Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 3 наурыздағы № 58 қаулысы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2001 жылғы 28 сәуірде тіркелді. Тіркеу № 1482. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 29 қарашадағы № 231 (2020 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидаларын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидалары бекітілсін және ол Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелген күннен бастап күнтізбелік он төрт күн өткен соң қолданысқа енгiзiлсiн.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Ескерту: 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
2. Осы қаулы бекiтiлген күннен бастап Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Басқармасының "Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерiнде касса операцияларын жүргізу ережесiн бекiту туралы" 1999 жылғы 15 қарашадағы N 394 қаулысының күшi жойылды деп танылсын.
Ескерту: 2-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 12.12.2005 N 156 қаулысымен.
3. Қолма-қол ақшамен жұмыс жүргiзу басқармасы (Мәжитов Д.М.):
1) Заң департаментiмен (Шәрiпов С.Б.) бiрлесiп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзу шараларын қабылдасын;
2) Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзiлген күннен бастап он күндiк мерзiмде осы қаулыны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің орталық аппаратының мүдделі бөлімшелеріне және аумақтық филиалдарына жіберсін;
3) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің аумақтық филиалдарына осы қаулыны екінші деңгейдегі банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға жіберуге міндеттесін.
Ескерту: 3-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары М.Т.Құдышевке жүктелсін.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Келісілген
Ішкі істер министрлігі Вице-Министрі 2001 жылғы 3 наурыз 2001 жылғы 3 наурыздағы N 58 қаулысымен бекітілген Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, операцияларды жүргізу қағидалары Ескерту: Қағиданың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1. Жалпы ережелер
Ескерту: 1-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1-параграф. Банктердегі және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы кассалық операциялар және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операциялар Ескерту: 1-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1. Осы Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді және кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу тәртібін, сондай- ақ қолма-қол ақшаны, басқа құндылықтарды сақтауды және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – Ұлттық Банк) лицензиясы бар екінші деңгейдегі банктерде, Ұлттық пошта операторында, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда, олардың филиалдарында (бұдан әрі – банктер) касса тәртібінің сақталуына бақылауды қамтамасыз ету үшін қажетті талаптарды белгілейді.
Осы Қағидалардың нормалары қызметінің айрықша түрі қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру болып табылатын уәкілетті ұйымдарға қолданылмайды.
Ескерту: 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 19.12.2015 № 230 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
2. Банктердiң клиенттермен қарым-қатынасы шарттық негiзде жүзеге асырылады. Анықталған кемiстiкке, артылып қалушылыққа, төлемге жарамайтын және қолдан жасалған ақша белгiлерiне байланысты өтiнiш-талаптарды реттеу тәртiбi шарттың талаптарында белгiленедi.
Ескерту: 2-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 12 желтоқсандағы N 156 қаулысымен.
3. Касса жұмысын ұйымдастыру, клиенттерге касса қызметiн көрсету және қолма-қол ақшаны өңдеу жөнiндегi функцияны атқару үшін банктерде мынадай бөлiмшелер құрылады: кiрiс, шығыс, кiрiс-шығыс кассалары, қайта есептеу кассасы, кешкi касса және басқалары.
Бір касса қызметкерінің клиенттерге касса қызметін көрсетуді жүзеге асыруынан басқа, банктердің және Ұлттық почта операторының кассаларында қолма-қол ақша қабылдау және беру операцияларын және қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын қоса атқаруына және орындауына жол беріледі.
Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
4. Аталған бөлiмшелердi құрудың ең тиiмдiлiгi, олардың саны, құрылымы және бағыныштылығы, қызметкерлердi жұмысқа қабылдау/жұмыстан босату, атқаратын мiндеттерi және лауазымдық нұсқаулық қызмет көрсетiлетiн клиенттер саны және касса операцияларының көлемi негiзiнде банктiң бiрiншi басшысы (жоғары органы) бекiткен банктiң iшкi ережелерiнде белгiленедi.
5. Банктiң бiрiншi басшысы және бас бухгалтерi банктегi қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды қамтамасыз ету жөнiндегi жұмысты ұйымдастыруға және бақылауға мiндеттi.
6. Жұмыста уақытша болмайтын касса қызметкерлерiнiң мiндетiн атқару үшiн немесе банктiң бiрiншi басшысының бұйрығына сәйкес жұмысқа көмек көрсету үшiн касса және басқа банк операцияларын жүргiзу үшiн осы мақсат үшiн арнайы дайындықтан өткен банк қызметкерлерiне жүктелуi тиiс, мұнда ол өзiне жүктелген мiндеттемелермен алдын-ала танысуы және толық материалдық жауапкершiлiк туралы шарт жасасуы керек.
7. Өз клиенттерiне касса қызметiн көрсетудi жүзеге асыру үшiн банктер өздерiнiкi болып табылатын немесе жалға алып отырған ғимараттарда кассалық тораптар құрады.
8. Кассалық торап Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың үй-жайларын күзетуді және жайластыруды ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы" 2012 жылғы 24 тамыздағы № 250 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8080 тіркелген) бекітілген Банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың үй-жайларын күзетуді және жайластыруды ұйымдастыру қағидаларына сәйкес жобалануы және салынуы тиiс.
9. Банктердің кассалық және басқа да банк операцияларын жүргiзу үшiн банк орналасқан жерден басқа жерлерде Қазақстан Республикасының банк заңнамасына сәйкес филиалдар, филиалдардың қосымша үй-жайларын ашуына жол беріледі.
Ескерту: 9-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
10. Банктер клиенттер өздерiне қызмет көрсету мақсатында банкоматтар мен басқа да төлем жасайтын терминалдарын орната алады, осыған орай банкоматтар мен басқа да төлем жасайтын терминалдар өздерiнiң қорғалу деңгейiне қарай банк аумағында да, одан тыс жерлерде де орнатылады.
Банкоматтарды басқару және клиенттердi шоттарына жiберу төлем карточкалары жүйесiнiң бағдарламалық-техникалық тәсiлдерi арқылы орындалады.
2-параграф. Қағидаларда пайдаланылатын ұғымдар Ескерту: 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
11. Ережеде қолданылатын ұғымдар мынаны бiлдiредi:
1) автоматтандырылған касса – автоматтандырылған басқару құрылғыларын және бағдарламалық қамтамасыз ету пайдалана отырып қолма-қол ақшаны қабылдау, сақтау және беру бойынша электрондық-механикалық жабдық;
2) арнайы байланыс – арнайы жөнелтілімдерді (тіркеу пакеттері, жіберілімдер және мемлекеттік құпиялардан тұратын және олардың тасымалдағыштары бар тиісті бумадағы метиздер), сондай-ақ басқа да жөнелтілімдерді қабылдау, өңдеу, тасымалдау және жеткізу (тапсыру);
3) банк клиентi – банк қызметiн пайдаланатын жеке және заңды тұлғалар;
4) банкноттар, монеталар – айналымда жүрген құны және түрi әртүрлi ақша белгiлерi;
5) банкомат – төлем карточкасын ұстаушыларға қолма-қол ақша алуға және төлем карточкаларын пайдалана отырып банктің басқа да қызмет көрсетуін пайдалануға мүмкіндік жасайтын электрондық-механикалық құрылғы;
6) банк құндылықтарының сақталуына жауапты лауазымды адамдар – банктің (банк филиалының) бірінші басшысы не банк (банк филиалының)
басшысының бұйрығымен арнайы тағайындалған лауазымды адам, банктің (банк филиалының) бас бухгалтері не бас бухгалтерінің орынбасары және банк (банк филиалы) кассасының меңгерушісі, не банк (банк филиалы) кассасы меңгерушісінің орнындағы адам;
7) валюталық құндылықтар – қолма-қол шетел валютасы, төлем құжаттары, номиналы және (немесе) құны шетел валютасындағы бағалы қағаздар;
8) инкассация – қолма-қол ақшаны және басқа құндылықтарды қабылдау, жинау, жеткізу, алып бару, тасымалдау, сақтау және өткізу;
9) касса – ақшаны және басқа да құндылықтарды сақтау, қабылдау және беру үшiн арнайы жабдықталған үй-жай;
10) касса кiтабы (касса журналы) – құндылықтармен жасалған операция көрсетiлетін, олардың түсуi мен берiлуi есепке алынатын есеп жүргiзу ведомостары;
11) касса құжаты – ақша құжаты (кiрiстiк касса ордерi, шығыстық касса ордерi, қолма-қол ақшамен жарна төлеу жөнiнде хабарландыру, чек, төлем ведомосы), сол бойынша құндылықтарды қабылдау және төлеу жөнiндегi касса операциясы жасалады және ресiмделедi;
12) касса операциялары – құндылықтарды қабылдау, санап алу, айырбастау, беру, iрiктеу, буып-түю және сақтау;
13) кешкi касса – жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн банк клиенттерiнен және бөлiмшелерiнен қолма-қол ақшаны қабылдап және санап алатын банк кассасы;
14) корреспондент банктер – Қазақстан Республикасы банктерiнiң корреспонденттiк шоттары ашылған және тиiстi келiсiмдер жасаған банктерi;
15) кiрiс кассасы – операция кезiнде банктiң клиенттерiнен қолма-қол ақшаны қабылдап алатын банк кассасы;
16) қолма-қол ақша – айналымда жүрген және тиiстi мемлекетте немесе мемлекеттердiң бiр тобында заңды төлем құралы болып табылатын банкнот және металл ақша түрiндегi ақша белгiлерi, сондай-ақ айналымнан алынған немесе алынатын, бiрақ айырбасталуға тиiстi ақша белгiлерi;
17) құндылықтар – валюталық құндылықтар, Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының банкноттары және монеталары, бағалы қағаздар, және қатаң есептегi бланктер, қымбат металдар, олардан жасалған бұйымдар, сондай-ақ айналыстан шығарылып тасталған қымбат металдардан жасалған монеталар, және бағалы заттар;
18) операциялық касса – банктiң барлық операциялар бойынша клиенттерге қызмет көрсететiн банк кассасы;
19) санап алу кассасы – банк клиенттерiнен және бөлiмшелерiнен қабылданған қолма-қол ақшаны санап алатын, бәрiн бiр қалыпқа түсiрiп буып- түйетiн банк кассасы;
20) Ұлттық почта операторының арнайы байланыс қызметі – арнайы байланыс қызметін көрсететін және қолма-қол ақша мен құндылықтарды инкассациялау бойынша қызмет көрсетуді жүзеге асыратын Ұлттық почта операторының құрылымдық бөлімшесі;
21) шығыс кассасы – операция кезiнде банктiң клиенттерiне қолма-қол ақшаны беретiн банк кассасы;
22) эмитент-банк – ақша белгiлерiн шығаруға және оларды айналымнан алуға байланысты мемлекеттiң операцияларды жүзеге асыруды реттейтiн орталық (Ұлттық) банкi.
Ескерту: 11-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн Бұдан әрі мәтін бойынша "ақша чегi", "ақша чегінің", "ақша чектерiне", "ақша чегіндегі", "ақша чектерімен" деген сөздер тиісінше "чек", "чектің", "чектерге", "чектегі", "чектермен" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156.
2. Касса операцияларын жүргiзу Ескерту: 2-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1-параграф. Кiрiс кассаларында операциялар жүргiзу Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
12. Банктер осы тараудың 1 және 2-параграфтарының талаптарын сақтауға мүмкіндік бермейтін бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологияларды пайдалану кезінде кіріс және шығыс кассаларындағы операцияларды жүргізу тәртібі банктің ішкі қағидаларымен бекітіледі.
Ескерту: 12-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
13. Ағымдағы және корреспонденттiк есепшоттарға соңынан жазып қою үшiн және Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде көзделген өзге де жағдайларда банктiң кассасына (бұдан әрi - касса) клиенттерден қолма-қол ақшаны қабылдау:
1) қолма-қол ақшамен жарна төлеудi жариялау бойынша;
2) кассалық кiрiс ордерi бойынша арқылы жүзеге асырылады.
Ескерту: 13-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 12 желтоқсандағы N 156 қаулысымен.
14. Банктер қолма-қол ақшаны енгізуге және кассалық кіріс ордеріне хабарландырудың нысандарын Қағидаларда және мемлекеттік органдардың өкілдерінен салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, салықтық емес және өзге де түсімдерді төлеуге қолма-қол ақша қабылдаған кезде қолма-қол ақша ақша енгізуге арналған хабарландырудың нысанын (Қағидаларға 1-1-қосымша) қоспағанда, Ұлттық Банктің өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген барлық міндетті деректемелер сақталған жағдайда, сондай- ақ оларды бюджеттік және Кассалық қызмет көрсетуге арнап жасалған шартқа (Қағидаларға 1-2-қосымша) сәйкес басқа да шоттарға есептеу үшін мемлекеттік мекемелердің өкілдерінен қолма-қол ақша қабылдаған кезде дербес белгілейді.
Мемлекеттік органның өкілі бюджетке төленетін салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді, салықтық емес және өзге де түсімдерді төлеуге қолма-қол ақша жарнасын енгізу кезінде сонымен бірге Бюджеттік жіктеу коды бойынша төлемдер тізілімін (Қағидаларға 2-1-қосымша) қоса ұсынады. Банк төлемдер тізілімі негізінде МТ 102 форматында төлем хабарламасын қалыптастырады.
Басқа құндылықтарды кассаға қабылдау баланстан тыс ордерлермен ресімделеді.
Ескерту: 14-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
15. Қолма-қол ақшаны кассаға өткiзу үшiн клиент кассалық кiрiс құжатын толтырады және оны кассалық құжаттарға қол қоюға өкілеттік берiлген операция қызметкерiне тапсырады.
Операция қызметкерi кассалық кiрiс құжатының дұрыс толтырылғандығын тексередi, оны ресiмдейдi және құжаттарды касса журналында ақша сомасын көрсету үшiн тексерушi бухгалтерге тапсырады. Осыған орай кассалық кiрiс құжаттарын қолма-қол ақша салушы арқылы беруге тиым салынады.
16. Тексерушi бухгалтер кассалық кiрiс құжатын алғаннан кейiн операция қызметкерiнiң қойылған қолы бар екендiгiн және өзiнде бар үлгiлерге сәйкестiгiн тексередi, онда цифрмен және сөзбен көрсетiлген сомалардың сәйкестiгiн салыстырып тексередi, ал қолма-қол ақшамен төленетiн хабарландыруда одан басқа осы құжаттың (хабарландырудың, квитанцияның және ордердiң)
топтамасындағы құрамдас бөлiгiнде көрсетiлген сомалардың бiрдейлiгiн тексередi, содан кейiн кассалық кiрiс құжатына қол қойып, оны кассирге тапсырады.
Тексерушi бухгалтер болмаған жағдайда банктiң бiрiншi басшысының бұйрығы негiзiнде оның мiндеттерi "операциялық күн" деген жүйеге кiруге рұқсаты бар адамға жүктелуi тиiс. Банктер тиісті бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланған кезде "Банктің операциялық күні" жүйесіне кіруге рұқсаты бар бір адамға кассирдің және бухгалтер-бақылаушының функцияларын жүктеуге болады.
Кассалық кiрiс құжаттары тексерiлгеннен кейiн кассир клиенттi шақырып алып, одан банкноттарды жеке-жеке, ал металл ақшаны бiр-бiрлеп қабылдап алады.
Кассирдiң үстелiнде ақша салып тұрған адамның қолма-қол ақшасы жатуға тиiс.
Бұған дейiн кассир қабылдаған барлық қолма-қол ақша үстелдiң тартпаларында, сейфте немесе металл шкафта сақталуға тиiс.
Ескерту: 16-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
17. Қолма-қол ақшаны қабылдап алғаннан кейiн, кассир кассалық кiрiс құжатында көрсетiлген соманы санап алғандағы нақты сомамен салыстырып тексередi. Сомалар сәйкес келген жағдайда кассир кассалық кiрiс құжатына қол қояды, квитанцияға немесе кiрiс ордерiнiң көшiрмесiне "кiрiс кассасы" мөрiн қояды және оны ақша салған адамға бередi.
18. Егер клиент банктiң кассасына бiрнеше кiрiс құжаттары бойынша қолма- қол ақша тапсырған жағдайда кассир ақшаны әрбiр құжат бойынша жеке қабылдайды.
19. Ақша салушыда өткiзiлетiн ақша сомасы мен кассалық кiрiс құжатында көрсетiлген сома арасында айырмашылық (кемiстiк немесе артылып қалушылықтар) анықталған жағдайда, сондай-ақ күмәндi ақша белгiлерi табылған жағдайда, кассир бастапқы құжатты сызып тастап, осы құжаттың сыртына ұсынылған соманы жазады, қолын қойып куәландырады және клиентке квитанция бередi. Осыдан кейiн кiрiстiк касса құжаттары операция қызметкерiне тапсырылады, iс жүзiнде салынған ақша сомасына ресiмделедi және тексерушi бухгалтерге (кассирге) тапсырылады, ол касса журналында көрсетiлген соманы сызып тастап, жарнаның жаңа сомасын жазады.
Кассир күмәнді ақша белгілеріне касса меңгерушісінің және клиенттің көзінше ақша белгілерін сараптауға қабылдау мақсатында екі дана етіп тізімдеме- акт (Қағидаларға 3-қосымша) жасайды, онда күні, осы ақша белгілерін тапқан кассирдің тегі, аты және әкесінің аты (ол болса), клиенттің атауы, банкноттардың құны, нөмірі және сериялары, сондай-ақ ақша белгілерінің төлеуге жарамайтындық белгілері көрсетіледі. Тізімдеме-актіге кассир, касса меңгерушісі, бас бухгалтер немесе банктің уәкілетті адамы қол қояды. Тізімдеме-актінің бірінші данасы банкте қалады, екіншісі клиентке беріледі. Жиналғанына қарай алынған күмәнді ақша белгілері ілеспе хатпен бірге Ұлттық Банктің филиалына сараптамаға жіберіледі. Ұлттық Банктің филиалына сараптамаға ұлттық валютаның ғана күмәнді ақша белгілері жіберіледі. Төлем жасауға күмән туғызатын шетел валютасындағы ақша белгілері мен төлем құжаттары Қағидалардың 221-тармағына сәйкес инкассоға қабылданады.
Ұлттық Банктiң бөлiмшесiнен ақша белгiлерiн айналымға түсiруге жарамды деп танығаны туралы сараптаудың қорытындысын алғаннан кейiн клиентке ақшаның сараптауға қабылданғаны туралы тiзiмдеме актiнiң өзiндегi данасы негiзiнде ақша белгiлерiн айырбастап бередi. Ұлттық Банктiң бөлiмшесiнен күмәндi ақша белгiлерiнiң төлем жасаудың заңды құралы ретiнде күшiн жоғалтқанын тану туралы сараптаудың қорытындысын алған кезде ақша белгiлерi айырбасталмайды және клиентке ақша белгiлерiн сараптау қорытындысының бiр данасы (көшiрмесi) берiледi.
Ақшаны енгізуші арасында қолдан жасалғандығының анық белгілері бар ұлттық немесе шетел валютасындағы ақша белгілері (төлем құжаттары) табылған қолма-қол ақшаны ұсынған кезде, мұндай ақша белгілері (төлем құжаттары)
клиентке қайтарылмайды, ішкі істер органдарына немесе қаржы полициясы органдарына беріледі.
Кассир осы факт туралы касса бөлімшесінің басшысына баяндайды, ол дереу банк басшысына хабарлайды. Банк басшысы ішкі істер органдарын немесе қаржы полициясы органдарын және банктің қауіпсіздік қызметін хабардар етеді.
Ішкі істер органдарының немесе қаржы полициясы органдарының өкілдері банкке келгеннен кейін қолдан жасалғандығының анық белгілері бар ұлттық валютадағы немесе шетел валютасындағы ақша белгілерін (төлем құжаттарын)
алады, мұндай ақша белгілерінің (төлем құжаттарының) алынғаны туралы хаттама жасалады, оның бір данасы клиентке беріледі. Хаттаманың көшірмесі банкте қалады. Банктің касса меңгерушісі хаттама көшірмесінің негізінде номиналын, сериясын, нөмірін және анықталған күнін көрсете отырып, қолдан жасау белгілері бар ақша белгілері (төлем құжаттары) туралы хабарлама ресімдейді, оны бес жұмыс күні ішінде банк орналасқан жердегі Ұлттық Банктің аумақтық филиалына жібереді.
Ішкі істер органдары немесе қаржы полициясы органдары ақша белгілерінің (төлем құжаттарының) түпнұсқа екендігін растаған жағдайда, олар ақша белгілерінің құнын клиентке өтейтін банкке қайтарылады, ал қолдан жасалғаны белгілі болған жағдайда - заттай айғақ ретінде ішкі істер органдарында немесе қаржы полициясы органдарында қалады.
Ескерту: 19-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.10.2018 № 265 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
20. Егер клиент ақшаны кассаға салмаған болса, кассир кiрiстiк касса құжаттарын кассаның тексерушi бухгалтерiне қайтарып бередi. Касса журналындағы жазбалар жойылады, кассалық кiрiс құжаты сызып тасталынып, бiр күнгi касса құжаттарына тiгiледi.
21. Жұмыс күнiнiң соңында кассалық кiрiс құжаттарының негiзiнде кассир (бухгалтер-кассир) бiр күнгi касса айналымы және құндылықтардың қалдығы туралы есеп беру анықтамасын (Қағидаларға 5-қосымша) жасайды және анықтамадағы соманы өзi iс жүзiнде қабылдаған ақша сомасымен салыстырып тексередi.
Анықтамаға кассир қол қояды және онда көрсетiлген касса айналымдары касса журналындағы жазбалармен салыстырылып тексерiледi. Салыстырып тексеру касса журналындағы кассирдiң, анықтамадағы тексерушi бухгалтердiң қолымен ресiмделедi. Бухгалтер-кассир есеп беру анықтамасын ресiмдеген кезде, айналымды аға кассир салыстырып тексередi және қол қояды.
Ескерту: 21-тармақта және бұдан әрі мәтін бойынша "N" белгісі алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, өзгеріс енгізілді -
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
22. Жұмыс күнiнiң барысында қабылданған ақшаны кассир (бухгалтер- кассир) жинақтайды, орайды, оны анықтамамен және кiрiс құжаттарымен бiрге кассир берген және қабылдап алған ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (осы Қағидаларға 6-қосымша) қол қойып касса меңгерушiсiне (аға кассирге) тапсырады.
Ескерту: 22-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
23. Кiрiс кассасына түскен ақшаны жұмыс күнi ішінде бiрнеше рет кассирдiң берген және қабылдап алған ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (Қағидаларға 6-қосымша) қол қойып касса меңгерушiсiне (аға кассирге)
тапсыруға болады. Мұндай жағдайда ақшаны тапсырғанға дейiн кассир нақты қолдағы бар ақшаның қабылданған кiрiс құжаттары бойынша жалпы сомаға сәйкес келетiнiн тексеруi тиiс.
Ескерту: 23-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
24. Құндылықтардың iс жүзiндегi қолдағы бары мен есеп беру құжаттарындағы деректердiң арасында айырмашылық болған жағдайда кассир бұл туралы касса меңгерушiсiне (аға кассирге) хабарлайды. Артық немесе кем шығуы анықталған жағдайда акт (Қағидаларға 7-қосымша) жасалады, ал касса қызметкерi касса бөлiмшесiнiң бастығына түсiнiктеме жазып береді.
Ескерту: 24-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
25. Касса меңгерушiсi (аға кассир) қабылданған ақша сомасын анықтамамен және кiрiс құжаттарымен салыстырып тексерiп, анықтама жазып бередi.
26. Жұмыс күнi барысында түскен барлық қолма-қол ақша операциялық кассаға кiрiске алынуға және клиенттердiң тиiстi шоттарына сол жұмыс күнi жазылуға тиiс.
2-параграф. Шығыс кассаларында операциялар жүргiзу Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
27. Банктiң клиенттерiнiң ағымдағы және корреспонденттiк шоттарындағы қолма-қол ақша:
1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес берілетін чектер;
2) кассалық шығыс ордерi бойынша берiледi.
Басқа құндылықтарды беру баланстан тыс ордерлермен ресiмделедi.
Банктер шығыс касса ордерінің және чектің нысандарын\Қазақстан Республикасының заңнамаларында көзделген барлық міндетті деректемелер сақталған жағдайда дербес белгілейді.
Ескерту: 27-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
28. Шығыс операцияларын жасау үшiн касса меңгерушiсi кассирлерге есебi берiлетiн қолма-қол ақшаның қажеттi сомасын кассир қабылдаған және берген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (Қағидаларға 6-қосымша) қол қойғызып бередi. Кассир толық және толық емес бумаларды жапсырылған белгiлерi бойынша түбiртегiне қарап тексерiп, ал толық емес түбiртектен немесе жеке беттен тұратын бумаларды бір-бірлеп санап қабылдап алады. Монета жапсырмалардағы, пакеттердегі (тюбиктердегі) жазу бойынша қабылданады.
Кассир алған, касса меңгерушiсiне қайта өткiзiлетiн есебi берiлетiн барлық сома және есебi берiлетiн сомалардан қалғаны кассирдiң және касса меңгерушiсiнiң қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына жазылады. Осыған байланысты касса меңгерушiсi кассирдiң қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қояды, ал кассир алған кезде касса меңгерушiсiнiң кiтабына қол қояды.
Есебi берiлетiн қолма-қол ақшаның қажеттi сомасын кассирлерге бергеннен кейiн, касса меңгерушiсi операция кассасында қалған қолма-қол ақша сомасының бар екендiгiн тексеруге және оның қалдығы берiлген соманы ескергенде операциялық кассаның қолма-қол ақшасын және ұлттық валютадағы басқа да құндылықтарды есепке алу кiтабының (Қағидаларға 10-қосымша) күн басындағы шот бойынша деректерiне сәйкес келетiндiгiне көзiн жеткiзуге мiндеттi.
Ескерту: 28-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
29. Қолма-қол ақшаны алатын касса құжаттарын банк клиентi операция қызметкерiне бередi, ол тиiстi тексеруден және ресiмдеуден кейiн оларды тексерушi бухгалтерге, ол болмаса, шығыс жөнiндегi касса журналында чек сомасын жазып қою үшiн кассирге жiбередi және оны қолма-қол ақшаны, чектің тексерiлетiн маркасын немесе оларды кассаға беру үшiн кассалық шығыс ордерiнiң екiншi данасын алатын адамға бередi.
Клиент операциялық күн iшiнде қолма-қол ақшаны өзiнiң банктiк есепшотындағы қалдық шегiнде екi немесе одан астам чек бойынша алуға құқылы.
Клиенттiң тиiстi есепшотында ақша жетiспеген жағдайда кассалық шығыс құжаты клиентке қайтарылады.
Операция қызметкерiне кассалық шығыс құжатын қолма-қол ақша алушы арқылы кассирге беруге тиым салынады.
Резиденттердің шоттарынан қолма-қол шетел валютасын, сондай-ақ резидент еместердің шоттарынан қолма-қол шетел валютасын және ұлттық валюта беру Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасының нормалары сақтала отырып жүзеге асырылады.
Ескерту: 29-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
30. Шығыс құжатын алғаннан кейiн тексерушi бухгалтер (кассир):
1) банктiң қолма-қол ақшаны беруге рұқсат беруге құқығы бар жауапты адамдарының қолының болуын және сол қолдардың қолда бар қол қою үлгiлерiмен сәйкестiгiн тексеруге;
2) құжаттағы цифрмен қойылған соманы жазумен көрсетiлген сомамен салыстырып тексеруге;
3) клиенттiң лауазымды адамдарының шығыс құжатындағы қолының қойылған қол үлгiлерi карточкасындағы қолына сәйкестiгiн тексеруге мiндеттi.
Қолма-қол ақша беру алушының жеке басын куәландыратын құжаттары (жеке куәлігі, паспорты және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес осындай деп танылған басқа да құжаттар), сондай-ақ әскери билеті (мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер үшін) болғанда ғана жүзеге асырылады.
Ескерту: 30-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
31. Бақылаушы бухгалтер (кассир) Қағидалардың 30-тармағында көрсетiлген iс-қимылдарды орындағаннан кейiн кассалық шығыс құжатын кассирге бередi, ол:
1) қолма-қол ақшаны алушыны чектегi нөмiр бойынша немесе кассалық шығыс ордерiнiң нөмiрi бойынша шақырып алуға және одан алатын соманы сұрауға;
2) клиенттiң қолма-қол ақшаны алғаны үшiн қойған қолының және паспортының (жеке куәлiгiнiң) деректерi болуын, сондай-ақ чектің сыртында клиенттiң жеке басын куәландыратын, ұсынылған құжат туралы деректердiң болуын тексеруге, ақшаны алғаны үшiн чектiң сыртына қойған қолын ұсынған құжаттағы үлгімен салыстырып тексеруге;
3) берiлуге тиiстi қолма-қол ақша сомасын дайындауға;
4) кассаға көрсетiлетiн тексеру маркасының нөмiрiн чектегі нөмiрмен салыстырып тексеруге және оған тексеру маркасын желiмдеп қоюға; кассалық шығыс ордерi бойынша берген кезде даналардың деректерiн (сомасын, қолдарының болуын) салыстыруға;
5) беруге дайындап қойған ақша сомасын клиенттiң көзiнше қайта санауға, оған ақшасын беруге және шығыс құжатына қол қоюға мiндеттi.
Ескерту: 31-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
32. Кассир қолма-қол ақшаны жапсырмалар мен бандерольдерде белгiленген сомалар бойынша орауы зақымдалмай сақталған жағдайда бiр-бiрлеп санамай-ақ толық және толық емес бумалармен, сондай-ақ банкноттардың жеке түбiртектерiмен бередi. Сонымен қатар клиенттiң көзiнше бумалардан мiндеттi түрде кассирлердiң жеке кодтары (пломбалары) бар кепiлдiк тiгiстерi тiлiнедi.
Толық емес түбiртектердегi, сондай-ақ орауы зақымдалған бумалардағы қолма- қол ақшаны кассир бiр-бiрлеп санап бередi. Қолма-қол ақшаны бiр-бiрлеп беру үшiн банкноттары бар түбiртектердi ашқанда кассир оларды күнi бұрын санап қоюға мiндеттi.
Кассир клиенттерге қолма-қол ақшаны беретін банк шығарған ораумен ғана береді. Егер ақша белгілерінің жетіспеуін, артық қалуын, төлемге жарамауын немесе жалған болуын анықтау бойынша шағым-талаптарды реттеу тәртібі банктер арасында жасалған шартта айқындалған болса, қолма-қол ақша беруді кассир Ұлттық Банктің немесе басқа банктің орауымен жүзеге асыруы мүмкін.
Қапқа оралған металл ақша этикеткалардағы жазу бойынша, ал пакетке (тюбикке) оралғандары үстiндегi жазу бойынша берiледi.
Қолма-қол ақшаны берiп жатқан кезде кассирлерге банкноттарды және клиенттердiң талабы бойынша белгiлi бiр теңгелiк металл ақшаны басқасына айырбастауға тиым салынады.
Ескерту: 32-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
33. Клиент алған қолма-қол ақшаны банкте касса бақылаушысының көзiнше кассаның алдында немесе қайта санау үшiн арнайы белгiленген жерде өз қалауынша санап алады. Касса бақылаушысының көзiнше қайта санап алудың нәтижесiнде қолма-қол ақшаның жетпей (артылып) қалуы анықталған жағдайда, акт жасалады (осы Қағидаларға 7-қосымша). Банк жетпеген соманы клиентке сол күнi өтейдi. Банк шеккен шығынды ақшаның кем шығуына жол берген касса қызметкерi өтейдi.
Ескерту: 33-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
34. Егер клиенттер ақшаны кассадан кетпей тұрып немесе касса бақылаушысының көзiнше санап алу үшiн арнайы сайланған жерде санап алмаса, олардың кемiстiк, төлеуге жарамайтын, күмәндi банкнот немесе металл ақша бар екендiгi туралы өтiнiштерi қабылданбайды. Клиенттерге хабар беру үшiн банктiң шығыс кассаларының қасында көзге түсетiн жерде тиiстi хабарландыру iлiнуге
35. Кассир жұмыс аяғының соңында есебi берiлетiн қолма-қол ақша сомасын шығыс құжаттарының сомасымен және қалған ақшаның қалдығымен салыстырып тексередi, содан кейiн бiр күнгi касса айналымы және құндылықтар қалды туралы есептiк анықтама жасайды (Қағидаларға 5-қосымша), оған қол қояды және сонда келтiрiлген касса айналымдарын тексерушi бухгалтердiң кассалық журналындағы жазбалармен салыстырып тексередi. Бұл ретте салыстырып тексеру кассалық журналда кассирдiң және кассирдiң анықтамасында тексерушi бухгалтердiң қолымен ресiмделедi.
Нақты қолдағы қолма-қол ақша мен есеп беру құжаттарындағы деректердiң арасында айырмашылық болған жағдайда, кассир бұл туралы касса меңгерушiсiне мәлiмдейдi. Артылып қалғаны немесе жетпей қалғаны расталған жағдайда акт жасалады (осы Қағидаларға 7-қосымша), осыдан кейiн кассир касса бөлiмшесiнiң бастығына түсiнiктеме беруге тиiс. Қолма-қол ақшаның кем шығуын кассир сол күнi өтеуге тиiс. Жетiспеген қолма-қол ақша сомасын өтеу мүмкiн болмаған жағдайда кем шыққан соманы өтеудiң мерзiмi мен тәртiбi банктiң iшкi активтерiнде реттеледi.
Шығыс операцияларын касса меңгерушiсi орындайтын банктерде бiр күнгi касса айналымы және құндылықтар қалдығы туралы есептік анықтама жасалмайды, шығыс жөнiндегi барлық айналымдар бiр күнгi касса айналымы туралы жиынтық анықтамаға енгiзiледi (Қағидаларға 11-қосымша).
Кiрiс және шығыс операцияларын бiр кассир орындағанда, бiр күнгi касса айналымы және құндылықтар қалдығы туралы есептік анықтама жасалады (Қағидаларға 5-қосымша).
Ескерту: 35-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
36. Кассир қалыптастырылған қолма-қол ақшаның қалдығын және бiр күнгi кассалық шығыс құжаттарын есептік анықтамамен бiрге қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойғызып (Қағидаларға 6-қосымша), касса меңгерушiсiне өткiзедi, ол есептік анықтаманы тексергеннен кейiн оған қол қойып, сол күнгi құжаттарға тiгуге жiбередi.
Кассирлерде жұмыс күнiнiң аяғында қалып қалған, басқа кассир жинастырған банкноттардың жекелеген түбiртектерi касса меңгерушiсiне берiлгенге дейiн бiр-бiрлеп саналуға және оралуға тиiс.
Жалақыны немесе банк аппаратын ұстауға байланысты басқа төлемдердi төлеген кезде жұмыс күнiнiң аяғында банк қызметкерлерiне жалақы төлеу үшiн алынған, жалақыны беруге арналған төлем ведомосын және аванстың қалдығын кассир қапшыққа салады, қапшықтың аузы жапсырмамен бiрге тiгiледi және шпагатпен түйiнсiз және үзiксiз мықтап байланады. Жапсырмада оралған күнi, салынған сомасы көрсетiледi және кассирдiң коды немесе оның аты жазылған мөртабаны және қолы қойылады. Шпагаттың шетi шешiлмейтiндей болып түйiледi және оған кассир пломба салады. Кассир аталған қапшықты қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (Қағидаларға 6- қосымша) қол қойғызып, баланстан тыс кiрiс ордерiн ресiмдей отырып, келесi жұмыс күнiнiң таңертеңiне дейiн сақтау үшiн касса меңгерушiсiне бередi.
Ескерту: 36-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн 3-параграф. Банктердің өз клиенттеріне Ұлттық Банк филиалының орауындағы қолма-қол ақшаны беру ерекшеліктері Ескерту: 4-1-тараумен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, тараудың тақырыбы жаңа редакцияда -
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн 36-1. Ұлттық Банк филиалының кассасынан алынған қолма-қол ақшаны өз клиенттеріне беру үшін банк банктің осы үшін арнайы жабдықталған үй-жайында кассирдің қолма-қол ақша беруін көзбен көріп бақылауды жүзеге асыру және клиенттердің қолма-қол ақшаны қайта есептеуін көзбен көріп бақылауды жүзеге асыру үшін касса қызметкерлерінің ішінен (ерекше жағдайларда Қағидаларды білуіне алдын ала сынақ тапсырған экономистердің ішінен) касса бақылаушысын (бақылаушыларын) тағайындау туралы бұйрық шығарады.
Ескерту: 36-1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
36-2. Кассир Қағидаларда белгіленген тәртіппен Ұлттық Банк филиалы ораған қолма-қол ақшаны банк клиенттеріне беру үшін касса меңгерушісінен алып, алынған қолма-қол ақшаны клиенттерге банкноттарды толық және толық емес бумалармен немесе монеталарды қапшықтармен береді.
Банк өз клиенттеріне қолма-қол ақшаны берген кезде банк клиентінің көзінше бумалардан міндетті түрде пломбалар алынады немесе Ұлттық Банк филиалының атауы немесе оның банктік бірегейлендіру коды бар кепілдік клише кесіледі.
Банк өз клиенттеріне монеталар берген кезде қапшықтардағы пломба Ескерту: 36-2-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
36-3. Кассирге қолма-қол ақша берген кезде клиенттердің талап етуі бойынша қолма-қол ақшаның бір номиналын екіншісіне айырбастауға тыйым салынады.
36-4. Банк клиенттерге қолма-қол ақшаны жеке түбіртектермен, парақтап немесе бір-бірлеп санап берген кезде банкноталар бар барлық буманы немесе монеталар салынған қапшықты кассир касса меңгерушісінің немесе осы мақсатқа арнайы тағайындалған касса бақылаушысының қадағалауымен қайта есептейді.
36-5. Банктің клиенті, банкноталарды бума және түбіртек бойынша, монеталарды - қапшықтар бойынша, банкноталардың жеке парақтарын немесе жеке монеталарды - парақтап немесе бір-бірлеп қайта есептеу арқылы кассадан ұзамай тұрып, қолма-қол ақшаны берген кассирдің көзінше тексереді.
36-6. Егер банктің клиенті банктің үй-жайында банкноталарды парақтап және монеталарды бір-бірлеп қайта санағысы келсе, кассир берілетін банкноталар бар бумадан пломбаны немесе клишені және монеталар салынған қапшықтардан пломбаны алмайды.
36-7. Қағидалардың 36-6-тармағында көзделген жағдайларда кассирдің клиентке қолма-қол ақшаны беруі (клиент кассирден қолма-қол ақшаны алған кезден бастап банктің осыған арналған үй-жайында бір-бірлеп қайта санағанға дейін) банктің касса бақылаушысының қадағалауымен жүзеге асырылады.
Қайта санау үшін бөлінген үй-жайға өткеннен кейін клиент пломбаны, клишені кеседі және банк кассасы бақылаушысының қадағалауымен қайта санауды жүзеге асырады. Касса бақылаушысы қолма-қол ақшаны қайта санауды сырттай бақылауды жүзеге асырған кезде столдың үстінде тек қана алынған қолма-қол ақшаның болуын қадағалайды.
Жоғарғы және төменгі жапсырмалар, клишесі кесілген полиэтилен пакеттер, пломбасы бар бау және банкноталар бар тексерілетін бумалар бандерольдері, сондай-ақ монеталар салынған қапшықтың жапсырмасы мен пломбалы бауы барлық банкноталар бумалары немесе Ескерту: 36-7-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
36-8. Берілетін банкноттар бумаларындағы немесе монеталар салынған қапшықтардағы ақшаның кем немесе артық шығуы анықталған кезде банк кассирі, касса бақылаушысы және клиенті қол қоятын акт бес дана етіп жасалады (Қағидаларға 7-қосымша). Үш данасы Ұлттық Банктің филиалына жіберіледі, ал екі данасы банкте қалады.
1000 (бір мың) теңге және одан да көп мөлшерде қолма-қол ақша жетіспеген немесе артық шыққан жағдайда, банк басшысының қолы қойылған тиісті бұйрық ресімделіп, клиентке қолма-қол ақша берілген банк кассасындағы және банктің операциялық кассасындағы қолма-қол ақша қалдығын қайта есептеу үшін банкте комиссия құрылады, және Ұлттық Банк филиалына дереу хабарланады.
Ұлттық Банк филиалының талап етуі бойынша банк кассасындағы қолма- қол ақшаны қайта санау Ұлттық Банк филиалының өкілі келгенге дейін тоқтатып қойылады.
Ескерту: 36-8-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
36-9. Қайта санау кезінде анықталған жетіспеген қолма-қол ақшаны Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде көзделген тәртіппен Ұлттық Банк өтейді, ал артық шыққан қолма-қол ақша банктің кассасына кіріске алынады және ақша аудару тәртібімен Ұлттық Банктің филиалының шотына аударылады.
36-10. Банк осы параграфтың талаптарын сақтамаған жағдайда Ұлттық Банк банктің банкноттардың немесе монеталардың жетіспеуі туралы өтінішін қанағаттандырмайды.
Ескерту: 36-10-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
4-параграф. Қолма-қол ақшаны алдын ала дайындау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
37. Қолма-қол ақшаны өкiм және кассалық шығыс құжаттары негiзiнде алдын ала касса меңгерушiсi немесе арнайы бөлiнген кассир дайындайды.
Өкiм клиенттердiң және банк бөлiмшелерiнiң өтiнiшi негiзiнде жасалады.
Өкiмде қолма-қол ақшаны:
1) чектi клиентке инкассаторлар арқылы;
2) банктің немесе басқа банктің шығыс ордері бойынша;
3) шығыс кассасы арқылы шығыс құжаттары бойынша беру әдiстерi көрсетiледi.
Ескерту: 37-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
38. Клиенттерге беру үшiн қолма-қол ақшаны алдын ала дайындау мiндетi жүктелген кассир қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қолын қойып, шығыс операцияларын жүзеге асыруға арналған қажеттi ақша сомасын касса меңгерушiсiнен алады. Кассир алған ақшаны қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына жазып қояды (Қағидаларға 6-қосымша). Өзi қабылдап алған чектердiң, шығыс ордерлерi мен құжаттардың дұрыс ресiмделуiн тексередi, әрбiр құжат бойынша қолма-қол ақшаны (толық және толық емес бумаларды, банкноттардың түбiртектерiн, монета салынған қапшықтарды (пакеттер мен тюбиктердi) бөлек дайындайды және ақшаны қапшыққа (қоржынға) салады. Қапшықтың аузы тiгiледi және шпагатпен түйiнсiз және үзiксiз мықтап байланады, қапшыққа жапсырма жапсырылады және пломба салынады.
Қаптың (қоржынның) этикеткасында клиенттiң атауы, шығыс құжатының нөмiрi, оралған күнi және салынған ақшаның (цифрмен және сөзбен жазылған)
жалпы сомасы көрсетiледi, сондай-ақ оған кассирдiң (касса меңгерушiсiнiң) қолы мен аты жазылған мөртабаны қойылады. Шуда жiптiң шетi шешiлмейтiндей болып түйiледi және оған қапты дайындаған кассир (касса меңгерушiсi) пломба салады.
Ескерту: 38-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
39. Берiлуге дайындалған қаптар (қоржындар) бiр ортақ қапқа немесе кiлтпен жабылатын қол арбаға салынуы мүмкiн, оларға кассир (касса меңгерушiсi) пломба салады, этикеткамен жабдықтайды, этикеткаға әрбiр салынған қаптың сомасы, салынған жалпы сома, оралған күнi, кассирдiң (касса меңгерушiсiнiң) қолы және аты жазылған мөртабаны қойылады.
40. Алдын ала дайындалған қолма қол ақшаны чектерiмен бiрге кассирден касса меңгерушiсi қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына этикеткадағы, қаптарға (қоржындарға, қол арбаларға) бекiтiлген жазулар бойынша қолын қойып, олардың бүтiндiгiн, орауының дұрыстығын және пломбирдегi бедердiң анықтығын тексерiп қабылдап алады.
