Қазақша:
Алматы облысының мәслихаты Алматы облысы мәслихатының Маслихат Алматинской области 1998 жылғы 17 сәуірдегі № 20-154 шешімі. Алматы облысының Әділет басқармасында 1998 жылы 27 мамырды № 8 тіркелді. Күші жойылды - Алматы облысы мәслихатының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі № 10-66 шешімімен Алматы облыстық жолаушулар тасымалдау автокұлiгiнiң Ережесi туралы Алматы облыстық Мәслихатының 1998 жылғы 17 сәуiрдегі N 20-154 N I сессиясының шешімiне қосымша Алматы облыстық жолаушылар тасымалдау автокөлiгiнiң ЕРЕЖЕСI Осы Ереже Алматы облыстық аумағындағы көлiкпен қызмет көрсету тәртiбi мен негiзiн салушы құжат.
I
. Жалпы ереже
1.1. Алматы облысындағы автомобиль көлiгiнiң жұмыс атқару тәртiбi мен дамытуы жөнiндегi шешiм облыстың әкiмiмен және оның қызметiн атқарушы мекеме - көлiк Департаментi, ары қарай текст бойынша - "Департамент".
1.2. Осы Ереженiң мақсаты Алматы облысына халық шаруашылығының, жолаушылардың қажеттiгiн қамтамасыз етуге автокөлiктiң жалпы халықтық пайдалануын дамытуда және соны iске асыруда, еңбекшiлердiң экономикалық және әлеуметтiк қамсыздандыру жағдайын қорғау бағытында, нарықты дамытуда iс әрекет атқарады.
1.3. "Департамент" - басқарушы мекеме - Алматы облысында бiрыңғай мемлекеттiк тапсырма берiп, көлiкпен қызмет көрсетедi.
1.4. "Департамент" Алматы облысы аумағындағы автомобиль жұмысын жоспарлайтын, үйлестiрiп iске асыратын және реттейтiн мекеме.
1.5. Алматы облысы аумағында көлiктiң жұмысын негiзiнен ұйымдастыру құқықтық - ереженiң актiсiн реттейтiн келiсiм шарт арқылы, "Департаментпен" тасымалдаушылардың арасындағы келiсiм шарт, ол меншiктiгiне байланыссыз.
II. Көлiктiң жұмысын басқару
2.1. "Департамент" Алматы облысында автокөлiктiң дамуына бес жылға жоспар құрып соны облыстың әкiмiне бекiттiрiп отырады және оған қосымша жыл сайын өзгерiстер, жаңалықтар қосылып отырылады.
Жоспардың бағдарламасы:
а) халық шаруашылығының, жолаушылардың қажеттiгiн қамтамасыз етуге және экономикалық, әлеуметтiк жағдайын қорғау бағытында;
б) жол жүру құрамының жолаушыларды және жүк тасымалдауда сапалы қызмет көрсетуiн анықтау;
в) облыстық және қалааралық автобекет, автостанция, диспетчерлiк тексеру орындарының жоспарлы-техникалық қажеттiгiн анықтау.
2.2. "Департамент" облыстағы автокөлiк жұмысын тексерiп, соған сәйкес шара қолданады, тасымалдаушылармен келiсiм шарттағы көрсетiлген талаптарды орындауда, Қазақстан Республикасы Президентiнiң Указдарын, Заңдарын, үкiметтiң қаулыларын және облыста орналасқан қалалық әкiмдердiң шешiмдерiн, заңды құқығы бар актiлердi орындауын.
2.3. Тексерудiң нәтижесiмен "Департамент" Заңға сүйене отырып келiсiм-шартты бұзғандарға айып салуына, жартылай немесе толық келiсiм шартты бұзғандарға айып салуына, жартылай немесе толық келiсiм шартты тоқтатуына құқығы бар.
2.4. Куәлiгi жоқ көлiк жүйелерiн автобекет, автостанция, тоқтайтын аялдама орындарында тексерiп, оған әкiмшiлiк iс қағаз толтырып тиiстi шара қолданылады.
III
. Жолаушыларды тасымалдайтын автокөлiк
3.1. Автокөлiк жалпылай жолаушыларды тасымалдайтын көлiктiң бiрi болып қала iшiнде, аудан (ауыл), қалааралық және халықаралық бағытта жүретiн автокөлiктер жолаушыларды тасымалдауда үздiксiз және қауiпсiз қызмет көрсетедi.
Жолаушыларды тасымалдауда ең төменгi төлем ақымен, жоғарғы сапалы қызмет көрсетедi.
3.2. Тағайындалған бағытта жүретiн автобуспен үздiксiз жолаушыларды тасымалдау.
Автобуспен тасымалдау әкiмшiлiк - аумақтық сипатына қарай қалалық, қала маңындағы, аудандық (ауылдық), қалааралық (облыс iшiндегi, облысаралық)
және халықаралық болып бөлiнедi.
Қалалық тасымалдауға қала iшiнде (ауыл iшiнде) жүретiн тасымалдау түрi жатады.
Қалалық тасымалдауға жолаушыларды қала маңынан, қала шетiнен 50 шақырым аралығында тасымалдау түрi жатады.
ҒҚалааралық бағыттағы тасымалдауға, қала маңынан бастап, қала (ауыл)
сыртынан үздiксiз жүретiн, екi қаланың, селоның арасында 50 шақырым аралықтан астам қашықтықта тасымалдау түрi жатады.
3.3. Халықаралық, қалааралық және қала маңындағы тасымалдау түрiндегi автобустар мiндеттi түрде автобекет, автостанция, жол жүру құжатын сататын және арнаулы аялдамалар арқылы жоғары түрде сапалы қызмет көрсете алатын орындардан жүредi.
3.4. Автобекет, автостанция, жол жүру құжатын сататын және диспетчерлiк орындарда автобустардың жүру кестесiнiң өзгеруi алдын ала жолаушыларға хабарланады және радио, баспа орындары арқылы жеткiзiледi.
IV. Жолаушыларды тасымалдауды ұйымдастыру
4.1. Қалалық жолаушыларды тасымалдау түрiнен басқа бағыттағы түрде жүретiн тасымалдау түрiне "Департаменттiң" тағайындалған және бекiтiлген жүру кестесi мен жұмыс мерзiмiне сәйкес жүредi.
