Қазақша:
Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа Комитет геологии и недропользования технологиялар министрлігінің Геология және жер Министерства индустрии и новых технологий қойнауын пайдалану комитеті Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі Геология және жер қойнауын пайдалану комитетінің 2007 жылғы 11 мамырдағы № 53-п бұйрығы.
Әділет министрлігінде 2007 жылғы 1 маусымдағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 4693 болып енгізілді. Күші жойылды - комитеті төрағасының м.а. 2009 жылдың 8 шілдедегі № 54-п бұйрығымен Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге геология-геофизикалық материалдарының көлемін және мазмұнын мемлекеттік сараптамаға ұсыну талабын бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге геология-геофизикалық материалдарының көлемін және мазмұнын мемлекеттік сараптамаға ұсыну талабы бекітілсін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
2. Геология және жер қойнауын пайдалану комитетінің көмірсутегі шикізатты геологиялық зерттеу және жер қойнауын пайдалану басқармасы белгіленген заңнамалық тәртіп бойынша Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуі қамтамасыз етілсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын қадағалау Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті төрағасының орынбасары - О.Ш.Құлсаринға жүктелсін.
4. Осы бұйрық ресми бірінші жарияланған күнінен бастап он күн өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі.
Төраға
Қазақстан Республикасы ресурстар министрлігі Геология және жер қойнауын пайдалану Комитеті Төрағасының 11 мамырдағы 2007 ж. N 53-п бұйрығымен Бекітілген Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге мемлекеттік сараптамаға ұсыну Талабы
1. Жалпы ережелер
1. Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге геология-геофизикалық материалдарының көлемін және мазмұнын мемлекеттік сараптамға ұсыну Талабы (әрі қарай - Талап) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген 1996 жылғы 18 қазандағы N 1288 Қазақстан Республикасының жер қойнауын мемлекеттік сараптау Ережелеріне сәйкес әзірленді.
2. Осы Талаптағы қолданылатын негізгі ұғымдар Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрінің міндетін атқарушының 27 қазандағы 2005 жылғы N 283 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3945 тіркелген) "Мұнай және табиғи көмірсутек газы кен орындарының қорларын, перспективалық және болжамдық ресурстарын сыныптау жөніндегі Нұсқаулыққа" келісіп алынған.
көмірсутегі қорлары - айқындалған, барланған және кені игеріліп жатқан шоғырлардағы стандарт жағдайға (0,1 МПа, 20 С) келтірілген мұнай, конденсат және ілеспе компоненттердің массасы және газдың көлемі;
геологиялық қорлар - жер қойнауында табылатын мұнай, газ және конденсат қорлары;
тиімді (шығарып алынатын) қорлар - табиғат ортасын қоршаған және жер қойнауын қорғау талаптарын сақтаумен осы күнгі мақұлданған технология мен техниканы пайдаланғанда шығарып алуы экономикалық тұрғыдан орынды қорлар. Геологиялық қорлар бөлігі мұнай, газ және конденсатты шығарып алу коэффициенттерімен анықталады;
тиімсіздер қорлар - қазіргі уақытта экономикалық орынсыз шығарып алынған қорлар;
мұнай, газ және конденсаттың шығарып алу коэффициенттері - алдыңғы қатардағы өндіру технологиясы мен техникасын қолданып, сондай-ақ жер қойнауымен шоғырларды экономикалық тұрғыдан тиімді шегіне дейін қолайлы режимде пайдаланғанда қорлардың немесе ресурстардың қандай бөлігін жер астынан шығарып алуға болатындығын көрсететін шамалар;
қорларды есептеу - жер қойнауындағы пайдалы қазбалардың көлемін анықтау;
қорларды есептеу түрлері кен орындарды зерттеу дәрежелерінің тәуелдігінде болады: қорларды оперативтік есептеу, қорларды есептеу, қорларды қайта есептеу, қорларды төменгі категориядан жоғарғыға өткізу, қорларды есептеу әртүрлі әдістермен өтуі мүмкін: көлемді, көлемді-статистикалық, көлемді- салмақты, материалды балансты, статистикалық, қысымның түсуі бойынша (газ қорын есептеу кезінде).
2. Материалдарды табыс ету үлгісі
3. Жер қойнауын пайдаланушы есептеу материалдарын есептеу үлгісімен қағаз және электронды түрде табыс етеді. Есептеу материалдарын жер қойнауын пайдаланушының кадрлар қызметі растайды.
4. Қорларды есептеу құжаттарына ұсынылады:
кенорындардың геологиялық құрылымдарының айрықшылығы жөнінде, геологиялық - барлау жұмыстарын жүргізілгендігі, геологиялық есептеу нәтижелері және шығарылған қорлардың көлемдерімен 15 бет көлем аумағында, есептеу авторларымен куәландырылған төрт данада қысқаша анықтама;
ұңғымалардың координаттар тізімі, бөлек том түрінде ресімделеді және Геология және жер қойнауын пайдалану комитетінің Мемлекеттік құпияларды қорғау бойынша бөліміне арнайы почта арқылы жіберіледі;
есептеу авторларымен және жер қойнауын пайдаланушылармен бірігіп қаралған материалдардың хаттамасы;
геология және жер қойнауын пайдалану Аумақтық басқармадағы пайдалы қазбалар қорлары жөніндегі Аумақтық комиссиясының (АҚК) есептеу материалдарын қараудағы хаттамасы (қорытынды).
3. Есептеу материалдарының мазмұнына қойылатын талаптар.
5. Қорларды есептеу материалдары құрайды:
есеп беру мәтіні, кенорнының геологиялық құрылысы туралы мағлұмат, онда жүргізілген зерттеу, барлау және эксплуатациялық жұмыстарының нәтижесі және қорларды есептеуін негіздейтін басқа да материалдар; қорларды есептеудегі нәтижелер, кенорынды игерудегі дайындығының бағасы. Жобаланған немесе игеру жүйесінде өзгерістерді жүзеге асыру бойынша ұсыныстар, кенорындарын бағалауға дайындығын өндірісте меңгеру. Бұрын ҚЖМК бекітілген кенорындар бойынша қорлар, қорлардың өзгеруіне және бұрынғы бекітілген параметрлерді есептеу бойынша детальды сараптамалар келтірілуі керек;
мәтіндегі қосымшаларда тәртібін құрайтын құжат, гидрогеологиялық, геофизикалық, геологиялық барлау жұмыстарының құжаты және ұңғыманы зерттеу және басқа да ақпарат, қорларды есептеу үшін қажет, сонымен қатар мәтінде көрсетілген қорытындылар және негізгі жағдайлардың негізіндегі мәлімет;
қорларды есептеу нәтижелері және операциялары қорларды есептеу параметрлерінің анықтамасы, кенорындардағы бұрғыланған ұңғымалар жөніндегі ақпараттан тұратын таблицалық қосымшалар;
графикалық қосымшалар, геологиялық барлау жұмыстарының нәтижелері көрсетілген: кенорынның геологиялық құрылымы, мұнайгаздылығы, есептелген қорлардың контурлардың жағдайы, өнімдік резервуардың құрылымы және тағы да басқа;
ілеспе компоненттер және мұнай, газ, конденсат қорларының шығарылғандығы анықтайтын негізін құрайтын және олардың компонентерден тұратын, мұнай, газ, конденсаттардан алынған коэффиентерінің техника- экономикалық негізі (ТЭН).
6. Қорларды есептеу материалдары барлық мағлұматтарды құрайды, автордың қатыссыз есептеуге тексеріс жүргізуі. Қорларды есептеу материалдары, компютерлік технологияны пайдалануымен орындалған мағлұматтан тұрады, тексеріс жүргізуге және соңғы нәтижелеріне.
4. Есеп беру мәтін бөлімінің ресімдеуіне және мазмұнына қойылатын талаптар.
7. Тармақтардың көлемі және шығарманың толықтығы кенорнының геологиялық құрылысының ауырлығына, сонымен қатар геологиялық барлау, ғылыми-зерттеу және игеру бойынша жүргізілген жұмыстарының шешіміне байланысты дайындаушы өзі анықтайды. Әрбір тармақта алынған деректердің және зерттелген сұрақтың сапасының толықтығы жайлы қысқаша шешімдер келтірілуі керек.
8. Қорларды есептеу құжаттарын ұсыну кезінде толық әдістеменің мазмұны және қосымша өткізілген жұмыстардың аумағы, олардың сапасы, тиімділігі, нәтижесі келтіріледі. Өзгертусіз қалдырылған мәліметтер, алдыңғы есеп берулерде қысқарған түрде сілтеме ретінде келтіріледі. Игерілген кенорындары бойынша, алдындағы геологиялық барлау жұмыстары бойынша ұсыныстар жүргізілген жоқ, "Геологиялық барлау жұмыстары" және "Геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігі және сапасы" бөлімдері есеп беру мәтінінен алынып тасталады.
9. Әрбір кітаптың мәтін аумағы 300 беттен аспауы керек. Мәтінге қосылған кестелі материалдарының жалпылама мінезі болуы керек. Жалпылама және шешім негізінде жасалған көмекші құжаттар мәтіннің қосымшасына орналастырылады. Суреттеуші құжаттар (карталар, схемалар, кестелер, суреттер)
мәтінде міндетті түрде керек болған жағдайда ғана орналастырылады. Қорларды есептеу кезінде пайдаланылған негізгі өлшем бірліктері осы Талаптың 1-4 қосымшаларында келтірілген.
10. Есеп беру мәтіні келесі тәртіп бойынша орналастырылады:
1) кіріспе;
2) кенорындары туралы жалпы мәлімет;
3) аумақтың және кенорындарының геологиялық құрылымы;
4) геологиялық барлау жұмыстары, оның ішінде: геологиялық түсіру;
гидрогеологиялық зерттеу;
геофизикалық барлау әдісімен зерттеу;
салалы-картировкалы бұрғылау, іздестіру және барлау ұңғымалары;
ұңғыманы геофизикалық жолмен зерттеу (ҰГЗ);
көрінді материалдарды ұсыну әдісі және шешімі;
ұңғымаларды сынамалау нәтижелері және әдістемесі;
өндірістік-тәжірибелік пайдалану және сынамалау нәтижелері;
5) мұнай, газ және конденсаттың қасиеті және құрамы, олардың компоненттерінің өндірістік бағалау белгісі;
6) пласты сулар қасиеті және құрамы, компоненттерінің өндірістік баға беру белгісі;
7) керн талдауының нәтижелерінің қақпақшалары және өнімді пластар коллекторларының физикалы-литологиялық мінездемесі;
8) ҰГЗ құжаттарының интерпретациялы шешімі және әдісі;
9) кенорындарының мұнайгаздылығы;
10) кенорындарын игеру туралы мәліметтер;
11) қорлар категорияларының негізі, есептелген параметрлер және мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттерінің бастапқы қорларын есептеу;
12) ҚЖМК-мен бұрын бекітілген пайдалы қазбалар қорлардың қорытынды есебін салыстыру;
13) іздеу-барлау жұмыстары процесіндегі қоршаған ортаны қорғау және жер қойнауын кешенді және тиімді пайдалану шаралары;
14) геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігі және сапасы;
15) қорытынды;
16) қолданылған құжаттардың тізімі.
11. Бөлімдерде келесі мағлұматтар көрсетіледі:
1) "Кіріспе" бөлімінде:
жер қойнауын пайдаланушы туралы мәлімет;
кен орынды қандай жобалық құжаттар арқылы игеру жүргізіліп жатқаны;
кенорнының ашылған уақыты және геологиялық барлау жұмыстарын өткізу мерзімі. Кен орнында жүргізілген геологиялық-барлау жұмыстарының мақсаттары;
ҚЖМК-ның қорларды бұрын бекіткен хаттамаларыньң кезекті сандары және күнтізбелік уақыты, ал қорларды бекітуден бас тартқан жағдайда құжаттарды қайтару себептері;
бекітілген қорлар (категориялар бойынша), қор-есеп себептерін анықтау;
ҚЖМК-мен алдында қаралған құжаттардың берілген ұсыныстардың орындалуы туралы мағлұматтар;
2) "Кен орны туралы жалпы мәліметтер" бөлімінде:
кен орнының географиялық және әкімшілік тұрғыдан алатын орны. Ең жақын елді мекендер, оларға дейінгі қашықтық. Тасымалдық (транспорттық)
жағдай, кен орнынан ең жақын ірі елді мекенге, теміржол немесе сужол аялдамаларына, мұнай немесе газ құбырына, пайдалану үстіндегі мұнай немесе газ кен орнына, энергия жабдығына және сейсмикалық ауданға дейінгі қашықтық;
кен орнының және табиғи-климатикалық ауданының жағдайы: орташа айлық, орташа жылдық және өрескел (экстремалдық) температуралар, жылдық және қысқа мерзімдік жауын-шашынның көлемі, үстемдік ететін желдердің бағыты мен қуаты, қардың қалыңдығы мен таралуы, маусымдық тоңның қалыңдығы; рельеф, гидрографиялық кесте, жергілікті жердің саздануы, кен орнына жақын немесе оның аумағындағы ағын сулар, суайдындар және мұнай және газ өндіру өнеркәсібін алдағы уақытта техникалық және ауыз суды пайдалану мүмкіндігі;
кен орнын ашу және барлау тарихы, кен орнын алғаш ашушылар, бұрын жүргізілген жұмыстар және зерттеулер, олардың тәсілдемесі, көлемі, сапасы және әсерлігі (тиімдігі) жөнінде қысқаша мәліметтер. Пайдаланудағы кен орындар бойынша - пайдалануға қосылған жылы, пайдаланылып жатқан қабаттар (шоғырлар);
3) "Кен орнының геологиялық құрылысының ауданы" бөлімінде:
ауданның геологиялық құрылысы туралы қысқаша мағлұматтар. Ауданның жалпы геологиялық құрылымы шегінде кен орнының алып жатқан орны.
Қабылданған стратиграфиялық сызба (схема). Кен орынның қимасын құрайтын шегінділер кешенінің (жиынтығының) қысқаша сипаттамасы, бұл тұста стратиграфиялық бөлшектердің геологиялық жасы, кеңістікте таралуы, қалыңдығы және созылымы мен сүңгуі бойынша үздіксіздігі көрсетіледі.
Жиынтықтық (нормалдық) геологиялық-геофизикалық қимамен және стратиграфиялық бөліністер кестесімен безендіріледі;
кен орнының бірінші және екінші реттегі (қатардағы) тектоникалық элементтерге орайласуы. Кен орнының тектоникасы туралы негізгі мағлұматтар:
қатпарлардың түрлері, пішіні, аумағы, осьтерінің бағыты, қанаттарындағы жыныстардың сүңгу бұрышының өзгеруі, шөгінділердің құрылымы; үзілмелі (опырылмалы) бұзылыстар - жайғасу элементтері, жылжу амплитудасы мен сипаты. Ұсақ амплитудалық бұзылыстардың айқындалып орын тебу заңдылықтары. Мұнайлы-газды қабаттардың кескіні мен жайғасу жағдайына тектоникалық бұзылыстардың тигізетін әсері;
құрылымдық кескіндемелердің (құрастырмалардың) жүргізілген геофизикалық зерттеулер, құрылымдық бұрғылау және барлау барысында алынған нақтылы деректермен, ал пайдаланудағы кен орындары бойынша - пайдалану құжаттарымен де расталуы;
бұрын қорлары бекітілген пайдаланудағы кен орындары бойынша - кен орнының құрылысын сипаттайтын бұрынғы құжаттардағы мәліметтерді оны пайдалану және қайта барлау барысында алынған деректермен салыстыру, белгілі болған (айқындалған) айырмашылықтарды талдау, алдыңғы геологиялық-барлау жұмыстарының күмәнсыздығын бағалау;
кен орындардың геологиялық үлгілерін алдыңғы есептеу үлгілерімен салыстыру, игеріліп жатқан кен орындар үшін, бұрынғы бекітілген қорлардың үйлеспеушілігін айқындау талдауы;
әртүрлі тіректік беткейлер бойынша геологиялық қималармен және құрылымдық карталармен безендіріледі;
4) "Геологиялық-барлау жұмыстары" бөлімінде:
геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу жобасы жөнінде мәлімет. Кен орындарды барлау жүйесінің анықтамасы: бұрғыланған қабаттар мен оларды бұрғылау тәртібі, әртүрлі ұңғымалардың саны мен оларды орналастыру тәсілдері, ұңғымалар арасындағы ара қашықтықтар; мұнайлы-газды шектемедегі ұңғымалар саны; бүкіл қима және өнімбергіш қабаттар бойынша тасбаған алу үшін ұңғымаларға түсетін жобалық салмақтар, қабаттарды сынамалау тәсілдерінің кешені;
геологиялық түсіру нәтижелері және әдістері, геологиялық түсіруі;
геологиялық зерттеу және бақылау әдісі, мазмұны, көлемі;
геофизикалық барлау әдістерімен зерттеу. Зерттеу нәтижелері және көлемі, қолданылатын әдістер көлемі және оларды жүргізу әдісі, алынған мәліметтер нәтижелері;
бұрғыланған ұңғымалардың өзіндік мақсаттары, олардың конструкциялары, бұрғылау технологиясы, тереңдігі және техникалық күйі. Бұрғыланған ұңғымалардың қаражаты қорлар есебінің датасының күйі, жойылған ұңғымалардың саны және оларды жоюдың себептері, ұңғымаларды нұсқадан тыс пайдалану, барлық бұрғыланған ұңғымалардың жағдайлары туралы есептеу уақытына, қорларды қайта есептеуінде мәлімет, геологиялық-барлау жұмыстарының бұрын қабылданған әдістемесі мен барлау ұңғымаларын орналастыру жүйесінің кен орны геологиялық құрылысына сәйкестігін талдау;
барлық кесінділермен ұңғымалардан кернаны шығарып алуы туралы мәлімет және бөлек өнімді қабаттармен, мұнай-газ жиналған аралықтардағы кернамен арналғандығы;
ұңғымалардың техникалық күйінің кестелері және керн алынған ұңғымалар кесінділерінің арналғандығы, құрылым карталары, іздеу жүргізу үшін және барлау жұмыстарын зерттеу объектісінде, бұрғыланған ұңғымалар қоры картасымен;
ҰГЗ - мен жүргізілген көлем. Әдістер қолданылған комплекс және оның анықтамасы, ұңғымалар саны, әртүрлі әдістермен зерттелгендер, зерттеу әдістерінің тізбесі, барлық өнім бергіш қабаттармен орындалған, олардың салдары. Жүргізілген жұмыстардың техникасы (түрлері және зонд мөлшерлері, масштабтары және геофизикалық параметрлер диаграммасын тіркеу жылдамдығы), олардың нәтижелері және сапасы. Апаратуралардың және жаңа геофизикалық әдістерді пайдалану дәрежелері. Сұйықтықтың физикалық құрамы және тағы да басқа;
игеріліп жатқан кен орындарға ҰГЗ-ның кешенінің өзгеруі эксплуатациялық бұрғылау созылған уақытқа дейін, ҰГЗ-ны жүргізу шарттары, балшық қоспаларының мінездемелерінің өзгеруі және тағы басқа;
ұңғымалардан алынған құжаттардың сапасы көрсетілген ҰГЗ-ның көлемдерінің кестелері;
кабельдерде және трубаларда бұрғылау процесінде ұңғымаларды байқау нәтижелері және әдістері;
ұңғымаларды байқау нәтижелері және әдістері, қабаттарды ашу жағдайы, жару түсімі жағдайы, түсім интенсификациясы туралы мәлімет, мұнай және газ түсімдерін өлшеу жалғастығы, ұңғымалардың өнімділігі, әр түрлі тәртіптегі дебеттердің орнықтылығы, забойларды тазалау жағдайы, депрессиялары, газ құрамдары, конденсат құрамдары және тағы да басқа;
ұңғымалардың байқау нәтижелері және әдістерінің кестелері және бұрғылау процесіндегі байқау нәтижелерін салыстыру;
сутасығыш аралықтары, ашық стволдағы пласто зерттеумен байқау, ҰГЗ- мен құжаттарымен атап көрсетілген. Сутасығыш объектілерінің саны, олардан алынған судың және газдың сынамасы;
тәжірибелік-өндірістік пайдалану және сынаманың нәтижелері: ұңғымалар саны; әрбір ұңғыманың жұмыс уақыты, өндірілген мұнай, газдың саны, әрбір ұңғымадағы конденсат пен газ, депрессияның өзгеруі, мұнай, газ, конденсат және судың дебеттері; қабат қысымының өзгеруі;
кен орындарды игеру және барлау кезіндегі тәжірибелік-өндірістік жұмыстары: мақсаты, технология жүргізу, жұмыс нәтижелері және мерзімдері;
сәйкестік кестелер және сызбалар;
5) "Мұнай, газ және конденсаттың қасиеттері және құрамы, олардың құраластардың өнеркәсіптік маңызын бағалау" бөлімінде:
тереңдік сынамаларды алу жағдайлары мен әдістемесі - алу тереңдігі, қабаттық қысым, қабаттық температура. Өнімбергіш қабаттар бойынша жер бетінде және тереңдікте алынған сынамалардың саны мен сапасы. Зерттеулердің әдістері. Зерттеуді жүргізген ұйымның атауы. Әр қабат (шоғыр), аумақ және қима бойынша мұнай мен газ құрамынының зерделену толықтығын негіздеу;
мұнай, газ және конденсаттың қабаттық және қалыпты (стандарттық)
жағдайларындағы физикалық-химиялық қасиеттері, тығыздығы, тұтқырлығы, газұстамдығы (газдылығы), көлемдік коэффициенті, сығымдар коэффициентер құрамы - күкірт, металдар, гелий және басқа да құрылыстары. Құрамы мен қасиеттері бойынша жеке көрсеткіштердің шоғыр аумағымен қима бойынша өзгергіштігі және әр шоғыр бойынша олардың орташа шамалары;
мұнай, газ және конденсаттың тауарлық сипаттамасы. Мұнай, газ және конденсатты мемлекеттік қалыптардың (стандарттардың) тиісті топтарына жатқызу туралы қорытынды;
6) "Қабат суларының қасиеті және құрамы, оларды компоненттерінің өнеркәсіптік мәнінің бағасы" бөлімінде:
игеріліп жатқан кен орындарға қысқаша мәлімет, ұңғымаларды зерттеулерін қосымша нәтижелері, құжаттардың алдында қаралғаннан кейін бұрғыланған, осымен бірге алдында берілген мәліметтер жаңа берілгендермен салыстырылады.
Нәтижелердің ауытқуы анализ себептерінің ауытқуында;
суасты суларының химиялық және физикалық құрамы (нақты зерттеулер нәтижелері, газ мазмұнының анықтамасы, газдың құрамының анықтау және қысым коэффициенттері), минерализация, металға, цементке. Суасты суларының йодында, борда, бромында және басқа да пайдалы компоненттер, геологиялық- барлау жұмыстарын әрі қарай анықтау;
үлкен көлемде бөлім мәліметтері кесте түрінде ресімделеді;
техникалық су жабдықтарында және ауыз су үшін, жылу энергетикасында жер асты суларын пайдалану мүмкіншілігіне қорытынды;
7) "керна анализінің нәтижелеріне және өнімбергіш қабаттардың тасбаған бойынша физикалық-литологиялық сипаттамасы" бөлімінде:
тасбаған үлгітастарын шөгінділер қимасына байластыру, тасбаған алу әдістемесі және алынған тасбағанның сапасы. Физикалық параметрлерді зәрделеу әдістемесі. Зерттелген тасбаған үлгі тастарының жалпы саны (мұның ішінде кеуектілік пен өткізгіштіктің орташа шамаларын, уәкілді емес үлгі тастарды шығарып тастай отырып, таңдап алуда есепке алынғандар) және оларды қимаға байластыру, әр ұңғыма қимасын, жалпы қиманы және шоғыр аумағын тасбағанмен сипаттау біркелкілігі;
тасбаған бойынша ашық кеуектілік пен сіңірушіліктің төменгі шектік шамаларын негіздеу, коллекторлар түрін анықтау, ҰГЗ деректерін талдауды қамтамасыз ету және есептік параметрлерді негіздеу үшін петрофизикалық зерттеулер. Зерттеулер кешенімен әдістемесі, алынған өзара тәуелділіктер;
әр өнімбергіш қабат бойынша коллектор-жыныстар үшін; заттық және түйірлік (гранулоуетриялық) құрам, түйіршіктердің малталануы және олардың ерекшелік дәрежесі, цементтің түрі (типі) мен құрамы, балшықтық материалдың құрамы және қабатта таралуы, жыныстардың сиымдылық және фильтрациялық қасиеттері (ашық кеуектілігі, жарықшақтығы, ұсақ қуыстылығы, суға және мұнайға-газға қалдықтық қаныққыштығы, абсолюттік және әсерлі сіңіргіштігі), қабаттың аумағы мен қимасы бойынша өзгеру заңдылықтары, коллектор- жыныстардың физикалық қасиеттері (электрөткізгіштігі, сығылу коэффициенті, серпілмелігі, риоактивтігі тағы да басқа) және солар мен коллекторлық қасиеттер арасындағы есептік параметрлерді негіздейтін басты тәуелділіктер;
пайдаланудағы кен орындары үшін қор-есеп қайта жүргізілгенде тек қана жаңа өнімбергіш қабаттар бойынша физикалық-литологиялық қасиеттер туралы жан-жақты сипаттама беріледі. Бұрын зерделенген қабаттар бойынша онан кейінгі зерттеулер деректерімен толтырылған қысқаша мағлұматтар беріледі. Өзгеріссіз қалған коллекторлардың параметрлері тиісті есептік жазбаға сілтеме жасалып келтіріледі;
жамылғы жыныстардың литологиялық және петрофизикалық қасиеттері арасындағы тәуелділіктің сипаттамасы: заттық құрам, кеуектілік, жарып шығу қысымы тағы да басқа;
тасбағанның жазба сипаттамасымен тасбағанды талдау кестелерімен және тиісті графикалық қосымшалармен жолдамаланады;
8) "Ұңғымаларды геофизикалық зерттеу құжаттарының талдау нәтижелері және әдісі" бөлімінде:
ұңғымаларға жүргізілген геофизикалық зерттеулердің (CTS) көлемі.
Қолданылған әдістер кешені және оны негіздеу, әртүрлі әдістермен зерттелген скважиналардың саны, әрбір өнімбергіш қабат бойынша орындалған зерттеулер әдістерінің тізбесі және олардың әсерлігі. Жүргізілген жұмыстардың техникасы (зондтардың түрлері мен аумақтары, каротаждың масштабы мен жылдамдығы, жуғыш еріткінің физикалық қасиеттері), олардың сипаты мен нәтижелері. Ең жаңа геофизикалық әдістер мен аппаратураны пайдалану дәрежесі;
пайдаланудағы кен орындарын ұзақ уақыт пайдалану үшін бұрғылау барысында ҰҒЗ кешенінің, оларды жүргізу жағдайларының балшық ерітіндісі сипаттамаларының тағы да басқа өзгеруі;
қорлары бұрын бекітілген пайдаланудағы кен орындары бойынша алдыңғы және жаңа қор-есепте келтірілген ұңғымаларды геофизикалық зерттеу нәтижелерін өзара салыстыру, ал өзгерістер болған жағдайда - айырмашылықтардың себептерін талдау қажет.
Алынған параметрлердің күмәнсыздығын талдау және оны көтеру жөнінде ұсыныстар;
қор-есеп үшін бұрын пайдаланылған ҰГЗ нәтижелерін қайта интерпретациялаған жағдайда - қабылданған өзгерістерді негіздеу. Бұрынғы қор- есеп бойынша қабылданған параметрлер, олар негізделген есептік жазбаға сілтеме жасай отырып, келтіріледі;
ұңғымалар бойынша масштабы 1:200 планшеттермен жабдықталады, бұларға орындалған ҰГЗ-ның барлық әдістері, айқындалған әсерлі қабаттар, су- мұнай, газ-мұнай және газ-су шекараларының абсолюттік биіктіктегі орындары, жыныстардың фильтрациялық-сиымдылық қасиеттері жөнінде тасбағандық ақпарат және қажет болса басқа да ақпарат түсіріледі. Қажет болғанда қосалқы сызба графикалық қосымшалар беріледі. Ең үлкен өнімділік қабатында планшеттер табыс ету 1:500 масштабында жіберіледі;
ҰГЗ құжаттары және тіл терминологиясымен пайдаланылған интерпретация нәтижелері, интерпретация бағдарламасын пайдаланған жағдайда ғана, сол үшін әрбір терминді графикалық қосымшаларда немесе анықтамалық жазбада орыс тілге аудару қажет болады;
9) "Мұнайлы-газдылық" бөлімінде:
ауданның мұнайлы-газдылығының қысқаша сипаты. Өнімбергіш қат- қабаттардың кен орны қимасындағы орны. Өнімбергіш қабаттар, шоғырлар саны;
өндіріліп жатқан кен орындардың қиын шығарылатын қорлардың игеру объектілерінде қорлардың құрылымдарын атап көрсету жөніндегі мәлімет;
кен орнының геологиялық-кәсіпшілік түр-сипаты (моделі):
мұнай шоғыры табиғи кеңістігінің (резервуарының) құрылысын негіздеу (әсерлі қат-қабаттардың аудан мен қима бойынша жайғасу ерекшеліктері, коллектор түрлерінің таралуы, коллекторлық қасиеттер нашарлаған және жақсарған зоналар, салалану және құмтастану козффициенттері); су-мұнай, газ- мұнай және газ-су шекараларын негіздеу; шоғырлардың аумағы мен биіктігі, газды, мұнайлы, газасты, сулы-мұнайлы зоналардың аумағы, шоғырдың түрі (типі);
өнімбергіш қабаттардың салыстырмалы сипаттамасы; өнімбергіш қабаттар арасындағы шекаралық беткейлердің сипаттамасы; өнімбергіш қат-қабаттың жалпы биіктігі, шоғырлар жоспарларының өзара қатынасы; қабаттық флюидтер қасиеттерінің аумақ және қима бойынша өзгеру заңдылықтары; шоғырларды өнім беру (мұнай, газ шығарып алу) мүмкіндігі тұрғысынан салыстырмалы түрде сипаттау; өнімбергіш қиманың термобарометриялық сипаттамасы;
пайдаланудағы кен орындары бойынша бөлім пайдалану объектілері бойынша қорлардың, шығарып алуы қиын қорларды бөліп көрсете отырып, құрылымы туралы мәліметтермен толықтырылады;
10) "Кен орынды игеру жөнінде мәліметтер" бөлімінде:
Кен орнын барлау аяқталмай тұрып, барлау немесе алдын ала пайдалану үшін бұрғыланған және ұңғымаларды тәжірибелік пайдалануға қосқанда мынадай деректер келтіріледі: тәжірибелік пайдалануда тұрған ұңғымалар саны; әр ұңғыманың жұмыс істеу уақыты; әр ұңғыма және шоғыр бойынша мұнай, газ, конденсат және судың көлемі; әр ұңғыманы тәжірибелік пайдалану мерзімінде деңгей ойыстарының, мұнай мен газ шығымының және қабаттық қысымдардың өзгеруі; өнім ағымын қарқындату мақсатында бауыздық маңы зоналарын өңдеу;
ұңғымаларды сынамалау және зерттеу барысында апаттық фонтан шығу салдарынан мұнай, газ, конденсат және судың ысырап болу шамасы. Газ шоғырлары үшін газ алу, ысырапты ескере отырып, нәтижелері, қорларды қысым төмендеу әдісімен есептеуге қажетті бастапқы ағымдық қабаттық қысымдар және басқа да деректер беріледі;
11) "Қорлар категорияларының негізі, есептелген параметрлер және мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттерінің бастапқы қорларын есептеу"
бөлімінде:
әрбір қор-есеп объектісі бойынша қорлардың категорияларын оқшаулауды (бөлуді) негіздеу;
қор-есептің қабылданған әдістік кен орнының геологиялық құрылысы ерекшеліктері мен оның зерделену дәрежесіне орай негіздеу;
есептік параметрлердің қабылданатын шамаларын негіздеу. Есептік параметрлерді әртүрлі әдістермен анықтау нәтижелерінің өкілділігін бағалау (тасбағандық және ұңғымаларды геофизикалық зерттеулер бойынша) және олардың шектік (шеткерлік) шамаларын негіздеу. Қор-есеп қайта жүргізілгенде - қабылданған есептік параметрлерді бұрын бекітілгендермен салыстыру, есептік параметрлердің өзгеру себептеріне, қабылданған шамалардың өзгеруін көрсететін нақтылы айғақ құжаттар келтіре отырып, талдау жасау;
шоғырлар мен есептік блоктардың аумағын шектеудің қабылданған принциптерін негіздеу: ұңғымалар сызықтары бойынша, экстраполяция жеке интерполяция әдістерімен;
ұқсастық әдіс қабылданған жағдайда есептік параметрлес ұқсас кен орындары бойынша дұрыс таңдап алынғанын растайтын. Бастапқы деректер келтіріледі де осы деректерді бағаланып отырған кен орнына қатысты пайдалану мүмкіндігіне негіздеу беріледі;
мұнай қорын көлемдік әдіспен есептегенде қор-есеп объектілері бойынша мыналар негізделеді де есептеп шығарылады; аумақтық мұнайлығы (су-мұнай немесе газ-мұнай жапсарының, өнімбергіш қабаты коллектор жыныстарының сыналанып біту немесе басқа жыныстармен алмасу сызығының қабылданған жайғасу орнына сәйкес); мұнайға қанығу қалыңдығы және мұнайға қаныққан жыныстар көлемі; ашық кеуектілік (жарықшақтық, ұсақ қуыстылық) пен мұнайға қаныққыштықтың орташа коэффициенттері; мұнай тығыздығының, қайта есептеу коэффициентінің, мұнай таралу мөлшерінің қабаттық жағдайдағы орташа шамалары; мұнай шығарып алу коэффициенті. Әртүрлі тәсілдермен анықталған кеуектілік (жарықшақтық, ұсақ қуыстылық) пен мұнайға қаныққыштықтың орташа шамалары салыстырылады;
газ қорын көлемдік әдіспен есептегенде қор-есеп объектілері бойынша мыналар негізделеді де есептеп шығарылады: газ-су және газ-мұнай жапсарларының, өнімбергіш қабаттары коллектор жыныстарының сыналанып біту немесе басқа жыныстармен алмасу сызықтарының қабылданған жайғасу орнына сәйкес, газға қаныққан және әсерлі қалыңдық пен газға қаныққан жыныстар көлемі; кеуектілік (жарықшақтық, ұсақ қуыстылық) пен газға қаныққыштықтың орташа коэффициенттері; қабаттық қысымның өлшенуі;
жағдайын көрсете отырып, оның алғашқы және ағымдық шамалары, қысымның орташа шамасы, температураға енгізілген түзеткіш және Бойль-Мариотт заңынан ауытқу; газдағы конденсаттың орташа таралу мөлшері;
әр есептік объект бойынша, аумақтарды өлшеуде қажетті дәлмедәлдікті қамтамасыз ететін, масштабы 1:500 нан 1:50000-ға дейін есептік пландармен жабдықталады. Пландар өнімбергіш коллектор қабаттардың беті немесе жақсы бақыланатын ең жақын репер бойынша кескінделетін құрылымдық карта негізінде жасалады;
мұнай мен газдылықтың ішкі шектемелері, қорлар категорияларының шекаралары, қор-есеп күнтізбесіне дейін бұрғыланған барлық скважиналар, олардың сағасын және тиісті есептік объектіні немесе оның үстіңгі бетін қиып өту нүктелерін белгілей отырып көрсетіледі;
каротаждық және абсолюттік деңгейлерде аралықтарды сынамалау нәтижелері көрсетіледі; сынақтық және тәжірибелік-өнеркәсіптік пайдалану нәтижелері келтіріледі;
пайдаланылып отырған көптеген ұңғымалары бар пайдаланудағы кен орындары бойынша есептік планға ақпарат және қосымша түрінде келтірілуі мүмкін;
пайдаланудағы газ кен орындары бойынша газ, қорық қысым төмендеу әдісімен есептегенде бастапқы кәсіпшілік деректердің өлшемдерін пайдалану күмәнсыздығына негіздеу келтіріледі, бұл тұста мыналар негізделеді де есептеп шығарылады: газ-су жапсарының бастапқы және ағымдық жайғасу орны;
бастапқы қабаттық қысым және температура; сағадағы қысымның уақыт бойынша өзгеруі; кен орны шоғырларының газогидродинамикалық байланысы;
шоғырдың жеке бөліктерінің сорғу дәрежесі; шоғырдың және оның жеке бөліктерінің жұмыс жүргізуі; қабат суының құйылу динамикасы; газдың ысырап болуы немесе қайта ағысы; ұңғымалар және шоғырлар бойынша алынған газ, конденсат және су шамасы (көлемі);
пайдаланудағы кен орындары бойынша мұнай мен газ қорларын материалдық баланс әдісімен есептегенде мыналар негізделеді және келтіріледі;
шоғырдың жұмыс жүргізуі, оның бұрғылану ойпаты және пайдалану сипаттамасы; есептік варианты, объектіні және қор-есеп күнтізбелерін таңдап алу;
пайдалану уақытынан бастап әр қор-есеп күнтізбесіне дейінгі деректер (мұнай, еріген газ, еркін газ және судың жиынтық шығымы, қабатқа айдалған су мен газдың жалпы көлемі, шоғырға енген қабаттық су көлемі); орташа қабаттық қысым, қабаттық температура; қабаттық мұнайдың көлемдік коэффициенті, қабаттық мұнайдың сығылу коэффициенті, қанығу қысымы; мұнайдағы газдың бастапқы және ағымдық ерігіштігі, қабаттық судың көлемдік коэффициенті, коллектор жыныстардың сығылу коэффициенті; мұнай үстіндегі газ көлемінің мұнайға қаныққан шоғыр бөлігі көлеміне қатынасы (мұнайлы-газды шоғырлар үшін);
кен орынның барлау деңгейін және қор-есептің дәйектілігін (дәлме- дәлдігін) бағалау;
мұнай, газ, конденсат және соларда тараған ілеспе құраластардың қор-есебі газды, мұнайлы-газды, сулы-мұнайлы, мұнайлы-газды-сулы, зоналар бойынша жеке-жеке, бүкіл кен орнының болашағын міндетті түрде бағалай отырып, әр есептік объект және біртұтас кен орны үшін жүргізіледі;
мұнай, газ және конденсатта тараған өнеркәсіптік маңызы бар ілеспе құраластардың қорлары мұнай мен газдың қор-есеп шекаралары негізінде есептеліп шығарылады;
қор-есепте орташа есептік мәндер мынадай шамалармен өлшенеді:
қалыңдық метрмен, қысым дәлмедәлдігі ондық бөліктермен өлшенетін мегапаскалъмен, аумақ мыңдаған шаршы метрмен, мұнай конденсат және судың тығыздығы бір текше сантиметрдегі граммен, ал газ тығыздығы бір текше метрдегі килограммен (дәлме-дәлдігі бірдің шындық бөліктері); кеуектілік және мұнайға қанығу коэффициенттері жүздік бөлшекке дейін орташаланатын бірдің бөліктерімен, мұнай мен конденсаттың шығарып алу коэффициенттері мыңдық бөлікке дейін орташаланатын бірдің бөліктерімен;
мұнай, конденсат, этан, пропан, бутандар, күкірт және металдардың қорлары мыңдаған тоннамен, газ қоры миллиондаған текше метрмен, гелий мен аргон қорлары мыңдаған текше метрмен есептеледі.
қор-есептің параметрлері және нәтижелері 1-14 кесте үлгісі түрінде осы Талаптың 2 қосымшасы арқылы беріледі;
12) "ҚЖМК-мен бұрын бекітілген пайдалы қазбалар қорлардың қорытынды есебін салыстыру" бөлімінде:
бұрын бекітілген параметрлердің есептелуін қабылдауын салыстыру, көрсетілген нақты материалдар параметрлерінің есептелгендегі өзгерісі себептерінің әдісі, қабылданған мөлшердің өзгерісінің негіздеуі;
мұнай, газ, конденсат есептелген қорларын салыстыру және оның құрамындағы компоненттердің қорларымен, ҚЖМК-мен бұрын бекітілген, ауытқу себептерін көрсетуімен;
13) "Қоршаған ортаны қорғау және жер қойнауын тиімді пайдалану шараларының іздеу-барлау жұмыстарының процессі" бөлімінде қоршаған ортаны қорғау және жер қойнауын тиімді пайдалану облысындағы жер қойнауын пайдаланушылардың іздеу-барлау жұмыстарының процессін қазіргі заңдылықтардың нормасына қарай сақтау, жобалық шешімдердің бұзылу себептерін түсіндіруімен қысқаша жазу жүргізіледі. Игеріліп жатқан кен орындарда, елді мекендерге жақын орналасқан кен орындарды игерудегі тиетін бағасы көрсетіледі, табиғи объектілер, жер асты және үсті сулары, қоршаған ортаны зиянды қалдықтарға пайдаланудағы және игерудегі ұсынылатын тәсілдері;
14) "Геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігі және сапасы" бөлімінде:
кен орнында жүргізілген іздестіру, барлау және зерттеу жұмыстарына жұмсалған жалпы әдісі. Жұмыстардың негізгі түрлеріне: геологиялық картаға түсіруге, геофизикалық дала жұмыстарына, құрылымдық, параметрлік, іздестіру және барлау үшін бұрғылауға, гидрогеологиялық, геофизикалық, лабораториялық, ғылыми және басқа зерттеулерге арналған әдістері. Мұнай-газ өндіретін ұйымдардың балансына берілетін, сондай-ақ геологиялық және техникалық себептермен жойылған (істен шығарылған) іздестіру және барлау ұңғымалары;
бір метрге өтетін және бір ұңғымаға өтетін пайдалы қазбалар қорлары;
15) "Қортынды" бөлімінде:
кен орнының геологиялық құрылысының зерделену дәрежесі, мұнай, газ және конденсат қорларының көлемі мен сапасы, қорлардың кешенді пайдалануы, кен орнын пайдаланудың гидрогеологиялық, тау-кен техникалық жағдайлары туралы негізгі қорытындылары. Мемлекеттік пайдалы қазбалар қорлары балансында тұрған қорлар тек есептік жазбада есептелген қорлардың салыстырмалы мөлшері;
әзірлеушілердің кен орынды ең ұтымды тәсілмен пайдалану жөнінде ұсыныстары;
кен орынның жалпы болашағын бағалау.
16) "Пайдаланған құжаттардың тізімі" бөлімінде барлық есепті құрастырудағы пайдаланған фондылық және жариялау материалдары аталады.
5. Графикалық және мәтіндік қосымшалар мазмұндарына талабы
12. Мәтіндік қосымшаларда қаралады:
1) қажетті реттелген құжаттама жер қойнауын пайдаланушылардың ғылыми- техникалық советінде (ҒТС) қаралған қорлар есебі нәтижелері, игеруде немесе геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу кезіндегі, қорларды есептеу мәліметтерін қарау нәтижелері Геология және жер қойнауын пайдалану аумақтық басқармасындағы пайдалы қазбалар қорлары жөніндегі аумақтық комиссия, сонымен қатар қосымша арнайы зерттеу жұмыстарының нәтижелері (ұңғыма, керна, қабаттық флюидтер), басқа да кәсіпорындармен орындалған (актілер, зерттеу әдіс сипаттау); игеріп жатқан кен орындарға пайдалы қазбаларды тиімді пайдалануы, алып жатқан өнімнің сапасы, бекітілген қорларды шығарып тастау, жоғалту, өндіру туралы мағлұматтар келтіру;
2) параметрлерді анықтау құжаттары, қорларды есептеу нәтижелерімен.
13. Графикалық қосымшаларда келесі ақпараттар болуы міндетті:
1) кен орынның әкімшілік жағдайы көрсетілген шолу картасы;
2) кен орнымен ұштасқан салалы элементтердің аумақтық құрылымы көрсетілген техтоникалық сызбасы;
3) орташа-қалыпты геология - геофизикалық кескіні;
4) геологиялық профильдер;
5) кен орынның қарсы кескініндегі, үстіңгі қабатының негізгі шағылысуы бойынша құрылымды карталар;
6) өнімдік горизонттардың корреляциялық сызбасы;
7) флюиалдық байланыстар негізінің сызбасы;
8) есептеу және сынамалау нәтижелерінің кестелері, мұнайлы-газды қалыңдықтың тиімділік картасы, қалыңдықтың тиімділік картасы, объектінің есептеу қалыңдығының табанында, құрылым картасының құрамындағы, есептеу жоспарлары;
9) интериретация нәтижелерімен ұңғымаларды геофизикалық зерттеу диаграммаларымен планшеттер.
Игеріп жатқан кен орындарда ұңғымалардың ең көп қорында бірінші геологиялық-геофизикалық құжаттар және ұңғымалардың бөліктерінің нәтижелері, кен орындардың алаңдарында бірқалыпты орналасқан және геологиялық құрылымдардың нақтылығы және кен орындардың мұнайлы- газдылығы (әрі қарай - базалық ұңғымалар). Жер қойнауын пайдаланушы іріктелген "базалық" ұңғыма негізін ҚЖМК-ға табыс етеді. ҚЖМК-ға табыс етілген материалдар сараптаманың нәтижесімен "базалық" ұңғыма тізімі хаттамамен бекітіледі. Хаттаманың түпнұсқасы мәтіннің қосымшасына қосылады.
14. Ең үлкен көлемде таблица ұңғымалардың геофизикалық зерттеулер нәтижелерінің материалдары, тек қана "базалық" ұңғымаларда ғана қағаз түрінде табыс етіледі, ал басқа ұңғымалар таблицасы электронды түрде табыс етіледі.
6. Мұнай, газ және конденсаттың шығарып алу козффициенттерінің техника- экономикалық негіздеуін ресімдеуі және мазмұнына талабы
15. Мұнай, газ және конденсаттың шығарып алу коэффициенттерін техникалық-экономикалық негіздеу (әрі қарай - ТЭН) әр шоғыр және тұтас кен орны бойынша беріледі.
16. ТЭН орташа кен орындарда және барлық қабаттарда келтіріледі.
17. Шығарып алу коэффициенттерін ТЭН-де шоғырды ұтымды жүргізе, осы нақтылы жағдайларда мақұлданған технологиялар мен өндіру техникасын қолданып және жер қойнауы мен қоршаған ортаны қорғау талаптарын сақтай отырып, экономикалық тиімділік шегіне дейін пайдаланғанда мұнай, газ және конденсатты жер қойнауынан мейлінше толық (түгел) шығарып алу қажеттілігі ескеріледі.
18. Шығарып алу коэффициенттері барланған кен орындары үшін СІ және С2 категориялы, ал пайдаланудағы кен орындары үшін А+В+СІ және С2 категориялы геологиялық қорлар негізінде есептеп шығарылады.
19. ТЭН негіздеу пайдалану жүйесінің бірнеше варианттарын технологиялық және техникалық-экономикалық есептеу нәтижелері бойынша жүргізіледі.
20. ТЭН мәтінінде мыналар болуға тиіс:
кен орынның геологиялық құрылысы және оның геологиялық қорларына қысқаша сипаттамасы;
өнімбергіш қабаттардың физикалық параметрлері мен олардың әркелкілігі;
қабаттық және жер бетіндегі жағдайлардағы флюидтердің физикалық- химиялық қасиеттері;
сынамалау, сынақтық (алғашқы тәжірибелік) және тәжірибелік-өнеркәсіптік пайдалану жүргізілген жағдайда тәжірибелік-өнеркәсіптік жұмыстар нәтижелерін талдау жасау;
шоғырлардың геологиялық-физикалық есептік модельдерін негіздеу;
пайдалану объектілерін негіздеу;
пайдаланудың есептік варианттарын таңдап алу;
шығарып алу коэффициенттерін жорамалдаудың әдістерін таңдап алу;
пайдаланудың экономикалық көрсеткіштерін есептеу үшін қабылданған күрделі мен пайдалану шығындарын негіздеу;
пайдалану варианттарының техникалық-экономикалық көрсеткіштерін және шығарып алу козффициенттерін бағалау.
21. ТЭН-ның көрсеткіштері 1-5 кестелер қалыбында 3-қосымшада осы Талапта келтірілген.
Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге геология-геофизикалық материалдарының көлемін және мазмұнын мемлекеттік сараптамаға ұсыну Талабына 1 қосымша 1-кесте СИ және СГС өлшемдер жүйесінің кейбір шамаларын ауыстыру Өлшем бірлігі СИ жүйесінен СГС жүйесіне ауысу СГС жүйесінен СИ жүйесіне ауысу Тығыздық 1кг/м =10- г/см 3 1 г/см = 10 кг/м 3 Қысым 1 Па = 10дин/см 2 1 дин/см = 10 Па Беткейлік тартыс 1 н/м = 10 дин/см н/м Динамикалық тұтқырлық 1Пас=10-П 1П=10 Па-с Кинематикалық тұтқырлық 1м /с=10 Ст 1Ст=10 м /с СИ жүйесінен жүйе емес өлшемге ауысу Жүйе емес өлшемнен СИ жүйесіне ауысу Өтімділік 1 м = 10 Д=10 мД 1 Д=10 м = 1 мкм 1 мД= 1х10 мкм фм 2 Ескерту:
Н - ньютон П - пуаз с - секунда Па - паскаль Ст - стокс Д - дарси фм - фемтометр 2-кесте Қысым өлшемдері бірліктерінің өзара қатынасы Бірлік мм сынап бағанасы атм.
1Па 0,750064 10 -2 0,9869 10 -5 1 КГС/М 9,80665 0,0735561 1 ат / техникал./ 9,80665-10 4 735,561 0,9678 1 атм /физикал./ 1,01325-10 5 760,000 1 мм су бағанасы 0,9678 10 -4 1 бар 750,064 0,9869 1 мм сынап бағанасы 133,322 1,31579 10 -3 3-кесте Ағылшын өлшемдерін метрикалық өлшемдерге ауыстыру кестесі Ағылшын өлшемдері Метрикалық Метрикалық өлшемге өлшемдер ауысу үшін мына санға көбейту керек Асге /акр/ га 0,4047 Ваrrеl /баррель/ л Gallon /галлон америкалық/ л л 3,785 4,55 /галлон ағылшындық/ Inch /дюйм/ мм Square inch /кв. дюйм/ см 6,452 Square foot /кв. фут/ м 0,00929 Yard /ярд/ 0,914 Square yard /кв. ярд/ 0,8361 Cubic feet per barrel /куб. фут/баррель/ м /м 3 0,1781 Cubic feet per minute /куб. фут/мин./ м /сағ 1,699 Mile /миля/ км 1,609 Poundsper sq. Pound/фунт ағылшындық/ кг 0,454 Inch /фунт/ кв. дюйм/ атм 0,06805 Food /фут/ 0,3048 Square mile /кв. миля/ м 2 4-кесте Америка мұнай институты /А.Р.І./ шкаласы бойынша тұтқырлық градустарын меншікті салмақ шамасына ауыстыру кестесі Градустері Фаренгейтше 60 -та меншікті салмақ 1,0000 0,7587 0,9659 0,7389 .
0,9340 0,7201 0,9042 0,7022 0,8762 1,6852 0,8498 0,6690 0,8251 0,8017 0,6388 0,7796 0,0247 0,6112 Мұнай, газ, конденсат және ілеспе компоненттер қорларын есептеуге геология-геофизикалық материалдарының көлемін және мазмұнын мемлекеттік сараптамаға ұсыну Талабына 2 қосымша Ұңғымалардың техникалық күйі Кез.
N ұңғ.
Категория
Бұрғылау мерзімі
Ұңғыма терендігі
Басталуы
Аяқталуы
Жоба, м
Нақтысы, м
Қабат
Ұңғыма
Цементті
Нақтылы құны, мың теңге Ұңғыма күйі конструк- көтеру биіктігі Жоба Нақтысы циясы, Мм/м Ұңғымаларды сынамалау нәтижелері Ұңғ.
Күнтізбе
Сынамалау және
Жасанды
НКТ диаметрі
Қабатты
N
/сынақ, сынақ забой,м мен түсіру тереңдігі, м аршу басталуы, аралығы тәсілі яқталуы/ Қысым, атм.
Штуцер мен шайба диамет- рі, мм Штуцердің нақтылы жұмыс істеу уақыты, сағ.
сынама-
Забой
Қабат- та
Забой- да
Құбыр- лау тәсі- лі сыртын- Деңгей ойысы Шығым /дебет/ Орта Өсім Статика- динами- лық Газ, мың м/сек Мұнай, млн./тонн су м /сек калық деңгей деңгей, 2-кестенің соңы Өнімдік коэффициент, м /атм.
Газдық фактор
Қабаттық температура, С 0 Ескерту Қабаттық сулардың химиялық құрамы мен физикалық қасиеттері Сынама алу аралығы Өнімдік қабат Сыналау күні Меншікті салмақ, г/см 3 Тұздылық, БЕ Құраластар, мг/л, мг-экв/л, %-экв НС0 - S0 4- СІ- Са 2+ Мd 2+ Nа + К + 3-кестенің соңы Минерал- Морфизация Сулин бойынша Пальмер бойынша сы- нып Р Жалпы қаттылығы, мг-экв /л Тұтқырлық, сст дану, г/л коэффициенті түрі /типі/ 4 кесте Тасбағанды талдау нәтижелері Кеуектілік, бірдің бөліктері Алу ара- лығы Үлгі тас жазба си- паты Қа- бат Жыныст. менш.
салма-
Жыныс түйір- ғы, летін.
Ашық ке- уекті-
Толық кеуектіл. ко- эфф.
г/см 3 менш.
салм., лік коэф- фи- циенті Қанығуы, % Фракциялық құрамы, % Мұнайға суға 1 мм 1,0-0,4 0,4-0,2 0,2-0,1 0,1-0,01 , 0,01 төмен 4-кестенің соңы Карбонаттық, % Газ өткізгіштік, 10 м Ұжым 5-кесте Мұнайдың физика-химиялық қасиеттері Ұңғ. N Перфора- Тығыз- Кинетикалық тұтқырлық, сст Температура ция дық, г/см 3 20 С 30 С 40 С 50 С 100 С қайнауы қатаюы аралығы, Топтық көмірсутектік құрам, % пара- күкірт су Метаннаф- Қош иісті- Смолалар силика- Асфаль- Механикалық қоспалар фин тендер лер гельдер 5-кестенің соңы Күлділігі Кокстенуі Молекулалық салмағы Энглер бойынша фракциялық құрамы, % Н.К.
Алынған күні 150 С 200 С 250 С 300 С 6-кесте Газды талдау Перфо- Жылу бергіштік Метан Про- Изо- Гелий Этан салм.
Ең төменгі, ккал/м
Ең жоғарғы ккал/м рация ара- лы- пан бутан ғы Көмір Азот Ауаға қаты- Оттек Бутан Көмір тотығы салмағы Пен- Сутек кышқыл салм.
дық асы бойын- салмағы тан газ, ша менш. салмақ салм. % 7-кесте Еркін газдың сипаттамасы Сына- Сынама- Қабаттық темпера- Келтіріл- малау жағдай- лау тық қысым тура ген қысым, ген температу- лары МПа-ға ра С-қа Абс. биіктік, м Кри- Кризис- зист. қысым, МПа тік тем- пература Сығылу Түзеткіштер Көлемдік коэффиц.
коэфф.
абсолют. г/см 3 бірдің Бойл-Мариот Темпера- Салыстырмалы бөліктері заңынан ауытқу тураға үшін 7-кестенің соңы Таралу мөлшері % моль / г/см Ме- Эт- Бутан- Пен Күк- Ге- Ар- Па- Бас- Ескер- Көмір қыш- қыл газ ан дар тан + іртті сутек лий гон ра- қа пай- ту ең жоғар.
далы қаз- ба- лар /ата уы ке- рек/ 8-кесте Тұрақты конденсат сипаттамасы Сынамалар Конден- С + малау саттың тығыз- тық қысым /Ро/, МПа сына- алу тер- аралы- дығы г/см 3 / Т/, С малар ғы, м салыстырм.
ең., м саны тығыздығы, Таралу мөлшері масса % С +ең Газдың Қабатта конденсация басталу қысымы, /Рнк/, Мпа жоғар. үшін сығылу Пара- Күкірт Су Басқа молекулалық пайдалы масса қазбалар бірлік- /атау тері керек/ 8-кестенің соңы Конденсаттың таралу мөлшері, г/м тұрақты/шикі Ең жоғарғы Конденсат.
конденсациялану топтық қысымы /Рмк/, МПа құрамы 9-кесте Кен орнын /шоғырды/ игеру немесе сынақтық пайдалану жөнінде мағлұматтар Аумақ/пар Зерттеу Штуцер Р құбыр, атм.
Р құбыр сырты, атм.
Р аумақ, скв. N күнтіз- диаметрі мм забой, бесі Q мұнай м /сек Q газ м /с Q су м /сек Сулану % Герметикалық зерттеу С Тығыздықпен қанығудың қор-есепте қабылданған шамалары 10-кесте Газ шық Блок Әсерлі қа- нығу Кеуектік коэф. орташа өлшемдік шама Мұнайға-газға қанығу коэфф. өлшемдік Мұнай Әсерлі қанығу Кеуектік коэффиц. орташа өлшемдік шама Мұнайға-газға қанығу коэф. орташа олшемдік шама 11-кесте Мұнай және мұнайда еріген газ қор-есебінің жиынтық кестесі Зона Кате- Өнім Орташа Өнім бер Коэф. бірдің бөлік.
ша гория бергіш өлшем- гіш жыныс- Ашық Мұнай- Қайта есеп- аумақ, дік тар көлемі мың м 3 кеуек ға қанығу телген мың м 2 қалың- дық, м Мұнайдың тығызды- Мұнайдың геология- Мұнайдың Газдың таралу мөлшері, Еріген ғы, г/см 3 лық қоры, мың. тонна шығарып м /т газдың алу коэф.
алынатын баланс- қоры, мың.
тағы алына- тонна қоры, тын млн. м млн. м 3 12-кесте Газ бен конденсат қорларының есебі Қабат ша Кате Газды Қат-қабаттың газға әсері.
Газға қаныққан аумақ
Қаныққан жыныстардың мың. м қалыңдығы көлемі, мың м 3 орташаланған өлшеммен, м Коэффициенттер Қабаттық қысым, МПа Бойл-Мариот- Техника атмосфера- та заңынан ауытқуына өзгеріс тура үшін ны физика- түзеткіш лық атмос- кеуектік газға бас- соң- соңғы қанық- тапқы фераға ауыстыру коэффици- қандық енті Қабаттағы Тұрақты Конденсат- Құрғақ конденс.
тың бас- тың шыға- саттың шығарып алына- бастапқы ықтимал тапқы гео- рып алу коэффици- тын бастап- геолог.
құрам лог. қоры, қы қоры геол.
мөлшері, мың. тонна мың.
г/м 3 13-кесте
Парафин қорларының есебі Участок Мұнай қорлары мың.т Парафин құрамы Парафин қорлары мың.т блок геологиялық алынған 14-кесте Күкірт қорларының есебі Күкірт құрамы Күкірт қорлары мың.т 3 қосымша Қабаттар қалыңдығының сипаттамасы Қалың- Атаулық Қабат зоналары Тұтас қабат сулы- газды- мұ- най- газ- ды бойын- лы мұнай- сулы Жалпы Орташа шамасы, м Вариация коэф., бірдің бөліктері Өзгеру аралығы, м Қалыңдыққа қатысты орташа- ланған шама- сы, м ға қан Газға Әсерлі Өткіз- бейтін бө- лім- дер Қабаттар /қабатшықтар/ әркелкілігі сипаттамасының статистикалық көрсеткіштері Ұңғ.саны Құмдастылық коэф- Тарамдану коэффици- үзіл- Басқа коэф- фициенті, бірдің бөліктері енті, бірдің бөлік- мелік сипат- фици- тамасы енттер Ва- Өзгеру Орта- Вариац. коэф.
шама- риац.
сы коэф.
Қабаттың мұнайға-газға каныққыштық және коллекторлық қасиеттерінің сипаттамасы Зерттеулер түрі Атауы Параметрлер Ашық кеу- Бастап- Өтім- ді- Бастапқы газға қанық- қыш- қы мұн- лігі ектілік коэффиц. бір- дің айға қанық- тық коэфф., бірдің бөлік- қыштық коэфф., бірдің бө- лік- Лабораториялық / тасбаған/ Ұңғымалар Анықтаулар Орта шамасы Вариация ко- бірдің бөліктері Геофизикалық шамасы бірдің бірлікте- рі Мұнай шығарып алу коэффициентін /МШК/ есептеу күнтізбесінде пайдалану жай-күйінің негізгі көрсеткіштері Көрсеткіштер Қабаттар /пайдалану объектілері/ Кен орны бойынша Өндірілген мұнай жиынтығы, мың т.
Қабаттық жағдайда өндірілген сұйықтық, мың м 3 Ұңғыма өнімінің сулануы /масса бойынша/ Бір ұңғыманың орташа тәулік шығымы т/тәулік:
мұнай бойынша - су бойынша Бастапқы баланстық қордан мұнай шығарып алу қарқыны, % Қабатқа айдалған су жиынтығы, мың м 3 Шығарып алуды айдаумен орнын толтыру, % ағымдық жиынтықтық Бір су айдау ұңғыманың орташа қабылдағыштығы, м /тәулік Мұнай шығарылатын ұңғымалар бауыздық /забой/ қысымы, МПа Су айдау қысымы, МПа Пайдалану объектілерінің бастапқы геологиялық-геофизикалық Объектілер Орташа жату тереңдігі, м Шоғыр түрі /типі/ Коллектор түрі /типі/ Мұнайлы аумақ, мың м 2 Газды аумақ, мың м 2 Орташа жалпы қалындық, м Газға қаныққан орташа қалындық, м Мұнайға қаныққан орташа қалындық, м Орташа мұнайға /газға/ қаныққыштық, бірдің бөліктері Өтімділік, мкм 2 Құмтастылық коэф. бірдің бірліктері Тармақтану коэф. бірдің бөліктері Қабаттық температура, С Қабаттық жағдайдағы мұнай тұтқырлығы, МПас Қабаттық жағдайдағы мұнай тығыздығы, т/м 3 Мұнайдың көлемдік коэф. бірдің бөліктері Мұнайда/газда/таралу мөлшері, % ; күкірт-парафин Мұнайдың газға қанығу қысымы, МПа Мұнайда газ таралу мөлшері, Тұрақты конденсаттың таралу мөлшері, г/м Қабаттық жағдайдағы су тығыздығы, т/м 3 Қабаттық жағдайдағы су тұтқырлығы, МПас Орташа өнімбергіштігі, 10м /тәул. МПа/ Орташа қабылдағыштығы, 10 м /тәул. МПа/ Бастапқы баланстың мұнай қоры, мың т (ҚЖМК бекіткен немесе ҚР пайдалы қазбалардың Мемлекеттік балан- сында тұрған), мұның ішінде С , С категориялары бойынша;
Мұнайдың шығарып алынатын бастапқы қоры, мың т (ҚЖМК бекіткен немесе ҚР пайдалы қазбалардың Мемле- кеттік балансында тұрған), мұның ішінде С С категориялары бойынша;
Еркін газдың бастапқы баланстық қоры, млн.м (ҚЖМК бекіткен немесе ҚР пайдалы қазбалардың Мемлекеттік балансында тұрған), мұның ішінде С , С категориялары бойынша;
Конденсаттың бастапқы баланстық қоры, мың тонна Конденсаттың шығарып алу коэф. бірдің бөліктері

На русском языке:
Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа Комитет геологии и недропользования технологиялар министрлігінің Геология және жер Министерства индустрии и новых технологий қойнауын пайдалану комитеті Приказ Председателя Комитета геологии и недропользования Министерства энергетики и Республики Казахстан минеральных ресурсов Республики Казахстан от 11 мая 2007 года № 53-п.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 1 июня 2007 года № 4693. Утратил силу приказом и.о. Председателя Комитета геологии и недропользования Министерства энергетики и минеральных ресурсов Республики Казахстан от 8 июля 2009 года № 54-п Об утверждении Требований к содержанию и объему геолого-геофизических материалов по подсчету запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов, представляемых на государственную экспертизу
1. Утвердить прилагаемые Требования к содержанию и объему геолого- геофизических материалов по подсчету запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов, представляемых на государственную экспертизу.
2. Управлению геологического изучения и недропользования углеводородного сырья Комитета геологии и недропользования, в установленном законодательством порядке обеспечить государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на заместителя Председателя Комитета геологии и недропользования Кульсарина У.Ш.
4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти дней со дня его первого официального опубликования.
Председатель
Утверждены приказом
Председателя Комитета от 11 мая 2007 года N 53-п Требования к содержанию и объему геолого-геофизических материалов по подсчету запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов, представляемых на государственную экспертизу.
1. Общие положения
1. Требования к содержанию и объему геолого-геофизических материалов по подсчету запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов, представляемых на государственную экспертизу (далее - Требования), разработаны в соответствии с Правилами государственной экспертизы недр Республики Казахстан, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 18 октября 1996 года N 1288.
2. Основные понятия, используемые в настоящих Требованиях, приняты согласно "Инструкции по классификации запасов месторождений, перспективных и прогнозных ресурсов нефти и природного углеводородного газа", утвержденной Приказом И.о. Министра энергетики и минеральных ресурсов от 27 октября 2005 г. N 283 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за N 3945):
запасы углеводородов - масса нефти, конденсата и попутных компонентов и о объем газа в выявленных, разведываемых и разрабатываемых залежах, приведенные к стандартным (0,1 МПа и 20 С) условиям;
геологические запасы - запасы и ресурсы нефти, газа и конденсата, находящиеся в недрах;
рентабельные (извлекаемые) запасы - запасы, извлечение которых экономически целесообразно при использовании современных апробированных технологий и техники с соблюдением требований по охране недр и окружающей природной среды. Эта часть геологических запасов определяется коэффициентами извлечения нефти, газа и конденсата;
нерентабельные запасы - запасы и ресурсы, извлечение которых в настоящее время экономически нецелесообразно;
коэффициенты извлечения нефти, газа и конденсата - величины, показывающие, какая часть запасов или ресурсов может быть извлечена из недр при оптимальном режиме разработки залежей до предела экономической рентабельности с применением передовых апробированных технологий и техники добычи;
подсчет запасов - определение количества полезного ископаемого в недрах;
виды подсчета запасов в зависимости от степени изученности месторождения бывают: оперативный подсчет запасов, подсчет запасов, пересчет запасов, перевод запасов из низших категорий в высшие;
подсчет запасов может быть проведен различными методами: объемным, объемно-статистическим, объемно-весовым, материального баланса, статистическим, по падению давления (при подсчете запасов газа).
2. Форма представления материалов
3. Материалы подсчета запасов недропользователь представляет в форме отчета на бумажном и электронном носителях. Материалы подсчета заверяет кадровая служба недропользователя.
4. К материалам подсчета запасов прилагают:
краткую справку в четырех экземплярах об особенностях геологического строения месторождения, проведенных геологоразведочных работах, результатах подсчета геологических и извлекаемых запасов объемом в пределах 15 страниц текста, заверенную авторами подсчета;
каталог координат скважин, который оформляют в виде отдельного тома и отправляют специальной почтой в Подразделение по защите Государственных секретов Комитета геологии и недропользования;
протокол совместного рассмотрения материалов подсчета недропользователями и авторами подсчета;
протокол (заключение) рассмотрения материалов подсчета Территориальной комиссией по запасам полезных ископаемых (ТКЗ) при Территориальном управлении геологии и недропользования.
3. Требования к содержанию материалов подсчета
5. Материалы подсчета запасов состоят из:
текста отчета, который содержит сведения о геологическом строении месторождения, результатах проведенных на нем поисковых, разведочных и эксплуатационных работ и другие материалы, обосновывающие подсчет запасов;
результаты подсчета запасов, оценку подготовленности месторождения для промышленного освоения. Предложения по намечаемой или изменению осуществляемой системе разработки, а также оценку перспектив месторождения в целом. По месторождениям, запасы которых утверждались Государственной комиссией по запасам полезных ископаемых (далее - ГКЗ) ранее, приводят сравнительный анализ изменений запасов и параметров подсчета;
текстовых приложений, в которых содержится распорядительная документация, документация геологоразведочных, геофизических, гидрогеологических работ и исследования скважин и другая исходная информация, необходимая для подсчета запасов, а также сведения для обоснования основных положений и выводов, изложенных в тексте отчета;
табличных приложений, которые содержат информацию по пробуренным на месторождении скважинам, определению параметров подсчета запасов, операциям и результатам подсчета запасов;
графических приложений, на которых отображают результаты геологоразведочных работ: геологическое строение месторождения, нефтегазоносность, положение контуров подсчитанных запасов, строение продуктивного резервуара и т.д.;
технико-экономического обоснования (далее - ТЭО) коэффициентов извлечения нефти, газа, конденсата и содержащихся в них компонентов, которое содержит обоснование определения извлекаемых запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов.
6. Материалы подсчета запасов содержат все данные, позволяющие провести проверку подсчета без личного участия авторов. Материалы подсчета запасов, выполненного с использованием компьютерных технологий, содержат сведения, позволяющие провести проверку его промежуточных и конечных результатов.
4. Требования к содержанию и оформлению текстовой части отчета
7. Объем разделов и полноту изложения отдельных положений определяет исполнитель подсчета запасов в зависимости от сложности геологического строения месторождения, а также результатов проведенных геологоразведочных, научно-исследовательских работ и разработки. В каждом разделе содержатся краткие выводы о полноте полученных данных и степени изученности вопроса.
8. При представлении материалов пересчета запасов приводится подробное изложение методики и объемов дополнительно проведенных работ, их качества, эффективности, результатах. Сведения, оставшиеся без изменения, могут быть приведены в сокращенном виде со ссылкой на предыдущий отчет. По разрабатываемым месторождениям, на которых после предыдущего представления материалов геологоразведочные работы не проводились, разделы "Геологоразведочные работы", "Качество и эффективность геологоразведочных работ" в тексте отчета не приводят.
9. Объем каждой книги текстовой части не может превышать 300 страниц.
Табличный материал, включаемый в текст, имеет обобщающий характер.
Вспомогательный материал, на основании которого сделаны обобщения и выводы, помещают в текстовые приложения. Иллюстрирующий материал (карты, схемы, графики, рисунки) приводят в тексте в случае, если необходимы пояснения к принципиальным положениям отчета. Основные единицы измерений, принятые при подсчете запасов, приведены в табличных формах 1-4 приложения 1 к Требованиям.
10. Текст отчета состоит из следующих разделов:
1) введение;
2) общие сведения о месторождении;
3) геологическое строение района и месторождения;
4) геологоразведочные работы, в том числе:
геологическая съемка;
гидрогеологические исследования;
исследования методами разведочной геофизики;
бурение структурно-картировочных, поисковых и разведочных скважин;
промыслово-геофизические исследования скважин (ГИС);
объем, качество и представительность кернового материала;
методика и результаты опробования скважин;
результаты пробной и опытно-промышленной эксплуатации;
5) состав и свойства нефти, газа и конденсата, оценка промышленного значения их компонентов;
6) состав и свойства пластовых вод, оценка промышленного значения их компонентов;
7) физико-литологическая характеристика коллекторов продуктивных пластов и покрышек по результатам анализов керна;
8) методика и результаты интерпретации материалов ГИС;
9) нефтегазоносность;
10) сведения о разработке месторождения;
11) обоснование категорий запасов, подсчетных параметров и подсчет начальных запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов;
12) сопоставление подсчитанных запасов с ранее утвержденными ГКЗ запасами полезных ископаемых;
13) мероприятия по рациональному и комплексному использованию недр и охране окружающей среды в процессе поисково-разведочных работ;
14) качество и эффективность геологоразведочных работ;
15) заключение;
16) список использованных материалов.
11. В разделах приводят следующие сведения:
1) в разделе "Введение":
сведения о недропользователе;
проектные документы, на основании которых ведется разработка месторождения;
время, сроки и задачи проведения геологоразведочных работ на месторождении;
даты и номера протоколов предыдущих утверждений запасов ГКЗ, а при отказе в утверждении - причины возврата материалов;
утвержденные запасы (по группам и категориям), обоснование причин подсчета (пересчета);
сведения о выполнении рекомендаций, данных при предыдущем рассмотрении материалов ГКЗ;
2) в разделе "Общие сведения о месторождении":
географическое и административное положение месторождения.
Ближайшие населенные пункты и расстояния до них. Транспортные условия, расстояния от месторождения до крупного ближайшего населенного пункта и предполагаемых потребителей, железнодорожной станции или пристани (порта), газо- или нефтепровода, ближайшего разрабатываемого нефтяного или газового месторождения, энергоснабжение и сейсмичность района;
природно-климатические условия района и месторождения:
среднемесячные, среднегодовые и экстремальные значения температуры, годовые и кратковременные максимальные объемы осадков, преобладающее направление ветров и их сила, распределение и толщина снегового покрова, глубина сезонного промерзания почвы; рельеф, гидрографическая сеть, заболоченность местности, характеристика имеющихся вблизи месторождения или на его площади поверхностных водотоков, водоемов и возможность их использования для питьевого и технического водоснабжения будущего предприятия по добыче нефти и газа;
история открытия и разведки месторождения, первооткрыватели месторождения, краткие сведения о ранее проведенных работах и исследованиях, их методике, объемах, качестве и эффективности. Для разрабатываемых месторождений - год ввода в разработку, разрабатываемые пласты (залежи);
раздел иллюстрируется обзорной картой.
3) в разделе "Геологическое строение района и месторождения":
краткие сведения о геологическом строении района. Положение месторождения в общей геологической структуре района. Принятая стратиграфическая схема. Краткое описание комплекса отложений, слагающих разрез месторождения, с указанием возраста, пространственного распространения стратиграфических единиц, их толщины и выдержанности;
приуроченность месторождения к тектоническим элементам первого и второго порядков. Основные сведения о тектонике месторождения: типы, форма, размеры, направления осей складок, изменение углов падения пород на крыльях, структурные и возрастные взаимоотношения отложений; разрывные нарушения - элементы залегания, характер и амплитуда смещения. Закономерности проявления мелкоамплитудной нарушенности. Влияние нарушений на морфологию и условия залегания нефтегазоносных пластов;
подтверждаемость структурных построений результатами исследований методами разведочной геофизики, структурного бурения, материалами, полученными в процессе разведки, а для разрабатываемых месторождений - и в процессе разработки;
сопоставление геологической модели месторождения при предыдущем подсчете с представляемой моделью, анализ выявленных расхождений - для разрабатываемых месторождений, запасы которых утверждались ранее;
краткая геологическая характеристика для разрабатываемых месторождений, представления о геологическом строении которых не претерпели изменений, со ссылкой на отчет, где эти сведения приведены более полно;
раздел иллюстрируется сводным (нормальным) геолого-геофизическим разрезом месторождения, таблицей стратиграфических границ, геологическими профилями и структурными картами по основным реперным поверхностям;
4) в разделе "Геологоразведочные работы":
сведения о проекте на проведение геологоразведочных работ. Обоснование системы разведки месторождения: количества этажей и порядка их разбуривания, числа и способов размещения скважин на разных этажах, расстояния между скважинами;
геологическая съемка, методы и результаты геологической съемки;
объем, содержание и методика гидрогеологических исследований и наблюдений;
исследования методами разведочной геофизики. Объем и результаты исследований, комплекс применяемых методов и методика их проведения, результаты интерпретации полученных данных;
целевое назначение пробуренных скважин, их конструкция, технология бурения, глубина и техническое состояние. Состояние фонда пробуренных скважин на дату подсчета запасов, число ликвидированных скважин и причины их ликвидации, использование законтурных скважин, при повторном подсчете запасов - сведения о состоянии фонда всех пробуренных скважин на дату подсчета, анализ соответствия ранее принятой методики геологоразведочных работ и системы размещения разведочных скважин геологическому строению сведения о выносе керна по скважинам по всему разрезу и отдельно по продуктивным пластам; освещенность керном нефтегазонасыщенных интервалов;
раздел сопровождают структурными картами, послужившими основой для проведения поисковых и разведочных работ на изучаемом объекте, картой фонда пробуренных скважин, таблицами технического состояния скважин и освещенности разрезов скважин отобранным керном;
объем проведенных ГИС. Комплекс применявшихся методов и его обоснование, число скважин, исследованных различными методами, перечень методов исследований, выполненных по каждому продуктивному пласту, их эффективность. Техника проведенных работ (типы и размеры зондов, масштабы и скорость регистрации диаграмм геофизических параметров), их качество и результаты. Степень использования новейших геофизических методов и аппаратуры. Физические свойства промывочной жидкости и др;
изменение комплекса ГИС для разрабатываемых месторождений в течение длительного времени эксплутационного разбуривания, изменения условий проведения ГИС, изменение характеристик глинистого раствора и т.д;
раздел сопровождают таблицы объемов ГИС по скважинам с указанием качества полученных материалов;
методика и результаты опробования скважин в процессе бурения пластоиспытателями на трубах и на кабеле;
методика и результаты опробования обсаженных скважин, условия вскрытия пластов, условия вызова притоков, сведения об интенсификации притоков, продолжительность замеров притоков нефти и газа, производительность скважин, устойчивость дебитов при разных режимах, условия очистки забоя, пластовые и забойные давления, депрессии, газосодержание, содержание конденсата и т.д.;
раздел сопровождают таблицы объемов и результатов опробования по скважинам и объектам и таблицы сравнения результатов опробования в процессе бурения с результатами опробования в обсаженной скважине;
водоносные интервалы, опробованные в открытом стволе пластоиспытателем, в колонне и выделенные по материалам ГИС. Количество водоносных объектов, отобранных по ним проб воды и растворенного в ней газа;
результаты пробной и опытно-промышленной эксплуатации: количество скважин; время работы каждой скважины; количество добытой нефти, газа, конденсата и воды по каждой залежи; изменение депрессий, дебитов нефти, газа, конденсата и воды; изменение пластовых давлений, результаты обработки призабойных зон с целью интенсификации притока; другие дополнительные сведения;
опытно-промышленные работы в процессе разведки и разработки месторождения: цель, технология проведения, сроки и результаты работ;
раздел сопровождают соответствующие графики, схемы и таблицы;
5) в разделе "Состав и свойства нефти, газа и конденсата, оценка промышленного значения их компонентов":
количество и качество отобранных на поверхности и в пластовых условиях проб по продуктивным пластам. Методика и условия отбора глубинных проб - глубина отбора, пластовое давление, пластовая температура. Методы исследования. Наименование организации, проводившей исследования. Анализ полноты изученности состава нефти и газа по каждому пласту (залежи), площади и разрезу;
физико-химические характеристики нефти, газа и конденсата в пластовых и стандартных условиях: плотность, вязкость, газосодержание, объемный коэффициент, коэффициент сжимаемости, состав, включая серу, металлы, гелий и другие компоненты. Изменчивость отдельных показателей состава и свойств по площади залежи и разрезу и их средние величины по каждой залежи;
товарная характеристика нефти, конденсата и газа. Вывод об отнесении нефти, газа и конденсата к соответствующим группам государственных стандартов;
6) в разделе "Состав и свойства пластовых вод, оценка промышленного значения их компонентов":
физические свойства и химический состав подземных вод (результаты специальных исследований, включающих определение содержания растворенных газов и коэффициента сжимаемости), минерализация, жесткость, агрессивность по отношению к цементу и металлу. Содержание в подземных водах йода, бора, брома и других полезных компонентов, оценка возможности их промышленного извлечения и определение необходимости постановки в дальнейшем специальных геологоразведочных работ;
характеристика водоносных горизонтов: глубина их залегания, фильтрационные и емкостные свойства водовмещающих пород, дебиты скважин и соответствующие им депрессии или уровни. Оценка полноты и качества проведенных работ;
заключение о возможности использования подземных вод в теплоэнергетических, бальнеологических и мелиоративных целях, для питьевого и технического водоснабжения;
для разрабатываемых месторождений приводят краткие сведения о дополнительных результатах исследований в скважинах, пробуренных после предыдущего рассмотрения материалов, при этом приводится сопоставление этих новых данных с ранее представленными. При расхождении результатов необходим анализ причин расхождения;
7) в разделе "физико-литологическая характеристика коллекторов продуктивных пластов и покрышек по результатам анализов керна":
подробная характеристика физико-литологических и фильтрационно- емкостных свойств коллекторов и покрышек. При повторном подсчете запасов по разрабатываемым месторождениям характеристика представляется только для новых продуктивных пластов; по ранее изученным пластам приводят краткие сведения, дополненные результатами последующих исследований. Параметры коллекторов, оставшиеся без изменений, приводят со ссылкой на соответствующий отчет;
привязка образцов керна к разрезу отложений, методика отбора и качество извлеченного керна. Методика изучения физических параметров. Общее число исследованных образцов керна (в том числе учтенных при выборе средних величин пористости и проницаемости по принципу отбраковки непредставительных образцов) и привязка их к разрезу, равномерность освещенности изученным керном разреза каждой скважины, разреза в целом и площади залежи;
обоснование нижних пределов значений открытой пористости и проницаемости по керну, определение типа коллектора;
петрофизические исследования для обеспечения интерпретации материалов ГИС и обоснования подсчетных параметров. Комплекс и методика исследований, полученные зависимости;
по каждому продуктивному пласту для пород-коллекторов: вещественный и гранулометрический состав, окатанность зерен и степень их отсортированности, тип и состав цемента, состав и распределение в пласте глинистого материала, емкостные и фильтрационные свойства пород (открытая пористость, трещиноватость, кавернозность, остаточная водонасыщенность и остаточная нефтегазонасыщенность, проницаемость абсолютная и эффективная), закономерности их изменения по площади и разрезу. Физические свойства пород- коллекторов (плотность, электропроводность, упругость, радиоактивность и др.) и основные зависимости между ними и коллекторскими свойствами, обосновывающие параметры подсчета;
характеристика литологических и петрофизических свойств пород- покрышек: вещественный состав, пористость, давление прорыва и др.;
раздел сопровождают соответствующие графики, схемы, описание керна, таблицы с результатами анализов керна;
8) в разделе "Методика и результаты интерпретации материалов геофизических исследований скважин":
методика интерпретации: принципы и критерии, положенные в основу выделения реперов, коллекторов и продуктивных пластов, определения эффективной толщины пластов, коэффициентов пористости, нефтегазонасыщенности, глинистости и проницаемости, определения положения разделов нефть-вода, нефть-газ и газ-вода, обоснование возможности использования принятого метода. В табличной форме - значения параметров по объектам подсчета (залежам, пластам) по отдельным скважинам и наиболее вероятное их среднее значение; оценка точности определения параметров. В табличной форме - сопоставление параметров продуктивных пластов, полученных геофизическими методами, с результатами лабораторных исследований керна; анализ результатов сопоставления;
обоснование величин нижних пределов параметров коллектора по данным ГИС и увязка с определениями по керну и результатами исследований скважин и т.д.;
для разрабатываемых месторождений, запасы которых ранее утверждались, необходимо сопоставление результатов геофизических исследований скважин в предыдущем и новом подсчетах, а в случае изменений подсчетных параметров - анализ причин расхождений. Анализ достоверности полученных параметров и рекомендации по ее повышению;
в случаях переинтерпретации результатов ГИС, использованных ранее для подсчета запасов - обоснование принятых изменений. Параметры, принятые по предыдущим подсчетам запасов без изменений, приводят со ссылками на отчет, где они были обоснованы;
раздел сопровождают планшеты по скважинам в масштабе глубин 1:200 с нанесением диаграмм методов ГИС, использованных для определения подсчетных параметров: эффективных толщин, положений водо-нефтяных, газо- нефтяных и газо-водяных контактов с указанием их абсолютных отметок, керновой информации о фильтрационно-емкостных свойствах пород, результатами опробования и другой необходимой информации. При необходимости представляются дополнительные графические приложения. При большом этаже продуктивности допускается представление планшетов в масштабе глубин 1:500;
материалы ГИС и результаты интерпретации с использованием иноязычной терминологии приводят с переводом каждого термина на русский язык непосредственно на графическом приложении или в пояснительной записке;
9) в разделе " Нефтегазоность":
краткая характеристика нефтегазоносности района. Положение продуктивной толщи (толщ) в разрезе месторождения. Количество продуктивных горизонтов, залежей;
сведения о структуре запасов по объектам разработки с выделением трудно извлекаемых запасов по разрабатываемым месторождениям;
геолого-промысловая модель месторождения: обоснование строения природного резервуара каждой залежи (распределение эффективных толщин по площади и разрезу, распространение типов коллекторов, зоны ухудшенных и улучшенных коллекторских свойств, коэффициенты песчанистости и расчлененности); обоснование водо-нефтяных, газо-нефтяных и газо-водяных контактов; размеры (площадь, высота) залежи, площади зон (газовой, нефтяной, нефтегазовой, водонефтяной), тип залежи;
сравнительная характеристика продуктивных горизонтов; характеристика разделов между продуктивными горизонтами; общая высота продуктивной толщи; соотношение планов залежей; закономерности изменения свойств пластовых флюидов по площади и разрезу; сравнительная характеристика добычных возможностей залежей; термобарическая характеристика продуктивного разреза;
оценка перспективных ресурсов нефти, газа и конденсата в отложениях невскрытой части разреза, проведенная по аналогии с соседними месторождениями, где эти отложения изучены, и на основе анализа условий формирования месторождений нефти и газа в пределах данной структурно- фациальной зоны;
раздел сопровождает графическая информация в виде геолого- литологических разрезов, схем обоснования контактов нефть-вода, газ-вода, газ- нефть, схемы корреляции разрезов скважин и т.д;
10) в разделе "Сведения о разработке месторождения":
при вводе в опытную эксплуатацию отдельных разведочных или опережающих эксплуатационных скважин до окончания разведки месторождения приводят следующие сведения: количество скважин, находящихся в опытной эксплуатации; время работы каждой скважины; количество добытой нефти, газа, конденсата и воды по каждой скважине и залежи; изменение депрессий и дебитов нефти и газа, пластовых давлений за время опытной эксплуатации отдельных скважин; результаты обработки призабойных зон с целью интенсификации притока; величины потерь нефти, газа, конденсата и воды в процессе опробования и исследования скважин или их аварийного фонтанирования. Для газовых залежей приводят объем отбора газа с учетом потерь, начальные и текущие пластовые давления и другие сведения, необходимые для подсчета запасов газа методом падения давления;
11) в разделе "Обоснование категорий запасов, подсчетных параметров и подсчет начальных запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов:
обоснование принятого метода подсчета запасов особенностями геологического строения месторождения и степенью его изученности;
обоснование выделения категорий запасов по каждому объекту подсчета;
обоснование принимаемых величин подсчетных параметров. Оценка представительности результатов определения подсчетных параметров разными методами (по керну и геофизическим исследованиям скважин) и обоснование величин их граничных значений. При повторном подсчете запасов - сопоставление принятых подсчетных параметров с ранее утвержденными, анализ причин изменения подсчетных параметров с приведением конкретного фактического материала, обосновывающего изменение принятых величин;
обоснование принятых принципов оконтуривания залежей и подсчетных блоков: по линиям скважин, методами экстраполяции и интерполяции;
в случаях применения метода аналогии приводятся исходные данные, подтверждающие правильность выбора параметров подсчета по аналогам (месторождениям, залежам) и дается обоснование возможности переноса данных на оцениваемое месторождение (залежь);
обоснование и расчет площади нефтеносности при подсчете запасов нефти объемным методом по объектам подсчета (в соответствии с принятыми положениями водонефтяного или газонефтяного контакта; линии выклинивания или замещения коллекторов продуктивного пласта); толщина нефтенасыщенная и объем нефтенасыщенных пород; средний коэффициент открытой пористости (трещиноватости, кавернозности), средний коэффициент нефтенасыщенности, средние величины плотности нефти, пересчетного коэффициента, газосодержания нефти в пластовых условиях; коэффициент извлечения нефти. Сопоставляются средние величины пористости (трещиноватости, кавернозности) и нефтенасыщенности, определенные разными методами;
обоснование и расчет площади газоносности при подсчете запасов газа объемным методом по объектам подсчета (в соответствии с принятыми положениями газоводяных и газонефтяных контактов, линий выклинивания или замещения коллекторов продуктивных пластов); толщина эффективная и газонасыщенная и объем газонасыщенных пород; средний коэффициент пористости (трещиноватости, кавернозности), средний коэффициент газонасыщенности; начальные и текущие пластовые давления с указанием условий их замеров, средние значения давлений, поправки на температуру и отклонение от закона Бойля-Мариотта; среднее содержание конденсата в газе;
обоснование достоверности замеров исходных промысловых данных при подсчете запасов газа методом падения давления по разрабатываемым месторождениям, при этом обосновывается и рассчитывается начальное и текущее положение газоводяного контакта, начальное пластовое давление и температура, изменение во времени пластовых и устьевых давлений, газо- гидродинамическая связь залежей месторождения, степень дренируемости отдельных частей залежи;
режим работы залежи и отдельных ее частей; динамика вторжения пластовой воды; потери или перетоки газа; объемы отбора газа, конденсата и воды по скважинам и залежи;
обоснование режима работы залежи при подсчете запасов нефти и газа по разрабатываемым месторождениям методом материального баланса, характер ее разбуренности и эксплуатационная характеристика; выбор расчетного варианта, объекта и даты подсчета; сведения за период с начала разработки на каждую дату подсчета (накопленная добыча нефти, растворенного газа, свободного газа, воды, общее количество закачанных в пласт воды и газа, количество вошедшей в залежь пластовой воды); средние пластовые давления, пластовую температуру;
объемный коэффициент пластовой нефти, коэффициент сжимаемости пластовой нефти, давление насыщения; начальная и текущая растворимость газа в нефти, объемный коэффициент пластовой воды, коэффициент сжимаемости пород- коллекторов; отношение объема газовой шапки к объему нефтенасыщенной части залежи (для нефтегазовых залежей);
оценка уровня разведанности и точности подсчета запасов;
подсчет запасов нефти, газа, конденсата и содержащихся в них попутных компонентов производится раздельно для нефтяной, газовой, газонефтяной, газонефтеводяной, водонефтяной зонам для каждого объекта подсчета и месторождения в целом с обязательной оценкой перспектив всего месторождения;
запасы попутных компонентов, содержащиеся в нефти, газе и конденсате, имеющие промышленное значение, подсчитываются в границах подсчета запасов средние подсчетные значения измеряются в следующих величинах:
толщина в метрах; давление в мегаПаскалях с точностью до десятых долей единицы; площадь в тысячах квадратных метров, плотность нефти, конденсата и воды в граммах на один кубический сантиметр, а газа - в килограммах на один кубический метр (с точностью до тысячных долей единицы); коэффициенты пористости и нефте-газонасыщенности в долях единицы с округлением до сотых долей; коэффициенты извлечения нефти и конденсата в долях единицы с округлением до тысячных долей;
запасы нефти, конденсата, этана, пропана, бутанов, серы и металлов подсчитываются в тысячах тонн, газа - в миллионах кубических метров; гелия и аргона - в тысячах кубических метров с округлением до целых значений;
параметры и результаты подсчета запасов представляются в табличных формах 1-14, согласно приложению 2 к Требованию;
раздел сопровождают подсчетные планы по каждому подсчетному объекту в масштабах от 1:5000 до 1:50000, обеспечивающие необходимую точность замеров площадей. Планы составляют на основе структурной карты по кровле продуктивного коллектора или же хорошо прослеживающейся поверхности ближайшего репера; на планы наносят: положения внешнего и внутреннего контуров нефте- и газоносности, границы категорий запасов, все пробуренные на дату подсчета запасов скважины с нанесением устьев скважин и точек пересечения с кровлей соответствующего объекта подсчета; результаты опробования интервалов в глубинах и абсолютных отметках; результаты пробной и опытно-промышленной эксплуатации;
по разрабатываемым месторождениям с большим количеством эксплуатационных скважин информация о результатах опробования и пробной и опытно-промышленной эксплуатации представляется на отдельных приложениях;
12) в разделе "Сопоставление подсчитанных запасов с ранее утвержденными ГКЗ запасами полезных ископаемых":
сопоставление принятых подсчетных параметров с ранее утвержденными, анализ причин изменения подсчетных параметров с приведением конкретного фактического материала, обосновывающего изменение принятых величин;
сопоставление подсчитанных запасов нефти, газа, конденсата и содержащихся в них компонентов с запасами, ранее утвержденными ГКЗ, с указанием причин расхождений;
13) в разделе "Мероприятия по рациональному и комплексному использованию недр и охране окружающей среды в процессе поисково- разведочных работ" приводится краткое описание программы мероприятий по предотвращению аварий и иных опасных ситуаций, создающих угрозу жизни и здоровью людей и окружающей среде в процессе проведения нефтяных операций, анализ соблюдения недропользователем норм действующего законодательства в области недропользования и охраны окружающей среды. Для разрабатываемых месторождений приводится оценка влияния разработки месторождения на расположенные вблизи населенные пункты, природные объекты, подземные и поверхностные воды, даются рекомендации по охране окружающей среды от вредных отходов при применении существующих и рекомендуемых способов разработки;
14) в разделе "Качество и эффективность геологоразведочных работ":
анализ качества проведенных работ и подготовленности месторождения к следующему этапу освоения. Точность исследований методами разведочной геофизики, послуживших основанием для постановки поисково-разведочного бурения и оценка степени соответствия их результатов данным разведочного бурения; степень использования результатов исследования керна для обоснования подсчетных параметров. Отношение количества пробуренных скважин к количеству ликвидированных, оказавшихся за пределами залежей. Изученность залежей по высоте и площади опробованием, анализами керна и пластовых флюидов; запасы полезных ископаемых, приходящиеся на одну скважину и на один метр проходки;
15) в разделе "Заключение":
основные выводы о степени изученности геологического строения, количестве и качестве запасов нефти, газа и конденсата, комплексном использовании запасов месторождения, гидрогеологических, горно-технических условиях разработки месторождения. Соотношение запасов, находящихся на Государственном балансе запасов полезных ископаемых и подсчитанных в отчете;
рекомендации разработчиков по наиболее рациональному способу разработки месторождения;
оценка общих перспектив месторождения.
16) в разделе "Список использованных материалов" перечисляют все опубликованные и фондовые материалы, использованные при составлении отчета.
5. Требования к содержанию текстовых и графических приложений
12. В текстовых приложениях предусматриваются:
1) необходимая распорядительная документация, результаты рассмотрения материалов подсчета запасов научно техническом совете недропользователей, осуществлявших геологоразведочные работы или разработку, результаты рассмотрения материалов подсчета запасов Территориальной комиссией по запасам полезных ископаемых при Территориальном управлении геологии и недропользования, а также результаты дополнительных работ по специальным исследованиям (скважин, керна, пластовых флюидов), выполненным другими организациями (акты, описание методик исследований, протоколы); для разрабатываемых месторождений необходимо привести сведения о размерах добычи, потерь, списании утвержденных запасов, качестве получаемой продукции, полноте комплексного использования полезных ископаемых;
2) материалы по определению параметров, по операциям и результатам подсчета запасов.
13. Графические приложения должны содержать следующую информацию:
1) обзорную карту, на которой отображено административное положение
2) тектоническую схему региона с указанием структурного элемента, к которому приурочено месторождение;
3) средне-нормальный геолого-геофизический разрез;
4) геологические профили;
5) структурные карты по основным отражающим поверхностям, встреченным в разрезе месторождения;
6) схемы корреляции продуктивных горизонтов;
7) схемы обоснования флюидальных контактов;
8) подсчетные планы, содержащие структурные карты по кровле и подошве подсчетного объекта, карты эффективных толщин, карты эффективных нефте- и газонасыщенных толщин, таблицы результатов опробования и подсчетные таблицы;
9) планшеты с диаграммами геофизических исследований скважин с результатами интерпретации.
При большом фонде скважин на разрабатываемых месторождениях первичные материалы (геолого-геофизические разрезы скважин и акты опробования) представляют по части скважин, равномерно расположенных на площади месторождения и характеризующих особенности геологического строения и нефтегазоносности месторождения (далее - "базовые" скважины).
Обоснование выбора "базовых" скважин недропользователь представляет в ГКЗ.
По результатам экспертизы представленных материалов ГКЗ соответствующим протоколом утверждает список "базовых" скважин. Оригинал протокола включается в текстовые приложения.
14. При большом объеме таблиц результатов интерпретации материалов геофизических исследований скважин допускается представлять их на бумажном носителе только по "базовым" скважинам, а таблицы по всем скважинам представлять в электронном виде.
6. Требования к содержанию и оформлению технико-экономического обоснования коэффициентов извлечения нефти, газа и конденсата
15. Технико-экономические обоснования (ТЭО) коэффициентов извлечения нефти, газа, конденсата и содержащихся в них компонентов оформляют отдельной книгой, к которой прилагают необходимые текстовые и графические приложения.
16. ТЭО проводится по каждой залежи и в целом по месторождению.
17. При составлении ТЭО учитывается необходимость наиболее полного извлечения нефти, газа и конденсата из недр при оптимальном режиме разработки залежи до предела экономической рентабельности с применением апробированных для данных конкретных условий технологий и техники добычи c соблюдением требований рационального недропользования.
18. Расчеты коэффициентов извлечения проводят на геологических запасах для разведанных месторождений категорий С и С , а для разрабатываемых - категорий А+В+С и С .
19. ТЭО проводятся по результатам технологических и технико- экономических расчетов нескольких вариантов системы разработки.
20. В тексте ТЭО необходимо отразить следующие сведения:
краткую характеристику геологического строения месторождения и его геологические запасы;
физические параметры продуктивных пластов и характеристики их неоднородности;
физико-химические свойства флюидов в пластовых и поверхностных условиях;
анализ результатов опробования, пробной и опытно-промышленной эксплуатации, опытно-промышленных работ в случае их проведения;
обоснование расчетных геолого-физических моделей залежей;
обоснование эксплуатационных объектов;
выбор расчетных вариантов разработки;
выбор методических средств прогнозирования коэффициентов извлечения;
обоснование нормативов капитальных вложений и эксплуатационных затрат, принятых для расчета экономических показателей разработки;
технико-экономические показатели вариантов разработки и оценка коэффициентов извлечения.
21. Показатели ТЭО представляются в табличных формах 1-5, согласно Приложению 3 к Требованиям.
Приложение 1 к Требованиям к содержанию и объему геолого-геофизических материалов по подсчету запасов нефти, газа, конденсата и попутных компонентов, представляемых на государственную экспертизу ОСНОВНЫЕ ЕДИНИЦЫ ИЗМЕРЕНИЙ, УПОТРЕБЛЯЕМЫЕ ПРИ ПОДСЧЕТЕ ЗАПАСОВ Таблица 1 Перевод некоторых величин в системы измерения СИ и СГС Перевод из системы СИ Перевод из системы СГС Единица измерения в систему СГС в систему СИ Плотность 1 кг/м = 10 г/см -3 1 г/см кг/м 3 Давление 1 Па = 10 дин/см 2 1 дин/см = 10 Па Поверхностное 1 н/м = 10 дин/см 1 дин/см = 10 н/м натяжение 1 м /с = 10 Ст 1 Ст = 10 м /с Динамическая Перевод из внесистемной вязкость во внесистемную Кинематическая 1 м = 10 Д = 10 мД 1 Д = 10 м = 1 мкм 2 1 мД = 1 10 мкм = фм 2 Проницаемость Примечание Н - ньютон Па - паскаль фм - фемтометр П - пуаз Ст - стокс с - секунда Д - дарси Таблица 2 Соотношения между единицами измерения давления в Па В мм. рт. ст.
В атм.
1 Па 0,750064 10 -2 0,9869 10 5 1 кгс/м 2 9,80665 0,0735561 1 атм (техническ.)
9,80665 10 4 735,561 0,9678 1 атм (физическ.)
1,01325 10 5 760,000 1 мм.вод.ст.
0,9678 10 -4 1 бар.
750,064 0,9869 1 мм.рт.ст. (тор)
133,322 1,31579 10 -3 Таблица 3 Таблица перевода английских мер в метрические Английские меры Метрические Для перевода в меры метрич. меры умножить на:
Acre (акр)
га 0,4047
Barrel (баррель)
л
Gallon (галлон американский)
3,785
(галлон английский)
Inch (дюйм)
см
Sguare inch (кв. дюйм)
см 2 6,452
Sguare foot (кв. фут)
м 2 0,00929
Yard (ярд)
м 0,914
Sguare yard (кв. ярд)
0,8361
Cubic feet per barrel м /м 3 0,1781 (куб.фут/баррель)
Cubic feet per minute м /час 1,699 (куб.фут/мин.)
Mile (миля)
км 1,609
Pound (Ib) (фунт английский)
кг 0,454
Pounds per sg. inch атм 0,06805 (фунт/кв. дюйм)
Foot (фут)
0,3048
Sguare mile (кв. миля)
Таблица 4
Таблица перевода градусов вязкости по шкале Американского нефтяного института (А. Р. I.) в значении удельного веса Град. A.P.I.
Уд. вес при
Уд. вес при 60 о 60 Фаренгейта Фаренгейта 1,0000 0,7587 0,9659 0,7389 0,9340 0,7201 0,9042 0,7022 0,8762 0,6852 0,8498 0,6690 0,8251 0,6536 0,8017 0,6388 0,7796 0,6247 0,6112 Приложение 2 ПАРАМЕТРЫ И РЕЗУЛЬТАТЫ ПОДСЧЕТА ЗАПАСОВ Техническое состояние скважин N Ка- Сроки Глубина Горизонт Конст- Высота Стои- Сос- п/п скв.
те- бурения скважины, рукция подъема мость тоя- го- сква- цемен- факти- ние рия жины, та, м чески н окон- п ф факт.
мм/м тыс.
жины а чание р тенге ч к е т.
Результаты опробования скважин Дата Ин- Г Ис- Диа- Спо- Фак- Давление, (нача- тер- кус метр соб ти- МПа ло и вал ств.
и вск- оп- шту- чес.
з т конец за- глу- рыт.
ро- цера, время ис- робы- бой, бина бов.
ра- б у пыт.)
ван.
спус- ри- гори- боты с ка зон- шайб, щтуц.
й
НКТ, та мм час пыта- в ния Продолжение таблицы 2 Деп- Дебит Сред- П Ста- Коэффи- Газо- Плас- При- рес- неди- тис- циент вый товая меча- газа, нефти воды, сия, нами- чес- продук- фак- темпе- м / кий тивн.
тор, ратура, сут.
уро- м /МПа м /т о С вень, т, Химический состав и физические свойства пластовых вод Интер- Продук- Удель- Соле- Компонентный тивный отбора ный ность, состав: мг/л, горизонт вес, Ве мг-экв/л, проб, г/см 3 %-экв HCO 3- SO4 2- C1 - Мине- Клас- Коэф.
Тип pН
Общая
Вяз- рали- сифи- мета- по жест- кость, зация, кация мор- Су- кость сСт г/л физа- ли- мг-экв/л Паль- ции ну Ca 2+ Mg 2+ Na + K + меру Результаты анализов керна Опи- Гори- Уд.
Пористость доли ед.
Насыщенность, сание зонт вес доли ед.
образ- поро- зерен
Кп неф- водой цов ды откр.
полн тью
Фракционный состав, % Кар- Орга- бонат- прони- низа- размер зерен, мм ция более 0,20- Менее цае- доли мость, ед.
15 м 3
Таблица 5
Физико-химические свойства нефти Полт- Кинематическая вязкость, сСт Температура, 0 С пер- 20 С 30 С 40 С 50 С 100 С вспыш- застыва- фора- ки ции, Групповой углеводородный состав, % пара- сера вода метано- аро- смолы ас- мех.
фин по ДС нафте- ма сили- фаль- при- новые тич.
ка- тены меси гель
Продолжение табл. 5
Золь-
Кок-
Моляр-
Фракционный состав по Энглеру, % ность суе- н.к.
150 С 200 С 250 С 300 С Таблица 6 Анализы газа Го- Теплотворность Содержание, вес. % низшая высшая Ме- Этан Про- Изо- ккал/м 3 тан пан бутан ты Содержание, Плот- вес. % вес по Ге- Угле- Азот Кисло- Бу- Окись Пен- Водо- отно- лий кис- род угле- шению лый рода к воз- газ духу Таблица 7 Характеристика свободного газа Ус- Коэфф. сжимае- Поправки Объ- ло- товое ве- вед.
мости, емн.
вия дав- ден.
тем- коэфф.
от- опро- ление ратура ра бо- бова- на проб абс.
кри- крит.
На отм., темп- отк- давл., МПа ра, лоне- пе- ту- ру ко- Бой- ля- ма- риот- Продолжение табл. 7 Содержание, % мол. (г/см )
М
Э
Б
Се-
А
Других абс., тан+ полез- +выс- во- г лого ных шие до- газа иско- ситель- я пае- ная, да мых д. ед (ука- зать каких)
Таблица 8
Характеристика стабильного конденсата Пласт Интервал Пробы Пластовое опробы- конденсата, давление глубина число вания, г / см 3 (Ро), МПа отбора, Пластовая Относи- Содержание, масс. % температура тельная Парафина Серы Воды (Тпл), 0С плотность полезных для ископаемых С +высшие (указать Продолжение табл. 8 Молеку- Содер- Давление макси- Груп- Приме- лярная начала жание мальной повой масса сжимае- конден- состав мости сации в сата, сации С + пласте г/м 3 (Рмк), сата высшие (Рнк), стаб./ сырой Таблица 9 Сведения о разработке или пробной эксплуатации месторождения (залежи)
Диаметр
Ртр,
Рзатр,
Рпл,
Рзаб, исследо- штуцера, атм.
горизонт, вания
N скв.
Qн,
Qг,
Qв,
Ислед.
Примечание м /сут.
обвод- герметич- ненности ности, С Таблица 10 Таблица принятых в подсчет величин пористости и насыщения Блок ГАЗ НЕФТЬ Нэфф.
Кп ср. взв
Кг ср. взв
Кп ср.
Кн ср.
взв
Таблица 11
Сводная таблица подсчета запасов нефти и растворенного в нефти газа Зо- Кате- Площадь Средне Объем Коэффициенты, гория взве- тивности, шенная тивных пере- тыс. м 2 эффек- пород, рытой тена- счет- тивная тыс. м 3 порис- сыщен- толщина, тости ности Продолжение табл. 11 Геоло- Извле- Газосо- гичес- каемые держа- гические нефти, кие извле- запасы ние, чения раство- тыс.т.
ренного т.т.
млн.м 3
Таблица 12
Подсчет запасов газа и конденсата З К Пло- Поправка Поп- щадь невз- газо- циенты давление, за откл.
равка вешен- насы- отклонение за нос- ная щен- от закона Бойля- пера- ти, Мариотта туру по- га- на- м 3 рис- зо- ча- неч- чаль- щенная то- ль- ное толщ., сти сы- ти Продолжение таблицы 12 Нача- Потен- Начальн.
Начальные льные циаль- извлек.
геоло- гическ.
содер- конденс., техни- тыс. т.
сухого ческих стаби- атмо- плас- льного млн. м 3 сфер в тового кон- физи- ден- ческие млн.
Таблица 13
Подсчет запасов парафина Учас- Запасы нефти, Запасы парафина, ток, тыс. т блок парафина, геологи- доли единиц.
Таблица 14
Подсчет запасов серы
Содержание
Запасы серы, серы,
Приложение 3
ТАБЛИЦЫ К ТЭО КОЭФФИЦИЕНТОВ ИЗВЛЕЧЕНИЯ Характеристика толщины пластов Толщина Наименование Зоны пласта По пласту водо- в целом тяная вая нефтя- нефе- водя- Среднее значение, м Коэффициент вариации, изменения, м Нефтена-сыщенная Средневзве- шенное доли ед Газона- сыщенная Эффек- Непрони- цаемых разделов Статические показатели характеристик неоднородности пласта (горизонта)
Кол-
Коэффициент песчанистости, Коэффициент расчлененности, Ха- Другие во рак- коэф- фициен- средн.
коэфф ин- сред- жин значен.
вариац терв нее вариац.
терв.
тика из- зна- изме- пре- мен.
чение нен.
рыви- стос-
Характеристика коллекторских свойств и нефтегазонасыщенности пласта Вид Наимено- Параметры иссле- вание Проница- дований емость, мкм 2 открытой начальной пористости, нефтенасы- газонасы- щенности, Количество Лабора- скажин торные (керна)
определений значение изменения Геофизи- Гидро- динами- Среднее- Основные показатели состояния разработки на дату расчета КИН Показатели Пласты По место- (эксплуатационные объекты)
рождению
Накопленная добыча нефти, тыс. т Добыча жидкости в пластовых условиях, тыс м 3 Обводненность продукции скважины (по массе), % Среднесуточный дебит 1 скважины, т/сут:
по нефти по жидкости
Темп отбора нефти от начальных запасов, % Накопленная закачка, тыс. м 3 Компенсация отбора закачкой, % текущая накопленная Средняя приемистость 1 нагнетательной скважины, м /сут Забойное давление в добывающих скважинах, МПа нагнетания, МПа Исходные геолого-физические характеристики эксплуатационных объектов Объекты Средняя глубина залегания, м Тип залежи Тип коллектора Площадь нефтеносности, тыс. м 2 Площадь газоносности, тыс. м 2 Пористость, доли ед.
Средняя насыщенность нефтью (газом).
Проницаемость, мкм 2
Коэффициент песчанистости, доли ед.
Коэффициент расчлененности, доли ед.
Пластовая температура. С Пластовое давление, МПа Вязкость нефти в пластовых условиях, МПас Плотность нефти в пластовых условиях, т/м 3 Объемный коэффициент нефти, доли ед.
Содержание в нефти (газе). % серы парафина Давление насыщения нефти газом, МПа Газосодержание нефти, м /т Содержание стабильного конденсата, Вязкость воды в пластовых условиях, Плотность воды в пластовых условиях, Средняя продуктивность, 10 м (сут. МПа)
Средняя приемистость, 10 м (сут. МПа)
Начальные геологические запасы нефти, (утвержденные ГКЗ РК или состоящие на Государственном балансе полезных ископаемых РК)* в том числе по категориям С , С .
Начальные геологические запасы на Государственном балансе полезных ископаемых РК)* в том числе по категориям С , С .
Коэффициент нефтеизвлечения, доли ед., в том числе по запасам категорий С , С .
газа, млн. м 3 конденсата, тыс. т Коэффициент извлечения конденсата * - для месторождений, запасы которых утверждаются повторно