Қазақша:
Қазақстан Республикасының Мұнай және газ Министерство нефти и газа Республики Казахстан министрлігі Қазақстан Республикасының Энергетика және минералдық ресурстар министрінің 2002 жылғы 28 наурыздағы N 66 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2002 жылғы 30 наурызда тіркелді.
Тіркеу N 1805. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрінің 2013 жылғы 6 наурыздағы № 63 Бұйрығымен Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі қызмет көрсету ережелерін бекіту туралы Ескерту. Күші жойылды - ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрінің 06.03.2013 № 63 Бұйрығымен.
Қазақстан Республикасындағы электр қуаты мен энергиясының рыногын жетілдіру мақсатында БҰЙЫРАМЫН
1. Қосымша тіркелген Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі қызмет көрсету Ережелері бекітілсін.
2. Электр энергетикасы және қатты отын департаменті қосымша тіркелген Ережелердің Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде заңнамамен белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Энергетика және минералдық ресурстар Вице-министрі П. Нефедовқа жүктелсін.
Министр
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі қызмет көрсету ЕРЕЖЕЛЕРІ
1. Негізгі қағидаттар
1. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі қызмет көрсету Ережелері (ары қарай - Ережелер) Қазақстан Республикасының "Электр энергетикасы туралы" Z990438_ Заңына сәйкес электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету бойынша электр энергиясы рыногындағы субъектілердің өзара қарым- қатынастарын жетілдіру мақсатында жасақталған.
2. Ережелер Қазақстан Республикасы БЭЖ-нің Техникалық оператор міндеттерін атқаратын "KEGOC" ААҚ-ның электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде электр энергиясы рыногындағы субъектілермен өзара қарым-қатынастарының тәртібін айқындайды.
3. Ережелер Қазақстан Республикасының электр энергиясы рыногындағы барлық субъектілер үшін міндеттілі.
2. Негізгі түсініктер мен анықтамалар
4. Осы Ережелерде келесі түсініктер мен анықтамалар қолданылады:
1) Қазақстан Республикасының Біртұтас электр энергетикалық жүйесі (ары қарай - ҚР БЭЖ) - орталықтандырылған жедел-диспетчерлік басқару кезінде өзара электр қуаты мен электр энергиясын өндірудің, жеткізу, тарату және тұтынудың үздіксіз технологиялық процесінің жалпы түзімімен байланысқан электр стансаларының, электр жеткізу желілері мен қосалқы стансалардың жиынтығы;
2) электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығы - электрмен жабдықтауы энергожүйедегі қалыпты жұмыс режимінің бұзылу процесінде үзілген тұтынушылардың көпшілігін қоректендірумен қамтамасыз ету немесе тұтынушылар бөлігінің қоректенуін қалпына келтіру үшін қажетті негізгі желінің біртұтастығын сақтай отырып, электр жүйесінің апаттық ұйтқуларға қарсы тұру қабілеті;
3) ұлттық электр торабы - электр энергиясы мен қуатының мемлекетаралық және аймақаралық ағындарын қамтамасыз ететін электр жеткізу желілері мен қосалқы стансалар жиынтығы;
4) электр жеткізудің сыңар желілері - Қазақстан Республикасы электр энергиясы мен қуаты рыногындағы субъектілердің ұлттық электр торабының жүйедегі электр жеткізу желілеріне қосымша салған және енгізген электр жеткізу желілері, солар бойынша субъектілердің санаттылығына сәйкес электр энергиясының нормаланған сапасымен және ұлттық электр торабында ағын таратылуын өзгертетін электр энергиясы мен қуатының тасқыны жүзеге асырылады;
5) реттеуші орган - Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бағаларды (тарифтерді) мемлекеттік реттеуді жүзеге асыруға өкілеттенген мемлекеттік орган;
6) өкілетті орган - электр энергетикасымен байланысты қарым- қатынастарды реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;
7) Нарықтық оператор - нарықтық тетіктер көмегімен электр энергиясын өндіру мен тұтыну түзімдерін коммерциялық диспетчерлендіруді жүзеге асыратын ұйым;
8) Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі қызмет көрсетулер - Техникалық оператордың тұтынушыларды электрмен жабдықтау сенімділігінің шарттық талаптарын қамтамасыз ету мақсатында атқаратын ұйымдастыру және техникалық шаралар кешені.