41. Кассир дайындалған қаптарды (қоржындарды) келесi жұмыс күнi таңертең касса меңгерушiсiне қол қойғызып дәл осындай тәртiппен қабылдап
42. Қолма-қол ақша салынған қапшықтарды (қоржындарды) шығыс кассасының кассирi клиенттерге осы Қағидалардың 30 және 31-тармақтарына сәйкес берген кезде берiлетiн қапшықтардың (қоржындардың) пломбалары кесiлiп алынбайды.
Бөлiмшелер мен клиенттер пломба салынған қоржындарды чек бойынша касса құжаттары мен кiтаптарына қол қойғызып инкассаторлар арқылы бередi.
Ескерту: 42-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
43. Клиенттер банктiң арнайы бөлiнген бөлмелерiнде қаптардан (қоржындардан) пломбаларды кесетiн кассирдiң (тексерушiнiң) бақылауымен қаптарды (қоржындарды) ашады және ақшаны санайды.
5-параграф. Кешкi кассада операциялар жүргiзу Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
44. Жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн банкте клиенттерден ақша қабылдау үшiн кешкi касса ашуға болады. Кешкi касса қабылдаған қолма-қол ақша келесi операциялық күннен кешiктiрiлмей клиенттердiң тиiстi шоттарына жазылуға тиiс.
Кешкi кассаны қолма-қол ақшаны қабылдауға, сондай-ақ қолма-қол ақша (валюталық және басқа да құндылықтар) салынған қоржындарды инкассаторлар мен клиенттерден қабылдап алуға байланысты ұйымдастыруға болады. Кешкi кассаны кешкi кассаның тексерушiсi басқарады.
45. Кешкi кассадағы қолма-қол ақшаны кассалық кiрiс құжаттарын қол қоюға құқы бар кассир мен тексерушi қабылдап алады.
46. Кешкi кассаның тексерушiсiне "Кешкi касса" деген мөртабан берiледi, оның бедерi кешкi касса қабылдаған кассалық кiрiс құжаттарына қойылады.
47. Тексерушi болмаған кезде банктiң бiрiншi басшысының жазбаша бұйрығы бойынша кассир қолма-қол ақшаны кешкi кассада компьютер техникасының касса аппаратын пайдалана отырып қабылдайды.
Осыған орай кассадағы "Кешкi касса" мөртабаны алынады. Касса меңгерушiсi касса аппаратының корпусын орнатарда пломба салады.
Жинақтаушы есептегiштiң кiлтi кассирге, есептегiштi өшiру кiлтi касса меңгерушiсiне берiледi. Компьютерлiк техниканы пайдаланған кезде кешкi кассадағы касса операцияларын жүргiзу тәртiбi банктiң iшкi активтерiмен реттеледi.
Клиенттерге берiлетiн квитанциялардың касса аппаратына қойылған, жарна сомасы көрсетiлген мөртабан бедерiмен жабдықталатындығы туралы хабарландыру кешкi кассаның қасына iлiнедi. Хабарландыруда кассирдiң қолы қойылмаған және касса аппараты мөртабанының бедерi жоқ квитанциялардың, сондай-ақ мөртабан бедерiндегi түзетiлген немесе қойылған сомалар мен қолдан қойылған даталардың жарамсыз екендiгi көрсетiлуге тиiс. Осыған орай бедердiң үлгiсi хабарландыруда болады.
Клиенттiң тапсырған құжаттарын тексергеннен кейiн және қолма қол ақшаны қабылдағаннан кейiн, кассир құжаттарға қол қояды және квитанцияны хабарландырумен немесе екiншi бетiндегi қоса берiлетiн ведомоспен бiрге касса аппараты мөртабанының бедерiмен жабдықтайды. Кассир квитанцияны клиенттерге бередi, ал хабарландыруды немесе қоса берiлетiн ведомосты өзiнде қалдырады.
Қолма-қол ақшаны қабылдау аяқталғаннан кейiн, кассир касса аппаратынан таспаны суырып алады, одан өзiнде қалған бөлiнген құжаттардың деректерi бойынша жинақтаушы есептегiш қате есептеген сомаларды сызып тастайды, жалпы соманы есептеп шығарады және оны қолма-қол ақшаның нақты сомасымен салыстырып тексередi.
Қабылданған қолма-қол ақшаның жалпы сомасын кассир бақылаушы таспаға цифрмен және сөзбен жазады, датасын қояды және бақылау таспасындағы барлық жазулар мен түзетулердi өз қолымен куәландырады.
48. Қолма-қол ақшаны қабылдау аяқталғаннан кейiн, кешкi касса қабылданған қолма-қол ақшаны касса журналының немесе кассалық аппараттың бақылау таспасының деректерiмен және кiрiс құжаттарының сомасымен салыстырып тексередi. Салыстырып тексерiлгеннен кейiн касса журналына тексерушi және кассир, ал тексеру таспасына кассир қол қояды.
Кешкi кассаның кассирi санаған, жинақтаған және тиiсiнше бумалар мен қапшыққа ораған банкноттар мен монеталар, кiрiс касса құжаттары, касса журналы және мөр кешкi кассаның операциялары аяқталғаннан кейiн сейфте сақталады. Сейфтi кассир мен тексерушi жабады және ол қойма бөлмелерін, отқа жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша қоймаларын ашуға, жабуға және мөр қойып жабуға рұқсат берілген адамдардың күзетуіне және қоймалардыы, жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша қоймаларын ашуға, жабуға және мөр басып жабуға рұқсат берілген адамдардың бақылау журналына (Қағидаларға 29- қосымша) қолхатпен тапсырылады.
Келесi күнi таңертең кешкi кассаның қызметкерлерi күзеттен сейфтi қабылдап алады, қолма-қол ақшаны, кешкi кассаның жасаған операциясы бойынша құжаттарын касса меңгерушiсiне бередi. Касса меңгерушiсi қабылдап алған қолма-қол ақшаның сомасын касса журналының деректерiмен немесе бақылау таспасымен және кiрiс құжаттарының сомасымен салыстырып тексередi.
Сомалар сәйкес келсе, кассалық кiрiс құжаттары бухгалтерлiк жазба үшiн тексерушi бухгалтерге тапсырылады.
Қолма-қол ақшаны қабылдап алғаны жөнiнде касса меңгерушiсi касса журналына немесе касса аппаратының бақылау таспасына қолын қояды.
Iс жүзiнде қабылданған қолма-қол ақша сомасы касса журналы мен кiрiс құжаттарының деректерiне сәйкес келмеген жағдайда, касса меңгерушiсi себептерiн анықтайды және бұл туралы акт (Қағидаларға 7-қосымша) жасайды.
Ескерту: 48-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
49. Банктiң екi қызметкерi инкассаторлардан құндылықтар салынған қоржындарды қабылдап алады, оның бiреуi тексерушi, ал екiншiсi кассир болып табылады.
Инкассаторлар бригадасының бастығы осы бригаданың барлық инкассаторларының көзiнше қоржындарды (қаптарды) тапсырады. Ақша түсiмiн жинаған автомашинаның жүргiзушiсi қолма-қол ақша салынған қоржындарды (қаптарды) инкассаторлар тапсырып бiткенше банктiң iшiнде болуға мiндеттi.
Инкассаторлар бригадасынан кешкi касса қабылдап алған қолма-қол ақша салынған қоржындар инкассаторлардың бiр бригадасынан қабылдануына қарай сол жерде (егер банкте түнгi санап алу кассасы ұйымдастырылған болса) санап алу кассасына өткiзiледi.
50. Жинаушы инкассатор бақылаушыға сенiмхатын, түскен ақша салынған қоржындардың (қапшықтардың) жүк құжаттарын (Қағидаларға 12-қосымша), валюталық және басқа құндылықтар салынған қоржындарды өткiзген кезде валюталық және басқа құндылықтар салынған қоржынның ведомосын (Қағидаларға 17-қосымша) және кассаға өткiзiлетiн қоржындарға (қапшықтарға)
берiлген келу карточкаларын (Қағидаларға 13-қосымша) көрсетедi.
Ескерту: 50-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
51. Бақылаушы жүк құжаттарындағы (жолдама ведомостарындағы) және келу карточкаларындағы жазулардың сәйкес келуiн тексередi, инкассаторлардан қабылдануы тиіс қолма-қол ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналының (Қағидаларға 14-қосымша) екi данасына да көшiрме арқылы тiркейдi және тiркелуiне қарай жүк құжаттарын (жолдама ведомостарын) кассирге бередi.
Журналда қабылданған кезде келу карточкасында тиiстi ескертпесiз байқалған түзетулер, келу карточкасы мен жүк құжаттарындағы (жолдама ведомостағы) жазулардың айырмашылығы көрсетiлуге тиiс. Кассаға өткiзiлуге тиiстi басқа қоржындардың саны мен нөмiрлерiн контролер келу карточкаларындағы жазылған деректер мен iс жүзiнде босап қалған қоржындар бойынша анықтайды.
Ескерту: 51-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
52. Осыдан кейiн бақылаушы кассаға өткiзiлетiн қоржындар санының инкассаторларға берiлген қоржындар (қапшықтар) анықтамасының, келу карточкаларының (Қағидаларға 15-қосымша) мәлiметтерiне сәйкес келуiн тексередi, содан кейiн келу карточкаларын инкассаторларға қайтарады.
Ескерту: 52-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
53. Кассир қолма-қол ақша мен басқа да құндылықтар салынған қоржындарды инкассаторлардан қабылдап алған кезде:
1) келiп түскен қоржындардың қандай да бiр зақымдалған немесе (жамауы, сыртқы тiгiстерiнiң ақауы, матасы бүлiнгенi, пломбасының зақымдалуы, шуда жiптiң немесе шуда жiптегi түйiннiң үзiлуi және т.б. секiлдi) ақаулы бiр жерi бар екендiгiн;
2) пломба салынған қоржындардың (қаптардың) пломбаларындағы пломбирлердiң бедерiнiң анықтығын және олардың банк куәландырған үлгiлерге сәйкестiгiн;
3) инкассаторлар өткiзетiн қоржындардың нөмiрлерiнiң қоржындардың жүк құжаттарында (жолдама ведомостарында) көрсетiлген нөмiрлерiне сәйкес келуiн;
4) қабылданатын ақша түсiмiнiң жалпы сомасының ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналындағы (Қағидаларға 14-қосымша) жазбаларға және жүк құжаттары (жолдама ведомостары) бойынша саналған жалпы жарияланған сомаға сәйкес болуын Ескерту: 53-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
54. Кассир, контролер және инкассаторлар бригадасының әрбiр мүшесi қоржындарды (қаптарды) қабылдап алғаннан кейiн, құндылықтарымен қабылданған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналының екi данасына да қол қояды. Осыған орай контролер журналдың екiншi данасын инкассаторлар бригадасының бастығына бередi.
55. Кассир мен бақылаушы инкассаторлардан қабылдап алынған қоржындардың санын есептейді, оларды құндылықтар салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналында көрсетiлген санмен салыстырып тексередi және сейфке салып қояды. Қоржындарды қабылдауға негiз болған құжаттар қолма-қол ақшамен және басқа құндылықтармен бiрге сақталады. Сейф екi кiлтпен жабылады, бiрi кассирде, екiншiсi бақылаушыда болады, олар сейфтi мөрлерiмен мөрлеп жабады. Содан кейiн сейф Қағидалардың 48-тармағында көрсетiлген тәртiппен күзетке өткiзiледi.
Барлық маршруттар бойынша қабылданған, қолма-қол ақша салынған қоржындардың (қапшықтардың) және бос қоржындардың жалпы саны жөнiнде кешкi касса қабылдаған қолма-қол ақша салынған қоржындар (қапшықтар) және бос қоржындар туралы анықтама (Қағидаларға 16-қосымша) жасалады, ол қолма- қол ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналдардың (Қағидаларға 14-қосымша) бiрiншi даналарымен бiрге жеке папкада сақталады."
Ескерту: 55-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
56. Маршруттан әкелiнген қолма-қол ақша салынған қоржындар (қапшықтар) кешкi касса жабылғаннан кейiн, қоржындарды (қапшықтарды)
әкелiп берген инкассаторлардың жауапкершiлiгiнде арнайы бөлiнген сейфтерде сақталады.
Ескерту: 56-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
57. Инкассаторлар қолма-қол ақша немесе басқа да құндылықтар салынған ақауы бар қоржындарды (қаптарды) (пломбаның зақымдалуы, пломбаның шуда жiптен ажыратылуы, қоржынның (қаптың) зақымдалуы және т.б.) көрсеткенде, цифрмен және сөзбен инкассоланған түсiмнiң сомасы туралы жүк құжатындағы (жолдама ведомостағы) жазбалар сәйкес келмесе, сондай-ақ жүк құжатында (жолдама ведомоста) көрсетiлген сома мен келу карточкасында көрсетiлген соманың арасында айырмашылық болып жатса, контролер мен осындай қоржындарды (қаптарды) ұсынған инкассаторлардың көзiнше кассир оларды ашып, iшiндегi ақшаны және құндылықтарды бiр-бiрлеп санайды.
Ақауы бар қоржындағы (қаптағы) ақшаны және құндылықтарды қабылдаған және қайта санаған кезде саны кем болып шыққандығы немесе артық шыққандығы белгiлi болса, қайта санаудың қорытындысы туралы екi данада акт жасалады. Актiнiң бiрiншi данасы жолдама құжатпен бiрге банктiң кассалық құжаттарында қалады, екінші данасы құндылықтарды инкассаторға тапсырған клиентке жiберiледi. Актiге ақшаны және құндылықтарды қабылдаған және қайта санаған кезде қатысқан барлық адамдар қол қояды. Актiде қоржынның (қаптың)
қабылданған және ашылған күнi, оның нөмiрi, оны қай клиентке, кiмнiң бекiткендiгi, осы қоржындағы құндылықтар қай бөлмеде және кiмнiң көзiнше қайта саналғандығы, қандай зақымның табылғандығы, ақша мен құндылықтардың қандай орауда болғандығы, жолдама құжаттан алынған мәлiмет бойынша бұған салынған құндылықтардың сомасы және қоржында (қапта) түрiне, құнына қарай iс жүзiнде қандай сома болғандығы көрсетiледi.
Инкассаторларда құндылықтар салынған қоржындар (қаптар), бос қоржындар (қаптар), келу карточкасы кем болып шықса немесе қандай да бiр зақымданған жерi немесе тағы бiр ақауы бар қоржындағы (қаптағы) ақшаның және құндылықтардың кем болып шыққандығы немесе артық шыққандығы анықталып жатса, сондай-ақ инкассаторлар маршруттан белгiленген мерзiмде келмей қалса, кассир немесе контролер бұл жөнiнде тез арада банк басшылығына хабарлайды.
Ескерту: 57-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
58. Банктiң бұйрығы бойынша басшы құндылықтар салынған қоржындарды қабылдау мiндетiн бiр касса қызметкерiне жүктей алады. Бұл жағдайда кассир өз мiндеттерiне қоса Қағидалардың 52, 53, 55-тармақтарында баяндалған талаптарды орындайды.
Инкассаторлардан қабылданған қоржындарды (қаптарды), олардың жүк құжаттарын (валюта және басқа құндылықтар салынған қоржындардың жолдама ведомостарын) кассир сейфке (қоймаға) салады.
Ескерту: 58-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
59. Кешкi кассаның кассирi санап алған және бумалаған қолма-қол ақша қоржындарға (қаптарға) салынады және оған кешкi кассаның кассирi мен контролердiң пломбирiмен пломба салынады.
Инкассаторлардан қабылданған, құндылықтар салынған қоржындар (қаптар) сейфке салынып, кешкi касса қызметкерлерiнiң мөрiмен мөрленедi.
Сейфке инкассаторлардан қабылданған қоржындарды (қаптарды) есепке алу журналы, сондай-ақ қайта саналмаған инкассатор қоржындарының (қаптарының)
саны мен кешкi кассаның кассирлерi қайта санаған және бумалаған, құндылықтар салынған қоржындардың (қаптардың) саны көрсетiлген акт салынады.
Банк басшысының қалауы бойынша кешкi кассадағы құндылықтарды-кешкi кассаға сейф (сейфтер) қойылатын болып, оның бiр кiлтi кешкi касса қызметкерлерiнде, екiншiсi құндылықтардың сақталуына жауап беретiн адамдарда болған жағдайда-кешкi касса қызметкерлерiн шақыртпай-ақ банктiң операциялық кассасына берудi ұйымдастыруға болады.
Сейф күзетке өткiзiледi. Күзет шартында кешкi кассаның қызметкерлерi күзетке кешке өткiзген сейфтi күзеттен таңертең құндылықтардың сақталуына жауап беретiн, Қағидалардың 48-тармағында баяндалған тәртiппен қолма-қол ақшаны қабылдап алуды жүзеге асыратын жауапты адамдар қабылдап алады деп ескертiлген.
Ескерту: 59-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн 6-параграф. Қайта санау кассасының жұмыс істеуі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
60. Банк клиенттерiнiң инкассаланған ақша түсiмiн қайта санау үшiн касса бөлiмшесiнде қайта санау кассасы ұйымдастырылады. Қайта санау кассасының кассирлерi инкассатор қоржындарындағы ақшаны қолма-қол ақшаны жеке өңдеуден өткiзу жолымен өте тәжiрибелi кассирлердiң iшiнен тағайындалған контролер-кассирдiң бақылауымен қайта санайды.
Қайта санау кассасының бригадасы кiлтi бақылаушыда болатын металл шкафпен және арнайы жабдықталған үстелдермен әрi кiлтi қайта санау кассасының кассирлерiнде болатын қозғалмалы металл шкафтармен оның жабдықталуы тиiс.
Қызметкерлерге қайта санау кассасына сырт киiммен және сөмкелермен, басқа да жеке заттармен, құндылықтармен кiруге тыйым салынады.
Жұмыс кезiнде бригада кассирлерiне бiр жаққа кетiп қалуға болмайды, ал түскi ас кезiнде олар қолындағы ақшаны арнайы үстелдiң жеке шкафында немесе кiлтпен жабылуға тиiс қозғалмалы металл шкафта сақтауға мiндеттi.
Барлық бригада құрамына инкассаторлық қоржынмен берiлген ақшаны қайта санағаннан кейiн ғана жұмыс орнынан бiрге кетуге рұқсат етiледi.
Жұмыс басталғанға дейiн қайта санау кассасының бригада бақылаушылары ақша салынған қоржындарды кешкi касса бақылаушысы мен кассирден немесе инкассаторлар бригадасынан анықтама түрiндегi қолхатпен қабылдап алады.
61. Қайта санау кассасының бақылаушы-кассирi кешкi кассаның кассирiнен және бақылаушысынан қолма-қол ақша салынған қоржындарды және олардың жүк құжаттарын кешкi касса қолма-қол ақшасы салынған қоржындар (қапшықтар) және бос қоржындар туралы анықтамаға (Қағидаларға 16-қосымша)
қол қойып, қолма-қол ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды немесе қапшықтардың жүк құжаттарын (Қағидаларға 14-қосымша)
есепке алу журналы бойынша қабылдап алады.
Кассаның контролер-кассирiне босаған инкассатор қоржындары, құндылықтарымен қабылдап алынған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналы, инкассаторларға берiлген қоржындар (қаптар)
және келу карточкалары туралы анықтама да жiберiледi. Контролер қоржынның бүтiндiгiн және қабылдап алатын қоржынның (қаптың) нөмiрiнiң құндылықтарымен қабылдап алынған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналының нөмiрiне сәйкес келуiн тексередi.
Ескерту: 61-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
62. Бақылаушы-кассир жұмыс күнi бойы қайта санау үшiн қабылданған қолма-қол ақша салынған қоржындарды металл шкафта сақтайды. Бақылаушы- кассир қайта санау кассасының әрбiр кассирiне қайта санау үшiн бiр-бiр қоржыннан бередi, берерде оның нөмiрiн қолма-қол ақшаны қайта санау жөнiндегi бақылау ведомосына (Қағидаларға 18-қосымша) жазып қояды.
Кассир қоржынды алғаннан кейiн пломбалардағы пломба бедерлерiнiң анықтығын тексеруге тиiс. Қоржынды шуда жiптiң бiр айналымын ғана кесiп ашады. Пломбаны шуда жiбiмен қоржыннан алғаннан кейiн, кассир одан қолма- қол ақшаны алып, қоржынды қайта санау кассасының контролер-кассирiне бередi, ашылған қоржынның пломбасын қайта санау аяқталғанша тастамайды, ол бұрын қайта саналған қоржындардың пломбасынан бөлек жатуға тиiс. Банкноттар, металл ақшалар кем болып шыққан немесе төлеуге жарамсыз қолма-қол ақша анықталған жағдайда, бұл пломбаның бет-бейнесi жойылмайды, он жұмыс күнi клиент талап еткенде көрсету үшiн контролер-кассирде сақталады. Қайта санау кассасының контролер-кассирi қоржыннан қолма-қол ақшаның түгел алынғандығын тексереді қоржынның iшіндегі арнайы қалтадан жолдама ведомосты алып, қоржынды және осы құжаттарды тексеру үшiн өзiнде қалдырады.
Ескерту: 62-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
63. Кассир құндылықтарды қайта санап болғаннан кейiн, қоржында iс жүзiнде болған ақша сомасын контролерге хабарлайды. Қайта санау кассасының контролер-кассирi аталған соманы жолдама ведомостың бетiнде және екiншi бетiнде көрсетiлген сомамен салыстырып тексередi.
Кассир атаған және жолдама ведомоста көрсетiлген сомалар бiрдей болып шыққан жағдайда, қайта санау кассасының контролерi жолдама ведомосты немесе квитанцияны қол қою үшiн кассирге бередi. Осыдан кейiн қайта санау кассасының контролер-кассирi жолдама ведомосты немесе квитанцияны қол қойып куәландырып, соманы тексеру ведомосiне жазады. Кассир қайта саналған барлық қолма-қол ақшаны өз үстелiнiң тартпасына салады, содан кейiн контролерден басқа сумка алады.
Қоржындағы нақты бар сома мен жолдама ведомоста көрсетiлген сома арасында айырмашылық болған жағдайда, кассир бақылаушы кассирмен бiрге қайта саналған ақша сомасын құны бойынша салыстырып тексередi және құны бойынша сомасында айырмашылық болған қолма-қол ақшаны екiншi рет бiр- бiрлеп қайта санайды.
Кем болғаны немесе артық болғаны расқа шықса, сондай-ақ төлеуге жарамсыз, күмәндi және жалған (қолдан жасалған) қолма-қол ақшаның бар екенi анықталса, жолдама ведомостың бетiне және қоржынға кассир мен контролер қол қойып, акт жасайды.
Ұлттық және шетел валютасының төлемге жарамсыз және күмәнді банкноттары мен монеталары акт-тізімдемеде (Қағидаларға 3-қосымша) тіркеледі, онда клиенттің атауы, валютаның атауы, банкноттардың (монеталардың) құны, олардың нөмірі мен сериясы, жалпы сомасы, өзіне тән төлемге жарамсыздық белгілері көрсетіледі және касса бөлімшесінің басшысына беріледі. Ұлттық валютаның алынған төлемге жарамсыз және күмәнді ақша белгілері Ұлттық Банк филиалына сараптамаға жіберіледі. Төлемге жарамдылығы күмән тудыратын шетел валютасындағы ақша белгілерімен және төлем құжаттарымен жұмыс Қағидалардың 221-тармағына сәйкес жүзеге асырылады."
Қайта санаған кезде табылған қолдан жасалғандығының анық белгілері бар ұлттық немесе шетел валютасындағы ақша белгілері ішкі істер органдарына немесе қаржы полициясы органдарына беріледі. Касса бөлімшесінің басшысы осындай факт туралы осы ақша белгілері табылған банктің клиентіне және ішкі істер органдарына немесе қаржы полициясы органдарына хабарлайды. Ішкі істер органдарының немесе қаржы полициясы органдарының өкілдері банкке келгеннен кейін қолдан жасалған анық белгілері бар ұлттық немесе шетел валютасындағы ақша белгілерін алып, осы ақша белгілерінің алынғаны туралы хаттама жасайды, оның бір данасы банкке беріледі.
Ішкі істер органдары немесе қаржы полициясының органдары ақша белгілерінің түпнұсқалығын растаған кезде олар клиентке өтеледі, жасанды екені белгіленгенде - ішкі істер органдарында немесе қаржы полициясының органдарында заттай айғақ ретінде қалады.
Қайта санау кассасының контролер-кассирi қолма-қол ақшаның кем боп шыққаны туралы тез арада касса меңгерушiсiне, ал қажет жағдайда қолма-қол ақшаның кем боп шығу себептерiн анықтау мақсатымен тиiстi шара қолдану үшiн банктiң басшысына хабарлауға мiндеттi.
Қайта санау кассасында әрбiр клиентке карточка арналады, онда әрбiр акт бойынша қолма-қол ақша салынған қоржындарды қайта санағанда анықталған кем немесе артық боп шыққан сома тiркеледi. Кем немесе артық боп шыққан соманы анықтаған әрбiр кассир бойынша да осындай есеп жүргiзiледi.
Банк басшылары қоржындардағы қолма-қол ақшаның артық және кем боп шығуы туралы мәлiметтердi ай сайын қарап отыруға және клиенттердiң инкассатор қоржындарына қолма-қол ақшаны дұрыс салмау оқиғасын (рекламациялық хаттар және түсiндiру жұмыстары, шарттарда көзделген айып санкцияларын қолдану) болдырмау үшiн қажеттi шаралар қолдануға мiндеттi.
Ескерту: 63-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
64. Барлық қоржындарды ашып, қолма-қол ақшаны қайта санағаннан кейін, тексеруші-кассир әрбір кассир бойынша тексеру ведомостарында қайта саналған қолма-қол ақшаның сомасын шығарады және қоржындарға жолдама ведомостарды түсiмдi қайта санау нәтижелерін кассалық кiрiс журналына жазу және бухгалтерлік есепте көрсету үшін тексерушi-бухгалтерге, ал босаған қоржындарды олардың санын көрсетіп жеке кітапқа қол қойғызып инкассация қызметiнiң жетекшісіне (кезекші инкассаторға) береді.
65. Күннiң аяғында қайта санау кассасының кассирi өзi қайта санаған және бумалаған қолма-қол ақша сомасын тексеру ведомосының мәлiметтерiмен салыстырып тексередi, кассир қайта санаған қолма-қол ақшаның жалпы сомасына кассир мен тексерушi-кассир қол қойып ол ведомосты ресiмдейдi. Касса меңгерушiсi жұмыс күнiнiң iшiнде ақша тапсырғанда да осындай салыстырып тексеру болады.
Толық бума жасауға келмейтiн банкноттар мен металл ақшаларды, түбiртектер және қаптарды кассирлер контролердiң нұсқауы бойынша тексеру парақтарына қол қойғызып, арнайы бөлiнген кассирге бередi, ол оларды өңдейдi және қалыптастырады.
Ескерту: 65-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
66. Қайта саналған және жинақталған қолма-қол ақшаны кассирлер кешкi кассаның контролерiне немесе касса меңгерушiсiне тексеру парақтарына қол қойғызып бередi. Қолма-қол ақшаны қайта санау жөнiндегi құжаттар да соған берiледi.
67. Касса меңгерушiсiнiң өзi кассирлерден алған ақша сомасының қолма- қол ақшасымен касса қабылдап алған қоржындар мен босаған қаптар туралы анықтаманың мәлiметтерiне сәйкес келуiн салыстырып тексередi және оған қолын қояды.
7-параграф. Операция кассасының операциялық күндi аяқтауы Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
68. Касса айналымдарын касса журналымен салыстырып тексергеннен кейiн кассирлер өздерiндегi қалыптастырылған қолма-қол ақшаның қалдықтарын анықтамалармен және касса құжаттарымен бiрге касса меңгерушiсiне тапсырады.
Касса меңгерушiсi кассирлерден қолма-қол ақшаны, есеп жүргiзу анықтамалары мен құжаттарды алғаннан кейiн:
1) анықтамаларда қолма-қол ақшаның қалғаны қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабындағы жазбаларды ескере отырып шығарылғандығының дұрыстығын;
2) кассирлер өткiзген құжаттар саны мен солар бойынша сомалардың анықтамалардағы мәлiметтерге сәйкес келуiн тексередi.
Кейiннен касса меңгерушiсi операция кассасы кассирлерiнiң есептік анықтамалары және қабылданған қолма-қол ақша сомасы туралы журналдардағы қайта санау кассасы мен кешкi кассаның жазбалары негiзiнде, сондай-ақ ақшасын өзi жеке қабылдап алған немесе өзiне берiлген құжаттар бойынша бiр күнгi касса айналымы туралы жиынтық анықтама (Қағидаларға 11-қосымша) жасайды және оның қорытындысын бухгалтерлiк есептiң мәлiметтерiмен салыстырып тексередi.
Бухгалтерия қызметкерi бiр күнгi касса айналымы туралы жиынтық анықтамаға қол қойып, салыстырып тексерудi куәландырады, жиынтық анықтама кассирлердiң бiр күнгi касса айналымы және құндылықтың қалдықтары туралы есептік анықтамаларымен бiрге (Қағидаларға 5-қосымша) сол күнгi касса құжаттарында сақталады.
Бiр күнгi касса айналымдарын салыстырып тексергеннен кейiн, касса меңгерушiсi операциялық кассаның қолма-қол ақшасын және басқа құндылықтарды есепке алу кiтабына ақшаның кiрiсі мен шығысының жалпы сомасын жазады және соған кассаның қалдығын, сондай-ақ келесi күннiң басындағы басқа құндылықтардың қалдығын шығарады (Қағидаларға 10, 37, 38- қосымшалар), олар құндылықтарды сақтауға жауап беретiн лауазымды адамдардың қолымен куәландырылады.
Ескерту: 68-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.05.2013 № 128 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
69. Кассада қалған қолма-қол ақшаның қалдығы мен бухгалтерлiк есептiң мәлiметтерiнiң арасында айырмашылық болған жағдайда, касса меңгерушiсi бұл туралы тез арада айырмашылықтың себебiн анықтау шараларын қолдану үшiн банк басшысына, бас бухгалтерге және касса бөлiмшесiнiң бастығына хабарлайды. Артық немесе кем шыққандығы расталса, акт (Қағидаларға 7- қосымша) жасалады.
Кассаның мәлiметiнен кейiн касса меңгерушiсi касса құжаттарын брошюралайды немесе оларды қосымшаларымен бiрге касса қызметкерлерiнiң бiреуiне қалыптауға және брошюралауға бередi.
Ескерту: 69-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
70. Касса құжаттары бойынша анықтамалар талап етiлген кезде касса құжаттарына жауап беретiн касса қызметкерi бас бухгалтерге немесе оның орынбасарына қол қойғызып бередi.
Касса бөлмесінен касса құжаттары салынған папкаларды банк басшысының жазбаша рұқсаты болғанда болмаса, сыртқа шығаруға болмайды. Жұмыс күнiнiң соңында құжаттар мiндеттi түрде кассаға қайтарылуға тиiс.
71. Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заң талаптарына сәйкес касса құжаттарын банктен алып шығуға болады. Шығарылған түпнұсқалық касса құжаттарының орнына шығарылған құжаттың касса меңгерушiсi куәландырған көшiрмесi, құжаттарды шығару туралы алысқан бүкiл хат-хабар, қаулы және шығару жөнiндегi хаттама тiгiледi.
Бiр күнтiзбелiк жылдың әртүрлi датасындағы бiрнеше касса құжаттары бiр мезгiлде шығарылатын болғанда, шығарылатын құжаттардың бiреуiнiң орнына оның көшiрмесi, құжаттарды шығару жөнiндегi қаулы және хаттама, ал басқалардың орнына құжаттарды алу жөнiндегi қаулы мен хаттаманың қайда екендiгi туралы белгi жасалған олардың көшiрмелерi қалады.
8-параграф. Касса құжаттарын ресiмдеу Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
72. Қолма-қол ақша мен құндылықтарды қабылдау және беру жөнiндегi барлық касса құжаттарында банк құндылығының сақталуына жауапты банктiң лауазымды адамдарының қолы болуға тиiс.
Чек кітапшасын беру Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14346 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 204 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағында чектерді қолдану қағидаларында белгіленген талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
Ескерту: 72-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
73. Есеп айрысу-касса құжаттарына банк басшысы куәландырған банк басшысының және банктің (банк филиалының) бас бухгалтерінің қол қою үлгiлерi кассирлерде болады.
74. Қолма-қол ақша және құндылықтар қабылдау мен беруге арналған кассалық құжаттар сиямен немесе шарикті қаламсаппен (көк немесе қара түсті)
түсінікті етіп қолмен толтырылуы және міндетті деректемелер (құжаттың атауы, нөмірі және күні, клиенттің толық атауы, банк шотының нөмірі, бизнес- сәйкестендіру нөмірі (жеке сәйкестендіру нөмірі), ақша жөнелтушінің коды, бенефициар коды, төлем мақсатының коды, ал салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді төлеуге қолма-қол ақшаны, салықтық емес және бюджетке басқа да түсімдерді қабылдау кезінде – бюджеттік жіктеу коды болуы тиіс. Кассалық құжаттарда касса операциясы жасалатын сома цифрмен және жазумен (жазумен сомасы бас әріппен жазылады), айы жазумен көрсетіледі. Кассалық құжаттарда соманы жазумен және цифрмен көрсетуге арналған бос орындар сызылады.
Кассалық құжаттарда түзетулерге жол берілмейді.
Қолма-қол ақшаны және құндылықтарды қабылдауға және беруге арналған касса құжаттарына клиенттер, банктің кассалық және операциялық қызметкерлері қол қояды.
Міндетті деректемелерінің болуы шартымен компьютерлік жүйелерді және арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланумен толтырылған касса құжаттарының бланкілерін пайдалануға жол беріледі.
Қандай да болмасын түзетулер бар құжаттар қайта ресімдеу үшін қайтарылады.
Ескерту: 74-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156; өзгерту енгізілді - 2007.08.27 N 90 (қолданысқа
2010.08.13 бастап енгізіледі, 3-т. қараңыз); 2010.08.20 N 76 (қолданысқа
2010.08.13 бастап енгізіледі, 2-т. қараңыз), 2011.07.01 № 65 (2-тармақты қараңыз) Қаулыларымен.
75. Кассалық құжаттар банктiң iшкi құжат айналымында белгiленген тәртiпке сәйкес берiледi. Клиенттердiң қолына беру көзделген құжат даналарын басқа касса құжаттарын клиенттер арқылы табыстауға, сондай-ақ клиенттерге төленген және орындалған касса құжаттарын беруге тыйым салынады.
Касса құжаттарын белгiленген форма бойынша ресiмдемей құндылықтарды қабылдауға және беруге болмайды. Ақша мен құндылықтардың касса операциясының қорытындысы бойынша пайда болған және кассалық құжаттармен ресiмделмеген артық немесе кем ақша мен құндылықтар тиiсiнше кiрiске жазылуға немесе акт жасап кассирден өндiрiп алынуға тиiс.
76. Әрбiр күнгi касса құжаттары кассаның кiрiсi және шығысы бойынша жеке-жеке баланс шоттары бойынша (нөмiрлерi өсе беретiн тәртiппен) жиналады.
Баланстан тыс құжаттар баланстан тыс шоттардың нөмiрлерi бойынша жиналады:
алдымен кiрiс, содан кейiн шығыс бойынша.
Кассалық құжаттар келесi жұмыс күнiнен кешiктiрiлмей әр күнi жеке папка болып қалыптастырылуға тиiс.
Касса құжаттарының санақ жүргiзген қызметкер қол қойған кiрiс және шығыс бойынша жеке-жеке есептеу таспасы кассалық құжаттар алдына папкаға салынады. Бір күнгі кассалық айналымдар туралы есепті қалыптастыруды орындайтын бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланған кезде есептеу лентасы қолданылмайды. Бұл жағдайда папкаға кассалық құжаттардың алдында бағдарламалық қамтамасыз етудің көмегімен қалыптастырылған есеп тігіледі.
Касса құжаттары салынған папкаға банктiң кiрiс және шығыс құжаттары тiгiледi. Касса құжаттары салынған папканың титулдық бетi Қағидаларға 19- қосымшаның деректемелерiне сәйкес ресiмделедi.
Касса құжаттарының сомасы операция кассасының қолма-қол ақшасымен және басқа құндылықтарды есепке алу кiтабымен салыстырылып тексерiлгеннен кейiн, касса құжаттары салынған папканың бетiндегi жазбаны соны қалыптастырған қызметкер және касса меңгерушiсi куәландырады.
Қолма-қол шетел валютасымен операциялар бойынша касса құжаттары кассалық ордерде валюта коды және операция орындалған күнгi Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген валюта айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша бойынша теңгемен баламасы көрсетiле отырып, валютаның әр түрi бойынша жеке жасалады.
Ескерту: 76-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 12 желтоқсандағы N 156, 2009.07.24 N 65,
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
77. Келесi жұмыс күнiнен кешiктiрмей касса құжаттары бойынша шығыс және кiрiс операцияларының қорытынды сомасын банктiң бас бухгалтерi немесе осындай операцияны жасау жүктелген адам бухгалтерлiк есептiң мәлiметтерiмен салыстырып тексеруге және оны қол қойып куәландыруға тиiс.
Жұмыс көлемi шағын болғанда касса құжаттарын бiрнеше жұмыс күнi iшiнде, бiрақ бiр күнтiзбелiк айдан аспайтын мерзiмде брошюралауға рұқсат берiледi, сонда әрбiр жұмыс күнiнiң құжатына титулдық бет (Қағидаларға 19- қосымша) жабыстырылады.
Брошюраланған немесе брошюраланбаған касса құжаттары күндер бойынша жиналуға және олар толық қалыптасқанша папкада болуға және қоймадағы касса меңгерушiсiнiң жауапкершiлiгiнде немесе жеке жанбайтын сейфте (металл шкафта) банктің ішкі ережелермен бекітілген, бірақ бір күнтізбелік жылдан кем емес мерзім ішінде сақталуға тиiс, содан кейiн олар архивке сақтауға тапсырылады.
Ескерту: 77-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
9-параграф. Қолма-қол ақшамен жұмысты ұйымдастыру Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
78. Жұмыс уақытында кiрiс және шығыс кассаларында қолма-қол ақшаны және құндылықтарды ағымдағы операцияларға қажеттi сома мөлшерiнде ғана ұстау қажет. Қалған ақша мен құндылықтардың барлығы банк қоймасында сақталуы тиiс.
79. Банк қоймасында банктiң бухгалтерлiк есебiнен өткен және касса кiтабы бойынша кiрiске алынған ақша мен құндылықтар сақталады.
80. Қойма және онда сақталатын құндылықтар, сондай-ақ кiлттер мен құндылықтарды сақтауға жауапты адамдардың мөрлерi басқа адамдарға - банктiң (банк филиалының) бiрiншi басшысының бұйрығы бойынша құндылықтарға тексеру жүргiзу жолымен уақытша өткiзiледi.
81. Кассирлер жұмыс күнi iшiнде қолма-қол ақшаны шкафтарда немесе кассир жұмыс орнында уақытша болмаған кезде кiлтпен жабылатын арбашаларда сақтауы тиiс. Осыған орай кiлттердi құлыпта қалдыруға үзiлдi-кесiлдi тыйым 10-параграф. Қолма-қол ақшаны жинақтау және орау Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
82. Барлық банктерде қолма-қол ақшаны өңдеудiң, қалыптастырудың және ораудың осы Қағидаларда белгiленген бiрыңғай тәртiбi қолданылады.
Ескерту: 82-тармақ жаңа редакцияда - Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
83. Кассирлер өздерi кассаға қабылдап алған қолма-қол ақшаны құнына қарай, ал содан кейiн айналымға жарамды және тозығы жеткен деп сұрыптайды.
Тозығы жеткен банкноттар қатарына жатқызылған банкноттар айналымға жiберiлмейдi және Ұлттық Банктiң филиалына өткiзiлуге тиiс.
Кассир құнына қарай сұрыпталған жарамды және тозығы жеткен банкноттарды жинақтап, бiрқалыпты етiп (бәрiнiң бет жағын жоғары қаратып)
қояды және жеке орайды.
Ескерту: 83-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
84. Құны бiрдей әрбiр 100 (жүз) парақ банкнот бiр түпке жинақталады және көлденеңiнен бандероль түрiнде байланады. Бандерольға: банктiң атауы, банктiң сәйкестендiру коды, оралған күнi, қолма-қол ақшаны сұрыптаған және қайта санаған кассирдiң жеке мөртабаны мен қолы қойылады.
Құны бiрдей әрбiр 10 (он) түп банкнот үстiңгi және астыңғы жағынан стандартты жапсырмасы бар 1000 (мың) парақтан бiр бумаға жинақталады және түйiнсiз, үзiксiз шпагатпен крест түрiнде екi байламды төрт тұйық түйiнмен оралып байланады.
Үстiңгi стандартты жапсырмада банктiң атауы, банктiң сәйкестендiру коды, құны, сомасы, оралған күнi, кассирдiң қолы, қолма-қол ақшаны санаған және бумаға жинақтаған кассирдiң жеке мөртабаны мен немесе жеке коды қойылады.
Тозығы жеткен қолма-қол ақшаның үстiңгi жапсырмасында жоғарыда аталған деректемелерден басқа "Тозығы жеткен" деген қосымша мөртабан қойылады.
Кассир астыңғы жапсырма жағындағы түйiннiң жанынан шпагаттың екi ұшына пломба қояды.
Банкнот бумасын орау кезiнде шпагат пайдаланумен бiрге вакуумдық орағыштарды пайдалануға болады.
Қолма-қол ақшаны вакуумдық орағыштардың көмегiмен 1000 (мың)
парақтан полиэтилен пакеттерге орау кезiнде банкноттар 100 (жүз) түптен түбiртекке жинақталады. Үстiңгi стандартты жапсырмаға жоғарыда көрсетiлген барлық деректемелер қойылады. Қосылған тiгiсiне клишенiң көмегiмен банктiң сәйкестендiру коды және қолма-қол ақшаны жинақтаған және ораған кассирдiң жеке коды қойылады.
Ескерту: 84-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
85. Кассирде қалған, толық бумаға және түпке жинақтауға келмейтiн қолма- қол ақша бiрiктiрiлу және оралу үшiн арнайы бөлiнген кассирлерге қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойғызып бередi.
Кассирлер бiрiктiру және орау кезiнде қабылданған банкноттарды толық емес бiр-бiрлеп түпке жинақтауға келмейтiн қолма-қол ақша түрлi құндылықтағы банкноттардан тұратын бумаға оралады. Сонымен бiрге бумадағы банкноттардан деректемелерiн ресiмдемей бiр жалпы бандероль жасайды. Буманың үстiңгi жапсырмасында банктiң атауы, банктiң сәйкестендiрiлген коды, әрбiр құндылықтағы банкноттың саны және сомасы, жалпы салым сомасы, оралған күнi, қолма-қол ақшаны қайта санаған кассирдiң коды (жеке мөртабаны және қолы) көрсетiледi.
Түрлi кассирлерден қабылданған толық түбiршектердi құрама бумаға жинақтауға тыйым салынады, бұл түбiршектердiң барлығы мiндеттi түрде бiр- бiрлеп қайта санауға жататындар. Одан кейiн барлық толық түбiршектер құндылықтары бойынша iрiктеледi және толық бумаға оралады.
Толық бумалар жинақтауға болмайтын кейбiр түптер бiр құндылықтағы толық емес бумаларға немесе түрлi құндылықтағы қолма-қол ақша бумаларына оралады, бiрақ бiр бумада он түптен артық емес. Бумалардың жоғарғы жапсырмаларына: банктiң атауы, банктiк бiрыңғай код, жинақталған күнi, қолма- қол ақшаны қайта санаған кассирдiң коды (мөртабаны және қолы) қойылады және әрбiр құндылықтағы банкноттардың құны, саны және сомасы, салымның жалпы сомасы жеке жазылады, ал әртүрлi құндылықтардағы түптерден тұратын бумаларға қосымша - "Құрама" мөртабаны қойылады. Құрама бумалар операциялық касса қалдығында он күнтiзбелiк күннен артық сақталмайды.