Облыстың құрамына жататын қала iшiнде жүретiн автобустардың жол жүру үлгiсi, кестесi және жұмыс мерзiмi Қалалық әкiмшiлiктегi көлiк басқармасымен бекiтiледi, ондай ұйым жоқ жерде облыстық "Департаментпен"
бекiтiледi.
4.2. Жол жүру бағытындағы автобустар әртүрлi меншiктегi тасымалдаушылардың арасында тендер арқылы бөлiнедi, және кейбiр жағдайда тiкелей келiсiм шартқа тұру арқылы берiледi.
4.3. Жол жүру бағытындағы автобусқа тұрақталған, мемлекеттiк құқықты орында құзырлы тәртiппен тiркелген, тасымалдауда бастапқы және ақырғы орны бар және жол жөнекей тоқтайтын орындарда мiндеттi түрде тоқтап, жүру кестесi бойынша жұмыс атқара алатын автобус түрi айтылады.
4.4. Жол жүру бағытындағы автобустарды ашу (жабу) осы Ережедегi бекiтiлген тәртiппен сәйкес iске асады.
4.5. Жаңа жол жүру бағытындағы автобустарды ашу (жабу)ды арнаулы, Облыстық әкiмнiң шешiмiмен тағайындалған алқа қазылар шешiмi арқылы ғана iске асады. Алқа қазылар құрамына мiндеттi түрде мына өкiлдер кiредi:
- облыстық әкiмшiлiктiң аппаратынан;
- жол жүру бағытындағы, жол жөндейтiн мекеменiң өкiлi;
- жол полициясынан;
- облыстық көлiк инспекциясынан;
- салық инспекциясынан;
- баға және монополияға қарсы саясаттың комитетiнен;
- тасымалдаушылардан;
- автобекет, автостанциялардан.
4.6. Жол жүру бағыттарындағы автобуста жұмыс атқару үшiн тасымалдаушылар тендерге қатысу керек немесе "Департаментке" өздерiнiң жаңа жол жүру бағытын ашуға ұсынысын беруi тиiс.
"Департаменттiң" тағайындалған ұсынысын орындай отырып, келiсiм шартқа тұрғаннан кейiн жол жүру куәлiгiн алады.
Жол жүру бағыты бойынша тендерге қатысу Алматы облысының әкiмiмен бекiтiлген, тендердiң Ережесiнде көрсетiлген.
V. Алматы облысының аумағында жолаушыларды жер бетiнде жүретiн көлiкпен тасымалдаудың бiрыңғай талабы
5.1. Бiрыңғай талап, тасымалдау шарты, жеке және заңды облыс аумағында және облыстық қалалары мен ауылдарында жолаушыларды тасымалдаушыларға тарайды.
5.2. Тасымалдаушылар меншiктiк түрiне қарамай, көлiк жүйелерiн, тiркеп, техникалық түзетуден өткiзiлген және жолаушыларды тасымалдауда қауiпсiздiк шартын орындайтын сертификаты, экологиялық таза болуы тиiс.
5.3. Жолаушыларды жеке және жеңiл машинамен таситындарға, машиналары техникалық тексеруден өткiзiлген, ауырлық салмағы 3500 кг.
аспайтын, есiгi бар, жүргiзушiден басқа отыру орны 8 ден аспауы керек, ол дайындау заводының шығарылған кездегi құжатына сәйкес.
5.4. Жол жүру құрамы жоғарыдағы көрсетiлген, талапқа сай жолаушыларды және жүк тасымалдауда стандарттық талапқа сай емес, сертификаттан өтпесе облыстағы жолаушыларды және жүк тасымалдауға лұқсат берiлмейдi.
5.5. Жол жүру бағытындағы автобустар жолаушыларды және жүктi тек өз бағытында, стандарттық талапқа сәйкес жабдықталған жол арқылы ғана тасуы керек.
Жол жүру кестесi, жұмыс уақыты, мерзiмi жол жүру жүйесiн "Департамент" бекiтедi. Жеңiл машинасы бар тасымалдаушылар жол жүру уақыты мен бағытын тасымалдау талабына сәйкес өзi таңдап алады.
5.6. Меншiктiк түрiне қарамай барлық тасымалдаушылар мiндеттi түрде"
Департамент" бекiткен жол жүру жүйесiн, жұмыс уақытын, жол жүру кестесiн заңды түрдегi мекемелерге тiркетiп алып жүруi керек.
5.7. Жолаушылардың қауiпсiздiгiн сақтай алмайтын, "Департаменттiң"
бекiтiлiп берiлген құжаттары жоқ тасымалдаушыларға тасымалдау жұмысына лұқсат берiлмейдi.
5.8. Облыстық аумақтағы бағытта қызмет көрсететiн тасымалдаушылар, өздерiнiң меншiктiк түрiне қарамай көлiк инспекциясының куәлiгi, "Департаментпен" келiсiм шартты болуы тиiс. Облыстық қалаларда қалалық әкiмшiлiкпен немесе жоқ болса, "Департаментпен" келiсiм шартқа отыруы тиiс.
Бiр жолы немесе жалданып жұмыс атқаратын тасымалдаушылардың жолаушылармен шартқа отырған және лұқсат берiлген куәлiгi болуы қажет.
5.9. Барлық меншiктi түрдегi тасымалдаушылар заңды және жеке түрдегi жолаушыларға, жүк тасушыларға қайыруға қақысы жоқ, егер жолаушы мас күйiнде немесе киiмi лас болмаса.
5.10. Барлық түрдегi тасымалдаушылар көлiкпен қызмет көрсеткенде шартты баға тағайындай алады, тек белгiленген баға немесе төтенше жағдай болмағанда.
Егер төтенше жағдай болған кезде тасымалдаушылар қызмет көрсетсе, оларға кеткен шығынды Үкiмет тарапындағы қаржыдан төленедi.
5.11. Тасымалдаушылар, құқықтық-ұйымдастыру түрiне қарамай, мiндеттi түрде Қазақстан Республикасының Президентiнiң Указын, Үкiмет қаулысын және облыс әкiмiнiң шешiмдерiн, кейбiр жолаушыларға арналып тегiн жүруге және жеңiлдiкпен жүруге шығарылған шарттарды мiндеттi түрде орындауы тиiс. Тек ол үшiн тасымалдаушыларға тегiн тасылған жолаушыларға кеткен шығынның төлеу көзi анықталуы керек, көлемi және төлену тәртiбi.