3. Техникалық оператордың электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде электр энергиясы рыногындағы субъектілерге көрсететін қызметтері
5. Техникалық оператор атқаратын міндеттер шеңберінде Қазақстан Республикасы электр энергиясы рыногындағы субъектілерді электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде мынандай қызмет көрсетеді:
1) Қазақстан БЭЖ электр жалғанымдарының тәсімдерін тұтастай және оның бөліктерін тиесілі маусымдық кезеңдерге таңдап алу;
2) тұтынушылардың электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ететін, электр жеткізудің сыңарлы желілерін салған және соларды пайдаланатын ұлттық электр торабының іс-қимылдағы электр желілерінің даярлығын қолдау;
3) Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтары бақылайтын тораптың кернеуін реттеу және электр торабының бақылау нүктелеріндегі кернеу кестесін жасақтау;
4) ҚР БЭЖ-де технологиялық бұзылулардың алдын алу және шектеу жөніндегі шараларды жасақтау және жүзеге асыру;
5) ұлттық электр торабының өткізу қабілетін басқару;
6) жалпыжүйелік апатқа қарсы автоматиканы жасақтау және ендіру, релелік қорғаныш пен апатқа қарсы автоматикасы құрылғыларының пайдаланылуына бақылау жасау, олардың бапталу шамаларын келісу;
7) төтенше, зілзала құбылыстары немесе үшінші тұлғалар және т.с.с.
әсерінің нәтижесінде болған апаттық зақымдануларды дереу шектеу және одан әрі жою;
8) Қазақстан БЭЖ-нің іргелес мемлекеттердің энергобірлестіктерімен қосарлы жұмыс жағдайында электр энергия ағындарын басқару.
4. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетулерді пайдалану тәртібі
6. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетулерді пайдалану Техникалық оператор мен электр энергиясы рыногындағы субъектілер арасында жасасылған шарттар негізінде, Азаматтық кодекске, осы Ережелерге және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.
7. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетулер Шарты қызмет ұсынудың тәртібі мен талаптарын, сондай-ақ осы қызметтерді төлеудің тәртібі мен талаптарын, тараптардың шартта ойластырылған талаптарын орындамағаны үшін жауапкершілігін мазмұндауы тиіс.
5. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын пайдаланғаны үшін ақы төлеу
8. Электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетулерді пайдаланғаны үшін ақы төлеуді осы қызметтерді тұтынушылар қызмет көрсетулер шартының талаптарына сәйкес электр энергиясын нақтылы тұтыну шамасының тұрғысынан жүргізіледі.
9. Техникалық оператордың электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетулер құны реттеуші органның заңнамалық тәртіппен тағайындаған тарифтері бойынша анықталады.
10. Көрсетілген қызметтер үшін ақы мөлшері тағайындалған тарифтің электр энергиясын жеткізілімдеу-тұтынудың нақтылы балансының деректері бойынша айқындалған электр энергиясының көлеміне көбейтумен анықталады, ал балансты кернеу сыныбы мен электр энергиясын тұтынуды жүзеге асыратын желілер иелігіне тәуелсіз Нарықтық оператор жасайды.
6. Техникалық оператордың құқықтары мен міндеттері
11. Техникалық оператор электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетілген және осы қызметтерді көрсету шартында, осынау Ережелер мен басқа да нормативтік құқықтық актілерде көзделіп жүктелген міндеттерді атқарған кезде мынандай құқыққа ие:
1) электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығына бағытталған жедел өкімдер беру;
2) ҚР БЭЖ-нің орнықтылық талаптарын қамтамасыз ету жөніндегі шараларды жасақтау және келісімдеу;
3) ҚР БЭЖ-не жалғанған барлық субъектілерден реле қорғанышы мен автоматика (РҚА), апатқа қарсы автоматика (АҚА) құралдарын жайғастыру және орнату, сондай-ақ оларды баптау шамаларын өзгерту жөнінде нұсқауларды сөзсіз орындауды талап ету.
