Қазақша:
Қазақстан Республикасының Мұнай және газ Министерство нефти и газа Республики Казахстан министрлігі Қазақстан Республикасының Энергетика және минералдық ресурстар министрінің 2004 жылғы 30 қыркүйектегі № 232 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2004 жылғы 1 қазанда тіркелді. Тіркеу № 3119. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Премьер- Министрінің орынбасары - Индустрия және жаңа технологиялар министрінің 2013 жылғы 16 сәуірдегі № 124 бұйрығымен Электр энергиясының бөлшек сауда рыногын ұйымдастыру және жұмыс істеу, сондай-ақ осы рынокқа қызметтер көрсетудің Ережесін бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Электр энергиясының бөлшек сауда рыногын ұйымдастыру және жұмыс істеу, сондай-ақ осы рынокқа қызметтер көрсетудің Ережесі бекітілсін.
2. Электр энергетикасы және қатты отын департаменті (Н.Б.Бертісбаев) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде тіркеуді қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Энергетика және минералдық ресурстар вице-министрі Б.Е. Оразбаевқа жүктелсін.
4. Осы бұйрық жоғарыда көрсетілген Ережемен белгіленген мынадай нормаларды:
2005 жылдың 1 сәуірінен бастап қолданысқа енгізілетін 54-тармақты;
2005 жылдың 1 шілдесінен бастап қолданысқа енгізілетін 63-тармақтың 2)
тармақшасын;
2005 жылдың 1 қазанынан бастап қолданысқа енгізілетін 58-тармақтың 2)
және 3) тармақшаларын, 70-тармақтың 1) және 2) тармақшаларын;
2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілетін 70-тармақтың 6)
тармақшасын қоспағанда, мемлекеттік тіркелу күнінен бастап күшіне енеді.
Министр
КЕЛІСІЛДІ:
Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің төрағасы "Электр энергиясының бөлшек сауда нарығын ұйымдастыру және жұмыс істеу, сондай-ақ осы нарықтағы қызметтер көрсетуді ұсыну мен оған қол жеткізу ережесін бекіту туралы"
Қазақстан Республикасы ресурстар министрінің 2004 жылғы 30 қыркүйектегі N 232 бұйрығымен бекітілген
1. Осы Ереже Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне, "Электр энергетикасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Заң) және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасындағы электр энергиясы мен қызметтер көрсетуді бөлшек сауда нарығын ұйымдастыру және жұмыс істеу тәртібін белгілейді.
2. Электр энергиясы мен қызмет көрсетудің бөлшек сауда нарығындағы (бұдан әрі - бөлшек сауда нарығы) субъектілердің арасында туындайтын қатынастар Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен, Заңмен, осы Ережемен, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілермен реттеледі.
3. Осы Ережеде мынадай ұғымдар мен анықтамалар пайдаланылған:
1) алынып тасталды - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрінің 03.12.2007 № 271 (қолданысқа енгізілу тәртібін 3-тармақтан қараңыз)
Бұйрығымен.
2) электрмен жабдықтау шарты - соған сәйкес электрмен жабдықтаушы ұйым тұтынушыға жалғастырылған желі арқылы энергия беруге міндеттенетін, ал тұтынушы алған электр энергиясына ақы төлеуге, сондай-ақ оны тұтынудың шартта көзделген режимін сақтауға, оның қарамағындағы электр желілерін пайдалану қауіпсіздігін және электр энергиясын тұтынуымен байланысты олар пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың дұрыстығын қамтамасыз етуді міндеттенетін құжат;
3) жиналған ақпараттың ұзақ уақыттық тіркелімі - 15 минут интервалында деректерді іріктеу мен барлық өлшенген шамаларды 45 күн аралығында сақтау мүмкіндігі бар коммерциялық есепке алу жүйесінің деректердің сақтау құрылғысы;
4) есеп айырысу кезеңі - шартпен белгіленетін, көрсетілген қызметтер және /немесе электр энергиясын жеткізгені үшін есеп айырысу жүргізілетін уақыт бөлігі;
5) реттеуші орган - табиғи монополиялар салаларындағы және реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган;
6) бөлшек сауда тұтынушылары - өңірлік электр желілік компанияның электр желілеріне немесе электр желілеріне иелік ететін өзге ұйымдардың желілеріне тікелей жалғанған, және бөлшек сауда нарығында электр энергиясын алатын тұтынушылар;
7) коммерциялық есепке алу жүйесі -электр энергиясын адрестік таратуды есепке алуға, электр энергиясының нарығындағы теңгерімсіздіктерді табиғи және кейінгі қаржылық реттеу мүмкіндігіне арналған коммерциялық есептеудің бірыңғай базасына шағын жүйелермен жалғанған және өлшеуіш трансформаторлардан, есептеуіштерден, деректерді сақтау құрылғыларынан, байланыстың шағын жүйелерінен, коммерциялық есептеу есептеуіштерінің істен шығу мониторингінің құрылғысынан тұратын коммерциялық есептеудің автоматтандырылған техникалық құрылғысы;
8) өңірлік деңгейдегі электр желілері - өңірлік электр желілік компанияның балансындағы электр энергиясын беруге және (немесе) таратуға арналған шағын станциялардың, тарату құрылғыларының және оларды жалғастыратын электр беру желілерінің жиынтығы;
9) нақты баланс - бөлшек сауда нарығындағы субъектілердің есептік кезеңде жеткізілген және тұтынылған электр энергиясы көлемінің атаулы бөлінуін белгілейтін құжат;
10) электр желілері - электр энергиясын беруге және (немесе) таратуға арналған шағын станциялардың, тарату құрылғыларының және оларды жалғастыратын электр беру желілерінің жиынтығы.
4. Бөлшек сауда нарығындағы мәмілелердің мәні:
1) электр энергиясы;
2) электр энергиясын беру жөніндегі қызметтер көрсету;
3) алынып тасталды;
4) желіге беруді диспетчерлеу жөніндегі қызметтер көрсету және электр энергиясын тұтыну (электр энергиясының импорты);
5) электр энергиясын шарттан тыс жеткізу және тұтыну болып табылады.
5. Бөлшек сауда нарығының субъектілері:
1) энергия өндіруші ұйымдар;
2) өңірлік электр желілік компаниялар;
3) энергия беруші ұйымдар;
4) электр энергиясын кепілді жеткізушісі;
5) энергиямен жабдықтаушы ұйымдар;
6) бөлшек сауда тұтынушылары.
3-параграф. Энергия өндіруші ұйым
6. Электр энергиясының бөлшек сауда нарығындағы энергия өндіруші ұйымдардың қызметтері:
1) жасасылған келісім-шарттарға сәйкес электр энергиясын өндіру және сату;
2) электр энергиясын өндіру кестесін сақтау;
3) станция құрылғысының тұрақты жұмыс істеуін және энергия жүйесімен қосарлас жұмысын қамтамасыз ету;
4) электр энергиясын өндірудің тәуліктік, сағаттық кестесін тұтынушыларды көрсете отырып, өңірлік электр желілік компаниясына беріп тұру.
7. Энергия өндіруші ұйымның электр энергиясын беруді тоқтатуларына (шектеуге) мынадай жағдайларда рұқсат етіледі:
1) бірыңғай электр энергетикасы жүйесіндегі (бұдан әрі - БЭЖ) авариялық бұзылулардың алдын алу, тартпау және жою мақсатында;
2) бөлшек сауда рыногының субъектісі алынған электр энергиясын төлеу шарттарын бұзған;
3) тұтынушының жасасылған шарттармен белгіленген электр энергиясын тұтыну режимдерін сақтамаған.
