанятости. Конкуренция на рынке труда, желание быстро и много заработать зачастую толкает молодежь искать занятие в неформальном секторе экономики, выполнять простую, не требующую знаний и навыков, работу, растрачивать свой профессиональный потенциал. Сегодня молодежь в основном нацелена на интеллектуальный труд, предъявляет высокие требования к его организации и характеру, уровню оплаты.
Анализ тенденций молодежного рынка труда показывает, что наибольшие сложности с трудоустройством испытывают лица в возрасте до 20 лет, не имеющие профессии и опыта работы. Несмотря на то, что на рынке труда в последние годы сложилась тенденция спроса на молодую рабочую силу, часть ее остается невостребованной в силу отсутствия опыта и навыков работы по специальности.
Усиливает напряженность на молодежном рынке труда массовый приток в город сельской молодежи из других регионов республики. Без прописки, без профессии молодые люди вынуждены перебиваться случайной работой, зачастую в теневом секторе экономики, подвергаясь обману и произволу со стороны работодателей, осложняют криминогенную обстановку в городе.
В результате углубления социально-экономических реформ происходят существенные изменения пропорций занятых работников на предприятиях с различными формами собственности, что требует серьезной корректировки перечня подготавливаемых профессий и специальностей. Переход к хозяйствованию в условиях рынка приводит к перераспределению занятости в отраслях материального производства и в непроизводственных отраслях в пользу последних.
Из-за остановки или сокращения производственных мощностей большинства предприятий города снижается доля численности занятого населения, имеется значительная несбалансированность между имеющимися рабочими местами и рабочей силой по профессиям (специальностям) и уровню квалификации. Экономика города все больше ориентируется с производства большой индустрии на создание стабильно действующей сети предприятий малого и среднего бизнеса. Структура занятости претерпела изменение в пользу частного сектора экономики, где сейчас работает около 65 % занятого населения.
Создаваемые новые рабочие места в сфере среднего и малого бизнеса пока не восполняют выбытие старых. На рынке труда сохраняется тенденция падения совокупного спроса на рабочую силу. Высвобождение значительной части занятого населения при переходе на рыночные отношения требует проведение комплекса мероприятий по переподготовке кадров, трудовой реабилитации незанятого населения.
Значительно усложнена подготовка квалифицированных кадров ликвидацией социального института базовых предприятий, за счет которых традиционно осуществлялось строительство, обеспечение оборудованием, инструментом и материалами. Обострились проблемы организации производственного обучения и производственной практики учащихся на предприятиях, трудоустройства выпускников. Если показатель трудоустройства выпускников ПШ, ПЛ города составляет практически 100 %, то по государственным колледжам данный показатель несколько ниже - 80 %. Не занимаются проблемами трудоустройства выпускников негосударственные учебные заведения и дают наибольшую долю невостребованных рынком труда специалистов.
Ситуация на рынке труда и образовательных услуг потребовали улучшения реагирования учебных заведений на потребности рынка труда.
Перед системой профобразования сегодня поставлена серьезная задача - обеспечение учащихся, требуемыми на рынке труда новыми функциональными умениями и необходимой квалификацией, высокого уровня мастерства, гибкости и мобильности в поиске работы, предпринимательских навыков.
Вместе с тем, в городе формируется тенденция усиления взаимодействия работодателей и профессиональных учебных заведений, которая не ограничивается вопросами предоставления мест практики и последующего трудоустройства выпускников. Имеет место участие в финансировании обучения через целевое обучение, по договорам с предприятиями и фирмами с полной или частичной компенсацией стоимости обучения; учет мнения (отзывы, пожелания, предложения) работодателей в содержании обучения, квалификации выпускников, участие в создании стандартов профессионального образования.
В городе отсутствует институт прогнозирования потребности в трудовых ресурсах в профессионально-квалификационном разрезе. Организация мониторинга рынка труда затруднена отсутствием методики определения потребности в квалифицированных кадрах.