12. Техникалық оператор:
1) жабдықтардың байыпты табиғи жай-күйін қолдау жолымен ұлттық электр торабы объектілерінің сенімді де орнықты жұмысын;
2) электр энергиясын тұтынушылары диспетчерлік орталықтарының іс- қимылдарын үйлестіруді;
3) ұлттық электр торабының жеделдік электр тәсімін және көрсетілген мен түйіскен тораптың сенімділігін қамтамасыз ету жөніндегі шараларды ұдайы жасақтауды;
4) Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы желілер бойынша апатқа қарсы автоматиканың құрылымын, қағидалары мен тағайыншамаларын айқындауды;
5) Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы желілер үшін реле қорғанышының құрылымын, қағидалары мен тағайыншамаларын айқындауды;
6) басқарылмалы электр торабында кернеудің нормативтік деңгейлерін;
7) автоматикалық жиілік жүктемесінің (АЖЖ), жиіліктік автоматикалық қайталай қосу (ЖАҚҚ), жүктемені ажыратудың арнаулы автоматикасының (ЖААА) көлемдері мен тағайыншамалары бойынша тапсырмаларды айқындауды және беруді;
8) қосалқы стансалар мен тораптардың негізгі жабдықтарын, реле қорғанышы, апатқа қарсы автоматика құрылғыларын, Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы диспетчерлік- технологиялық басқару құралдарын жөндеуге өтінімдерді түзімдік ширатуды;
9) ҚР БЭЖ-де электр энергиясын өндіру, жеткізу және тарату кезінде апаттар мен технологиялық бұзылулардың алдын алуды және жоюды;
10) Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы бастапқы жабдықтарды, РҚ мен АҚА құрылғыларын, телемеханика мен байланыс құралдарын пайдалану жөнінде тұтынушылар жұмыскерлерінің іс-қимылдарын үйлестіруді;
11) уәкілетті және реттеуші органдардың бірлескен шешімі негізінде электр жеткізудің сыңарлы желілерін салуға арналған техникалық шарттардың жасақталуын және берілуін қамтамасыз етуге міндетті.
7. Электр энергиясын тұтынушылардың құқықтары мен міндеттері
13. Тұтынушылар электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөнінде қызмет көрсетілген және осы қызметтерді көрсету шартында, осынау Ережелер мен басқа да нормативтік құқықтық актілерде көзделіп жүктелген міндеттерді атқарған кезде сенімді де сапалы электрмен жабдықтау құқысына ие.
14. Электр энергиясын тұтынушылар мынаған міндетті:
1) Техникалық оператордың электрмен жабдықтаудың сенімділігі мен орнықтылығына бағытталған жедел өкімдерін орындау;
2) Техникалық оператордың АЖЖ, ЖАҚҚ, ЖААА көлемдері мен тағайыншамалары бойынша тапсырмаларын орындау;
3) Техникалық оператордың қосалқы стансалар мен тораптардың негізгі жабдықтарын, реле қорғанышы, апатқа қарсы автоматика құрылғыларын, диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы диспетчерлік- технологиялық басқару құралдарын жөндеуге өтінімдерді түзімдік ширату кезінде берілген өкімдерін іске асыру;
4) Техникалық оператордың электр энергиясын өндіру, жеткізу және тарату кезінде апаттар мен технологиялық бұзылулардың алдын алуға және жоюға бағытталған бұйрықтарын орындау;
5) Техникалық оператормен Техникалық оператордың диспетчерлік орталықтарының жедел басқаруындағы бастапқы жабдықтарды, РҚ мен АҚА құрылғыларын, телемеханика мен байланыс құралдарын жегімдеу жөніндегі тұтынушылар жұмыскерлерінің іс-қимылдарын үйлестіру.
8. Жауапкершілік
15. Осы Ережелердің бұзылғаны үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапкершілік тартылады.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Мұнай және газ Приказ Министра энергетики и Министерство нефти и газа Республики Казахстан министрлігі минеральных ресурсов Республики Казахстан от 28 марта 2002 года № 66. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 30 марта 2002 года № 1805. Утратил силу приказом Заместителя Премьер- Министра Республики Казахстан - Министра индустрии и новых технологий Республики Казахстан от 6 марта 2013 года № 63 Об утверждении Правил оказания услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения Сноска. Утратил силу приказом Заместителя Премьер-Министра РК - Министра индустрии и новых технологий РК от 06.03.2013 № 63.
В целях совершенствования рынка электрической мощности и энергии Республики Казахстан приказываю:
1. Утвердить прилагаемые Правила оказания услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения.
2. Департаменту электроэнергетики и твердого топлива обеспечить государственную регистрацию прилагаемых Правил в Министерстве юстиции Республики Казахстан в установленном законодательством порядке.