Құрама және толық емес бумалар, сондай-ақ операциялық касса қалдығында қалған толық емес түптерден тұратын бумалар оларды бiрiктiру үшiн касса меңгерушiсiнiң қолма-қол ақшаны (құндылықтарды) қабылдау және беру есеп кiтабына қол қойғызып арнайы бөлiнген касса қызметкерiне берiледi.
Мұндай жағдайда оны жинақтаған касса қызметкерлерiнiң қолма-қол ақшаны қайта санауына және бiрiктiруiне болмайды.
Тексеру үшiн қайта санауға ұшыраған қолма-қол ақша Қағидалардың 85- тармағына сәйкес оралады, бұл ретте бандерольдерге және жоғарғы жапсырмаларға қосымша "тексеру үшін қайта санау" мөртабаны қойылады.
"Тозығы жеткен", "Құрама", "Тексеру үшiн қайта есептеу" мөртабандары жоғарғы жапсырмаларға, ал бандерольдерге - тек қана "Тозығы жеткен" және "Тексеру үшiн қайта есептеу" мөртабандары қойылады.
Ескерту: 85-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
86. Клиенттерге сол күнi беруге арналған банкнот бумаларында тек жоғарғы жапсырмалар болады, шпагатпен крест түрiнде байланып, шпагат ұштарына пломбы қойылмайды немесе вакуумдық орағыштардың көмегiмен полиэтилен пакеттерге салынады.
Кассирлер металл ақшаны құны бойынша қапшықтарға (қалташаларға, тюбиктерге) толық және толтырмай жинақтауларына болады. Бiр қапшыққа номиналы бойынша мынадай көлемде металл ақша салынады:
1 теңгелiк - 3000 (үш мың) дана;
3 теңгелiк - 2000 (екi мың) дана;
5 теңгелiк - 1500 (бiр мың бес жүз) дана;
10 теңгелiк - 1000 (бiр мың) дана;
20 теңгелiк - 500 (бес жүз) дана;
50 теңгелiк - 500 (бес жүз) дана;
Бiр қапшыққа номиналы бойынша жаңа металл ақша ретiнiң мынадай көлемi салынады:
1 теңгелiк - 4000 (төрт мың) дана;
2 теңгелік - 4 000 (төрт мың) дана 5 теңгелiк - 3000 (үш мың) дана;
10 теңгелiк - 2500 (екi мың бес жүз) дана;
20 теңгелiк - 2500 (екi мың бес жүз) дана;
50 теңгелiк - 1500 (бiр мың бес жүз) дана;
100 теңгелік - 1 000 (бір мың) дана.
Банктер әр түрлі номиналдағы монеталар салынған, салмағы 7 килограмнан аспайтын құрама қапшықтарды қалыптастыра алады.
Металл ақшаны iшiнара алған немесе қапшыққа қосымша салған кезде кассирлер металл ақшаның қалдығын мiндеттi түрде бiр-бiрлеп, ал буылып- түйiлген металл ақшаны - пакеттердегi (тюбиктердегi) жазулар бойынша қайта санау керек.
Ескерту: 86-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі 11-параграф. Касса қызметкерлерiнiң құндылықтарды бiр-бiрiне беруі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
87. Касса меңгерушiсi жұмыс күнi басталмас бұрын қабылданған және берілген (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойғызып, кассирлерге қолма- қол ақша бередi және жауапты орындаушылардың есебiне берiлген қатаң есептегi бланкiлерді есепке алу кiтабында (Қағидаларға 20-қосымша) қол қойғыза отырып, бір күнгi бойы операциялар жасау үшін қажеттi қатаң есептегi бланкiлердi бередi.
Ескерту: 87-тармақ жаңа редакцияда - Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
88. Касса қызметкерлерi алынған (берiлген) құндылықтарды өздерiнiң ақша (құндылықтар) қабылдау және беру есебi кiтабында уақытылы көрсетiп отыруға тиiс. Касса меңгерушiсi жауапты орындаушылардың есебiне берiлген қатаң есептегi бланкiлердi операция қызметкерлерiне қатаң есептегi бланкiлер есебi кiтабына қол қойғызып бередi.
89. Толық және толық емес бумаларды, сондай-ақ банкноттардың толық емес түбiршектерiнен тұратын бумаларды касса меңгерушiсi бiр-бiрлеп қайта санамай, түбiршектер бойынша тексерiп, жапсырмадағы белгілеріне қарай қабылдап алады, ал толық және толық емес қапшықтарды (қалташаларды, тюбиктердi) олардың ораулары осы тараудың 10-параграфының талаптарына сәйкес келген жағдайда жапсырмадағы белгілері бойынша қабылдап алады.
Касса қызметкерлерi арасында қолма-қол ақшаның барлығын парақтап қайта санап, бiр-бiрлеп қайта санап бiрiктiру үшiн берiледi.
Ескерту: 89-тармаққа өзгеріс енгізілді - Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
3. Автоматтандырылған жүйелердi қолдана отырып клиенттерге касса арқылы қызмет көрсету Ескерту: 3-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1-параграф. Банк кассаларының клиенттерге қызмет көрсетуi Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
90. Банктерге салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, зейнетақы жарналарын, әлеуметтік аударымдарды, жеке тұлғалардан заңды тұлғалардың және жеке кәсіпкерлердің пайдасына сатылған тауар, көрсетілген қызмет, орындалған жұмыстар үшін төлемдерді, сондай-ақ жеке тұлғалардың банктік шоттарына кейіннен есептеу үшін төлемдерді төлеу есебіне клиенттерден ұлттық валютадағы қолма-қол ақшаны қабылдауға жол беріледі.
Ескерту: 90-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
91. Клиенттерден төлемдердi банктердiң кiрiс кассалары қабылдап алады.
Ескерту: 91-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2008.11.28 N 94 Қаулысымен.
92. Коммуналдық төлемдерді, зейнетақы жарналарын, әлеуметтік аударымдарды, сондай-ақ салықтарды, салықтық емес және бюджетке өзге түсімдерді қабылдау Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде көзделген төлем құжаттары негізінде жүзеге асырылады.
Ескерту: 92-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі
93. Клиенттерден түсетiн тұрақты төлемдердi жүргiзу кезiнде (коммуналдық төлемдер үшiн ақы, оқу үшiн ақы және басқа) банктер мен пайдасына төлем қабылданатын заңды тұлғалардың арасында төлем қабылдауға шарт жасалуы мүмкiн. Мұндай жағдайда операцияларды орындағаны үшiн шарт талаптарына сәйкес төлем алынады.
Шарт жасасу кезiнде төлем жасау түрлерi, кiрiс құжаттарының нысандары және оларды толтыру тәртiбi, төлемдердi қабылдау және есепке алу талаптары, ұсыну нысаны және төлем құжаттарын беру тәсiлдерi, тараптардың жауапкершiлiгi мен мiндетi, заңды тұлғалардың осы операцияларды жүргiзгенi үшiн банкке төлейтiн комиссиялық сыйақылар сомасы анық белгiленуi тиiс.
Ескерту: 93-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
94. Банктер заңды тұлғалармен қабылдау және төлем бойынша бiрлесе құрылған жүйелерде операциялар жүргiзу тәртiбi туралы шарт жасаулары мүмкiн.
Мұндай жүйелерде төлем жасаушының, ақша алушының деректемелерi туралы қажеттi ақпарат және төлем сомасы жазылған электронды жазбадағы құжаттар қолданылуы мүмкiн. Осы құжаттарды төлем жасаушыға ақша алушы - заңды тұлға бередi және жүйе мүшелерi - банктер операциялар жүргiзу үшiн негiз ретiнде қабылдап алады.
95. Операцияларды есепке алу және қажеттi есептiк құжаттарды жинақтау үшiн "Банктiң операциялық күнi" бағдарламалық қамтамасыз етуiне қызмет жасайтын касса жұмыстарының автоматтандырылған жүйесiн (бұдан әрi - касса жұмысының жүйесi) қолдануға болады. Банк (немесе олардың филиалдары)
кассалары төлемдер қабылдау бойынша операцияларды орындаған жағдайда жеке қызмет ететiн кассалық жұмыстар жүйелерi қолданылуы мүмкiн. Бұл жүйелерде операциялар жүргiзiлгенi туралы ақпарат операциялық күн аяқталғаннан кейiн байланыстың тиiстi арналары немесе ақпараттарды ара-арасында жеткiзу арқылы "банктiң операциялық күнiне" жiбередi.
96. Егер банктер ақша алушы - заңды тұлғамен жасасқан шарт талаптарына сәйкес электронды жазбадағы төлем құжаттарын қабылдап алса, олардағы осы жазбадағы ақпаратпен танысу үшiн қағаз құжаттар тiркелiп келуi керек.
97. Кассир орындаған барлық операциялар оның мазмұнын өзгертуге жол бермейтiн нысанда касса жұмысы жүйесiнiң жұмысы хаттамасында көрсетiлуi керек. Жұмыс аяқталғаннан кейiн осы хаттама операциялық күн құжаттарында сақталуға тиiс.
98. Егер касса касса торабының жанында болса, төлем қабылдауды жүзеге асыратын кассир касса меңгерушiсiнен өз есебiне аз номиналды банкноттар мен ұсақ металл ақшаның қажеттi сомасын қабылданған және берiлген ақша (құндылықтар) есебiн жүргiзу кiтабына қол қоя отырып алады, егер касса касса торабынан тыс жерде орналасса, банк инкассаторы арқылы банк (немесе оның филиалы) жiберген қолма-қол ақша есебiн жүргiзу кiтабына қол қоя отырып
99. Кассир төлемдер қабылдау кезiнде мiндеттi түрде:
1) кiрiс құжаттарының дұрыс толтырылуын тексередi;
2) клиенттен қолма-қол ақшаны қабылдап алады және қайта санап шығады, қолма-қол ақшаның сомасын кiрiс құжатында көрсетiлген сомамен салыстырады.
Клиент ұсынған кассалық кiрiс құжатында қажеттi деректемелер болмаған жағдайда немесе қолма-қол ақша сомасы төлем сомасынан аз болса, операция орындалмайды, ал құжат және ақша клиентке қайтарылады.
100. Бағдарламалық қамтамасыз етудi пайдалану кезiнде кассир клиент ұсынған кiрiс құжатының мәлiметтерiн компьютерге енгiзедi. Енгiзiп болғаннан кейiн мынадай деректемелер бар түбiртек басып шығарады: банктiң атауы, төлем мақсаты, сомасы, төлем жасаушының және ақша алушының деректемелерi.
Түбiртекте кассирдiң электронды қолы қойылған болуы тиiс және касса жұмысы жүйесiнiң электронды түрде қойған қолымен куәландырылады. Бағдарламалық қамтамасыз етуде электрондық қол қоюды қалыптастыру қызметi болмаған кезде түбiртекке кассир қол қояды және кассирдiң мөртабаны қойылады.
101. Кассир орындаған кiрiс құжаттары жұмыс аяғының соңында касса жұмысы жүйесiнiң құралдарымен өздiгiнен жинақталуы мүмкiн. Ақша алушы - заңды және жеке тұлғалардың тиiстi есепшоттарына қабылданған ақшаны есепке алу сол күнi немесе келесi күнi тiкелей немесе аралық ақпарат жазбалары арқылы "банктiң операциялық күнiне" берiлуi тиiс. Касса жұмысы жүйесiнде әрбiр ақша алушы - заңды тұлғаға келiсiлген нысанда жiберiлетiн төлемдер бойынша қосымша тiзiлiм жинақталуы мүмкiн.
Касса жұмысы жүйесi бойынша жүргiзiлген операциялар негiзiнде жалпы кассалық ордер қалыптасады.
102. Төлемдердi қабылдау электронды бақылау-кассалық аппараттарды (бұдан әрi - электронды-кассалық аппарат) қолдану арқылы жүргiзiлуi мүмкiн.
Электронды-кассалық аппарат бақылау таспасында операцияның реттiк номерiн, кодын, операция жүргiзiлген күндi және қабылдап алынған соманы басып шығаруды қамтамасыз етуi тиiс, ал кiрiс құжаттарында төлем мақсаты, банк атауы, касса номерi, операция жасалған күн және қабылдап алынған ақша сомасы бедерлеме қойылады.
103. Төлемдердi қабылдау бойынша тiркеу үшiн электронды-кассалық аппаратты қолдану кезiнде кассир (кiрiс құжаты мазмұнын тексергеннен және қабылдап алынған қолма-қол ақшаны қайта санап шыққаннан кейiн) төлем сомасын клавиатурада тередi, соманың дұрыс терiлгенiне көз жеткiзiп, хабарламаға және түбiртекке төлем сомасының мақсатын көрсете отырып электронды-кассалық аппарат мөртабанының бедерiн қояды, хабарламаға және түбiртекке қол қояды және түбiртектi төлем жасаушыға бередi.
104. Егер электронды-кассалық аппаратқа төлем сомасын енгiзу кезiнде қате жiберiлсе кассир операция жүргiзiлгенi туралы электронды-кассалық аппараттың бақылау таспасындағы мәлiметтердi өшiредi, ал кiрiс құжатында "Төлем жасалған жоқ" деген белгi жасайды және оны өз қолымен куәландырады.
Хабарлама электронды-кассалық аппараттың бақылау таспасының астына қойылады және күннiң кассалық құжаттарында сақталады, ал түбiртек төлем жасаушыға қайтарылады.
Төлем жасаушы жаңа кiрiс құжатын толтырған кезде операция қайта ресiмделедi.
105. Кейiннен алушы заңды тұлғаның банктiк есепшотына есептеу үшiн клиенттен қабылданған соманы клиенттің банктен талап етіп алуына жол берілмейді. Жоғарыда көрсетiлген соманы қайтаруды алушы заңды тұлға жүзеге асырады.
Ескерту: 105-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
106. Кассир жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн электронды-кассалық аппараттан бақылау таспасын шығарып алады, оның мәлiметтерi бойынша жалпы төлем сомасын санап шығарады, оны жұмыс күнi басталғандағы өз есебiне алған ақшаны, сондай-ақ касса меңгерушiсiне өткiзiлген соманы ескере отырып, қолда бар қолма-қол ақшамен салыстырады, бақылау таспасына күнiн, банктiң атауын, электронды-кассалық аппараттың номерiн жазады және өзiнiң қолын қояды.
107. Қолда бар қолма-қол ақша сомасы бақылау таспасында белгiленген сомамен сәйкес келмеген жағдайда кассир барлық кiрiстiк касса құжаттарын бақылау таспасындағы мәлiметтермен салыстыру арқылы алшақтық себебiн анықтайды.
108. Қолда бар қолма-қол ақша сомасын салыстырғаннан кейiн кассир таза кассалық ордердi бiр күнде қабылданған төлем сомасы туралы хабармен толтырады, сондай-ақ оларды төлем түрлерi және төлемдердi алушы - заңды тұлғалар бойынша сұрыптайды және хабарламаны бандерольдейдi.
Бандерольдердiң әрқайсысында банктiң атауы, банктiк бiрыңғай код, төлемдердi алушы - заңды тұлғалардың банктiк есепшотының номерi, кiрiс құжаттарының саны, төлемдердiң жалпы сомасы, төлемдердi қабылдаған банктiң атауы, банктiң бiрыңғай коды, кассирдiң қолы көрсетiледi.
109. Жұмыс күнiнiң аяғындағы ақша қалдығы қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қоя отырып касса меңгерушiсiне, ал кiрiс құжаттары - қабылданған соманы тиiстi есепшоттарға есептеу үшiн бухгалтерияға тапсырылады.
110. Егер касса аумақтық жағынан касса торабынан алыста болса және онда бiр кассир жұмыс iстейтiн болса, онда қолма-қол ақша инкассаторлар арқылы операциялық кассаға өткiзiледi (ол үшiн жұмыс күнiнiң аяғында қолма-қол ақша инкассатор қоржынына iлеспе ведомоспен бiрге салынады).
111. Қажет болған жағдайда күнi бойы қабылданған қолма-қол ақшаны кассир клиенттер болмаған уақыттағы үзiлiс кезiнде ақша қабылдау және беру есебiн жүргiзу кiтабына қол қойып, касса меңгерушiсiне (аға кассирге) өткiзедi.
Егер мұндай үзiлiс болмаса, онда төлем қабылдауды ақша өткiзу үшiн қажеттi мерзiмге тоқтатады. Бұл уақытқа "Техникалық үзiлiс" хабарландыруын iлiп қою керек.
112. Клиенттерден касса жұмысы жүйесi арқылы қабылданған төлем сомасы келесi операциялық күннен кешiктiрмей немесе шартта келiскен мерзiмде тиiстi есепшоттарға есептелiнедi. Жұмыс күнiнен кейiн қабылданған төлем сомасы кешкi касса үшiн белгiленген тәртiппен есептеледi.
Ауылдық жерлердегi банк кассалары (немесе оның филиалдары)
қабылдаған төлемдер үшiн есепке алу мерзiмi банкке (филиалға) құжаттарды пошта немесе басқа байланыс арқылы жеткiзуге қажеттi уақытқа ұзартылады.
2-параграф. Төлем карточкаларын қолдана отырып арқылы кiрiс-шығыс операцияларын орындау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
113. Кассалық жұмыс жүйесiн және төлем карточкалары көмегiмен банк клиенттерiнiң есепшотын пайдалану жолымен жүзеге асырылатын "банктiң операциялық күнiн" пайдаланушы банктерде қолма-қол ақшаны есепшоттарға енгiзу және есепшоттардан алу кiрiс және шығыс ордерлерiн қолданбай-ақ жүргiзiледi.
Банк кассаларында жүргiзiлген кiрiс және шығыс операцияларына есеп жүргiзу, есеп жүргiзу құжаттарын жинақтау және тиiстi есепшоттарда операцияларды көрсету үшiн ақпаратты "банктiң операциялық күнiнде" өткiзу кассалық жұмыс жүйесi тәсiлiмен жүргiзiледi.
Операцияларды банктен қашықтағы филиалдардың кассалары орындаған жағдайда жеке қызмет iстейтiн кассалық жұмыс жүйесiн пайдалана алады. Осы жүйелерде жүргізiлген операциялар туралы ақпарат операциялық күн аяқталғаннан кейiн байланыс арналары немесе аралық ақпарат көздерi арқылы "банктiң операциялық күнiне" берiледi.
Кассир орындайтын барлық операциялар оның мазмұнын өзгертуге жол бермейтiн нысанда кассалық жұмыс жүйесi жұмысының хаттамасында көрсетiлуi тиiс. Операциялық күн аяқталғаннан кейiн осы жұмыс хаттамасы операциялық күн құжаттарында сақталуы керек.
Ескерту: 113-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
114. Операцияларды орындау кезiнде кассир банк нұсқаулығының тиiстi нұсқауларын немесе төлем жүйесiнiң тиiстi ережесiн басшылыққа алуы және клиент карточкасының дұрыстығына көз жеткiзуi керек.
Егер төлем карточкасы дұрыс деп танылса, онда кассалық жұмыс жүйесi тәсiлдерiмен одан ақпарат алынады, ал клиент арнайы клавиатурада немесе төлем терминалының клавиатурасында өзiнiң дербес сәйкестендiрiлген кодын тередi.
Егер банк төлем карточкалары жүйесiнiң қатысушысы болса және клиенттерге (шарттың мiндеттемелерiне сәйкес жүйенiң қатысушылары - басқа банктердiң алдында) қызмет көрсететiн болса, карточка ұсынушы - тұлғаның бiрыңғайлығына сәйкестендiрiлген номер қолданбай-ақ, яғни төлем жүйесiндегi жұмыс технологиясына байланысты, мысалы, дауыстық авторландыру әдiсiн, басқа да әдiстердi қолдануға болады.
Егер карточка клиенттiң дербес сәйкестендiрiлген кодын бiрнеше рет дұрыс термеуi себебiнен дұрыс емес деп танылса немесе оның жеке басына басқа да күдiгi болса, онда кассир төлем карточкасын бөлек қоюы керек, оған тыйым салу жөнiнде тиiстi шаралар қолдануға тиiс.
115. Есепшотқа салынатын немесе есепшоттан алынатын ақша сомасын клиент банкомат клавиатурасында тередi, одан кейiн сәйкестендiрiлген дербес номерiн тередi. Дұрыс терiлгендiгiн клиент банкомат клавиатурасындағы сандық индикатордың көмегiмен бақылайды. Төлем терминалы көмегiмен есепшоттан ақша алынған немесе есепшотқа ақша салынған жағдайда клиент тек қана сәйкестендiрiлген дербес номердi енгiзедi, есепшоттан алынатын немесе есепшотқа салынатын соманы төлем терминалының клавиатурасында кассир тередi.
116. Кассир ақшаны қабылдай отырып клиент көрсеткен соманы қайта санау кезiнде шыққан нақты сомамен салыстырады. Егер бұл сомалар сәйкес келсе, кассир оларды есепшотқа аударуға бұйрық енгiзедi. Сәйкес келмеген жағдайда кассир клиентке қолда бар ақша шегiндегi салынатын соманы қайталап тексерудi ұсынады.
117. Клиентке ақша есепшоттағы қалдық шегiнде берiледi. Банк пен клиент арасындағы кредит беру шарты бойынша ақша есепшоттағы қалдық және/немесе шартта ескерiлген кредиттеу лимитi шегiнде берiледi. Егер клиент көрсеткен сома есепшотта бар ақша қалдығынан және/немесе кредиттеу лимитiнен асатын болса, кассир клиентке қолда бар ақша шегiндегi соманы қайта енгiзудi ұсынады.
118. Операция аяқталғаннан кейiн клиентке номерленген түбiртек немесе жинастырылуы жүйеде көзделген банктiң атауы, есепшот номерi, күнi, уақыты, операция коды, қабылданған және берiлген ақша сомасы және басқа қосымша деректемелерi бар операциялар бойынша көшiрменi (чектi) бередi. Операциялар бойынша түбiртекке немесе көшiрмеге (чекке) клиент қол қояды.
119. Егер банк төлем карточкалары жүйесiнiң қатысушысы болса және жүйеге қатысушы басқа банктер алдындағы шарттық мiндеттемелердi жүзеге асыруға сәйкес клиенттерге қызмет көрсетсе, ақша осы банктiң тиiстi есепшоттарына берiледi және аударылады. Ақшаны беру және/немесе аудару жөнiндегi операцияны орындайтын банк пен клиенттiң есепшоты ашылған банк арасында жасалатын төлемдер төлем және ақша аударымы туралы заңдарға және банктер арасында жасалған шартқа сәйкес орындалады.
3-параграф. Банкоматтармен жұмыс iстеу және ұйымдастыру Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
120. Банкоматтарда мынадай негiзгi операциялар жүргiзiледi:
1) клиенттердi олардың есепшоттарындағы қалдықтар туралы хабардар ету;
2) қолма-қол ақша беру;
3) клиенттерден олардың есепшоттарына орналастыру үшiн қолма-қол ақша қабылдап алу (бұл қызметтi депозиттiк банкоматтар iске асырады).
121. Операцияларды орындау үшiн банкоматқа кiру төлем карточкаларын және банк клиенттерiнiң дербес сәйкестендiрiлген номерлерiн қолдану арқылы жүргiзiледi. Клиентке қолма-қол ақша беру (қабылдап алу) бойынша операцияларды орындағаннан кейiн банкоматты пайдаланатын банктiң атауы, банкоматтың номерi, күнi, сағаты, операция түрi, транзакция номерi, берiлген (қабылданған) қолма-қол ақшаның сомасы және басқа деректемелер көрсетiлген номерленген түбiртек берiлуi тиiс.
Банктер банкоматтарға қолма-қол ақша салу немесе инкассациялау бойынша Қағидалардың талаптарын сақтауға мүмкіндік бермейтін бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологияларды пайдаланған жағдайда, аталған операцияларды жүргiзу тәртiбi банктiң iшкi қағидаларымен бекiтiледі.
Ескерту: 121-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
122. Банкоматтарды қолма-қол ақшамен қамтамасыз ету немесе инкассациялау бойынша операцияларды орындау үшiн банк басшысының жазбаша нұсқауымен қызметкерлердiң қызметтiк мiндеттерiн өзара бөлiсе отырып, мiндеттерiне банкоматтарға қызмет көрсету кiретiн тиiстi тобы тағайындалады. Тағайындалған қызметкерлердiң қызметтiк мiндеттерiн атқару осы Ереже негiзiнде жасалатын банктiң iшкi ережелерiнде белгiленуi тиiс.
Банкоматқа техникалық қызмет көрсетумен тиiстi қызметкерлер немесе шарт негiзiнде қызмет көрсететiн ұйымдардың қызметкерлерi айналысады.
Банкомат құлпының құпия кодын ауыстыруды банк қауiпсiздiгi қызметiнiң қызметкерлерi немесе банктің банкоматты толтыру бойынша операцияларды жүзеге асыратын арнайы тағайындалған қызметкер жүргiзедi.
Тағайындалған қызметкерлердi банкоматқа кiргiзу үшiн оларға дербес жеке кiру карточкалары бекiтiледi.
Ескерту: 122-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
123. Әрбiр банкомат үшiн оны қорғау деңгейi мен үздiксiз жұмыс iстеуiн қамтамасыз етуге қажеттi бiр уақытта сейфке салынып және сақталатын қолма- қол ақшаға лимит белгiленедi.
Банкоматтармен жүргізілетін операцияларды есепке алу үшін банкоматтарды толтыру және босату операцияларын есепке алу кітабы (Қағидаларға 22-қосымша) жүргізіледі, ол нөмірленеді, тігіледі, банк басшысы және банктің (банк филиалының) бас бухгалтері қол қояды. Көрсетілген кітаптың жүргізілуін касса меңгерушісі немесе банк (банк филиалы) басшысының бұйрығымен арнайы тағайындалған касса қызметкері қамтамасыз етеді.
Ескерту: 123-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
29.10.2018 № 265 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
124. Касса меңгерушiсiне немесе банк басшысының бұйрығымен арнайы тағайындалған лауазымды тұлғаға сейф кiлттерiнiң бiр жиынтығы және банкноттарды басқару модулiнiң кiлттерi бекiтiлiп берiледi. Сейф кiлттерi және банкноттарды басқару модулiнiң кiлттерi, қызметкерлердiң банкоматты пайдалануға рұқсат карточкалары, сондай-ақ банкоматтарды толтыру және босату операциялары есебiнiң кiтабы касса меңгерушiсiнiң сейфiнде сақталады.
Банкомат кiлттерiнiң түпнұсқалары және телнұсқалары осы Қағидалар талаптарына сәйкес банк қауiпсiздiгi қызметiнде немесе қоймада сақталады.
Құлыптың құпия кодын ауыстыруға мүмкiндiк беретiн кiлт iстен шыққанда банк қауiпсiздiгi қызметiне (банкомат құлпының құпия кодын ауыстыруға жауапты қызметкерге) берiледi.
Кiлттер осы Қағидалардың талаптарына сәйкес тiркелуi тиiс. Қызметкерлер арасында бiр-бiрiне кiлт беру тәртiбi банк басшысының жазбаша нұсқауымен белгiленедi.
Ескерту: 124-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
125. Банкоматты қолма-қол ақшамен толықтыру оған деген сұранысқа байланысты жүргiзiледi. Кассеталарды толтыру үшін арнайы тағайындалған кассир банкомат үшін белгіленген лимит шегіндегі қолма-қол ақшаның қажетті сомасын осы Қағидаларда белгiленген тәртiппен касса меңгерушiсiнен сұратады.
Кассеталарға ақша салу, сондай-ақ оларды кассеттен алу касса үй-жайында жүргiзiледi. Қабылданған ақша сомасын кассир купюр бойынша қайта санап шығады, оны кассеталарға салады, кассетталарды кiлтпен жабады және пломба Кассетаға банктiң атауы, банкомат номерлерi, купюрлердiң номиналы және саны, салынған ақшаның сомасы, күнi, кассирдiң қолы және жеке мөртабаны көрсетiлген жапсырма жапсырылады. Кассетталарды толтырғаннан кейiн кассир банкоматтың тұрған жерiн, банкоматтан алынуға және банк кассасына жеткiзiлуге тиiстi кассеталар нөмірiн, банкоматқа қойылуға тиiстi кассеталарын нөмірлерiн көрсете отырып инкассаторға жүру бағыты парағын (Қағидаларға 23-қосымша)
ресiмдейдi және оның жұмысын іске қосуға қажеттi ақпарат ұсынады.
Инкассаторларға келесі күні беру үшін алдын ала дайындалған, қолма-қол ақша салынған касеталар қоймада қолма-қол ақшадан бөлек сақталуы тиіс.
Ескерту: 125-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
126. Банкоматты толтыру үшiн касеттер және жүру бағыты парағы инкассаторға берiледi, ол кассеттiң және пломбының бүтiндiгiн, түбiртектегi деректемелердi тексередi. Инкассаторға кассеттермен бiрге банкоматтарға ақша салу және алу бойынша операциялар кiтабына қол қойғызып, банкоматтар сейфiнiң және оны басқару модулiнiң кiлтi мен кiргiзу карточкасын бередi.
Банкоматтарды толтыру бойынша операцияларды арнайы бөлінген кассир немесе арнайы тағайындалған банк қызметкері инкассаторлардың еріп баруымен орындауы мүмкін.
Ескерту: 126-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
127. Кассеттi жеткiзгеннен кейiн инкассатор кiргiзу карточкасын қолдана отырып, банкоматқа қызмет көрсету режимiне кiредi, жүру бағыты парағында көрсетiлген кассеттi қолма-қол ақша қалдығымен қоса алады, жаңа кассеттi қояды және жүру бағыты парағының мәлiметтерi бойынша қондырылған кассетадағы купюрлердiң номиналы мен саны туралы ақпаратты банкоматты басқару модулiне салады. Содан кейiн чектiк баспа қондырғысында банкоматтың номерiн, толтыру операциясы орындалған күн, инкассатордың бiрегейлендiрiлген карточкасын, алынған кассеттегi қолма-қол ақша қалдығын және қондырылған кассеттегi қолма- қол ақша сомасын көрсете отырып нөмiрленген түбiртектi басып шығарады.
Банкоматты толтыру операциясы аяқталғаннан кейiн ол инициал берiледi және жұмысқа қосылады. Сонымен бiрге кассеттi ауыстыру туралы ақпарат банкоматтарды басқару жүйесiне берiледi, ал толтырылған ақша банкоматтың баланстық есепшотына берiледi.
128. Инкассатор банкоматтардан ақша алу және оны толтыру бойынша операциялар есебi кiтабына қол қойғызып, алынған кассеттi, кiлттердi, карточканы және банкоматтан алынған түбiртектi кассирге бередi.
Кассир инкассатордың көзiнше жеткiзiлген кассеттiң бүтiндiгiн, этикеткасын және пломбысын тексередi және одан сомасы көрсетiлген түбiртектi алады. Одан кейiн кассир жүру бағыты парағына қол қоя отырып, кассеттi қабылдап алғанын растайды. Кассир касса меңгерушiсiнiң (бақылаушының)
көзiнше кассеттен алынған қолма-қол ақшаны қайта санап шығады, сомасын түбiртекпен салыстырады, кассеттен алынған сомаға кассалық кiрiс ордерiн толтырады және бухгалтер-бақылаушыға кiрiс кассасы бойынша жазба жасау үшiн бередi, осыған сәйкес банкоматтың баланстық есепшотынан осы сома шығарылады және кассаның есепшотына есептеледi және қолма-қол ақша касса меңгерушiсiне берiледi.
Кассеттегi қолма-қол ақша қалдығының нақты сомасы банкоматтан алынғаннан және түбiртекте көрсетiлгеннен алшақтық байқалған жағдайда тиiстi акт жасалып, касса меңгерушiсi мен кассир қол қояды.
Байқалған алшақтық дерегi бойынша қызметтiк зерттеу жүргiзiледi. Оның құрамында қосымша банкоматқа қызмет көрсететiн техникалық қызметкер, банкомат кассетiн ауыстырған инкассатор болады және алшақтық себептерi анықталады. Қызметтiк зерттеу нәтижелерi бойынша қолма-қол ақша жетiспейтiндiгi расталған кезде кiнәлi адамдар жетiспейтiн соманың орнын толтырады.
Жұмыс күнiнiң аяғында касса меңгерушiсi банкоматқа салынған қолма-қол ақша сомасы туралы есеп бередi және инкассатордан алынған түбiртекпен бiрге күн құжаттарына тiгедi.
Ескерту: 128-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
129. Мезгiл-мезгiл, айына кем дегенде бiр рет, банкоматқа ақша толтырылып тұрады. Инкассатор алынған кассеталармен бiрге банкоматтың баспа қондырғысынан (банкоматтың операциялар журналы) алынған қағаз таспаны кассаға жеткiзедi. Алынған кассетталардағы қолма-қол ақша сомасының қалдығын банкомат шотындағы сома қалдығымен салыстырады және қолма-қол ақша қалдығын Қағидалардың 128-тармағында көрсетiлген тәртiппен кассаға салады. Ақша қалдықтары арасында алшақтық байқалған жағдайда тиiстi акт жасалып, оған касса меңгерушiсi, кассир және техникалық қызметкер қол қояды, бұл ретте банкоматтарды басқару жүйесi берген мәлiметтер және банкомат операциялары журналынан алынған мәліметтер пайдаланылады, қалдықтардың сәйкес келмеу себептерi анықталады.
Ескерту: 129-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
130. Депозит банкоматтарын қолма-қол ақша қалдықтарымен бiрге қолданған жағдайда инкассатор клиенттiң есепшотына есепке алу үшiн ақша салынған конверттi жеткiзедi. Кассир конверттегi соманы банкоматтарды басқару жүйесiнен алынған мемориалдық ордер мәлiметтерiмен сәйкестiгiн касса меңгерушiсiнiң көзiнше салыстырады. Нақты сома мен мемориалдық ордер арасында алшақтық байқалған жағдайда клиенттiң мәлiметтерi, банкоматтың номерi, мекен-жайы, мәлiмденген және нақты сома көрсетiлген тиiстi акт жасалады. Актiге кассир және касса меңгерушiсi қол қояды. Қолма-қол ақша салған клиент актiнiң мазмұнымен танысуы керек. Осы кезде туындауы мүмкiн даулы мәселелер клиент пен банк арасындағы шартта және/немесе заңмен белгiленген тәртiппен шешiледi.
Салыстырып болғаннан кейiн кассир конверттен нақты алынған ақша сомасына кассалық кiрiс ордерiн жазады. Касса меңгерушiсi ақшаны кассирден алады, соманы мемориалдық ордер мәлiметтерiмен салыстырады, кiрiс және мемориалдық ордерлерге қол қояды.
Ескерту: 130-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2009.07.24 N 65 Қаулысымен.
131. Банкоматтарға техникалық қызмет көрсету, оларды пайдалану (техникалық қызмет көрсету) жөнiндегi нұсқаулықта көрсетiлген тәртiппен жүргiзiледi. Техникалық қызмет көрсетудi және операцияларды банкомат жұмысының операциялық кезеңiнiң басталуы мен аяқталуы арасында белгiленген уақытта жүргiзу ұсынылады.
132. Техникалық қызмет көрсетудi және банкомат сейфiнде орналасқан модульдердi жөндеудi оны толық толтырғаннан кейiн жүргiзу керек. Банкомат жұмысындағы барлық тәртiп бұзушылық және оларды жою тәсiлдерiн формулярға немесе банкомат кемiстiгi және оларды жою әдiстерi есебiнiң тиiстi журналына жазып отыру керек.
4-параграф. Автоматтандырылған кассамен жұмыс және ұйымдастыру (түбіртектерінің) нысаны мен мазмұны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 5526 тіркелген "Банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар қолданатын компьютер жүйелерінің бақылау чегінің нысанын және мазмұнын белгілеу туралы" 2008 жылғы 31 желтоқсандағы N 117 қаулысында көзделген талаптарға сәйкес келуге тиіс.
132-4. Банк, клиент және инкассация қызметі арасында автоматтандырылған кассаны қолдану кезінде туындайтын дауларды шешу тәртібі банктің ішкі ережесінде белгіленеді.
4. Ақша белгiлерiнiң түпнұсқалығын және төлемге жарамдылығын анықтау Ескерту: 4-бөлім алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
12.12.2005 N 156 қаулысымен.
5. Қолма-қол ақша инкассациясы және құндылықтарды тасымалдау Ескерту: 5-бөлім алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
6. Валюталық құндылықтармен жұмыс жүргiзу ерекшелiктерi Ескерту: 6-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
1-параграф. Банк кассаларының валюталық құндылықтарды қабылдауы (беруi)
Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
186. Банктер осы параграфтың талаптарын сақтауға мүмкiндiк бермейтiн бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологияларды пайдаланған кезде банк кассаларының валюталық құндылықтарды қабылдау және өткiзу жөнiндегi операцияларды жасау тәртiбi банктiң iшкi актiлерімен бекiтiледі.
Әр түрлi жағдайларға және банктiң жұмыс режимiне байланысты жәй жұмыс күнi режимiмен, не ұзартылған жұмыс күнi режимiмен жұмыс iстей алатын кассалар ұйымдастырылады.
Ескерту: 186-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
187. Жұмыс күнi ұзартылған кассалар банктiң бiрiншi басшысының бұйрығының негiзiнде ашылады, онда жасалатын операциялар және олардың жұмыс уақыты көрсетiлген тiзбесi айқындалады. Жұмыс күн ұзартылған касса жасаған операциялар банктiң баланстық есепшоты бойынша келесi операциялық күнмен көрсетiледi.
188. Операцияларды жүзеге асыру үшiн касса меңгерушiсі кассирлерге қабылданған және берiлген құндылықтар есебiн жүргiзу кiтабына (Қағидаларға 33- қосымша) қол қойғыза отырып қоймадан валюталық құндылықтарды береді.
Мұндайда чемодандар (инкассатор қоржындары, қапшықтар және тағы басқалар)
орын саны бойынша берiледi.
Ескерту: 188-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
189. Жұмыс күнi ұзартылған кассалар кассирлерге валюталық құндылықтар авансын берудi шығыс ордерлерi, кассирлер оларды үш дана етiп жасайды.
Бiрiншi данасы бухгалтерияға берiледi, екiншiсi - құндылықтар беретiн кассирлерде қалады, ал үшiншiсi - құндылықтарды алған кассирлерге берiледi.
Ескерту: 189-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
190. Касса қызметкерлерi құндылықтарды бухгалтерия қызметкерлерi ресiмдеген кассалық кiрiс және шығыс құжаттары негiзiнде қабылдайды және бередi. Мұндай құжаттарға жататындар: Ұлттық және шетелдiк қолма-қол валютаны банк кассасына есептеген кездегi кассалық кiрiс ордерi, Ұлттық және шетелдiк қолма-қол валютаны банк кассасынан алған кездегi кассалық шығыс ордерi. Баланстан тыс есепшоттарға есепке алынатын жол чектерiнiң бланкiлерi мен басқа да құндылықтар тиiсті баланстан тыс ордерлер бойынша қабылданады (берiледi). Мұндайда касса құжатында құндылықтардың әрбiр атауы бойынша комиссия ескерiле отырып, мiндеттi түрде жалпы сома көрсетiледi.
191. Касса құжаттары тиiстi түрде ресiмделгеннен кейiн iшкi тәртiп бойынша кассаға берiледi.
Кассир жол чектерiн берген кезде клиенттiң оның көзiнше чек иесiнiң қол қою үлгiсi үшiн әдейi белгiленген жерге әрбiр чекке қол қоюын бақылауға тиiс.
192. Кассирлер арасында валюталық құндылықтарды беру қабылданған және берiлген құндылықтардың есебiн жүргiзу кiтабы бойынша (Қағидаларға 32- қосымша) немесе қабылданған және берiлген құндылықтардың бақылау парақтары (Қағидаларға 34-қосымша) бойынша жүзеге асыруға болады.
Қабылдау-өткiзу туралы жазбалар саны аз болған жағдайда кассирдiң бiрнеше жұмыс күнi үшiн бiр бақылау парағын жүргiзуiне рұқсат етiледi. Бақылау парағы пайдаланылғаннан кейiн касса меңгерушiсiне не кассаны қайта санау жұмысын басқаратын тексерушiге қайтарылады және 10 күн бойы сақталады, онан кейiн жойылады.
Ескерту: 192-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
193. Кассир жұмыс күнi аяқталған соң касса құжаттары бойынша құндылықтардың әрбiр атауы бойынша кiрiс (шығыс) сомасын есептейдi, бiр күн iшiндегi касса айналысы және қалған құндылықтар туралы есеп беру анықтамасын толтырады (Қағидаларға 5-қосымша), анықтамада көрсетiлген қалған құндылықтарды нақты бар құндылықтармен алдын ала салыстырып тексергеннен кейiн оған қол қояды.
Дәл осындай есептік анықтаманы жұмыс күнi ұзартылған кассалардың кассирлерi де жасайтын болады.
Ескерту: 193-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
194. Кассир жұмыс күнi iшiнде қабылданған валюталық құндылықтарды жинақтап, Қағидалардың 84, 85, 206-тармақтарында айтылған тәртiппен жинақтап, орайды және есептік анықтаманы, кiрiс (шығыс) құжаттарымен бiрге касса меңгерушiсiне (арнайы бөлiнген кассирге) өткiзедi.
Ескерту: 194-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
195. Касса меңгерушiсi (арнайы бөлiнген кассир) өздерi қабылдаған валюталық құндылықтарды кiрiс (шығыс) құжаттарымен және есеп беру анықтамасымен салыстырып тексерiп, оған сондай-ақ қабылданған және берiлген құндылықтарды есепке алу кiтабына немесе кассирдiң бақылау парағына қол Касса меңгерушiсiне құндылықтарды Қағидалардың 211-тармағында көзделген тәртiппен жинақталған түрде чемоданмен (арбамен, инкассатор қоржындарымен немесе қапшықтармен) өткiзген кезде есептік анықтама екi дана етiп жасалады, оның бiреуi өткiзiлетiн құндылықтарға жапсырма ретiнде пайдаланылады.
Ескерту: 195-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
196. Кiрiс және шығыс операцияларын касса меңгерушiсi орындайтын банктерде есеп беру анықтамасы жасалмайды, ал касса айналымы бiр күн iшiндегi касса айналымы туралы жиынтық есепке (Қағидаларға 11-қосымша) енгiзiледi.
Ескерту: 196-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
2-параграф. Қайта санау кассасының валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын қайта санау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
197. Инкассатор қоржындарымен түскен валюталық құндылықтарды қайта есептеудi арнайы бөлiнген кассирлердiң (бақылаушылардың) бақылауымен кассаның кассирлерi жүзеге асырады.
198. Бақылаушы қайта санау үшiн кассирге бiр қоржыннан (жөнелтiмнен)
ғана беретiн болады, қабылданған және берiлген құндылықтардың өзінің бақылау парағына (Қағидаларға 34-қосымша) берiлген қоржынның нөмірiн және кассирдiң аты-жөнiн алдын ала жазып алады. Кассир қоржынды алғаннан кейiн оны өзiнiң бақылау парағына тiркейдi.
Ескерту: 198-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
199. Қоржындарды ашу және қайта санау Қағидалардың 2-тарауының 6- параграфында белгіленген тәртiппен жүзеге асырылады.
Ескерту: 199-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
200. Кассир әрбiр қоржындағы (жөнелтiмдегi) құндылықтарды қайта санап шыққаннан кейiн қоржындағы (жөнелтiмдегi) құндылықтарды нақты номиналы бойынша әрқайсысының атауымен өзiнiң бақылау парағына жазады және бұл жөнiнде бақылаушыға хабарлайды.