1999-2000 г.г. характеризуется значительным ростом числа негосударственных организаций среднего профессионального образования. По сравнению с 1993 г. их число выросло почти в 14 раз и на 1.11.2000 г. составляет 41 колледж. Как показывает анализ, большинство негосударственных учебных заведений сориентированы на подготовку специалистов по небольшому перечню популярных у населения специальностей: правоведение, финансы, экономика, таможенное дело и т.п. Вместе с тем, перечисленные специальности менее всего востребованы рынком труда.
Нормативно-правовая база, регулирующая подготовку трудовых ресурсов, не отвечает состоянию социально-экономических преобразований и является сдерживающим фактором. Отсутствует правовой механизм, который бы стимулировал работодателей создавать рабочие места, оказывать поддержку профессиональному образованию. Отсутствует служба профориентации. Таким образом, система профессионального образования нуждается в современном законодательстве и нормативно-правовом обеспечении, комплексно-структурно- содержательной перестройке.
За последние годы произошел отток опытных профессионально- педагогических работников, особенно мастеров производственного обучения профшкол и колледжей. В городе в настоящее время отсутствует сеть высших учебных заведений (факультетов), специализирующихся на подготовке инжнерно- педагогических кадров для системы начального и среднего профессионального образования.
Для повышения мобильности выпускников организаций профессионального образования помимо специальных умений и знаний по профессиям и специальностям необходимо формировать у учащихся общепрофессиональные умения, прежде всего, навыки применения в трудовой деятельности компьютерной техники, использования программного обеспечения, сведений глобальной информационной сети "Интернет" и т.п. Вместе с тем, как показывает анализ обеспечения ПШ, ПЛ, колледжей компьютерной техникой: отсутствует собственная база ЭВТ, отвечающая необходимым требованиям в ПШ №№ 1,5,8,10, ПЛ № 16, педагогическом колледже № 1.
Основной проблемой начального и среднего профессионального образования является недостаточное бюджетное финансирование. Сегодня потребность в финансовых средствах организаций начального и среднего профессионального образования обеспечивается из бюджетных источников менее, чем на треть.
В бюджете города на протяжении 8 лет практически не предусматриваются средства на капитальный ремонт организаций начального и среднего профессионального образования, не выделяются средства на организацию производственного обучения, на укрепление и модернизацию учебно- производственной базы. В условиях значительного недофинансирования учебных заведений необходимо создание благоприятного климата для развития внебюджетной деятельности учебных заведений, средства от которой покрывают дефицит бюджетных ассигнований на укрепление и развитие учебно- материальной базы.
В городе система взаимодействия между учебными заведениями, различными органами власти, ведомствами, работодателями по вопросам подготовки трудовых ресурсов не переведена на уровень социального партнерства как того требуют реалии сегодняшнего дня.
Удовлетворение спроса на кадры необходимого профессионально- квалификационного уровня - это важная проблема адаптации системы образования к условиям транзитной экономики. В связи с чем необходимо создание новой научно-методической базы профессионального образования, в частности разработки стандартов образования повышенного уровня, методик опытно-экспериментального внедрения инновационных педагогических технологий в области профобразования, комплектов учебной документации и средств обучения по новым профессиям и специальностям, создание учебно- методического обеспечения предметов профессионально-технического цикла на государственном языке.
Система начального и среднего профессионального образования не располагает сильной научно-методической базой, адаптированной на социально- экономические реалии сегодняшнего дня. Практически не проводятся результативные исследования данной проблемы, отсутствуют методики опытно- экспериментального внедрения инновационных педагогических технологий в области профобразования, комплекты учебной документации по новым профессиям и специальностям. Не создано научно-методическое обеспечение предметов профессионально-технического цикла на государственном языке.
3. ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ ПРОГРАММЫ Основные цели:
Обеспечение конкурентоспособности на рынке труда выпускников организаций начального и среднего профессионального образования, а также обеспечение профессиональной подготовки и переподготовки взрослого населения.
