Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 маусымдағы N 53-II Заңы Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы
1) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
2) заңдық метрология - метрологияның уәкiлеттi мемлекеттiк орган атқаратын қызметке жататын және өлшем бiрлiктерiне, әдiстерiне, өлшем құралдары мен өлшемдiк зертханаларына қатысты мемлекеттiк талаптары бар бөлiгi;
3) мемлекеттiк метрологиялық бақылау – уәкiлеттi органның және оның аумақтық бөлiмшелерiнiң Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңнамасы талаптарының орындалуын бақылау жөніндегі қызметі;
4) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
4-1) метрологиялық бақылап тексеру – өлшем нәтижесінің қасиеті, оған сәйкес нәтиже салыстырып тексеру мен калибрлеудің құжатталған үздіксіз тізбегі арқылы шама бірлігінің мемлекеттік эталонымен сәйкестендірілуі мүмкін;
5) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
5-1) метрологиялық сараптама – метрологиялық талаптарды, өлшем бірлігімен байланысты қағидалар мен нормаларды қолдану дұрыстығын және толықтығын талдау және бағалау;
5-2) метрологиялық сипаттама (өлшем құралдары) – өлшем нәтижесіне әсер ететін, өлшем құралы қасиеттерінің бірінің сипаттамасы;
5-3) метрологиялық талаптар – өлшемдердің, шама бірліктері эталондарының, стандартты үлгілердің, өлшем құралдарының өлшем дәлдігінің нәтижесі мен көрсеткіштеріне әсер ететін сипаттамаларына (өлшемдеріне), сондай-ақ осы сипаттамалар (өлшемдер) қамтамасыз етілуге тиіс жағдайларға қойылатын талаптар;
6) өлшем – шамаға негізделіп жазылуы мүмкін шаманың бір немесе одан көп сандық мәндерін эксперименттік алу процесі;
6-1) өлшем белгісіздігі – өлшем нәтижесімен байланысты және өлшенетін шамаға негізделіп жазылуы мүмкін мәндердің шашырап кетуін сипаттайтын параметр;
7) өлшем бiрлiгi – өлшемнiң жай-күйi, бұл ретте осы өлшемнің нәтижелері қолдануға рұқсат етілген шама бірліктерінде көрсетіледі, ал өлшем дәлдігінің көрсеткіштері белгіленген шекаралардан шықпайды;
8) өлшем бiрлiгiн қамтамасыз етудiң мемлекеттiк жүйесi – өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету саласында қызметін жүзеге асыратын объектiлердiң, мемлекеттiк органдардың, жеке және заңды тұлғалардың жиынтығы;
9) өлшем бiрлiгiн қамтамасыз етудiң мемлекеттiк жүйесiнiң тiзiлiмi – өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету саласындағы объектiлердiң, жұмыстарға қатысушылар мен құжаттардың электрондық дерекқоры;
9-1) өлшемдерді орындаудың референттік әдістемесі – сол біртекті шама өлшемдерін орындаудың басқа әдістемелерінің көмегімен алынған өлшенген шама мәндерінің дұрыстығын бағалау үшін қолданылуы мүмкін өлшем нәтижелерін алу үшін, сондай-ақ өлшем құралдарын калибрлеу үшін немесе стандартты үлгілердің сипаттамаларын айқындау үшін пайдаланылатын өлшемдерді орындау әдістемесі;
9-2) өлшем құралдарын калибрлеу әдістемесі – шама бірлігінің эталонына немесе өлшем құралына калибрлеуді жүргізу тәртібін және рәсімін белгілейтін құжат;
10) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
11) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
12) өлшем құралдарын метрологиялық аттестаттау – айналымға санаулы данада шығарылатын өлшем құралдарының Қазақстан Республикасының өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету туралы заңнамасының талаптарына сәйкестiгiн белгiлеу (растау);
12-1) өлшем құралдарын салыстырып тексеру – өлшем құралдарының міндетті метрологиялық талаптарға сәйкестiгiн растау мақсатында орындалатын операциялар жиынтығы;
12-2) өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдiстемесi – орындалуы өлшем құралдарының метрологиялық сипаттамаларға белгiленген талаптарға сәйкестiгiн айқындауға және растауға мүмкiндiк беретiн операциялар жиынтығының сипаты;
13) өлшем құралдарын салыстырып тексерушi – өлшем құралдарын салыстырып тексеруді жүргiзу құқығына аттестатталған жеке тұлға;
14) өлшем құралдарын сынау - сынау объектiлерiне түрлi сынау әсерлерiн қолдана отырып өлшем құралдарының белгiленген нормаларға сәйкестiк дәрежесiн анықтау үшiн өткiзiлетiн операциялар жиынтығы;
15) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
16) өлшем құралы – өлшемге арналған және метрологиялық сипаттамалары бар техникалық құрал;
16-1) өлшем құралының типін бекіту – уәкілетті органның сынақтардың оң нәтижелері негізінде Қазақстан Республикасының аумағында бекітілген типтегі өлшем құралын қолдануға рұқсат ету туралы шешімі;
17) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
18) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
19) өлшемдердi орындау әдiстемесi - орындалуы өлшем жүргiзудiң осы әдiстемесiмен белгiленген дәлдiкпен өлшем нәтижелерiнiң алынуын қамтамасыз ететiн операциялар мен ережелер жиынтығы;
20) өлшемдердi орындау әдiстемесiн метрологиялық аттестаттау - өлшемдердi орындау әдiстемесiнiң оған қойылатын метрологиялық талаптарға сәйкестiгiн белгiлеу (растау);
20-1) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
21) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
21-1) стандартты үлгі – өлшем дәлдігінің және метрологиялық бақылап тексерудің белгіленген көрсеткіштері бар, болжанатын мақсатына сәйкес сапалық қасиеттерді өлшеу кезінде немесе бағалау кезінде пайдалану үшін белгілі бір қасиеттерге қатысты жеткілікті біртекті және тұрақты материал (зат);
22) уәкілетті орган - техникалық реттеу және метрология саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;
23) шама бiрлiгi – бірлікке тең сандық мән шартты түрде берiлген тіркелген мөлшердiң шамасы және өзімен біртекті шамаларды сандық жағынан білдіру үшін қолданылатын шама;
24) шама бірлігінің мемлекеттік эталоны – шама бiрлiгiнiң уәкiлеттi органның шешiмiмен танылған және мемлекеттік меншіктегі эталоны;
24-1) шама бірлігінің мөлшерін беру – өлшем құралымен сақталатын шама мөлшерін осы шама бірлігінің эталонымен немесе дәлдік көрсеткіштері анағұрлым жоғары стандартты үлгімен жаңғыртылатын немесе сақталатын шама бірлігіне келтіру;
25) шама бiрлiгiнiң эталоны - уәкiлеттi мемлекеттiк орган белгiлеген тәртiппен бекiтiлген, мөлшерiн осы шаманың басқа өлшем құралдарына беру мақсатында, шама бiрлiгiн (шама бiрлiгiнiң еселiк не үлестiк мәндерiн)
жаңғыртуға және (немесе) сақтауға арналған өлшем құралы;
26) шама бірлігінің эталонын немесе өлшем құралын калибрлеу – шама бірлігі эталонының немесе өлшем құралының метрологиялық сипаттамаларының шынайы мәндерiн айқындау мақсатында осы шама бірлігі эталонының немесе өлшем құралының көмегімен алынған шаманың мәнi мен анағұрлым жоғары дәлдіктегі шама бірлігі эталонының көмегiмен айқындалған тиісті шама мәні арасындағы арақатынасты белгiлейтiн операциялар жиынтығы;
27) шама бірліктерінің эталондарын салғастыру – бір дәлдік деңгейіндегі шама бірліктерінің эталондарымен өлшем бірлігін жаңғыртқан және берген кезде өлшем нәтижелері арасындағы арақатынастарды белгілеу.
1. Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және осы Заң мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленген болса онда халықаралық шарттың ережелерi қолданылады.
1) Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғаларының мүдделерiн өлшемнiң анық емес нәтижелерiнен қорғау;
2) іргелі зерттеулер мен ғылыми әзірлемелер кезінде өлшемнің анық нәтижелерін алу;
3) өлшем бірлігін қамтамасыз етудің халықаралық жүйесіне интеграциялау.
1) Қазақстан Республикасының Үкіметі;
2) уәкілетті орган;
3) өз құзыреті шегінде мемлекеттік органдар;
4) мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталық;
5) жеке және заңды тұлғалар кіреді.
1) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын әзірлеу;
2) мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталықты айқындау жатады;
3) алып тасталды - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
1) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыру және іске асыру;
2) мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталықты айқындау үшін Қазақстан Республикасының Үкіметіне ұсыну беру;
3) мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталықтың қызметін үйлестіруді жүзеге асыру;
4) шама бірліктерінің мемлекеттік эталондарын бекіту;
5) шама бірліктерінің мемлекеттік эталондарын және аккредиттеу субъектілері шама бірліктерінің эталондарын жасау, бекіту, сақтау, қолдану және салғастыру тәртібін айқындау;
6) шама бірліктері эталондарының сыныптамасын бекіту;
7) мемлекеттік метрологиялық бақылауды ұйымдастыру және жүргізу;
8) метрология жөніндегі халықаралық және өңірлік ұйымдарда Қазақстан Республикасының атынан өкілдік ету;
9) өлшем құралдарын салыстырып тексерушілерді аттестаттаудан, қайта аттестаттаудан өткізу және олардың сертификаттарын кері қайтарып алу тәртібін, сондай-ақ оларға қойылатын біліктілік талаптарын айқындау;
10) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау тәртібін айқындау;
11) өлшем құралдарының типін бекіту туралы және өлшем құралдарын салыстырып тексеру туралы сертификаттардың нысандарын бекіту;
12) салыстырып тексеру таңбаларын дайындау, сақтау және қолдану тәртібін айқындау;
13) өлшемдерді орындау әдістемелерін және өлшемдерді орындаудың референттік әдістемелерін әзірлеу, метрологиялық аттестаттау, бекіту және өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркеу тәртібін айқындау;
14) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құқықтық актілерге, техникалық регламенттерге, сондай-ақ мемлекетаралық және ұлттық стандарттарға метрологиялық сараптама жүргізу тәртібін айқындау;
15) өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелерін әзірлеу, бекіту, өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркеу және қолдану тәртібін айқындау;
16) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында ғылыми зерттеулер жүргізуді ұйымдастыру;
17) өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімін жүргізу
18) мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелерін қалыптастыру тәртібін және оларға қойылатын метрологиялық талаптарды айқындау;
19) мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшемдерге метрологиялық талаптарды мемлекеттік органдармен бірлесіп белгілеу;
20) өлшем құралдарына салыстырып тексеру жүргізу және өлшем құралдарын салыстырып тексерудің мерзімділігін белгілеу тәртібін айқындау;
21) өлшем құралдарының типін бекіту, оларға типін бекіту мақсаттарына арналған сынақтар, метрологиялық аттестаттау және типті бекіту белгісінің нысанын белгілеу тәртібін айқындау;
21-1) өлшем құралдарын бастапқы салыстырып тексеру нәтижелері бойынша айналымға шығарылатын өлшем құралдарының тізбесін бекіту;
21-2) дайындаушы немесе сатушы өлшеп-ораған кез келген түрдегі қаптамадағы өнімнің, сондай-ақ өткізу кезіндегі импорттаушы әкелген өлшеніп- оралған өнімнің және сауда операцияларын жасау кезінде иеліктен шығарылатын өнім санының сәйкестігін мемлекеттік метрологиялық бақылау мақсатында анықтау жөніндегі тәртіпті айқындау;
22) аккредиттеу кезінде аккредиттеу субъектілері мен заңды тұлғалар үшін өлшемді метрологиялық бақылап тексеруді қамтамасыз ету тәртібін айқындау;
23) стандартты үлгінің типін бекіту және өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркеу тәртібін айқындау;
24) мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы қызметін үйлестіруді жүзеге асыру;
25) уақыт пен жиіліктің өлшем бірлігін қамтамасыз етуге және Жердің айналу параметрлерін айқындауға бағытталған жұмыстарды өңіраралық және салааралық үйлестіруді жүзеге асыру және орындау;
26) стандартты үлгілерді әзірлеумен және енгізумен байланысты жұмыстарды өңіраралық және салааралық үйлестіруді жүзеге асыру және орындау;
27) заттар мен материалдардың физикалық константтары мен қасиеттері туралы стандартты анықтамалық деректерді әзірлеумен және енгізумен байланысты жұмыстарды өңіраралық және салааралық үйлестіруді жүзеге асыру және орындау;
28) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.
1) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруға қатысуды;
2) мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелерін уәкілетті органмен бірлесіп бекітуді;
3) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
1) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында ғылыми зерттеулер жүргізу;
2) өлшем құралдарын салыстырып тексеру, калибрлеу және зертханааралық салыстырмалы сынақтардың нәтижелеріне салғастыруды жүргізу;
3) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау жөніндегі жұмыстарды жүргізу;
4) шама бірліктерінің мемлекеттік эталондарын жасау, жетілдіру, сақтау және қолдану;
5) шама бірліктерінің мөлшерлерін беру жүйелерін құру;
6) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттарды, өлшемдерді орындау әдістемелерін, өлшем құралдарын салыстырып тексеру және калибрлеу әдістемелерін әзірлеу;
7) өлшем құралдарын шығару және жөндеу;
8) стандартты үлгілерді, аттестатталған қоспаларды, салыстырып тексерілетін газ қоспаларын шығару;
9) осы Заңның 18-бабына сәйкес өлшем құралдарына салыстырып тексеруді және калибрлеуді жүргізу;
10) осы Заңның 18-бабына сәйкес өлшемдерді орындау әдістемелеріне метрологиялық аттестаттауды жүргізу;
11) метрологиялық сараптама жүргізу;
12) шама бірліктерінің эталондарын салғастыруды жүргізу және оған қатысу;
13) өлшем құралдарына типін бекіту мақсаттарына арналған сынақтар, өлшем құралдарына метрологиялық аттестаттау, сынақ жабдықтарына аттестаттау жүргізу;
14) өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімін жүргізу;
15) өлшем құралдарын салыстырып тексерушілерді аттестаттау, қайта аттестаттау және олардың сертификаттарын кері қайтарып алу;
16) салыстырып тексеру таңбаларын дайындауды ұйымдастыру;
17) өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелерін байқаудан өткізу;
18) уақыт пен жиіліктің өлшем бірлігін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды орындау, Жердің айналу параметрлерін айқындау;
19) заттар мен материалдардың физикалық константтары мен қасиеттері туралы стандартты анықтамалық деректерді әзірлеумен және енгізумен байланысты жұмыстарды орындау;
20) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де өкілеттіктерді орындау жатады.
1) Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құқықтық актілерін әзірлеуге қатысуға;
2) қажет болған кезде өлшем бірлігін қамтамасыз ету бойынша тиісті бөлімшелер мен қызметтер құруға;
3) осы Заңның 18-бабына сәйкес өлшем құралдарына салыстырып тексеру және калибрлеу жүргізуге;
4) осы Заңның 18-бабына сәйкес өлшемдерді орындау әдістемелерін әзірлеу және метрологиялық аттестаттау жөніндегі жұмысты жүргізуге;
5) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттарды әзірлеуге;
6) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы кадрлардың біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау жөніндегі жұмысты жүргізуге құқығы бар.
7-бап. Өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесiнiң объектiлерi Өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету мемлекеттiк жүйесiнiң объектiлерi мыналар болып табылады:
1) шама бірліктері;
2) шама бірліктерінің мемлекеттік эталондары;
3) шама бірліктерінің эталондары;
4) өлшем құралдары;
5) стандартты үлгілер;
6) өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелері;
7) өлшемдерді орындау әдістемелері;
8) өлшем құралдарын калибрлеу әдістемелері;
9) өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құқықтық актілер, техникалық регламенттер, стандарттау жөніндегі құжаттар.
1. Өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөнiндегi құжаттар «Стандарттау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленеді және қолданылады.
2. Нормативтік құқықтық актілердің талаптарын іске асыру үшін:
салыстырып тексеру схемалары мен метрологиялық бақылап тексеру схемаларын белгілейтін өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекетаралық және ұлттық стандарттарды;
өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркелген, өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелерін белгілейтін өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекетаралық және ұлттық стандарттарды, ал олар болмаған жағдайда – өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелерін белгілейтін ұйымдардың стандарттарын;
аттестатталған және өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркелген, өлшемдерді орындау әдістемелерін белгілейтін өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекетаралық және ұлттық стандарттарды, ал олар болмаған жағдайда – өлшемдерді орындау әдістемелерін Қазақстан Республикасының сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жарамдылығы бағалаудан өткен, өлшем құралдарын калибрлеу әдістемелерін белгілейтін өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекетаралық және ұлттық стандарттарды, ал олар болмаған жағдайда – өлшем құралдарын калибрлеу әдістемелерін белгілейтін ұйымдардың стандарттарын қолдануға рұқсат етіледі.