201. Валюталық құндылықтар салынған қоржынды бiр күн iшiнде бiр кассирден (бақылаушыдан) екiншiсiне өткiзу бақылау парағына қоржындар мен олардың номерлерi көрсетiлiп, қол қойғыза отырып жүзеге асырылады.
202. Валюталық құндылықтар салынған барлық қоржынды (жөнелтiмдi)
ашқаннан кейiн бақылаушы жеке-жеке әрбiр кассир бойынша қайта санауға берiлген қоржындардың (жөнелтiмдердiң) жалпы санын, қайта саналған құндылықтар сомасын (номиналы бойынша), қайта саналған құндылықтардың жалпы сомасын, жетпейтiн және артық жалпы соманы номиналы бойынша, сондай-ақ инкассоға және сараптамаға қабылданған ақша белгiлерiнiң (төлем құжаттарының) сомасын өзiнiң бақылау парақтарына жазып отырады.
Сонан кейiн бақылаушы қайта есептелген соманың сәйкестiгiн әрбiр кассирдiң бақылау парағындағы мәлiметтермен және құндылықтардың жалпы сомасын бухгалтерия мәлiметтерiмен салыстырып тексередi. Салыстырып тексеру нәтижелерi кассирдiң және бақылаушының, сондай-ақ бухгалтерия қызметкерлерiнiң бақылау парақтарына қол қоюымен ресiмделедi.
Сонан кейiн бақылаушылардың бақылау парақтары есеп құжаттарымен бiрге касса меңгерушiсiне (арнайы бөлiнген кассирге) берiледi.
203. Кассирлер қайта есептелген және жинақталған валюталық құндылықтарды касса меңгерушiсiне қабылданған және берiлген ақша (құндылықтар) есебi кiтабына немесе бақылау парақтарына қол қойғыза отырып өткiзедi.
3-параграф. Қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын өңдеу, қалыптастыру және орау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
204. Кассирлер қабылданған валюталық құндылықтарды атауы (төлем құжаттарын шығарған банктер және шетел ұйымдары) және олардың құны бойынша сұрыптайды.
Кассирлер атауы және құны бойынша сұрыпталған валюталық құндылықтарды жинақтайды және жеке-жеке орайды.
205. Атауы (төлем құжаттарын шығарған бiр банктiң, ұйымның) және құны бiрдей банкноттардың және шетел валютасындағы төлем құжаттары 100 (жүз)
парақтан түбiртекке жинақталады және көлденең бандероль етiп буылады, Бандерольге банктiң атауы, банктiк бiрыңғай код, валютаның атауы (санмен және әрiппен жазылған белгiлерi), құны, парақ саны, салынған сома (номиналы бойынша), оралған күнi, құндылықтарды қайта санаған кассирдiң коды жазылады немесе оның аты жазылған мөртабан мен қолы қойылады.
206. Шетел валютасындағы банкноттар мен төлем құжаттары бумаларға құны мен атауы бiрдей 10 (он) түбiртектен артық болмайтындай етiп жинақталады.
Мұндайда әрбiр буманың жоғарғы және төменгi жағына картоннан жапсырма салынады.
Жоғарғы жапсырмада банктiң атауы, банктiк бiрыңғай код, валютаның атауы (санмен және әрiппен жазылған белгiлерi) немесе жол чегiн шығарған банктiң, ұйымның атауы, құны, парақ саны, салынған сома, оралған күнi, кассирдiң коды жазылады немесе оның аты жазылған мөртабан мен қолы қойылады. Егер банкноттың құны көрiнбейтiн болса, жапсырмаға ойық жасалады.
Әрбiр бума түйiнсiз және үзiксiз шуда жiппен крест түрiнде екi рет оралып төрт рет түйiншектелiп байланады, төменгi жапсырма жағынан шуда жiптiң екi ұшынан түйiншекке жақын жерден пломба салынады және бума кассирдiң жеке пломбирiмен пломбыланады. Бумалар сондай-ақ полиэтилен пакеттерге оралуы да мүмкiн.
207. Бiр түбiртектi валюталық құндылықтарды полиэтилен пакеттерге ораған кезде жапсырманың қажетi жоқ.
208. Толық түбiртек жинақтауға келмейтiн шетел валютасындағы банкноттар мен төлем құжаттары валюта атауы бiрдей, құны бiрдей немесе әр түрлi банкноттардан, төлем құжаттарынан тұратын бумаға жинақталады.
Мұндайда бумадағы банкноттар мен төлем құжаттары жалпы бiрыңғай деректемелермен ресiмдемей-ақ бандероль етiлiп оралады және жапсырмалармен қамтамасыз етiледi.
209. Атауы және құны бойынша сұрыпталған металл ақшаны кассирлер сыртқы жағында тiгiсi немесе жыртығы жоқ стандартты қапшыққа салып орайды.
Осы банктегi жұмысқа қажеттi металл ақша алдын ала пакеттерге (тюбиктерге) салынуы мүмкiн.
Пакеттерге (тюбиктерге) валютаның атауы (санмен және әрiппен жазылған белгiлерi) номинал бойынша салынған сома, оралған күнi, металл ақшаны қайта санаған кассирдiң коды жазылады немесе оның аты жазылған мөртабан мен қолы
210. Металл ақша салынған қапшықтардың ярлыктарына банктiң атауы банктiк бiрыңғай код, валютаның атауы (санмен және әрiппен жазылған белгiлерi)
металл ақшаның құны, номинал бойынша салынған сома, оралған күнi, қапшықты жинақтаған кассирдiң коды жазылады немесе оның аты жазылған мөртабан мен қолы қойылады.
Әрбiр қапшықтың аузы тiгiлiп, түйiнсiз және үзiксiз шуда жiппен байланады, шуда жiптiң ұшына матадан (картоннан) жапсырма өткiзiледi, сонан соң түйiншектелiп байланып пломбы салынады. Оны жинақтаған кассир қапшыққа пломбы салады.
Бiр қапшыққа салынатын монетаның ең жоғары сомасын касса меңгерушiсi анықтайды, бiрақ ол салмағы жағынан алғанда 7 (жеті) килограмнан аспауға тиiс.
Ескерту: 210-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
211. Қолма-қол ақша және басқа құндылықтар олардың атауы бойынша жеке папкiлерге (конверттерге, қаптарға) салынуы мүмкiн. Кассир касса айналымы және қалған құндылықтар (бақылау парағындағы) туралы есеп беру анықтамасындағы мәлiметтермен қолдағы бар ақшаны алдын-ала салыстырып тексередi. Папкiлерге (конверттерге, қапшықтарға) құндылықтар атауы (валюта коды) және салым сомасы көрсетiледi.
Металл ақша пакеттерге (тюбиктерге, қораптарға) салынып, валюта атауы (санмен және әрiппен) және салым сомасы көрсетiледi.
Папкiлер (конверттер, қапшықтар), пакеттер (тюбиктер, қораптар)
чемоданға (арбаға, қапшыққа, инкассатор қоржынына) салынады.
Чемоданға (арбаға, қапшыққа, инкассатор қоржынына) арнайы жасалған тесiктерге түйiнсiз және үзiксiз шуда жiп өткiзiлiп (қапшық алдын ала шуда жiппен тiгiледi), оған жапсырма ретiнде кассирдiң есеп беру анықтамасының екiншi данасы бекiтiледi және оның жеке пломбирiнiң таңбасы қойылып пломбы 4-параграф. Валюталық құндылықтарды қабылдау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
212. Қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын қабылдаған кезде, құндылықтардың сақталуына жауапты адамдар, сондай-ақ барлық кассирлер буманың бүтiндiгiне және оның ресiмделуiнiң дұрыстығына, қойылған пломбир бедерiнiң анық екендiгіне көз жеткiзедi және:
1) бумаға жинақталған банкноттар мен төлем құжаттарының санын, жапсырмалардағы жазулар бойынша, қалғанын - парақтап санап тексередi.
Кассалар мен айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын бет бойынша санамай- ақ тек осы банктiң және эмитент банктердiң бумасымен қабылдап алуына болады;
2) қапшыққа салынған жинақталған металл ақшаны, сондай-ақ пакетке (тюбикке) салынғандарды қапшыққа немесе бумаға бекiтiлген жапсырмадағы жазулар бойынша, қалғанын - бiр-бiрлеп қайта санау арқылы;
3) бумаға жинақталған қатаң есептегi бланкiлердi жапсырмадағы жазулар бойынша;
4) қалған құндылықтарды (шартты немесе номиналымен бағаланатындарын) парақтап тексередi.
213. Бухгалтерия қызметкерi банктiң атына құндылықтар салынған жөнелтiм келгенi туралы байланыс кәсiпорнынан жазбаша хабарлама, ал авиакомпаниядан - телефонограмма алғаннан кейiн оларды хабарламалар мен сенiмхаттар тiркеу журналына жазады.
Байланыс кәсiпорындарынан валюталық құндылықтар салынған жөнелтiлімдердi алу үшiн банк инкассаторға (кассирге) бiр жолғы сенiмхат бередi. Корреспондент банктерден авиакомпания арқылы келген валюталық құндылықтар салынған жөнелтiмдердi (қапшықтарды) алу үшiн инкассаторға сенiмхат (Қағидаларға 31-қосымша) берiледi.
Егер қабылданған жөнелтiм дәл сол күнi қайта саналмайтын болса, онда оның әрқайсысына номер берiлiп жөнелтiмге жазылады және баланстан тыс кiрiс ордерлерiн жасау үшiн бухгалтерия қызметкерiне берiлетiн iлеспе құжаттарда Ашылған құнды пошта жiберiлiмдерiн iшiндегiсiн егжей-тегжейлi тексере отырып қабылдау керек.
Ескерту: 213-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
214. Орауы бөлiнген немесе басқа да ақаулары бар валюталық құндылықтар салынған жөнелтiлімдердi қабылдау Қағидалардың 57-тармағында көрсетiлген тәртiппен жүзеге асырылады.
Валюталық құндылықтарды қайта санау кезiнде жөнелтiмнiң кейбiреуiнен сәйкес келмеушiлiк табылған жағдайда, акт жасағаннан басқа, iлеспе құжаттарға нақты қабылданған құндылықтар көрсетiледi және сәйкес келмеушiлiк жөнiнде белгi қойылады.
Ескерту: 214-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
215. Валюталық құндылықтар салынған жөнелтiлімдердi қабылдау ілеспе құжаттарға қабылдайтын және тапсыратын адамдардың қолдары қойылып, қабылданған күні көрсетіле отырып ресiмделедi.
Құндылықтар салынған жөнелтiмнің iлеспе құжаттар бухгалтерияға өткiзiледi.
216. Құндылықтарды сақтауға жауапты адамдар валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын Қағидалардың 54-тармағында көрсетiлген тәртiппен қабылдайды, ал валюталық құндылықтар салынған қапшықтарды қабылдағанда олардың жапсырмаларының бар-жоғын және дұрыс ресiмделуiн, сондай-ақ жапсырмада көрсетiлген соманың iлеспе құжаттардағы мәлiметтермен сәйкестiгiн қосымша тексередi.
Кассирлер валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын (қапшықтарды) пломбылау үшiн пайдаланатын жалпы (жеке) пломбирлер таңбаларының үлгiлерiн банк кассасының меңгерушiсi куәландыруы тиiс.
Касса меңгерушiсi кассир ұсынған пломбир таңбасының үлгiлерiн берiлген пломбирлердi тiркеу журналындағы жазбалармен сәйкестiгiн алдын ала тексередi.
Пломбир таңбасының куәландырылған үлгiлерi аванс салынған инкассатор қоржынын жинақтайтын кассирлерде, кешкi кассада және айырбастау пунктiнде болуы тиiс.
Ескерту: 216-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
217. Кассирлер банктiң айырбастау пункттерiнен және клиенттерiнен жұмыс күнi iшiнде валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын қабылдаған жағдайда, қабылданған қолма-қол ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналын (Қағидаларға 14- қосымша) екi дана етiп толтырады, онда айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi тiкелей жеткiзген валюталық құндылықтар салынған қабылданған қоржындар есепке алынады.
Ескерту: 217-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
218. Операциялық күн iшiнде келiп түскен валюталық құндылықтар банк белгiлеген тәртiппен операция кассасына кiрiске алынады және сол операция күнi тиiстi есепшотқа есептеледi.
219. Инкассатор қоржындарындағы (қапшықтарындағы) валюталық құндылықтарды түскен күнi кiрiске алу мүмкiн болмаған жағдайда олар операциялық касса қоймасына келесi операция күнiне дейiн сақтауға өткiзiледi және реттелмеген жөнелтiлiм ретiнде баланстан тыс есепшотқа есепке алынады.
Iлеспе құжаттар инкассатор қоржындарымен (қапшықтармен) бiрге 5-параграф. Түпнұсқалығына және төлемге жарамдылығына күмән туғызатын шетел валютасындағы қолма-қол ақшамен және төлем құжаттарымен жұмыс жүргiзу Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
220. Банктiң кассирлерi шетел валютасындағы қолма-қол ақшаны және төлем құжаттарын қабылдаған және өңдеген кезде ресми жерлерден (эмитент банктерден, Интерполдан, Ұлттық Банктен, анықтамалық материалдарды таратумен шұғылданатын басқа да ұйымдардан) келiп түскен олардың үлгiлерiне, анықтамалық және ақпараттық материалдарды басшылыққа ала отырып, олардың түпнұсқалығына және төлемге жарамдылығына бақылау жасап отыруға мiндеттi.
Шетел валютасы жөнiндегi анықтамалық материалдарда бар айналымнан алынған деп есептелген банкноттар айналымнан алынатын күннен бастап төлем құралы ретiнде сатып алынбайды және қабылданбайды.
Банктер клиенттерден қабылданған айналымнан шығарылатын банкноттарды корреспондент банктерге олардың арасында жасалған шарттарда айтылған мерзiмде жiберуге тиiс.
Банктер мен қызметiнiң түрi айырбастау операцияларын ұйымдастыру болып табылатын уәкiлеттi ұйымдар осы өнiм түрiн көбейтумен шұғылданатын ұйымдарда шетел валютасындағы ақша белгiлерi мен төлем құжаттарының түпнұсқалығын және төлемге жарамдылығын анықтау жөнiнде анықтамалық және ақпараттық материалдарды өздерi сатып алатын болады. Сонымен бiрге Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерi мен нұсқаулары мiндеттi түрде орындауға тиiс.
221. Төлем жасауға күмән туғызатын шетел валютасындағы банкноттар мен төлем құжаттары, сондай-ақ төлем жасалмайтын және айналымға жарамсыз шетел валютасындағы банкноттар клиенттерден инкассоға қабылдануы мүмкiн.
Мұндай жағдайда клиент өтiнiш толтырады (Қағидаларға 35-қосымша), онда валютаның (төлем құжатының) атауы, банкноттар мен төлем құжаттарының деректемелерi, олардың құны, жалпы сомасы және төлем құжаттарын кiм және қашан бергенi көрсетiледi.
Бухгалтерия қызметкері (бухгалтер-кассир) өтiнiштiң дұрыс толтырылуын тексереді, баланстан тыс кiрiс ордерін және түбіртекті жазады және оларды кассаға өткiзедi. Клиенттен төлемге жарамды екендігіне күмән келтіретін шетел валютасындағы банкноттарды және төлем құжаттарын, сондай-ақ төлем жасалмайтын және айналымға жарамсыз шетел валютасындағы банкноттарды қабылдап алып, кассир клиентке өзінің қолы қойылған түбіртекті береді.
Корреспондент банктен инкассоға қабылданған шетел валютасындағы қолма-қол ақшаны (төлем құжаттарын) жiберер алдында екi дана етiп тiзiмдеме жасалып, оның бiрi корреспондент банкке жiберiледi, екiншiсi банкте қалады.
Тiзiмдеме корреспондент банктердiң талаптарына сәйкес жасалады.
Корреспондент банктерден инкассоға қабылданған банкноттарды (төлем құжаттарын) алғаннан кейін банк клиентке хабарлама (Қағидаларға 36-қосымша)
жiбередi.
Клиенттерден инкассоға қабылданған банкноттар мен төлем құжаттары үшiн өтелуге тиiстi сома қолма-қол валютада не клиент ұсынған түбіртек негiзiнде клиенттiң өтiнiшiне (Қағидаларға 36-қосымша) сәйкес клиенттiң ұлттық немесе шетел валютасындағы банк шотына оны отырып төленедi. Егер клиент Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген шағым-талап мерзiмi өтiп кетуi бойынша өтелген соманы алмаса, онда өтеу сомасы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес нотариалды кеңсенiң депозитiне аударылады, ал осы құндылықтар жөнiндегi барлық материалдар сол күнi бақылаудан алынып, күн құжатына тiгiледi.
Ескерту: 221-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.10.2018 № 265 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
222. Шетел валютасы банкнотасының тозуын айқындау тәртібі тиісті мемлекеттің заңнамасына сәйкес айқындалады.
Ескерту: 222-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі 6-параграф. Операция кассасын қорытындылау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
223. Касса меңгерушiсi (арнайы бөлiнген кассир) кассирлерден валюталық құндылықтары, есептiк анықтамаларды және құжаттарды қабылдап, есептiк анықтамалардағы қалдықтарды шығарудың дұрыстығын, бақылау парақтарының, қабылданған және берiлген құндылықтардың есебiн жүргiзу кiтабының дұрыс толтырылуын тексередi, бiр күн iшiндегi касса айналымы жөнiнде жиынтық анықтама (Қағидаларға 11-қосымша) жасайды, оны бухгалтерлiк есептегi мәлiметтермен салыстырып тексередi, бұл ретте салыстырып тексеру нәтижелерi қол қойылып ресiмделедi.
Касса меңгерушiсi бiр күн iшiндегi касса айналымы туралы жиынтық анықтаманы жасағаннан кейiн тиiстi кiтаптардағы валюталық құндылықтардың қалдығын шығарады (Қағидаларға 10, 37, 38-қосымшалар).
Ескерту: 223-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
224. Операция кассасының мәлiметтерiнде анықталған нақты бар валюталық құндылықтардың және есептiк құжаттардың арасында алшақтық болған жағдайда, касса меңгерушiсi бұл жөнiнде бөлiмше кассасының басшысына мәлiмдейдi. Артық шығуы немесе кем шығуы расталған жағдайда акт жасалады (Қағидаларға 7-қосымша), бұл ретте касса меңгерушiсi банк (филиал) басшысына түсiнiктеме бередi.
Ескерту: 224-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
225. Бiр күнгi касса құжаттары Қағидалардың 2-тарауының 8-параграфында белгіленген тәртiппен қалыптастырылады. Жұмыс күнi ұзартылған кассалардың және айырбастау пункттерiнiң касса құжаттары жеке қалыптастырылады.
Ескерту: 225-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
7-параграф. Валюталық құндылықтарды сақтау Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
226. Сирек кездесетiн шетел валютасының (төлем құжаттарының) толмаған түбiртектерiнен тұратын бумаларды бақылау үшiн қайта санамай-ақ банкте үш ай бойы сақтауға болады.
Чемодандарға (арбаларға, инкассатор қоржындарына, қапшықтарға)
салынған құндылықтар қоймада он күнтiзбелiк күннен артық сақтауға болмайды.
Көрсетiлген мерзiм өткеннен кейiн құндылықтар тексеру үшiн қайта саналуға тиiстi.
Қолма-қол шетел валютасы және шетел валютасындағы төлем құжаттары салынған таратылмаған жөнелтiмдердi (қапшықтарды) үш жұмыс күнiнен аспайтын уақыт сақтауға болады.
227. Таратылмаған жөнелтiмдер, инкассатор қоржындарындағы қайта саналмаған валюталық құндылықтар, сондай-ақ басқа да құндылықтар олардың түрлерiне, сипатына және белгiлерiне қарай құндылықтар қоймасында сақталады және тиiстi есепшоттар бойынша жеке-жеке есепке алынады.
228. Жалпы қойманы ашу және жабу Қағидалардың 8-тарауында белгіленген тәртiппен жүзеге асырылады.
Ескерту: 228-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
8-параграф. Валюталық құндылықтарға ревизия жүргiзу Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
229. Кассалар мен бiрiнен бiрiне өтетiн аванс қалдығы бар аванстарды дайындау кассалары қызметкерлерi өз жауапкершiлiгiне алған, сондай-ақ айырбастау пункттерiндегi валюталық құндылықтарға ревизия жүргiзу Қағидалардың 9-тарауында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
Ескерту: 229-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
230. Айырбастау пункттерiне және банк кассаларында жүргiзiлген ревизия туралы акт (Қағидаларға 39-қосымша) жасалады.
Ескерту: 230-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
9-параграф. Валюталық құндылықтардың сақталуын қамтамасыз ету Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
231. Операция кассасындағы валюталық құндылықтарды сақтауға және олармен операция жасауға байланысты толық дербес материалдық жауапкершiлiк банк кассасының меңгерушiсiне жүктеледi.
10-параграф. Валюталық құндылықтардың аванстарын дайындау және айырбастау пункттерiне жеткiзу Ескерту: Тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
232. Банктердiң айырбастау пункттерi мен кассалары аванс әзiрлеу жөнiндегi жұмысты демалыс және мереке күндерi де кiдiрiссiз атқаруы үшiн касса бөлiмшесiнiң басшысы (арнайы бөлiнген қызметкер) жұмыс күнi қарсаңында шығыс ордерлерi мен жолдама ведомостерiн жасау үшiн бухгалтерия қызметкерлерiне валюталық құндылықтар беруiне аванстық тапсырыс (Қағидаларға 40-қосымша) бередi.
Ақша авансына арналған тапсырыстар бөлiм басшысының немесе тиiстi учаскеге басшылық жасайтын оның орынбасарының қолы қойылып ресiмделедi, қосымша тапсырыс берiлген қатаң есептегi бланкiлер - оны талап еткен қызметкердiң қолы қойылып ресiмделедi.
Ескерту: 232-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
233. Жасалған шығыс ордерлерi касса меңгерушiсiне, ал жолдама ведомостерiн - аванс жасауға жауапты кассирлерге берiледi. Өткiзу ведомостерi үш дана етiп, ал кешкi касса бар болса - төрт дана етiп жасалады.
234. Авансты даярлау үшiн кассирлер касса меңгерушiсiнен өздері дайындаған аванстар касса меңгерушісіне сол күні қайтарылған жағдайда қабылданған және берілген құндылықтарды есепке алу кітаптарында (Қағидаларға 32-қосымша) қол қоя отырып, қажеттi құндылықтарды алады. Егер даярланған аванстар салынған қоржындар сол жұмыс күнi касса меңгерушiсiне қайтарылмай, арнайы бөлінген кассир оны банктiң (филиалдың) жалпы қоймасындағы сейфте (бөлек сейфте) сақтаса немесе кешкi кассаға өткiзсе, қолма- қол ақша кассирге шығыс ордерiне қол қойғыза отырып берiлетiн болады.
Бухгалтерия қызметкерлерi шығыс ордерлерi және жолдама ведомостерi негiзiнде соманы (аванстық тапсырыс шегiнде) аванс даярлайтын кассирдiң жеке есепшотына есептейдi.
Ескерту: 234-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
235. Кассир даярланған валюталық құндылықтарды инкассатор қоржындарына салып пломбы қояды да, өздерiнде қалатын және он күн бойы сақталатын, онан кейiн жойылатын жолдама ведомосiнiң екiншi данасына қол қойып, оларды iлеспе құжаттармен бiрге кешкi кассаға сақтауға өткiзедi.
Инкассаторлар келесi күнi таңертең кешкi касса қызметкерлерiнен аванс салынған қоржыны және олардың iлеспе құжаттарын айырбастау пункттерiне жеткiзу үшiн шығыс ордерлерiнiң және жолдама ведомостерiнiң төртiншi даналарына қол қойып алады, олар кешкi кассада қалады және он күн бойы сақталады да, артынан жойылады.
Кешкi касса болмаса, кассирлер аванс салынған қоржындарды жалпы қойманың iшiндегi сейфке не жеке сейфке салып қояды, кiлттеп, мөр қойып күзетке тапсырады. Кассирлер келесi күнi таңертең оларды инкассаторларға шығыс ордерлерiнiң және жолдама ведомостерiнiң екiншi даналарына қол қойғызып бередi, олар кассирлерде қалады және он күн бойы кассирлерде
236. Аванс салынған қоржындар айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерiне тiкелей берiледi. Мұндай жағдайда аванс жасайтын кассирлер қоржындарды пломбыламайды. Айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi қоржынға салынған құндылықтарды қайта есептеп, аванс жасаған кассирлерде қалатын шығыс ордерлерiнiң және жолдама ведомостерiнiң екiншi даналарына қол қояды. Сонан кейiн шығыс ордерлерi және жолдама ведомосiнiң бiр данасы бухгалтерия қызметкерiне өткiзiлiм жасау үшiн берiледi.
237. Касса меңгерушiсi айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерiне валюталық құндылықтар аванстарын тiкелей банкте шығыс ордерлерiне қол қойғызып беруiне болады.
238. Айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi қайта саналған валюталық құндылықтарды чемоданға (қоржындарға) салып, автомашинамен қарулы күзетпен айырбастау пункттерiне жеткiзедi.
239. Айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi инкассаторлар жеткiзген немесе тiкелей банктен берiлген валюталық құндылықтар салынған қоржындардың номерлерiнiң жолдама ведомостерiнде көрсетiлген номерлермен сәйкестiгiн тексередi және инкассаторларды қатыстыра отырып, қоржындарға салынған құндылықтарды қайта санайды. Қоржындарды жолдама ведомостерi айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерiнiң қайсысының атына ресiмделсе, тек сол адам қабылдайды, ал егер ол адам болмаса, құндылықтар салынған қоржындар айырбастау пункттерiнiң басқа қызметкерлерiне (жеке басының куәлігі болған кезде) тапсырылады, аты-жөнi мен қажеттi деректемелерi қоржындарды қабылдаған (қайта санаған) кезде жолдама ведомостерiнiң барлық даналарына енгiзiледi.
Аванстар салынған қоржындарды қабылдағанда және қайта санаған кезде анықталған артық немесе жетпеген ақша жолдама ведомосiне екi дана етiп актiмен (Қағидаларға 17-қосымша) ресiмделедi.
Ескерту: 239-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
240. Айырбастау пункттерiнiң қызметкерлері инкассаторлар арқылы аванс жасаған кассирлерге жолдама ведомостарының үшінші даналарын қайтарады, олар айырбастау пункттері қызметкерлерiнiң онда қойылған қолдарын және құндылықтар салынған қоржындардың толық болуын тексереді. Жолдама ведомостары тексерілгеннен кейін тиiстi жазбалар жасау үшін бухгалтерия қызметкерлеріне жiберiледi.
241. Банктiң әрбiр айырбастау пункттерi үшiн банк пункттiң күнi бойы жұмысын қамтамасыз ететiн қолма-қол шетел валютасындағы және қолма-қол теңгедегi аванс мөлшерiн анықтайды. Демалыс және мереке күндерi, сондай-ақ жасалатын операциялар көлемiне байланысты аванс мөлшерi көбейтiлуi мүмкiн.
Аванс мөлшерi (оны өзгерту) айырбастау пунктiмен жұмыс жүргiзу жөнiндегi лауазым иесiнiң қолы қойылған өтiнiшпен белгiленедi.
242. Айырбастау пунктiнiң қызметкерi валюталық құндылықтармен операциялар жасалғанға дейiн өзiнiң жұмыс орнын дайындауға, дабыл беру жұмысын тексеруге, өзiнде бар нормативтiк және ақпараттық материалдарға келiп түскен өзгерiстердi енгiзуге, сондай-ақ айырбастау пункттерiндегi мүлiк пен техникалық құралдар жазылатын тиiстi кiтаптар бойынша тексеруге және қабылдап алуға тиiс. Айырбастау пунктiнiң қызметкерi алшақтықтар немесе мүлiктiң қандайда бiр бүлiнгенi анықталғаны туралы тиiстi шаралар қолдануы үшiн өз басшысына тез арада хабарлайды.
Айырбастау пунктiнiң қызметкерi жеке адамдардан валюта және шетел валютасындағы төлем құжаттарын қабылдағанда олардың түпнұсқалығын және төлемге жарамдылығын тексерiп барып, сонан кейiн ғана ақша айырбастауға мiндеттi.
243. Айырбастау пункттерi қолма-қол шетел валютасын (төлем құжаттарын)
сатып алу және сату бойынша операциялар жүргiзген кезде қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүргiзудi реттейтiн Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiн басшылыққа алуға тиiс. Бұл операциялар сатып алынған (сатылған) шетел валютасын тiзiмдеу арқылы ресiмделедi.
Айырбастау пунктiнiң қызметкерi операция жүргізгеннен кейiн клиентке шетел валютасын сатып алу, сату мәмiлелерiнiң жасалғаны жөнiндегi фактiнi растайтын касса аппаратының не компьютер чегiн мiндеттi түрде бередi.
244. Қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын инкассоға қабылдау бойынша операциялар клиенттiң өтiнiшi (Қағидаларға 35-қосымша) негiзiнде оған түбіртек (Қағидаларға 41-қосымша)
беру арқылы жүзеге асырылады.
Ескерту: 244-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
245. Айырбастау пунктiнiң қызметкерi жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн касса айналымы және құндылықтар қалдығы туралы есептік анықтаманы (Қағидаларға 5-қосымша) жасайды, валюталық құндылықтарды есептейдi, оларды касса аппаратының немесе компьютердiң есеп жүргiзу құжаттарының мәлiметтерiмен сәйкестiгiн салыстырып тексередi және құндылықтар салынған инкассатор қоржынының әрқайсысына үш дана етiп жолдама ведомостерiн жасайды.
Сонымен бiрге инкассоға қабылданған банкноттар (төлем құжаттары)
буылады және жолдама ведомосiнде жеке көрсетiледi.
Валюта айырбастау операцияларын жасаған кезде дербес электронды- есептеу машиналарын пайдаланған жағдайда валюталық құндылықтар қалдығының сомасы электронды-есептеу машиналарына басылып, жолдама ведомосiне бекiтiледi.
Нақты бар құндылықтар мен есеп жүргiзу құжаттарындағы мәлiметтер арасында алшақтық болған жағдайда айырбастау пунктiнiң қызметкерi бұл жөнiнде бөлiмше басшысына немесе тиiстi учаскеге басшылық жасайтын оның орынбасарына хабарлайды, нақты бар құндылықтар бойынша есеп құжаттарын жасап түсiндiрме жазып бередi.
Егер айырбастау пунктiнiң режимiнде оның кешкi уақытта, сондай-ақ демалыс және мереке күндерiнде жұмыс iстеуi көзделген болса, онда есептiк анықтама жасалғаннан кейiн қолма-қол шетел валютасымен жүргiзiлген айырбастау операциялары келесi жұмыс күнiнен кешiктiрiлмей есепке алынуға тиiс. Сонымен бiрге мұндай операциялар бойынша жеке есеп жасалады.
Ескерту: 245-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
246. Айырбастау пункттерiнiң валюталық құндылықтары олардың санына және банктегi оларды қайта есептеу бойынша белгiленген тәртiпке байланысты бiр, екi немесе үш инкассатор қоржындарына салынуы мүмкiн (теңгенi, шетел валютасын және шетел валютасындағы құжаттарды жеке-жеке өткiзуге болады).
Айырбастау пунктiнiң қызметкерi бiр күн iшiнде жасалған операциялар туралы есеп құжаттарымен бiрге банкке олардың валюталық құндылықтар авансын алғанын растайтын құжатты (аванс қоржынына салынатын жолдама ведомосiнiң бiрiншi данасын) тапсырады.
247. Инкассация қоржынына нақты бар құндылықтар мен есеп жүргiзу құжаттарын жолдама ведомосiндегi мәлiметтермен салыстыра тексерiп салады.
Жолдама ведомосiнiң бiрiншi данасы инкассатор қоржынының арнайы қалтасына салынады да, сонан кейiн қоржынға айырбастау пунктi қызметкерiнiң жеке пломбысының таңбасы және айырбастау пунктiнiң жалпы пломбирiнiң таңбасы қойылып пломбыланады.
Айырбастау пунктiнiң қызметкерi валюталық құндылықтар салынған қоржынды пломбылау алдында өз жұмыс орнын тексеруге және барлық құндылықтардың инкассатор қоржынына салынғанына көз жеткiзуге мiндеттi.
248. Айырбастау пунктiнiң қызметкері валюталық құндылықтар салынған қоржындарды инкассаторға берер алдында:
1) инкассаторлардың қоржындарындағы пломбир таңбаларымен салыстыру үшін пломбир таңбаларының үлгiлерiн даярлайды;
2) инкассаторлардан қызмет куәлiктерiн, сенімхатты, инкассация қызметі куәландырған келу карточкасын, бос қоржындарды талап етеді;
3) инкассатордың жолдама ведомосындағы қойылған қолы мен қызмет куәлігіндегі қойылған қолды салыстырып тексереді;
4) келу карточкасына қажетті жазбалар жасайды;
5) инкассатордың берген құжаттарын өзіне қайтарады және құндылықтар салынған қоржындарды жолдама ведомостарының екiншi даналарымен бірге береді.
Инкассатордың қолы қойылған жолдама ведомостарының үшiншi даналары айырбастау пунктінде он жұмыс күн бойы сақталады, содан кейін жойылады.
249. Инкассаторлар банкке валюталық құндылықтар салынған қоржындарды Қағидалардың 2-тарауының 5-параграфында белгіленген тәртiппен бередi.
Ескерту: 249-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
250. Айырбастау пунктiнен банкке валюталық құндылықтарды айырбастау пунктiнiң қызметкерiнiң өзi қарулы күзетпен автомашинамен алып барып өткiзуге рұқсат етiледi.
7. Құндылықтар қоймасының клиенттердiң дербес сейфтерiмен жұмыс жүргiзу тәртiбi Ескерту: 7-бөлім алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2008.11.28 N 94 Қаулысымен.
8. Құндылықтарды сақтау Ескерту: 8-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
Ескерту: Тараудың тақырыбы алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
299. Қолма-қол ақша және басқа құндылықтар банктiң құндылықтарды сақтауды қамтамасыз етуге жауапты лауазымды адамдарының жауапкершiлiгiнде құндылықтар қоймасында сақталады.
300. Банктердiң құндылықтар қоймаларында:
1) қолма-қол ақша;
2) қолма-қол шетел валютасы;
3) төлем құжаттары (чектер, вексельдер) және пластикалық және өзге де карточкалар;
4) қатаң есептегi бланкiлер;
5) бағалы қағаздар, оның iшiнде банктiң клиенттерiнен сақтауға алынғандар және кепiл түрiнде алынғандар;
6) алтын, күмiс, платина және басқа қымбат металдар және олардан жасалған бұйымдар, оның iшiнде банктiң клиенттерiнен сақтауға алынғандар
7) бақылау-касса аппараттары кiлттерiнiң жиынтықтары;
8) филиалдардың және басқа банктердiң құндылықтар қоймалары кiлттерiнiң көшiрмелерi;
9) пайдаланылмайтын пломбирлер және пайдаланылмайтын мөртаңбалар;
10) ұлттық және шетел валютасының, басқа төлем құжаттарының, бағалы бланктер мен қағаздардың қозғалысын есепке алу жөнiндегi құжаттар;
10-1) банкоматтарға арналған қолма-қол ақша салынған касеталар;
11) жауапты сақтауға қабылданған құндылықтар сақталады.
Ескерту: 300-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
301. Құндылықтар қоймасында осы тараудың 300-тармағында көзделмеген құжаттар мен заттарды сақтауға жол берілмейді.
Ескерту: 301-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
302. Құндылықтар қоймасына кiруге тек қана құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдарға рұқсат етiледi.
303. Құндылықтар қоймасына кiретiн жер арнайы құрылымдағы брондалған, ең азы үш кiлтпен жабылатын есiкпен жабдықталады. Өзгертiлетiн және өзгертiлмейтiн коды бар электрондық және механикалық құлыптар кiлтi бар құлыптармен барабар.
Құндылықтар қоймасы есiгiнiң кiлттерi банктiң басшысында, бас бухгалтерiнде (оның орынбасарында) және касса меңгерушiсiнде сақталады.
Жұмыс күнi iшiнде құндылықтар қоймасын құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар жауып тұрады.
Кассалық операцияларды жасағаннан кейiн кiлттердi құндылықтар қоймасының, сейфтердiң, металл шкафтардың, арбалардың құлыптарында қалдырып қоюға жол берiлмейдi.
304. Құндылықтар қоймасын мөрлеу үшiн құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар реттiк номерi бар металл мөрлермен (пломбирлермен немесе клишелермен) қамтамасыз етiлуi тиiс.
Банктердегi құндылықтар қоймасын мөрлеу үшiн берiлген металл мөрлер бедерiнiң тиiстi лауазымды адамдардың қолдарымен расталған үлгiлерi күзет орнына қолхат алумен берiледi.
305. Жұмыс iстемейтiн уақытта банктiң құндылықтар қоймасын жiптi және сургуч салатын ойығы бар қалақшаны пайдаланып құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар металл мөрлерiмен мөрлейдi.
Жiп тұтас, түйiндерi жоқ болуға тиiс және есiктi ашқан кезде жiптi және мөрлердiң сургуч бедерлерiн бұзып ашатындай етiлiп, есiктiң арнайы құлақшаларынан өткiзiлуге тиiс.
Кендiр жiптiң ұштары қалақшаның сырт жағындағы жоғарғы екi тесiктен өткiзiледi және екi түйiнмен тартылады, содан соң қалақша ойығымен бiрдей етiлiп ерiтiлген сургуч құйылады.
306. Қалақшаға мынадай ретпен:
1) алдымен - касса меңгерушiсiнiң;
2) онан кейiн - бас бухгалтердiң (орынбасардың);
3) соңынан - арнайы тағайындалған лауазым иесiнiң сургуч мөрi қойылады.
307. Құндылықтардың сақталуына жауапты кемінде үш лауазымды тұлғаға жауапкершілікті міндетті түрде жүктей отырып, банктің ішкі құжаттарында белгіленген және бекіту құрылғыларының техникалық сипаттамаларына сәйкес банк құндылықтары қоймасын жабудың өзге де тәртібін пайдалануға жол беріледі.
Ескерту: 307-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі
308. Банктер құндылықтар қоймасы кiлттерiнiң толық жазылған тiзiмдемесiмен пакетке салынған, матамен орап тiгiлген және құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың мөрлерiмен мөрленген көшiрмелерiн ұстауға тиiс.
Кілттердің телнұсқалары салынған пакет құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар қол қойған ілеспе хат болған кезде банктің жақын жердегі филиалдарының біріне немесе шарттық талаптармен басқа банкке сақтауға тапсырылады, ол туралы пакет өткізген банкке түбіртек (Қағидаларға 45- қосымша) беріледі. Ілеспе хатта кілттердің телнұсқалары бар пакет құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар қол қойған банктің жазбаша талабы болған кезде кері қайтып берілетіндігі көрсетіледі.
Банктердiң (филиалдардың) құндылықтар қоймасы кiлттерiнiң көшiрмелерiн сақтауға өткiзу туралы ресми қолхат тiзiмдеменiң және iлеспе хаттың көшiрмелерiмен бiрге банктiң басшысында сақталады.
Кiлттердiң банк сақтауға қабылдаған көшiрмелерi бар пакет құндылықтар қоймасына салынады.
Кiлттердiң көшiрмелерiн алу қажет болғанда, құндылықтардың сақталуына банктiң жауапты лауазымды адамдары кiлттердiң көшiрмелерiн сақтауға қабылдаған банкке (банктiң филиалына) оларды алу себептерiн көрсетiп жазбаша талап жасайды. Құндылықтар қоймасы кiлттерiнiң көшiрмелерiн бергенде, жазбаша талап негiзiнде акт жасалады және ол баланстық емес шығыс ордерiне қосылады.
Кассирлердiң құндылықтар қоймасы iшiндегi құндылықтарды сақтауға арналған, сондай-ақ жұмыста пайдаланбайтын металл шкаф, сөрелер, сейфтер, арбалар кiлттерiнiң көшiрмелерi және сақтау құралдарының құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар буып-түйген және мөрлеген ақаулы кiлттерi тiзiмдемемен бiрге құндылықтар қоймасында сақталады.
Құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар, кассирлер пайдаланатын мөрлердi, пломбирлердi, жеке және басқа мөртаңбаларды, сақтау құралдарының кiлттерiн басқа адамдар оларды пайдалану мүмкiншiлiгiн болдырмайтын етiп сақталуға тиiс.
Ескерту: 308-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 24.08.2012 № 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.10.2018 № 265 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң
309. Құндылықтар қоймасын ашу алдында құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар күзет өкiлiнiң қатысуымен кiретiн есiктiң, құлыптардың, шпагаттың және мөр бедерлерiнiң тұтастығына және бұзылмағандығына көз жеткiзуi, содан соң құндылықтар қоймасын күзеттен шығаруы, ол туралы қойманы, отқа төзiмдi сейфтердi және басқа ақша сақтау орындарын ашуға, жабуға және мөрлеуге рұқсат етiлген адамдардың бақылау журналына (Қағидаларға 29-қосымша) қол қоюы тиiс. Содан соң шпагаттың бiр орамын қырқып алып, мөр бедерлерi бар тақтайшаны қойманы тексеру аяқталғанға дейiн бүлiнбейтiндей етiп кесiп алу керек. Қойманы қарау аяқталысымен сургуч мөрлердің бедерлерi жойылуға тиiс.
Ескерту: 309-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
310. Есiктердiң, қоршаулардың, құлыптардың, жiптердiң, мөрлердiң бүлiнгенi байқалған жағдайда, сондай-ақ құндылықтар қоймасына кiру әрекетi жөнiнде күдiк туған жағдайда, бұл туралы қойма ашылғанша дереу актi жасалып, құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың бәрi және күзет өкiлi қол қояды. Сонымен бiрге бұл туралы банктiң басшысына және құқық қорғау органдарына хабар берiледi.
Құндылықтар қоймасының есiгi құқық қорғау органдарының өкiлi келген соң ашылады, содан кейiн қабырғалардың, сәкiнiң және төбенiң, сондай-ақ сейфтердiң, сөрелердiң, үлдiрiктердiң есiктерi мен құлыптарының, қойма iшiндегi құндылықтардың тұтастығына көз жеткiзу керек. Олардың түгел болмауына күмән болған жағдайда дереу құндылықтардың бұл туралы акт жасап тексеру
311. Ақша және басқа құндылықтар қоймадағы металл шкафтарда бөлiктерге бөлiнген және тор есiктерi бар сөрелерде, сейфтерде, арбаларда сақталады. Банктiң клиенттерiне келесi жұмыс күнi беру үшiн алдын ала дайындалған қолма-қол ақша қапшықтарда, арбаларда операциялық кассаның қолма-қол ақшасынан бөлек сақталады.
312. Қолма-қол ақша, шетел валютасы және шетел валютасындағы төлем құжаттары, сондай-ақ басқа құндылықтар жеке-жеке сақталады.
313. Банкноттар құны бойынша бумаларға оралып сақталса, металл ақша құны бойынша оралып қапшықтарда сақталады. Төлем құжаттары түрлерi бойынша бумаларға оралып сақталады. Шетел валютасы мен шетел валютасындағы төлем құжаттары валюта атауы және құны бойынша сақталады.
314. Қымбат металдан жасалған бұйымдар құлыпталатын металл шкафтарда сақталады. Олардың саны аз ғана болса, оларды қапшықтарға салып, басқа құндылықтармен бiрге металл шкафта сақтауға болады.
315. Қызметкерлер құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың көзiнше чек кiтапшаларының бумаларын бiртiндеп ашып отырады, әр бумадағы кiтапшалар саны, әр кiтапшадағы чектер саны және олардың номерлерiнiң реттiгi тексерiледi. Клиенттерге беруге жататын чектерге банктiң аты, банктiк коды бар мөртабан соғылады.
316. Құндылықтар қоймасына қабылданған банкноттар, металл ақшалар және басқа құндылықтар құндылықтарды есепке алу кiтабында есепке алынады.