Формирование личностных качеств учащихся на основе идей казахстанского патриотизма, гражданственности, гуманизма и общечеловеческих ценностей.
Основные задачи:
Разработка и внедрение государственных общеобязательных стандартов начального и среднего профессионального образования, их обновление с учетом ситуации на рынке труда и структурных изменений в экономике.
Обновление содержания начального и среднего профессионального Создание условий для повышения доступности начального и среднего профессионального образования для подростков и молодежи, а также взрослого Поддержка негосударственного сектора начального и среднего профессионального образования, подготовки и переподготовки рабочих и специалистов со средним профессиональным образованием.
Организация и развитие социального партнерства в системе начального и среднего профессионального образования.
Расширение международного сотрудничества по вопросам подготовки и переподготовки кадров в учебных заведениях начального и среднего профессионального образования. Создание условий для интеграции начального и среднего профессионального образования в мировое образовательное пространство.
Адаптация системы начального и среднего профессионального образования к условиям рыночной экономики.
Обеспечение сбалансированности спроса и предложения квалифицированных кадров.
Модернизация учебно-материальной базы организаций начального и Информатизация начального и среднего профессионального образования.
Совершенствование управления системой начального и среднего профессионального образования.
Совершенствование воспитательной работы, обеспечение единства процессов обучения и воспитания.
Поддержка развития молодежных общественных организаций.
Реализация комплекса мер по профилактике правонарушений, преступности, безнадзорности подростков, молодежи.
Достижение указанных целей и основных задач требует адекватного ресурсного обеспечения, а именно:
формирование соответствующей нормативно-правовой базы;
совершенствование финансово-экономических механизмов эффективного функционирования и развития системы начального и среднего профессионального образования;
эффективного развития сети начального и среднего профессионального развития системы подготовки и переподготовки кадров системы начального и среднего профессионального образования и планомерного повышения их квалификации;
улучшения учебно-методического и информационного обеспечения процессов обучения и воспитания;
внедрения новых технологий обучения;
улучшения материально-технического обеспечения.
4. ОСНОВНЫЕ НАПРАВЛЕНИЯ И МЕХАНИЗМ РЕАЛИЗАЦИИ ПРОГРАММЫ
4.1. Основные направления Расширение и совершенствование имеющейся сети организаций начального и среднего профессионального образования в городе.
Обеспечение максимального охвата старшеклассников и выпускников общеобразовательных школ профессиональным образованием и обучением в профессиональных школах (лицеях), колледжах.
Продолжение работы по осуществлению перепрофилирования учебных заведений профессионального образования, формирование перечня профессий и специальностей в учебных заведениях начального и среднего образования профессионального в соответствии с потребностями рынка труда.
Развитие профессиональных учебных заведений как многоцелевых, занимающихся подготовкой, переподготовкой и повышением квалификации как молодежи, так и взрослого населения.
Организация мониторинга рынка труда, мониторинга наличия и перспективы создания дополнительных учебных мест.
Проведение активных мероприятий по трудоустройству молодежи.
Активное сотрудничество с негосударственными предприятиями, занимающимися трудоустройством незанятого населения.
Создание системы профинформации, профориентации и профотбора.
Отбор на конкурсной основе организаций образования для подготовки безработных граждан по госзаказу.
Создание условий для получения молодежью профессиональных знаний, умений и навыков, которые позволят им лучше подготовиться к самозанятости, предпринимательской деятельности, вооружить способностью заниматься малым бизнесом.
Обновление государственных общеобязательных стандартов начального и среднего профессионального образования с обязательным участием работодателей и с учетом новаций в науке, технике, технологиях, экономике.
Создание учебно-программной документации нового поколения, учебно- методических комплектов, обеспечивающих непрерывность, гибкость и вариативность профобразования.
Создание учебно-методического обеспечения предметов профессионально- технического цикла на государственном языке.