1. Өлшемдер және салмақтар жөнiндегi бас конференция қабылдаған және Халықаралық заңдық метрология ұйымы ұсынған Халықаралық бiрлiк жүйесiнiң шама бiрлiктерiн уәкiлеттi мемлекеттiк орган белгiлеген тәртіппен Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға жол берiледi.
Уәкiлеттi органның шешiмi бойынша Халықаралық бiрлiктер жүйесiне кiрмейтiн шама бiрлiктерiн қолдануға жол беріледі.
2. Өлшем құралдарын қоса экспортқа шығарылатын өнiмдердiң сипаттамалары мен параметрлерi тапсырыс берушi белгiлеген шама бiрлiктерiнде көрсетiлуi мүмкiн.
Қазақстан Республикасында өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесiнiң техникалық негiзiн шама бiрлiктерiнiң мемлекеттік эталондары құрайды, олардың құрылуын және ұстап-тұруын мемлекет жүзеге асырады.
Шама бiрлiктерiнiң мемлекеттік эталондары шама бiрлiктерiн (шама бiрлiктерiнiң еселiк не үлестiк мәндерiн) жаңғыртуға және (немесе) сақтауға арналады және олардың мөлшерлерін Қазақстан Республикасының аумағындағы шама бірліктерінің эталондарына, осы шамалардың өлшем құралдарына беру мақсатында пайдаланылады.
Шама бірліктерінің мөлшерлерін беру – шама бірліктерінің эталондарын калибрлеу, өлшем құралдарын салыстырып тексеру немесе калибрлеу арқылы шама бірліктерінің мемлекеттік эталондарынан, ал Қазақстан Республикасында шама бірліктерінің мемлекеттік эталондары болмаған жағдайда Халықаралық өлшем және салмақ бюросының маңызды салғастыру дерекқорында барабарлық дәрежесі расталған, басқа мемлекеттердің шама бірліктерінің ұлттық эталондарынан жүзеге асырылады.
Шама бірліктерінің мемлекеттік эталондары Халықаралық өлшем және салмақ бюросы шама бірліктерінің эталондарымен және басқа мемлекеттер шама бірліктерінің ұлттық эталондарымен салғастыруға жатады.
Мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелерінде және нормативтік құқықтық актілерде метрологиялық талаптар белгіленген өлшемдер кезінде қолданылатын өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелері өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркеуге жатады.
1. Стандартты үлгілер Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген шама бірліктерінің мәндерінде көрсетілген заттар (материалдар) құрамының немесе қасиеттерінің сипаттамаларын жаңғыртуға, сақтауға және беруге арналады.
Стандартты үлгілер өлшем құралдарын салыстырып тексеру, калибрлеу, градуирлеу, өлшемдерді орындау әдістемелерін бағалау, шығарылатын өнімнің сапасын бақылау үшін қолданылады.
2. Осы Заңның 22-бабына сәйкес мемлекеттік метрологиялық бақылау объектілері болып табылатын стандартты үлгілер типін бекітуге және өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркеуге жатады.
1. Өлшем құралдарын калибрлеу әдістемелері шама бірліктері эталондарының және өлшем құралдарының метрологиялық сипаттамаларының шынайы мәндерін белгілеу жөніндегі операцияларды жүргізу үшін пайдаланылады.
2. Өлшем құралдарын калибрлеу әдістемелерін шама бірліктерінің эталондарын және өлшем құралдарын калибрлеуді орындайтын заңды тұлғалар, оларды жасаушылар, иелері және (немесе) пайдаланушылар әзірлейді және бекітеді.
1. Осы Заңның 22-бабына сәйкес мемлекеттік метрологиялық бақылау объектілері болып табылатын өлшем құралдары айналымға шығарылу алдында типін бекітуге жатады.
Уәкілетті орган өлшем құралдарының типін бекіту туралы шешімді өлшем құралдарының типін бекіту мақсаттарына арналған сынақтардың оң нәтижелері негізінде қабылдайды және ол өлшем құралдарының типін бекіту туралы белгіленген үлгідегі сертификатпен куәландырылады, оның қолданылу мерзімі берілген кезде белгіленеді.
2. Айналымға санаулы данада шығарылатын, осы Заңның 22-бабына сәйкес мемлекеттік метрологиялық бақылау объектілері болып табылатын өлшем құралдары үшін метрологиялық аттестаттау жүргізуге рұқсат етіледі.
Өлшем құралдарын метрологиялық аттестаттау туралы шешім өлшем құралдарын метрологиялық аттестаттау туралы белгіленген үлгідегі сертификатпен куәландырылады, оның қолданылу мерзімі берілген кезде белгіленеді.
3. Өлшем құралдарының типін бекіту мақсатында сынақтарды және метрологиялық аттестаттауды мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталық, оның ішінде үшінші елдердің сынақ зертханаларының материалдық-техникалық базасын пайдалана отырып жүргізеді.
Өлшем құралдарының бекітілген типі және метрологиялық аттестаттаудан өткен өлшем құралдары өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттiк жүйесiнiң тiзiлiмiне енгiзiледi.
3-1. Өлшем құралдарын бастапқы салыстырып тексеру нәтижелері бойынша айналымға шығарылатын өлшем құралдарының тізбесіне енгізілген өлшем құралдары өлшем құралдарының типін бекіту және оларды метрологиялық аттестаттау мақсатында сынақтарға жатпайды.
4. Алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
5. Өлшем құралдарының түрiн бекiту туралы ақпарат және бекiтiлген түрдiң күшiн жою туралы шешiм уәкiлеттi органның ресми басылымдарында жарияланады.
6. Типін бекiту туралы сертификаттың қолданылу мерзiмi аяқталғаннан кейiн пайдаланудағы және сақтауда тұрған өлшем құралдары осы Заңның 19- бабының талаптары сақтала отырып, толық физикалық тозғанға дейiн қолданылады.
Өлшем құралдарын салыстырып тексеру құқығына аккредиттеу және өлшемдерді орындау әдiстемелерiн метрологиялық аттестаттау міндетті болып табылады.
Өлшем құралдарын калибрлеу құқығына аккредиттеу ерікті болып
1. Осы Заңның 22-бабына сәйкес мемлекеттік метрологиялық бақылау объектілері болып табылатын өлшем құралдары айналымға шығарылу алдында олардың типі бекітілгеннен кейін немесе метрологиялық аттестаттаудан және өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізілімінде тіркелгеннен кейін, жөндеуден кейін пайдаланылу кезеңінде салыстырылып тексеріледі.
2. Алып тасталды – ҚР 30.12.2020 № 397-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
3. Алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
4. Өлшем құралдарын салыстырып тексеруге аккредиттелген заңды тұлғалар мемлекеттік құпияларды және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын жағдайларды қоспағанда, салыстырып тексерiлетiн өлшем құралдары туралы деректердi электрондық есепке алуды және уәкiлеттi орган айқындаған тәртiппен оларды мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталыққа берудi жүзеге асыруға тиiс.
5. Өлшем құралдарын салыстырып тексеруді аккредиттелген заңды тұлғалардың аккредиттелген салыстырып тексерушiлерi өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдiстемесiне сәйкес жүзеге асырады. Салыстырып тексерушiлердi аттестаттау уәкiлеттi орган айқындайтын тәртіппен бес жылда бір рет жүзеге асырылады.
6. Өлшем құралдарын салыстырып тексерудiң оң нәтижелерi өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемесінде белгіленген талаптарға сәйкес салыстырып тексеру таңбасының бедерімен және салыстырып тексеру туралы сертификатпен куәландырылады.
7. Физикалық шамалардың өзгерiстерiн олардың мәндерiн нормаланған дәлдiкпен шамалар бiрлiктерiнде бағалаусыз байқау үшiн қолданылатын өлшем құралдары салыстырып тексеруге жатпайды.
Мұндай техникалық құралдардың жарамдылығын бақылауды оларды пайдаланушылар жүзеге асырады.