Қолма-қол шетел валютасы құны бойынша және шетел валютасындағы төлем құжаттары жеке кiтаптарға есепке алынады.
Кiтаптарды касса меңгерушiсi жүргiзедi. Касса меңгерушiсi болмаған жағдайда құндылықтардың есебi жөнiндегi кiтапты жүргiзу оның орнындағы адамға жүктеледi.
317. Құндылықтар қоймасы жабылғанға дейiн әр есепшот бойынша құндылықтарды есепке алу кiтаптарындағы құндылықтардың келесi күннiң басындағы жалпы қалдықтары жазылады.
Құндылықтарды есепке алу кiтаптарында шығарылған қалдықтардың дұрыстығы күн сайын құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың қолдарымен куәландырылады.
Құндылықтарды есепке алу кiтаптарындағы түзетулер лауазымды адамдардың қолдарымен расталады.
Құндылықтарды есепке алу кiтаптары күнi бойы касса меңгерушiсiнде, жұмыс күнi аяқталған бойда құндылықтар қоймасында сақталады.
Қоймадағы құндылықтардың қозғалысын көрсететін құндылықтарды есепке алу кітаптары нөмірленеді, тігіледі. Кітаптардағы парақтар саны банк басшысының, бас бухгалтерінің және касса меңгерушiсiнің қойылған қолдарымен расталады.
318. Құндылықтар қоймасының жабылуы алдында құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар:
1) құндылықтар қоймасына құндылықтардың, кiтаптардың және құжаттардың бәрi де кiргiзiлгенiн;
2) операциялық кассадағы нақты ақша мен басқа да құндылықтардың бухгалтерлiк есептiң және құндылықтарды есепке алу кiтаптарындағы қалдықтардың деректерiмен сәйкестiгiн тексередi.
319. Құндылықтар қоймасы кiлттермен жабылады, содан соң күзет өкiлiнiң көзiнше құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар мөрлейдi.
Мөрлердiң бедерлерiн қолда бар үлгiлермен салыстырып тексергеннен кейiн қоймаларды, отқа жанбайтын сейфтердi және басқа ақша сақтайтын орындарды ашуға, жабуға және мөр қоюға рұқсат берiлген адамдардың бақылау журналына (Қағидаларға 29-қосымша) күзет өкiлi қол қояды.
Қоймаларды, отқа жанбайтын сейфтердi және басқа ақша сақтайтын орындарды ашуға, жабуға және мөр қоюға рұқсат етiлетiн адамдардың бақылау журналы касса меңгерушiсiнде сақталады.
Ескерту: 319-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
320. Құндылықтар қоймасының барлық мөрлерi және кiлттерi, пломбирлер, клишелер және атаулы мөртабандар, сондай-ақ кассирлердiң банктегi құндылықтарын сақтауға арналған жеке құралдарының кiлттерi нысанын банк белгілейтін, металл мөрлердi, мөртабандарды, клишелердi, пломбирлердi және қойма мен жанбайтын шкафтардың кiлттерiн тіркеу журналына тiркеледі.
Құндылықтар қоймасының мөрлерiн және кiлттерiн, пломбирлерiн, клишелерiн және атаулы мөртабандарын және кассирлердiң құндылықтарды сақтау үшiн жеке құралдарының кiлттерiн беру және өткiзу нысанын банк белгілейтін, металл мөрлерді, мөртабандарды, клишелерді, пломбирлерді қойма мен отқа төзiмдi шкафтардың кiлттерiн берудi тiркеу журналында қолхат арқылы Жұмыста пайдаланылмайтын мөрлер, пломбирлер, клишелер, жеке мөртабандар және құндылықтарды сақтау бойынша жеке құралдардың кiлттерi банктiң құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдарының мөрлерi қойылған қапшыққа салынып, құндылықтар қоймасында сақталуға тиiс.
Барлық мөрлер мен мөртабандар банктегi олардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың кiлттенетiн дербес металл сейфтерiнде (шкафтарында)
сақталуға тиiс. Мөрлердi, кiлттердi, пломбирлердi, мөртабандарды басқа орындарда сақтауға тыйым салынады.
Мөрдi, кiлттердi немесе мөртабандарды алған қызметкер олардың сақталуына және пайдаланылуына жеке жауап бередi. Кiлттердiң, құндылықтар қоймасы мөрлерiнiң немесе кассирлердiң жеке мөртабандарының жоғалу оқиғасының әрқайсысы бойынша қызметтiк тергеу жүргiзiледi.
Құндылықтар қоймасының (сейфтiң, металл шкафтың) кiлтi жоғалғанда құлып ауыстырылуға немесе құлыптың құпиясы өзгертiлуге тиiс. Аталған жұмысқа тиiстi рұқсаты бар адамдар жiберiледi. Құлыпты ауыстыру туралы немесе құлыптың құпиясын өзгерту және жаңа кiлттер жасау туралы банк басшысы тағайындайтын комиссия акт жасайды. Онда құлыптың құпиясын өзгерту және жаңа кiлттер жасау себептерi және осы жұмысты iстеген адамның рұқсаты бар екендiгiне сiлтеме жасалып, аты-жөнi көрсетiледi. Актiлер банктiң басшысында арнайы iс қағаздарында сақталады.
Мөрлердiң, кiлттердiң және жеке мөртабандардың жоғалуына банктiң кiнәлi қызметкерi iстiң жағдайына қарай тәртiп бойынша және материалдық жауап Ескерту: 320-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
9. Құндылықтарға ревизия жүргiзу Ескерту: 9-бөлімнің тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
Ескерту: Тараудың тақырыбы алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
321. Банктiң (банк филиалдарының) кассасындағы банкноттар, металл ақшаға және басқа құндылықтарға:
1) тоқсан сайын бiр реттен кем емес, оның iшiнде жыл сайын 1 қаңтардағы жағдайы бойынша;
2) банк құндылықтарының сақталуына жауапты лауазымды адамдар ауысқанда;
3) банктің құндылықтарын сақтауға жауапты лауазымды тұлғалар уақытша ауысқан кезде;
4) басқа жағдайларда, банк басшысының қалауы бойынша (құндылықтарды жоспардан тыс ревизиялау және басқалары).
Аталған ревизияларды банк басшысының жазбаша өкiмi бойынша құрамы сол өкiмде белгiленетiн комиссия жүргiзедi.
Ескерту: 321-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
322. Ревизияларды жүргізуге дайындалған, құндылықтармен операцияларды орындауға байланысы жоқ, Қағидаларды, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12946 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 19 желтоқсандағы № 228 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының айналыстағы ақша белгiлерiнiң дизайны (нысаны) өзгерген кезде оларды ауыстыру қағидаларын, сондай-ақ Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16120 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 29 қарашадағы № 230 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының банкноттары мен монеталарының төлемділігін айқындау қағидаларын білу бойынша сынақ қабылданатын қызметкерлер тартылады.
Ревизиялық комиссияның құрамы үш адамнан кем болмауға тиіс, оның бiреуi ревизия жетекшісі болып тағайындалады.
323. Ревизия құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың қатысуымен жүргiзiледi. Ревизияны құндылықтардың сақталуына жауапты банктiң лауазымды бiр адамының жоқ кезiнде жүргiзгенде, актiде бұл туралы ерекше белгi жасалады.
324. Ревизиялар тұтқиыл, барлық құндылықтар бiр күнгi жағдай бойынша ақшаның және құндылықтардың ұрлануын және жетiспеуiн жасыру мүмкiндiгiн болдырмайтындай түрде тексерiледi.
325. Банкте ревизия және құндылықтарға тексеру жүргiзу банктiң клиенттерiне қалыпты кассалық қызмет көрсетуге нұқсан келтiрмеуге тиiс.
Ревизияны дұрыс ұйымдастыруға және ревизия жүргiзу ережелерiн орындауға ревизия басшысы жауап бередi.
326. Ревизияға кiрiсе отырып, оның басшысы:
1) құндылықтар қоймасына өзiнiң мөрiн қояды;
2) барлық ақшаны және құндылықтарды өз бақылауына алады, кешкi және операциялық кассаларда, қайта санау кассасында, кассалық және инкассатор қызметкерлердiң жауапкершiлiгiнде ақша, құндылықтар және қолма-қол ақша қоржындарының бар-жоғын анықтайды және бар болса, оларды басқа құндылықтармен қатар қайта санайды.
Бiр уақытта бiр жолы барлық құндылықтарға ревизия жүргiзуге мүмкiн болмаған жағдайларда, ревизия басшысы жұмыс күнi аяқталған соң күзетуге өткiзiлетiн құндылықтар қоймаларын және сейфтердi құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдармен бiрге мөр қояды. Ревизия басшысының мөрi ревизия жүргiзiлетiн банктiң лауазымды адамдарының мөрлерiнiң жоғары жағына қойылады.
Ескерту: 326-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
327. Құндылықтар қоймасындағы ақшаға және құндылықтарға мынадай тәртiппен ревизия жүргiзiледi:
1) банкнот бумалар және олардағы түбiршектер саны бойынша, сондай-ақ iшiнара парақтап тексерiледi. Мұндайда банкноттардың орта бумалары және толық емес түбiршектерi парақтап тексерiледi;
2) металл ақша қапшықтардың таңбасындағы жазулар бойынша, сондай-ақ бiр-бiрлеп саналады;
3) шетел валютасы және шетел валютасындағы төлем құжаттары бумалар және олардағы түбiршiктер саны бойынша, сондай-ақ iшiнара парақтап санаумен және бiр-бiрлеп санаумен тексерiледi;
4) чек кiтапшалары және бумаларға буып-түйiлген басқа қатаң есептiк бланктер бумалардың үстiңгi жапсырмасындағы жазулар бойынша және бұған қосымша iшiнара парақтап және даналап санаумен тексерiледi;
5) басқа құндылықтар жапсырмалардағы, белгiлердегi және таңбалардағы жазулар арқылы олардың нақты немесе шартты құны бойынша және iшiнара парақтап және даналап санаумен тексерiледi.
Iшiнара парақтап және даналап санау көлемiн банктiң басшысы немесе ревизия басшысы, егер оған ревизия жүргiзу өкiмiнде мұндайға құқық берiлсе, анықталады.
Қолма-қол ақша және басқа құндылықтар парақтап санау үшiн ревизиялық комиссия мүшелерiнiң қалауы бойынша сұрыпталады.
Ревизия кезiнде табылған бүлiнген және қате ресiмделген жапсырмалары (таңбалары) бар ораудағы банкнот бумалары, металл ақша салынған қапшықтар және басқа құндылықтар парақтап және бiр-бiрлеп саналады.
Ескерту: 327-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
328. Кешкi кассадағы қолма-қол ақша бумалар, түбiршектер және қапшықтарға салынған таңбалардағы жазулар бойынша тексерiледi. Ақшаның жалпы сомасы кешкi кассаның операциялық күнделiгiнiң немесе бақылау касса аппаратының, сондай-ақ бақылау ведомосiнiң деректерiмен салыстырылады.
329. Қайта санау кассасындағы қолма-қол ақша парақтап санаумен және бiр- бiрлеп тексерiледi.
330. Қолма-қол ақшаны және құндылықтарды парақтап және даналап санауға қоймадан беру және оларды тексерiп болғаннан кейiн қабылдау қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (Қағидаларға 6-қосымша) кассирлердiң қол қоюы арқылы жүзеге асырылады.
Ескерту: 330-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
331. Құндылықтар қоймасындағы банкноттарды, металл ақшаны және басқа құндылықтарды санап болған соң құндылықтарды есепке алу, күнделiктi баланс, талдаулық есепке алу кiтаптарының деректерiмен сәйкестiгiн тексерiп акт жасалады. Бұдан басқа, ревизия үшiн алынған құндылықтардың бәрi де құндылықтар қоймасына қайта салынғаны тексерiледi.
332. Жасалған актiге ревизияға қатысқан барлық қызметкерлер және құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар қол қояды. Ақшаның және басқа құндылықтардың жетiспеуi немесе артықтығы табылған жағдайда, ревизия жүргiзушiлер айырмашылықтың себептерiн анықтауы, оларды актiде көрсетуге немесе түсiнiктеме жазумен ресiмдеуге және залалдың дереу орнын толтыруға шаралар қолдануға тиiс.
Бухгалтерлiк есепке алу бойынша өткiзiлмеген қолхаттардың және басқа құжаттардың сомасы кассадағы қалдықты растауға қабылданбайды және жетiспеушiлiк болып саналады.
Жасалған ревизия туралы актiде және оның қосымшаларында мынадай деректер келтiрiлуге тиiс:
1) ревизия күнгi бухгалтерлiк есепке алу бойынша құндылықтарды есепке алу кiтаптарында есепке алынған ақшаның және құндылықтардың сомасы;
2) құндылықтардың нақты сомасы;
3) ақшаның және құндылықтардың ревизия кезiнде анықталған артық шығуы және кем шығуы, сондай-ақ Қағидалар талаптарының бұзылуы;
4) касса құжаттарын ресімдеудің, құндылықтарды есепке алу кітаптарын жүргізудің дұрыстығы;
5) кілттер мен мөрлердің болуы туралы, сондай-ақ кілттерді, мөрлерді, мөртабандарды, пломбирлерді беру мен өткізуді есепке алу жөніндегі мәліметтер;
6) комиссия мүшелерiнiң ерекше ескертпелерi, егер ондай ескертпелер болса.
Құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдардың ауысуына немесе уақытша ауысуына байланысты құндылықтар қоймасындағы ақшаны және құндылықтарды, құндылықтар қоймасының кiлттерiн және мөрлерiн өткiзу туралы жазба ревизия актiсiне жазылады.
Ақшаны және құндылықтарды өткiзетiн адам құндылықтарды сақтауға және олармен операция жасауға байланысты құжаттарға ревизия аяқталғаннан кейiн және комиссия мүшелерi актiге қол қойған соң қол қояды.
Ескерту: 332-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.12.12 N 156, 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
333. Банк басшысы өткiзiлген ревизия немесе тексеру нәтижелерiн үш күннiң iшiнде қарайды. Тексеру нәтижелерi бойынша құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдарға табылған кемшiлiктердi жою туралы нұсқау берiледi.
Ревизия және тексеру материалдары банктiң басшысында жеке iс қағазында Ұлттық банк Ұлттық Банкi Басқармасының N 58 қаулысымен бекiтiлген екiншi деңгейдегi банктерiнде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда касса, сейф операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргiзу Ережесiне 1 қосымша Ескерту: 1-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидаларына 1-1-қосымша Бенефициар ____________________________ ЖСК _________ БСН _________________________ (мемлекеттік кірістер органы) (мемлекеттік кірістер органы)
Бенефициар банкі _______________________________________________ БСК ___________ (Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті)
Төлемнің
БЖК
ТБК
Сомасы атауы
Барлығы (сомасы жазумен):
Қолы _______________________________________ (мемлекеттік органның өкілі)
Ақшаны қабылдадым, кассир ________________________________ Күні 20__ жылғы _______ (тегі, аты және әкесінің аты (ол болса)
Мөр орны 1-2-қосымша
Бенефициар банкінің БСК ___________________________ Төлемнің атауы Қызмет көрсету түрі Қолы ______________________________________________________________________ Ақшаны қабылдадым, кассир _________________________________ Күні 20__ жылғы _______ асыратын ұйымдарда касса 2 қосымша Ескерту: 2-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі ұйымдарда касса операцияларын және банкноттарды, монеталарды және операцияларын жүргізу қағидаларына 2-1-қосымша 3-қосымша Жиынтығы Монеталар:
Кассир ___________ қолы Касса меңгерушісі ___________ Бас бухгалтер ___________ 4-қосымша 5-қосымша Айналымдарды тексердім ________________________ (есеп беру-операция қызметкердің қолы)
Касса қызметкері ______________ (қолы)
Касса меңгерушісі _____________ (қолы)
(Арнайы бөлінген касса қызметкері)
* Кассир тек қана жасалатын операцияларға сәйкес келетін бағандарды толтырады.
6-қосымша
Шығыс
Кімге берілді ! Шығыс құжаттарының ! Сомасы ! Сомасы !Қолы (кассирдің аты-жөні ! саны ! санмен ! жазумен!
7-қосымша
______________________________________________________ көзiнше (лауазымы, фамилиясы, инициалы)
екiншi рет қайта санады.
Санаған кезде ___________________________ сома кем болғаны/артық болғаны расталды.
Осы актiге мыналар қоса берiлдi:
буманың үстiңгi және астыңғы жапсырмасы, пломбасы бар жiп, түптердiң орауыштары немесе бандеролi, клишесi бар полиэтилен пакетi, пломбасы бар жiп және iшiне металл ақша салынған қаптың этикеткасы, соның iшiнде кем болғаны/артық болғаны анықталды. Қайта санаған және қайта санауға қатысқан адамдардың қолы (аты-жөнi):
Ескерту:
1. Акт жасаған кезде керексiз деректемелер сызылады (жетпей қалғанда артығы сызылады, банкнот жетпей қалғанда немесе артылып қалғанда, металл ақшаға қатысты деректемелер сызылады).
2. Банкноттарды қайта санағанда актiге бандероль немесе бумадағы барлық түптердiң байлауыштары қоса берiледi.
3. Кем сома анықталған түптердiң актiге қоса берiлетiн бандерольдары жыртылуы мүмкiн, бiрақ мұндай бандерольдердi барлық фрагменттерi қоса берiлуге және толық көлемi мен банктiң деректемелерiн сақтауға тиiс.
8-қосымша асыратын ұйымдарда касса, сейф операцияларын және операцияларын жүргiзу Ережесiне 9 қосымша Ескерту: 9-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі 10-қосымша Ескерту: 10-қосымша жаңа редакцияда жазылды, өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 12 желтоқсандағы N 156, 2008.11.28 N 94, оң жақтағы жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда - 2012.08.24 N 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулыларымен.
(банктiң атауы)
Операция кассасының қолма-қол ақшасын және ұлттық валютадағы басқа да құндылықтарды есепке алу КIТАБЫ "______"___________________ ж. басталды "______"___________________ ж. аяқталды Осы кітаптағы жазбалар кiтапты толық пайдаланғанға дейiн жүргізіледі Құндылықтар қозғалысы Шоттың нөмірі 200___ жылғы 200___ жылғы_______ айналымдар _______ қалдық Кіріс Саны Ұлттық валютамен қолма-қол ақша және басқа да құндылықтар 11-қосымша 12-қосымша Кассир _________Бақылаушы________ Клиент ________ Банк қызметкерлерінің қолдары:
қолы қолы қолы Кассир __________________ тегі, аты және әкесінің аты (ол болса)
Бақылаушы_______________ Сырт жағы Тапсырылатын ақшаның купюрлермен тізімдемесі Берілген чектердің тізбесі Валютаның атауы, чектің нөмірі шоттың нөмірі Ақаулы чектер туралы Сома- банкноттардың (монеталардың) но- белгілер Са- ны сы миналы сериялары чек берушінің Жиынтығы: Жиынтығы:
Чектің нөмірі
Шоттың нөмірі және банкноттарды, монеталарды және 13-қосымша Екі және одан көп қоржынды өткізгенжәне алған кезде «Ақша түсімі салынған қоржынның нөмірі»
және «Инкассатордан қабылданған бос қоржынның нөмірі» бағандарында нөмірдің орнына қоржын- ның саны жазумен көрсетіледі.
Инкассаторлар қайта барып ақша өткізген кезде, «Қайта бару» бөлімінде белгіленеді.
Инкассаторға жазба жасауға тыйым салынады.
қоржынға қоржынның нөмі- еуро Ресей руб- инкассатордан кәсіпорынның рі лі қабылданған бос қоржынның нө- лауазымды тұлғасының қолы мірі Жиынтығы:_________________________________________ бір барғанда инкассацияланғаны Қайталама барулар Жиынтығы:______________________________________ қайта барғанда инкассацияланғаны Барлығы:________________________________________ бір айда инкассацияланғаны теңге Тексерді:________________________________________ инкассация бөлімінің (қызметінің) бастығы 14-қосымша қағазда жазылған түсiм сомасы осы журналдағы сомаға сәйкес келедi.
Өткiзген:
Инкассаторлар (қолы)
Қабылдаған:
Кассир (қолы)
Бухгалтер-бақылаушы (қолы)
_________сағат_________мин. "____"____________ ______ ж.
Инкассатордың банктiң кассасына өткiзген қоржындары мен қаптарының саны кәсiпорындар мен ұйымдардан және кәсiпорын кезiндегi кассадан қабылданған қоржындар мен қаптардың санына сәйкестiгi тексерiлдi.
Инкассация учаскесiнiң бастығы (қолы)
(кезекшi инкассатор) "____"_____________ ______ ж.
15-қосымша 16-қосымша Артық сома " " ______________________________________ Төлемге жарамсыз " " ________________________________ Жалған " " __________________________________________ Сапасыз " " _________________________________________ Операция кассасына қабылданған және есептелген қолма-қол ақша ___________________________________ сома Касса меңгерушiсi __________________________________________ (қолы)
Тексерген: Бас бухгалтер ____________________________ (қолы)
17-қосымша номинал бойынша сомасы (саны)
Бланкілер салынған қапшықты (қапшықтарды) пломбала- ған және жолдама ведомосын жасаған______ артық шығу ______________________________ құндылықтардың атауы тегі, аты және әкесінің аты (ол болса) қолы Қоржынды (қапшықты) қалыптастырған және пломба сал- ған (пломба нөмірі ____)
төлемге жарамсыз күмәнді (құндылықтардың атауы, сериясы, нөмірі, тапсырған ______________________ ________ құны және номинал бойынша жалпы сомасы)
Касса қызметкері ______________________ ____ қабылдаған инкассатор ___________________ Бақылаушы (инкассатор)_________________ _____ ___ жылғы « » ____________ сырт жағы Инкассаторлық қоржынға салынған валюталық құндылықтардың тізімдемесі Дебет Кредит Валютаның және чектердің атауы Номинал бойынша сомасы Теңгемен сомасы Банктің ескертуі (валютаның, құнының коды)
Жиынтығы теңге
Ескертпе: Тізімдеменің бағандары операциялар түріне қарай толтырылады, қатаң есептегі бланкілер қосылмайды.
18-қосымша
!жын. ! сомасы !сома ! !банкноттар !саны ! !
!ның N! ! ! ! ! ! ! --------------------------------------------------------------------- қайта саналған барлық ақша түсімі __________ (санмен) (жазумен)
Оның ішінде:
кем шыққаны __________ _________________________ артық шыққаны __________ _________________________ ақаулы, төлем жасауға жарамсыз, сапасыз шыққан ақша банкноты __________ (Аға бақылаушы-кассирдің аты-жөні және қолы)
19-қосымша
1. Кассалық кіріс құжаттары ____дана ______________теңге
2. Кассалық шығыс құжаттары ____дана ______________теңге
3. Баланстан тыс кіріс құжаттары ____дана ______________теңге
4. Баланстан тыс шығыс құжаттары ____дана ______________теңге Касса меңгерушісі ____________________(қолы)
Кассир ____________________(қолы)
Тексерген:
Бас бухгалтер ____________________(қолы)
20-қосымша 21-қосымша ! ! !КОды______! !ТБК_____________!!
! ! аты-жөні, мекен-жайы !
! !Төлемнің !Өткен !Ағымдағы! Күні ! Сомасы !
! ! түрлері !жылдардың!жылдың ! ! !
! ! !төленбе. !төлемі ! ! !
! ! !ген салы.! ! ! !
! ! !ғы ! ! ! !
!Түбіртек !Төлеуші Өсімпұл!-----------!
!Кассир ! Барлығы!___________!
22-қосымша
N !Банкомат,! Кассетаны салу туралы ақпарат р/с!N !------------------------------------------------------------- ! !Күні,!Толық !Купюрдың!Саны!Сомасы!Кассирдағы!Касса!Кассета ! !саға.!кассе.!құны ! ! !толық !мең. !кілті ! !ты !таның ! ! ! !кассета !геру.!карточка ! ! !N ! ! ! ! !шісі !N ! ! ! ! ! ! ! !(ба. !
! ! ! ! ! ! ! !қыла.!
! ! ! ! ! ! ! !ушы) !
! ! ! !Жиынтығы! ! ! ! !
таблицаның жалғасы:
Кассетаны салу туралы ақпарат !Ескерту Күні,!Жеткізіл.!Алынған !Купюр.!Сомасы!Кассетаны !Кассетаның!Касса !
саға.!ген кас. !купюрдің!дің ! !жеткізді !кілті N, !меңге.!
ты !сетаның !номиналы!саны ! !кілт N !карточка N!рушісі!
!N ! ! ! !карточка N!кассетаны !(бақы.!
! ! ! ! ! өткізді !алдым !лаушы)!
! ! ! ! ! !кассир ! !
! ! !Жиын. ! ! ! ! !
! ! !тығы ! ! ! ! !
23-қосымша салынған ____________________ кассета (саны)
Кассир ________________________________ ________ Инкассатор __________________________________ ________ Бақылаушы __________________________________ _______ операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргiзу Ережесiне 24 қосымша Ережесiне 25 қосымша Ережесiне 26 қосымша Ережесiне 27 қосымша Ережесiне 28 қосымша 29-қосымша Қойманы ашу және жабу уақыты !Күзетшінің
--------------------------------------------------------! қолы Ашылуы ! Жабылуы !
сағат ! минут ! қолы ! сағат ! минут ! қолы !
Ережесiне 30-қосымша 31-қосымша _____ жылғы «____»___________ Құндылықтарға ілесіп жүруге белгіленген бригаданың құрамына кіретін инкас- саторлар тізімі
1. _____________________________________ (тегі, аты және әкесінің аты (ол болса), қолы)
2. _____________________________________
3. _____________________________________
4. _____________________________________
5. _____________________________________
1. _________________________ (тегі, аты және әкесінің аты (ол болса)
2. _________________________
3. _________________________
4. _________________________
5. _________________________ Бастық ___________________ (инкассация қызметінің атауы) қолы _____ жылғы «____»_________ 32-қосымша екінші деңгейдегі банктерінде жекелеген түрлерін жүзеге операцияларын, банкноталарды, жүргізу ережесіне 33-қосымша 34-қосымша * Есеп бригадасының тексерушісі "Валюта түрі" бағанында қоржынның нөмірлерін жаза алады 35-қосымша ! банктің атауы ! реквизиттері ! Санмен ! Жазумен Жоғарыда көрсетілген құндылықтарды қолма-қол/аудару арқылы теңгемен/шетел валютасымен сатқаннан кейін ______________________________________________________ (төлем құжаттары)
(клиент есепшотының N және атауы)
(алушының банкі коды және атауы)
төлем жасауыңызды және хабарландыру қағазын мына мекен-жайға ____________________________________________ жіберуіңізді сұраймын N_____ квитанцияны алдым Касса қызметкерінің қолы _________ Өтініш берушінің қолы _______ 36-қосымша Төлем банкноттары бойынша қаражатты өтеу квитанцияны көрсету арқылы мына мекен-жайды ________________________________________ төленеді.
(банктің мекен-жайы)
___________________дейін_____________________ (төлеу уақыты)
Банктің қызметкерінің атауы _________________ 37-қосымша 38-қосымша 39-қосымша Құндылықтардың ! Есеп жүргiзу ! Номинал бойынша !Бақылау үшiн !
Есеп атауы ! бойынша ! нақты қолда бар !қайта санау !мәлiметтері.
! мәлiметтер ! ақша, шартты !сомасы !мен ! ! бағадағы ! !айырмашылығы ! ! құндылықтар ! !+ артығы ! ! ! !- жетпейтiнi Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидаларына сәйкес ревизия жүргiзiлдi.
бар
(кассаның, айырбастау пунктiнiң, есеп айырысу орталығының атауы)
құндылықтар көрсетiлген күнге жеке есепшоттардағы, есеп құжаттарындағы мәлiметтермен сәйкес келдi.
Ревизия жүргiзушiлердiң ескертпелерi:
Ревизия жүргiзгендер ___________________ ________________ (аты жөнi) (қолы)
Ревизия кезiнде қатысқандар ____________ ________________ 40-қосымша Қатаң есептегі бланктері бар пломба салынған қаптардың саны __________________________________________________________ дана алдым (аванс жасаған касса қызметкерінің қолы)
41-қосымша жүргізу ережесіне 42-қосымша Ескерту: 42-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2008.11.28 N 94 Қаулысымен .
Ескерту: 43-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі жүргізу ережесіне 44-қосымша Ескерту: 44-қосымша алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі 45-қосымша _________________ Кассир_______________________ (қолхат)
жүргізу ережесіне 46-қосымша

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 3 марта 2001 года №
58. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 28 апреля 2001 года № 1482. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 29 ноября 2019 года № 231 (вводится в действие с 1 января 2020 года)
Об утверждении Правил ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций
1. Утвердить прилагаемые Правила ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, и ввести их в действие по истечении четырнадцати календарных дней со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
2. Со дня введения в действие настоящего постановления признать утратившими силу постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 15 ноября 1999 года № 394 "Об утверждении Правил ведения кассовых операций в банках второго уровня Республики Казахстан".
3. Управлению по работе с наличными деньгами (Мажитов Д.М.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления;
2) в десятидневный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление до сведения заинтересованных подразделений центрального аппарата и территориальных филиалов Национального Банка Республики Казахстан;
3) обязать территориальные филиалы Национального Банка Республики Казахстан довести настоящее постановление до сведения банков второго уровня и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Кудышева М.Т.
Председатель
Национального Банка
Утверждены
Согласованы
Министерство внутренних дел Республики Казахстан
19.03.2001 года от 3 марта 2001 года N 58 Правила ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций
1. Общие положения
1. Настоящие Правила ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций (далее – Правила)
разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан от 30 марта 1995 года "О Национальном Банке Республики Казахстан" и устанавливают порядок ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей, а также условия, необходимые для обеспечения сохранности наличных денег, других ценностей, и контроля за соблюдением кассовой дисциплины банками второго уровня, Национальным оператором почты, организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций, их филиалами (далее – банки), имеющими лицензию Национального Банка Республики Казахстан (далее – Национальный Банк).
Нормы Правил не распространяются на уполномоченные организации, исключительным видом деятельности которых является организация обменных операций с наличной иностранной валютой.
2. Отношения банков с клиентами осуществляются на договорной основе.
Порядок урегулирования претензий по выявленным недостачам, излишкам, неплатежным и поддельным денежным знакам определяется договором.
3. Для организации кассовой работы, выполнения функций по кассовому обслуживанию клиентов и обработке наличных денег в банках создаются следующие подразделения: приходные, расходные, приходно-расходные кассы, кассы пересчета, вечерние кассы и другие.
Помимо осуществления кассового обслуживания клиентов, допускается совмещение и выполнение в кассах банков и Национального оператора почты операций по приему и выдаче наличных денег и обменных операций с наличной иностранной валютой одним кассовым работником.
4. Целесообразность создания указанных подразделений, их количество, структура и подчиненность, порядок приема/увольнения сотрудников, функциональные обязанности и должностные инструкции сотрудников определяются внутренними правилами банка, утвержденными первым руководителем (высшим органом) банка, исходя из количества обслуживаемых клиентов и объема кассовых операций.
5. Первый руководитель и главный бухгалтер банка обязаны организовать работу и осуществлять контроль по обеспечению сохранности наличных денег и ценностей, находящихся в банке.
6. Для исполнения обязанностей временно отсутствующих кассовых работников или для оказания помощи в работе, согласно приказу первого руководителя банка, совершение кассовых и других банковских операций может быть возложено на специально подготовленных для данной цели работников банка, которые предварительно должны ознакомиться с возложенными на них обязанностями и заключить договор о полной материальной ответственности.
7. Для осуществления кассового обслуживания своих клиентов банки в зданиях, принадлежащих или арендуемых ими, создают кассовые узлы.
8. Кассовый узел должен быть спроектирован и устроен в соответствии с Правилами организации охраны и устройства помещений банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 августа 2012 года № 250 "Об утверждении Правил организации охраны и устройства помещений банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций" (зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 8080).
9. Допускается открывать банкам в соответствии с банковским законодательством Республики Казахстан филиалы, дополнительные помещения филиалов вне места нахождения банка для совершения кассовых и иных банковских операций.
10. В целях проведения самообслуживания клиентов, банки могут устанавливать банкоматы или другие платежные терминалы. При этом банкоматы или другие платежные терминалы, в зависимости от уровня их защищенности, могут устанавливаться как на территории банка, так и за ее пределами.
Управление банкоматами и доступ к счетам клиентов выполняется программно- техническими способами систем платежных карточек.
Параграф 2. Понятия, используемые в Правилах
11. Используемые в Правилах понятия означают следующее:
1) автоматизированная касса – электронно-механическое оборудование по приему, хранению и выдаче наличных денег с использованием устройств автоматизированного управления и программного обеспечения.";
2) специальная связь – прием, обработка, перевозка и доставка (вручение)
специальной отправки (регистрационные пакеты, посылки и метизы в соответствующей упаковке, содержащие государственные секреты и их носители), а также других отправлений;
3) клиент банка – физические и юридические лица, пользующиеся услугами банка;
4) банкноты, монеты – денежные знаки разного достоинства и вида, находящиеся в обращении;
5) банкомат – электронно-механическое устройство, позволяющее держателям платежных карточек получать наличные деньги и пользоваться другими услугами банка с использованием платежных карточек;
6) должностные лица, ответственные за сохранность ценностей банка – первый руководитель банка (филиала банка) либо специально назначенное приказом руководителя банка (филиала банка) должностное лицо, главный бухгалтер либо заместитель главного бухгалтера банка (филиала банка) и заведующий кассой банка (филиала банка), либо лицо, заменяющее заведующего кассой банка (филиала банка);
7) валютные ценности – наличная иностранная валюта, платежные документы и ценные бумаги, номинал и (или) стоимость которых выражены в иностранной валюте;
8) инкассация – прием, сбор, доставка, сопровождение, перевозка, хранение и сдача наличных денег и других ценностей;
9) касса – специально оборудованное помещение для хранения, приема и выдачи денег и других ценностей;
10) кассовая книга (кассовый журнал) – учетные ведомости, в которых отражаются операции с ценностями, учитываются поступления и их выдача;
11) кассовый документ – денежный документ (приходный кассовый ордер, расходный кассовый ордер, объявление на взнос наличными, чек, платежная ведомость), по которому осуществляется и которым оформляется кассовая операция по приему и выдаче ценностей;
12) кассовые операции – прием, пересчет, размен, обмен, выдача, сортировка, упаковка и хранение ценностей;
13) касса вечерняя – касса банка, осуществляющая прием и пересчет наличных денег от клиентов и подразделений банка после окончания рабочего дня;
14) банки-корреспонденты – банки, в которых открыты корреспондентские счета банков Республики Казахстан и с которыми заключены соответствующие соглашения;
15) касса приходная – касса банка, осуществляющая прием наличных денег от клиентов банка в операционное время;
16) наличные деньги – денежные знаки в виде банкнот и монет, находящиеся в обращении и являющиеся законным платежным средством в соответствующем государстве или группе государств, а также изъятые или изымаемые из обращения, но подлежащие обмену денежные знаки;
17) ценности – валютные ценности, банкноты и монеты национальной валюты Республики Казахстан, ценные бумаги и бланки строгой отчетности, драгоценные металлы, изделия из них, а также монеты, изготовленные из драгоценных металлов, вышедшие из обращения, и ценные предметы;
18) операционная касса – касса банка, осуществляющая обслуживание клиентов по всем кассовым операциям банка;
19) касса пересчета – касса банка, осуществляющая пересчет наличных денег, принятых от клиентов и подразделений банка, формирование и их упаковку;
20) служба специальной связи Национального оператора почты – структурное подразделение Национального оператора почты, предоставляющее услуги специальной связи и осуществляющее услуги по инкассации наличных денег и ценностей;
21) касса расходная – касса банка, осуществляющая выдачу наличных денег клиентам банка в операционное время;
22) банк-эмитент – центральный (национальный) банк государства, регулирующий осуществление операций, связанных с выпуском и изъятием денежных знаков из обращения.
2. Ведение кассовых операций Параграф 1. Ведение операций в приходных кассах
12. При использовании банками программного обеспечения и технологий, не позволяющих соблюдать требования параграфов 1 и 2 настоящей главы, порядок совершения операций в приходных и расходных кассах утверждается внутренними правилами банка.
13. Прием наличных денег в кассу банка (далее - касса) от клиентов для последующего зачисления на их текущие и корреспондентские счета и в иных случаях, предусмотренных нормативными правовыми актами Национального Банка, производится по:
1) объявлениям на взнос наличных денег;
2) приходным кассовым ордерам.
14. Банки самостоятельно устанавливают формы объявления на взнос наличных денег и приходного кассового ордера при условии сохранения всех обязательных реквизитов, предусмотренных Правилами и иными нормативными правовыми актами Национального Банка, за исключением формы объявления на взнос наличных денег при приеме наличных денег от представителей государственных органов в уплату налогов и других обязательных платежей, неналоговых и иных поступлений в бюджет (Приложение 1-1 к Правилам), а также при приеме наличных денег от представителей государственных учреждений для зачисления на их бюджетные и другие счета, согласно заключенному Договору на кассовое обслуживание (Приложение 1-2 к Правилам).
Представитель государственного органа при взносе наличных денег в уплату налогов и других обязательных платежей, неналоговых и иных поступлений в бюджет одновременно представляет Реестр платежей по коду бюджетной классификации (Приложение 2-1 к Правилам). На основании реестра платежей банк формирует платежное сообщение в формате МТ 102.
Прием в кассу других ценностей оформляется внебалансовыми ордерами.
15. Для сдачи наличных денег в кассу, клиент заполняет приходный кассовый документ и передает его операционному работнику, уполномоченному подписывать кассовые документы.
Операционный работник проверяет правильность заполнения приходного кассового документа, оформляет его и передает документы бухгалтеру- контролеру для отражения суммы денег в кассовом журнале. При этом передача приходных кассовых документов через вносителя наличных денег запрещается.
16. Бухгалтер-контролер, получив приходный кассовый документ, проверяет наличие и тождественность подписи операционного работника по имеющимся у него образцам подписей, сличает соответствие указанных в нем сумм цифрами и прописью, а в объявлении на взнос наличными, кроме того, проверяет, тождественность суммы, указанной в составных частях комплекта этого документа (объявлении, квитанции и ордере), после чего подписывает и передает приходный кассовый документ кассиру.
В случае отсутствия бухгалтера-контролера, на основании приказа первого руководителя банка его обязанности могут быть возложены на лицо, имеющее доступ к системе "Операционный день банка". При использовании банками соответствующего программного обеспечения, допустимо возложение функций кассира и бухгалтера-контролера на одно лицо, имеющее доступ к системе "Операционный день банка".
Кассир после проверки приходных кассовых документов вызывает клиента и принимает от него банкноты полистно, а монеты по кружкам.
На столе кассира должны быть наличные деньги только от лица, вносящего деньги.
Все ранее принятые кассиром наличные деньги должны храниться в ящиках стола, сейфе или металлическом шкафу.
17. После приема наличных денег кассир сверяет сумму, указанную в приходном кассовом документе, с суммой, фактически оказавшейся при пересчете. При соответствии сумм кассир подписывает приходный кассовый документ, ставит печать "Приходная касса" на квитанцию или копию приходного ордера и выдает ее лицу, внесшему деньги.
18. В случае, если клиент сдает наличные деньги в кассу банка по нескольким приходным документам, кассир принимает деньги по каждому документу отдельно.
19. Если у вносителя наличных денег установлено расхождение (недостача или излишки) между суммой сдаваемых денег и суммой, указанной в приходном кассовом документе, а также при обнаружении сомнительных денежных знаков, кассир перечеркивает первоначальный документ и на оборотной стороне этого документа проставляет предъявленную сумму, удостоверяет подписью и выдает клиенту квитанцию. При этом приходные кассовые документы передаются операционному работнику, переоформляются на фактически вносимую сумму денег и передаются бухгалтеру-контролеру (кассиру), который вычеркивает в кассовом журнале указанную сумму и записывает новую сумму взноса.
На сомнительные денежные знаки кассир в присутствии заведующего кассой и клиента составляет с целью приема на экспертизу денежных знаков акт- опись (Приложение 3 к Правилам) в двух экземплярах, в котором указываются дата, фамилия, имя и отчество (при его наличии) кассира, обнаружившего эти денежные знаки, наименование клиента, достоинство банкнот, номера и серии, а также характерные признаки неплатежности денежных знаков. Акт-опись подписывается кассиром, заведующим кассой, главным бухгалтером или уполномоченным лицом банка. Первый экземпляр акта-описи остается в банке, второй выдается клиенту. По мере накопления изъятые сомнительные денежные знаки направляются на экспертизу в филиал Национального Банка с сопроводительным письмом. В филиал Национального Банка на экспертизу направляются сомнительные денежные знаки только национальной валюты.
Денежные знаки и платежные документы в иностранной валюте, вызывающие сомнение в их платежности, принимаются на инкассо в соответствии с пунктом 221 Правил.
При получении от подразделения Национального Банка заключения экспертизы о признании денежных знаков годными к обращению клиенту производится обмен денежных знаков на основании его экземпляра акта-описи о приеме на экспертизу денежных знаков. А при получении от подразделения Национального Банка заключения экспертизы о том, что сомнительные денежные знаки признаны утратившими силу законного средства платежа, денежные знаки обмену не подлежат, и клиенту выдается экземпляр (копия) соответствующего заключения экспертизы денежных знаков.
При предъявлении вносителем наличных денег, среди которых обнаружены денежные знаки национальной или иностранной валюты (платежные документы), имеющие явные признаки подделки, данные денежные знаки (платежные документы) клиенту не возвращаются, а передаются в органы внутренних дел или в органы финансовой полиции.
Кассир докладывает об этом факте руководителю кассового подразделения, который немедленно сообщает руководителю банка. Руководитель банка извещает органы внутренних дел или органы финансовой полиции и службу безопасности банка.
По прибытии в банк, представители органов внутренних дел или органов финансовой полиции изымают денежные знаки национальной или иностранной валюты (платежные документы), имеющие явные признаки подделки, о чем составляется протокол изъятия данных денежных знаков (платежных документов), один экземпляр которого выдается клиенту. Копия протокола остается в банке. На основании копии протокола заведующая кассой банка оформляет сообщение о денежных знаках (платежных документах), имеющих признаки подделки, с указанием номинала, серии, номера и даты обнаружения, которое в течение пяти рабочих дней направляется в территориальный филиал Национального Банка по месту нахождения банка.
При подтверждении органами внутренних дел или органами финансовой полиции подлинности денежных знаков (платежных документов), они возвращаются банку, который возмещает их стоимость клиенту, а при установлении подделки - остаются в органах внутренних дел или в органах финансовой полиции в качестве вещественного доказательства.
20. Если клиентом деньги в кассу не были внесены, приходные кассовые документы возвращаются кассиром бухгалтеру-контролеру. Записи в кассовом журнале аннулируются, приходный кассовый документ перечеркивается и подшивается в кассовые документы дня.
21. В конце рабочего дня на основании приходных кассовых документов кассир (бухгалтер-кассир) составляет отчетную справку о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение 5 к Правилам) и сверяет сумму справки с суммой фактически принятых им денег.
Справка подписывается кассиром, и указанные в ней кассовые обороты сверяются с записями в кассовом журнале. Сверка оформляется подписями:
кассира в кассовом журнале, бухгалтера-контролера на справке. При оформлении отчетной справки бухгалтером-кассиром обороты сверяет и подписывает старший кассир.
22. Принятые в течение рабочего дня деньги кассир (бухгалтер-кассир)
формирует, упаковывает и сдает их вместе со справкой и приходными документами заведующему кассой (старшему кассиру) под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассиром (Приложение N 6 к Правилам).
23. Поступившие в приходную кассу деньги могут передаваться заведующему кассой (старшему кассиру) в течение рабочего дня несколько раз под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассиром (Приложение N 6 к Правилам). В этих случаях, до передачи денег, кассир должен сверить фактическое их наличие с общей суммой по принятым приходным документам.