4-параграф. Өңірлік электр желілік компания
8. Өңірлік электр желілік компания (бұдан әрі - ӨЭК) бөлшек сауда нарығында мынадай қызметтерді атқарады:
1) шарттардың негізінде өңірлік деңгейдегі желілер бойынша электр энергиясын беру және тарату жөніндегі қызметтер көрсетуді жүзеге асырады;
2) оның желілері бойынша берілетін электр энергиясының сапасын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерімен белгіленген талаптарға сәйкес қамтамасыз етеді және бақылайды;
3) электр энергиясын сатып алу-сатуға жасасылған шарттар мен оны беру шарттары туралы деректер базасын қалыптастырады;
4) өңірдің бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясының тәуліктік тұтыну кестесін жасайды;
5) бөлшек сауда нарығындағы субъектілердің электр энергиясының бөлшек сауда нарығындағы тәуліктік тұтыну кестесінің шеңберіндегі тұтыну мен жеткізу режимін орындау мониторингін жүзеге асырады;
6) бөлшек сауда нарығы субъектілерінің электр энергиясын жеткізу мен тұтынуының нақты теңгерімін жасайды;
7) оларды кейін қаржылық реттеу үшін бөлшек сауда нарығындағы шарттан тыс жеткізілімдер мен электр энергиясын тұтынудың теңгерімсіздерін айқындайды;
8) бөлшек сауда нарығы субъектілеріне электр энергиясын беру жөніндегі қызметтері үшін ақы төлеуге шот береді;
9) алынып тасталды;
10) алынып тасталды;
11) өзінің тораптарында электр энергиясының нормативтік шығындарын өтеуге, сондай-ақ шаруашылық мұқтаждығына электр энергиясын сатып алады;
12) тұтынушылар мәлімдеген электр энергиясы көлемін берудің техникалық мүмкіндіктерін және олардың коммерциялық есептеу жүйелерінің осы Ереженің және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкестігін қарайды;
13) бөлшек сауда нарығына шығу құқығын алған тұтынушылар мен барлық энергиямен жабдықтаушы ұйымдарға (бұдан әрі - ЭЖҰ) өңірлік электр желілеріне кедергісіз және кемсітусіз шығуды қамтамасыз етеді;
14) жасасылған шарттар мен нормативтік талаптарға сәйкес, электр энергиясын берудің сенімділігін қамтамасыз етеді;
15) ӨЭК тораптарына жалғанған барлық бөлшек сауда нарығы субъектілерінің коммерциялық есепке алу құрылғыларының көрсеткіштерін ай сайын алуды және аталған ақпаратты ЭЖҰ-ға беріп отыруды жүзеге асырады;
16) жүйелік аварияның пайда болу жағдайына байланысты электр энергиясымен үздіксіз жабдықтау объектілері бар ұйымдарды электрмен жабдықтау схемаларын әзірлейді;
17) Өңірдің электр желілерінің перспективалық даму жоспарын әзірлейді және олардың негізінде өңірлік деңгейдегі электр желілерінің жоспарлы дамуын жүзеге асырады;
18) тұтынушылардың электр желілері мен қондырғыларын өз желілеріне қосуға техникалық шарттарын беруді жүзеге асырады;
19) тиісті акті рәсімдеу арқылы тұтынушының коммерциялық есепке алу жүйесін қабылдауды, сондай-ақ коммерциялық есепке алу жүйесі жұмысын бұзу жағдайларын анықтауды жүзеге асырады;
20) ЭЖҰ-ның бөлшек сауда нарығынан кету немесе өңірдегі тұтынушыларды немесе тұтынушылар тобын электрмен жабдықтауын тоқтату фактілерін анықтайды және ол туралы электр энергиясын кепілді жеткізушіге (бұдан әрі - ЭКЖ) хабарлайды.
9. Өңірлік электр желілері компаниясының электр энергиясын беруді тоқтатуына (шектеуіне) мынадай жағдайларда:
1) БЭЖ-дегі авариялық бұзылулардың алдын алу, оқшаулау және жою мақсатында;
2) бөлшек сауда нарығының субъектісі электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерге ақы төлеу шарттарын бұзған жағдайда;
3) жасасылған шарттарда белгіленген электр энергиясын тұтыну режимдерін тұтынушы орындамаған жағдайда;
4) ЭЖҰ мен ЭКЖ өтінімдері бойынша тұтынушы төлемегенде және/немесе жасасылған шарттардың ережелерін бұзғанда рұқсат етіледі.
5-параграф. Энергия беруші ұйым
10. Энергия беруші ұйым (бұдан әрі - ЭБҰ) мынадай функцияларды атқарады:
1) шарт ережелері негізінде электр энергиясын жеке немесе пайдаланылатын (жалдау, лизинг, сенімгерлік басқару және өзге де пайдалану түрлері) электр желілері объектілері арқылы бөлшек сауда тұтынушыларына немесе электр энергиясымен жабдықтаушы ұйымдарға электр энергиясын беру;
2) ӨЭК диспетчерінің нұсқаулары бойынша электр желілерін пайдаланудың диспетчерлік режимін сақтау;
3) электр желілері арқылы электр энергиясын берудің көлемі мен ағынын есептеу;
4) жеке электр желілерінде электр энергиясының нормативтік шығындарын жабу үшін, сондай-ақ шаруашылық мұқтаждықтарына электр энергиясын сатып алуды жүргізеді;
5) ЭБҰ желілеріне қосылған бөлшек сауда нарығы субъектілерінің есептік кезеңіндегі коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін ай сайын түсіріп алуды және осы ақпаратты ЭЖҰ мен ӨЭК-ға беруді жүзеге асырады;
6) электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерге ақы төлеуге шотты ұсынады;
Алынып тасталды - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрінің Бұйрығымен;
Алынып тасталды - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрінің
9) жасалған келісімдерге және нормативтік талаптарға сәйкес ЭБҰ желілері бойынша электр энергиясын берудің сапасы мен сенімділігін қамтамасыз етеді.
11. Энергия беруші ұйымдардың электр энергиясын беруді тоқтатуына (шектеуіне) мынадай жағдайларда рұқсат етіледі:
1) БЭЖ-дегі авариялық бұзылулардың алдын алу, оқшаулау және жою
2) бөлшек сауда нарығының субъектісі алынған электр энергиясына ақы төлеу шарттарын бұзғанда;
3) жасасылған шарттармен белгіленген электр энергиясын тұтыну режимдерін тұтынушылар сақтамағанда;
4) ЭЖҰ және ЭКЖ өтінімдері бойынша тұтынушының төлемеген және /немесе жасалған шарттардың ережелерін бұзған кезде.