Тасымалдаушы жаңа жол бағытын ашу үшiн "Департаментке"
төмендегiдей құжаттар тапсыруы керек:
а) жол жүру бағытын ашуға тұратын техникалық-экспорт негiзi;
б) жол жүру үлгiсi, басқы, ақырғы және жолжөнекей тоқтайтын орындары көрсетiлген;
в) жол жүру қауiпсiздiгiн сақтайтын мекемеден тексерiлiп берiлген құжат;
г) тасымалдаудың көлемi және жол жүру бағытындағы жолаушылардың тығыздығы;
д) жол жүру бағытының жол жүру кестесi;
ж) тасымалдау құнының көлемi;
з) тiркелген номерi, завод дайындаған маркесi, шыққан жылы, сыйымдылығы (орындықта және толық), көлiктiң жол жүрген мөлшерi;
5.12. Келiсiм шартқа тендердi жеңiп шыққан тасымалдаушылар және жаңа жол жүру бағытына арнаулы Алқалылар қазысының шешiмiмен лұқсат алғандар ғана тұрады.
Келiсiм шартқа тұрған тасымалдаушыларға жол жүру бағытына лұқсат берiлетiн куәлiк берiледi.
5.13. Тасымалдаушылар келiсiм шартқа тұрған күннен бастап, жол жүру бағытының жол жүру үлгiсiн өзгертуге, жол кестесiн, көлiк құрамының түрiн, жұмыс уақытын т.б. келiсiм шартта көрсетiлген талаптарды бұзуға болмайды.
5.14. Автобекет, автостанция, аялдама орны, демалу алаңының жабдықталып, салынуы сол мекемелердiң өз қаражатынан немесе оларға көмек ретiнде өз еркiмен заңды және жеке меншiк иелерi және тасымалдаушылар демеушiлiк көрсетуiне мүмкiндiк берiледi.
5.15. "Департамент" облыстық меншiкке қарайтын жолаушылар тасымалдайтын көлiк мекемелерiнiң, кәсiпорындарының жұмыс атқаруын басқарып, жол жүру үлгiсiн, жол жүру кестесiн және жұмыс уақытын бекiтедi;
келiсiм шартпен басқа жолаушылар тасымалдауға тасымалдаушыларды шақырады.
5.16. Жүргiзу құрамдарында, жол жүру бағытына қызмет көрсететiн мiндеттi түрде стандартқа сәйкес жабдықталған, тасымалдау технологиясының талабына сай көрсеткiштер болуы керек;
- жол жүру бағыты номерiмен көрсетiлген алдыңғы, артқы, бүйiрдегi көрсеткiштер болуы керек. Онда ақырғы-бастапқы-жол жөнекей тоқтайтын орындар-аялдамалар көрсетiледi.
Халықаралық тасымалдауды жүргiзу құрамында төмендегiдей көрсеткiштер болуы тиiс.
- маңдайшада тасымалдаушы елi, бастапқы, ақырғы жол жүру бағыты;
- бүйiрiнде елi мен бастапқы, ақырғы және өте қажеттi жол жөнекей өтетiн жерлерi, жүру кестесiнде көрсетiлгендей.
Жол жүру бағытындағы таксилерде маңдайшасында техникалық тексеруден өткен талоны, жүргiзуге лұқсат берiлген куәлiгi болуы керек.
5.17. Көлiктiк құрамның iшiнде тасымалдау Ережесiне сәйкес жабдықталған, мiндеттi түрде "Департаменттiң", жол полициясының, көлiк, салық инспекцияларының және диспетчерлердiң телефон шалатын номерi болуы керек.
Жол жүру үлгiсi, кестесi, жол ақысын төлеу құны, көлiктi пайдалану ережесiнiң көшiрмесi болуы керек. Халықаралық көлiк құрамында баратын елiнiң тiлiнде жазылған болуы керек.
5.18. Салонның iшi, сырты санитарлық мөлшерге сай болып, жүргiзу құрамында өрт сөндiретiн құрал-сайман, кiшкене дәрiхана болу керек.
5.19. Автобекет, автостанция, жол жүру құжатын сататын орындар Үкiмет бекiткен мөлшерге сай жабдықталады. Автобекет, автостанция жол жүру құжатын сататын орындарда жолаушыларға арналған анықтамалар iлiнедi.
Халықаралық жол жүру бағытында, тоқтау орны (автобекет, автостанция т.б. қосқанда) халықаралық стандарттың талабына сәйкес болып Қазақстан Республикасының келiсiм шартымен жабдықталады.
5.20. Жүргiзушi (тасымалдаушы), жолаушыларды тасымалдауда, өзiмен бiрге ала жүруi керек:
- көлiктiң тасымалдауға арналған куәлiгi;
- бекiтiлген жол жүру үлгiсi;
- лицензия (патент);
- жол жүру кестесi;
- осы бағытта жол жүруге берiлген куәлiк;
- жол жүруге механиктен, дәрiгерден тексерiлген және рұқсат алынған құжат.
5.21. Кей жағдайда, тасымалдауда тексерусiз, кондукторсыз жүргiзушiнiң өзiне жүктеледi, ол үшiн жүргiзушiде абонемент, майда ақша, жол жүру құжаты болуы керек.
VI. Тасымалдау шарты
6.1. Барлық меншiктi түрдегi тасымалдаушылар жоспарлы және шаруашылығын өз бетiнше, нарықтық жағдайға сәйкес, шарттағы көрсетiлген жолаушылар және жүк тасымалдаудағы мiндеттi тапсырмаларды Қазақстан Республикасының Заңдарына сәйкес Алматы облысы аумағында орындай отырып және осы Ереженi пайдалана отырып iске асырады.
6.2. Барлық түрдегi тасымалдаушылар жолаушыларды және жүк тасымалдауда жол ақысын алып, жол жүруге арналған құжат бередi. Патентпен жұмыс атқаратындарға жол құнының орнына жол жүру құжатын бермеуiне болады.
Бiр жолғы немесе көп уақытта пайдаланылатын жол жүру құжатының тiркеу, қорғаныш түрi және қатаң түрде есепке алынып отырады.