24. В случае расхождения между фактическим наличием ценностей и данными отчетных документов кассир ставит об этом в известность заведующего кассой (старшего кассира). При подтверждении излишка или недостачи составляется акт (Приложение N 7 к Правилам), а кассовый работник представляет объяснительную записку начальнику кассового подразделения.
25. Заведующий кассой (старший кассир) сверяет сумму принятых денег со справкой и приходными документами и подписывает справку.
26. Все поступившие в течение рабочего дня наличные деньги должны быть оприходованы в операционную кассу и зачислены на соответствующие счета клиентов в тот же рабочий день.
Параграф 2. Ведение операций в расходных кассах
27. Выдача наличных денег с текущих и корреспондентских счетов клиентов банка производится по:
1) чекам, выдаваемым в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
2) расходным кассовым ордерам.
Выдача других ценностей оформляется внебалансовыми ордерами.
Банки самостоятельно устанавливают формы расходного кассового ордера и чека при условии сохранения всех обязательных реквизитов, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.
28. Для совершения расходных операций заведующий кассой выдает кассирам под отчет необходимую сумму наличных денег под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассиром (Приложение N 6 к Правилам). Полные и неполные пачки принимаются кассиром по обозначениям на накладках с проверкой по корешкам, а пачки, состоящие из неполных корешков или отдельных листов, - полистным пересчетом. Монета принимается по надписям на ярлыках, пакетах (тюбиках).
Все полученные кассиром под отчет суммы и остаток подотчетных сумм, сдаваемых им обратно заведующему кассой, записываются в книгах учета принятых и выданных денег (ценностей) кассира и заведующего кассой. При этом заведующий кассой расписывается в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассира, а кассир при получении - в книге заведующего кассой.
После выдачи кассирам под отчет необходимой суммы наличных денег, заведующий кассой обязан проверить наличие оставшейся в операционной кассе суммы наличных денег и убедиться, что ее остаток, с учетом выданных сумм, соответствует данным книги учета наличных денег операционной кассы и других ценностей в национальной валюте (Приложение N 10 к Правилам) по счету на начало дня.
29. Кассовые документы на получение наличных денег клиент банка предъявляет операционному работнику, который после соответствующей проверки и оформления передает их бухгалтеру-контролеру, в случае его отсутствия - кассиру для записи суммы чека в кассовом журнале по расходу и выдает лицу, получающему наличные деньги, контрольную марку от денежного чека или второй экземпляр расходного кассового ордера для предъявления их в кассу.
В течение операционного дня клиент имеет право получать наличные деньги по двум и более денежным чекам в пределах остатка на его банковском счете.
При недостаточности денег на соответствующем счете клиента расходный кассовый документ возвращается клиенту.
Передача операционным работником расходных кассовых документов кассиру через получателя наличных денег запрещается.
Выдача наличной иностранной валюты со счетов резидентов, а также наличной иностранной и национальной валюты со счетов нерезидентов осуществляется с соблюдением норм валютного законодательства Республики Казахстан.
30. Получив расходный документ, бухгалтер-контролер (кассир) обязан:
1) проверить наличие подписей ответственных лиц банка, имеющих право разрешать выдачу наличных денег, и тождественность этих подписей имеющимся образцам подписей;
2) сличить сумму, проставленную на документе цифрами, с суммой, указанной прописью;
3) проверить соответствие подписей должностных лиц клиента на расходном документе с его карточкой образцов подписей.
Выдача наличных денег осуществляется только при наличии документов, удостоверяющих личность получателя (удостоверения личности, паспорта и других документов, признанных таковыми в соответствии с законодательством Республики Казахстан) или военного билета (для военнослужащих срочной службы).
31. После выполнения действий указанных в пункте 30 Правил бухгалтер- контролер (кассир) передает расходный кассовый документ кассиру, который обязан:
1) вызвать получателя наличных денег по номеру чека или по номеру расходного кассового ордера и уточнить у него получаемую сумму;
2) проверить наличие на документе подписи клиента в получении наличных денег и данных его паспорта (удостоверения личности), а также на обороте денежного чека данных о предъявленном документе, удостоверяющем личность клиента, сверить подпись в получении денег на обороте чека с образцом в предъявленном документе;
3) подготовить сумму наличных денег, подлежащую выдаче;
4) сверить номер контрольной марки, предъявляемой в кассу, с номером на денежном чеке и приклеить на него контрольную марку; при выдаче по расходному кассовому ордеру сличить данные экземпляров (сумму, наличие подписей);
5) повторно пересчитать подготовленную к выдаче сумму денег в присутствии клиента, выдать ему деньги и подписать расходный документ.
32. Выдачу наличных денег кассир производит полными и неполными пачками по обозначенным на накладках и бандеролях суммам без полистного пересчета при условии сохранения неповрежденной упаковки, а также отдельными корешками банкнот. При этом с пачек в присутствии клиента обязательно срезаются гарантийные швы с личными кодами кассиров (пломбы).
Наличные деньги из неполных корешков, а также из пачек с поврежденной упаковкой выдаются кассиром полистным пересчетом. При вскрытии корешков с банкнотами для выдачи наличных денег отдельными листами кассир обязан их предварительно пересчитать.
Кассир производит выдачу наличных денег клиентам только в упаковке банка, производящего выдачу. Выдача наличных денег может осуществляться кассиром в упаковке Национального Банка или другого банка, если порядок урегулирования претензий по выявленным недостачам, излишкам, неплатежным и фальшивым денежным знакам, определен в договоре, заключенном между банками.
Монета, упакованная в мешки, выдается по надписям на ярлыках, а упакованная в пакеты (тюбики) по надписям на них.
В момент выдачи наличных денег кассирам запрещено производить обмен банкнот и монет одних достоинств на другие по требованию клиентов. После завершения выдачи наличных денег, по желанию клиента, кассир может произвести обмен банкнот и монет одних достоинств на другие.
33. Клиент по своему желанию пересчитает в банке полученные наличные деньги, не отходя от кассы, или в специально отведенном месте для пересчета в присутствии контролера кассы. При выявлении в результате пересчета в присутствии контролера кассы недостачи (излишков) наличных денег составляется акт (приложение 7 к Правилам). Недостающая сумма возмещается клиенту банком в тот же день. Затраты, понесенные банком, возмещаются кассовым работником, допустившим недостачу.
34. Заявления клиентов о недостаче, выявлении неплатежных, сомнительных банкнот или монет удовлетворению не подлежат, если деньги не были пересчитаны ими в банке, не отходя от кассы, или в специально отведенном месте для пересчета в присутствии контролера кассы. Для информации клиентов, возле расходных касс банка, на видном месте должно быть помещено соответствующее объявление.
35. В конце рабочего дня кассир сверяет сумму наличных денег, принятых под отчет, с суммой расходных документов и остатком наличных денег, после чего составляет отчетную справку о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение N 5 к Правилам), подписывает ее и приведенные в ней кассовые обороты сверяет с записями в кассовом журнале бухгалтера-контролера.
При этом сверка оформляется подписями кассира в кассовом журнале и бухгалтера-контролера на справке кассира.
В случае расхождения между фактическим наличием наличных денег и данными отчетных документов кассир ставит об этом в известность заведующего кассой. При подтверждении излишка или недостачи составляется акт (Приложение N 7 к Правилам), после которого кассир должен представить объяснительную записку начальнику кассового подразделения. Образовавшаяся недостача наличных денег должна быть погашена кассиром в этот же день. При невозможности покрытия суммы недостачи наличных денег, сроки и порядок погашения недостачи регламентируются внутренними актами банка.
В банках, где расходные операции выполняются заведующим кассой, отчетная справка о кассовых оборотах за день и остатках ценностей не составляется, а все обороты по расходу включаются в сводную справку о кассовых оборотах за день (Приложение N 11 к Правилам).
При выполнении приходных и расходных операций одним кассиром составляется отчетная справка о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение N 5 к Правилам).
36. Остаток наличных денег и расходные кассовые документы за день вместе с отчетной справкой кассир сдает под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассиром (приложение 6 к Правилам) заведующему кассой, который, проверив отчетную справку, подписывает ее и направляет для сшива в документы дня.
Оставшиеся у кассиров в конце рабочего дня отдельные корешки банкнот, сформированные другими кассирами, должны быть до передачи заведующему кассой полистно пересчитаны и упакованы.
Во время выдачи заработной платы или других выплат по содержанию аппарата банка, по окончании рабочего дня платежную ведомость на выдачу заработной платы и остаток аванса, полученные для выплаты заработной платы работникам банка, кассир вкладывает в мешок, горловина которого прошивается вместе с ярлыком и плотно завязывается шпагатом без узлов и надрывов. На ярлыке указываются дата упаковки, сумма вложения и проставляется код кассира или его именной штамп и подпись. Концы шпагата завязываются глухим узлом и пломбируются кассиром. Указанный мешок сдается заведующему кассой под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассиром (Приложение N 6 к Правилам) на хранение до утра следующего рабочего дня с оформлением приходного внебалансового ордера.
Прием заведующим кассой указанного мешка производится с проверкой его целостности и правильности упаковки.
На третий рабочий день после совершения расходных операций, кассир в платежной ведомости против фамилии лиц, которым не произведены выплаты наличных денег, ставит штамп или делает отметку от руки "Депонировано", затем в конце ведомости делает надпись о фактически выплаченных и подлежащих депонированию суммах, сверяет их с общим итогом по платежной ведомости и скрепляет надпись своей подписью. После этого кассир сдает в приходную кассу остаток депонированных сумм по приходному кассовому ордеру.
Параграф 3. Особенности выдачи банками своим клиентам наличных денег в упаковке филиала Национального Банка 36-4. При выдаче банком наличных денег клиентам отдельными корешками, листами или кружками вся пачка с банкнотами или мешок с монетами пересчитывается кассиром под наблюдением заведующего кассой или специально назначенного для этих целей контролера кассы.
36-5. Клиент банка, не отходя от кассы, проверяет в присутствии кассира, выдававшего наличные деньги, банкноты по пачкам и корешкам, монеты - по мешкам, отдельные листы банкнот или кружки монет - полистным или поштучным пересчетом.
36-6. Если клиент банка изъявил желание пересчитать в помещении банка банкноты полистно и монеты по кружкам, кассир не снимает пломбы или клише с выдаваемых пачек с банкнотами и пломбы с мешков с монетами.
36-7. В случаях, предусмотренных пунктом 36-6 Правил выдача кассиром наличных денег клиенту (с момента получения клиентом наличных денег от кассира и до их полистного пересчета в отведенном для этого помещении банка)
производится под наблюдением контролера кассы банка.
Клиент, пройдя в отведенное для пересчета помещение, срезает пломбы, клише и осуществляет пересчет под наблюдением контролера кассы банка. При осуществлении зрительного контроля за пересчетом наличных денег контролер кассы одновременно следит за тем, чтобы на столе находились только полученные наличные деньги.
Верхняя и нижняя накладки, полиэтиленовый пакет со срезанным клише, обвязка с пломбой и бандероли проверяемой пачки с банкнотами, а также ярлык и обвязка с пломбой от мешка с монетами сохраняются до окончания пересчета всей пачки с банкнотами или мешка с монетами.
36-8. При установлении в выдаваемых пачках с банкнотами или мешках с монетами недостачи или излишков составляется акт (Приложение 7 к Правилам) в пяти экземплярах, который подписывается кассиром, контролером кассы и клиентом банка. Три экземпляра направляются в филиал Национального Банка, а два - остаются в банке.
При недостаче или излишках наличных денег в размере 1000 (одна тысяча)
тенге и выше в банке создается комиссия с оформлением соответствующего приказа за подписью руководителя банка для пересчета остатков наличных денег, имеющихся в кассе банка, из которой были выданы клиенту наличные деньги и из операционной кассы банка, и незамедлительно информируется филиал Национального Банка.
По требованию филиала Национального Банка пересчет наличных денег в кассе банка приостанавливается до прибытия представителя филиала 36-9. Выявленная при пересчете недостача наличных денег возмещается Национальным Банком в порядке, предусмотренном нормативным правовым актом Национального Банка, а излишек наличных денег приходуется в кассу банка и в безналичном порядке перечисляется на счет филиала Национального Банка.
36-10. В случае несоблюдения банком требований настоящего параграфа, заявление банка о недостаче банкнот или монет удовлетворению Национальным Банком не подлежит.
Параграф 4. Предварительная подготовка наличных денег
37. Предварительная подготовка наличных денег производится на основании распоряжения и расходных кассовых документов заведующим кассой или специально выделенным кассиром.
Распоряжение формируется на основании заявок клиентов и подразделений банка. В распоряжении указывается один из способов выдачи наличных денег по:
1) чеку клиента через инкассаторов;
2) расходному ордеру банка или другого банка;
3) расходным документам через расходную кассу.
38. Кассир, на которого возложена предварительная подготовка наличных денег для выдачи клиентам, получает от заведующего кассой под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) необходимую сумму денег для осуществления расходных операций. Полученную сумму кассир записывает в свою книгу учета принятых и выданных денег (ценностей) (Приложение N 6 к Правилам). Проверяет правильность оформления принятых им чеков, расходных ордеров и документов, готовит отдельно по каждому документу наличные деньги (полные и неполные пачки, корешки банкнот, мешки (пакеты, тюбики) с монетой и вкладывает деньги в мешок (сумку). Горловина мешка прошивается и плотно завязывается шпагатом без узлов и надрывов, к мешку прикрепляется ярлык и пломбируется.
На ярлыке к мешку (сумке) указывается: наименование клиента, номер расходного документа, дата упаковки и общая сумма вложенных денег (цифрами и прописью), а также проставляется подпись и именной штамп кассира (заведующего кассой). Концы шпагата завязываются глухим узлом и пломбируются кассиром (заведующим кассой), готовившим мешок.
39. Подготовленные к выдаче мешки (сумки) могут быть вложены в общий мешок или запирающуюся на ключ тележку, которые пломбируются кассиром (заведующим кассой), снабжаются ярлыком, на котором проставляются: сумма каждого вложенного мешка, общая сумма вложения, дата упаковки, подпись и именной штамп кассира (заведующего кассой).
40. Предварительно подготовленные наличные деньги вместе с денежными чеками принимаются заведующим кассой от кассира под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) по надписям на ярлыках, прикрепленных к мешкам (сумкам, тележкам), с проверкой их целостности, правильности упаковки и четкости оттисков пломбиров.
41. Аналогичным порядком производится прием кассиром подготовленных мешков (сумок) утром следующего рабочего дня под расписку заведующего кассой.
42. При выдаче клиентам мешков (сумок) с наличными деньгами кассир расходной кассы производит действия в соответствии с пунктами 30 и 31 Правил, при этом пломбы с выдаваемых мешков (сумок) не срезаются.
Выдача опломбированных сумок подразделениям и клиентам по чекам через инкассаторов производится под роспись в кассовых документах и книгах.
43. Вскрытие мешков (сумок) и пересчет денег клиентами осуществляется в специально отведенном для этого помещении банка под наблюдением кассира (контролера), который срезает пломбы с мешков (сумок).
Параграф 5. Ведение операций в вечерней кассе
44. Для приема денег от клиентов после окончания рабочего дня в банке может быть открыта вечерняя касса. Принятые вечерней кассой наличные деньги должны быть зачислены на соответствующие счета клиентов не позднее следующего операционного дня. Вечерняя касса может быть организована по приему наличных денег, а также по приему сумок с наличными деньгами (валютными и другими ценностями) от инкассаторов и клиентов. Вечерняя касса возглавляется контролером вечерней кассы.
45. Прием наличных денег в вечерней кассе производится кассиром и контролером, имеющими право подписи на приходных кассовых документах.
46. Контролеру вечерней кассы выдается штамп "Вечерняя касса", оттиск которого проставляется на приходных кассовых документах, принятых вечерней
47. В случае отсутствия контролера, по письменному распоряжению первого руководителя банка, прием наличных денег в вечерней кассе производится кассиром с применением кассового аппарата компьютерной техники.
При этом имеющийся в кассе штамп "Вечерняя касса" изымается. Перед установкой корпус кассового аппарата пломбируется заведующим кассой. Ключ от суммирующего счетчика выдается кассиру, ключ для гашения счетчика - заведующему кассой. При использовании компьютерной техники порядок совершения кассовых операций в вечерней кассе регламентируется внутренними актами банка.
У вечерней кассы помещается объявление о том, что выдаваемые клиентам квитанции снабжаются проставленным на кассовом аппарате оттиском штампа с указанием суммы взноса. В объявлении должно быть указано, что квитанции без подписи кассира и оттиска штампа кассового аппарата, а также с исправленными или проставленными в оттиске штампа суммами и датами от руки являются недействительными. При этом образец оттиска помещается в объявлении.
После проверки представленных клиентом документов и приема наличных денег, кассир подписывает документы и снабжает квитанцию вместе с объявлением или сопроводительной ведомостью на оборотной стороне оттиском штампа кассового аппарата. Квитанцию кассир выдает клиентам, а объявление или сопроводительную ведомость оставляет у себя.
По окончании приема наличных денег кассир извлекает из кассового аппарата ленту, вычеркивает из нее все неправильно учтенные суммирующим счетчиком суммы по данным оставшихся у него испорченных документов, подсчитывает общую сумму и сверяет ее с фактической суммой наличных денег.
Общую сумму принятых наличных денег кассир записывает цифрами и прописью в контрольной ленте, ставит дату и удостоверяет своей подписью все произведенные в контрольной ленте записи и исправления.
48. После окончания приема наличных денег вечерней кассой производится сверка принятых наличных денег с данными кассового журнала или контрольной ленты кассового аппарата и с суммой приходных документов. После сверки кассовый журнал подписывается контролером и кассиром, а контрольная лента - кассиром.
Банкноты и монеты, пересчитанные, сформированные и упакованные кассиром вечерней кассы соответственно в пачки и мешки, приходные кассовые документы, кассовый журнал и печать по окончании операций вечерней кассы хранятся в сейфе. Сейф закрывается кассиром и контролером и сдается под охрану и под расписку лицам, имеющим допуск к открытию, закрытию и опечатыванию кладовых, несгораемых сейфов и других денежных хранилищ в контрольном журнале лиц, допускаемых к открытию, закрытию и опечатыванию кладовых, несгораемых сейфов и других денежных хранилищ (Приложение 29 к Утром следующего дня работники вечерней кассы принимают сейф от охраны, наличные деньги и документы вечерней кассы по произведенным операциям передают заведующему кассой. Заведующий кассой сверяет сумму принятых наличных денег с данными кассового журнала или с контрольной лентой и с суммой приходных документов. При совпадении сумм, приходные кассовые документы передаются бухгалтеру-контролеру для бухгалтерских проводок.
В приеме наличных денег заведующий кассой расписывается в кассовом журнале или на контрольной ленте кассового аппарата.
В случае несоответствия суммы фактически принятых наличных денег данным кассового журнала и приходных документов, заведующий кассой выясняет причины и составляет об этом акт (Приложение N 7 к Правилам).
49. Прием сумок с ценностями от инкассаторов осуществляется двумя сотрудниками банка, один из которых является контролером, а другой - кассиром.
Сдачу сумок (мешков) осуществляет старший бригады инкассаторов в присутствии всех инкассаторов этой бригады. Водитель автомашины, на которой производился сбор денежной выручки, должен находиться в помещении банка до окончания сдачи инкассаторами сумок (мешков) с наличными деньгами.
Принятые от бригады инкассаторов сумки с ценностями вечерней кассы, по мере их приема от одной бригады инкассаторов, тут же сдаются в кассу пересчета (если в банке организована ночная касса пересчета).
50. Инкассатор-сборщик предъявляет контролеру доверенность, накладные к сумкам (мешкам) с денежной выручкой (Приложение N 12 к Правилам), при сдаче сумок с валютными и другими ценностями - препроводительную ведомость к сумке с валютными и другими ценностями (Приложение N 17 к Правилам) и явочные карточки (Приложение N 13 к Правилам) на сдаваемые в кассу сумки (мешки).
51. Контролер проверяет соответствие записей в накладных (препроводительных ведомостях) и явочных карточках, регистрирует подлежащие приему от инкассаторов сумки в обоих экземплярах журнала учета принятых сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок (Приложение N 14 к Правилам) под копирку, и по мере регистрации передает накладные (препроводительные ведомости) кассиру.
В журнале должны указываться обнаруженные при приеме исправления в явочных карточках без соответствующих оговорок, расхождения записей в явочных карточках с накладными (препроводительными ведомостями).
Количество и номера порожних сумок, подлежащих сдаче в кассу, контролер устанавливает по данным записей в явочных карточках и по фактическому наличию порожних сумок.
52. После этого контролер проверяет соответствие количества сдаваемых сумок в кассу данным справки о выданных инкассаторам сумках (мешках), явочных карточках (Приложение N 15 к Правилам), а затем явочные карточки возвращает инкассаторам.
53. Кассир при приеме сумок с наличными деньгами и другими ценностями от инкассаторов проверяет:
1) не имеют ли поступившие сумки каких-либо повреждений или дефектов (заплат, наружных швов, разрыва ткани, повреждение пломб, разрыва шпагата или узлов на шпагате и других);
2) четкость оттисков пломбиров на пломбах, которыми опломбированы сумки (мешки), и соответствие их заверенным банком образцам;
3) соответствие номеров сумок, сдаваемых инкассаторами, номерам указанным в накладных (препроводительных ведомостях) к сумкам;
4) соответствие общей суммы принимаемой выручки записям в журнале учета принятых сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок (Приложение N 14 к Правилам) и подсчитанной общей объявленной суммы по накладным (препроводительным ведомостям).
54. После приема сумок (мешков) контролер, кассир и каждый член бригады инкассаторов подписывают оба экземпляра журнала учета принятых сумок (мешков) с ценностями и порожних сумок. При этом второй экземпляр журнала контролер выдает старшему бригады инкассаторов.
55. Кассир и контролер производят подсчет количества принятых от инкассаторов сумок, сверяют их с количеством, указанным в журнале учета принятых сумок (мешков) с ценностями и порожних сумок, и вкладывают в сейф.
Документы, на основании которых производился прием сумок, хранятся вместе с наличными деньгами и другими ценностями. Сейф закрывается на два ключа, один из которых находится у кассира, другой - у контролера, опечатывают его своими печатями. После чего сейф сдается под охрану в порядке, предусмотренном пунктом 48 Правил.
Об общем количестве принятых по всем маршрутам сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок составляется справка о принятых вечерней кассой сумках (мешках) с наличными деньгами и порожних сумках (Приложение N 16 к Правилам), которая вместе с первыми экземплярами журналов учета принятых сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок (Приложение N 14 к Правилам) хранится в отдельной папке.
56. Сумки (мешки) с наличными деньгами, доставленные с маршрута, после закрытия вечерней кассы, хранятся в специально выделенных сейфах под ответственностью инкассаторов, доставивших сумки (мешки).
57. При предъявлении инкассаторами дефектных сумок (мешков) с наличными деньгами или другими ценностями (поврежденные пломбы, отрыв пломбы от шпагата, повреждение сумки (мешка) и другие), при несоответствии записей в накладной (препроводительной ведомости) о сумме проинкассированной выручки цифрами и прописью, а также в случае расхождения суммы, указанной в накладной (препроводительной ведомости), с суммой, указанной в явочной карточке, кассир в присутствии контролера и инкассаторов, предъявивших такие сумки (мешки), вскрывает их и пересчитывает полистно находящиеся в них деньги и ценности.
При приеме и пересчете денег и ценностей из дефектной сумки (мешка), в случае обнаружения в ней недостачи или излишка, о результатах пересчета составляется акт в двух экземплярах. Первый экземпляр акта остается в кассовых документах банка вместе с сопроводительным документом, второй - направляется клиенту, сдавшему ценности инкассатору. Акт подписывается всеми лицами, присутствовавшими при приеме и пересчете денег и ценностей. В акте указываются дата приема и вскрытия сумки (мешка), ее номер, за каким клиентом она закреплена, кем, в каком помещении и в чьем присутствии произведен пересчет ценностей из данной сумки, какие повреждения были обнаружены, в какой упаковке были деньги и ценности, сумма вложенных ценностей по данным сопроводительного документа и какая сумма фактически оказалась в сумке (мешке) по видам, достоинствам ценностей.
При недостаче у инкассаторов сумки (мешка) с ценностями, порожней сумки (мешка), явочной карточки или при обнаружении недостачи или излишка денег и ценностей в сумке (мешке), имеющей какие-либо повреждения или прочие дефекты, а также в случае неявки инкассаторов с маршрута в установленный срок, кассир или контролер немедленно сообщают об этом руководству банка.
58. Приказом по банку руководитель может возложить обязанности по приему сумок с ценностями на одного кассового работника. В этом случае кассир кроме своих обязанностей выполняет требования, изложенные в пунктах 52, 53, 55 Правил.
Принятые от инкассаторов сумки (мешки), накладные (препроводительные ведомости к сумкам с валютными и другими ценностями) к ним кассир вкладывает в сейф (кладовую).
59. Наличные деньги, пересчитанные и упакованные кассиром вечерней кассы, упаковываются в сумки (мешки) и опломбируются пломбирами кассира вечерней кассы и контролера.
Сумки (мешки) с ценностями, принятые от инкассаторов, помещаются в сейф, который опечатывается печатями работников вечерней кассы.
В сейф помещается журнал учета сумок (мешков), принятых от инкассаторов, а также акт, в котором указано количество непересчитанных инкассаторских сумок (мешков) и количество сумок (мешков) с ценностями, пересчитанных и упакованных кассирами вечерней кассы.
По усмотрению руководителя банка, может быть организована передача ценностей от вечерней кассы в операционную кассу банка без явки работников вечерней кассы, в случае если в вечерней кассе устанавливается сейф (сейфы), один экземпляр ключей от которого находится у работников вечерней кассы, второй - у лиц, ответственных за сохранность ценностей.
Сейф сдается под охрану. В договоре на охрану оговаривается, что сейф, сданный под охрану работниками вечерней кассы вечером, утром принимается из- под охраны лицами, ответственными за сохранность ценностей, которые осуществляют прием наличных денег в порядке, изложенным в пункте 48 Правил.
Параграф 6. Работа кассы пересчета
60. Для проведения пересчета проинкассированной денежной выручки клиентов банка, в кассовом подразделении организуется касса пересчета.
Пересчет денег из инкассаторских сумок производится кассирами кассы пересчета с индивидуальной формой обработки наличных денег под контролем кассира-контролера, назначаемого из числа наиболее опытных кассиров.
Бригада кассы пересчета должна быть снабжена металлическим шкафом, ключ от которого должен находиться у контролера и специально оборудованными столами или передвижными металлическими шкафами, ключи от которых должны находиться у кассиров кассы пересчета.
Вход работников в кассу пересчета в верхней одежде, наличие сумок и других личных предметов, ценностей - строго запрещается.
Во время работы кассирам бригады не разрешается отлучаться, а на период обеденного перерыва имеющуюся у них денежную наличность они обязаны хранить в индивидуальном шкафу специального стола или передвижном металлическом шкафу, которые должны быть закрыты на ключ.
Покидать рабочее место разрешается только после пересчета выданной инкассаторской сумки в составе всей бригады.
До начала работы, сумки с денежной наличностью контролеры бригады кассы пересчета принимают от контролера и кассира вечерней кассы или от бригады инкассаторов под расписку в справке.
61. Сумки с наличными деньгами и накладные к ним кассир-контролер кассы пересчета принимает от кассира и контролера вечерней кассы под расписку в справке о принятых вечерней кассой сумках (мешках) с наличными деньгами и порожних сумках (Приложение N 16 к Правилам) по журналу учета принятых сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок или накладным к сумкам (Приложение N 14 к Правилам).
Кассиру-контролеру кассы пересчета передаются также порожние инкассаторские сумки, журнал учета принятых сумок (мешков) с ценностями и порожних сумок, справка о выданных инкассаторам сумках (мешках) и явочных карточках. Контролер проверяет целостность сумки и соответствие номера принимаемой сумки (мешка), номеру, указанному в журнале учета принятых сумок (мешков) с ценностями и порожних сумок.
62. Кассир-контролер в течение рабочего времени принятые для пересчета сумки с денежной наличностью хранит в металлическом шкафу. Кассир- контролер выдает каждому кассиру кассы пересчета по одной сумке для пересчета, предварительно записывая ее номер в контрольную ведомость по пересчету наличных денег (Приложение N 18 к Правилам).
Кассир, получив сумку, должен проверить четкость оттисков пломбиров на пломбах. Сумка вскрывается путем разрезания только одного оборота шпагата.
После снятия с сумки пломбы со шпагатом кассир вынимает из нее наличные деньги и передает сумку кассиру-контролеру кассы пересчета, оставляя до конца пересчета пломбу от вскрытой сумки, которая должна находиться отдельно от пломб ранее пересчитанных сумок. В случае недостачи банкнот, монет или выявлении неплатежных наличных денег эта пломба не обезличивается и хранится у кассира-контролера десять рабочих дней для предъявления клиенту по его требованию. Кассир-контролер кассы пересчета проверяет, все ли наличные деньги изъяты из сумки, вынимает из специального кармана внутри сумки препроводительную ведомость и оставляет сумку и эти документы у себя для контроля.
63. После пересчета ценностей кассир сообщает контролеру фактически оказавшуюся в сумке сумму денег. Кассир-контролер кассы пересчета сверяет названные суммы с суммами, указанными на лицевой и оборотной сторонах препроводительной ведомости.
При тождестве сумм, названных кассиром и указанных в препроводительной ведомости, контролер кассы пересчета передает препроводительную ведомость или квитанцию кассиру для подписи. После этого кассир-контролер кассы пересчета скрепляет препроводительную ведомость или квитанцию своей подписью и записывает суммы в контрольную ведомость.
Кассир убирает все пересчитанные наличные деньги в ящик своего стола, затем получает от контролера новую сумку.
При расхождении суммы, фактически оказавшейся в сумке, с суммой, указанной в препроводительной ведомости, кассир сверяет с кассиром- контролером сумму пересчитанных денег по достоинствам и вторично полистно пересчитывает наличные деньги тех достоинств, в сумме которых выявлены расхождения.
При подтверждении недостачи или излишка, а также при выявлении неплатежных, сомнительных и фальшивых (поддельных) наличных денег составляется акт на лицевой стороне препроводительной ведомости к сумке за подписями кассира и контролера.
Неплатежные и сомнительные банкноты и монеты национальной и иностранной валюты регистрируются в акте-описи (Приложение 3 к Правилам), в котором указываются наименование клиента, наименование валюты, достоинство банкнот (монет), их номер и серия, общая сумма, характерные признаки неплатежности, и передаются руководителю кассового подразделения. Изъятые неплатежные и сомнительные денежные знаки национальной валюты направляются на экспертизу в филиал Национального Банка. Работа с денежными знаками и платежными документами в иностранной валюте, вызывающими сомнение в их платежности, осуществляется в соответствии с пунктом 221 Правил.
Обнаруженные при пересчете денежные знаки национальной или иностранной валюты, имеющие явные признаки подделки, передаются в органы внутренних дел или в органы финансовой полиции. Руководитель кассового подразделения сообщает о данном факте клиенту банка, у которого были обнаружены данные денежные знаки, и органам внутренних дел или органам финансовой полиции. По прибытии в банк, представители органов внутренних дел или органов финансовой полиции изымают денежные знаки национальной или иностранной валюты, имеющие явные признаки подделки, о чем составляется протокол изъятия данных денежных знаков, один экземпляр которого выдается банку.
При подтверждении органами внутренних дел или органами финансовой полиции подлинности денежных знаков, они возмещаются клиенту, при установлении подделки - остаются в органах внутренних дел или в органах О недостаче наличных денег кассир-контролер кассы пересчета обязан немедленно поставить в известность заведующего кассой, а в необходимых случаях - руководителя банка, для принятия соответствующих мер к выявлению причин недостачи наличных денег.
На каждого клиента в кассе пересчета заводится карточка, в которой регистрируются по каждому акту суммы недостач или излишков, обнаруженных при пересчете сумки с наличными деньгами. Аналогичный учет ведется также по каждому кассиру, установившему недостачу или излишек.
Руководители банков обязаны ежемесячно рассматривать данные об излишках и недостачах наличных денег в сумках с проинкассированной выручкой и принимать необходимые меры к недопущению случаев неправильных вложений наличных денег клиентами в инкассаторские сумки (рекламационные письма и разъяснительная работа, применение штрафных санкций, предусмотренных договорами).
64. После вскрытия всех сумок и пересчета наличных денег кассир-контролер выводит суммы пересчитанных наличных денег по каждому кассиру в контрольных ведомостях и передает препроводительные ведомости к сумкам бухгалтеру-контролеру для записи результатов пересчета выручки в кассовый приходный журнал и отражения в бухгалтерском учете, а порожние сумки – руководителю службы инкассации (дежурному инкассатору) под расписку в отдельной книге с указанием их количества.
65. В конце дня кассир кассы пересчета производит сверку суммы пересчитанных и упакованных им наличных денег с данными контрольной ведомости, которая оформляется подписями кассира и кассира-контролера под общей суммой наличных денег, пересчитанных кассиром. Аналогичная сверка производится также при передаче денег заведующему кассой в течение рабочего дня.
Банкноты и монеты, из которых нельзя сформировать полные пачки, корешки и мешки передаются кассирами по указанию контролера под расписку в контрольных листах специально выделенному кассиру, который обрабатывает и формирует их.
66. Пересчитанные и сформированные наличные деньги кассиры передают контролеру вечерней кассы или заведующему кассой под расписку в контрольных листах. Ему же передаются документы по пересчету наличных денег.
67. Заведующий кассой сверяет соответствие суммы денег, принятой им от кассиров, данным справки о принятых кассой сумках с наличными деньгами и порожних сумках и расписывается в ней.
Параграф 7. Завершение операционного дня операционной кассы
68. После сверки кассовых оборотов с кассовым журналом, кассиры сдают заведующему кассой сформированные остатки имеющихся у них наличных денег вместе со справками и кассовыми документами.
Заведующий кассой, приняв наличные деньги, отчетные справки и документы от кассиров, проверяет:
1) правильно ли выведены в справках остатки наличных денег с учетом записей в своей книге учета принятых и выданных денег (ценностей);
2) соответствует ли количество сданных кассирами документов и суммы по ним данным справок.
В последующем заведующий кассой, на основании отчетных справок кассиров операционной кассы и записей в журналах о принятых суммах наличных денег кассой пересчета и вечерней кассой, а также по документам, деньги по которым приняты или выданы им лично, составляет сводную справку о кассовых оборотах за день (Приложение N 11 к Правилам) и сверяет итоги ее с данными бухгалтерского учета. Сверка заверяется подписью работника бухгалтерии на сводной справке о кассовых оборотах за день, которая вместе с отчетными справками кассиров о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение N 5 к Правилам) хранится в кассовых документах дня.
После сверки кассовых оборотов за день, заведующий кассой записывает в книгу учета наличных денег операционной кассы и других ценностей общую сумму прихода и расхода денег и выводит в ней остаток кассы, а также остаток других ценностей на начало следующего дня (Приложения NN 10, 37, 38 к Правилам), которые заверяются подписями должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей.
69. В случае расхождения между остатком наличных денег в кассе и данными бухгалтерского учета заведующий кассой немедленно ставит об этом в известность руководителя банка, главного бухгалтера и начальника кассового подразделения для принятия мер по выявлению причин расхождения. При подтверждении излишка или недостачи составляется акт (Приложение N 7 к После сведения кассы, заведующий кассой брошюрует кассовые документы или передает их вместе с приложениями для формирования и брошюровки одному из кассовых работников.
70. Справки по кассовым документам выдаются по требованию за подписью главного бухгалтера или его заместителя кассовым работником, ответственным за кассовые документы.
Вынос из помещения кассы папок с кассовыми документами допускается лишь в отдельных случаях по письменному разрешению руководителя банка. К концу рабочего дня документы должны быть обязательно возвращены в кассу.
71. Кассовые документы могут быть изъяты из банка в соответствии с требованиями действующего законодательства Республики Казахстан. На место изъятого подлинного кассового документа подшиваются заверенная заведующим кассой копия изъятого документа, вся переписка об изъятии документа, постановление и протокол выемки.
В случаях, когда изъятию подлежат одновременно несколько кассовых документов под разными датами за один календарный год, на место одного из изымаемых документов помещаются его копия, постановление и протокол выемки документов, а взамен остальных - только их копии с отметками о месте нахождения постановления и протокола выемки документов.
Параграф 8. Оформление кассовых документов
72. Все кассовые документы на прием и выдачу наличных денег и ценностей должны иметь подписи должностных лиц банка, ответственных за сохранность ценностей банка.
Выдача чековой книжки осуществляется в соответствии с требованиями, установленными в Правилах применения чеков на территории Республики Казахстан, утвержденных постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 августа 2016 года № 204, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 14346.
73. Кассиры имеют образцы подписей руководителя банка и главного бухгалтера банка (филиала банка) на расчетно-кассовых документах, заверенных руководителем банка.
74. Кассовые документы на прием и выдачу наличных денег и ценностей заполняются от руки чернилами или шариковой ручкой (синего или черного цвета) разборчиво и должны содержать обязательные реквизиты (наименование, номер и дату документа, полное наименование клиента, номер банковского счета, бизнес-идентификационный номер (индивидуальный идентификационный номер), код отправителя денег, код бенефициара, код назначения платежа, а при приеме наличных денег в оплату налогов и других обязательных платежей, неналоговых и иных поступлений в бюджет - код бюджетной классификации).
Сумма в кассовых документах, на которую совершается кассовая операция, указывается цифрами и прописью (сумма прописью пишется с заглавной буквы), месяц прописью. Свободные места в кассовых документах, предназначенные для указания суммы прописью и цифрами, прочеркиваются. Исправления в кассовых документах не допускаются.
Кассовые документы на прием и выдачу наличных денег и ценностей подписываются клиентом, кассовыми и операционными работниками банка.
Допускается использование бланков кассовых документов, заполненных с использованием компьютерных систем и специального программного обеспечения при условии наличия в них обязательных реквизитов.
Документы, имеющие какие-либо исправления, возвращаются для переоформления.
75. Передача кассовых документов производится в соответствии с установленным внутренним документооборотом банка. Передача кассовых документов через клиентов, а также выдача клиентам оплаченных и исполненных кассовых документов запрещается, кроме экземпляров документов, предусмотренных для передачи на руки клиенту.
Не допускается прием и выдача ценностей без оформления кассовых документов по установленной форме. Излишки или недостача денег и ценностей, образовавшиеся в результате кассовых операций и не оформленные кассовыми документами, подлежат, соответственно, оприходованию или взысканию с кассира с составлением акта.
76. Кассовые документы за каждый день подбираются по балансовым счетам (в порядке возрастающей нумерации) отдельно по приходу и по расходу кассы. Внебалансовые документы подбираются по номерам внебалансовых счетов: сначала - приходные, а затем - расходные.
Кассовые документы должны быть сформированы не позднее следующего рабочего дня в отдельные папки за каждый день.
Лента подсчета отдельно по приходу и расходу кассовых документов, подписанная работником, производившим подсчет, помещается в папку перед кассовыми документами. При использовании программного обеспечения, выполняющего формирование отчета о кассовых оборотах за день, ленты подсчета не применяются. В этом случае в папку перед кассовыми документами подшивается отчет, сформированный с помощью программного обеспечения.
В папку с кассовыми документами подшиваются приходные и расходные документы банка. Титульный лист папки с кассовыми документами оформляется в соответствии с реквизитами Приложения N 19 к Правилам.
После сверки суммы кассовых документов с книгой учета наличности операционной кассы и других ценностей, надпись на лицевой стороне папки с кассовыми документами заверяется работником, формировавшим ее, и заведующим кассой.
Формирование кассовых документов по операциям с наличной иностранной валютой производится по каждому виду валюты в отдельности с указанием в кассовых ордерах кода валют и тенгового эквивалента по рыночному курсу обмена валют, установленному в соответствии с законодательством Республики Казахстан на дату выполнения операции.
77. Не позднее следующего рабочего дня итоговые суммы расходных и приходных операций по кассовым документам должны быть сверены главным бухгалтером банка или лицом, на которое возложено совершение такой операции, с данными бухгалтерского учета и заверены его подписью.
При небольшом объеме работы допускается брошюрование кассовых документов за несколько рабочих дней, но не более одного календарного месяца, при этом к документам каждого рабочего дня прикладывается титульный лист (Приложение N 19 к Правилам).
Сброшюрованные или несброшюрованные кассовые документы, должны быть подобраны по дням и находиться до их полного формирования в папке и храниться под ответственностью заведующего кассой в кладовой или в отдельном несгораемом сейфе (металлическом шкафу) – в течение срока, утвержденного внутренними правилами банка, но не менее одного календарного года, а затем передаются на хранение в архив.
Параграф 9. Организация работы с наличными деньгами
78. В приходных и расходных кассах в рабочее время необходимо держать наличные деньги и ценности только в тех суммах, которые необходимы для текущих операций. Все остальные деньги и ценности должны храниться в кладовой банка.
79. В кладовой хранятся деньги и ценности, проведенные по бухгалтерскому учету банка и оприходованные по книгам кассы.
80. Временная передача кладовой и ценностей, хранящихся в ней, а также ключей и печатей от лиц, ответственных за сохранность ценностей, другим лицам производится по приказу первого руководителя банка (филиала банка) с проведением ревизии ценностей.
81. Кассиры должны хранить наличные деньги и другие ценности в течение рабочего дня в отдельных сейфах, металлических шкафах или в тележках, которые обязательно закрываются на ключ при временном отсутствии кассира на рабочем месте. При этом оставлять ключи в замочной скважине категорически запрещается.
Параграф 10. Формирование и упаковка наличных денег
82. Во всех банках применяется единый, установленный настоящими Правилами, порядок обработки, формирования и упаковки наличных денег.
83. Кассиры сортировывают принятые ими в кассу наличные деньги по достоинствам, а затем на годные к обращению и ветхие. Банкноты, отнесенные в разряд ветхих банкнот, в обращение не выпускаются и подлежат сдаче в филиал Рассортированные по достоинствам годные и ветхие банкноты кассир формирует и укладывает банкноты по ориентации (лицевой стороной вверх в одну сторону) и упаковывает отдельно.
84. Каждые 100 (сто) листов банкнот одного достоинства формируются в корешки и обандероливаются поперечной бандеролью. На бандероли должны быть проставлены: наименование банка, банковский идентификационный код, дата упаковки, именной штамп и подпись кассира, производившего сортировку и пересчет наличных денег.
Каждые 10 (десять) корешков банкнот одного достоинства формируются в пачку по 1000 (тысяче) листов, которая снабжается верхней и нижней стандартными накладками и обвязывается шпагатом без узлов и надрывов крестообразно двойной вязкой на четыре глухих узла.
На верхней стандартной накладке должны быть указаны наименование банка, банковский идентификационный код, достоинство, сумма, дата упаковки, подпись кассира, именной штамп или личный код кассира, считавшего и формировавшего наличные деньги в пачки. На верхних накладках пачек ветхих наличных денег, кроме вышеуказанных реквизитов, проставляется дополнительно штамп "Ветхие". Со стороны нижней накладки на оба конца шпагата около узла кассир накладывает пломбу.
Наряду с использованием шпагата при упаковке пачек банкнот допускается использование вакуумных упаковщиков.
При упаковке наличных денег в полиэтиленовые пакеты по 1000 (тысяче)
листов при помощи вакуумных упаковщиков, банкноты формируются по 100 (сто) листов в корешке. Верхние стандартные накладки содержат все вышеуказанные реквизиты. На заварочном шве при помощи клише проставляется банковский идентификационный код и личный код кассира, производившего формирование и упаковку наличных денег.
85. Оставшиеся у кассиров наличные деньги, из которых нельзя сформировать полные пачки и корешки, передаются для объединения и упаковки специально выделенным кассирам под роспись в книге учета принятых и выданных денег (ценностей).