калибрлеу туралы сертификатпен куәландырылады. Калибрлеу туралы сертификатта өлшемдердің метрологиялық сипаттамаларының шынайы мәндерi, метрологиялық бақылап тексерілуі, өлшем белгісіздігі және белгілі бір метрологиялық сипаттамаларға сәйкестігі туралы мәлімдеме көрсетіледі.
1. Өлшемдерге, өлшем құралдарына, оның ішінде нормативтік құқықтық актілердің, техникалық регламенттердің, мемлекетаралық және ұлттық стандарттардың (сәйкестік дәрежесі бірдей халықаралық және өңірлік стандарттар негізінде әзірленетін стандарттарды қоспағанда) жобаларындағы стандартты үлгілерге қойылатын талаптар мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталық жүргізетін міндетті метрологиялық сараптамаға жатады.
2. Өлшемдерге, өлшем құралдарына, оның ішінде қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердегі және техникалық регламенттердегі стандартты үлгілерге қойылатын талаптар мемлекеттік ғылыми метрологиялық орталық Уәкiлеттi орган және оның аумақтық бөлiмшелерi мемлекеттiк метрологиялық бақылауды Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңнамасының талаптарын жеке және заңды тұлғалардың сақтауын қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырады.
1. Мыналар мемлекеттiк метрологиялық бақылау объектiлерi болып табылады:
1) шама бірліктерінің мемлекеттік эталондары;
2) шама бірліктерінің эталондары мен өлшем құралдары;
3) стандартты үлгілер;
4) нормативтік құқықтық актілер, техникалық регламенттер;
5) өлшемдерді орындау әдістемелері және өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемелері;
6) сауда операцияларын жасау кезінде иеліктен шығарылатын өнімнің саны;
7) кез келген түрдегі қаптамаларда өлшеніп-оралған өнімді өткізу кезінде оның саны.
2. Мемлекеттік метрологиялық бақылау осы баптың 1-тармағында көрсетілген, мемлекеттік реттеуге жатқызылатын өлшем тізбелерінде және нормативтік құқықтық актілерде метрологиялық талаптар белгіленген өлшемдер кезінде қолданылатын объектілерге қолданылады.
3. Алып тасталды – ҚР 30.12.2020 № 397-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
1. Осы Заңның 22-бабының 1-тармағында көрсетілген объектілерді мемлекеттік метрологиялық бақылау жоспардан тыс тексеру, бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау және бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нысанында жүзеге асырылады.
Жоспардан тыс тексеру және бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жүзеге асырылады.
2. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Заңға сәйкес жүзеге Бұзушылықтардың уақтылы жолын кесу және оларға жол бермеу, бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды өз бетінше жою құқығын бақылау субъектісіне (объектісіне) беру және оған әкімшілік жүктемені төмендету бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылаудың мақсаттары болып табылады.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау әртүрлі ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді, оның ішінде:
1) мемлекеттік бақылау және қадағалау субъектілері, мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдар берген;
2) ақпараттық жүйелерден алынған;
3) бұқаралық ақпарат құралдарынан және өзге де ашық көздерден, жеке және заңды тұлғалардың жолданымдарынан алынған мәліметтер негізінде зерделеу, талдау, салыстыру арқылы жүзеге асырылады.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылаудың қорытындылары бойынша бақылау субъектісіне (объектісіне)
бұзушылықтарды жою тәсілі міндетті түрде түсіндіріле отырып, әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалмай, анықталған бұзушылықтарды бұзушылықтар анықталған күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде жою туралы ұсыным (бұдан әрі – ұсыным) жасалады.
Ұсыным бақылау субъектісіне қолын қойғызып, жеке өзіне немесе жөнелту мен алу фактілерін растайтын өзге де тәсілмен табыс етілуге тиіс.
Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген ұсыным бақылау субъектісіне мынадай жағдайларда:
1) қолма-қол – алғаны туралы ұсынымға белгі қойылған күннен бастап;
2) поштамен – тапсырысты хатпен;
3) электрондық тәсілмен – бақылау субъектісінің электрондық мекенжайына жөнелтілген күннен бастап табыс етілді деп есептеледі.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша ұсыным ол табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде орындалуға тиіс.
Бақылау субъектісі ұсынымда көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, ұсынымды жіберген уәкілетті орган ведомствосының аумақтық бөлімшесіне ол табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қарсылықты жіберуге құқылы.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау жүргізудің жиілігі – ай сайын 25-інен кешіктірілмей, айына бір реттен артық емес.
Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бармай профилактикалық бақылауды тіркеудің арнайы журналында есепке алынуға жатады, ол нөмірленген, тігілген және уәкілетті орган ведомствосы аумақтық бөлімшесінің мөрімен бекемделген болуға тиіс.
3. Осы Заңның 22-бабының 1-тармағында көрсетілген объектілерге мемлекеттік метрологиялық бақылау:
1) мемлекеттік реттеуге жататын өлшемдер тізбелерінде және нормативтік құқықтық актілерде белгіленген метрологиялық талаптардың іс жүзінде орындалуын айқындау үшін;
2) иеліктен шығарылатын өнімнің массасын, көлемін, шығысын немесе санын сипаттайтын басқа да шамаларды айқындаудың дұрыстығын тексеру мақсатында;
3) қаптамадағы өнім санының қаптамада белгіленген шамаға сәйкестігін тексеру мақсатында жүзеге асырылады.
1. Мемлекеттiк метрологиялық бақылауды Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес уәкiлеттi орган ведомствосының және оның аумақтық бөлiмшелерiнiң лауазымды адамдары жүзеге асырады.
Мыналар мемлекеттiк метрологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдарға жатады:
1) Қазақстан Республикасының мемлекеттік бақылау жөніндегі бас мемлекеттік инспекторы – уәкілетті орган ведомствосының басшысы;
2) Қазақстан Республикасының мемлекеттік бақылау жөніндегі бас мемлекеттік инспекторының орынбасарлары – уәкілетті орган ведомствосы басшысының орынбасарлары;
3) мемлекеттік бақылау жөніндегі аумақтық бас мемлекеттік инспекторлар – уәкілетті орган ведомствосы аумақтық бөлімшелерінің басшылары;
4) мемлекеттік бақылау жөніндегі аумақтық бас мемлекеттік инспекторлардың орынбасарлары – уәкілетті орган ведомствосы аумақтық бөлімшелері басшыларының орынбасарлары және (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелерінің басшылары;
5) мемлекеттік бақылау жөніндегі мемлекеттік инспекторлар – уәкілетті орган ведомствосы аумақтық бөлімшелерінің мемлекеттік бақылау жөніндегі мамандары.
2. Алып тасталды – ҚР 30.12.2020 № 397-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
3. Мемлекеттiк метрологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың:
1) тексеру тағайындау туралы актіні, сондай-ақ қызметтік куәлiгін не сәйкестендіру картасын көрсеткен кезде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттiк метрологиялық бақылау үшiн белгiленген объектiлерге кедергiсiз кiруге;
2) жеке және заңды тұлғалардан мемлекеттiк метрологиялық бақылау жүргiзу үшiн қажеттi құжаттар мен мәлiметтер сұратуға және алуға;
3) техникалық құралдарды пайдалануға және тексерiлетiн объектiлердiң мамандарынан ақпарат алуға;
4) сынақтан және түрiн бекiтуден, салыстырып тексеруден, метрологиялық аттестаттаудан өтпеген, бекiтiлген түрге сәйкес келмейтiн өлшем құралдарын қолдануға, өткiзуге, өндiрiстен және жөндеуден шығаруға тыйым салуға;
5) егер өлшем құралдары жұмысқа жарамсыз болса олардың көрсетулерiнiң қателiгi рұқсат етiлген нормалардан асып кетсе немесе өлшем құралдарын салыстырып тексеру туралы сертификаттың қолданылу мерзiмi бiтсе, салыстырып тексеру таңбаларының баспа-таңбасын өшіруге немесе өлшем құралдарын тексеру туралы сертификаттың күшiн жоюға;
5-1) өлшемдерді орындау әдістемелерін қолдану дұрыстығына тексеру жүргізуге;
6) Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы орындалуы міндетті ұсынымдар, нұсқамалар жасауға, беруге;
7) алып тасталды - ҚР 05.10.2018 № 184-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
8) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқығы бар.