6.3. Жол жүру құжаты өзiнiң тасымалдау түрiне байланысты сатып алынады:
- көлiк құрамының iшiнде жүргiзушi немесе кондуктор арқылы;
- автобекет, автостанция, жол жүру құжатын сататын орындарда.
6.4. Көп уақытта қала iшiндегi тасымалдауға арналған жол жүру құжаты қала маңындағы, қала аралық, халықаралық бағытта жүретiн көлiктерде, егер осы көлiктер сол қаланың үстiн басып өтсе де жарамайды.
6.5. Жолаушыларды тегiн немесе жеңiлдiкпен тасымалдау, Қазақстан Республикасы Президентiнiң Указына, Үкiметтiң қаулысына және облыстық әкiмнiң шешiмдерiне сәйкес, соған арналған құжаттарымен болады.
Қала iшiндегi, қала маңында жүретiн автобустарда әр үлкен жолаушыларға өзiмен бiрге 7 жасқа дейiнгi бiр баланы тегiн алып жүруiне
6.6. Ғала iшiнде, қала маңында жүретiн көлiк құрамында орындықтарда номер қойылмайды және жолаушыларды завод дайындаған куәлiгiне сәйкес толық сыйғанынша тасымалдайды.
6.7. Жол жүру бағытындағы таксилермен, қалааралық, халықаралық тасымалдауда тек қана орындықтағы орынмен ғана тасиды.
6.8. Жол жүру бағытына арналған тасымалдау көлiгiнде жолаушыларды мiндеттi түрде автобустың арнаулы тоқтайтын орындарында толық тоқтаған кезде автобусқа отырғызу, түсiру басталады. Ал бағытта жүретiн таксилерде жолаушылардың сұрауымен, жол жүру қауiпсiздiгiн сақтай отырып, жол жүру Ережесiн бұзбай iске асырылады.
VII. Тасымалдаушының негiзгi мiндетi мен құқығы
7.1. Тасымалдаушылар меншiктің түрiне қарамастан жолаушылар және жүк тасымалдауда мiндеттi түрде орындауы тиiс:
а) Жол жүру бағытындағы тасымалдауда әр көлiкте көлiк инспекциясы берген куәлiгi, "Департаментпен" отырған келiсiм шарт және жол жүру бағытына арналған куәлiк болуы тиiс;
б) тасымалдаушылардың түрiне қарай, құзырлы мекемелерде тiркелген бiр немесе бiрнеше көлiк болуы тиiс;
в) жолаушыларды жол жүру қауiпсiздiгiн, жүктi сақтау, жүргiзушiнiң жұмыс уақыты мен демалыс уақытының мерзiмi сақталуы тиiс;
г) көлiктi жүргiзуге, тек соған арналған куәлiгi бар, дәрежесi мен жұмыс iстеу тәжiрибесi жолаушылар тасымалдауға арналған талаптарға сәйкес болуы керек;
д) көлiк құрамы жолға шығар алдында техникалық тексерiстен және бiраз уақыт өткен кезде мемлекеттiк тексеретiн орында тексерiлуi тиiс;
ж) тиiстi орында тiркелiп, бекiтiлген жол жүру үлгiсi, кестесi болуы з) әр көлiк құрамында, тасымалдауға арналған бекiтiлген жол жүру үлгiсi, кестесi, лицензия, жол жүру бағытына арналған куәлiк, техникалық тексеруден өткен талон және жолға шығар алдында берiлетiн құжаттар;
и) жол жүру ақысына арналған бiр ретке не көп ретке пайдаланылатын құжатты сату, одан түскен қаражат бухгалтерлiк есепке алынуы салық заңына және әкiмнiң шешiмiне, "Департаменттiң" келiсiм шартында көрсетiлген қаражатты тексеретiн талаптарға сәйкес болуы керек;
к) жол жүру құжаттарын толық қамтамасыз ету, диспетчер мен кондуктор, тексерушiлердiң жұмыс нәтижесiн есепке алу;
л) жолаушыларға арналған тегiн немесе жеңiлдiкпен жүру құқықтарын сақтау;
м) салық төлеу, басқа да төлеулер, Қазақстан Республикасының Заңына және облыс әкiмiнiң шешiмiне, немесе әкiмнiң шешiмдерiн iске асыратын "Департаменттiң" шешiмдерiн және төтенше жағдайда жолаушыларды мүлтiксiз
7.3. Тасымалдаушылардың құқығы:
а) төтенше жағдайда облыс әкiмшiлiгiнiң аппараты мен "Департаменттiң" тағайындаған бағасынан басқа арнаулы ережелердi сақтай отырып тасымалдауда бос бағаны тағайындауларына құқығы бар;
б) Қазақстан Республикасы Президентiнiң Указына, Үкiмет Қаулысына, облыс әкiмiнiң шешiмдерiне сәйкес тегiн немесе жеңiлдiкпен жүруге құқығы бар жолаушыларды тасымалдауға кеткен шығынды жол жүруге арналған тариф жаппай, онда шығынды толыҚтыратын төлем алуларына құқығы бар;
в) төтенше жағдайда жолаушыларды тасымалдауға кеткен шығынды мемлекет тарапынан т№ленетiн қаржыдан алуға;
г) тасымалдау кезiнде жүретiн жолдың жолаушыларды тасымалдауға қауiпсiздiгiн және ж№нделiп жабдықталуын талап етуiне;
д) бағытта жүретiн автобуспен, егер жол бойында қауiпсiздiкке талапты атқара алмайтын керi мүлде бармауына құқығы бар.