Создание и развитие регионального банка данных образовательно- профессиональных программ и учебных технологий по актуальным профессиям и специальностям на рынке труда.
Организация научно-исследовательских и научно-методических работ по проблемам профессионального образования молодежи и обучения безработных граждан и незанятого населения.
Развитие сотрудничества с отечественными и зарубежными партнерами по проблемам профессионального образования молодежи и обучения безработных
4.2. Механизм реализации программы.
В целях обеспечения системного контроля по реализации программы создается региональная комиссия при акиме г. Алматы, в состав которой включаются представители всех социальных партнеров.
Оперативное управление реализацией программы обеспечит департамент образования г. Алматы.
Мероприятия программы будут реализовываться за счет целевого бюджетного финансирования, использования средств донорских организаций, совместных международных проектов и др.
5. НЕОБХОДИМЫЕ РЕСУРСЫ И ИСТОЧНИКИ ФИНАНСИРОВАНИЯ Финансирование программы будут осуществляться в пределах средств, предусмотренных в государственном бюджете. Предполагается привлечение технической и грантовой помощи международных организаций, спонсорской помощи организаций и населения.
Расчетная потребность в бюджетных средствах на реализацию программы на 2001-2005 г.г. составляет 3 млрд. 441 млн.тенге (в ценах и тарифах 2001 г.).
Объемы бюджетного финансирования будут уточняться ежегодно.
6. ОЖИДАЕМЫЙ РЕЗУЛЬТАТ С реализацией программы потенциал и ресурсы начального и среднего профессионального образования будут сохранены и рационально использованы для социально-экономического развития города.
Стабилизация и развитие сети организаций начального и среднего профессионального образования позволит повысить доступность начального и среднего профессионального образования для подростков и молодежи.
В результате принятия мер по улучшению ресурсного обеспечения организаций начального и среднего профессионального образования будет достигнут наибольший охват детей школьного возраста профессиональным обучением и выполнение государственных общеобязательных стандартов профессиональными школами, лицеями и колледжами.
В результате внедрения системы обеспечения качества, уровень профессиональной подготовки в организациях образования будет соответствовать стандартам, признанным в мире.
Ожидается расширение профориентационных услуг для молодежи по вопросам выбора сферы деятельности, направления профессиональной подготовки; усилена адресная поддержка безработной молодежи в вопросах профобучения.
В результате взаимодействия всех субъектов в области профессиональной подготовки, установления механизма определения потребности в квалифицированных рабочих и специалистах для всех отраслей экономики, внедрения принципов рыночных отношений, сбалансированности рынка образовательных услуг и рынка труда снизится уровень безработицы.
В результате принятия мер по эффективному поиску источников финансирования будет создана многоканальная система финансирования начального и среднего профессионального образования, подготовки и В результате принятия мер по усилению воспитательной работы в организациях начального и среднего профессионального образования будут созданы условия для формирования, развития и профессионального становления личности на основе национальных и общечеловеческих ценностей, снизится количество правонарушений, совершаемых подростками и молодежью, уровень их преступности и девиантного поведения.
В результате внутренней реструктуризации системы управления и внутреннего перераспределения ресурсов и придания прозрачности ресурсному обеспечению увеличится эффективность функционирования системы Приложение № 2 М Е Р О П Р И Я Т И Я по реализации Региональной Программы начального и среднего профессионального образования молодежи, подготовки и переподготовки безработных граждан на 2001-2005 г.г.
1. Стабилизация и развитие сети организаций начального и среднего профессионального образования № ! ! Форма !Сроки !Ответственные!Источники п.! Мероприятия ! завер- !испол-!за исполнение!финансирования п.! ! шения !нения ! !