4. Алып тасталды – ҚР 30.12.2020 № 397-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2020 № 397-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
28-1-бап. Мемлекеттік метрологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың міндеттері Мемлекеттік метрологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар:
1) мемлекеттік метрологиялық бақылау жөніндегі іс-шаралар барысында Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңнамасын қолдану бойынша түсіндіру жұмысын жүргізуге;
2) коммерциялық және заңмен қорғалатын өзге де құпияны сақтауға;
3) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген мемлекеттік метрологиялық бақылауды жүзеге асыру тәртібін сақтауға;
4) жүргізілген мемлекеттік метрологиялық бақылау нәтижелері негізінде анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде шаралар қабылдауға міндетті.
Қазақстан Республикасының өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету туралы заңдарының бұзылуына кiнәлi тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылықта болады.
1. Бюджет қаражаты есебiнен:
1) Қазақстан Республикасының өлшем бiрлiгiн қамтамасыз ету саласында өз қызметiн жүзеге асыратын халықаралық ұйымдардың жұмысына қатысуы және мүшелiк жарналар төлеу;
2) Қазақстан Республикасының шама бiрлiктерiнiң мемлекеттік эталондарын, мемлекеттік меншіктегі шама бірліктерінің эталондарын жасауға және күтіп-ұстауға арналған шығыстар;
3) нормативтік құқықтық актілерге, техникалық регламенттерге және олардың жобаларына міндетті метрологиялық сараптама жүргізуге арналған шығыстар қаржыландырылады.
2. Осы Заңда көзделген және осы баптың 1-тармағында аталмаған метрологиялық жұмыстар мен қызмет көрсетулер шарттық негiзде немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да көздер есебiнен қаржыландырылады.

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 7 июня 2000 года N 53-II Об обеспечении единства измерений
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
2) законодательная метрология - часть метрологии, относящаяся к деятельности, совершаемой уполномоченным органом и содержащая государственные требования, касающиеся единиц, методов измерения, средств измерений и измерительных лабораторий;
3) государственный метрологический контроль – деятельность уполномоченного органа и его территориальных подразделений по контролю за выполнением требований законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений;
4) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
4-1) метрологическая прослеживаемость – свойство результата измерения, в соответствии с которым результат может быть соотнесен с государственным эталоном единицы величины через документированную неразрывную цепь поверок и калибровок;
5) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
5-1) метрологическая экспертиза – анализ и оценивание правильности и полноты применения метрологических требований, правил и норм, связанных с единством измерений;
5-2) метрологическая характеристика (средства измерений) – характеристика одного из свойств средства измерений, влияющая на результат измерений;
5-3) метрологические требования – требования к влияющим на результат и показатели точности измерений характеристикам (параметрам) измерений, эталонов единиц величин, стандартных образцов, средств измерений, а также условиям, при которых эти характеристики (параметры) должны быть обеспечены;
6) измерение – процесс экспериментального получения одного или более количественных значений величины, которые могут быть обоснованно приписаны величине;
6-1) неопределенность измерений – параметр, связанный с результатом измерений и характеризующий рассеяние значений, которые могли бы быть обоснованно приписаны измеряемой величине;
7) единство измерений – состояние измерений, при котором результаты этих измерений выражены в допущенных к применению единицах величин, а показатели точности измерений не выходят за установленные границы;
8) государственная система обеспечения единства измерений – совокупность объектов, государственных органов, физических и юридических лиц, осуществляющих деятельность в области обеспечения единства измерений;
9) реестр государственной системы обеспечения единства измерений – электронная база данных объектов, участников работ и документов в области обеспечения единства измерений;
9-1) референтная методика выполнения измерений – методика выполнения измерений, используемая для получения результатов измерений, которые могут быть применены для оценки правильности измеренных значений величины, полученных с помощью других методик выполнения измерений величин того же рода, а также для калибровки средств измерений или для определения характеристик стандартных образцов;
9-2) методика калибровки средств измерений – документ, устанавливающий порядок и процедуры проведения калибровки эталона единицы величины или средства измерений;
10) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
11) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
12) метрологическая аттестация средств измерений – установление (подтверждение) соответствия средств измерений, выпускаемых в обращение в единичных экземплярах, требованиям законодательства Республики Казахстан об 12-1) поверка средств измерений – совокупность операций, выполняемых в целях подтверждения соответствия средств измерений обязательным метрологическим требованиям;
12-2) методика поверки средств измерений – описание совокупности операций, выполнение которых позволяет определить и подтвердить соответствие средств измерений установленным требованиям к метрологическим характеристикам;
13) поверитель средств измерений – физическое лицо, аттестованное на право проведения поверки средств измерений;
14) испытание средств измерений - совокупность операций, проводимых для определения степени соответствия средств измерений установленным нормам с применением к объектам испытаний различных испытательных воздействий;
15) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
16) средство измерений – техническое средство, предназначенное для измерений и имеющее метрологические характеристики;
16-1) утверждение типа средства измерений – решение уполномоченного органа о разрешении применения средства измерения утвержденного типа на территории Республики Казахстан на основании положительных результатов испытаний;
17) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
18) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
19) методика выполнения измерений - совокупность операций и правил, выполнение которых обеспечивает получение результатов измерений с точностью, установленной данной методикой выполнения измерений;
20) метрологическая аттестация методики выполнения измерений - установление (подтверждение) соответствия методики выполнения измерений предъявляемым к ней метрологическим требованиям;
20-1) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
21) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
21-1) стандартный образец – материал (вещество) с установленными показателями точности измерений и метрологической прослеживаемостью, достаточно однородный и стабильный в отношении определенных свойств для того, чтобы использовать его при измерении или при оценивании качественных свойств в соответствии с предполагаемым назначением;
22) уполномоченный орган - государственный орган, осуществляющий государственное регулирование в области технического регулирования и метрологии;
23) единица величины – величина фиксированного размера, которой условно присвоено числовое значение, равное единице, и которая применяется для количественного выражения однородных с ней величин;
24) государственный эталон единицы величины – эталон единицы величины, признанный решением уполномоченного органа и находящийся в государственной собственности;
24-1) передача размера единицы величины – приведение размера величины, хранимой средством измерений, к единице величины, воспроизводимой или хранимой эталоном данной единицы величины или стандартным образцом, имеющим более высокие показатели точности;
25) эталон единицы величины - средство измерений, предназначенное для воспроизведения и (или) хранения единицы величины (кратных либо дольных значений единицы величины) в целях передачи ее размера другим средствам измерений данной величины, утвержденное в порядке, установленном уполномоченным органом;
26) калибровка эталона единицы величины или средства измерений – совокупность операций, устанавливающих соотношение между значением величины, полученным с помощью данного эталона единицы величины или средства измерений, и соответствующим значением величины, определенным с помощью эталона единицы величины более высокой точности, в целях определения действительных значений метрологических характеристик эталона единицы величины или средства измерений;
27) сличение эталонов единиц величин – установление соотношения между результатами измерений при воспроизведении и передаче единицы измерения эталонами единиц величин одного уровня точности.
Статья 2. Законодательство Республики Казахстан об обеспечении единства измерений
1. Законодательство Республики Казахстан об обеспечении единства измерений основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Сфера действия настоящего Закона Настоящий Закон распространяется на все государственные органы, физические и юридические лица.
Статья 4. Цели обеспечения единства измерений Основными целями обеспечения единства измерений являются:
1) защита интересов физических и юридических лиц Республики Казахстан от недостоверных результатов измерений;
2) получение достоверных результатов измерений при фундаментальных исследованиях и научных разработках;
3) интеграция в международную систему обеспечения единства измерений.
Статья 5. Государственное управление обеспечением единства измерений
Глава 2. Государственная система обеспечения единства измерений
Статья 6. Структура государственной системы обеспечения единства измерений В структуру государственной системы обеспечения единства измерений входят:
1) Правительство Республики Казахстан;
2) уполномоченный орган;
3) государственные органы в пределах своей компетенции;
4) государственный научный метрологический центр;
5) физические и юридические лица.