6-параграф. Энергиямен жабдықтаушы ұйымдар және электр энергиясын кепілді жеткізуші
12. Энергиямен жабдықтаушы ұйымдар және электр энергиясын кепілді жеткізуші мынадай функцияларды орындайды:
1) электр энергиясын энергия өндіруші ұйымдардан немесе орталықтандырылған сауда-саттықта сатып алады және оны бір ауданда немесе шағын ауданда орналасқан, электр энергиясымен жабдықтаудың оқшауланған схемасы бар, түпкілікті бөлшек сауда тұтынушыларына сатады;
2) жеткізу-тұтыну режимдерін жүргізу бойынша ӨЭК жедел өкімдерін орындайды;
3) ӨЭК-ға бекітілген нысан бойынша электр энергиясын сатып алу-сатуға және электр энергиясын беру жөніндегі қызметтер көрсетуге жасасылған шарттар бойынша электр энергиясын жеткізу-тұтынудың тәуліктік кестесін береді;
4) ӨЭК-ға электр энергиясымен жеткізу-тұтыну режимі мониторингін жүзеге асыру үшін қажетті технологиялық ақпаратты береді;
5) электр энергиясының бөлшек сауда нарығындағы теңгерімдері және теңгерімсіздіктері туралы өзара есептесуді жүзеге асыру үшін коммерциялық есепке алу жүйелерінің деректері бойынша есептік кезеңнің қорытындылары бойынша ӨЭК жасаған ақпаратты алады;
6) тұтынушыларға электр энергиясын беруге жүйелік оператормен, ӨЭК, ЭБҰ шарттар жасасады;
7) электр энергиясын беру жөнінде жүйелік оператордың, ӨЭК, ЭБҰ-ның қызметтер көрсетуіне ақы төлейді;
8) алынып тасталды;
10) шарттармен, осы Ережелермен және Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілермен белгіленген өзге де функцияларды орындайды.
13. ЭЖҰ-ның (ЭКЖ) қызмет көрсету аумағы олардың тұтынушылармен электрмен жабдықтау үшін жасалған шарттарына сәйкес шекаралармен анықталады.
14. ЭЖҰ және ЭКЖ электр энергиясын беруді тоқтатуға (шектеуге)
мынадай жағдайларда рұқсат етіледі:
1) жүйелік оператор мен ӨЭК талап етуі бойынша БЭЖ-дегі авариялық бұзылулардың алдын алу, оқшаулау және жою мақсатында;
2) бөлшек сауда нарығы тұтынушылары алынған электр энергиясына ақы
3) жасасылған шарттармен белгіленген энергияны тұтыну режимдерін тұтынушы орындамағанда.
7-параграф. Электр энергиясын тұтынушылар
15. Электр энергиясын тұтынушылар бөлшек сауда нарығында мынадай функцияларды атқарады:
1) жасасылған шарттардың ережелеріне сәйкес электр энергиясын алады және тұтынады;
2) шарттарда қабылданған міндеттемелерге сәйкес босатылған, берілген және тұтынылған электр энергиясына, сондай-ақ теңгерімдеу нарығында шарттан тыс алынған электр энергиясына ақы төлейді;
3) тұтынушының меншігіндегі электр қондырғылары мен электр энергиясының коммерциялық есепке алу аспаптарын тиісті техникалық күйде ұстайды;
4) электрмен жабдықтау шартымен белгіленген электр тұтыну режимін сақтайды;
5) ӨЭК, ЭБҰ және ЭЖҰ (ЭКЖ) персоналын коммерциялық есепке алу аспаптарына, сондай-ақ Мемлекеттік энергетикалық қадағалау қызметкерлерін электр қондырғылары мен есепке алу аспаптарын пайдаланудың техникалық күйі мен қауіпсіздігін бақылау үшін жібереді.
16. Бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясын тұтынушылар, электр энергиясын пайдалану мақсатына байланысты, тек жарық беру және басқа да өндіріспен байланысы жоқ мақсаттарда пайдаланатын және тауар өндіру, жұмыс істеу және қызметтер көрсетуде пайдаланатын тұтынушыларға бөлінеді.
17. Электр энергиясын тек жарық беру және басқа да өндіріспен байланысы жоқ мақсаттарда пайдаланатын тұтынушылар электрмен жабдықтауға шарттарды ЭЖҰ-мен жасасады және оларға электр тұтынудың режимдерін сақтау жөнінде талаптар қойылмайды.
3-тарау. Бөлшек сауда нарығының жұмыс істеуі 1-параграф. Электр энергиясын кепілді берушіні анықтау тәртібі
18. Электр энергиясының бөлшек сауда нарығында бастапқы кезеңде электр энергиясын кепілді жеткізушілердің (ЭКЖ) міндеттері Заңның 25-тармағына сәйкес электржелілік компаниялар құрған ЭЖҰ-ға жүктеледі.
19. ЭКЖ жедел-диспетчерлік басқару әрекеттері қолданылатын және ӨЭК- ке, ЭЖҰ-ның электр желілері арқылы электр энергиясын алатын барлық тұтынушылар, сондай-ақ осы өңірдегі басқа да тұтынушылар аумағы ЭКЖ жауапкершілік аймағы болып табылады.
20. Электр энергиясын кепілді жеткізушілер табиғи монополиялар саласындағы қызметтерге бақылау және реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган белгілеген электр энергиясы бөлшек сауда нарығына қол жеткізу талаптарға сәйкес келуге, басқа ЭЖҰ-ның осы тұтынушыларының кінәсінсіз тұтынушыларды электрмен жабдықтауды тоқтату жағдайлары үшін жеткілікті көлемде электр энергиясын жеткізу кепілдіктеріне ие болуға тиіс.
21. Электр энергиясын кепілді жеткізушілер мен ӨЭК тұтынушылар тарапынан электрмен жабдықтаудың шарттық ережелерін бұзушылық болмаған жағдайда, өздерінің жауапкершілік аймағында барлық тұтынушыларды электрмен үзіліссіз және шектеусіз жабдықтауды қамтамасыз етуге міндетті.
22. Электр энергиясының бөлшек сауда нарығында бәсекенің даму шамасына, сондай-ақ Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің 2004 жылғы 18 тамыздағы N 183 бұйрығымен бекітілген бөлшек сауда нарығы субъектілерінің ЭКЕАЖ жасау бағдарламасының іске асырылуына қарай электр энергиясының бөлшек сауда нарығында 2 және одан да көп ЭЖҰ-ның қолданылуы мүмкін.
23. Алынып тасталды - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрінің (қолданысқа енгізілу тәртібін 3-тармақтан қараңыз) Бұйрығымен.
24. Алынып тасталды - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар (қолданысқа енгізілу тәртібін 3-тармақтан қараңыз) Бұйрығымен.
2-параграф. Бөлшек сауда нарығындағы энергиямен жабдықтаушы ұйымның ауысу тәртібі
25. Энергиямен жабдықтаушы ұйым (ЭЖҰ) өз тұтынушылары мен энергия беруші ұйымдарға (ӨЭК) электрмен жабдықтау шартын бұзу туралы алдын-ала, бір күнтізбелік ай бұрын хабарлайды.
26. Тұтынушылардың бір ЭЖҰ-дан екінші ЭЖҰ-ға өтуі энергиямен жабдықтауда үзіліссіз, есепті кезеңнің басынан өтуге тиіс.
27. Жаңа ЭЖҰ бұрынғы ЭЖҰ-ның өкілдерімен коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін жазып алуды жүргізеді және үш жақты қабылдап алу-тапсыру актісін жасайды, оған ЭЖҰ-ның беретін және алатын өкілдері мен тұтынушы қол қояды. Бұл қабылдап алу-тапсыру актісі тараптардың өзара есеп айырысуы үшін негіз болады. Қабылдап алу-тапсыру актісіне сәйкес бұрынғы ЭЖҰ түпкілікті есептесу үшін тұтынушыға шот береді.
28. Электр энергиясының теңгерімін жасау үшін қабылдап алу-тапсыру актісінің көшірмесі ӨЭК-ке беріледі.
29. Тұтынушылардың кінәсінсіз, осы Ереженің 25-28-тармақтарында белгіленген нормаларды іске асырмай, тұтынушыларды электрмен жабдықтауды тоқтатуға жол берілмейді.