1. Обеспечение стабильного Решение 2001- Департамент В пределах развития сети Акима 2005 образования, предусмотренных государственных организаций г.г. отдел средств в профессионального образования местном бюджете образования, увеличения в и науки, них контингента обучающихся Комитет за счет средств бюджета экономики, городское финансовое управление
2. Укрепление материально- Решение 2001- Департамент В пределах технической базы Маслихата 2005 образования, предусмотренных организаций начального г.г. отдел средств в и среднего образования местном профессионального образования, и науки бюджете, путем выделения средств городское за счет на капитальный ремонт финансовое собствен.
управление средств учебных заведений
3. Создание интегрированных Договор еже- Департамент В пределах комплексов непрерывного годно образования, предусмотренных профессионального Комитет средств в образования экономики местном бюджете
4. Содействие развитию Приказ посто- Департамент Средства негосударственного сектора ДО янно образования населения, профессионального работодателей образования
5. Увеличение подготовки В соот- 2001- Департамент В пределах кадров для муниципального ветств. 2005 образования, предусмотренных хозяйства и социальной с Законом г.г. Комитет средств в сферы города РК "О экономики, местном занятости", Департамент бюджете договора труда, занятости
6. Развитие профессиональных приказ посто- Департамент В пределах учебных заведений как янно образования, предусмотренных многоцелевых, занимающихся Департамент средств в подготовкой, труда, местном переподготовкой и занятости бюджете, повышением квалификации средства, молодежи и взрослого поступ. с юр.
населения и физ.лиц
7. Укрепление материально- Решение еже- Отдел технической базы учебных Акима годно образования заведений профессионального и науки, образования за счет Департамент высвобождаемых зданий, образования, сооружений и нового Департамент по строительства управлению ком.
собственностью
(по согласованию)
8. Обеспечение организаций Решение еже- Департамент В пределах образования новым Маслихата годно образования предусмотренных оборудованием, техникой, Гор ФУ средств в инвентарем и другими местном средствами обучения бюджете, за счет собственных средств
2. Обеспечение ранней профессионализации молодежи
9. Обеспечение максимального Решение еже- Отдел В пределах охвата выпускников основной Акима годно образования предусмотренных общеобразовательной школы и науки, средств в профессиональным Департамент местном образованием, путем образования бюджете, продолжения обучения в госзаказа ПШ, ПЛ, колледжах
10. Увеличение контингента Приказ еже- Департамент В пределах старшеклассников, ДО годно образования предусмотренных проходящих трудовое средств в обучение на базе местном ПШ, ПЛ, колледжей бюджете
11. Открытие и развитие Приказ еже- Департамент В пределах педагогических классов на ДО годно образования предусмотренных базе колледжей средств в педагогического профиля местном
12. Создание консультационных Решение 2002г. Отдел В пределах пунктов по профориентации Акима годно образования предусмотренных молодежи и науки, средств в Департамент местном образования, бюджете, Департамент госзаказа труда, занятости, финансов
13. Организация предшкольной Решение 2001- Отдел В пределах подготовки на базе Акима 2002 образования предусмотренных педагогических колледжей г.г. и науки, средств в образования бюджете
3. Учебно-методическое и кадровое обеспечение
14. Разработка и внедрение Приказ посто- Департамент В пределах государственных янно образования, предусмотренных общеобязательных стандартов ГИПК средств в профессио-нального местном образования с учетом бюджете мирового опыта и адаптации к потребностям рынка труда
15. Формирование перечня Элек- посто- Департамент В пределах профессий и специальностей тронный янно образования, предусмотренных в соответствии с каталог Департамент средств в требованиями рынка труда труда, местном занятости, бюджете ГЦНТО
16. Создание и развитие Перечень посто- Департамент В пределах регионального банка янно образования, предусмотренных данных образовательно- ГЦНТО, горИПК средств в профессиональных программ местном и учебных технологий по бюджете актуальным профессиям, специальностям на рынке труда
17. Создание банка данных Элек- посто- Департамент В пределах программных педагогических тронный янно образования, предусмотренных средств каталог ГИПК, ГЦНТО средств в местном
18. Разработка комплектов Комплект 2001- Департамент В пределах учебной документации и учебной 2003 образования, предусмотренных средств обучения по новым докумен- г.г. ГИПК средств в профессиям и тации местном специальностям (в сфере бюджете обслуживания, экологии, социальной работы, рыночной инфраструктуры и т.п.), подготовка по которым ранее не осуществлялась
19. Внедрение в учебный Приказ посто- Департамент В пределах процесс профессиональных ДО янно образования, предусмотренных учебных заведений ГИПК, КАО средств в унифицированных учебников местном нового поколения по бюджете специальным предметам, особенно на государственном языке, а также компьютерных научно-методических пособий, учебно-методических комплектов, наглядных средств обучения на мультимедийной основе
20. Обеспечение подготовки, Приказ посто- Департамент В пределах переподготовки и повышение ДО янно образования, предусмотренных квалификации руководящих и ГИПК, РИПК средств в инженерно-педагогических местном работников ПШ, ПЛ, колледжей бюджете, республиканском
21. Создание сети подготовки Решение 2002- Отдел В пределах специалистов для ПШ, ПЛ, Акима 2003 образования предусмотренных колледжей и учителей г.г. и науки, средств в трудового обучения Департамент местном общеобразовательных школ образования, бюджете, Комитет республиканском экономики бюджете, госзаказа
22. Создание базовых учебно- Решение 2001- Отдел В пределах методических центров Акима, 2003 образования предусмотренных начального и среднего приказ г.г. и науки, средств в профессионального ДО Департамент местном образования, РУМО образования, бюджете ГИПК, ГЦНТО
23. Разработка новых учебно- Учебно- 2001- Департамент В пределах методических комплектов, методи- 2002 образования, предусмотренных обеспечивающих реализацию ческие г.г. ГИПК средств в системы непрерывного комплекты местном профобразования бюджете
24. Реализация совместных Приказ еже- Департамент В пределах международных проектов ДО годно образования, предусмотренных по совершенствованию ГИПК средств в содержания местном профессионального бюджете, образования инвестиции
25. Изучение в ПШ, ПЛ, Приказ 2001- Департамент В пределах колледжах программы ДО 2002 образования предусмотренных "Начни и совершенствуй г.г. средств в свой бизнес" местном бюджете,
4. Совершенствование управления системой начального и среднего профессионального образования
26. Внедрение информационной Решение 2001- Отдел В пределах системы управления Акима 2002 образования предусмотренных начальным и средним г.г. и науки, средств в образованием образования, бюджете, ГЦНТО госзаказа
27. Создание службы аудита Приказ 2001- Департамент Собственные качества ДО 2002 образования, средства профессионального г.г. ГИПК, ГЦНТО учебных обучения заведений
28. Восстановление городского Решение 2001- Отдел В пределах учебно-методического Акима 2002 образования предусмотренных кабинета профессионального г.г. и науки, средств в образования Департамент местном образования, бюджете управл.
5. Создание института социального партнерства
29. Создание региональной Решение 2001 г. Отдел комиссии при Акиме, в Акима образования состав которой включаются и науки, представители всех Департамент социальных партнеров образования системы профессионального
30. Разработка и реализация По еже- Департамент В пределах программы совместных программе годно образования, предусмотренных действий по подготовке, Департамент средств в переподготовке кадров из труда, местном числа безработных и занятости бюджете незанятого населения, по созданию мониторинга рынка труда
31. Организация на паритетных Анали- 2001- Департамент В пределах началах со всеми тическая 2003 образования, предусмотренных социальными партнерами справка г.г. Департамент средств в исследований по проблемам труда, местном прогнозирования рынка занятости. бюджете, труда и систематическое Комитет инвестиции осуществление экономики информирования всех заинтересованных сторон о перспективных потребностях в кадрах
32. Проведение ярмарок- По еже- Департамент вакансий прог- годно образования, рамме Департамент
33. Создание экспертной Решение 2001г. Департамент комиссии в целях Акима образования, осуществления проверки Департамент материально-технической, труда, учебно-методической базы занятости, объектов образования, Департамент осуществляющих подготовку малого и переподготовку бизнеса, безработных граждан Прокуратура
6. Создание системы социальной защиты учащихся организаций начального и среднего профессионального образования
34. Определение перечня Приказ еже- Департамент В пределах колледжей для размещения ДО годно образования предусмотренных государственного заказа в средств в целях обучения инвалидов местном с нарушением бюджете опорно-двигательного аппарата, зрения, слуха
35. Открытие на базе одного Решение 2001- Отдел В пределах ПШ специализированного Акима 2002 образования предусмотренных отделения для переобучения, г.г. и науки, средств в профессиональной подготовки Департамент местном инвалидов профессиям, образования, бюджете приемлемым для лиц с Департамент ограниченными возможностями труда, занятости и соц.защиты
36. Развитие молодежного Сов- 2001- Департамент В пределах предпринимательства в местный 2005 образования, предусмотренных рамках программы приказ г.г. Департамент средств в микрокредитования малого местном бизнеса бюджете, инвестиции
37. Обеспечение развития Решение 2002- Отдел В пределах службы трудоустройства Акима 2003 образования предусмотренных выпускников колледжей, г.г. и науки, средств в профессиональных школ Департамент местном и лицеев труда, бюджете социальной защиты, Департамент
38. Создание временных рабочих Приказ еже- Департамент Собственные мест для обучающихся в ДО годно образования средства учебных заведениях учебных профессионального заведений образования на период летних каникул
39. Организация летнего Про- еже- Департамент Собственные отдыха, оздоровления и грамма годно образования средства занятости учащихся учебных, заведений, населения
7. Развитие финансово-экономических механизмов обеспечения системы начального и среднего
40. Определение и размещение Решение еже- Департамент В пределах государственного заказа на Акима годно образования, предусмотренных подготовку специалистов со Комитет средств в средним профессиональным экономики, местном образование и на подготовку, Департамент бюджете переподготовку безработных труда, граждан занятости
41. Создание ученических Приказ посто- Департамент Собственные производств ДО янно образования средства
42. Увеличение объема Отчет посто- Департамент Собственные производственной янно образования средства деятельности в учебно- учебных производственных заведений мастерских
8. Информатизация системы начального и среднего
43. Разработка программы Про- 2001г. Департамент В пределах информатизации учебных грамма образования, предусмотренных заведений начального и ГЦНТО средств в среднего местном профессионального бюджете
44. Завершение Решение 2001г.- Отдел В пределах компьютеризации Акима 2002г. образования предусмотренных государственных ПШ, ПЛ и науки, средств в
45. Обеспечение поэтапного Решение 2001- Отдел В пределах подключения учебных Акима 2003 образования предусмотренных заведений начального и г.г. и науки, средств среднего профессионального Департамент в местном образования к сети ИНТЕРНЕТ образования бюджете, ГЦНТО за счет собств.средств
9. Формирование законодательной и нормативной-правовой базы
46. Создание нормативных Решение 2002г. Отдел В пределах документов, регулирующих Акима образования предусмотренных использование учебно- и науки, средств в материальной базы городское местном профессиональных школ финансовое бюджете (лицеев), колледжей для управление, профессионального обучения департамент в них старшеклассников образования
47. Инициирование процесса Предло- посто- Департамент внесения изменений и жения янно образования дополнений в в МО Законодательство РК в и НРК целях обеспечения развития
48. Создание нормативно- Решение 2002- Отдел правовой базы, позволяющей Акима 2003 образования расширить экономическую г.г. и науки, автономию учебных заведений департамент образования,
49. Разработать и утвердить Решение 2001г. Отдел типовые штатные нормативы Акима образования административно- и науки, хозяйственного, учебно- департамент вспомогательного и образования, обслуживающего персонала управление организаций начального и финансов среднего профессионального IX -й сессии Алматинского городского Маслихата II созыва