7.4. Жүргiзушiнiң мiндетi:
а) жолаушы·алдында өзiнiң денсаулығын анықтап ол құжат беретiн дәрiгердiң тексерiлуiнен өтуi керек;
б) жол жүретiн көлiктiң техникалы және жабдықталған анықтамалары мен құралдары толық болуын қабылдауы және көлiк құрамынан бұзылған жерiн бай·аса тасымалдаушыға мiндеттi түрде ол жазбамен бiлдiрiп отыруы керек;
в) жол жүру бағытында көрсетiлген тиiстi орындарға тоқтап, жол жүру құжаттарына жазбаша белгi соқтыру және жол жүру кестесi мен жол жүру үлгiсiн бұлжытпай орындау;
г) жол жүргенде және жолаушылар мен жүк тасымалдаған кезде жол жүру ережесi мен қауiпсiздендiру ережесiн са·тау;
д) көлiк құрамындағы приборлар мен жабдықтардың дұрыс жұмыс атқаруын қадағалау, егер дұрыс жұмыс атқаруын анықтаса, онда тасымалдаушылардың iшiндегi құзырлы мамандарға көрсетiлiп уақытында түзету;
ж) көлiк құрамының iшiндегi тазалықты сақтау, iшiмдiк iшкен жолаушыларды, рұқсат етiлмейтiн қол жүгiн тасымалдау, жолаушылардың салонының iшiнде өтуiне кедергi болатын жүктердi алмау және қария жолаушыларға алдыңғы орынды·тан орын алуларына жәрдем беру;
з) жол жөнекей көлiк құрамын жезламен немесе тексеретiндей құжаты бар мамандарға тоқтап тексерту және соған көмек көрсету.
VIII. Тасымалдаушылардың мiндетi
8.1. Облыс аумағындағы жолаушыларды тасымалдауда қызмет көрсететiн, барлық меншiктi түрдегi тасымалдаушылар, жауап тартады:
а) "Жолаушылар, жүк және қол жүгiн тасымалдау Ережесiн"
орындамаса, жол жүру қауiпсiздiгiн сақтаудағы стандарттық мөлшер және жоспарлық шамаларды бұзса;
б) жолаушыларды тасымалдауда лицензиясыз, патентсiз және тасымалдауды ұйымдастырушы мекемелермен келiсiм шартқа тұрмаса, әкiмшiлiк шара қолданып, лицензиясыз, патентсiз және келiсiм шартсыз табылған табыс бiржола облыстың қаражатына аударылады;
в) жолаушыларды тасымалдауда, төтенше жағдайда жолаушы өлсе, жарақаттанса және басқадай кесiрi тиген болса, онда соттың шығарған шешiмiн орындау;
г) келiсiм шартта көрсетiлген мiндеттемелердi орындамаса (көлiк құрамы сынса, жолаушылардың қол жүгi жоғалса, автобустың жүру кестесi орындалмаса) - азаматтық заңның негiзiне сәйкес шығынды өтейдi.

На русском языке:
Алматы облысының мәслихаты Решение Алматинского Маслихат Алматинской области областного маслихата от 17 апреля 1998 года № 20-154.
Зарегистрировано управлением юстиции Алматинской области 27 мая 1998 года № 8. Утратило силу
- решением Алматинского областного маслихата от 14 сентября 2004 года № 10-66 О Положении о пассажирском автотранспорте Алматинской области Приложение N 1 к решению сессии Алматинского областного Маслихата N 20-154 от 17 апреля 1998 года ПОЛОЖЕНИЕ о пассажирском автотранспорте Алматинской области Настоящее Положение регламентирует основополагающие принципы условия работы транспорта на территории Алматинской области.
I
. Общие положения
1.1. Решения по развитию автомобильного транспорта в Алматинской области принимаются Акимом области и его уполномоченным органом - Департаментом транспорта, далее по тексту "Департамент".
1.2. Целью настоящего Положения является качественное обеспечение потребностей населения в услугах транспорта, системы регулирования развития транспортных услуг на территории Алматинской области.
1.3. Орган управления "Департамент" - является единым государственным заказчиком по организации, регулированию, координировании и планировании работы автомобильного транспорта по Алматинской области.
1.4. Основой деятельности Департамента транспорта на территории области являются нормативно-правовые акты Республики Казахстан в сфере регулирования деятельности транспорта, контракты (договоры), заключенные между "Департаментом" и перевозчиками, независимо от форм собственности. В контракте (или договоре) на заранее оговоренный период времени определяются требования и условия перевозок, права, обязанности и ответственность по их выполнению.
II. Служба управления транспортом
2.1. На каждые пять лет "Департаментом" разрабатывается и ежегодно корректируется комплексная программа развития автомобильного транспорта в Алматинской области.
Данная программа включает:
а) разработку рациональной сети маршрутов в области с учетом потребностей экономики и населения;
б) определение рациональной структуры парка подвижного состава для полного и качественного удовлетворения спроса в услугах пассажирского и грузового автотранспорта;
в) технико-экономическое обоснование потребностей области и городов, расположенных на ее территории, в линейных сооружениях, автовокзалах, автостанциях, контрольно-диспетчерских пунктах;
г) план мероприятий по обустройству и содержанию маршрутной сети области.
2.2. "Департамент" осуществляет функции контроля за состоянием работы автотранспорта в области и выработку необходимых мер, обеспечивающих выполнение контрактных условий перевозчиками, требований законодательных, нормативных актов, постановлений Правительства, Министерства транспорта и коммуникаций, решений и распоряжений Акима области и Акимов городов, расположенных на территории области.
2.3. По результатам контроля "Департамент" имеет право, в установленном законом порядке, применять к нарушителям штрафные санкции, полностью или частично приостанавливать или аннулировать контракты (договоры) на оказание услуг пассажирским транспортом.
2.4. Транспортные средства, не имеющие свидетельства на маршрутах, автовокзалах, автостанциях и остановочных пунктах области, задерживаются уполномоченными органами, по факту нарушения составляются протоколы об административном правонарушении.
III. Пассажирский автомобильный транспорт
3.1. Автобусный транспорт как один из видов массового общественного пассажирского транспорта обеспечивает регулярную, бесперебойную и безопасную перевозку пассажиров в городских условиях, пригородном, районном (сельском), междугородном и международном сообщениях. Перевозка пассажиров должна осуществляться с наибольшими удобствами для пассажиров, минимальной стоимостью проезда.
3.2. Регулярные перевозки пассажиров автобусным транспортом производятся по установленным маршрутам.
Автобусные перевозки пассажиров подразделяются по административно- территориальному признаку на городские, пригородные, районные (сельские), междугородные (внутриобластные, межобластные) и международные.
К городским перевозкам относятся перевозки в пределах черты города (населенного пункта).
К пригородным перевозкам относятся перевозки пассажиров на маршрутах, выходящих за пределы черты города в границах его пригородной зоны до 50 км.
К междугородним автобусным маршрутам относятся такие маршруты, которые выходят за пределы пригородной зоны городов и обеспечивают регулярные сообщения между двумя и более городами, населенными пунктами на расстоянии более 50 км.