3-параграф. Бөлшек сауда нарығында жасалған мәмілелерді іске асыру
30. Бөлшек сауда нарығында жасалатын электр энергиясын сату және беру жөніндегі мәмілелерді іске асыру белгіленген тәртіппен жүйелік оператормен келісілген алдағы тәуліктерге өтінімдер бойынша ӨЭК қалыптастыратын тәуліктік кестеге сәйкес жүргізіледі.
31. ЭЖҰ, соның ішінде ЭКЖ тұтынушылар берген тәуліктік кестелер бойынша, сондай-ақ осы Ереженің 17-тармағының ережелеріне сәйкес тәуліктік кестелерді жасау жөніндегі талаптар қойылатын тұтынушыларды есепке ала отырып алдағы тәуліктерге өтінімдерді қалыптастырады.
32. Тәуліктік кестеде бөлшек сауда нарығына электр энергиясын жеткізетін әрбір энергия өндіруші ұйымның электр энергиясын жеткізуінің сағаттық шамалары және әр ЭЖҰ (соның ішінде ЭКЖ) мен солар үшін электр энергиясы сатып алынған тікелей тұтынушылардың тұтынулары көрсетіледі.
33. ӨЭК күн сайын берілетін ЭЖҰ мен тікелей бөлшек тұтынушылардың энергиямен жабдықтаушы ұйымдармен келісілген және ӨЭК-те тіркеуден өткен барлық шарттар негізінде жасалған тәулік сайын берілетін өтінімдері негізінде бөлшек сауда нарығы субъектілері жұмысының тәуліктік кестесін қалыптастырады.
34. Бөлшек сауда нарығының тәуліктік кестесінің жобасын ӨЭК жүйелік операторға келісу және оның көрсеткіштерін Қазақстан Республикасының БЭЖ- дегі электр энергиясын жеткізу - тұтынудың тәуліктік кестесіне енгізу үшін жібереді.
35. Келісілген және бекітілген тәуліктік кесте ӨЭК-ке, ЭЖҰ-ға және тікелей тұтынушыларға орындау үшін жіберіледі.
36. Бөлшек сауда нарығының тәуліктік кестесін жүзеге асыру процесінде ӨЭК бөлшек сауда нарығы субъектілерінің электр энергиясын жеткізу - тұтыну мониторингін жүзеге асырады.
37. ЭЖҰ мен тікелей бөлшек сауда тұтынушылары өтінім берген, ӨЭК тәуліктік кестеде бекіткен және уақтылы келісілмеген электр энергиясы көлемдерінің асып кетуі ӨЭК-пен жасасылған шарттарға сәйкес реттеледі.
38. Авариялық жағдайларда, ӨЭК Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген авариялық жағдайларды жою жөнінде жедел шаралар қабылдайды. Кінәлі жақты анықтау және болуы мүмкін шығындарды өтеу тәртібі заңнамада белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
39. Коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштері және басқа да техникалық құралдар бойынша ӨЭК күн сайын бөлшек сауда нарығының диспетчерлік пункттер арқылы бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясын жеткізу - тұтынуды жедел бақылауды жүргізеді.
40. Есептік ай өткеннен кейін ӨЭК бөлшек сауда нарығында электр энергиясын өндіру - тұтынудың нақты теңгерімін жасайды және ӨЭК пен бөлшек сауда нарығы субъектілері (ЭБҰ, ЭЖҰ, бөлшек сауда тұтынушылары) арасында өзара есеп айырысу үшін негіздеме болып табылатын теңгерімсіздіктерді анықтауды жүзеге асырады.
4-параграф. Бөлшек сауда нарығының нақты теңгерімін жасау және теңгерімсіздіктерді анықтау тәртібі
41. Электр энергиясын өндіру мен тұтынудың нақты теңгерімін ЭЖҰ мен бөлшек сауда тұтынушылар берген есепке алу аспаптарының көрсеткіштері туралы ақпарат негізінде ӨЭК жасайды және ол ӨЭК-тің ЭБҰ, ЭЖҰ-мен және тікелей бөлшек сауда тұтынушыларымен өзара есеп айырысуға негіз болып табылады.
42. Электр энергиясының теңгерімсіздіктерін анықтау және оларды ЭЖҰ мен тікелей бөлшек сауда тұтынушыларымен арасында бөлуді ӨЭК осы Ережеге сәйкес есептік кезеңдегі коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштері бойынша жүзеге асырады.
43. Бөлшек сауда нарығының әр субъектісі бойынша теңгерімсіздікті анықтау үшін бөлшек сауда нарығының тәуліктік кестесінде мәлімделген және уақтылы түзетілген электр энергиясының мөлшері мен есепке алу аспаптарының - коммерциялық дискретті есептегіштердің, коммерциялық индукционды есептегіштер мен телеөлшемдер көрсеткіштері бойынша анықталған, нақты жеткізілген - тұтынылған электр энергиясының мөлшері қолданылады.
44. Бөлшек сауда нарығының субъектілері - электр энергиясын сатып алушылар (сатушылар) шекарасында орнатылған коммерциялық есепке алу аспаптарының теңгерімдік тиесілігіне байланысты үш негізгі топқа бөлінеді:
1) теңгерімдік тиесілігі шекараларында дискретті есептегіштер, телеметрия және индукционды есептегіштер орнатылған электр энергиясын жеткізу - тұтынудың нақты сағаттық мөлшері туралы есептік ақпарат беруге мүмкіндігі бар бөлшек сауда нарығының субъектілері;
2) теңгерімдік тиесілігі шекараларында телеметрия мен индукционды есептегіштер орнатылған, электр энергиясын жеткізу - тұтынудың нақты сағаттық мөлшері туралы индукционды есептегіштер бойынша түзетілген ақпаратты жеткізуге мүмкіндігі бар бөлшек сауда нарығының субъектілері;
3) электр энергиясын жеткізу - тұтынудың сағаттық мөлшері туралы есептік ақпаратты беру мүмкіндігі жоқ бөлшек сауда нарығының субъектілері.
45. Осы Ереженің 44-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген, телеметрия аспаптарымен және электр энергиясын дискретті есептегіштермен жарақтандырылған бөлшек сауда нарығы субъектілері үшін операциялық тәулік ішінде электр энергиясын нақты жеткізу - тұтынудың сағаттық есебі жүзеге асырылады, оның нәтижелері дискреттік есептегіштер деректері бойынша
46. Осы Ереженің 44-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген, телеметрия аспаптарымен және электр энергиясының индукционды есептегіштерімен жарақтандырылған бөлшек сауда нарығы субъектілері үшін операциялық тәулік ішінде электр энергиясын жеткізу - тұтынудың алдын-ала сағаттық (жақындатылған) есебі жүзеге асырылады, оның нәтижелері операциялық тәулік аяқталғаннан кейін индукционды есептегіштер мәліметтері бойынша электр энергиясының тәуліктік тұтынуына тура пропорционалды түзетіледі.
47. Осы Ереженің 44-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген, индукционды есептегіштері бар бөлшек сауда нарығы субъектілері үшін, сағаттық алудың және олардың көрсеткіштерін өңдеудің физикалық мүмкіндігінің болмауы салдарынан сағаттық теңгерімсіздіктер есебі тұтастай аймақ бойынша анықталған электр энергиясының сағаттық теңгерімсіздіктері мен осы Ереженің 44- тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген бөлшек сауда нарығы субъектілерінің теңгерімсіздіктері есепке алынған коммерциялық есепке алу аспаптарының әр күн сайынғы көрсеткіштеріне (электр энергиясын дискретті сағаттық коммерциялық есепке алу жөніндегі қазіргі заманғы есептегіштер орнатылған сәтке дейін) негізделеді.
