Қазақша:
Маслихат Атырауской области Атырау облысының мәслихаты Екінші сайланған Атырау облыстық мәслихаты ХIV сессиясының 2001 жылғы 8 желтоқсандағы № 158-II шешімі.
Атырау облыстық Әділет басқармасында 2002 жылғы 21 ақпанда № 801 болып тіркелді Атырау облыстық әкімиятының 2001 жылғы 24 шілдедегі 13 "2001-2003 жылдарға Атырау облыстық денсаулық сақтау жүйесін реформалау мен дамыту тұжырымдамасы туралы" қаулысын бекіту туралы Қазақстан Республикасы 2001 жылғы 23 қаңтардағы N№148 "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқармасы туралы" Заңына сәйкес ХІУ облыстық Мәслихаттың кезектен тыс ХІУ сессиясы ШЕШІМ ЕТЕДІ
1. Атырау облыстық әкімияттың 2001 жылғы 24 шілдедегі 13 "2001-2003 жылдарға Атырау облыстық денсаулық сақтау жүйесін реформалау мен дамыту тұжырымдамасы туралы" қаулысы бекітілсін.
Д.Хасанов
Облыстық мәслихаттың кезектен тыс ХІУ сессиясының төрағасы Облыстық мәслихаттың хатшысы Х.Табылдиев ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Атырау облыстық әкімиятының 2001 жылғы 24 шілдедегі № 13 қаулысымен бекітілген 2001-2003 жылдары денсаулық сақтау саласының реформалау және дамыту тұжырымдамасы 2001-2003 жылдарға Атырау облыстық денсаулық сақтау жүйесін азаматтардың денсаулығын жақсарту, тұрғындардың медициналық көмек көрсету мен сапасына сұранысын қанағаттандыру үшін, стратегиялық көзқарасты анықтап және бекіту мақсатында облыс әкімияты ҚАУЛЫ ЕТЕДІ
1. Қоса беріліп отырған 2001-2003 жылдарға Атырау облыстық денсаулық сақтау жүйесін реформалау мен дамыту туралы тұжырымдамасы мақұлдансын және облыстық мәслихаттың кезекті сессиясына бекітуге ұсынылсын.
2. Қала және аудан әкімдері, денсаулық сақтау департаменті, атқарушы органдардың басшылары осы тұжырымдаманың іске асырылуын қамтамасыз етсін.
3. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің орынбасары Р.Қ.
Мұрсалиеваға жүктелсін.
Облыс әкімі
С.Дәукеев
Облыс әкімиятының қаулысына қосымша 2001-2003 жылдары денсаулық сақтау саласының реформалау және дамыту Кіріспе Нарық қатынастарына көшу талаптарынан туындаған облысымыздың денсаулық жүйесінің қажетті реформасы экономиканың дағдарысты жағдайында жүзеге асырылып, ақыр соңында халықтың медициналық құраммен және төсек- орын қорымен қамтамасыз етілуінің қысқаруына; бірқатар емдеу-алдын алу мекемелерінің негізсіз жабылуына әкеп соқты.
Халықтың медициналық көмекке қол жеткізуінің төмендеуі, оның сапасының нашарлауы осының нәтижесі болды.
Сонымен бірге, осы уақытқа дейін медициналық қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеу сала ерекшеліктері мен нарықтық болмыстарды ескерусіз жүзеге асырылып келеді, оларды тиімді және сапалы қызметке ынталандырмайды.
Осының бәрі халықтың денсаулық сақтауда қалыптасып отырған жағдайға теріс көзқарасын ықпал етті.
Осы ретте, облыс халқының соңғы 10 жылдағы денсаулық жағдайы: өмір сүрудің орташа ұзақтығының қысқаруы, жалпы, нәресте және ана өлімі көрсеткіштерінің жоғары деңгейі, туберкулез және басқа да әлеуметтік алды шарты бар аурулардың көбеюі сияқты теріс тенденциялармен сипатталуда.