3.3. Международные, междугородные и пригородные перевозки осуществляются в обязательном порядке через имеющуюся сеть автовокзалов, автостанций и автопавильонов, обеспечивающих максимальные удобства пассажиров.
3.4. Об изменении в расписаниях движения и изменении маршрутов заблаговременно доводится до сведения пассажиров объявлениями на автовокзалах, автостанциях, диспетчерских пунктах, на остановках, а также по радио и в печати.
IV. Организация пассажирских перевозок
4.1. Маршрутизированные перевозки пассажиров организуются на внегородской маршрутной сети области по расписаниям и режимам работы, которые устанавливаются "Департаментом" области.
На внутригородских маршрутных сетях городов области схемы маршрутов (та), расписания и режимы работы утверждаются службами управления при Акимах городов, при их отсутствии - "Департаментом" области.
4.2. Распределение маршрутов между перевозчиками разных форм собственности может осуществляться на основе тендеров, и в отдельных случаях путем заключения прямых контрактов.
4.3. Маршрутом является обустроенный и зарегистрированный в установленном порядке в государственных органах путь следования транспортных единиц между определенным начальным и конечным пунктом через установленные промежуточные пункты, по утвержденному расписанию, с заданным количеством работающих подвижных единиц и обязательной остановкой их на всех предусмотренных расписанием остановочных пунктах.
4.4. Открытие (закрытие) маршрутов осуществляется в соответствии с порядком, установленным настоящим Положением.
4.5. Решение об открытии (закрытии) нового маршрута принимает комиссия, создаваемая решением Акима области. В состав комиссии в обязательном порядке включаются представители:
- аппарата Акима области;
- органов, обслуживающих дорожную сеть, по которой проходит маршрут движения;
- дорожной полиции;
- областной транспортной инспекции;
- налоговой инспекции;
- комитета по ценовой и антимонопольной политике;
- транспортной компании (перевозчика);
- автовокзала, автостанции.
4.6. Для заключения контракта и получения свидетельства, подтверждающего право работы на маршрутах (те) перевозчики, имеющие лицензию, могут участвовать в тендере, либо представить в "Департамент"
свои предложения по открытию новых маршрутов (та), и их обслуживанию на условиях, определяемых Департаментом.
Порядок получения права работы на маршрутах (те) через тендер устанавливается в Положении о тендерах, утвержденном Акимом области.
V. Единые требования выполнения перевозок пассажиров наземными видами транспорта на территории Алматинской области
5.1. Единые требования и условия перевозок распространяются на перевозчиков (юридических и физических лиц) и пассажиров вступающих в отношения, возникающие в процессе перевозок на территории области, включая территории городов и населенных пунктов.
5.2. Перевозчики всех форм собственности обязаны использовать зарегистрированные в установленном порядке транспортные средства, находящиеся в технически исправном состоянии и имеющие сертификат, подтверждающий их соответствие установленным требованиям безопасности перевозок и движения, экологической чистоты и условиям эксплуатации.
5.3. К таксомоторным перевозкам и частному извозу пассажиров допускаются технически исправные легковые автомобили, разрешенная масса которых не превышает 3500 кг, имеющие не менее 4 дверей и число сидячих мест, которые помимо сидения водителя не превышают восьми по паспорту завода- изготовителя.
5.4. Транспортные средства, не зарегистрированные (в установленном порядке), не прошедшие сертификацию, техническое освидетельствование и не оборудованные, не экипированные в соответствии с установленными требованиями стандартов к перевозкам пассажиров и грузов на территории области не допускаются.
5.5. Маршрутизированные перевозки пассажиров и грузов могут осуществляться только по маршрутам, которые расположены по дорогам, улично- дорожной сети, отвечающей требованиям безопасности и обустроенных в соответствии с требованиями стандартов на их обустройство и технологическими условиями осуществления перевозок пассажиров.
Схема маршрута(маршрутов), режим его работы и расписание движения на маршруте утверждаются "Департаментом". Легковые таксомоторные перевозки пассажиров и грузов владельцами личных легковых автомобилей осуществляются по режимам работы, устанавливаемым перевозчиком и маршруту следования, который выбирает клиент.
5.6. Все перевозчики независимо от форм собственности для работы на маршрутах обязаны иметь утвержденные "Департаментом" схемы маршрутов, расписания и режимы работы, которые необходимо зарегистрировать в компетентных органах в установленном законом порядке.
5.7. На маршрутах продолженных по улично-дорожной сети, не отвечающей требованиям безопасности перевозок, не обустроенных надлежащим образом и не утвержденных "Департаментом", перевозка пассажиров не допускается.
5.8. Для оказания услуг пассажирским транспортом на маршрутах(те)
внегородской маршрутной сети области, перевозчики всех форм собственности должны иметь лицензию установленного образца и контракт на транспортное обслуживание маршрутов(та) с "Департаментом" области, на внутригородских маршрутах городов области - со службами управления, созданных при аппаратах Акимов городов, а при их отсутствии - с "Департаментом" области.
Перевозки пассажиров и грузов автобусами и лековыми автомобилями по разовым заказам или по найму осуществляются перевозчиками на основе соответствующей лицензии и договору перевозки с клиентами.
5.9. Перевозчики всех форм собственности, осуществляющие транспортные услуги, не вправе отказывать клиентам в перевозке (кроме случаев с неразрешенным к перевозу багажом, в нетрезвом состоянии и в одежде, загрязняющей подвижной состав или одежду пассажиров).
5.10. Перевозчики всех форм собственности, не оказываемые ими услуги транспортом устанавливают договорные тарифы, кроме, случаев применения регулируемых тарифов, и при чрезвычайных обстоятельствах.
При чрезвычайных обстоятельствах перевозчикам, независимо от их организационно-правовой формы, возмещаются затраты по осуществлению перевозок из государственного бюджета.
5.11. Перевозчики, независимо от их организационно-правовой формы, обязаны выполнять указы Президента РК, Правительства РК и решения Акима области, устанавливающие отдельным категориям лиц льготы на услуги пассажирского и грузового транспорта, включая право на бесплатный проезд. При этом, для перевозчика должны быть определены соответствующие источники финансирования, величина и порядок оплаты перевозки льготных категорий лиц.