48. ӨЭК өз желілеріндегі теңгерімсіздіктерді өтеу үшін пайдаланылған электр энергиясының көлемдері бөлшек сауда нарығының әрбір субъектісі бойынша электр энергиясын жеткізу - тұтынудың жасалған нақты айлық теңгеріміне сәйкес анықталады және одан әрі қаржылық реттеу үшін жүйелік операторға, энергиямен жабдықтау ұйымына және тікелей бөлшек сауда тұтынушыларына жіберіледі.
49. Бөлшек сауда нарығының әрбір субъектісі бойынша бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясын жеткізу - тұтынудың нақты айлық теңгерімінде:
1) түзетулер ескеріліп тәуліктік кестеге өтінім берілген бөлшек сауда нарығы субъектілерінің әрқайсының, оның ішінде энергия жеткізуші ұйымның электр энергиясын сатып алу-сату шарттары бойынша бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясының мөлшері;
2) электр энергиясының бөлшек сауда нарығында жеткізілген және тұтынылған, коммерциялық есепке алу аспаптарында тіркелген нақты мөлшері;
3) бөлшек сауда нарығында электр энергиясының шарттан тыс жеткізу мөлшері көрсетіледі.
5-параграф. Электр энергиясының экспорты мен импорты
50. Электр энергиясының экспорты мен (немесе) импортына арналған мәмілелер бойынша бөлшек сауда нарығында туындаған қатынастар тиісті шарттарда, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында және мемлекетаралық шарттарда көзделген тәртіппен реттеледі.
6-параграф. Электр энергиясын беру кезіндегі шығындармен байланысты шығыстарды өтеу тәртібі
51. Электр энергиясының оны энергия беруші ұйымдардың (ӨЭК) электр желілері бойынша берудегі нақты шығыны бөлшек сауда нарығы субъектілеріне электр энергиясын жеткізу нүктелерінде орнатылған, коммерциялық есеп аспаптарының деректері бойынша өндіруші көздерден және басқа да электр желілік компаниялардан электр желісіне кірген электр энергиясының жиынтық мөлшері арасындағы ЭБҰ-ның шаруашылық қажеттеріне пайдаланылған және ЭЖҰ тұтынушылары мен бөлшек сауда тұтынушылары алған электр энергиясы көлемдерін алып тастағандағы айырма ретінде анықталады.
52. Энергия беруші ұйымдардың (ӨЭК) электр желілеріндегі электр энергиясының нормативтік шамаларын анықтау заңнамада белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.
53. ӨЭК (ЭБҰ) желілеріндегі осы Ереженің 51-тармағына сәйкес есептелген электр энергиясының нақты шығынының шамалары олардың желілерінде оны беру жөніндегі электр энергиясының нормативтік көрсеткіштерінен асып кеткен жағдайда, электр энергиясының осы көлемдері ӨЭК (ЭБҰ) шығындарына жатады.
54. Өңірлік электр желілік компаниялардың оның желілері мен басқа да ЭБҰ желілеріндегі электр энергиясын ЭЖҰ-ға және тікелей тұтынушыларға беру үшін пайдаланылатын электр энергиясының нормативтік шығындарын өтеуге байланысты шығындар ӨЭК, ЭБҰ тарифінде есепке алынады және оларды ЭЖҰ мен бөлшек сауда тұтынушылары заңнамада белгіленген тәртіппен төлейді.
7-параграф. Қаржылық өзара есеп айырысулар
55. Бөлшек сауда нарығы субъектілері арасындағы қаржылық өзара есеп айырысулар электрмен жабдықтау, сатып алу-сату, қызметтер көрсету шарттарында айтылған тәртіппен, мерзімдер мен шарттарда жүргізіледі.
56. Бөлшек сауда нарығында теңгерімсіздіктерді реттеу жүйесіндегі қаржылық өзара есеп айырысулар бөлшек сауда нарығындағы нақты теңгерімді құрастыру, теңгерімсіздіктерді анықтау және реттеу жөніндегі нұсқаулықтарға сәйкес жүйелік оператор мен ӨЭК-тің ЭЖҰ, ЭБҰ, бөлшек сауда тұтынушыларымен шартында көзделген тәртіппен және Бөлшек сауда нарығындағы электр энергиясының нақты теңгерімін жасау, теңгерімсіздіктерін анықтау мен реттеу жөніндегі нұсқаулықтарға сәйкес жүргізіледі.
57. Электр энергиясын беру жөніндегі нақты көрсетілген қызметтер үшін қаржылық өзара есеп айырысулар реттеуші орган бекіткен тарифтер мен тұтынылған, есептік айда электр энергиясының нақты теңгеріміне енгізілген электр энергиясының мөлшері бойынша жүргізіледі.
4-тарау. Субъектілердің электр энергиясы мен қызметтер көрсетудің бөлшек сауда нарығына қатысуына рұқсат алуы
78. Электр энергиясы мен қызметтер бөлшек сауда нарығының субъектілеріне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жауапкершілік жүктеледі.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Мұнай және газ Приказ Министра энергетики и Министерство нефти и газа Республики Казахстан министрлігі минеральных ресурсов Республики Казахстан от 30 сентября 2004 года № 232.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 1 октября 2004 года № 3119.
Утратил силу приказом Заместителя Премьер-Министра Республики Казахстан - Министра индустрии и новых технологий Республики Казахстан от 16 апреля 2013 года № 124 Об утверждении Правил организации и функционирования розничного рынка электрической энергии, а также предоставления услуг на данном рынке
1. Утвердить прилагаемые Правила организации и функционирования розничного рынка электрической энергии, а также предоставления услуг на данном рынке.
2. Департаменту электроэнергетики и твердого топлива (Бертисбаев Н.Б.)
обеспечить государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан в установленном законодательством порядке.
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- Министра энергетики и минеральных ресурсов Республики Казахстан Оразбаева Б.Е.
4. Настоящий приказ вступает в силу со дня государственной регистрации, за исключением следующих норм, установленных вышеуказанными Правилами:
пункт 54 вводится в действие с 1 апреля 2005 года;
подпункт 2) пункта 63 вводится в действие с 1 июля 2005 года;
подпункты 2) и 3) пункта 58, подпункты 1) и 2) пункта 70 вводятся в действие с 1 октября 2005 года;
подпункт 6) пункта 70 вводится в действие с 1 января 2006 года.
Министр
Согласовано:
Председатель Агентства Республики Казахстан по регулированию естественных монополий Утверждены приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов от 30 сентября 2004г. N 232 "Об утверждении Правил организации и функционирования розничного рынка электрической энергии, а также предоставления услуг на данном рынке"
Глава 1. Общие положения, основные понятия и определения
1. Настоящие Правила разработаны в соответствии с Гражданским кодексом Республики Казахстан, Законом Республики Казахстан "Об электроэнергетике"
(далее - Закон), иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан и определяют порядок организации и функционирования розничного рынка электрической энергии и услуг в Республике Казахстан.
2. Отношения, возникающие между субъектами на розничном рынке электрической энергии и услуг (далее - розничный рынок) регулируются гражданским законодательством Республики Казахстан, Законом, настоящими Правилами, иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан и соответствующими договорами.