При объединении и упаковке кассиры полистно пересчитывают принятые банкноты в неполных корешках и формируют из них полные корешки.
Оставшиеся наличные деньги, из которых нельзя сформировать полные корешки, упаковывается в пачку, состоящую из банкнот разного достоинства. При этом банкноты в пачке обандероливаются одной общей бандеролью без оформления реквизитов. Пачка снабжается верхней накладкой, на которой указываются наименование банка, банковский идентификационный код, количество и сумма банкнот каждого достоинства, общая сумма вложения, дата упаковки, код (именной штамп и подпись) кассира, производившего пересчет наличных денег.
Полные корешки, принятые от разных кассиров, формировать в сборные пачки запрещается, все эти корешки подлежат обязательному полистному пересчету. Затем все полные корешки подбираются по достоинствам и упаковываются в полные пачки.
Отдельные корешки, из которых нельзя сформировать полные пачки, упаковываются в неполные пачки одного достоинства или в пачки наличных денег разного достоинства, но не более десяти корешков в пачке. На верхних накладках пачек проставляются: наименование банка, банковский идентификационный код, дата формирования, код (именной штамп) и подпись кассира, производившего пересчет, и, дополнительно собственно указываются достоинство, количество и сумма банкнот каждого достоинства, общая сумма вложения, а на пачках, состоящих из корешков разного достоинства, дополнительно проставляется - штамп "Сборная". Сборные пачки хранятся в остатке операционной кассы не более десяти календарных дней.
Сборные и неполные пачки, а также пачки, состоящие из неполных корешков, остающиеся в остатке операционной кассы, на следующий день должны передаваться для их объединения специально выделенному кассовому работнику под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей)
заведующего кассой. При этом, не допускается пересчет и объединение наличных денег кассовыми работниками, которые ее формировали.
Наличные деньги, подвергаемые контрольному пересчету, упаковываются в соответствии с пунктом 85 Правил, при этом проставляется дополнительно штамп "Контрольный пересчет" на бандеролях и верхних накладках.
Штампы "Ветхие", "Сборная", "Контрольный пересчет" проставляются на верхних накладках, а на бандеролях - только штампы "Ветхие" и "Контрольный пересчет".
86. Пачки банкнот, предназначенные для выдачи клиентам в тот же день, снабжаются только верхними накладками, обвязываются шпагатом крестообразно без наложения на концы шпагата пломбы или упаковываются в полиэтиленовые пакеты при помощи вакуумных упаковщиков.
Монета может быть сформирована кассирами по достоинствам в полные и неполные мешки (пакеты, тюбики). В один мешок по номиналам вкладывается следующее количество монет:
1 тенге - 3000 (три тысячи) штук;
3 тенге - 2000 (две тысячи) штук;
5 тенге - 1500 (одна тысяча пятьсот) штук;
10 тенге - 1000 (одна тысяча) штук;
20 тенге - 500 (пятьсот) штук;
50 тенге - 500 (пятьсот) штук.
В один мешок по номиналам вкладывается следующее количество монет нового монетного ряда:
1 тенге - 4000 (четыре тысячи) штук;
2 тенге - 4 000 (четыре тысячи) штук;
5 тенге - 3000 (три тысячи) штук;
10 тенге - 2500 (две тысячи пятьсот) штук;
20 тенге - 2500 (две тысячи пятьсот) штук;
50 тенге - 1500 (одна тысяча пятьсот) штук;
100 тенге - 1 000 (одна тысяча) штук.
Банки могут формировать сборные мешки с монетами различных номиналов, весом не более 7 килограммов.
При частичном изъятии монет или дополнительном вложении в мешок, остаток монет в обязательном порядке должен быть пересчитан кассирами по кружкам, а расфасованная монета - по надписям на пакетах (тюбиках).
Параграф 11. Передача ценностей между кассовыми работниками
87. Перед началом рабочего дня заведующий кассой выдает кассирам наличные деньги под расписку в книге учета принятых и выданных (ценностей) и бланки строгой отчетности под расписку в книге учета бланков строгой отчетности, выданных под отчет ответственным исполнителям (Приложение N 20 к Правилам), необходимые для совершения операций в течение дня.
88. Кассовые работники должны своевременно отражать полученные (переданные) ценности в своих книгах учета принятых и выданных денег (ценностей). Заведующий кассой выдает операционным работникам бланки строгой отчетности под расписку в книге учета бланков строгой отчетности, выданных под отчет ответственным исполнителям.
89. Полные и неполные пачки, а также пачки, состоящие из неполных корешков банкнот, принимаются заведующим кассой по обозначениям на накладках с проверкой по корешкам без полистного пересчета, а полные и неполные мешки (пакеты, тюбики) принимаются по обозначениям на ярлыках при условии их упаковки в соответствии с требованиями параграфа 10 настоящей главы.
Передача наличных денег между кассовыми работниками для объединения осуществляется сплошным полистным пересчетом, пересчетом по кружкам.
3. Обслуживание клиентов по кассе с применением автоматизированных систем
90. Банки принимают от клиентов наличные деньги в национальной валюте в счет уплаты налогов и других обязательных платежей в бюджет, пенсионных взносов, социальных отчислений, платежей от физических лиц в пользу юридических лиц и индивидуальных предпринимателей за реализованные товары, оказанные услуги, выполненные работы, а также платежей для последующего зачисления на банковские счета физических лиц.
91. Прием платежей от клиентов осуществляется приходными кассами банков.
92. Прием коммунальных платежей, пенсионных взносов, социальных отчислений, а также налогов, неналоговых и иных поступлений в бюджет осуществляется на основании платежных документов, предусмотренных нормативными правовыми актами Национального Банка.
93. При проведении постоянных платежей от клиентов (плата за коммунальные платежи, плата за учебу и другие) между банком и юридическими лицами, в пользу которых принимаются платежи, может быть заключен договор на прием платежей. В этом случае плата за исполнение операции взимается в соответствии с условиями договора.
При заключении договоров должны быть четко определены виды платежей, формы приходных документов и порядок их заполнения, условия приема и зачисления платежей, форма представления и способ передачи платежных документов, ответственность и обязанность сторон, сумма комиссионных вознаграждений, которые оплачивают юридические лица банку за совершение этих операций.
94. Банки могут заключать договоры с юридическими лицами о порядке проведения операций в совместно образованных системах по приему и платежам.
В этих системах могут применяться документы на электронных носителях, на которых размещается необходимая информация о реквизитах плательщика, получателя денег и суммы платежа. Эти документы выдаются плательщику юридическим лицом - получателем денег и принимаются банками - членами системы как основание для совершения операций.
95. Для осуществления учета операций и формирования необходимых учетных документов могут применяться автоматизированные системы кассовой работы (далее - системы кассовой работы), которые функционируют в программном обеспечении "Операционный день банка". В случае выполнения операции по приему платежей кассами банков (или их филиалов) могут применяться системы кассовой работы, которые функционируют автономно.
Информация о проведении в этих системах операций передается в "операционный день банка" после окончания операционного дня по соответствующим каналам связи или через промежуточные носители информации.
96. Если банки в соответствии с условиями договора, заключенного с юридическим лицом - получателем денег, принимают платежные документы на электронных носителях, к ним должны быть приложены бумажные документы для ознакомления с информацией на этих носителях.
97. Все выполняемые кассиром операции должны фиксироваться в протоколе работы системы кассовой работы в форме, не допускающей изменений его содержания. После окончания работы данный протокол должен храниться в документах операционного дня.
98. Кассир, осуществляющий прием платежей получает в подотчет от заведующего кассой необходимую сумму банкнот мелких номиналов и разменную монету под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей), если касса находится при кассовом узле или в книге учета наличных денег, отправленных банком (или его филиалом) в кассу через инкассаторов банка, если касса находится за пределами кассового узла.
99. При приеме платежей, кассир в обязательном порядке:
1) проверяет правильность заполнения приходного документа;
2) принимает от клиента и пересчитывает наличные деньги, сверяет сумму наличных денег с суммой, указанной в приходном документе.
В случае отсутствия в представленном клиентом приходном кассовом документе необходимых реквизитов или в случае, если сумма наличных денег меньше суммы платежа, операция не выполняется, а документ и деньги возвращаются клиенту.
100. При использовании программного обеспечения, кассир вводит в компьютер данные, предъявленные клиентом приходного документа. По окончании ввода печатает квитанцию со следующими реквизитами:
наименование банка, дата, назначение платежа, сумма, реквизиты плательщика и получателя денег. Квитанция должна иметь электронную подпись кассира и быть засвидетельствована электронной подписью системы кассовой работы. При отсутствии в программном обеспечении функций формирования электронных подписей квитанция подписывается кассиром и ставится штамп кассира.
101. На конец рабочего дня исполненные кассиром приходные документы могут быть сформированы средствами системы кассовой работы автоматически.
Зачисление принятых сумм на соответствующие счета юридических и физических лиц - получателей денег должно быть передано в "операционный день банка"
непосредственно или через промежуточные носители информации в тот же или на следующий день. Дополнительно в системе кассовой работы может быть сформирован реестр платежей по каждому юридическому лицу - получателю денег, который направляется ему в согласованной форме.
На основании проведенных операций по системе кассовой работы формируется общий кассовый ордер.
102. Прием платежей также может осуществляться с применением электронных контрольно-кассовых аппаратов (далее - электронно-кассовый аппарат). Электронно-кассовый аппарат должен обеспечивать распечатку на контрольной ленте порядкового номера, кода операции, даты проведения операции и сумму принятых денег, а на приходных документах - проставления оттиска с назначением, наименованием банка, номером кассы, даты совершения операции и суммы принятых денег.
103. При применении электронно-кассового аппарата для регистрации по приему платежей кассир (после проверки содержания приходного документа и пересчета принимаемых наличных денег) набирает на клавиатуре сумму платежа, удостоверяется, что сумма набрана правильно, проставляет на извещении и квитанции оттиск штампа электронно-кассового аппарата с назначением суммы платежа, подписывает извещение и квитанцию и выдает квитанцию плательщику.
104. Если при введении суммы платежа в электронно-кассовом аппарате была допущена ошибка, кассир вычеркивает данные о проведении операции на контрольной ленте электронно-кассового аппарата, а на приходном документе делает отметку "Платеж не состоялся" и засвидетельствует это своей подписью.
Извещение подкладывается к контрольной ленте электронно-кассового аппарата и сохраняется в кассовых документах дня, а плательщику возвращается квитанция.
Операция переоформляется при заполнении плательщиком нового приходного документа.
105. Не допускается истребование клиентом от банка сумм, принятых от клиента для последующего зачисления на банковский счет получателя- юридического лица. Возврат вышеуказанных сумм производится получателем- юридическим лицом.
106. После окончания рабочего дня кассир вынимает из электронно- кассового аппарата контрольную ленту, подсчитывает по ее данным общую сумму платежей, сверяет ее с суммой имеющихся наличных денег с учетом денег, полученных под отчет на начало рабочего дня, а также сумм, переданных заведующему кассой, записывает на контрольной ленте дату, наименование банка, номер электронно-кассового аппарата и ставит свою подпись.
107. В случае несоответствия суммы имеющихся наличных денег сумме, отмеченной на контрольной ленте, кассир выясняет причину расхождения путем сверки всех приходных кассовых документов с зафиксированными на контрольной ленте данными.
108. После сверки сумм имеющихся наличных денег кассир заполняет сводный кассовый ордер, сообщение о сумме принятых за день платежей, а также сортирует их по видам платежей и юридических лиц - получателей платежей и обандероливает извещение. На каждой из бандеролей указывается название банка, банковский идентификационный код, номер банковского счета юридического лица - получателя платежей, количество приходных документов, общая сумма платежей, дата, наименование, банковский идентификационный код банка, принявшего платежи, подпись кассира.
109. Остатки денег на конец рабочего дня передаются заведующему кассой под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей), а приходные документы - в бухгалтерию для зачисления принятых сумм на соответствующие счета.
110. Если касса территориально отдалена от кассового узла и в ней работает один кассир, то наличные деньги передаются в операционную кассу банка через инкассаторов (для чего в конце дня наличные деньги вкладываются в инкассаторскую сумку вместе с сопроводительной ведомостью).
111. В случае необходимости допускается передача кассиром принятых в течение дня наличных денег заведующему кассой (старшему кассиру) под расписку в Книге учета принятых и выданных денег во время перерывов, которые возникают во время отсутствия клиентов. Если нет таких перерывов, то прием платежей приостанавливается на необходимый для сдачи денег срок. На это время должно быть вывешено объявление "Технический перерыв".
112. Суммы платежей, принятых от клиентов через систему кассовой работы, зачисляются на соответствующие счета не позднее следующего операционного дня или в сроки, обусловленные договором. Суммы платежей, принятые после рабочего дня, зачисляются в порядке, установленном для вечерних касс.
Для платежей, принятых кассами банка (или его филиалов), находящимися в сельской местности, срок зачисления продлевается на время, необходимое для доставки документов до банка (филиала) почтой или иной связью.
Параграф 2. Выполнение приходно-расходных операций с применением платежных карточек
113. В банках, использующих системы кассовой работы и "операционный день банка", в которых доступ к счетам клиентов банка осуществляется с помощью платежных карточек, операции с внесением на счета и получением со счетов наличных денег осуществляются без применения приходных и расходных ордеров.
Учет приходных и расходных операций, совершенных в кассе банка, формирование учетных документов и передача в "операционный день банка"
информации для отображения операций на соответствующих счетах производится способами системы кассовой работы.
В случае выполнения операций кассами отдаленных от банков филиалов может использоваться система кассовой работы, функционирующая автономно.
Информация о проведенных в этих системах операций передается в "операционный день банка" после окончания операционного дня по каналам Все операции, выполняемые кассиром, должны фиксироваться в протоколе работы системы кассовой работы в форме, не допускающей изменения его содержания. После окончания операционного дня данный протокол работы должен быть сохранен в документах операционного дня.
114. При выполнении операции кассир должен руководствоваться указаниями соответствующих инструкций банка или соответствующими правилами платежной системы, удостовериться в действительности карточки клиента.
Если платежная карточка признана действительной, то способами системы кассовой работы осуществляется считывание с нее информации, а клиент набирает на специальной клавиатуре или на клавиатуре платежного терминала свой персональный идентификационный номер. Если банк является участником системы платежных карточек и производит (в соответствии с договорными обязательствами перед другими банками - участниками системы) обслуживание клиентов, допускается идентификация лица - предъявителя карточки без применения персонального идентификационного номера, то есть используются другие методы, которые зависят от технологии работы в системе платежей, например метод голосовой авторизации.
Если карточка признана недействительной по причине многоразового неправильного набора клиентом персонального идентификационного номера или иных сомнений насчет его личности, то кассир может изъять его платежную карточку и принять соответствующие меры по ее блокированию.
115. Сумма денег, которая вносится на счета или снимается со счета, набирается клиентом на клавиатуре банкомата, после набора персонального идентификационного номера. Правильность набора клиент контролирует с помощью цифрового индикатора на клавиатуре банкомата. В случае снятия денег или внесения на счет при помощи платежного терминала, клиентом вводится только персональный идентификационный номер, сумма, подлежащая снятию или внесению на счет набирается кассиром на клавиатуре платежного терминала.
116. Принимая деньги, кассир сверяет указанную клиентом сумму с фактической суммой, выявленной при пересчете. Если эти суммы сходятся, кассир вводит команду зачислить их на счет. В случае несоответствия, кассир предлагает клиенту повторно проверить вносимую сумму в пределах имеющихся денег.
117. Выдача денег производится в пределах их остатка на счете клиента. По договору на выдачу кредита между банком и клиентом, выдача денег может производиться в пределах остатка денег на счете и/или учитываемого договором лимита кредитования. Если указанная клиентом сумма превышает имеющийся на счете остаток денег и/или лимит кредитования, кассир предлагает повторно ввести сумму в пределах имеющихся денег.
118. После окончания операций клиенту выдается пронумерованная квитанция или выписка (чек) по операциям, в которых указывается наименование банка, номер счета, дата, время, код операции, сумма принятых или выданных денег и другие дополнительные реквизиты, формирование которых предусмотрено в системе. Квитанция или выписка (чек) по операциям подписывается клиентом.
119. Если банк является участником системы платежных карточек и осуществляет обслуживание клиентов в соответствии с договорными обязательствами перед другими банками - участниками системы, деньги выдаются и перечисляются с соответствующих счетов этого банка. Платежи между банком, который выполняет операции по выдаче и/или перечислению денег, и банком, в котором находится счет клиента, выполняются в соответствии с законодательством о платежах и переводах денег и договором между банками.
Параграф 3. Организация и работа с банкоматами
120. Банкоматами производятся следующие основные операции:
1) информирование клиентов об остатках на их счетах;
2) выдача наличных денег;
3) прием наличных денег от клиентов для помещения на их счета (эту функцию реализуют депозитные банкоматы).
121. Доступ к банкомату для выполнения операций осуществляется с применением платежных карточек и персональных идентификационных номеров клиентов банков. После выполнения операций по выдаче (приему) наличных денег клиенту должна быть выдана пронумерованная квитанция, в которой указываются наименование банка, которым эксплуатируется банкомат, номер банкомата, дата, час, вид операции, номер транзакции, сумма выданных (принятых) наличных денег и другие реквизиты.
При применении банками программного обеспечения и технологий, не позволяющих соблюдать требования Правил по подкреплению или инкассации наличных денег банкоматов, порядок совершения указанных операций утверждается внутренними правилами банка.
122. Для выполнения операций по подкреплению или инкассации наличных денег банкоматов, письменным распоряжением руководителя банка назначается группа соответствующих работников, в обязанности которых входит обслуживание банкоматов с разделением между ними функциональных обязанностей. Выполнение функциональных обязанностей назначенных работников должно быть регламентировано соответствующими внутренними положениями банков.
Техническим обслуживанием банкомата занимаются соответствующие служащие или на договорных условиях работники обслуживающих организаций.
Замену секретного кода замка банкомата осуществляют работники службы банковской безопасности или специально назначенный сотрудник банка, осуществляющий операции по загрузке банкомата.
Для осуществления доступа к банкомату назначенных работников, за ними закрепляются индивидуальные персональные карточки доступа.
123. Для каждого банкомата, в зависимости от уровня его защищенности и необходимости обеспечения бесперебойной работы, устанавливается лимит наличных денег, которые могут быть одновременно загружены и храниться в его сейфе.
Для учета операций, которые проводятся с банкоматами, ведется книга учета операций по загрузке и разгрузке банкоматов (Приложение 22 к Правилам), которая пронумеровывается, прошнуровывается, подписывается руководителем банка и главным бухгалтером банка (филиала банка). Ведение указанной книги обеспечивается заведующим кассой или кассовым работником, специально назначенным приказом руководителя банка (филиала банка).
124. За заведующим кассой или специально назначенным, приказом руководителя банка, должностным лицом закрепляется один комплект ключей от сейфа и ключи от модуля управления банкоматом. Ключи от сейфа и ключи от модуля управления банкоматом, карточки доступа работников к банкомату, а также книга учета операций по загрузке и разгрузке банкоматов хранятся в сейфе заведующего кассой.
Оригиналы и дубликаты ключей от банкомата хранятся в службе банковской безопасности или в кладовой в соответствии с требованиями настоящих Правил. Ключ, который дает возможность замены секретного кода замка в случае его неисправности, передается в службу банковской безопасности (работнику, ответственному за замену секретных кодов замков банкомата).
Ключи должны быть зарегистрированы в соответствии с требованиями настоящих Правил. Порядок передачи ключей между работниками устанавливается письменным распоряжением руководителя банка.
125. Подкрепления банкомата наличными деньгами производятся в зависимости от потребности в них. Необходимую сумму в пределах установленного для банкомата лимита наличных денег кассир, специально назначенный для загрузки кассет, запрашивает у заведующего кассой в порядке, определенными настоящими Правилами. Вложения денег в кассеты, а также изъятие их из кассет осуществляется в помещении кассы. Принятую сумму денег кассир пересчитывает покупюрно, вкладывает их в кассеты, закрывает кассеты на ключ и накладывает пломбу.
На кассету прикрепляется ярлык с указанием наименования банка, номера банкомата, номинала и количества купюр, суммы вложенных денег, даты, подписи и именного штампа кассира. После загрузки кассет заведующий кассой оформляет инкассатору маршрутный лист (Приложение N 23 к Правилам) с указанием номера, местонахождения банкомата, номеров кассет, которые подлежат изъятию из банкомата и доставке в кассу банка, номеров кассет, которые должны быть вставлены в банкомат, и представляет информацию, необходимую для инициализации работы банкомата. Кассеты с наличными деньгами, предварительно подготовленные для выдачи инкассаторам на следующий день, должны храниться в кладовой отдельно от наличных денег.
126. Для загрузки банкомата кассеты и маршрутный лист передаются инкассатору, который проверяет целостность кассет и пломб, наличие на ярлыках реквизитов. Вместе с кассетами инкассатору под расписку в книге учета операций по загрузке и разгрузке банкоматов передаются ключи от сейфа банкомата и от модуля его управления и карточка доступа.
Операции по загрузке банкоматов могут выполняться специально выделенным кассиром или специально назначенным сотрудником банка в сопровождении инкассаторов.
127. После доставки кассет инкассатор с применением карточки доступа входит в режим обслуживания банкомата, изымает указанную в маршрутном листе кассету с остатками наличных денег, вставляет новую кассету и по данным маршрутного листа вводит в модуль управления банкомата информацию о номинале и количестве купюр в установленных кассетах. После окончания введения на чековом печатающем устройстве распечатывается пронумерованная квитанция с указанием номера банкомата, даты, часа выполнения операции загрузки, идентификационной карточки инкассатора, суммы остатка наличных денег в изъятых кассетах и суммы наличных денег в установленных кассетах.
После окончания операции загрузки банкомата осуществляется его инициализация и запуск в работу. При этом информация о замене кассет передается в систему управления банкоматами, а загруженные деньги зачисляются на балансовый счет банкомата.
128. Инкассатор сдает кассиру под роспись в книге учета операций по разгрузке и загрузке банкоматов изъятые кассеты, ключи, карточку и полученную из банкомата квитанцию.
Кассир в присутствии инкассатора проверяет целостность доставленных кассет, наличие ярлыков и пломб и получает от него квитанцию с указанной в ней суммой. После чего кассир подтверждает своей подписью в маршрутном листе прием кассет. Кассир в присутствии заведующего кассой (контролера)
пересчитывает изъятые из кассеты наличные деньги, сверяет сумму с квитанцией, выписывает на сумму изъятых из кассеты денег приходный кассовый ордер, и отдает бухгалтеру-контролеру для проводки по приходной кассе, в соответствии с которой осуществляется списание этой суммы с балансового счета банкомата и зачисление ее на счет кассы, и сдает наличные деньги заведующему кассой.
В случае выявления расхождений между фактическим остатком наличных денег в кассетах, изъятых из банкомата, и остатком, зафиксированным в квитанции, составляется соответствующий акт, который подписываются заведующим кассой и кассиром.
По факту выявленного расхождения проводится служебное расследование, в составе которого дополнительно принимают участие технический работник, осуществляющий обслуживание банкомата, инкассатор, производивший замену кассеты банкомата, и определяются причины расхождений. По результатам служебного расследования, при подтверждении недостачи наличных денег, виновные лица возмещают недостающую сумму.
В конце рабочего дня заведующий кассой составляет отчет о сумме наличных денег, загруженных в банкоматы, и вместе с квитанциями, полученными от инкассатора, подшивает в документы дня.
129. Периодически, не реже одного раза в месяц, осуществляется полная разгрузка банкомата. Вместе с изъятыми кассетами инкассатор доставляет в кассу бумажную ленту из печатающего устройства банкомата (журнал операций банкомата). Кассир сверяет остаток суммы наличных денег на изъятых кассетах с остатком суммы на счете банкомата и вносит остаток наличных денег в кассу в порядке, указанном в пункте 128 Правил. В случае выявления расхождения между остатками денег составляется соответствующий акт, который подписывается заведующим кассой, кассиром и техническим работником, при этом используются данные, выданные системой управления банкоматами, и данные из журнала операций банкомата, выясняются причины несоответствия остатков.
130. При применении депозитных банкоматов вместе с кассетами с остатками наличных денег, инкассатор доставляет кассеты с конвертами, в которые вложены деньги для зачисления на счета клиентов. Кассир в присутствии заведующего кассой сверяет соответствие имеющихся в конвертах сумм с данными мемориального ордера, полученного из системы управления банкоматами. В случае выявления расхождений между фактической суммой и данными мемориального ордера, составляется соответствующий акт с отражением данных клиента, номера, адреса банкомата, времени приема наличных денег, заявленной и фактической суммой. Акт подписывается кассиром и заведующим кассой. Клиент, внесший наличные деньги, должен быть ознакомлен с содержанием акта. Спорные вопросы, которые при этом могут возникнуть, решаются в порядке, определенным договором между клиентом и банком и/или законодательством.
После сверки кассир выписывает приходный кассовый ордер на сумму, фактически полученных из конверта денег, и ставит подпись в мемориальном ордере. Заведующий кассой принимает от кассира деньги, сверяет сумму с данными мемориального ордера, расписывается в приходном и мемориальном ордерах.
131. Техническое обслуживание банкоматов осуществляется в порядке, указанном в инструкции по их эксплуатации (технического обслуживания).
Техническое обслуживание и операции, связанные с заменой изношенных материалов, рекомендуется проводить в назначенное время между началом и окончанием операционного периода работы банкомата.
132. Техническое обслуживание и ремонт модулей, размещенных в сейфе банкомата должны проводиться после его полной разгрузки. Все нарушения в работе банкомата и способы их ликвидации должны фиксироваться в формуляре или соответствующем журнале учета неполадок банкомата и методов их ликвидации.
Параграф 4. Организация и работа с автоматизированной кассой 132-3. Автоматизированная касса должна обеспечивать возможность вывода на бумажный носитель информации о проведенных операциях. Информация на бумажном носителе используется в качестве чеков (квитанций). Форма и содержание чеков (квитанций) автоматизированной кассы должны соответствовать требованиям, предусмотренным постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 декабря 2008 года № 117 "Об установлении формы и содержания контрольного чека компьютерных систем, применяемых банками и организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 5526.
132-4. Порядок разрешения споров, возникающих между банком, клиентом и службой инкассации при применении автоматизированной кассы, устанавливается внутренними правилами банка.
Раздел 4. (исключен - постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 12 декабря 2005 года N 156).
Раздел 5. Инкассация наличных денег и перевозка ценностей
6. Особенности работы с валютными ценностями
186. При использовании банками программного обеспечения и технологий, не позволяющих соблюдать требования настоящего параграфа, порядок совершения операций по приему и выдаче валютных ценностей кассами банка В зависимости от условий, обстоятельств и режима работы банка организуются кассы, которые могут работать либо в режиме обычного рабочего дня, либо в режиме продленного дня.
187. Кассы с продленным днем открываются на основании приказа первого руководителя банка, в котором определяется перечень производимых операций и время их работы. Операции, совершенные кассой с продленным днем, отражаются по счетам баланса банка следующим операционным днем.
188. Для осуществления операций заведующий кассой выдает кассирам валютные ценности из кладовой под расписку в книге учета принятых и выданных ценностей (Приложение N 32 к Правилам). При этом чемоданы (инкассаторские сумки, мешки и так далее) выдаются по количеству мест.
189. Выдача авансов валютных ценностей кассирам касс с продленным днем осуществляется по расходным ордерам, которые составляются кассирами в трех экземплярах. Первые экземпляры передаются в бухгалтерию, вторые - остаются у кассиров, передающих ценности, а третьи - передаются кассирам, получающим ценности.
190. Кассовые работники принимают и выдают ценности на основании приходных и расходных кассовых документов, оформленных работниками бухгалтерии. Такими документами служат: приходный кассовый ордер при зачислении наличной национальной и иностранной валюты в кассу банка, расходный кассовый ордер при выдаче наличной национальной и иностранной валюты из кассы банка. Бланки дорожных чеков и другие ценности, которые учитываются на внебалансовых счетах, принимаются (выдаются) по соответствующим внебалансовым ордерам. При этом в кассовом документе обязательно указывается общая сумма с учетом комиссионных по каждому наименованию ценностей.
191. После надлежащего оформления кассовые документы передаются в кассу внутренним порядком.
При выдаче дорожных чеков кассир должен проконтролировать, чтобы клиент в его присутствии расписался на каждом чеке в том месте, которое специально выделено для образца подписи владельца чека.
192. Передача валютных ценностей между кассирами может осуществляться по книге учета принятых и выданных ценностей (Приложение N 32 к Правилам) или по контрольным листам принятых и выданных ценностей (Приложение N 34 к Правилам).
При незначительном количестве записей о приеме-передаче допускается ведение кассиром одного контрольного листа за несколько рабочих дней. После использования контрольные листы возвращаются заведующему кассой либо контролеру, возглавляющему кассу пересчета, и хранятся в течение 10 дней, после чего уничтожаются.
193. После окончания рабочего дня кассир подсчитывает по кассовым документам суммы прихода (расхода) по каждому наименованию ценностей, заполняет отчетную справку о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение N 5 к Правилам), подписывает ее, предварительно сверив остатки ценностей, указанные в справке, с их фактическим наличием.
Такая же отчетная справка составляется и кассирами касс с продленным днем.
194. Принятые в течение рабочего дня валютные ценности кассир формирует и упаковывает в порядке, изложенном в пунктах 84, 85, 206 Правил, и сдает их вместе с отчетной справкой, приходными (расходными) документами заведующему кассой (специально выделенному кассиру).
195. Заведующий кассой (специально выделенный кассир) сверяет сумму принимаемых им валютных ценностей с приходными (расходными) документами и отчетной справкой и расписывается в ней, а также в книге учета принятых и выданных (ценностей) или контрольном листе кассира.
При сдаче заведующему кассой ценностей в чемоданах (тележках, инкассаторских сумках или мешках), сформированных в порядке, предусмотренным пунктом 211 Правил, отчетная справка составляется в двух экземплярах, один из которых используется в качестве ярлыка к сдаваемым ценностям.
196. В банках, где приходные и расходные операции выполняются заведующим кассой, отчетная справка не составляется, а кассовые обороты включаются в сводную справку о кассовых оборотах за день (Приложение N 11 к Параграф 2. Пересчет инкассаторских сумок (посылок) с валютными ценностями кассой пересчета
197. Пересчет валютных ценностей, поступивших в инкассаторских сумках (посылках), производится кассирами кассы пересчета под наблюдением специально выделенных кассиров (контролеров).
198. Контролер выдает кассиру для пересчета только по одной сумке (посылке), предварительно записав в своем контрольном листе принятых и выданных ценностей (Приложение N 34 к Правилам) номер выданной сумки (посылки) и фамилию кассира. Кассир, получив сумку, регистрирует ее в своем контрольном листе.
199. Вскрытие сумок и пересчет ценностей осуществляется в порядке, установленном в параграфе 6 главы 2 Правил.
200. После пересчета ценностей каждой сумки (посылки) кассир записывает в свой контрольный лист сумму по номиналу фактически оказавшихся в сумке (посылке) ценностей по каждому наименованию и сообщает об этом контролеру.
201. Передача в течение дня сумок (посылок) с валютными ценностями от одного кассира (контролера) другому производится под расписку в контрольном листе с указанием количества сумок и их номеров.
202. После вскрытия всех сумок (посылок) с валютными ценностями контролер выводит в своих контрольных листах общее количество выданных для пересчета сумок (посылок), сумму пересчитанных ценностей (по номиналу) по каждому кассиру отдельно, общую сумму пересчитанных ценностей, общую сумму недостач и излишков по номиналу, а также сумму денежных знаков (платежных документов), принятых на инкассо и экспертизу.
Затем контролер производит сверку соответствия сумм пересчитанных ценностей с данными контрольных листов каждого кассира и общих сумм ценностей с данными бухгалтерии. Результаты сверки оформляются подписями кассира и контролера, а также работников бухгалтерии в контрольных листах.
После контрольные листы контролеров вместе с отчетными документами передаются заведующему кассой (специально выделенному кассиру).
203. Пересчитанные и сформированные валютные ценности кассиры передают заведующему кассой (специально выделенному кассиру) под расписку в книгах учета принятых и выданных денег (ценностей) или контрольных листах.
Параграф 3. Обработка, формирование и упаковка наличной иностранной валюты и платежных документов в иностранной валюте
204. Кассиры сортируют принятые валютные ценности по наименованиям (банков и иностранных организаций, выпустивших платежные документы) и их достоинствам.
Рассортированные по наименованиям и достоинствам валютные ценности кассиры формируют, укладывают по ориентации и упаковывают отдельно.
205. Каждые 100 (сто) листов банкнот и платежных документов в иностранной валюте одного наименования (одного банка, организации, выпустивших платежные документы) и достоинства формируются в корешки и обандероливаются поперечной бандеролью. На бандероли проставляются наименование банка, банковский идентификационный код, наименование (цифровое или буквенное обозначение) валюты, достоинство, количество листов, сумма вложения (по номиналу), дата упаковки, код кассира, производившего пересчет ценностей, или его именной штамп и подпись.
206. Банкноты и платежные документы в иностранной валюте формируются в пачки не более 10 (десяти) корешков одного достоинства и наименования.
При этом каждая пачка снабжается верхней и нижней накладками из картона.
На верхней накладке указываются наименование банка, банковский идентификационный код, наименование (цифровое или буквенное обозначение)
валюты или наименование банка, организации, выпустивших дорожные чеки, достоинство, количество листов, сумма вложения, дата упаковки, код кассира или его именной штамп и подпись. На накладке делается вырез, если не обозревается достоинство банкнот.
Каждая пачка обвязывается шпагатом без узлов и надрывов крестообразно двойной вязкой на четыре глухих узла. Со стороны нижней накладки на оба конца шпагата около узла накладывается пломба и пачка опломбируется личным пломбиром кассира. Пачки могут также упаковываться в полиэтиленовые пакеты.
207. При упаковке валютных ценностей в полиэтиленовые пакеты, пачки, состоящие из одного корешка, могут не снабжаться накладками.
208. Банкноты и платежные документы в иностранной валюте, из которых нельзя сформировать полные корешки, упаковываются в пачку, состоящую из банкнот, платежных документов одного наименования валюты, одного или разных достоинств. При этом банкноты, платежные документы в пачке обандероливаются без оформления реквизитов одной общей сплошной бандеролью и снабжаются накладками.
209. Рассортированная по наименованиям и достоинствам монета упаковывается кассирами в стандартные мешки без наружных швов и разрывов.
В случае необходимости для работы в данном банке монета может предварительно расфасовываться в пакеты (тюбики).
На пакетах (тюбиках) должны быть проставлены наименование (цифровое или буквенное обозначение) валюты, достоинство монеты, сумма вложения по номиналу, дата упаковки, код кассира, производившего пересчет монеты, или его именной штамп и подпись.
210. На ярлыках к мешкам с монетой проставляются наименование банка, банковский идентификационный код, наименование (цифровое или буквенное обозначение) валюты, достоинство монеты, сумма вложения по номиналу, дата упаковки, код кассира, формировавшего мешок, или его именной штамп и подпись.
Горловина каждого мешка прошивается и плотно завязывается шпагатом без узлов и надрывов, на концы шпагата надевается ярлык из ткани (картона), а затем концы шпагата завязываются глухим узлом с наложением пломбы. Мешок пломбируется кассиром, формировавшим мешок.
Максимальная сумма вложения монеты в один мешок определяется заведующим кассой, но не должна превышать в весовом отношении 7 (семь)
килограммов.
211. Наличные деньги и другие ценности могут вкладываться в отдельные папки (конверты, мешки) по наименованиям ценностей. Кассир предварительно производит сверку наличия ценностей с данными отчетной справки о кассовых оборотах и остатках ценностей (контрольного листа). На папках (конвертах, мешках) указываются наименование ценностей (код валюты) и сумма вложения.
Монета вкладывается в пакеты (тюбики, коробки), на которых указываются наименование (цифровое или буквенное обозначение) валюты и сумма вложения.
Папки (конверты, мешки), пакеты (тюбики, коробки) вкладываются в чемодан (тележку, мешок, инкассаторскую сумку).
Через специально проделанные отверстия в чемодане (тележке, инкассаторской сумке) продевается шпагат без узлов и надрывов (мешок предварительно прошивается шпагатом), на который прикрепляется второй экземпляр отчетной справки кассира в качестве ярлыка и накладывается пломба с оттиском его личного пломбира.
Параграф 4. Прием валютных ценностей
212. При приеме наличной иностранной валюты и платежных документов в иностранной валюте лица, ответственные за сохранность ценностей, а также все кассиры удостоверяются в целости упаковки и правильности ее оформления, наличии пломбы с ясным оттиском пломбира и проверяют:
1) банкноты и платежные документы, сформированные в пачки, по количеству корешков и надписям на накладках, остальные - полистным пересчетом. Работники касс и обменных пунктов могут принимать наличную иностранную валюту и платежные документы в иностранной валюте без полистного пересчета только в упаковке данного банка и банков-эмитентов;
2) монету, сформированную в мешки, а также расфасованную в пакеты (тюбики), по надписям на ярлыках к мешкам или на упаковке, остальные - поштучным пересчетом;
3) бланки строгой отчетности, сформированные в пачки, по надписям на накладках. Прием бланков кассирами производится полистным пересчетом. На обложках блокнотов проставляются номера бланков, фамилия и инициалы работника, получившего их для работы с клиентами;
4) остальные ценности (в условной или номинальной оценке) полистно (поштучно).
213. При получении от предприятий связи письменных извещений, а от авиакомпаний - телефонограмм о поступающих в адрес банка посылках с ценностями, работник бухгалтерии записывает их в книгу регистрации извещений и доверенностей.
Для получения посылок с валютными ценностями от предприятий связи банк выдает инкассатору (кассиру) разовую доверенность. Для получения посылок (мешков) с валютными ценностями, поступающих от банков- корреспондентов через авиакомпании, инкассатору выдается доверенность (Приложение N 31 к Правилам).
Каждой принятой посылке, если она не будет пересчитана в тот же день, присваивается номер, который проставляется на посылке и указывается в сопроводительных документах, передаваемых работнику бухгалтерии для составления приходных внебалансовых ордеров.
Распечатанные ценные почтовые отправления должны приниматься с подробной проверкой вложения.
214. Прием посылок с валютными ценностями с поврежденной упаковкой или другими недостатками производится в порядке, указанном в пункте 57 При обнаружении расхождений в процессе пересчета валютных ценностей из посылок, кроме составления акта, в сопроводительном документе указывается сумма фактически принятых ценностей и производится отметка о расхождении.
215. Прием посылок с валютными ценностями оформляется подписями принимающих и сдающих лиц на сопроводительных документах с проставлением даты приема.
Сопроводительные документы к посылкам с ценностями передаются в бухгалтерию.
216. Прием инкассаторских сумок с валютными ценностями лицами, ответственными за сохранность ценностей (кассовыми и инкассаторскими работниками), производится в порядке, указанном в пункте 54 Правил, а при приеме мешков с валютными ценностями дополнительно проверяется наличие и правильность оформления ярлыков к ним, а также соответствие сумм, указанных на ярлыках, данным сопроводительных документов.
Образцы оттисков общих (личных) пломбиров, которые используются кассирами для опломбирования инкассаторских сумок (мешков) с валютными ценностями, должны быть заверены службой инкассации банка.
Заведующий кассой предварительно проверяет соответствие представленного образца оттиска пломбира кассира записям в журнале регистрации выдачи пломбиров.
Заверенные образцы оттисков пломбиров должны быть у кассиров, формирующих инкассаторские сумки с авансами, в вечерней кассе и обменном пункте.
217. В случае приема инкассаторских сумок с валютными ценностями в течение рабочего дня из обменных пунктов и от клиентов банка, кассиры заполняют журнал учета принятых сумок (мешков) с наличными деньгами и порожних сумок (Приложение N 14 к Правилам) в двух экземплярах, в котором также учитываются принятые сумки с валютными ценностями, доставленные непосредственно работниками обменных пунктов.
218. Все поступившие в течение операционного дня валютные ценности оприходуются в операционную кассу в порядке, установленном банком, и зачисляются на соответствующие счета в тот же операционный день.
219. В случае невозможности оприходования валютных ценностей в инкассаторских сумках (мешках) в день поступления, они сдаются в кладовую операционной кассы на хранение до следующего операционного дня и учитываются на внебалансовом счете, как неразобранные посылки.
Сопроводительные документы хранятся совместно с инкассаторскими сумками (мешками).
Параграф 5. Работа с наличными деньгами и платежными документами в иностранной валюте, вызывающими сомнение в их подлинности и платежности
220. При приеме и обработке наличных денег и платежных документов в иностранной валюте кассиры банка обязаны следить за их подлинностью и платежностью, руководствуясь при этом их образцами, справочными и информационными материалами, поступающими из официальных источников (банков-эмитентов, Интерпола, Национального Банка) других организаций, занимающихся распространением справочных материалов.
Банкноты, числящиеся в справочных материалах по иностранной валюте как изъятые из обращения, с наступлением даты изъятия к покупке и приему в качестве средства платежа не принимаются.
Принятые от клиента изымаемые из обращения банкноты должны быть отправлены банками в банки-корреспонденты в сроки, оговоренные в соглашениях между ними.
Банки и уполномоченные организации, единственным видом деятельности которых является организация обменных операций самостоятельно приобретают справочные и информационные материалы по определению подлинности и платежности денежных знаков и платежных документов в иностранной валюте у организаций, занимающихся тиражированием данного вида продукции.
Одновременно, обязательными к исполнению являются нормативные правовые акты и указания Национального Банка.
221. Банкноты и платежные документы в иностранной валюте, вызывающие сомнение в их платежности, а также неплатежные и негодные к обращению банкноты в иностранной валюте могут приниматься от клиентов на инкассо. В этом случае клиент заполняет заявление (Приложение N 35 к Правилам), в котором указывает наименование валюты (платежного документа), количество и номера банкнот и реквизиты платежных документов, их достоинство, общую сумму и кем и когда были выданы платежные документы.
Работник бухгалтерии (бухгалтер-кассир) проверяет правильность заполнения заявления, выписывает внебалансовый приходный ордер и квитанцию и передает их в кассу. Приняв от клиента банкноты и платежные документы в иностранной валюте, вызывающие сомнение в их платежности, а также неплатежные и негодные к обращению банкноты в иностранной валюте, кассир выдает клиенту квитанцию, заверенную его подписью.
Перед отправкой наличных денег (платежных документов) в иностранной валюте, принятых на инкассо в банк-корреспондент, составляются описи в двух экземплярах, один из которых высылается банку-корреспонденту, другой остается в банке. Описи составляются в соответствии с требованиями банков- корреспондентов.
По получению от банков-корреспондентов результатов о принятых на инкассо банкнот (платежных документов) банк высылает клиенту извещение (Приложение N 36 к Правилам).
Выплата суммы, подлежащей возмещению за принятые от клиента на инкассо банкноты и платежные документы, производится в наличной валюте, либо зачислением ее на банковский счет клиента в иностранной или национальной валюте, согласно заявлению клиента (Приложение N 35 к Правилам) на основании квитанции, предъявленной клиентом. Если клиент не явился за возмещением по истечении срока исковой давности, установленного законодательством Республики Казахстан, то сумма возмещения зачисляется в депозит нотариальной конторы в соответствии с законодательством Республики Казахстан, а все материалы по данным ценностям в тот же день снимаются с контроля и подшиваются в документы дня.
2); от 29.10.2018 № 265 (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).
222. Порядок определения ветхости банкнот иностранной валюты определяется в соответствии с законодательством соответствующего государства.
Параграф 6. Заключение операционной кассы
223. Заведующий кассой (специально выделенный кассир), приняв валютные ценности, отчетные справки и документы от кассиров, проверяет правильность выведения остатков в отчетных справках, заполнения контрольных листов, книг учета принятых и выданных ценностей, составляет сводную справку по кассовым оборотам за день (Приложение 11 к Правилам), которую сверяет с данными бухгалтерского учета, результаты сверки при этом оформляются подписями.