Для получения права открыть новый маршрут(ты), перевозчик обязан представить в "Департамент" следующие документы:
а) технико-экономическое обоснование целесообразности открытия маршрута;
б) схему прохождения трассы маршрута с указанием начального, промежуточного и конечного остановочных пунктов;
в) акт обследования дорожных условий по трассе маршрута и план мероприятий по обустройству маршрута и обеспечения безопасности перевозок;
г) обоснование объема перевозок и пассажиронапряженности на маршруте;
д) расписание движения подвижного состава по маршруту;
е) величину тарифа за перевозку;
ж) регистрационные номера, марку завода изготовителя, год выпуска, вместимость(по сидениям и полная), пробег транспортных единиц, которые будут эксплуатироваться на маршруте.
5.12. Контракт на оказание услуг пассажирским транспортом на маршруте (тах) заключается с победителями тендера или с перевозчиком, получившим положительное решение Комиссии на представленные им документы по открытию нового маршрута.
Перевозчику, заключившему контракт, выдается свидетельство, подтверждающее право работы на маршруте(тах).
5.13. С момента вступления в силу контракта, перевозчик не в праве самостоятельно изменять схему маршрута, расписание, марки транспортных средств, режим работы и другие позиции условий контракта.
5.14. Обустройство и содержание автовокзалов, автостанций, остановочных пунктов, отстойных площадок и других обьектов транспортной инфраструктуры на маршрутах(те) может осуществляться за счет средств собственника, отчислений перевозчиков, а также добровольных взносов юридических и физических лиц.
5.15. "Департамент" руководит деятельностью предприятий и организаций пассажирского транспорта, находящимся в собственности области, утверждает схемы маршрутов, расписания и режимы работы маршрутов, привлекает на договорной основе к транспортному обслуживанию перевозчиков.
5.16. Подвижной состав, используемый для оказания транспортных услуг на маршрутах, должен быть оборудован и экипирован в соответствии с требованиями стандартов, технологических условий перевозок и иметь:
- лобовой, задний и боковой указатели с обозначением номера маршрута, а на лобовом еще и наименование начального, конечного и отдельных крупных промежуточных остановочных пунктов.
На транспортном средстве, выполняющем международные перевозки, устанавливаются следующие указатели:
- лобовые, с наименованием страны перевозчика, начального и конечного пункта маршрута;
- боковые, с указанием страны автоперевозчика, начального, конечного и важнейших пунктов следования, указанных в расписании движения.
Транспортные средства, используемые в качестве маршрутных такси, кроме того, должны иметь на лобовом стекле талон технического осмотра и лицензионную карточку.
5.17. Салон транспортных средств должен быть оформлен в соответствии с требованиями Правил перевозок и включать: номера телефонов дорожной полиции, диспетчерской, "Департамента", транспортной и налоговой инспекции, схему маршрута, расписания движения, информацию о стоимости и порядке оплаты проезда, выписку о правилах пользования транспортом. Информация о правилах и условиях перевозок на международном сообщении дается на языках государств, где расположены начальные и конечные пункты международного маршрута.
5.18. Санитарное состояние внутри салона и снаружи должно соответствовать санитарно-гигиеническим нормам. Подвижной состав должен иметь противопожарные средства, медицинскую аптечку.
5.19. Автовокзалы, автостанции, кассовые пункты оборудуются в соответствии с требованиями ГОСТов, стандартов и нормативных требований на их оборудование. На автовокзалах, автостанциях и кассовых пунктах вывешиваются для сведения пассажиров информация, оформленная согласно ГОСТов.
На международных маршрутах остановочные пункты (включая автовокзалы, автостанции и другие линейные сооружения) оборудуются согласно требованиям международных стандартов и международных соглашений Республики Казахстан с иностранными государствами в области пассажирских автомобильных сообщений.
5.20. Водитель(перевозчик), выполняющий перевозки пассажиров, должен иметь при себе:
- удостоверение на право управления транспортными средствами, используемыми на перевозках;
- утвержденную схему маршрута;
- лицензию(патент);
- расписание (график) движения по маршруту;
- свидетельство на конкретный маршрут;
- документы, подтверждающие прохождение предрейсового медицинского освидетельствования и технического контроля транспортного средства.
Как исключение, допускается осуществление перевозки без устройства по контролю, учету и оплаты за проезд, а также без кондукторов. В этих случаях, таблица стоимости проезда, билетно-учетный лист, разменные деньги, абонементы, проездные билеты находятся у водителя.
VI. Условия перевозок
6.1. Перевозчики всех форм собственности свою экономическую и хозяйственную деятельность осуществляют самостоятельно, исходя из рынка спроса, предложений и условий контракта на услуги пассажирского и грузового транспорта на маршрутах, с соблюдением требований транспортного законодательства, действующих норм и правил перевозок пассажиров, багажа в Республике Казахстан и на территории Алматинской области, а также настоящего Положения.
6.2. Перевозчики всех форм собственности обязаны осуществлять обилечивание проезда пассажиров и багажа на всех видах перевозок, осуществляемых на основе лицензии и контрактов. При перевозках, выполняемых на основе патента, пассажиры могут на усмотрение перевозчика не обилечиваться. Разовый билет и проездной билет длительного пользования являются документами строгой отчетности и должны иметь учетную серию, номер и изготавливаться типографским способом со степенью защиты.
6.3. Билеты на проезд пассажиров и провоз багажа в зависимости от вида перевозок могут приобретаться:
- непосредственно в салоне транспортного средства, у кондуктора или у водителя;
- в линейных сооружениях (автовокзалах, автостанциях, кассовых пунктах).
6.4. Проездные билеты длительного пользования на проезд во внутригородском сообщении недействительны для проезда в пригородном, междугородном и международном сообщениях на всем протяжении любого из маршрутов данных сообщений, в том числе и на участках, проходящих в пределах городской черты.
6.5. Бесплатный или льготный проезд разрешается только лицам, имеющим на то право в соответствии с Указами Президента, решениями Правительства, Акима области по предьявлению соответствующего документа установленного образца.
В автобусах городских, пригородных маршрутов и в маршрутном такси, каждому взрослому пассажиру разрешается бесплатно провозить 1 ребенка в возврате до 7 лет включительно.