2. Тұжырымдаманы әзірлеудің негізі
1) Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 18 мамырдағы N 3956 "Қазақстан Республикасы азаматтардың денсаулығын жақсартудың алғашқы шаралары туралы"
Жарлығы;
2) Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 16 қарашадағы N 4153 "Халық денсаулығы" мемлекеттік бағдарламасы туралы " Жарлығы;
3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 27 қаңтардағы N№135 "Кепілдік мөлшерде берілетін ақысыз медициналық көмекті бекіту туралы"
қаулысы;
4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 14 мамырдағы 630 "Қазақстан Республикасы ана мен бала денсаулығын қорғау туралы" қаулысы;
5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 8 мамырдағы N 577 "Екпе мақсатты кешенді бағдарламасы туралы" қаулысы;
6) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 мамырдағы N№674 "Жеке санаттағы тұрғындардың ауру түріне байланысты дәрі-дәрмектермен және арнаулы бала, емдік тағамдармен қамтамасыз ету шаралары туралы" қаулысы;
7) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы 4 қыркүйектегі N№839 "Қазақстан Республикасы тұрғындарын туберкулезден қорғаудың алғашқы шаралары" қаулысы;
8) Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 7 сәуірдегі 2184 "Маскүнемдік, нашақорлық және токсикоманиямен ауыратын науқастарды еріксіз емдеу туралы" Жарлығы;
9) Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 16 мамырдағы 394 "Қазақстан Республикасында нашақорлыққа және есірткі бизнесіне қарсы күрестің 2001-2005 жылдарға арналған стратегиясы туралы" Жарлығы;
10) Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі N 96-1 "Психиатриялық көмек және сол көмек кезінде азаматтардың кепілдік құқығы"
туралы Заңы;
11) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 26 сәуірдегі N 472 "Ауыл тұрғындарына берілетін алғашқы медико-санитарлық көмекті жақсарту шаралары" туралы қаулысы;
12) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 25 мамырдағы N№790 "Қазақстан Республикасының 2001-2005 жылдарға арналған денсаулық сақтау саласын дамыту тұжырымдамасы" туралы қаулысы;
13) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 30 маусымдағы N 978 "Сусақ" мақсатты кешенді бағдарламасын бекіту" туралы қаулысы;
14) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 2 ақпандағы 178
15) Қазақстан Республикасы 1999 жылғы 2 наурыздағы 193 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" қаулысы.
3. Мақсаты
Осы тұжырымдаманың мақсаты денсаулық сақтау жүйесінің азаматтардың денсаулығын жақсартуға, саланы одан әрі тұрақты дамыту негізінде халықтың медициналық қызметтердің көлемі мен сапасына сұранысын қанағаттандыруға бағытталған 2001-2005 жылдардағы кезеңге арналған стратегиялық тұғырларын белгілеу және бекіту болып табылады.
4. Міндеттері
Денсаулық сақтауды дамытудың негізгі міндеттері:
1) денсаулық сақтау саласындағы нормативтік құқықтық базаны және ұйымдастырушылық реттеуді жетілдіру;
2) халықты алғашқы медициналық-санитарлық көмекпен басым қамтамасыз ету;
3) қажетті жағдайлар мен кадрларды даярлау мүмкіндігіне қарай жалпы практикалық дәрігер /отбасылық дәрігер институтын дамыту;
4) ел халқының санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығын қамтамасыз ету;
5) қаражат түсуінің көп арналығын қамтамасыз ету, қысқартуға жатпайтын бюджеттен қаржыландырудың тұрақтылығына қол жеткізу арқылы денсаулық сақтау салаларын қаржыландырудың жүйесін жетілдіру;
6) денсаулық сақтауды басқаруды ұйымдық нығайту және жетілдіру;
7) басқару мен қаржылық дербестікті және басқарудың экономикалық нысандарын кеңейту, аз шығынды және ресурс сақтаушы жаңа медициналық көмекті ұйымдастыру және көрсету нысандарын кеңінен енгізу арқылы денсаулық сақтау ұйымдарының желілері мен құрылымдарын, азаматтардың денсаулығын сақтау саласындағы уәкілетті орган белгіленген нормативтерден төмен болмайтындай етіп, оңтайландыру;
8) денсаулық сақтаудың мемлекеттік емес секторын одан әрі дамыту және қолдау;
9) медициналық көмекті басқарудың сапалы бірыңғай жүйесін жасау;
10) медициналық статистиканы жетілдіру және саланы ақпараттандыру;
11) халықаралық ынтымақтастықты дамыту және денсаулық сақтау саласына шетелдік инвестицияларды тарту;
12) денсаулық сақтаудың әлеуметтік базасын кеңейту және материалдық- техникалық базасын нығайту, алдын алудың, диагностикалау мен емдеудің қазіргі заманғы технологияларын енгізу;
13) денсаулық сақтау қызметкерлерінің әлеуметтік қорғалу деңгейін көтеру болып табылады.