Статья 6-1. Компетенция Правительства Республики Казахстан в области обеспечения единства измерений К компетенции Правительства Республики Казахстан в области обеспечения единства измерений относятся:
1) разработка основных направлений единой государственной политики в области обеспечения единства измерений;
2) определение государственного научного метрологического центра;
3) исключен Законом РК от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Статья 6-2. Компетенция уполномоченного органа в области обеспечения единства измерений К компетенции уполномоченного органа относятся:
1) формирование и реализация единой государственной политики в области
2) подача представления в Правительство Республики Казахстан для определения государственного научного метрологического центра;
3) осуществление координации деятельности государственного научного метрологического центра;
4) утверждение государственных эталонов единиц величин;
5) определение порядка создания, утверждения, хранения, применения и сличения государственных эталонов единиц величин и эталонов единиц величин субъектов аккредитации;
6) утверждение классификации эталонов единиц величин;
7) организация и проведение государственного метрологического контроля;
8) представление Республики Казахстан в международных и региональных организациях по метрологии;
9) определение порядка проведения аттестации, переаттестации и отзыва сертификатов поверителей средств измерений, а также квалификационных требований к ним;
10) определение порядка повышения квалификации и переподготовки кадров в области обеспечения единства измерений;
11) утверждение форм сертификатов об утверждении типа средств измерений и о поверке средств измерений;
12) определение порядка изготовления, хранения и применения поверительных клейм;
13) определение порядка разработки, метрологической аттестации, утверждения и регистрации методик выполнения измерений и референтных методик выполнения измерений в реестре государственной системы обеспечения единства измерений;
14) определение порядка проведения метрологической экспертизы нормативных правовых актов, технических регламентов, а также межгосударственных и национальных стандартов в области обеспечения единства
15) определение порядка разработки, утверждения, регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений и применения методик поверки средств измерений;
16) организация проведения научных исследований в области обеспечения
17) определение порядка ведения реестра государственной системы
18) определение порядка формирования перечней измерений и метрологических требований к ним, относящихся к государственному регулированию;
19) установление метрологических требований к измерениям, относящимся к государственному регулированию, совместно с государственными органами;
20) определение порядка проведения поверки средств измерений и установления периодичности поверки средств измерений;
21) определение порядка утверждения типа, испытаний для целей утверждения типа, метрологической аттестации средств измерений и установления формы знака утверждения типа;
21-1) утверждение перечня средств измерений, выпускаемых в обращение по результатам первичной поверки средств измерений;
21-2) определение порядка по установлению соответствия количества фасованной изготовителем или продавцом продукции в упаковках любого вида, а также завезенной импортером расфасованной продукции при ее реализации и продукции, отчуждаемой при совершении торговых операций, в целях государственного метрологического контроля;
22) определение порядка обеспечения метрологической прослеживаемости измерений для субъектов аккредитации и юридических лиц при аккредитации;
23) определение порядка утверждения типа и регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений стандартного образца;
24) осуществление координации деятельности государственных органов, физических и юридических лиц в области обеспечения единства измерений;
25) осуществление межрегиональной и межотраслевой координации и выполнение работ, направленных на обеспечение единства измерений времени и частоты и определение параметров вращения Земли;
26) осуществление межрегиональной и межотраслевой координации и выполнение работ, связанных с разработкой и внедрением стандартных образцов;
27) осуществление межрегиональной и межотраслевой координации и выполнение работ, связанных с разработкой и внедрением стандартных справочных данных о физических константах и свойствах веществ и материалов;
28) осуществление иных полномочий, предусмотренных настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
Статья 6-3. Компетенция государственных органов в области Государственные органы в пределах своей компетенции в области обеспечения единства измерений осуществляют:
1) участие в реализации единой государственной политики в области
2) утверждение перечней измерений, относящихся к государственному регулированию, совместно с уполномоченным органом;
3) иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
Статья 6-4. Компетенция государственного научного метрологического центра К компетенции государственного научного метрологического центра относятся:
1) проведение научных исследований в области обеспечения единства
2) проведение сличений результатов поверки, калибровки средств измерений и межлабораторных сравнительных испытаний;
3) проведение работ по повышению квалификации и переподготовке кадров в области обеспечения единства измерений;
4) создание, совершенствование, хранение и применение государственных эталонов единиц величин;
5) создание систем передачи размеров единиц величин;
6) разработка документов по стандартизации в области обеспечения единства измерений, методик выполнения измерений, методик поверки и калибровки средств измерений;
7) производство и ремонт средств измерений;
8) производство стандартных образцов, аттестованных смесей, поверочных газовых смесей;
9) проведение поверки и калибровки средств измерений в соответствии со статьей 18 настоящего Закона;
10) проведение метрологической аттестации методик выполнения измерений в соответствии со статьей 18 настоящего Закона;
11) проведение метрологической экспертизы;
12) проведение и участие в сличениях эталонов единиц величин;
13) проведение испытаний средств измерений для целей утверждения типа, метрологической аттестации средств измерений, аттестации испытательного оборудования;
14) ведение реестра государственной системы обеспечения единства
15) аттестация, переаттестация и отзыв сертификатов поверителей средств
16) организация изготовления поверительных клейм;
17) апробация методик поверки средств измерений;
18) выполнение работ по обеспечению единства измерений времени и частоты, определение параметров вращения Земли;
19) выполнение работ, связанных с разработкой и внедрением стандартных справочных данных о физических константах и свойствах веществ и материалов;
20) выполнение иных полномочий, установленных законодательством Республики Казахстан.
Статья 6-5. Физические и юридические лица в области Физические и юридические лица имеют право:
1) участвовать в разработке нормативных правовых актов Республики Казахстан в области обеспечения единства измерений;
2) создавать при необходимости соответствующие подразделения и службы по обеспечению единства измерений;
3) проводить поверку и калибровку средств измерений в соответствии со
4) проводить работы по разработке и метрологической аттестации методик выполнения измерений в соответствии со статьей 18 настоящего Закона;
5) разрабатывать документы по стандартизации в области обеспечения
6) проводить работы по повышению квалификации и переподготовке кадров в области обеспечения единства измерений.
Статья 7. Объекты государственной системы обеспечения Объектами государственной системы обеспечения единства измерений являются:
1) единицы величин;
2) государственные эталоны единиц величин;
3) эталоны единиц величин;
4) средства измерений;
5) стандартные образцы;
6) методики поверки средств измерений;
7) методики выполнения измерений;
8) методики калибровки средств измерений;
9) нормативные правовые акты, технические регламенты, документы по стандартизации в области обеспечения единства измерений.
Статья 8. Документы по стандартизации в области обеспечения
1. Документы по стандартизации в области обеспечения единства измерений разрабатываются и применяются в соответствии с Законом Республики Казахстан «О стандартизации».
2. Для реализации требований нормативных правовых актов допускаются к применению:
межгосударственные и национальные стандарты в области обеспечения единства измерений, устанавливающие поверочные схемы и схемы метрологической прослеживаемости;
межгосударственные и национальные стандарты в области обеспечения единства измерений, устанавливающие методики поверки средств измерений, а в случае их отсутствия – стандарты организаций, устанавливающие методики поверки средств измерений, зарегистрированные в реестре государственной системы обеспечения единства измерений;
межгосударственные и национальные стандарты в области обеспечения единства измерений, устанавливающие методики выполнения измерений, а в случае их отсутствия – стандарты организаций, устанавливающие методики выполнения измерений, аттестованные и зарегистрированные в реестре государственной системы обеспечения единства измерений;
межгосударственные и национальные стандарты в области обеспечения единства измерений, устанавливающие методики калибровки средств измерений, а в случае их отсутствия – стандарты организаций, устанавливающие методики калибровки средств измерений, прошедшие оценку пригодности в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан об аккредитации в области оценки соответствия.
Статья 9. Единицы величин
1. На территории Республики Казахстан к применению допускаются единицы величин Международной системы единиц, принятой Генеральной конференцией по мерам и весам и рекомендованной Международной организацией законодательной метрологии, в порядке, установленном уполномоченным органом.
По решению уполномоченного органа к применению допускаются единицы величин, не входящие в Международную систему единиц.
2. Характеристики и параметры продукции, поставляемой на экспорт, включая средства измерений, могут быть выражены в единицах величин, установленных заказчиком.
Статья 10. Государственные эталоны единиц величин Техническую основу государственной системы обеспечения единства измерений в Республике Казахстан образуют государственные эталоны единиц величин, создание и содержание которых осуществляются государством.
Государственные эталоны единиц величин предназначены для воспроизведения и (или) хранения единиц величин (кратных либо дольных значений единиц величин) и используются с целью передачи их размеров эталонам единиц величин, средствам измерений данных величин на территории Передача размеров единиц величин осуществляется от государственных эталонов единиц величин путем калибровки эталонов единиц величин, поверки или калибровки средств измерений, а в случае отсутствия в Республике Казахстан государственных эталонов единиц величин – от национальных эталонов единиц величин других государств, степень эквивалентности которых подтверждена в базе данных ключевых сличений Международного бюро мер и весов.
Государственные эталоны единиц величин подлежат сличению с эталонами единиц величин Международного бюро мер и весов и национальными эталонами единиц величин других государств.
Статья 10-1. Эталоны единиц величин Эталоны единиц величин предназначены для воспроизведения и (или)
хранения единиц величин (кратных либо дольных значений единиц величин) с целью передачи их размеров другим средствам измерений данных величин.
Эталоны единиц величин должны быть метрологически прослеживаемы к государственным эталонам единиц величин Республики Казахстан, а в случае их отсутствия – к национальным эталонам единиц величин других государств, степень эквивалентности которых подтверждена в базе данных ключевых сличений Международного бюро мер и весов.
Статья 11. Средства измерений Средства измерений используются для определения величин, единицы которых допущены в установленном порядке к применению в Республике Казахстан.
Средства измерений должны быть метрологически прослеживаемы к государственным эталонам единиц величин Республики Казахстан, а в случае их отсутствия – к национальным эталонам единиц величин других государств, степень эквивалентности которых подтверждена в базе данных ключевых К средствам измерений относятся также стандартные образцы и измерительные системы.
Установление принадлежности технических средств к средствам измерений осуществляют физические и юридические лица, являющиеся их изготовителями, поставщиками или пользователями, в соответствии с законодательством Республики Казахстан об обеспечении единства измерений.
Статья 11-1. Методики поверки средств измерений Методики поверки средств измерений разрабатываются в соответствии со статьей 8 настоящего Закона и используются для подтверждения соответствия средств измерений установленным техническим и метрологическим требованиям.
Методики поверки средств измерений, применяемые при измерениях, к которым установлены метрологические требования в перечнях измерений, относящихся к государственному регулированию, и нормативных правовых актах, подлежат регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений.
Статья 11-2. Стандартные образцы
1. Стандартные образцы предназначены для воспроизведения, хранения и передачи характеристик состава или свойств веществ (материалов), выраженных в значениях единиц величин, допущенных к применению в Республике Казахстан.
Стандартные образцы применяются для поверки, калибровки, градуировки средств измерений, оценивания методик выполнения измерений, контроля качества выпускаемой продукции.
2. Стандартные образцы, являющиеся объектами государственного метрологического контроля в соответствии со статьей 22 настоящего Закона, подлежат утверждению типа и регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений.
Статья 11-3. Методики калибровки средств измерений
1. Методики калибровки средств измерений используются для проведения операций по установлению действительных значений метрологических характеристик эталонов единиц величин и средств измерений.
2. Методики калибровки средств измерений разрабатываются и утверждаются юридическими лицами, выполняющими калибровку, изготовителями, владельцами и (или) пользователями эталонов единиц величин и средств измерений.
Статья 12. Методики выполнения измерений Методики выполнения измерений разрабатываются в соответствии со статьей 8 настоящего Закона и применяются при испытаниях объектов исследований с целью оценки их параметров с установленной точностью, а также для проведения учетных операций.
Методики выполнения измерений, применяемые при измерениях, к которым установлены метрологические требования в перечнях измерений, относящихся к государственному регулированию, и нормативных правовых актах, подлежат метрологической аттестации и регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений.
Методики выполнения измерений, включенные в перечень стандартов к техническим регламентам Евразийского экономического союза, не подлежат метрологической аттестации и регистрации в реестре государственной системы
Глава 3. Метрологическая служба
Глава 4. Утверждение типа, метрологическая аттестация, поверка, калибровка средств измерений и метрологическая экспертиза
Статья 17. Утверждение типа и метрологическая аттестация средств
1. Средства измерений, являющиеся объектами государственного метрологического контроля в соответствии со статьей 22 настоящего Закона, перед выпуском в обращение подлежат утверждению типа.
Решение об утверждении типа средств измерений принимается уполномоченным органом на основании положительных результатов испытаний для целей утверждения типа средств измерений и удостоверяется сертификатом об утверждении типа средств измерений установленного образца, срок действия которого устанавливается при его выдаче.
2. Для средств измерений, выпускаемых в обращение в единичных экземплярах, являющихся объектами государственного метрологического контроля в соответствии со статьей 22 настоящего Закона, допускается проведение метрологической аттестации.
Решение о метрологической аттестации средств измерений удостоверяется сертификатом о метрологической аттестации средств измерений установленного образца, срок действия которого устанавливается при его выдаче.
3. Испытания в целях утверждения типа и метрологическая аттестация средств измерений проводятся государственным научным метрологическим центром, в том числе с использованием материально-технической базы испытательных лабораторий третьих стран.
Утвержденный тип средств измерений и средства измерений, прошедшие метрологическую аттестацию, вносятся в реестр государственной системы 3-1. Средства измерений, включенные в перечень средств измерений, выпускаемых в обращение по результатам первичной поверки средств измерений, не подлежат испытаниям в целях утверждения типа и метрологической аттестации средств измерений.
4. Исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
5. Информация об утверждении типа средств измерений и решение об отмене утвержденного типа публикуются в официальных изданиях уполномоченного органа.
6. Средства измерений, находящиеся в эксплуатации и на хранении после окончания срока действия сертификата об утверждении типа, применяются до полного физического износа с соблюдением требований статьи 19 настоящего Закона.
Статья 18. Аккредитация в области обеспечения единства Аккредитация на право поверки, калибровки средств измерений, метрологической аттестации методик выполнения измерений осуществляется в порядке, установленном Законом Республики Казахстан «Об аккредитации в области оценки соответствия».
Аккредитация на право поверки средств измерений и метрологической аттестации методик выполнения измерений является обязательной.
Аккредитация на право калибровки средств измерений является добровольной.
Статья 19. Поверка средств измерений
1. Средства измерений, являющиеся объектами государственного метрологического контроля в соответствии со статьей 22 настоящего Закона, после утверждения их типа или метрологической аттестации и регистрации в реестре государственной системы обеспечения единства измерений перед выпуском в обращение, после ремонта, в период эксплуатации подвергаются поверке.
2. Исключен Законом РК от 30.12.2020 № 397-VI (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
3. Исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
4. Юридические лица, аккредитованные на поверку средств измерений, должны осуществлять электронный учет данных о поверяемых средствах измерений и их передачу в государственный научный метрологический центр в порядке, определяемом уполномоченным органом, за исключением случаев, составляющих государственные секреты и иную охраняемую законом тайну.
5. Поверка средств измерений осуществляется аттестованными поверителями аккредитованных юридических лиц в соответствии с методикой поверки средств измерений. Аттестация поверителей осуществляется один раз в пять лет в порядке, определяемом уполномоченным органом.
6. Положительные результаты поверки средств измерений удостоверяются оттиском поверительного клейма в соответствии с требованиями, установленными в методике поверки средств измерений, и сертификатом о
7. Средства измерений, применяемые для наблюдения за изменениями физических величин без оценки их значений в единицах величин с нормированной точностью, поверке не подлежат.
Контроль за исправностью таких технических средств осуществляют их пользователи.
Статья 20. Калибровка эталонов единиц величин и средств Государственные эталоны единиц величин и эталоны единиц величин подвергаются калибровке.
Средства измерений, не подлежащие утверждению типа и поверке, могут в добровольном порядке подвергаться калибровке.
Средства измерений, применяемые субъектами аккредитации, подлежат калибровке, за исключением применяемых при измерениях, к которым установлены метрологические требования перечнями измерений, относящихся к государственному регулированию, и нормативными правовыми актами.
Калибровка средств измерений выполняется в порядке, определяемом изготовителем, владельцем или пользователем этих средств измерений.
Результаты калибровки эталонов единиц величин и средств измерений удостоверяются калибровочным знаком, наносимым на средство измерений, и (или) сертификатом о калибровке. В сертификате о калибровке указываются действительные значения метрологических характеристик, метрологическая прослеживаемость измерений, неопределенность измерений и заявление о соответствии определенным метрологическим характеристикам.
Статья 20-1. Метрологическая экспертиза
1. Требования к измерениям, средствам измерений, в том числе стандартным образцам, содержащиеся в проектах нормативных правовых актов, технических регламентов, межгосударственных и национальных стандартов (за исключением стандартов, разрабатываемых на основе международных и региональных стандартов с идентичной степенью соответствия), подлежат обязательной метрологической экспертизе, которая проводится государственным научным метрологическим центром.
2. Требования к измерениям, средствам измерений, в том числе стандартным образцам, содержащиеся в действующих нормативных правовых актах и технических регламентах, подлежат обязательной метрологической экспертизе, которая проводится государственным научным метрологическим центром.