6.6. В транспортных средствах городских, пригородных сообщений места для сидения не нумеруются и провоз пассажиров разрешается по полной номинальной вместимости, согласно паспорту завода-изготовителя транспортного средства:
- в маршрутных такси на международных и междугородных сообщениях только по местам для сидения.
6.7. Посадка и высадка пассажиров при маршрутизированных перевозках производится только на остановочных пунктах после полной остановки транспортного средства, а на маршрутном такси по требованию пассажира и в других местах при соблюдении правил улично-дорожного движения.
VII. Основные обязанности и права перевозчиков
7.1. Перевозчики, независимо от форм собственности, для осуществления перевозок пассажиров и грузов обязаны:
а) при маршрутизированных перевозках иметь лицензию на выполняемый вид перевозок, лицензионную карточку на каждое транспортное средство, используемое на перевозках и контракта с "Департаментом" на оказание услуг пассажирским и грузовым транспортом на закрепленных за перевозчиком маршрутах, со свидетельством установленного образца, подтверждающим право работы на данных маршрутах;
б) иметь одно( и более) транспортное средство, зарегистрированное в установленном порядке и отвечающее требованиям выполняемого вида перевозок;
в) обеспечивать безопасность перевозок и движения, сохранность багажа, требований по установленному режиму труда и отдыха водителей;
г) допускать к управлению транспортным средством лиц, имеющих удостоверения на право управления им, с уровнем квалификации и опытом работы, отвечающим требуемым нормативам осуществления перевозок пассажиров;
д) обеспечивать контроль технического состояния транспортных средств и их эксплуатацию после проведения предрейсового технического контроля и периодических государственных технических осмотров;
е) обеспечивать предрейсовый медицинский контроль состояния здоровья водителей и периодически (не реже одного раза в три года) их медицинское освидетельствование в органах Министерства здравоохранения;
ж) иметь схему маршрута(тов) и расписание(график) движения по маршруту (там), утвержденным в установленном порядке Департаментом транспорта;
з) иметь на каждое транспортнрое средство, используемое на перевозках, утвержденную схему маршрута, раписание, лицензионную карточку, свидетельство, подвтерждающее право работы на маршруте, талон государственного технического осмотра и карточку предрейсового контроля его технического состояния;
и) обеспечивать продажу разовых билетов и проездных билетов длительного пользования;
к)обеспечивать путевой и билетно-учетной документацией установленных образцов водительский, диспетчерский персонал, кондуктора и их контроль, производить учет в установленном законом порядке;
л) обеспечивать пассажирам и другим категориям лиц реализацию их прав и льгот на проезд, предусмотренные законодательством Республики Казахстан;
м) выплачивать налоги, платежи, сборы, предусмотернные законодательством Республики Казахстан и решениями Акима области;
н) выполнять решения Акима области и его уполномоченного органа"
Департамента", относящегося к пассажирским перевозкам и в условиях чрезвычайных обстоятельств.
7.2. Сбор выручки за проезд и их бухгалтерский учет в соответствии с требованиями налогового законодательства, решениями Акима области и его уполномоченного органа - "Департамента" и другими нормативными актами по финансовому контролю, издаваемыми в установленном порядке.
7.3. Перевозчики имеют право:
а) назначать свободные цены в соответствии с установленными правилами ценообразования, за исключением перевозок, регулируемых аппаратом Акима области или его уполномоченным органом - "Департаментом" в условиях чрезвычайных ситуаций;
б) на компенсационную дотацию при выполнении регулируемых перевозок, если тариф за проезд не обеспечивает покрытие затрат на их осуществление и за перевозку категорий лиц, имеющих право льготного и бесплатного проезда согласно Указам Президента РК, Постановлениями Правительства РК и Решениями Акима области;
в) на возмещение из государственного бюджета прямых затрат перевозчика при выполнении перевозок в условиях чрезвычайных обстоятельств;
г) требовать, чтобы улично-дорожная сеть по трассе маршрутов(та)
отвечала условиям безопасности движения и перевозок;
д) отказаться или прекратить в установленном порядке выполнять перевозки на тех маршрутах или участках маршрутов, где улично-дорожная сеть не отвечает требованиям и условиям безопасности перевозок.
7.4. Водитель обязан:
а) пройти предрейсовый медицинский контроль состояния своего здоровья и получить разрешение на выезд;
б) проконтролировать техническое состояние и экипировку транспортного средства и письменно подтвердить прием его в эксплуатацию, либо заявить о неисправностях и неполадках компетентному лицу перевозчика;
в) обеспечить сохранность и требуемую эксплуатацию транспортного средства;
г) точно выполнять установленный маршрут следования, расписания, график движения по маршруту, отмечать время прибытия, отправления на контрольных пунктах;
д) соблюдать правила дорожного движения и безопасности перевозок пассажиров и грузов;
е) следить за исправностью оборудования и приборов, установленных на транспортном средстве и при поломках своевременно информировать компетентное лицо перевозчика;
ж) соблюдать порядок и чистоту в салоне, не допускать к перевозке пассажиров в нетрезвом состоянии, с неразрешенным к провозу багажом, предотвращать загромождение проходов к выходным дверям и способствовать предоставление мест для сидения лицам преклонного возраста, детям и инвалидам;
з) останавливать транспортное средство по сигналу контролирующих органов при предьявлении соответствующего документа, жезла или иных средств установленного образца, содействовать в проведении контроля.
VIII. Ответственность перевозчиков
8.1. Перевозчики всех форм собственности, осуществляющие услуги пассажирского транспорта на территории области, несут ответственность за:
а) неисполнение или ненадлежащее исполнение "Правил перевозки пассажиров, грузов и багажа", стандартов и нормативов по безопасности движения и экономических норм;
б) оказание услуг пассажирского транспорта без лицензий, патента или контракта с органов управления перевозками путем административного взыскания, весь доход от услуг, полученный при работе без лицензии(патента) и контракта, полностью изымается в доход областного бюджета;
в) ущерб, связанный со смертью, телесными повреждениями и любым другим вредом, нанесенным пассажиру или третьему лицу в результате происшествия, связанного с перевозкой и происшедшего по вине перевозчика в размерах, установленных судом;
г) нарушение обязательств, вытекающих из договора перевозки (поломки транспортного средства, утери багажа,отмены рейса и т.д.) возмещение убытков в соответствии с нормами гражданского законодательства.