После составления сводной справки о кассовых оборотах за день, заведующий кассой выводит остатки валютных ценностей в соответствующих книгах (Приложения NN 10, 37, 38 к Правилам).
224. В случае расхождения между фактическим наличием валютных ценностей и данными отчетных документов, выявленных при сводке операционной кассы, заведующий кассой ставит об этом в известность руководителя кассового подразделения. После подтверждения излишка или недостачи составляется акт (Приложение N 7 к Правилам), при этом заведующий кассой представляет объяснительную записку руководителю банка (филиала).
225. Кассовые документы за день формируются в порядке, установленном в параграфе 8 главы 2 Правил. Кассовые документы касс с продленным днем и обменных пунктов формируются отдельно.
Параграф 7. Хранение валютных ценностей
226. Пачки, состоящие из неполных корешков редко встречающейся иностранной валюты (платежных документов), могут храниться в банке в течение трех месяцев без контрольного пересчета.
Ценности, упакованные в чемоданы (тележки, инкассаторские сумки, мешки), могут храниться в кладовых не более десяти календарных дней.
По истечении указанных сроков ценности должны быть подвергнуты контрольному пересчету.
Неразобранные посылки (мешки) с наличной иностранной валютой и платежными документами в иностранной валюте могут храниться - не более трех рабочих дней.
227. Не разобранные посылки, не пересчитанные валютные ценности в инкассаторских сумках, а также прочие ценности в зависимости от их вида, характера и признаков, хранятся в кладовых ценностей и учитываются раздельно по соответствующим счетам.
228. Открытие и закрытие общей кладовой осуществляется в порядке, установленном в главе 8 Правил.
Параграф 8. Ревизия валютных ценностей
229. Ревизия валютных ценностей, находящихся под ответственностью работников касс и касс по подготовке авансов, имеющих переходящие авансовые остатки, а также в обменных пунктах, производится в порядке, установленном в главе 9 Правил.
230. О произведенной ревизии в обменных пунктах и в кассах банка составляется акт (Приложение N 39 к Правилам).
Параграф 9. Обеспечение сохранности валютных ценностей
231. Полная индивидуальная материальная ответственность, связанная с хранением валютных ценностей, находящихся в операционной кассе, и с совершением операций с ними, возлагается на заведующего кассой банка.
Параграф 10. Подготовка и доставка авансов валютных ценностей в обменные пункты
232. В целях обеспечения бесперебойной работы обменных пунктов банков и касс по подготовке авансов, включая выходные и праздничные дни, руководитель кассового подразделения (специально выделенный работник)
накануне рабочего дня подает авансовые заявки на выдачу валютных ценностей (Приложение N 40 к Правилам) работникам бухгалтерии для составления расходных ордеров и препроводительных ведомостей.
Заявки на денежные авансы должны быть оформлены за подписью руководителя подразделения или его заместителя, осуществляющего руководство соответствующим участком, на дополнительно заказанные бланки строгой отчетности - за подписью работника, затребовавшего их.
Денежные авансы и бланки строгой отчетности могут заказываться на обменный пункт.
233. Составленные расходные ордера передаются заведующему кассой, а препроводительные ведомости - кассирам, ответственным за формирование авансов. Препроводительные ведомости составляются в трех экземплярах, а при наличии вечерней кассы - в четырех.
234. Для подготовки авансов кассиры получают от заведующего кассой необходимые ценности под расписку в книгах учета принятых и выданных ценностей (Приложения N 32 к Правилам) при условии возврата подготовленных ими авансов заведующему кассой в этот же день. Если сумки с подготовленными авансами не возвращаются заведующему кассой в этот же рабочий день, а закрываются специально выделенным кассиром до утра следующего дня в сейфе общей кладовой (отдельном сейфе) банка (филиала) или сдаются в вечернюю кассу, выдача наличных денег кассиру производится под расписку в расходном ордере.
Работники бухгалтерии на основании расходных ордеров и препроводительных ведомостей зачисляют суммы (в пределах авансовых заявок)
на лицевой счет кассира, осуществляющего подготовку авансов.
235. Подготовленные валютные ценности вкладываются в инкассаторские сумки, которые закрываются и опломбируются кассиром, и вместе с сопроводительными документами к ним сдаются на хранение в вечернюю кассу под расписку на вторых экземплярах препроводительных ведомостей, которые остаются у них и хранятся в течение десяти дней, после чего уничтожаются.
Утром следующего дня инкассаторы получают от работников вечерней кассы сумки с авансами и сопроводительные документы к ним для доставки в обменные пункты под расписку в расходных ордерах и на четвертых экземплярах препроводительных ведомостей, которые остаются в вечерней кассе и хранятся в течение десяти дней, после чего уничтожаются.
В случае отсутствия вечерней кассы кассиры вкладывают сумки с авансами в сейфы, находящиеся внутри общей кладовой, либо отдельные сейфы, которые закрываются, опечатываются их печатями и сдаются охране. Утром следующего дня кассиры выдают их инкассаторам под расписку в расходных ордерах и на вторых экземплярах препроводительных ведомостей, которые остаются и хранятся у кассиров в течение десяти дней, после чего уничтожаются.
236. Сумки с авансами могут выдаваться непосредственно работникам обменных пунктов. В этом случае сумки не пломбируются кассирами, формировавшими авансы. Работники обменных пунктов пересчитывают ценности, вложенные в сумки и расписываются в расходных ордерах и на вторых и третьих экземплярах препроводительных ведомостей, которые остаются у кассиров, формировавших авансы. После этого расходные ордера и один из экземпляров препроводительных ведомостей передается работникам бухгалтерии для проводок.
237. Авансы валютных ценностей могут выдаваться работникам обменных пунктов заведующим кассой непосредственно в банке под расписку в расходных
238. Пересчитанные валютные ценности работники обменных пунктов вкладывают в чемоданы (сумки) и доставляют в обменные пункты на автомашине в сопровождении вооруженной охраны.
239. При приеме доставленных инкассаторами или выдаваемых непосредственно в банке сумок с валютными ценностями работники обменных пунктов проверяют соответствие номеров сумок номерам, указанным в препроводительной ведомости, и пересчитывают в присутствии инкассаторов ценности, вложенные в сумки. Прием сумок осуществляется только теми работниками обменных пунктов, на имя которых оформлены препроводительные ведомости, а в случае их отсутствия, сумки с ценностями вручаются другим работникам обменных пунктов (при наличии удостоверения личности), фамилии и необходимые реквизиты которых вносятся при приеме (пересчете) сумок во все экземпляры препроводительных ведомостей.
Излишки или недостачи, обнаруженные при приеме и пересчете сумок с авансами, оформляются актом на двух экземплярах препроводительной ведомости (Приложение N 17 к Правилам).
240. Работники обменных пунктов возвращают через инкассаторов третьи экземпляры препроводительных ведомостей кассирам, формировавшим авансы, которые проверяют на них наличие подписей и полноту приема сумок с ценностями работниками обменных пунктов. После проверки препроводительные ведомости передаются работникам бухгалтерии для осуществления соответствующих проводок.
Параграф 11. Кассовая работа в обменных пунктах
241. Для каждого обменного пункта банк устанавливает размер аванса в наличной иностранной валюте и наличных тенге, который обеспечивает работу пункта на протяжении дня. В выходные и праздничные дни, а также в зависимости от объемов производимых операций, размер аванса может быть увеличен.
Размер аванса (его изменение) устанавливается заявкой за подписью должностного лица по работе с обменными пунктами.
242. До совершения операций с валютными ценностями работник обменного пункта должен подготовить свое рабочее место, проверить работу сигнализации, внести поступившие изменения в имеющиеся у него нормативные и информационные материалы, а также проверить и принять под расписку в соответствующих книгах имущество и технические средства, находящиеся в обменном пункте согласно описи. Об установлении расхождений или каких-либо повреждений имущества работник обменного пункта немедленно сообщает своему руководителю для принятия соответствующих мер.
Работник обменного пункта при покупке от физических лиц валюты и платежных документов в иностранной валюте обязан проверить их подлинность и платежность, а только потом произвести выдачу в обмен денег.
243. При проведении операций по покупке и продаже наличной иностранной валюты обменные пункты должны руководствоваться нормативными правовыми актами Национального Банка, регулирующими проведение обменных операций с наличной иностранной валютой. Данные операции оформляются реестрами купленной (проданной) иностранной валюты.
После проведения операции работник обменного пункта в обязательном порядке выдает клиенту чек кассового аппарата либо компьютера, подтверждающий факт совершения сделки купли, продажи иностранной валюты.
244. Операции по приему на инкассо наличной иностранной валюты и платежных документов в иностранной валюте осуществляются на основании заявления клиента (Приложение N 35 к Правилам) с выдачей ему квитанции (Приложение N 41 к Правилам).
245. После окончания рабочего дня работник обменного пункта составляет отчетную справку о кассовых оборотах за день и остатках ценностей (Приложение N 5 к Правилам), подсчитывает валютные ценности, сверяет их соответствие с данными отчетных документов кассового аппарата или компьютера и составляет препроводительные ведомости в трех экземплярах к каждой инкассаторской сумке с ценностями.
При этом банкноты (платежные документы), принятые на инкассо, упаковываются и отражаются в препроводительной ведомости отдельно.
В случае использования персональных электронно-вычислительных машин при совершении обменных операций с наличной иностранной валютой к препроводительной ведомости прикрепляется распечатка электронно- вычислительной машины с суммами остатков валютных ценностей.
В случае расхождения между фактическим наличием ценностей и данными отчетных документов работник обменного пункта ставит об этом в известность руководителя подразделения или его заместителя, осуществляющего руководство соответствующим участком, составляет отчетные документы по фактическому наличию ценностей с представлением объяснительной записки.
В случае, если режим обменного пункта предусматривает его работу в вечернее время, а также в выходные и праздничные дни, то обменные операции с наличной иностранной валютой, совершенные после составления отчетной справки должны быть учтены не позднее следующего операционного дня. При этом по данным операциям составляется отдельно отчетность.
246. Валютные ценности обменных пунктов, в зависимости от их количества и установленного в банке порядка их пересчета, могут быть вложены в одну, две или три инкассаторские сумки (допускается сдавать отдельно тенге, иностранную валюту и платежные документы в иностранной валюте). Вместе с отчетными документами о произведенных за день операциях работник обменного пункта сдает в банк документ, подтверждающий получение им аванса валютных ценностей (первый экземпляр препроводительной ведомости к сумке с авансом).
247. Вложение ценностей и отчетных документов в инкассаторскую сумку производится с одновременной сверкой их фактического наличия с данными препроводительной ведомости. Первый экземпляр препроводительной ведомости вкладывается в специальный карман инкассаторской сумки, после чего сумка опломбируется пломбой с оттиском личного пломбира работника обменного пункта и дополнительной пломбой с оттиском общего пломбира обменного пункта.
Перед опломбированием сумок c валютными ценностями работник обменного пункта обязан проверить свое рабочее место и убедиться в том, что все ценности вложены в инкассаторскую сумку.
248. Перед выдачей инкассатору сумок с валютными ценностями работник обменного пункта:
1) подготавливает образцы оттисков пломбиров для сличения их инкассаторами с оттисками пломбиров на сумках;
2) требует от инкассаторов служебные удостоверения, доверенность, явочную карточку, заверенную службой инкассации, порожние сумки;
3) сличает подпись инкассатора на препроводительной ведомости с образцом его подписи на служебном удостоверении;
4) производит необходимые записи в явочной карточке;
5) возвращает инкассатору предъявленные им документы и передает сумки с ценностями вместе со вторыми экземплярами препроводительных ведомостей.
Третьи экземпляры препроводительной ведомости с подписью инкассатора хранятся в обменном пункте в течение десяти рабочих дней, после чего уничтожаются.
249. Сдача сумок с валютными ценностями инкассаторами в банк осуществляется в порядке, установленном в параграфе 5 главы 2 Правил.
250. Допускается сдача валютных ценностей из обменного пункта в банк непосредственно работником обменного пункта в сопровождении вооруженной охраны.
Раздел 7. Порядок работы кладовой ценностей с индивидуальными сейфами клиентов
8. Хранение денег и других ценностей
299. Наличные деньги и другие ценности хранятся в кладовых ценностей под ответственностью должностных лиц банка, ответственных за обеспечение сохранности ценностей.
300. В кладовых ценностей банков хранятся:
1) наличные деньги;
2) наличная иностранная валюта;
3) платежные документы (чеки, векселя) и пластиковые и иные карточки;
4) бланки строгой отчетности;
5) ценные бумаги, в том числе принятые на хранение от клиентов банка и принятые в виде залога;
6) золото, серебро, платина и другие драгоценные металлы и изделия из них, в том числе принятые на хранение от клиентов банка и принятые в виде залога;
7) комплекты ключей от контрольно-кассовых аппаратов;
8) дубликаты ключей от кладовых ценностей филиалов и других банков;
9) неиспользуемые пломбиры и неиспользуемые штампы;
10) документы по учету движения национальной и иностранной валюты, других платежных документов, ценных бланков и бумаг;
10-1) кассеты с наличными деньгами для банкоматов;
11) ценности, принятые на ответственное хранение.
301. Хранение в кладовой ценностей документов и предметов, не предусмотренных пунктом 300 настоящей главы, не допускается.
302. Вход в кладовую ценностей разрешается только должностным лицам, ответственным за сохранность ценностей.
303. Вход в кладовую ценностей оборудуется бронированной дверью специальной конструкции, закрывающейся не менее чем на три ключа.
Электронные и механические замки с изменяемым и неизменяемым кодом приравниваются к замкам с ключами.
Ключи от двери кладовой ценностей банка хранятся у руководителя банка, у главного бухгалтера банка (его заместителя) и у заведующего кассой.
В течение рабочего дня кладовая ценностей закрывается должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей.
Не допускается оставление ключей в скважинах замков кладовой ценностей, сейфов, металлических шкафов, тележек после совершения кассовых операций.
304. Для опечатывания кладовой ценностей должностные лица, ответственные за сохранность ценностей, должны быть снабжены металлическими печатями (пломбирами или клише) с порядковыми номерами печатей (пломбиров, клише).
Образцы оттисков металлических печатей для опечатывания кладовой ценностей в банках, заверенные подписями соответствующих должностных лиц, передаются под расписку на пост охраны.
305. В нерабочее время дверь кладовой ценностей банка опечатывается металлическими печатями должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей, с использованием шпагата и плашки с углублениями для наложения сургуча.
Шпагат должен быть целым, без узлов и пропускаться в специальные ушки дверей таким образом, чтобы дверь не могла быть открыта без повреждения шпагата и сургучных оттисков печатей.
Концы шпагата пропускаются с тыльной стороны в два отверстия вверху плашки и стягиваются двумя узлами, после чего заливаются расплавленным сургучом в пределах углублений в плашке.
306. Сургучные печати налагаются на плашки в следующей последовательности:
1) первая - заведующего кассой;
2) вторая - главного бухгалтера (заместителя);
3) третья - специального назначенного должностного лица.
307. Допускается использование иного порядка закрытия кладовой ценностей банка, установленного внутренними документами банка и в соответствии с техническими характеристиками запорных устройств, с обязательным возложением ответственности не менее чем на трех должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей.
308. Банки должны иметь дубликаты ключей от кладовых ценностей, которые с подробной описью вкладываются в пакет, обшиваются тканью и опечатываются печатями должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей.
Пакет с дубликатами ключей при сопроводительном письме, подписанном должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей, сдается на хранение в один из ближайших филиалов банка или на договорных условиях в другой банк, о чем банку, сдавшему пакет, выдается квитанция (Приложение 45 к Правилам). В сопроводительном письме указывается, что обратная выдача пакета с дубликатами ключей допускается при наличии письменного требования банка, подписанного должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей.
Квитанция о сдаче дубликатов ключей от кладовой ценностей банков (филиалов) на хранение вместе с копиями описи и сопроводительного письма хранятся у руководителя банка.
Пакет с дубликатами ключей, принятый на хранение банком, помещается в кладовую ценностей.
При необходимости изъятия дубликатов ключей, должностными лицами банка, ответственными за сохранность ценностей, составляется письменное требование в банк (филиал банка), принявший на хранение дубликаты ключей, с указанием причин их изъятия. При выдаче пакета с дубликатами ключей из кладовой ценностей, на основании письменного требования составляется акт и приобщается к внебалансовому расходному ордеру.
Дубликаты ключей от металлических шкафов, стеллажей, сейфов, тележек внутри кладовой ценностей, предназначенных для хранения ценностей кассирами, а также неиспользуемые в работе и неисправные ключи от средств хранения, упакованные и опечатанные должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей, хранятся вместе с описью в кладовой ценностей.
Хранение печатей, пломбиров, клише, именных и других штампов, ключей от средств хранения, используемых должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей, кассирами, должно исключать возможность использования их другими лицами.
309. Перед открытием кладовой ценностей должностные лица, ответственные за обеспечение сохранности ценностей, в присутствии представителя охраны должны убедиться в целостности и исправности входной двери, замков, шпагата и оттисков печатей, после чего снять кладовую ценностей с охраны, о чем расписаться в контрольном журнале лиц, допускаемых к открытию, закрытию и опечатыванию кладовых, несгораемых сейфов и других денежных хранилищ (Приложение N 29 к Правилам). Затем, путем разрезания одного оборота шпагата срезать дощечку с оттисками печатей, не допуская их повреждения до окончания осмотра кладовой. По завершении осмотра кладовой оттиски сургучных печатей должны быть уничтожены.
310. В случае обнаружения повреждений дверей, перекрытий, замков, шпагата, печатей, а также при наличии подозрений в попытке проникновения в кладовую ценностей об этом немедленно, до открытия кладовой, составляется акт, который подписывается всеми должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей и представителем охраны. Одновременно об этом сообщается руководителю банка и правоохранительным органам.
Открытие двери кладовой ценностей происходит по прибытию представителя правоохранительных органов, после чего необходимо удостовериться в целости стен, пола и потолка, а также дверей и замков на сейфах, стеллажах, полках, находящихся внутри кладовой ценностей. В случае сомнения в их целости следует немедленно произвести проверку наличия ценностей с составлением об этом акта.
311. Деньги и другие ценности хранятся в кладовой в металлических шкафах, на стеллажах, разделенных на ячейки и имеющих решетчатые дверцы, сейфах, тележках. Предварительно подготовленные наличные деньги для выдачи клиентам банка на следующий рабочий день, хранятся в мешках, тележках отдельно от наличных денег операционной кассы.
312. Наличные деньги, иностранная валюта и платежные документы в иностранной валюте, а также другие ценности хранятся раздельно.
313. Банкноты хранятся упакованными в пачки по достоинствам, монета - упакованной в мешки по достоинствам. Платежные документы хранятся упакованными в пачки по видам. Иностранная валюта и платежные документы в иностранной валюте - по наименованиям валют и достоинствам.
314. Изделия из драгоценных металлов хранятся в отдельных запирающихся металлических шкафах. В случае незначительного их количества, они могут упаковываться в мешки и храниться в металлическом шкафу с другими ценностями.
315. По мере вскрытия работниками отдельных пачек с чековыми книжками в присутствии должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей, проверяется количество книжек в каждой пачке, количество чеков в каждой книжке и последовательность их номеров. На чеках, подлежащих выдаче клиентам, проставляется штамп с наименованием банка, банковским кодом.
316. Банкноты, монеты и другие ценности, принятые в кладовую ценностей, учитываются в книге учета ценностей. Учет наличной иностранной валюты по номиналу и платежных документов в иностранной валюте осуществляется в отдельных книгах.
Книги ведутся заведующим кассой. В случае отсутствия заведующего кассой, ответственность за ведение книг по учету ценностей возлагается на лицо, его замещающее.
317. До закрытия кладовой ценностей производятся записи общих остатков ценностей на начало следующего дня в книгах учета ценностей по каждому счету.
Правильность остатков, выведенных в книгах учета ценностей, ежедневно удостоверяется подписями должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей. Исправления в книгах учета ценностей заверяются подписями должностных лиц.
Книги учета ценностей в течение дня хранятся у заведующего кассой, по окончании дня - в кладовой ценностей.
Книги учета ценностей, отражающие движение ценностей в кладовой, пронумеровываются, прошнуровываются. Количество листов в книгах заверяется подписями руководителя банка, главного бухгалтера и заведующего кассой.
318. Перед закрытием кладовой ценностей должностные лица, ответственные за сохранность ценностей, проверяют:
1) все ли ценности, книги и документы внесены в кладовую ценностей;
2) соответствует ли фактическое наличие операционной кассы и других ценностей данным бухгалтерского учета и остаткам в книгах учета ценностей.
319. Кладовая ценностей закрывается на ключи, а затем в присутствии представителя охраны опечатывается должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей. После сверки оттисков печатей с имеющимися образцами, представитель охраны расписывается в контрольном журнале лиц, допускаемых к открытию, закрытию и опечатыванию кладовых, несгораемых сейфов и других денежных хранилищ (Приложение N 29 к Правилам).
Контрольный журнал на лиц, допускаемых к открытию, закрытию и опечатыванию кладовых, несгораемых сейфов и других денежных хранилищ хранится у заведующего кассой.
320. Все печати и ключи от кладовой ценностей, пломбиры, клише, именные штампы, а также ключи от индивидуальных средств хранения ценностей кассиров, имеющиеся в банке, регистрируются в журнале регистрации передачи металлических печатей, штампов, клише, пломбиров и ключей от кладовой и несгораемых шкафов, форма которого устанавливается банком.
Выдача и передача печатей и ключей от кладовой ценностей, пломбиров, клише, именных штампов и ключей от индивидуальных средств для хранения ценностей кассиров производится под расписку в журнале регистрации передачи металлических печатей, штампов, клише, пломбиров и ключей от кладовой и Неиспользуемые в работе печати, пломбиры, клише, именные штампы и ключи от индивидуальных средств хранения ценностей должны храниться в кладовой ценностей, упакованные в мешок, который опечатывается печатями должностных лиц банка, ответственными за сохранность ценностей.
Все печати и штампы должны храниться в запирающихся индивидуальных металлических сейфах (шкафах) у работников банка, ответственных за их сохранность. Хранение печатей, ключей, пломбиров, штампов в других местах Работник, получивший печать, ключи или штамп несет персональную ответственность за их сохранность и использование. По каждому факту утраты ключей, печатей от кладовой ценностей или именных штампов кассиров проводится служебное расследование.
В случае утраты ключа от кладовой ценностей (сейфа, металлического шкафа), должен быть заменен замок или изменен секрет замка. К указанной работе допускаются лица, имеющие соответствующий допуск, выданный отдельным распоряжением руководителя банка. О замене замка или об изменении секрета замка и изготовлении новых ключей комиссия, назначаемая руководителем банка, составляет акт. В нем указываются причины изменения секрета замка и изготовления новых ключей и фамилия лица, производившего эти работы, со ссылкой на наличие допуска. Акты хранятся в специальном деле у руководителя банка.
Работники банка, виновные в утере печатей, ключей и именных штампов, несут дисциплинарную и материальную ответственность, в зависимости от обстоятельств дела.
9. Проведение ревизии ценностей
321. Ревизия банкнот, монет и других ценностей в кассах банка (филиалов банка) производится:
1) не реже одного раза в квартал, в том числе ежегодно по состоянию на 1 января;
2) при смене должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей
3) при временной смене должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей банка;
4) в других случаях, по усмотрению руководителя банка (внеплановая ревизия ценностей и другое).
Указанные ревизии производятся по письменному распоряжению руководителя банка комиссией, состав которой определяется указанным распоряжением.
322. К проведению ревизий привлекаются подготовленные работники, не связанные с выполнением операций с ценностями, от которых принимается зачет по знанию Правил, Правил замены находящихся в обращении денежных знаков национальной валюты Республики Казахстан при изменении их дизайна (формы), утвержденных постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 19 декабря 2015 года № 228, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 12946, а также Правил определения платежности банкнот и монет национальной валюты Республики Казахстан, утвержденных постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 29 ноября 2017 года № 230, зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16120.
В состав ревизионной комиссии входит не менее трех человек, один из которых назначается руководителем ревизии.
323. Ревизия производится в присутствии должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей. При проведении ревизии в отсутствие одного должностного лица банка, ответственного за обеспечение сохранности ценностей, в акте делается особая отметка об этом.
324. Ревизии проводятся внезапно, с проверкой всех ценностей по состоянию на одну дату и в такой последовательности, которая исключала бы возможность скрытия хищений и недостач денег и ценностей.
325. Проведение ревизий и проверок ценностей в банке не должно нарушать нормального кассового обслуживания клиентов банка. Ответственность за правильную организацию и выполнение правил проведения ревизий несет руководитель ревизии.
326. Приступив к ревизии, ее руководитель:
1) опечатывает своей печатью кладовую ценностей;
2) берет под свой контроль все деньги и ценности, выясняет, не имеется ли денег, ценностей и сумок с наличными деньгами в вечерней и операционной кассах, кассе пересчета, под ответственностью кассовых и инкассаторских работников, и при наличии производит их пересчет наряду с другими ценностями.
В тех случаях, когда одновременно в один прием не могут быть обревизованы все ценности, руководитель ревизии после окончания рабочего дня вместе с должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей, производит опечатывание кладовых ценностей и сейфов, которые сдаются под охрану. Печать руководителя ревизии накладывается выше печатей должностных лиц ревизуемого банка.
327. Ревизия наличных денег и ценностей, находящихся в кладовой ценностей, производится в следующем порядке:
1) банкноты проверяются по пачкам и количеству корешков в них, а также выборочно полистно. При этом неполные пачки банкнот и неполные корешки проверяются полистно;
2) металлическая монета пересчитывается по надписям на ярлыках к мешкам, а также выборочно по кружкам;
3) иностранная валюта и платежные документы в иностранной валюте проверяются по пачкам и количеству корешков в них, а также выборочно полистным пересчетом и пересчетом по кружкам;
4) чековые книжки и другие бланки строгой отчетности, упакованные по видам ценностей в пачки, проверяются по надписям на верхних накладках пачек и, кроме того, выборочно полистным и поштучным пересчетом;
5) другие ценности проверяются по надписям на накладках, бандеролях и ярлыках по их номинальной или условной оценке и выборочно полистным и Размер выборочного полистного и поштучного пересчета определяется руководителем банка или руководителем ревизии, если ему предоставлено на это право в распоряжении на проведение ревизии.
Наличные деньги и другие ценности для полистного пересчета отбираются по усмотрению членов ревизионной комиссии.
Обнаруженные при ревизии пачки банкнот, мешки с монетой и другие ценности в поврежденной упаковке и с неправильно оформленными накладками (ярлыками) подвергаются полистному пересчету и пересчету по кружкам.
328. Наличные деньги, находящиеся в вечерней кассе, проверяются по пачкам, корешкам и надписям на ярлыках, прикрепленных к мешкам. Общая сумма денег сопоставляется с данными операционного дневника вечерней кассы или контрольной ленты контрольно-кассового аппарата, а также контрольной ведомости.
329. Наличные деньги, находящиеся в кассе пересчета, проверяются полистным пересчетом и по кружкам.
330. Выдача наличных денег и ценностей из кладовой на полистный и поштучный пересчет и их прием после обработки производится под расписку в книге учета принятых и выданных денег (ценностей) кассирам (Приложение N 6 к
331. После пересчета банкнот, монет и других ценностей, находящихся в кладовой ценностей, составляется акт, данные которого сверяются с данными книг учета ценностей, ежедневного баланса, аналитического учета. Кроме того, проверяются, все ли изъятые для ревизии ценности вложены обратно в кладовую
332. Составленный акт подписывается всеми работниками, участвовавшими в ревизии, и должностными лицами, ответственными за сохранность ценностей.
В случае обнаружения недостачи или излишков денег и других ценностей, ревизующие должны выяснить причины расхождения, указать их в акте или оформить объяснительными записками и принять меры к немедленному возмещению ущерба.
Суммы расписок и других документов, не проведенных по бухгалтерскому учету, в оправдание остатка кассы не принимаются и считаются недостачей.
В акте о произведенной ревизии и приложениях к нему должны быть приведены следующие данные:
1) суммы денег и ценностей, числящихся на день ревизии по бухгалтерскому учету, в книгах учета ценностей;
2) фактическая сумма ценностей;
3) обнаруженные при ревизии излишки и недостачи денег и ценностей, а также нарушения требований Правил;
4) правильность оформления кассовых документов, ведения книг учета ценностей;
5) о наличии ключей и штампов, а также сведений по учету выдачи и сдачи ключей, печатей, штампов, пломбиров;
6) особые замечания членов комиссии, если такие замечания имеются.
При проведении ревизии в связи со сменой или временной сменой должностных лиц, ответственных за сохранность ценностей, запись о передаче денег и ценностей, находящихся в кладовой ценностей, ключей и печатей от кладовой ценностей делается в акте ревизии.
Подписание документов, связанных с хранением ценностей и совершением операций с ними, производится лицом, сдающим деньги и ценности, после окончания ревизии и подписания акта членами комиссии.
333. Результаты проведенной ревизии или проверки рассматриваются руководителем банка в течение трех дней. В случае необходимости, по результатам рассмотрения даются указания лицам, ответственным за сохранность ценностей, об устранении выявленных комиссией недостатков.
Материалы ревизий и проверок хранятся у руководителя банка в отдельном деле.
Приложение N 1 к Правилам ведения кассовых операций в банках второго уровня и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций Республики Казахстан утвержденным от 3 марта 2001 года N 58 Объявление N ______ _______ на взнос наличных денег Приложение 1-1 к Правилам ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций Банк бенефициара ____________________________________________ БИК ___________ (Комитет казначейства Министерства финансов Республики Казахстан)
Наименование
КБК
КНП
Сумма платежа
Всего (сумма прописью):
Подпись _______________________________________ (представителя государственного органа)
Деньги принял кассир __________________________________ Дата _________ 20 __ года фамилия, имя и отчество (при его наличии)
Место печати
Приложение 1-2
Вид услуг
Подпись __________________________________________________________ Деньги принял кассир ____________________________ Дата _________ 20 __ года Приложение N 2 операций в банках второго осуществляющих отдельные утвержденным постановлением Правления Национального Банка Приложение 2-1 к Правилам ведения кассовых операций и опера- ций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдель- ные виды банковских операций Приложение 3 Итого Монеты:
Кассир ___________ подпись Заведующий кассы ___________ Главный бухгалтер ___________ Приложение 4 к Правилам ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках второго уровня и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций Республики Казахстан Приложение 5 и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, Обороты проверил ___________________________________________ (подпись учетно-операционного работника)
Кассовый работник______________(подпись)
Заведующий кассой______________(подпись)
(Специально выделенный кассовый работник) _________________ * Кассиром заполняются только те графы, которые соответствуют производимым им операциям.
Приложение 6
Приложение 7 банкнот _________________ достоинство ____________________________ монет на сумму______________________________________________________________ Указанная пачка ___ в количестве ___ корешков, из которых в ___ корешках была обнаружена монета из мешка недостача банкнот вторично пересчитана __________________________________ излишек монет (фамилия кассира, производившего пересчет)
в присутствии __________________________________________________________ (должность, фамилия, инициалы)
При этом факт недостачи в сумме ____________________________ подтвердился.
излишка
К настоящему акту прилагается:
верхняя и нижняя накладки от пачки, обвязка с пломбой, пояски или бандероль от корешков, пакет из полиэтилена с клише, обвязка с пломбой и ярлык от мешка с монетой, в котором была обнаружена недостача излишек Подписи (фамилии, инициалы) лиц, проводивших пересчет и присутствовавших при пересчете:
Примечания: 1. При составлении акта ненужные реквизиты зачеркиваются (при недостаче зачеркивается излишек, при недостаче или излишке в банкнотах - зачеркиваются реквизиты, относящиеся к монете).
2. При пересчете банкнот к акту прилагаются бандероли или пояски от всех корешков пачек.
3. На прилагаемых к акту бандеролях от корешков, в которых обнаружена недостача, допускаются разрывы, однако все фрагменты такой бандероли должны быть приложены и сохранять полную величину и реквизиты банка.
Приложение 8
Приложение N 9 в банках второго уровня и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций Республики Казахстан утвержденным постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан Приложение 10 Приложение 11 Приложение 12 Оборотная сторона Купюрная опись сдаваемых денег Перечень представленных чеков Количество номер чека Наименование валюты, номинал банкнот (монет)
и серии номер счета и наименование Отметки о дефектных чекодателя чеках Итого: Итого:
Номер счета и наименование Отметки о дефектных че- Сум- номинал банкнот (мо- ках ма нет)
Номер чека и се- рии
Приложение 13
Если выручка не сдана инкассаторам, должностное лицо организации в строке за эту дату указывает причину несдачи денег.
Исправления допущенных ошибок делаются путем вычеркивания ошибочно сделанной надписи, а надпись совершается на полях карточки.
При сдаче и полученииь двух и более сумок в графах «Номер сумки с денеж- ной выручкой» и«Номер принятой от инкассатора порожней сумки» вместо но- меров указывается прописью количество сумок.
Сдача денег при повторном заезде инкассаторов отмечается в разделе «Повтор- ные заезды».
Производить записи инкассатору запрещается.
в сумку российские номер принятой от инкассатора порож- подпись должностного лица пред- номер сумки ев- ро рубли ней сумки приятия Итого:_________________________________________ проинкассировано одним заездом Повторные заезды Итого: ___________________________________ проинкассировано повторным заездом Всего: __________________________________ проинкассировано за месяц тенге Проверил: ____________________________________ начальник отдела (службы) инкассации Приложение 14 (количество прописью)
штук на объявленную общую сумму_____________________________ _____________________________________________________тенге (сумма прописью)
и накладные к ним по данному маршруту (заезду) приняты в исправной упаковке от инкассатора (фамилии, инициалы)
______________________, кроме того, принято_______________________ (количество цифрами)
порожних сумок и мешков за номерами_______________________________ Количество и номера сданных инкассаторами сумок и мешков с денежной выручкой соответствуют их количеству и номерам по записям в явочных карточках и накладных. Сумма выручки, записанная в явочных карточках и накладных, соответствует сумме по настоящему журналу.
Сдали:
Инкассаторы (подписи)
Приняли:
Кассир (подпись)
Бухгалтер-контролер (подпись)
________час____________мин "___"____________ __г.
Проверка соответствия количества сданных инкассаторами сумок и мешков в кассу банка количеству принятых ими сумок и мешков от предприятий и организаций и касс при предприятиях произведена.
Начальник участка инкассации (подпись)
____________________________ "___"_______________ ___г.
(дежурный инкассатор)
Приложение 15
Итого выдано______________________________________сумок, из них (количество цифрами и прописью)
для сбора выручки________________________________________сумок, "сумок пересчета и мешков стандартных"______________________________ Начальник отдела (службы)
Инкассации (подпись)
(дежурный инкассатор, кассир)
"___"_________ __г.
Приложение 16
Бухгалтер-контролер__________________________________(подпись)
Принято "___"____________ ___г.
________________________________сумок (мешков) и такое же количество накладных к ним на сумму___________________________ (сумма цифрами и прописью)
Контролер счетной бригады____________________________(подпись)
(эта расписка повторяется по количеству счетных бригад)
В результате пересчета сумок с выручкой, указанных в данной справке, оказалось:
Наличных денег на сумму_______________________________________ Чеков " "________________________________________________ Недостач " "________________________________________________ Излишков " "________________________________________________ Неплатежных " "_____________________________________________ Фальшивых " "_______________________________________________ Бракованных " "_____________________________________________ Наличные деньги в сумме_______________________________________ приняты и зачислены в операционную кассу Заведующий кассой _________________ (подпись)
Проверено: Гл.бухгалтер__________ (подпись)
Приложение 17 лицевая сторона фамилия, имя и отчество (при его наличии) подпись)
Сумка (мешок) номер сформирована и опломбирована (пломбир номер ____)
фамилия, имя и отчество (при его наличии) подпись сдана __________________________________ ______ принята инкассатором ______________________ « » ____________ ___года сумма (количество) по номиналу)
неплатежные _____________________________ сомнительные (наименование ценностей, серия, номер, достоинство и общая сумма по номиналу)
Кассовый работник _________________________ фамилия, имя и отчество (при его наличии) подпись Контролер (инкассатор)______________________ фамилия, имя и отчество (при его наличии) подпись оборотная сторона Опись валютных ценностей вложенных в инкассаторскую сумку Сумма в Замечания Дебет Кредит Наименование валюты и чеков Сумма по номиналу тенге банка (код валюты, достоинства)
Итого тенге
Примечание: Графы описи заполняются в зависимости от вида операций, бланки строгой отчетности не включаются.
Приложение 18
(Продолжение таблицы)
N ! Фамилия кассира-эксперта ! Наличными !Чеками !N сум!Сумма !Излишек!Недостача!Деф-е ден. !Кол-во!сумма!приме- !ки !вложения! ! !банкноты !чеков ! !чание Всего пересчитано денежной выручки__________ (цифрами) (прописью)
в том числе:
выявлено недостач __________ _________________________ выявлено излишков __________ _________________________ выявлено дефектных и неплатежных бракованных, денежных банкнот __________ _________________________ (фамилия, инициалы и подпись старшего контролера-кассира)
Приложение 19
1. Приходные кассовые документы ______шт. тенге______________
2. Расходные кассовые документы ______шт. тенге______________
3. Приходные внебалансовые документы ______шт. тенге______________
4. Расходные внебалансовые документы ______шт. тенге______________ Заведующий кассой ____________________(подпись)
Кассир ____________________(подпись)
Проверено:
Главный бухгалтер ____________________(подпись)
Приложение 20
Приложение 21
! ! !лет !года ! ! !
!Кассир !Плательщик Пеня!-----------!
! ! Всего!___________!
! !______________________________ КБе !
! ! получатель платежа _________!
! !Наименование банка _______________________!
! !Счет --------------Лицевой---------------- !
! !получателя!____________! счет !_______________!!
! ! !КОд_________! !КНП___________! !
! ! фамилия, и.о., адрес !
! ! Вид !Недоимка !Платежи ! Дата ! Сумма !
! ! платежа !прошлых !текущего! ! !
!Квитанция !Плательщик Пеня!-----------!
!Кассир ! Всего!___________!
Приложение 22
N !N бан! Адрес !Тип,!Количество (но!Часы !Ответствен!Ответственный пп!кома-! (место !мо- !мера) закреп- !работы!ный кассир!технический !та в ! нахож- !дель!ленных кассет ! ! !работник !систе! дения) ! ! ! ! !
!ме ! ! ! ! ! !
* При необходимости в таблицу могут быть внесены дополнительные сведения Таблица
------------------------------------------------- (См.
пп!мат,N!---------------------------------------- ! !Дата,!N за!Номи!Коли!Сум!Кассе!Зав.!Кас!
! !час !гру-!нал !че- !ма !ты за!кас-!се-!
! ! !жен-!ку- !ство! !груж.!сой !ты !
! ! !ных !пюр ! ! !кас- !(кон!клю!
! ! !кас-! ! ! !сир !тро-!чи !
! ! !сет ! ! ! ! !лер)!N !
! ! ! ! ! ! ! ! !кар!
! ! ! ! ! ! ! ! !точ!
! ! ! ! ! ! ! ! !ки !
! ! ! !Итого ! ! ! ! !
Информация о разгрузке !Примечание Дата,!N !Номи!Коли!Сум!Кассе!Кассеты!Зав. !
час !дос-!нал !че- !ма !ты до!ключи, !кассой !тав-!изъ-!ство! !став.!N, N !(конт!
!лен-!ятых!ку- ! !ключи!карточ-!ролер)
!ных !ку- !пюр ! !N !ки, кас!точки!
!кас-!пюр ! ! !кар- !сеты ! !
!сет ! ! ! !точка!разгру-! !
! ! ! ! !N !зил ! !
! ! ! ! !сдал !Кассир ! !
! ! !Итого! ! ! ! !
Приложение 23
___________________________________ кассет с деньгами ______________ (количество) на общую сумму (указать сумму цифрами и прописью)
Кассир _________________________________________ ___________ Инкассатор ______________________________________ __________ Контролер ______________________________________ __________ Приложение 24 Приложение 25 Приложение 26 Приложение 27 Приложение 28 Приложение 29 !емый сейф и ! ! !хранилище !
!др.) ! ! ! !
Время открытия и закрытия хранилища ! Подпись
-------------------------------------------------------------! постового Открытие ! Закрытие !
часы ! минуты ! роспись ! часы ! минуты ! роспись !
Приложение 30
Приложение 31 перечисленные на обороте.
«____»_____________ ____ года
1. ________________________ (фамилия, имя и отчество (при его наличии)
Список инкассаторов, входящих в состав бригады, назначенной для сопровождения ценностей
2. _______________________
1. _____________________________ (фамилия, имя и отчество (при его наличии), подпись)
3. _______________________ 2 ______________________________
3. _______________________________
4. _______________________
4. _______________________________
5. ________________________
5. _______________________________ « ___» ______________ ____ года Начальник (наименование службы инкассации) подпись « ___ » ______________ ____ года Приложение 32 Приложение 33 Приложение 34 Итого:
Кассовый работник__________________ Сверено: Заведующий кассой (подпись) (Руководитель кассы пересчета)
(подпись)
Сверено: контролер _________________ *Контролер счетной бригады может записывать номера сумок также в графах "Вид валюты"
Приложение 35
Прошу Вас принять на инкассо банкноты_______________________________ (наименование иностранной валюты, количество банкнот, их номинал, серия и номер, год выпуска)
на общую сумму
С условиями приема ветхой валюты на инкассо ознакомлен и с уплатой банку комиссионного вознаграждения в размере ___% от суммы сданной на инкассо иностранной валюты согласен.
В случае отказа банка-эмитента (иностранного банка) в обмене сданных на инкассо банкнот и изъятия их из обращения, никаких претензий к _________________________________________ не имею.
(наименование банка)
______________________ (фамилия) ___________________________ (фамилия)
(подпись клиента) (подпись работника банка)
(дата) (дата)
Приложение 36
!ный документ ! ! !
Возмещение средств по платежным банкнотам будет выплачено банком по предъявлению квитанции по адресу________________________________________ (адрес банка)
с___________________до_________________________ (время выплаты)
Подпись работника банка________________________ Приложение 37 Приложение 38 Приложение 39 Ревизией установлено наличие следующих валютных ценностей:
Наименование!Данные по!Фактическое наличие!Сумма конт!Расхождение с ценностей !учету !денег по номиналу, !рольного !данными учета (по видам) ! !в условной оценке !пересчета !+ излишек ! ! ! !- недостача Ревизия ценностей произведена в соответствии с требованиями Правил ведения кассовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций.
Наличие ценностей в
(наименование кассы, обменного пункта, расчетного центра)
на указанную дату соответствовало данным лицевых счетов, отчетных документов.
Замечания ревизующих:
Ревизию произвели: ___________________________ _________________ (фамилия, инициалы) (подпись)
При ревизии присутствовали:____________________ _________________ (должность, фамилия, инициалы) (подпись)
Приложение 40
Начальник отдела (кассовый работник, затребовавший бланки строгой отчетности)
Опломбированные мешки с бланками строгой отчетности в количестве______ штук получил__________________________________________________________ (подпись кассового работника, формирующего авансы)
Приложение 41
Приложение 42 к Правилам ведения кассовых, сейфовых операций и операций по инкассации банкнот, монет и ценностей в банках второго уровня операций Республики Казахстан Карточка на право пользования индивидуальным сейфом (ячейкой)
Приложение 43
Пропуск в сейфовое хранилище Приложение 44 Журнал регистрации передачи металлических печатей, штампов, клише, пломбиров и ключей от кладовой и несгораемых шкафов Приложение 45 квитанцию получил Контролер_______________________ _________________ кассир_______________________ (расписка)
Приложение 46 операций и операций