3. В настоящих Правилах использованы следующие понятия и определения:
1) исключен - приказом от
03.12.2007 № 271
(вводится в действие по истечении 10 календарных дней со дня его первого официального опубликования);
2) договор электроснабжения - документ, согласно которому энергоснабжающая организация обязуется подавать потребителю через присоединенную сеть электрическую энергию, а потребитель обязуется оплачивать принятую электрическую энергию, а также соблюдать предусмотренный договором режим ее потребления, обеспечить безопасность эксплуатации находящихся в его ведении электрических сетей и исправность используемых им приборов и оборудования, связанных с потреблением электрической энергии;
3) долговременный регистр накопленной информации - устройство хранения данных системы коммерческого учета, позволяющее сохранять все измеренные величины в течение 45 дней с интервалом отбора данных в 15 минут;
4) расчетный период - отрезок времени, определяемый договором, за который производится расчет за оказанные услуги и/или поставку электрической энергии;
5) регулирующий орган - государственный орган, осуществляющий руководство в сферах естественных монополий и на регулируемых рынках;
6) розничные потребители - потребители, подключенные непосредственно к электрическим сетям региональной электросетевой компании или к сетям иных организаций, владеющих электрическими сетями, и получающие электроэнергию на розничном рынке;
7) система коммерческого учета - автоматизированные технические устройства коммерческого учета, соединенные подсистемами связи в единую базу коммерческого учета, предназначенные для учета и возможности адресного распределения электрической энергии, физического и последующего финансового урегулирования дисбалансов на рынке электрической энергии и состоящие из измерительных трансформаторов, счетчиков, устройств хранения данных, подсистем связи, устройств мониторинга отказа счетчика коммерческого учета;
8) электрические сети регионального уровня - совокупность подстанций, распределительных устройств и соединяющих их линий электропередачи, предназначенных для передачи и (или) распределения электрической энергии, находящиеся на балансе региональной электросетевой компании;
9) фактический баланс - документ, устанавливающий адресное распределение объемов поставленной и потребленной электрической энергии субъектами на розничном рынке за расчетный период;
10) электрические сети - совокупность подстанций, распределительных устройств и соединяющих их линий электропередачи, предназначенных для передачи и (или) распределения электрической энергии.
Глава 2. Организация розничного рынка электрической энергии и услуг Параграф 1. Предмет сделок на розничном рынке
4. Предметом сделок на розничном рынке являются:
1) электрическая энергия;
2) услуги по передаче электрической энергии;
3) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
14.12.2009 № 337 (порядок введения в действие см. п. 3).
4) услуги по технической диспетчеризации отпуска в сеть и потребления электрической энергии (импорт электроэнергии);
5) урегулирование недоговорной поставки и потребления электрической энергии (дисбалансов).
Параграф 2. Субъекты розничного рынка
5. Субъектами розничного рынка являются:
1) энергопроизводящие организации;
2) региональные электросетевые компании;
3) энергопередающие организации;
4) гарантирующий поставщик электрической энергии;
5) энергоснабжающие организации;
6) розничные потребители.
Параграф 3. Энергопроизводящая организация
6. Функции энергопроизводящих организаций в розничном рынке электрической энергии:
1) производство и продажа электрической энергии согласно заключенным договорам;
2) соблюдение графика выработки электрической энергии;
3) обеспечение устойчивой работы оборудования станции и параллельной работы с энергосистемой;
4) предоставление региональной электросетевой компании суточного почасового графика выработки электроэнергии с указанием потребителей.
7. Прекращение (ограничение) отпуска электроэнергии энергопроизводящей организацией допускается в следующих случаях:
1) в целях предотвращения, локализации и ликвидации аварийного нарушения в единой электроэнергетической системе (далее - ЕЭС);
2) при нарушении субъектом розничного рынка условий оплаты полученной электроэнергии;
3) при несоблюдении потребителем режимов электропотребления, определенных заключенными договорами.
Параграф 4. Региональная электросетевая компания
8. Региональная электросетевая компания (далее - РЭК) выполняет на розничном рынке следующие функции:
1) осуществляет на основе договоров услуги по передаче и распределению электрической энергии по сетям регионального уровня;
2) обеспечивает и контролирует качество передаваемой по ее сетям
3) формирует базу данных о заключенных договорах на куплю-продажу электрической энергии и договорах на ее передачу;
4) составляет суточный график потребления электроэнергии на розничном рынке региона;
5) осуществляет мониторинг исполнения субъектами розничного рынка режима поставки и потребления электрической энергии в рамках суточного графика потребления на розничном рынке;
6) составляет фактический баланс поставки и потребления электрической энергии субъектами розничного рынка;
7) выявляет недоговорные поставки и потребление электроэнергии (дисбалансов) на розничном рынке для их последующего финансового урегулирования;
8) выставляет субъектам розничного рынка счета на оплату услуг по передаче электрической энергии;
9) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
10) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от 14.12.2009 № 337 (порядок введения в действие см. п. 3).
11) производит покупку электрической энергии для покрытия нормативных потерь электрической энергии в собственных сетях, а также на хозяйственные нужды;
12) рассматривает техническую возможность передачи заявленных потребителями объемов электроэнергии и соответствие их систем коммерческого учета требованиям настоящих Правил и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан;
13) обеспечивает беспрепятственный и не дискриминационный доступ к региональным электрическим сетям всем энергоснабжающим организациям (далее - ЭСО) и потребителям, получившим право доступа на розничный рынок;
14) обеспечивает надежность передачи электрической энергии, в соответствии с заключенными договорами и нормативными требованиями;
15) осуществляет ежемесячное снятие показаний приборов коммерческого учета у всех субъектов розничного рынка присоединенных к сетям РЭК и передачу данной информации ЭСО (ГПЭ);
16) разрабатывает схемы электроснабжения организаций, имеющих объекты непрерывного электроснабжения, на случай возникновения системной аварии;
17) разрабатывает перспективные Планы развития электрических сетей региона и осуществляет на их основе плановое развитие электрических сетей регионального уровня;
18) осуществляет выдачу технических условий на присоединение электрических сетей и установок потребителей к своим сетям;
19) осуществляет приемку системы коммерческого учета у потребителя, а также выявление случаев нарушения работы систем коммерческого учета с соответствующим оформлением акта;
20) выявляет факты ухода ЭСО из розничного рынка или прекращения ими электроснабжения потребителей или группы потребителей в регионе и уведомляет об этом гарантирующего поставщика электрической энергии (далее - ГПЭ).
9. Прекращение (ограничение) отпуска электроэнергии региональной электросетевой компанией допускается в следующих случаях:
1) в целях предотвращения, локализации и ликвидации аварийного нарушения в ЕЭС;
2) при нарушении субъектом розничного рынка условий оплаты услуг по передаче электроэнергии;
3) при несоблюдении потребителем режимов электропотребления, определенных заключенными договорами;
4) по заявкам ЭСО и ГПЭ при неоплате и/или нарушении потребителем условий заключенных договоров.
Параграф 5. Энергопередающая организация
10. Энергопередающая организация (далее - ЭПО) выполняет следующие функции:
1) передачу электроэнергии на договорных условиях через собственные или используемые (аренда, лизинг, доверительное управление и иные виды пользования) электрические сети потребителям розничного рынка или энергоснабжающим организациям;
2) соблюдение диспетчерского режима эксплуатации электрических сетей по указаниям диспетчера РЭК;
3) учет перетока и объема передачи электроэнергии через электрические сети;
4) производит покупку электрической энергии для покрытия нормативных потерь электрической энергии в собственных сетях, а также на хозяйственные
5) осуществляет ежемесячное снятие показаний приборов коммерческого учета за расчетный период у субъектов розничного рынка, присоединенных к сетям ЭПО и передачу этой информации ЭСО и РЭК;
6) выставляет счета на оплату услуг по передаче электрической энергии;
7) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
8) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
9) обеспечивает качество и надежность передачи электроэнергии по сетям ЭПО в соответствии с заключенными договорами и нормативными техническими требованиями.
11. Прекращение (ограничение) передачи электроэнергии энергопередающей организацией допускается в следующих случаях:
1) в целях предотвращения, локализации и ликвидации аварийного
3) при несоблюдении потребителем режимов электропотребления,
4) по заявкам ЭСО и ГПЭ при неоплате и/или нарушении потребителем Параграф 6. Энергоснабжающие организации и гарантирующий поставщик электрической энергии
12. Энергоснабжающие организации и гарантирующий поставщик электроэнергии выполняют следующие функции:
1) покупают электрическую энергию у энергопроизводящих организаций или на централизованных торгах и продают ее конечным розничным потребителям, расположенным в одном районе или микрорайоне, имеющим обособленную схему электроснабжения;
2) исполняют оперативные распоряжения РЭК по ведению режимов поставки-потребления;
3) представляют РЭК суточные графики поставки-потребления электрической энергии по заключенным договорам на куплю-продажу электрической энергии и оказании услуг по передаче электрической энергии по установленной форме;
4) предоставляют РЭК технологическую информацию, необходимую для осуществления мониторинга режима поставки-потребления электроэнергии;
5) получают для осуществления взаиморасчетов информацию о балансах и дисбалансах на розничном рынке электрической энергии, составленную РЭК по итогам расчетного периода, по данным коммерческого учета;
6) заключают договоры с системным оператором, РЭК, ЭПО на передачу электроэнергии потребителям;
7) оплачивают услуги системного оператора, РЭК, ЭПО по передаче электроэнергии;
8) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
9) исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от
10) выполняют иные функции, установленные договорами, настоящими Правилами и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.
13. Зона обслуживания ЭСО (ГПЭ) определяется границами в соответствии с заключенными ими договорами на электроснабжение потребителей.
14. Прекращение (ограничение) электроснабжения ЭСО и ГПЭ допускается в следующих случаях:
1) в целях предотвращения, локализации и ликвидации аварийного нарушения в ЕЭС по требованию системного оператора и РЭК;
2) при нарушении потребителями розничного рынка условий оплаты
3) при несоблюдении потребителем режимов электропотребления, Параграф 7. Потребители электрической энергии
15. Потребители электроэнергии выполняют на розничном рынке электрической энергии следующие функции:
1) получают и потребляют электроэнергию в соответствии с условиями заключенных договоров;
2) производят оплату отпущенной, переданной и потребленной электроэнергии в соответствии с обязательствами, принятыми в договорах, а также недоговорной электроэнергии, полученной на балансирующем рынке;
3) поддерживают надлежащее техническое состояние электроустановок и приборов коммерческого учета электроэнергии, находящихся в собственности потребителя;
4) соблюдают режим электропотребления, определенный договором электроснабжения;
5) допускают персонал РЭК, ЭПО и ЭСО (ГПЭ) к приборам коммерческого учета, а также работников Государственного энергетического надзора для контроля технического состояния и безопасности эксплуатации электроустановок и приборов учета.
16. Потребители электрической энергии на розничном рынке, в зависимости от цели использования электрической энергии, делятся на потребителей, использующих электроэнергию исключительно на освещение и другие нужды, не связанные с производством, и использующих для производства товаров, работ и предоставления услуг.
17. Потребители, использующие электроэнергию исключительно на освещение и другие нужды, не связанные с производством, заключают договоры на электроснабжение с ЭСО и к ним не предъявляются требования по соблюдению режимов электропотребления.
Глава 3. Функционирование розничного рынка Параграф 1. Порядок определения гарантирующего поставщика
18. На розничном рынке электрической энергии на первоначальном этапе обязанности гарантирующих поставщиков электрической энергии (ГПЭ)
возлагаются на ЭСО, созданные региональными электросетевыми компаниями в соответствии со статьей 25 Закона.
19. Зоной ответственности ГПЭ является территория, на которую распространяется действие оперативно-диспетчерского управления РЭК, и все потребители, получающие электроэнергию через электрические сети РЭК, ЭПО, а также других потребителей в данном регионе.
20. Гарантирующие поставщики электроэнергии должны соответствовать требованиям, доступа на розничный рынок электрической энергии, установленными государственным органом, осуществляющим контроль и регулирование деятельности в сферах естественных монополий, иметь гарантии на поставку электроэнергии в достаточных объемах для случаев прекращения электроснабжения потребителей не по вине этих потребителей другими ЭСО.
21. Гарантирующие поставщики электроэнергии и РЭК должны обеспечивать электроснабжение всех потребителей в зоне своей ответственности без перерывов и ограничений при отсутствии нарушений договорных условий электроснабжения со стороны потребителей.
22. По мере развития конкуренции на розничном рынке электрической энергии, а также реализации Программы создания АСКУЭ субъектами розничного рынка, утвержденной приказом Министерства энергетики и минеральных ресурсов от 18 августа 2004 года N 183, на розничном рынке электрической могут действовать 2 и более ЭСО.
23. Исключен пункт 23 исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от 03.12.2007 № 271 (вводится в действие по истечении 10 календарных дней со дня его первого официального опубликования).
24. Исключен пункт 24 исключен приказом Министра энергетики и минеральных ресурсов РК от (вводится в действие по истечении 10 календарных дней со дня его первого официального опубликования).
Параграф 2. Порядок смены энергоснабжающей организации на розничном рынке электроэнергии
25. Энергоснабжающая организация (ЭСО) предварительно, за календарный месяц вперед, уведомляет своих потребителей и энергопередающие организации (РЭК) о расторжении договора электроснабжения.
26. Переход потребителей от одной ЭСО к другой ЭСО должно происходить с начала расчетного периода без перерыва в электроснабжении.
27. Новая ЭСО с представителями прежней ЭСО производит перепись показания приборов коммерческого учета и составляет акт приема-передачи, который подписывают представители передающих и принимающих ЭСО и потребителем. Данный акт приема-передачи служит основанием для взаиморасчетов сторон. В соответствии с актом приемки-передачи прежняя ЭСО выставляет счета потребителю для окончательного расчета.
28. Копия акта приема-передачи предоставляется в РЭК для составления баланса электроэнергии.
29. Прекращение электроснабжения потребителей, не по вине потребителей, без реализации норм, установленных пунктами 25-28 настоящих Правил, не допускается.
Параграф 3. Реализация сделок, совершенных на розничном рынке
30. Реализация сделок по продаже и передаче электроэнергии, совершенных на розничном рынке, производится в соответствии с суточным графиком, формируемым РЭК по заявкам на предстоящие сутки, согласованным с системным оператором в установленном законодательством порядке.
31. ЭСО, в том числе ГПЭ, формируют заявки на предстоящие сутки по суточным графикам, представленным потребителями, а также с учетом потребителей, к которым не предъявляются требования по соблюдению режимов электропотребления согласно условий пункта 17 настоящих Правил.
32. В суточном графике указываются почасовые величины поставки электрической энергии каждой энергопроизводящей организацией, поставляющей электрическую энергию на розничный рынок, и потребления каждым ЭСО (в том числе ГПЭ) и розничными потребителями, для которых была куплена электрическая энергия.
33. РЭК формирует суточный график работы субъектов розничного рынка на основе представляемых ежесуточно заявок ЭСО и розничных потребителей, согласованных с энергопроизводящими организациями и составленных на основании всех прошедших регистрацию у РЭК договоров.
34. Проект суточного графика розничного рынка РЭК направляет системному оператору для согласования и включения его показателей в суточный график поставки-потребления электроэнергии в ЕЭС Республики Казахстан.
35. Согласованный и утвержденный суточный график передается РЭК, ЭСО и розничным потребителям для исполнения.
36. В процессе реализации суточного графика розничного рынка РЭК осуществляет мониторинг поставки-потребления электрической энергии розничными потребителями.
37. Превышение заявленных объемов электроэнергии ЭСО и розничными потребителями, утвержденных РЭК в суточном графике и своевременно не согласованных, регулируется в соответствии с заключенными с РЭК договорами.
38. В аварийных ситуациях, РЭК принимает предусмотренные законодательством Республики Казахстан оперативные меры по ликвидации аварийной ситуации. Установление виновной стороны и порядок возмещения возможных убытков производится в порядке, установленном законодательством.
39. По показаниям приборов коммерческого учета и других технических средств РЭК ежесуточно ведет оперативный контроль поставки-потребления электрической энергии на розничном рынке.
40. По истечении расчетного месяца РЭК составляет фактический баланс производства-потребления электрической энергии на розничном рынке и осуществляет выявление дисбалансов, которые являются основанием для взаиморасчетов между РЭК и субъектами розничного рынка (ЭПО, ЭСО, розничные потребители).
Параграф 4. Порядок составления фактического баланса розничного рынка и выявления дисбалансов
41. Фактический баланс производства и потребления электрической энергии составляется РЭК по показаниям приборов учета и является основанием для взаиморасчетов РЭК с ЭПО, ЭСО и розничными потребителями.
42. Выявление дисбалансов электрической энергии и их распределение между ЭСО и розничными потребителями осуществляется РЭК в соответствии с настоящими Правилами по показаниям приборов коммерческого учета за расчетный период.
43. Для выявления дисбалансов по каждому субъекту розничного рынка используется количество электроэнергии, заявленное и своевременно скорректированное в суточном графике розничного рынка и количество фактически поставленной-потребленной электрической энергии, определенное по показаниям приборов учета - коммерческих дискретных счетчиков, коммерческих индукционных счетчиков и телеизмерений.
44. Субъекты розничного рынка - покупатели (продавцы) электрической энергии, в зависимости от установленных на их границах балансовой принадлежности приборов коммерческого учета, подразделяются на три основные группы:
1) субъекты розничного рынка, имеющие возможность передавать отчетную информацию о фактическом почасовом объеме поставки-потребления электрической энергии, в границах балансовой принадлежности которых установлены дискретные счетчики, телеметрия и индукционные счетчики;
2) субъекты розничного рынка, имеющие возможность передавать скорректированную по данным индукционных счетчиков отчетную информацию о фактическом почасовом объеме поставки-потребления электрической энергии, в границах балансовой принадлежности которых установлены телеметрия и индукционные счетчики;
3) субъекты розничного рынка, не имеющие возможности предоставлять отчетную информацию о почасовом объеме поставки-потребления электрической энергии.
45. Для субъектов розничного рынка, указанных в подпункте 1) пункта 44 настоящих Правил, оснащенных средствами телеметрии и дискретными счетчиками электрической энергии, в течение операционных суток осуществляется почасовой учет фактической поставки-потребления электрической энергии, результаты которого определяются по данным дискретных счетчиков.
46. Для субъектов розничного рынка, указанных в подпункте 2) пункта 44 настоящих Правил, оснащенных средствами телеметрии и индукционными счетчиками электрической энергии, в течение операционных суток осуществляется предварительный (приближенный) почасовой учет поставки- потребления электрической энергии, результаты которого по окончании операционных суток корректируются прямо пропорционально суточному потреблению электрической энергии по данным индукционных счетчиков.
47. Для субъектов розничного рынка, указанных в подпункте 3) пункта 44 настоящих Правил, имеющих индукционные счетчики, вследствие физической невозможности почасового снятия и обработки их показаний расчет почасовых дисбалансов основывается на ежесуточных показаниях приборов коммерческого учета (до момента установки современных счетчиков по дискретному почасовому коммерческому учету электрической энергии) с учетом выявленного почасового дисбаланса электрической энергии в целом по региону и дисбалансов субъектов розничного рынка, указанных в подпунктах 1) и 2) пункта 44 настоящих Правил.
48. Объемы электрической энергии, использованные РЭК для компенсации дисбалансов в ее сетях, определяются в соответствии составленным фактическим месячным балансом поставки-потребления электрической энергии по каждому субъекту розничного рынка и направляются ЭПО, ЭСО и розничным потребителям для последующего финансового урегулирования.
49. В фактическом месячном балансе поставки-потребления электрической энергии на розничном рынке по каждому субъекту розничного рынка указываются:
1) заявленные в суточный график с учетом корректировок количество электрической энергии на розничном рынке по договорам купли-продажи электрической энергии по каждому из субъектов розничного рынка, в том числе энергопередающей организации;
2) фактическое количество поставленной и потребленной на розничном рынке электрической энергии, зафиксированное приборами коммерческого учета;
3) количество не договорной поставки электрической энергии на розничном рынке.
Параграф 5. Экспорт и импорт электрической энергии
50. Отношения, возникающие на розничном рынке электрической энергии по экспортным и (или) импортным сделкам, регулируются в порядке, предусмотренном соответствующими договорами, действующим законодательством Республики Казахстан и международными договорами.
Параграф 6. Порядок компенсации затрат, связанных с потерями при передаче электрической энергии
51. Фактический расход электроэнергии на ее передачу по электрическим сетям энергопередающих организаций (РЭК) определяется как разница между суммарным объемом электрической энергии, вошедшей в электросети от генерирующих источников и от других электросетевых компаний по данным приборов коммерческого учета, установленным в точках поставки электрической энергии субъектам розничного рынка за минусом объемов электрической энергии, использованной ЭПО на хозяйственные нужды, и полученной потребителем ЭСО и розничными потребителями.
52. Определение величины нормативного расхода электроэнергии в электрических сетях энергопередающих организаций (РЭК) осуществляется в порядке, установленном законодательством.
53. В случае превышения величины фактического расхода электроэнергии в сетях РЭК (ЭПО) на ее передачу, рассчитанной в соответствии с пунктом 51 настоящих Правил, показателей нормативного расхода электроэнергии по ее передаче в их сетях, данные объемы электроэнергии относятся к издержкам РЭК (ЭПО).
54. Затраты региональной электросетевой компании, связанные с компенсацией нормативных технических потерь электрической энергии в ее сетях и сетях других ЭПО, используемых для передачи электрической энергии ЭСО и розничными потребителями, учитываются в тарифе РЭК, ЭПО и оплачиваются ЭСО и розничными потребителями в установленном законодательством порядке.
Параграф 7. Финансовые взаиморасчеты
55. Финансовые взаиморасчеты между субъектами розничного рынка производятся в порядке, сроки и на условиях оговоренных в договорах электроснабжения, купли-продажи, оказания услуг.
56. В системе урегулирования дисбалансов розничного рынка финансовые взаиморасчеты производятся в порядке, предусмотренном договором РЭК с ЭСО, ЭПО, розничными потребителями, и в соответствии с Инструкциями по составлению фактического баланса, выявлению и урегулированию дисбалансов
57. Финансовые взаиморасчеты за фактически оказанные услуги по передаче электрической энергии производится по тарифам, утвержденным регулирующим органом и количеству потребленной электрической энергии, включенному в фактический баланс электрической энергии за расчетный месяц.
Глава 4. Доступ субъектов на участие в розничном рынке электрической энергии и услуг
Глава 5. Ответственность субъектов розничного рынка
78. Субъекты розничного рынка электрической энергии и услуг несут ответственность в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан.