Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 20 шілдедегі N 83 Қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет Министрлігінде 2007 жылғы 27 тамызда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 4895 болып енгізілді.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық банк Басқармасының 2008 жылғы 28 қарашадағы N 100 Қаулысымен.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Арнайы қаржы компанияларының бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2006 жылғы 27 қазандағы N 108 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Күші жойылды - ҚР Ұлттық банк Басқармасының 2008.11.28 N 100 Қаулысымен.
Арнайы қаржы компанияларындағы бухгалтерлік есепті жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының» "Арнайы қаржы компанияларының бухгалтерлік есеп жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2006 жылғы 27 қазандағы N 108 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 4484 тіркелген) мынадай толықтырулар енгізілсін:
көрсетілген қаулымен бекітілген Арнайы қаржы компанияларының бухгалтерлік есеп жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:
4-тарау мынадай мазмұндағы 19-1 - 19-7-тармақтармен толықтырылсын:
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды "19-1. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді форвардқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
шартты талаптар мен міндеттемелердің сомасына:
Дт 1021 Қаржы активтерін сатып алу бойынша шартты талаптар Кт 1071 Қаржы активтерін сату бойынша шартты міндеттемелер.
Активті (бағалы қағаздарды, шетел валютасын және басқа активтерді) сатып алуға немесе сатуға форвард жасау күні туынды қаржы құралының әділ құны нөлге тең.
Арнайы қаржы компаниясының есеп саясатымен белгіленген кезеңділікпен форвардты қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
форвардтың әділ құнының оң өзгерісінің сомасына:
Дт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (форвардты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
Кт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер;
форвардтың әділ құнының теріс өзгерісінің сомасына:
Дт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Кт 603 Тағы басқалары (форвардты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
форвардтың әділ құнын оң/теріс түзетудің есебіндегі сомаға:
Дт 603 Тағы басқалары (форвардты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
Кт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (форвардты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
Форвардты орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
нетто негізде есеп айырысқан жағдайда арнайы қаржы компаниясы ақша аударған кезде:
Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық валютадағы ағымдағы шоттарындағы бөлінген активтері;
нетто негізде есеп айырысқан жағдайда қарсы әріптестен ақша алған кезде:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық валютадағы ағымдағы шоттарындағы бөлінген активтері Кт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (форвардты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
форвард талаптары бойынша базалық активті сатып алған кезде:
сатып алған базалық активтің құнына:
Дт 40101 Саудаға арналған бағалы қағаздар 40102 Сатуға арналған қолда бар бағалы қағаздар 40201 Саудаға арналған бағалы қағаздар 40202 Сатуға арналған қолда бар бағалы қағаздар 40203 Өтелгенге дейін ұсталатын бағалы қағаздар 403 Басқа да қаржы инвестициялары (тазартылған қымбат металдармен басқа активтерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық (шетел валютасын есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
603 Тағы басқалары (форвардты есепке алуға арналған жеке Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 403 Басқа да қаржы инвестициялары (форвардты есепке алуға форвардтың талаптары бойынша базалық активтерді сату кезінде:
сатылатын активтің құнына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (форвардты есепке алуға 40101 Саудаға арналған бағалы қағаздар шот);
активтерді сатып алуға/сатуға форвардты қайта бағалаудан іске асырылған кірістер сомасына:
Дт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Кт 72708 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылған кірістер;
активтерді сатып алуға/сатуға форвардты қайта бағалаудан іске асырылған шығыстар сомасына:
Дт 84508 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Кт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылған шығыстар.
Бір мезгілде, борыштық бағалы қағаздарды сатып алу және сату кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3735 тіркелген "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілері жүзеге асыратын сатып алынған борыштық бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2005 жылғы 6 маусымдағы N 65 қаулысында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
19-2. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді фьючерстерге орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт 1022 Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты талаптар (активтік шоттар бойынша)
Кт 1072 Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты міндеттемелер (активтік операциялар бойынша).
Активтерді сатып алуға немесе сатуға фьючерс жасау күні туынды қаржы құралының әділ құны нөлге тең.
Жасалған фьючерс бойынша маржа төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт 35201 Брокерлермен есеп айырысу Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық валютадағы ағымдағы шоттарындағы бөлінген активтері.
Брокерге фьючерс жасау үшін комиссия төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт 82182 Брокерлік-дилерлік қызмет көрсету үшін комиссиялық шығыстар Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Арнайы қаржы компаниясының қосымша маржаны төлеуі немесе маржаның есебіндегі рұқсат етілген соманы есептен шығаруы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
арнайы қаржы компаниясы қосымша төлеген маржаның сомасына:
Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық арнайы қаржы компаниясы маржаның есебіндегі рұқсат етілген соманы есептен шығарған кезде:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 35201 Брокерлермен есеп айырысу.
Арнайы қаржы компаниясының есеп саясатымен белгіленген кезеңділікпен активтерді сатып алуға/сатуға фьючерсті әділ құны бойынша қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
фьючерстің әділ құнының оң өзгеруі сомасына:
Дт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
Кт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
фьючерстің әділ құнының теріс өзгеруі сомасына:
Дт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
Кт 603 Тағы басқалары (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
фьючерстің әділ құнын оң/теріс түзетудің есебіндегі сомаға:
Дт 603 Тағы басқалары (фьючерстерді есепке алуға арналған Кт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
Фьючерс бойынша ашық позицияны жабу күні мынадай бухгалтерлік арнайы қаржы компаниясы фьючерстің құнын нетто негізде ақшамен өтеген кезде (ашық позицияны жабу):
Кт 35201 Брокерлермен есеп айырысу қарсы әріптес фьючерсті нетто негізде өтеген кезде:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 403 Басқада қаржы инвестициялары (фьючерстерді есепке 35201 Брокерлермен есеп айырысу;
базалық активті фьючерс талаптары бойынша сатып алған кезде:
сатып алған активтің құнына:
603 Тағы басқалары (фьючерстерді есепке алуға арналған Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 403 Басқа да қаржы инвестициялары (фьючерстерді есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
базалық активтер фьючерс талаптары бойынша сатылған кезде:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 35201 Брокерлермен есеп айырысу шот).
Бір мезгілде, борыштық бағалы қағаздарды сатып алу және сату кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3735 тіркелген "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілері жүзеге асыратын сатып алынған борыштық бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2005 жылғы 6 маусымдағы N 65 қаулысында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
19-3. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді активтермен "колл"/"пут" опциондарын сатып алу бойынша операцияларға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
шартты талаптардың сомасына:
Дт 1028 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл"
1029 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут"
Кт 1078 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл" - қарсы шот 1079 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут" - қарсы шот;
сатып алынған "колл"/"пут" опционы бойынша төленген сыйлықақы сомасына:
Дт 403 Басқада қаржы инвестициялары (опционды есепке алуға Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Арнайы қаржы компаниясының есеп саясатымен белгіленген кезеңділікпен, сондай-ақ мәмілені жабу күні сатып алынған "колл"/"пут" опционын әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге сатып алынған "колл"/"пут" опционының әділ құнының оң өзгерісінің Кт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер;
сатып алынған опционның әділ құнының теріс өзгерісінің сомасына:
Дт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Кт 403 Басқада қаржы инвестициялары (опционды есепке алуға Ашық позицияны жабу немесе сатып алынған "колл"/"пут" опционын орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
сатып алынған "колл"/"пут" опционының талаптары бойынша шартты талаптардың сомасына:
Дт 1078 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл" - Кт 1028 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл"
1029 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут";
қарсы әріптес "колл"/"пут" опционының құнын ақшамен өтеген Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық арнайы қаржы компаниясы базалық активті "колл" опционның талаптары бойынша сатып алған кезде:
сатып алынған активтердің құнына:
арнайы қаржы компаниясы базалық активтерді сатып алынған "пут"
опционының талаптары бойынша сатқан кезде:
сатылатын активтердің құнына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық сатып алынған "колл"/"пут" опционы бойынша іске асырылған кірістердің Дт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар 72708 Басқа да бағалаудан іске асырылған кірістер;
сатып алынған "колл"/"пут" опционы бойынша іске асырылған шығыстардың сомасына:
Дт 84508 Басқа да бағалаудан іске асырылған шығыстар 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар.
Бір мезгілде, борыштық бағалы қағаздарды сатып алу және сату кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3735 тіркелген "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілері жүзеге асыратын сатып алынған борыштық бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2005 жылғы 6 маусымдағы N 65 қаулысында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
19-4. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді сатылған активтермен "колл"/"пут" опциондары бойынша операцияларға орналастыру сатылған "колл"/"пут" опционының шарттары бойынша шартты талаптар Дт 1030 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут" - 1031 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл"
- қарсы шот
Кт 1080 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут"
1081 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл";
алынған сыйлықақы сомасына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 603 Тағы басқалары (опционды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
Арнайы қаржы компаниясының есеп саясатымен белгіленген кезеңділікпен, сондай-ақ мәмілені жабу күні сатылған "колл"/"пут" опционын әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге "колл"/"пут" опционының әділ құнының оң өзгерісінің сомасына:
Кт 603 Тағы басқалары (опционды есепке алуға арналған жеке 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер;
опционының әділ құнының теріс өзгерісінің сомасына:
Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Кт 603 Тағы басқалары (опционды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
Ашық позицияны жабу немесе сатылған "колл"/"пут" опционын орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
сатылған "колл"/"пут" опционының шарттары бойынша шартты Дт 1080 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут"
1081 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл"
Кт 1030 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "пут" - 1031 Сатып алынған опциондық келісім-шарттар - "колл" - "колл"/"пут" опционының құнын ақшамен өтеген кезде (ашық позицияны жабу):
Дт 603 Тағы басқалары (опционды есепке алуға арналған жеке Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық базалық активтер сатылған жағдайда:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 603 Тағы басқалары (опционды есепке алуға арналған жеке Кт 40101 Саудаға арналған бағалы қағаздар базалық активтер сатып алынған жағдайда:
сатылған "колл"/"пут" опционы бойынша іске асырылған кірістердің сомасына:
Дт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар 72708 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылған кірістер;
сатылған "колл"/"пут" опционы бойынша іске асырылған шығыстардың Дт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылған шығыстар Кт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар.
Бір мезгілде, борыштық бағалы қағаздарды сатып алу және сату кезінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3735 тіркелген "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілері жүзеге асыратын сатып алынған борыштық бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2005 жылғы 6 маусымдағы N 65 қаулысында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
19-5. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді валюталық своптарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
шетел немесе ұлттық валютадағы талаптардың сомасына:
Дт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (валюталық свопты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық шетел немесе ұлттық валютадағы міндеттемелердің сомасына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 603 Тағы басқалары (валюталық свопты есепке алуға Валюталық своп бойынша сыйақы түрінде кірістер мен шығыстарды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Кт 72428 Сыйақы алуға байланысты басқа да кірістер;
Дт 83127 Сыйақы төлеуге байланысты басқа да кірістер Валюталық своп бойынша сыйақы төлеу немесе алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
алынатын сыйақы сомасына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 403 Басқа да қаржы инвестициялары (валюталық свопты есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
төленген сыйақы сомасына:
Дт 603 Тағы басқалары (валюталық свопты есепке алуға Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Валюталау күні валюталық свопты жабу бойынша мынадай бухгалтерлік Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 19-6. Бөлінген активтер бойынша уақытша бос түсімдерді пайыздық своптарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
егер арнайы қаржы компаниясы мәміленің шарттары бойынша төлемдерді өзгермелі пайыздық ставка бойынша жүзеге асырып, белгіленген пайыздық ставка бойынша алса:
Дт 1026 Белгіленген пайыздық своп Кт 1076 Өзгермелі пайыздық своп;
егер арнайы қаржы компаниясы шартты мәмілелер бойынша төлемдерді белгіленген пайыздық ставка бойынша жүзеге асырса, ал өзгермелі пайыздық ставка бойынша алса:
Дт 1027 Өзгермелі пайыздық своп Кт 1077 Белгіленген пайыздық своп.
Пайыздық свопты қайта бағалауды арнайы қаржы компаниясының есеп саясатымен белгіленген кезеңділікпен жүзеге асырған кезде, мынадай оң айырманың сомасына:
Кт 72705 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған кірістер;
теріс айырманың сомасына:
Дт 84505 Басқа да қайта бағалаудан іске асырылмаған шығыстар Мерзімдік төлемдерді жүргізген күні пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізілгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге алынған сыйақының сомасына:
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 72708 Басқа да бағалаудан іске асырылған кірістер;
төленген сыйақының сомасына:
Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Ашық позицияны жабу немесе пайыздық свопты жабу күні мынадай пайыздық свопты сатып алған кезде шартты талаптардың сомасына:
Дт 1076 Өзгермелі пайыздық своп Кт 1026 Белгіленген пайыздық своп;
пайыздық свопты сатқан кезде шартты талаптардың сомасына:
Дт 1077 Белгіленген пайыздық своп Кт 1027 Өзгермелі пайыздық своп;
Дт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық Кт 44190 Арнайы қаржы компаниясының кастодиан банктегі ұлттық 19-7. 39-Халықаралық қаржылық есептік стандарттарының талаптарына сәйкес тәуекелдерді хеджирлеу мақсатында туынды қаржы құралдарымен жасалған мәмілелерді жүзеге асыру кезінде хеджирлеу құралы болып табылатын туынды қаржы құралын қайта бағалау нәтижелері есепке алу кезінде сол жіктеу баптарына жатқызылады және нетто негізде қаржылық есептілікте ашып көрсетіледі.".
2. Осы қаулы Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелген күннен бастап он төрт күн өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі.
3. Бухгалтерлік есеп департаменті (Шалғымбаева Н.Т.):
1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізу шараларын қабылдасын;
2) осы қаулы Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткен күннен бастап он күндік мерзімде оны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі орталық аппаратының мүдделі бөлімшелеріне, Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігіне, "Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы" заңды тұлғалар бірлестігіне, арнайы қаржы компанияларына және екінші деңгейдегі банктерге жіберсін.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары Г.З. Айманбетоваға жүктелсін.
Ұлттық Банк
Төрағасы

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 20 июля 2007 года N
83. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 27 августа 2007 года N 4895. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 28 ноября 2008 года N 100 О внесении дополнений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 октября 2006 года N 108 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета специальными финансовыми компаниями"
1. В постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 октября 2006 года N 108 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета специальными финансовыми компаниями"
(зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 4484) внести следующие дополнения:
в Инструкции по ведению бухгалтерского учета специальными финансовыми компаниями, утвержденной указанным постановлением:
главу 4 дополнить пунктами 19-1 - 19-7 следующего содержания:
"19-1. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам в форвард осуществляется следующая бухгалтерская запись:
на сумму условных требований и обязательств:
Дт 1021 Условные требования по покупке финансовых активов Кт 1071 Условные обязательства по продаже финансовых активов.
В день заключения форварда на покупку или продажу актива (ценных бумаг, иностранной валюты и других активов) справедливая стоимость производного финансового инструмента равна нулю.
При осуществлении переоценки форварда с периодичностью, установленной учетной политикой специальной финансовой компании, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму положительного изменения справедливой стоимости форварда:
Дт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета форварда)
Кт 72705 Нереализованные доходы от прочей переоценки;
на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости форварда:
Дт 84505 Нереализованные расходы от прочей переоценки Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета форварда);
на сумму числящейся положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости форварда:
Дт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета форварда)
Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета форварда).
На дату исполнения форварда осуществляются следующие бухгалтерские записи:
при перечислении денег специальной финансовой компанией в случае расчетов на нетто основе:
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на текущих счетах в банке-кастодиане в национальной валюте;
при получении денег от контрпартнера в случае расчетов на нетто основе:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на текущих счетах в банке-кастодиане в национальной валюте Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета форварда);
при приобретении базового актива по условиям форварда:
на стоимость приобретенного базового актива:
Дт 40101 Ценные бумаги, предназначенные для торговли 40102 Ценные бумаги, имеющиеся в наличии для продажи 40201 Ценные бумаги, предназначенные для торговли 40202 Ценные бумаги, имеющиеся в наличии для продажи 40203 Ценные бумаги, удерживаемые до погашения 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета аффинированных драгоценных металлов и других активов)
44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на текущих счетах в банке-кастодиане в национальной валюте (отдельный субсчет для учета иностранной валюты)
603 Прочие (отдельный субсчет для учета форварда)
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета при продаже базовых активов по условиям форварда:
на стоимость продаваемого актива:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета форварда)
40101 Ценные бумаги, предназначенные для торговли 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета аффинированных драгоценных металлов и других активов)
(отдельный субсчет для учета иностранной валюты);
на сумму реализованных доходов от переоценки форварда на покупку /продажу активов:
Дт 72705 Нереализованные доходы от прочей переоценки Кт 84505 Нереализованные расходы от прочей переоценки Кт 72708 Реализованные доходы от прочей переоценки;
на сумму реализованных расходов от переоценки форвардной сделки на покупку/продажу активов:
Дт 84508 Реализованные расходы от прочей переоценки Кт 84505 Нереализованные расходы от прочей переоценки.
Одновременно, при приобретении и продаже долговых ценных бумаг осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 6 июня 2005 года N 65 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с приобретенными долговыми ценными бумагами, осуществляемых отдельными субъектами финансового рынка Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 3735.
19-2. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам во фьючерсы осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Дт 1022 Условные требования по покупке финансовых фьючерсов (по активным счетам)
Кт 1072 Условные обязательства по покупке финансовых фьючерсов (по активным операциям).
В день заключения фьючерса на покупку или продажу активов справедливая стоимость производного финансового инструмента равна нулю.
При выплате маржи по заключенному фьючерсу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Дт 35201 Расчеты с брокерами Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на текущих счетах в банке-кастодиане в национальной валюте.
При оплате комиссии брокеру за заключение фьючерса осуществляется Дт 82182 Комиссионные расходы за брокерско-дилерские услуги Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на При выплате специальной финансовой компанией дополнительной маржи или списании допустимой суммы числящейся маржи осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму маржи, дополнительно выплаченной специальной финансовой компанией:
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на при списании специальной финансовой компанией допустимой числящейся маржи:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 35201 Расчеты с брокерами.
При осуществлении переоценки фьючерса на покупку и/или продажу активов по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой специальной финансовой компании, осуществляются следующие на сумму положительного изменения справедливой стоимости фьючерса:
Дт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета фьючерсов)
Кт 72705 Нереализованные доходы от прочей переоценки (отдельный субсчет для учета фьючерсов);
на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости фьючерса:
Дт 84505 Нереализованные расходы от прочей переоценки (отдельный субсчет для учета фьючерсов)
Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета фьючерсов);
на сумму числящейся положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости фьючерса:
Дт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета фьючерсов)
учета фьючерсов).
На дату закрытия открытой позиции по фьючерсу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
при погашении специальной финансовой компанией стоимости фьючерса (закрытие открытой позиции) деньгами на нетто основе:
Кт 35201 Расчеты с брокерами при погашении контрпартнером фьючерса на нетто основе:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 35201 Расчеты с брокерами;
при приобретении базового актива по условиям фьючерса:
на стоимость приобретенного актива:
603 Прочие (отдельный субсчет для учета фьючерсов)
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на учета фьючерсов);
при продаже базовых активов по условиям фьючерса:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 35201 Расчеты с брокерами (отдельный субсчет для учета иностранной валюты).
Одновременно, при приобретении и продаже долговых ценных бумаг осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 6 июня 2005 года N 65 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с приобретенными долговыми ценными бумагами, осуществляемых отдельными субъектами финансового рынка Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 3735.
19-3. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам в операции по приобретению опционов "колл"/"пут" с активами осуществляется следующая бухгалтерская запись:
на сумму условных требований:
Дт 1028 Приобретенные опционные контракты - "колл"
1029 Приобретенные опционные контракты - "пут"
Кт 1078 Приобретенные опционные контракты - "колл"- контрсчет 1079 Приобретенные опционные контракты - "пут" - контрсчет;
на сумму выплаченной премии по приобретенному опциону "колл"/"пут":
учета опциона)
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на С периодичностью, установленной учетной политикой специальной финансовой компании, а также на дату закрытия сделки, производится переоценка приобретенного опциона "колл"/"пут" по справедливой стоимости и на сумму положительного изменения справедливой стоимости приобретенного опциона "колл"/"пут":
Дт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета опциона)
на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости приобретенного опциона:
Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета опциона).
На дату закрытия открытой позиции или исполнения приобретенного опциона "колл"/"пут" осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму условных требований по условиям приобретенного опциона "колл"
/"пут":
Дт 1078 Приобретенные опционные контракты - "колл" - контрсчет 1079 Приобретенные опционные контракты - "пут" - контрсчет Кт 1028 Приобретенные опционные контракты - "колл"
1029 Приобретенные опционные контракты - "пут";
при погашении контрпартнером стоимости опциона "колл"/"пут" (закрытие открытой позиции) деньгами:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета опциона);
при приобретении специальной финансовой компанией базового актива по условиям опциона "колл":
на стоимость приобретенных активов:
при продаже специальной финансовой компанией базовых активов по условиям приобретенного опциона "пут":
на стоимость продаваемых активов:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на на сумму реализованных доходов по приобретенному опциону "колл"/"пут":
72708 Реализованные доходы от прочей переоценки;
на сумму реализованных расходов по приобретенному опциону "колл"/"
пут":
72705 Нереализованные доходы от прочей переоценки Одновременно, при приобретении и продаже долговых ценных бумаг осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 6 июня 2005 года N 65 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с приобретенными долговыми ценными бумагами, осуществляемых отдельными субъектами финансового рынка Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 3735.
19-4. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам в операции по проданным опционам "колл"/"пут" с активами на сумму условных требований по условиям проданного опциона "колл"/"
Дт 1030 Проданные опционные контракты "пут" - контрсчет 1031 Проданные опционные контракты "колл" - контрсчет Кт 1080 Проданные опционные контракты - "пут"
1081 Проданные опционные контракты - "колл";
на сумму полученной премии:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета опциона).
С периодичностью, установленной учетной политикой специальной финансовой компании, а также на дату закрытия сделки производится переоценка по справедливой стоимости проданного опциона "колл"/"пут", осуществляются на сумму положительного изменения справедливой стоимости опциона "колл"/"пут":
Дт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета опциона)
на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости опциона:
На дату закрытия открытой позиции или исполнения проданного опциона "колл"/"пут" осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму условных требований по условиям проданного опциона "колл"/"
Дт 1080 Проданные опционные контракты - "пут"
1081 Проданные опционные контракты - "колл"
Кт 1030 Проданные опционные контракты "пут" - контрсчет 1031 Проданные опционные контракты "колл" - контрсчет;
в случае погашения стоимости опциона "колл"/"пут" (закрытие открытой позиции) деньгами:
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на в случае продажи базовых активов:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 603 Прочие (отдельный субсчет для учета опциона)
Кт 40101 Ценные бумаги, предназначенные для торговли в случае приобретения базовых активов:
Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета опциона)
на сумму реализованных доходов по проданному опциону "колл"/"пут":
на сумму реализованных расходов по проданному опциону "колл"/"пут":
Одновременно, при приобретении и продаже долговых ценных бумаг осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 6 июня 2005 года N 65 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с приобретенными долговыми ценными бумагами, осуществляемых отдельными субъектами финансового рынка Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 3735.
19-5. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам в валютные свопы осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму требований в иностранной или национальной валюте:
учета валютного свопа)
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на на сумму обязательств в иностранной или национальной валюте:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета валютного свопа).
При начислении доходов и расходов в виде вознаграждения по валютному свопу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму доходов:
Кт 72428 Прочие доходы, связанные с получением вознаграждения;
на сумму расходов:
Дт 83127 Прочие расходы, связанные с выплатой вознаграждения Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета валютного свопа).
При выплате или получении вознаграждения по валютному свопу на сумму получаемого вознаграждения:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на учета валютного свопа);
на сумму выплачиваемого вознаграждения:
Дт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета валютного свопа)
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на На дату валютирования по закрытию валютного свопа осуществляются Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 403 Прочие финансовые инвестиции (отдельный субсчет для учета валютного свопа);
на сумму обязательств в иностранной или национальной валюте:
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 19-6. При размещении временно свободных поступлений по выделенным активам в процентные свопы осуществляется следующая бухгалтерская запись:
в случае если по условиям сделки специальная финансовая компания осуществляет выплаты по плавающей, а получает по фиксированной процентной ставке:
Дт 1026 Фиксированный процентный своп Кт 1076 Плавающий процентный своп;
в случае если по условиям сделки специальная финансовая компания осуществляет выплаты по фиксированной, а получает по плавающей процентной Дт 1027 Плавающий процентный своп Кт 1077 Фиксированный процентный своп.
При осуществлении переоценки процентного свопа по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой специальной финансовой компании, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму положительной разницы:
учета процентного свопа)
на сумму отрицательной разницы:
Кт 603 Прочие (отдельный субсчет для учета процентного свопа).
На дату проведения периодических платежей после проведения переоценки процентного свопа по справедливой стоимости осуществляются следующие на сумму полученного вознаграждения:
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на на сумму выплаченного вознаграждения:
Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на На дату закрытия открытой позиции или закрытия процентного свопа на сумму условных требований при покупке процентного свопа:
Дт 1076 Плавающий процентный своп Кт 1026 Фиксированный процентный своп;
на сумму условных требований при продаже процентного свопа:
Дт 1077 Фиксированный процентный своп Кт 1027 Плавающий процентный своп;
Дт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на Кт 44190 Выделенные активы специальной финансовой компании на 19-7. При осуществлении сделок с производными финансовыми инструментами, заключенными в целях хеджирования рисков, в соответствии с требованиями международного стандарта финансовой отчетности 39, результаты переоценки производного финансового инструмента, являющегося инструментом хеджирования, относятся в учете на те же самые классификационные статьи и раскрываются в финансовой отчетности на нетто основе.".
2. Настоящее постановление вводится в действие по истечении четырнадцати дней со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
3. Департаменту бухгалтерского учета (Шалгимбаева Н.Т.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления;
2) в десятидневный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление до сведения заинтересованных подразделений центрального аппарата Национального Банка Республики Казахстан, Агентства Республики Казахстан по регулированию и надзору финансового рынка и финансовых организаций, Объединения юридических лиц "Ассоциация финансистов Казахстана", специальных финансовых компаний и банков второго уровня.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Айманбетову Г.З.
Председатель
Национального Банка