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- Министра энергетики и минеральных ресурсов П. Нефедова.
Министр
Утверждены приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов Республики Казахстан от 28 марта 2002 года N 66 Правила оказания услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения
1. Общие положения
1. Правила оказания услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения (далее - Правила) разработаны в соответствии с Законом Республики Казахстан Z990438_ "Об электроэнергетике" с целью совершенствования взаимоотношений субъектов рынка электроэнергии по вопросам обеспечения надежности и устойчивости электроснабжения.
2. Правила определяют порядок взаимоотношений ОАО "КЕGОС", выполняющего функции Технического оператора ЕЭС Республики Казахстан (далее - Технический оператор), с субъектами рынка электроэнергии, по вопросам обеспечения надежности и устойчивости электроснабжения.
3. Правила обязательны для всех субъектов рынка электроэнергии Республики Казахстан.
2. Основные понятия и определения
4. В настоящих Правилах используются следующие понятия и определения:
1) Единая электроэнергетическая система Республики Казахстан (далее - ЕЭС РК) - совокупность электрических станций, линий электропередачи и подстанций, связанных между собой общим режимом технологического непрерывного процесса производства, передачи, распределения и потребления электрической мощности и электрической энергии при централизованном оперативно-диспетчерском управлении;
2) надежность и устойчивость электроснабжения - способность электрической системы противостоять аварийным возмущениям, сохраняя при их появлении единство основной сети, необходимое для обеспечения питания большинства потребителей, или восстановления питания части потребителей, электроснабжение которых было прервано в процессе нарушения нормального режима работы энергосистемы;
3) национальная электрическая сеть - совокупность линий электропередачи и подстанций, обеспечивающих межгосударственные и межрегиональные перетоки электрической энергии и мощности;
4) дублирующие линии электропередачи - линии электропередачи, построенные и введенные в действие субъектами рынка электрической энергии и мощности Республики Казахстан, дополнительно к существующим линиям электропередачи национальной электрической сети, по которым осуществлялся переток электрической энергии и мощности с нормируемым качеством электроэнергии и степенью надежности, соответствующей категорийности субъектов и изменяющие потокораспределение в национальной электрической сети;
5) регулирующий орган - государственный орган, уполномоченный в соответствии с законодательством Республики Казахстан осуществлять государственное регулирование цен (тарифов);
6) уполномоченный орган - государственный орган, осуществляющий регулирование отношений, связанных с электроэнергетикой;
7) Рыночный оператор - организация, осуществляющая с помощью рыночных механизмов коммерческую диспетчеризацию режимов производства и потребления электрической энергии;
8) услуги по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения - комплекс организационных и технических мер, выполняемых Техническим оператором с целью обеспечения договорных условий надежности электроснабжения потребителей.
3. Услуги, предоставляемые Техническим оператором субъектам рынка электроэнергии и мощности, по обеспечению надежности и
5. Технический оператор в рамках выполняемых им функций оказывает услуги по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения субъектов рынка электроэнергии Республики Казахстан:
1) выбор схем электрических соединений ЕЭС Казахстана в целом и отдельных ее частей на характерные сезонные периоды;
2) поддержание готовности действующих линий электропередачи национальной электрической сети, обеспечивающих надежность и устойчивость электроснабжения потребителей, построивших и пользующихся дублирующими линиями электропередачи;
3) регулирование напряжения в сети, контролируемой диспетчерскими центрами Технического оператора и разработка графика напряжения в контрольных точках электрической сети;
4) разработка и осуществлении мероприятий по предотвращению и локализации технологических нарушений в ЕЭС РК;
5) управление пропускной способностью национальной электрической
6) разработка и внедрение общесистемной противоаварийной автоматики, контроль за эксплуатацией устройств релейной защиты и противоаварийной автоматики, согласование параметров их настройки;
7) оперативная локализация и последующее устранение аварийных повреждений в результате воздействия экстремальных, стихийных явлений или третьих лиц и т.п.;
8) управление перетоками электрической энергии в условиях параллельной работы ЕЭС Казахстана с энергообъединениями сопредельных государств.
4. Порядок пользования услугами по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения
6. Пользование услугами по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения осуществляется на основании договоров, заключаемых между Техническим оператором и субъектами рынка электроэнергии, в соответствии с Гражданским кодексом, настоящими Правилами и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.
7. Договор на услуги по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения должен содержать порядок и условия предоставления услуг, а также порядок и условия оплаты этих услуг, ответственность сторон за неисполнение условий, предусмотренных договором.
5. Оплата за пользование услугами по обеспечению надежности и
8. Оплата за пользование услугами по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения, производится потребителями этих услуг исходя из величины фактически потребленной ими электрической энергии в соответствии с условиями договора на предоставление услуг.
9. Стоимость услуг, оказываемых Техническим оператором по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения, определяется по тарифам, установленным регулирующим органом в законодательном порядке.
10. Размер платы за оказанные услуги определяется произведением установленного тарифа на объем электроэнергии, определенный по данным фактического баланса поставки - потребления электрической энергии, составляемого Рыночным оператором независимо от класса напряжения и принадлежности сетей, по которым осуществлялось потребление электрической энергии.
6. Права и обязанности Технического оператора
11. Технический оператор, при оказании им услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения и осуществлении возложенных на него функций, предусмотренных договором на оказание этих услуг, настоящими Правилами и другими нормативными правовыми актами имеет право:
1) отдавать оперативные распоряжения, направленные на обеспечение надежности и устойчивости электроснабжения;
2) разрабатывать и согласовывать мероприятия по обеспечению требований устойчивости ЕЭС РК;
3) требовать от всех субъектов, присоединенных к ЕЭС РК, безусловного выполнения указаний по размещению и установке средств релейной защиты и автоматики (РЗА), противоаварийной автоматики (ПА), а также изменению параметров их настройки.
12. Технический оператор обязан обеспечить:
1) надежную и устойчивую работу оборудования объектов национальной электрической сети, путем поддержания надлежащего физического состояния оборудования;
2) координацию действий диспетчерских центров потребителей электрической энергии;
3) регулярную разработку оперативной электрической схемы национальной электрической сети и мероприятий по обеспечению надежности указанной и примыкающей сети;
4) определение структуры, принципов и уставок противоаварийной автоматики по линиям, находящимся в оперативном управлении диспетчерских центров Технического оператора;
5) определение структуры, принципов и уставок релейной защиты для линий, находящихся в оперативном управлении диспетчерских центров Технического оператора;
6) нормативные уровни напряжения в управляемой электрической сети;
7) определение и выдачу заданий по объемам и уставкам автоматической частотной нагрузки (АЧР), частотного автоматического повторного включения (ЧАПВ) и специальной автоматики отключения нагрузки (САОН);
8) режимную проработку заявок на ремонт основного оборудования подстанций и сетей, устройств релейной защиты, противоаварийной автоматики, средств диспетчерско-технологического управления, находящихся в оперативном управлении диспетчерских центров Технического оператора;
9) предотвращение и ликвидацию аварий и технологических нарушений при производстве, передаче и распределении электрической энергии в ЕЭС РК;
10) координацию действий персонала потребителей по эксплуатации первичного оборудования, устройств РЗА и ПА, средств телемеханики и связи, находящихся в оперативном управлении диспетчерских центров Технического оператора;
11) разработку и выдачу технических условий на строительство дублирующих линий электропередачи только на основании совместного решения уполномоченного и регулирующего органов.
7. Права и обязанности потребителей электрической энергии
13. Потребители при оказании им услуг по обеспечению надежности и устойчивости электроснабжения и осуществлении возложенных на них функций, предусмотренных договором на оказание этих услуг, настоящими Правилами и другими нормативными правовыми актами имеют право на надежное и качественное электроснабжение.
14. Потребители электрической энергии обязаны:
1) выполнять распоряжения Технического оператора, направленные на обеспечение надежности и устойчивости электроснабжения;
2) выполнять задания Технического оператора по объемам и уставкам АЧР, ЧАПВ, САОН;
3) реализовывать распоряжения Технического оператора, выданные при проработке заявок на ремонт основного оборудования подстанций и сетей, устройств релейной защиты, противоаварийной автоматики, средств диспетчерско-технологического управления;
4) выполнять команды Технического оператора, направленные на предотвращение и ликвидацию технологических нарушений при производстве, передаче и распределении электрической энергии;
5) координировать с Техническим оператором действия своего персонала по эксплуатации первичного оборудования, устройств РЗА и ПА, средств телемеханики и связи, находящихся в оперативном управлении диспетчерских центров Технического оператора.
8. Ответственность
15. За нарушение настоящих Правил наступает ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан.