Қазақша:
Аким Костанайской области Қостанай облысының әкімі Қостанай облысы әкімінің шешімі 1998 жылғы 2 қарашадағы № 106.
Қостанай облысының әділет басқармасында 1998 жылғы 27 қарашада № 40 болып тіркелді.
Күші жойылды-Қостанай облысы әкімінің 2004 жылғы 9 желтоқсандағы № 53 шешімімен "Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы" Қазақстан Республикасындағы Заңын және "Мемлекеттік тілдің мемлекеттік органдарда пайдалану аясын кеңейту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы 14 тамыздағы № 769 Қаулысын жүзеге асыру туралы
1. Мемлекеттік және басқа үлттық тілдердің 2000 жылға дейін Қостанай облысы бойынша аймақтық даму бағдарламасы бекітілсін (1 қосымша).
2. Мемлекеттік органдарда іс жүргізуді кезең-кезеңімен қазақ тіліне көшіру іс-шараларының жоспары бекітілсін (2 қосымша).
3. Облыстық қаржы басқармасы жоғарыда көрсетілген қүжаттарды жүзеге асыру үшін бюджеттен қажетті қаржы болінуін қарастырсын.
4. Қалалар және аудандар әкімдері мемлекеттік және басқа үлттық тілдердің 2000 жылға дейінгі дамуының үқсас бағдарламаларын, мемлекеттік органдарда іс жүргізуді кезең-кезеңімен қазақ тіліне көшіру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлесін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
5. Үйлестіру және бақылау жасау облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасына, жүктелсін (келісім бойынша)
Облыс әкімі
Ө. Шүкеев
Қостанай облысы әкімінің 1998 жылғы 2 қарашадағы № 106 шешіміне 1 қосымша Қостанай облысы бойынша мемлекетік және басқа ұлттық тілдердің 2000 жылға дейінгі дамуының аймақтық бағдарламасы
1. Барлық жерлерде міндетті түрде қазақ және орыс тілдерін, қажет болған жағдайда түрлі ұлт азаматтарының шоғырлана мекендеуін ескеріп, басқа үлттар тілдерін пайдаланып, ақпараттық-анықтамалық қамтамасыз етуді жүргізу.
Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы, қалалар және аудандар әкімдері, меншік нысанына қарамастан үйымдар, кәсіпорындар басшылары "Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4 тарауының 19,20,21 баптарындағы "Тіл елді мекендердің атауларында, жеке аттарда, көрнекі апаратта" қамтылуының орындалуына бақылау жасау.
1998 жыл Қалалар және аудандар әкімдері, кәсіпорындар, мекемелер,үйымдар мен фирмалар басшылары
2. Барлық жерлерде мемлекеттік тілді еркін тегін меңгеру үшін қажетті жағдайлар жасалсын, кәсіпорындар, мекемелер,үйымдар жазу машинкаларымен, қазақ алфавиті бар компьютерлермен, байланыс бөлімшелері қазақ қарпі бар телеграф аппараттарымен қамтамасыз ету. Тілек білдірушілер үшін үйірмелер мен топтарда апта сайын арнаулы сабақтар үйымдастыру, штаттық кестеге аудармашылар лауазымын енгізу, еңбек үжымдарының жиналыстарында қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде енгізу жөнінен нақты жоспарлар бекіту.
кәсіпорындар, мекемелер, үйымдар басшылары
3. Мемлекеттік тілді меңгерген басқару, әлеуметтік сала, қоғамдық көлік, сауда және қызмет көрсету органдарының жүмыскерлері (қызметкерлері) үшін материалдық ынталандыру белгілеуді қарастыру.(окладқа 10-15 процент үстеме).
2000 жылға дейін Облыстық қаржы басқармасы, қалалар және аудандар әкімдері, кәсіпорындар және мекемелер басшылары
4. Облыс, қалалар және аудандар әкімдері аппараттарының отырыс залдарында тіл саласындағы бірегей мемлекеттік саясатты жүзеге асыру, үлттық тілдерді дамыту үшін қолайлы жағдайды қамтамасыз ету, облыс халқының үлттық-мәдени сүраныстарын қанағаттандыру қажеттілігін ескеріп, ілеспе аударма жасау үшін жабдықтар орнату.
1998-1999 ж. Облыс,қалалар және аудандар әкімдері
5. Мектепке дейінгі мекемелерде қазақ тіліндегі бала алары мен топтардың қазіргі бар желісі сақталсын. Қажет болған жағдайда мемлекеттік тілде оқытатын және тәрбиелейтін қосымша мектептер мен сыныптар ашу. Мектепке дейінгі мекемелерді, мектептерді қазақ және орыс тілдеріндегі оқулықтармен және оқу- әдістемелік қүралдармен толық қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдау.
2000 ж. дейін Қалалар және аудандар әкімдері, облыстық білім департаменті
6. Орыс тілінде оқытатын барлық мектепке дейінгі мекемелерде, мектептерде, орта арнаулы және жоғарғы оқу орындарында қазақ тілін оқытуға қол жеткізілсін. Орыс тілінде оқытатың мектептерде қазақ тілі бойынша жаңа оқу жоспарларына көшу қамтамасыз етілсін, оның ішінде орыс тілінде оқытатын мектеп түлектерінің өз тілектерімен жоғарғы және орта арнаулы оқу орындарында мемлекеттік тілді тереңдете оқытуды үйымдастыру.
2000 ж. дейін Оқу орындарының басшылары, Облыстың оқу орындарында қазақ тілін білетін мамандарды даярлауды қамтамасыз ету.
2000 ж. дейін Облыстық білім департаменті, оқу орындарының басшылары
7. Көпшілік іс-шараларды, оның ішінде қоғамдық саяси сипаттағы іс шараларды даярлағанда және өткізгенде мемлекеттік тілді қолдануды кеңейту.
1998 ж. бастап Облыс әкімі аппаратының ішкі саясат және әлеуметтік сала бөлімі, облыстық мәдениет басқармасы, облыстық білім департаменті, қалалар және аудандар әкімдері
8. Тұрғындардың сүраныстарына сәйкес неміс, украин, белорус, татар, кәріс және басқа үлттардың шоғырлана тұрып жатқан жерлерінде ана тілдерін оқытуды үйымдастыру, сондай- ақ қажет болған жағдайда іс-шаралар өткізу кезінде олардың тілдерін пайдалану.
Үлттық мәдени орталықтарын, тілдерді, халық шығармашылығын, көркем қолданбалы өнерді дамыту үшін қажетті жағдайды жасау мақсатында бастамашыл топтарды қүру жөніндегі жүмысты жалғастыру.
Үлттық-мәдени орталықтардың откізіп жатқан іс- шараларын және үлттық жексенбілік мектептер оқытушыларына ақы төлеуді қаржыландыруды қарастыру.
1998 ж. бастап Қазақстан халықтарының облыстық Ассамблеясы
9. Әскерге шақырылатын жастарға мемлекеттік тілді оқыту тиімділігін арттыру. Әскери комиссариаттардагы кәсіптік- техникалық училишелер және басқа оқу орындарындағы әскерге шақырылушылар топтарында мемлекеттік және орыс тілін оқыту жөніндегі сабақтарды, бұл мақсатқа білікті мамандарды тарта отырып, жүйелі жүргізуді Тұрақты Облыстық, қалалық, аудандық әскери комиссариаттар, облыстық білім департаменті, қалалар және аудандар
10. ТМД республикаларымен үлттық мемлекеттік күрылымдардан тыс жерлерде тұрып жатқан ұлт өкілдеріне ана тілінін мүғалімдерін даярлау мәселелері жөнінен іскер байланыстар орнату және кеңейту.
Шекаралас жатқан Корған, Орынбор, Челябі облыстарымен білім және мәдениет салаларындағы ынтымақтастықты нығайту.
Көркемөнер үжымдарының гастрольге шығуларын дөстүрге айналдыру.
Қостанай қаласында Ресейдің шекаралас жатқан облыстарында түрып жатқан қазақ диаспорасы өкілдерімен кездесу откізу.
1999ж. бастап Облыстық білім департаменті, мәдениет басқармасы, көші-қон және демография басқармасы
11. Облыстық, қалалық, аудандық, сондай-ақ жеке меншіктегі көп тиражды газеттерде тіл саясаты, мәдениет, жергілікті өкілетті және атқарушы органдардың сәйкесті шешімдерін іс жүзінде жүзеге асыру мәселелері бойынша басылатын жарияланымдардың тақырыптарын кеңейту.
Облыстың аудандары мен қалаларында қазақ және орыс тілдерінде бірлесе газет шығару тәжірибесін жалғастыру.
Бұқаралық ақпарат құралдарында ресми хабарлар мен құлақтандыруларды екі тілде-қазақ және орыс тілдерінде шығаруды тәжірибеге айналдыру.
2000ж.дейін Облыс,қалалар және аудандар әкімдерінің аппараттары
12. Халық шығармашылығын одан әрі дамыту жөніндегі жұмысты жалғастыру.
Облыста Үлттық мәдениет кұндерін тұрақты өткізіп тұру. Фольклорлык ұжымдардың құрылуына, облыста түрып жатқан халықтардың дәстүрлерінің, үздік үлттық салттарынын жаңғыруына мүмкіндіқ туғызу.
Тұрақты Қазақстан халықтарының облыстық Ассамблеясы,облыстық мәдениет басқармасы, ұлттық- мәдени орталықтар
13. Қостанай облыстық қуыршақ театрында қазақ тілін оқып жүрген бала бақшалары мен сыныптарының балалары үшін орыс тілінен қазақ тіліне ілеспе аударманы қамтамасыз ету.
1998 ж. бастап Облыстық мәдениет басқармасы,
14. Қазақ жөне басқа үлттық тілдерді одан әрі дамыту мақсатында Тілдер мерекесін өткізуді дәстүрге айналдыру. Мереке шеңберінде жас ақындар мен жазушылардың ,жас орындаушылардың бәйгелерін өткізу.
2000 ж. дейін Облыс, қалалар жөне аудандар әкімдерінің аппараттары, жастар ісі туризм және спорт жөніндегі облыстық комитет, ұлттық-мәдени орталықтар (келісім бойынша)
15. "Қазақстан Республикасындагы тілдер туралы" Заңды жүзеге асырудағы қоғамдық пікірді зерттеу бойынша өлеуметтік зерттеу жүргізу.
Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы (келісім бойынша)
№ 106 шешіміне 2 қосымша Мемлекеттік органдарда іс жүргізуді кезең-кезеңімен қазақ тілінде көшіру жөніндегі іс-шаралар
1. Мемлекеттік тілді іс-жүргізуге кезең-кезеңмен енгізудің іс- шараларын әзірлеу және тәртібін анықтау. Бүл мәселелерді қалалар және аудандар әкімдерінің алқа мәжілістерінде тұрақты түрде қарау.
Қалалар және аудандар әкімдері
2. Барлық деңгейдегі әкімдер аппараттарында мемлекеттік тілді үйрену және оны енгізу жөнінен арнаулы бөлім немесе сектор қүруды қарастыру.
3. Барлық уйымдардың, кәсіпорындардың, мекемелердің штаттық кестесіне аудармашылардың, қазақ тілі оқытушыларының, қазақ тілінде іс жүргізу жөніндегі мамандардың лауазымдарын кіргізу.
Үйымдар мен мекемелер, кәсіпорындар басшылары
4. Маңдайшалар, көрсеткіштер, мөрлер, қалыптар, жарнамалық тақтайшалар және басқа көрнекілік өнімдерін "Қазақстан Республикасындағы Заңының 21- бабының талабына қатаң сәйкестікке келтіру.
Ұйымдар, мекемелер, кәсіпорындар
5. Мемлекеттік тілді оқыту және іс жүргізуде мемлекеттік тілді кіргізудің кешенді компьютерлік бағдарламасын әзірлеу және жүзеге асыру.
Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы
6. Барлық мемлекеттік және мемлекеттік емес бүқаралық ақпарат қүралдарының «Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18 бабын сақтауын қамтамасыз ету.
Бұқаралық ақпарат құралдарының басшылары (келісім бойынша)
7. Көлік, сауда, байланыс салаларын мемлекеттік тілдегі сапалы анықтамалық ақпаратпен, байланыс кәсіпорындарын казақ шрифті аппараттарымен, қызмет орындарын жұмысты қазақ тілінде жүргізе алатын кадрлармен қамтамасыз ету.
Өнеркәсіп және сауда департаменті
8. Барлық мекемелер мен кәсіпорындарда мемлекеттік тілді меңгерген азаматтарды материалдық және моральдық жағынан ынталандыру жөніндегі нақты шаралар әзірлеу.
Қалалар және аудандар әкімдері, үйымдар, мекемелер, кәсіпорындар
9. Облыс әкімі аппаратында мемлекеттік тілді үйретуге арналған оқу сыныбын жабдықтау, оқытудың қажетті техникалық оқу құралдарын, жиһаздарын алу.
Облыс әкімі аппаратының басшысы, жалпы бөлімнің меңгерушісі

На русском языке:
Қостанай облысының әкімі Решение Акима Костанайской Аким Костанайской области области от 2 ноября 1998 года №
106. Зарегистрировано Управлением юстиции Костанайской области 27 ноября 1998 года за № 40. Утратило силу - решением Акима Костанайской области от 9 декабря 2004 года № О реализации Закона Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан» и Постановления Правительства Республики Казахстан от 14 августа 1998 года № 769 "О расширении сферы употребления государственного языка в государственных органах"
1. Утвердить региональную программу развития государственного и других национальных языков до 2000 года по Костанайской области (приложение 1).
2. Утвердить план мероприятий по поэтапному переходу делопроизводства в государственных органах на казахский язык (приложение 2).
3. Областному финансовому управлению предусмотреть выделение необходимых средств из бюджета для реализации вышеуказанных документов.
4. Акимам городов и районов разработать аналогичные программы развития государственного и других национальных языков до 2000 года, план мероприятий по поэтапному переходу делопроизводства в государственных органах на казахский язык.
5. Координацию и контроль возложить на областное управление информации и общественного согласия (по согласованию).
Аким области
У. Шукеев
ПРИЛОЖЕНИЕ 1 к решению акима Костанайской области от 2 ноября 1998 г. № 106 Региональная программа развития государственного и других национальных языков до 2000 года по Костанайской области
1. Повсеместно провести информационно-справочное обеспечение с обязательным использованием казахского и русского языков, а по необходимости и других национальных языков, с учетом компактного проживания граждан различных национальностей.
Областному управлению информации и общественного согласия, акимам городов и районов, руководителям организаций, предприятий, независимо от форм собственности, контролировать выполнение Закона Республики Казахстан "О языках в Республике Казахстан", ст. 19, 20, 21 главы 4 "Язык в наименованиях населенных пунктов, именах собственных, визуальной информации".
1998г Акимы городов и районов, руководители предприятий учреждений, организаций и фирм
2. Создать повсеместно необходимые условия для свободного бесплатного овладения государственным языком, обеспечить предприятия, учреждения, организации пишущими машинками, компьютерами с казахским алфавитом.
Отделения связи - телеграфными аппаратами с казахским шрифтом, организовать для желающих еженедельные специальные занятия в кружках, группах, ввести в штатное расписание должности переводчиков и утвердить на собраниях трудовых коллективов конкретные планы мероприятий по введению казахского языка в качестве государственного.
1998-1999 гг. Акимы городов и районов, руководители предприятий, учреждений, организаций
3. По возможности предусмотреть установление материального поощрения для работников органов управления, социальной сферы, общественного транспорта, торговли и обслуживания, овладевших государственным языком (10- 15 % надбавки к окладу).
До 2000 г. Областное финансовое управление, акимы городов и районов, руководители предприятий и учреждений
4. Установить в залах заседаний аппаратов акимов области, городов и районов оборудование для синхронного перевода с учетом необходимости осуществления единой государственной политики в области языка, обеспечения благоприятных условий для развития национальных языков, удовлетворения национально-культурных запросов населения области.
1998 - 1999 гг. Акимы области, городов и районов
5. Сохранить существующую сеть детских садов и групп с казахским языком обучения в дошкольных учреждениях. По необходимости открыть дополнительные школы и классы с государственным языком обучения и воспитания. Принять меры по полному обеспечению дошкольных учреждений, школ учебниками и учебно-методическими пособиями на казахском и русском языках.
До 2000 г. Акимы городов и районов, департамент образования области Добиваться изучения казахского языка во всех дошкольных учреждениях, школах, средних специальных и высших учебных заведениях с русским языком обучения. Обеспечить переход на новые учебные планы по казахскому языку в школах с русским языком обучения, в т.ч. организовать углубленное изучение государственного языка выпускниками школ с русским языком обучения в высших и средних специальных учебных заведениях по желанию.
До 2000 г. Руководители учебных заведений,
6. Обеспечить подготовку в учебных заведениях области специалистов со знанием казахского языка.
До 2000 г. Департамент образования области, руководители учебных заведений
7. Расширить применение государственного языка при подготовке и проведении массовых мероприятий, в т.ч. общественно-политического характера.
С 1998 г. Отдел внутренней политики и социальной сферы аппарата акима области, областное управление культуры, департамент образования области, акимы городов и районов
8. В соответствии с запросами населения в местах компактного проживания представителей немецкой, украинской, белорусской, татарской, корейской и других национальностей организовать изучение родных языков, а также при необходимости в проведении мероприятий использовать их языки.
Продолжить работу по созданию национально- культурных центров, инициативных групп с целью создания надлежащих условий для развития языков, народного творчества, декоративно-прикладного искусства.
Предусмотреть финансирование мероприятий, проводимых национально- культурными центрами и оплату преподавателям воскресных национальных школ.
С 1998 г. Областная Ассамблея народов Казахстана
9. Повысить эффективность обучения государственному языку допризывной молодежи. Обеспечить системное проведение занятий по изучению государственного и русского языка в группах допризывников при военкоматах, профтехучилищах и других учебных заведениях с привлечением для этой цели квалифицированных специалистов.
Постоянно. Облгоррайвоенкоматы, департамент образования области, акимы городов и районов
10. Устанавливать и расширять деловые контакты с республиками СНГ по вопросам подготовки учителей родных языков - представителей наций, проживающих за пределами национально-государственных образований.
Укрепить сотрудничество в области образования и культуры с сопредельными областями: Курганской, Оренбургской, Челябинской.
Сделать традиционнными выездные гастроли художественных и самодеятельных коллективов. Провести в г. Костанае встречу с представителями казахской диаспоры, проживающими в сопредельных областях России.
С 1999 г. Департамент образования области, управление культуры, управление миграции и демографии
11. В областных, городских, районных, а также частных многотиражных газетах расширить тематику публикаций по вопросам языковой политики, культуры, практической реализации соответствующих решений местных представительных и исполнительных органов.
-Продолжить практику выпуска газет на казахском и русском языках в районах и городах области.
-Практиковать выпуск официальных сообщений и объявлений в средствах массовой информации на двух языках - казахском и русском.
До 2000 г. Аппараты акимов области,
12. Продолжить работу по дальнейшему развитию народного творчества:
-Регулярно проводить в области Дни национальных культур.
Способствовать созданию фольклорных коллективов, возрождению лучших национальных обычаев, традиций народов, проживающих в области.
Постоянно. Областная Ассамблея народов Казахстана, областное управление культуры, национально-культурные центры (по согласованию)
13. В Костанайском областном театре кукол обеспечить синхронный перевод с русского на казахский язык для детей детских садов и классов, изучающих казахский язык.
С 1998 г. Областное управление культуры, департамент образования области
14. С целью дальнейшего развития казахского и других национальных языков сделать традиционным проведение Праздника языка. В рамках праздника проводить конкурс молодых поэтов и прозаиков, конкурс молодых исполнителей городов и районов, областное управление культуры, областной комитет по делам молодежи, туризма и спорта, национально- культурные центры. (по согласованию)
15. Провести социологические исследования по изучению общественного мнения в плане реализации Закона "О языках в Республике Казахстан".
Управление информации и общественного согласия.
(по согласованию)
Приложение 2
Мероприятия по поэтапному переходу делопроизводства в государственных органах на казахский язык
1. Разработать мероприятия и определить порядок поэтапного внедрения государственного языка в делопроизводство. Регулярно рассматривать данные вопросы на коллегиях акимов городов и районов.
Акимы городов и районов
2. В аппаратах акимов всех уровней предусмотреть создание специальных отделов или секторов по изучению государственного языка и внедрения его в делопроизводство.
3. В штатные расписания всех организаций, предприятий, учреждений включить должности переводчиков, преподавателей казахского языка, специалистов по делопроизводству на казахском языке.
Руководители организаций, учреждений, предприятий
4. Привести в строгое соответствие с требованиями статьи 21 Закона Республики Казахстан "О языках в Республике Казахстан" вывески, указатели, печати, штампы, рекламные щиты и другую визуальную продукцию.
5. Разработать и осуществить комплексную компьютерную программу обучения государственному языку и внедрения делопроизводства на государственном языке.
Управление информации и общественного согласия
6. Обеспечить соблюдение всеми государственными и негосударственными средствами массовой информации ст. 18 Закона Республики Казахстан "О языках в Республике Казахстан".
Руководители средств массовой информации
7. Обеспечить сферы транспорта, торговли, связи качественной справочной информацией на государственном языке, предприятия связи аппаратами с казахским шрифтом, комплектование служб кадрами, умеющими вести работу на казахском языке.
Департамент промышленности, и торговли
8. Во всех учреждениях и на предприятиях разработать конкретные меры по материальному и моральному стимулированию граждан, овладевших государственным языком.
9. В аппарате акима области оборудовать учебный класс, приобрести необходимые технические средства обучения, учебную мебель для изучения государственного языка.
Руководитель аппарата акима области, заведующий общим отделом