Глава 5. Государственный метрологический контроль
Статья 21. Цель государственного метрологического контроля Государственный метрологический контроль осуществляется уполномоченным органом и его территориальными подразделениями с целью обеспечения соблюдения физическими и юридическими лицами требований законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений.
Статья 22. Объекты государственного метрологического контроля
1. Объектами государственного метрологического контроля являются:
1) государственные эталоны единиц величин;
2) эталоны единиц величин и средства измерений;
3) стандартные образцы;
4) нормативные правовые акты, технические регламенты;
5) методики выполнения измерений и методики поверки средств измерений;
6) количество продукции, отчуждаемой при совершении торговых операций;
7) количество фасованной продукции в упаковках любого вида при ее реализации.
2. Государственный метрологический контроль распространяется на объекты, указанные в пункте 1 настоящей статьи, применяемые при измерениях, к которым установлены метрологические требования в перечнях измерений, относящихся к государственному регулированию, и нормативных правовых актах.
3. Исключен Законом РК от 30.12.2020 № 397-VI (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
Статья 23. Сфера государственного метрологического контроля
Статья 24. Государственный метрологический контроль
1. Государственный метрологический контроль за объектами, указанными в пункте 1 статьи 22 настоящего Закона, осуществляется в форме внеплановой проверки, профилактического контроля с посещением субъекта (объекта)
контроля и профилактического контроля без посещения субъекта (объекта)
контроля.
Внеплановая проверка и профилактический контроль с посещением субъекта (объекта) контроля осуществляются в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.
2. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля осуществляется в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан и настоящим Законом.
Целями профилактического контроля без посещения субъекта контроля являются своевременное пресечение и недопущение нарушений, предоставление субъекту контроля права самостоятельного устранения нарушений, выявленных по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта)
контроля, и снижение на него административной нагрузки.
Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля осуществляется путем изучения, анализа, сопоставления сведений, полученных из различных источников информации, в том числе на основе сведений:
1) представленных субъектами государственного контроля и надзора, государственными органами и иными организациями;
2) полученных из информационных систем;
3) полученных из средств массовой информации и иных открытых источников, обращений физических и юридических лиц.
По итогам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта)
контроля составляется рекомендация об устранении выявленных нарушений (далее – рекомендация) в срок не позднее пяти рабочих дней со дня выявления нарушений без возбуждения дела об административном правонарушении с обязательным разъяснением субъекту контроля способа устранения нарушений.
Рекомендация должна быть вручена субъекту контроля лично под роспись или иным способом, подтверждающим факты отправки и получения.
Рекомендация, направленная одним из нижеперечисленных способов, считается врученной субъекту контроля в следующих случаях:
1) нарочно – с даты отметки в рекомендации о получении;
2) почтой – заказным письмом;
3) электронным способом – с даты отправки на электронный адрес субъекта Рекомендация по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля должна быть исполнена в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем ее вручения.
Субъект контроля в случае несогласия с нарушениями, указанными в рекомендации, вправе направить в территориальное подразделение ведомства уполномоченного органа, направившее рекомендацию, возражение в течение пяти рабочих дней со дня, следующего за днем ее вручения.
Кратность проведения профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля – ежемесячно не позднее 25 числа не более одного раза в месяц.
Результаты профилактического контроля без посещения субъекта (объекта)
контроля подлежат учету в специальном журнале регистрации профилактического контроля без посещения, который должен быть пронумерован, прошнурован и скреплен печатью территориального подразделения ведомства уполномоченного органа.
3. Государственный метрологический контроль за объектами, указанными в пункте 1 статьи 22 настоящего Закона, осуществляется:
1) для определения фактического выполнения метрологических требований, установленных перечнями измерений, относящихся к государственному регулированию, и нормативными правовыми актами;
2) в целях проверки правильности определения массы, объема, расхода или других величин, характеризующих количество отчуждаемой продукции;
3) в целях проверки соответствия количества содержащейся в упаковке продукции величине, обозначенной на упаковке.
Статья 25. Государственный метрологический контроль за выпуском, вводом в эксплуатацию, состоянием и применением средств измерений, применением методик выполнения измерений, эталонами единиц величин, соблюдением метрологических правил и норм
Статья 26. Государственный метрологический контроль за количеством товаров, отчуждаемых при совершении торговых операций
Статья 27. Государственный метрологический контроль за количеством фасованных товаров в упаковках любого вида при их расфасовке, продаже и импорте
Статья 28. Права должностных лиц, осуществляющих государственный метрологический контроль
1. Государственный метрологический контроль осуществляют должностные лица ведомства уполномоченного органа и его территориальных подразделений в соответствии с законами Республики Казахстан.
К должностным лицам, осуществляющим государственный метрологический контроль, относятся:
1) Главный государственный инспектор Республики Казахстан по государственному контролю – руководитель ведомства уполномоченного органа;
2) заместители Главного государственного инспектора Республики Казахстан по государственному контролю – заместители руководителя ведомства уполномоченного органа;
3) главные территориальные государственные инспекторы по государственному контролю – руководители территориальных подразделений ведомства уполномоченного органа;
4) заместители главных территориальных государственных инспекторов по государственному контролю – заместители руководителей территориальных подразделений ведомства уполномоченного органа и (или) руководители их структурных подразделений;
5) государственные инспекторы по государственному контролю – специалисты по государственному контролю территориальных подразделений ведомства уполномоченного органа.
2. Исключен Законом РК от 30.12.2020 № 397-VI (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
3. Должностные лица, осуществляющие государственный метрологический контроль, имеют право:
1) беспрепятственного доступа при предъявлении акта о назначении проверки, а также служебного удостоверения либо идентификационной карты на объекты, определенные для государственного метрологического контроля в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
2) запрашивать и получать от физических и юридических лиц документы и сведения, необходимые для проведения государственного метрологического контроля;
3) использовать технические средства и получать информацию от специалистов проверяемых объектов;
4) запрещать применение, реализацию, выпуск из производства и ремонта средств измерений, не прошедших испытания и утверждение типа, поверку, метрологическую аттестацию, не соответствующих утвержденному типу;
5) гасить оттиски поверительных клейм или аннулировать сертификат о поверке средств измерений, если средства измерений неработоспособны, погрешность их показаний превышает допустимые нормы или истек срок действия сертификата о поверке средств измерений;
5-1) проводить проверку правильности применения методик выполнения
6) составлять, выдавать обязательные для исполнения рекомендации, предписания об устранении нарушений законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений;
7) исключен Законом РК от 05.10.2018 № 184-VІ (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования);
8) обращаться в суд в порядке, установленном законами Республики
4. Исключен Законом РК от 30.12.2020 № 397-VI (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
Статья 28-1. Обязанности должностных лиц, осуществляющих государственный метрологический контроль Должностные лица, осуществляющие государственный метрологический контроль, обязаны:
1) проводить в ходе мероприятий по государственному метрологическому контролю разъяснительную работу по применению законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений;
2) сохранять коммерческую и иную охраняемую законом тайну;
3) соблюдать порядок осуществления государственного метрологического контроля, установленный законами Республики Казахстан;
4) принимать меры по устранению выявленных нарушений на основании результатов проведенного государственного метрологического контроля.
Глава 6. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений и разрешение споров
Статья 29. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений Лица, виновные в нарушении законодательства Республики Казахстан об обеспечении единства измерений, несут ответственность в соответствии с законами Республики Казахстан.
Статья 30. Разрешение споров в отношении нарушения норм настоящего Закона Споры, связанные с нарушением норм настоящего Закона и нормативных документов по обеспечению единства измерений, разрешаются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Глава 7. Финансирование работ по обеспечению единства измерений
Статья 31. Финансирование работ по обеспечению единства измерений и государственному метрологическому контролю
1. За счет бюджетных средств финансируются:
1) участие Республики Казахстан в работе международных организаций, осуществляющих свою деятельность в области обеспечения единства измерений, и уплата членских взносов;
2) расходы на создание и содержание государственных эталонов единиц величин Республики Казахстан, эталонов единиц величин, находящихся в
3) расходы на проведение обязательной метрологической экспертизы нормативных правовых актов, технических регламентов и их проектов.
2. Метрологические работы и услуги, предусмотренные настоящим Законом и не указанные в пункте 1 настоящей статьи, финансируются на договорной основе или за счет других источников, не запрещенных законодательством Президент Республики Казахстан