5. Негізгі орындаушылар
1. Атырау облысының әкімшілігі
2. Қалалық және аудандық әкімшіліктері
3. Облыстық денсаулық сақтау департаменті
4. Облыстық қаржы басқармасы
5. Облыстық ішкі істер басқармасы
6. Облыстық мәдениет басқармасы
7. Облыстық санитарлық-эпидемиологиялық станциясы
8. Бұқаралық ақпарат құралдары
9. Облыстық еңбек және әлеуметтік қорғау басқармасы
10. Облыстық білім департаменті
11. Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы
6. Қаржыландыру көздері
1. Республикалық, облыстық және жергілікті бюджеттің қаржылары.
2. Бюджеттен тыс қаржы көздері (гранттар, қорлар және басқа да инвестициялық қаржылар).
7. Тұрғындардың денсаулық жағдайын талдау Облысымызда әйелдер мен балалардың денсаулық жағдайы қатты алаңдатушылық туғызады. Босану жасындағы әйелдер денсаулығының индексі - 12 пайыз, экстрагениталдық аурулар - 70 пайыз құрайды, әлеуметтік маңызды аурулардың жеке салмағы өсуде. 2000 жылы ана өлімі көрсеткіші республикалық көрсеткіштен 1,8 есе асып кетті, 100,0 мың босанған анаға шаққанда 108,6 құрайды, республикалық көрсеткіш 60,9.
Балалар өлімі жоғары деңгейде қалуда, соныњ ішінде туғаннан кейінгі бір тәулік ішінде және нәрестелік кезінде шетінеуі өсіп отыр.
Туа біткен аурулармен, аз дене салмағымен, жатыр ішілік індеттермен туатын нәрестелер саны көбейіп отыр. Соңғы жылдары балалар арасында әлеуметтік-маңызды аурулар (мерез, хламидоз) тіркелу жағдайы кездесуде.
Балалар арасында өткір тыныс жолдары аурулары, ішкі құрылысы, сезім органдары, қан аздық, сары ауру және өткір ішек аурулары есебінен сырқаттанушылық көрсеткіштер көбеюде.
Мүгедек балалар саны азаймай отыр. Қазіргі кездегі облыстық денсаулық сақтау жүйесінде не қалада, не аудандарда әйелдер кеңесі жоқ облыстық перзентханамен және аудандық орталық ауруханаларының перзентхана бөлімдерінде ОДА-ның (отбасылық дәрігерлік амбулатория) сабақтастығы жоқ.
Сондықтан қайта ұйымдастыру кезеңінде облыстық перзентханада арнаулы әйелдер кеңесін, ал орталық, қалалық және аудандық емханалар жанынан 6 әйелдер кеңесін ашу қажет (қалада - 4 ашу, ауданда - 2 ашу). Балалар мен босандыратын мекемелерінің материалдық-техникалық базасын нығайтып, қазіргі заманғы аппаратуралармен, құралдармен жабдықтау қажет.
Облыста халықтық жұқпалы аурулармен сырқаттанушылық өзекті мәселелердің бірі болып қалуда. Аурулардың құрылымында негізгі орындарды өткір ішек ауру індеті, вирустық гепатит, өткір респираторлық індеттер (өкпе қабынуы) алып отыр. Жұқпалы өткір ішек ауру көрсеткіші 100 мың халыққа шаққанда 242,5 адамды құрайды, ал республикалық орташа көрсеткіш 235,5.
Халықтың вирустық гепатитпен ауруы республикалық көрсеткіштен 1,4 есеге жоғарғы, тыныс жолдары ауруларының көрсеткіші де жоғары дәрежеде қалып келеді, әсіресе, көрсеткіштері орташа облыстық көрсеткіштен асып отырған Жылыой, Мақат, Исатай аудандары мен Атырау қаласы айрықша эпидемиологиялық қолайсыз аудандар болып отыр.
Жұқпалы өткір ішек ауруымен және вирустық гепатитпен ауырғандардың негізі 14 жасқа дейінгі балалар, олардың үлес салмағы 75-80 пайыз.
Аурулардың жоғары дәрежеде болуының негізгі себептері - халықтың сапалы ауыз суымен қамтамасыз етілмеуі, мектептердің санитарлық-гигиеналық жағдайының қанағаттанарлықсыз болуы.
Жұқпалы аурулар стационарлардың материалдық-техникалық базасы эпидемиологиялық талаптарға сай келмейді.
Қалалық жұқпалы аурулар ауруханасы мен Исатай, Индер, Махамбет, Құрманғазы аудандарының орталық ауруханаларындағы аурулар бөлімшелері үлгідегі емес, ыңғайланған бөлмелерде жұқпалы орналасқан. Жылыой, Қызылқоға, Мақат аудандарының орталық ауруханаларындағы инфекциялық бөлімшелер үлгідегі ғимараттарда орналасқан, Жылыой, Қызылқоға, Мақат аудандарында бокстық палаталар болғанымен сумен қамтамасыз етілу жиі-жиі іркілістерге тап болып отыр.
Облыста 1993 жылдан бастап диареялық аурулармен күресу және өткір респираторлық індеттердің алдын алу шаралары бойынша, 1997 жылдан бастап балаларды емшекпен емізуді қолдау бойынша ДД-ң (дүниежүзілік денсаулық ұйымы) бағдарламалары енгізілді. Бұл бағдарламалардың мақсаты мен міндеті медицина қызметкерлері мен халықты оқыту арқылы 5-жасқа дейінгі балалардың өлімін азайту, стандартты емдеу үшін емдеу-алдын алу мекемелерін дәрілік жабдықтармен қамтамасыз ету болып табылады.
Дүниежүзілік денсаулық ұйымы бағдарламасын енгізу нәтижесінде диареялық ауруларынан өлім көрсеткішінің төмендетуіне қол жеткіздік.
Бағдарламаны енгізгенге дейін 1992 жылы нәрестелер өлімі 33,7 құраса, өткір ішек ауруларынан болған өлім көрсеткіші 10 мың жаңа туған нәрестеге шаққанда 49,0, ал 2000 жылдың есебімен нәрестелер өлімі 18,5, өткір ішек ауруларынан өлім көрсеткіші 7,1 құрайды.
Сондай-ақ, стационарда төсек санын азайту және жатып емделетін аурулардың санын азайту нәтижесінде бюджет қаражаты үнемделді. Сондықтан Дүниежүзілік денсаулық ұйымы бағдарламасын жүзеге асыру облысымызда әрі қарай жалғастырыла береді.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 18 мамырдағы №3956 Жарлығына сәйкес 1998 жылдан бастап жаңа туған нәрестелерді В вирустық гепатитіне қарсы егу жұмыстары жүргізіліп келеді. Егілген сәбилер арасынан вирустық гепатитпен ауырғандар тіркелген жоқ.
Аурудың ауыр түрде өтетінін және артынан халықты мүгедектікке әкеліп соқтыратын ауыр асқынуларын ескере отырып, 3 жастан 15 жасқа дейінгі балаларды В вирустық гепатитіне қарсы егу жұмыстары жүргізілуде.
15-18 жас аралығында жасөспірімдер В, С, вирустік гепатитін жұқтыратын қатерлі топқа жатады (нашақорлық, ерте жыныстық қатынастар), сол себепті В гепатитіне қарсы егу жұмыстарын жүргізу қажеттілігі туып отыр.
1999 жылы медицина мекемелерінің қайта құрылуына байланысты қалалық, аудандық емханалардағы жұқпалы аурулар бөлмесі қысқарды, инфекциялық ауытқулар аурулар бөлмесі қысқарды, оның өзі инфекциялық ауруларды диспансерлеуге теріс әсерін тигізді, сол себепті созылмалы бауыр ауруымен сырқаттанатындардың саны көбейіп келеді.
Халықтың әлеуметтік-экономикалық деңгейінің төмендігінен сондай-ақ, стационарларды қаржыландырудағы шектеуліктерге байланысты созылмалы гепатитпен ауыратындарды емдеуде.
Жүргізіліп жатқан емдеу-профилактикалық шараларға қарамастан қатерлі ісіктермен өлу көрсеткіштері бұрынғы деңгейде өзгеріссіз қалып отыр, тіпті кейбір ісіктер бойынша өкпе, өңеш, бауыр және асқазан, тік ішек рактары сияқты жаңадан пайда болған қатерлі ісіктерден адам өлімі өте жоғары. Анық орналасқан ісіктердің көрсеткіштері жоғары деңгейде (тері, сүт безі, жатыр қынабы).
Жалпы алғанда, аталған ісіктерден құралған өлім көрсеткіші облыстағы барлық ісіктерден қаза табу көрсеткішінің 50 пайызын құрайды. 100 мың тұрғынға шаққанда Атырауда (136,7), Индер (123,3), Исатай (103,9) аудандарында өлім көрсеткіштері жоғары.
Ерте анықталған қатерлі ісік ауруларының онкологиялық қызметінің сапалы көрсеткіштерін жақсарту үшін, асқыну және өлім көрсеткіштерінің деңгейін азайту, емдеу әдістерін қолдану, медициналық мекемелердің материалдық- техникалық базасын нығайту мақсатында:
- облыстық онкодиспансерінің цитологиялық зертханасын электрондық микроскоппен, адам денесінің бетінде орналасқан рактарды емдеу үшін жақын фокусты рентген аппаратымен, іш қуысы ағзаларының ауруларын анықтау үшін лапароскоп алумен жабдықтау;
- облыстық диспансердің бас ғимаратын күрделі жөндеуден өткізу, маммограф сатып алу, облыстық онкология диспансеріне, Алматы мемлекеттік дәрігерлердің білім дәрежесін көтеру Университеті, Қазақ онкология және радиология Ғылыми зерттеу Институтында мамандар әзірлеу және олардың білімін жетілдіру қажеттілігін дәлелдеу қажет.
Соңғы жылдары жаңадан тіркелген психикалық аурулардың саны көбеюде.
Егер 1998 жылы 290 науқас тіркелсе, 2000 жылы бұл көрсеткіш 337 құрады, соның ішінде алғашқы мүгедектікке шығу 177-ден 236-ға өсті, облыс бойынша жалпы мүгедектер саны 2532.
Балалар мен жасөспірімдер арасында сырқаттанушылықтық көбеюі алаңдатушылық туғызады, есепте 464 бала және 278 жасөспірім тұрады.
Жылдан жылға туберкулез ауруымен ауыратын психикалық аурулар саны көбеюде. 1998 жылы есепте 80 науқас тұрса, 2000 жылы 123 науқас тұрады. (оның ішінде қала тұрғындары - 67).
Облыстық психиатриялық жүйке диспансері ескі тозығы жеткен ғимаратта орналасқан, ғимарат ешқандай санитарлық-гигиеналық, эпидемияға қарсы талаптарға сай келмейді.
Ескі ғимараттың тозығынан материалдық-техникалық базаны жақсарту жыл сайынғы шығатын шығындар өзін-өзі ақтамай отыр, сондықтан осы қиындықтарды шешудің жолы типтік тұрғыда сәйкес бөлімшелермен 360 төсектік психиатриялық аурухананы салу арқылы мәселені түбегейлі шешу қажет.
Біздің аумағымызда есірткіге қарсы күресті жаңалық деп айту қиын. Соңғы жылдары бұл мәселе маңызды болып, мемлекет оған балама түрде қарап тұра алмады.
Апиын, героин және басқа да«ауыр есірткіні заңсыз шығаратын ең ірі және табысты рыногі мен Еуропалық сату рыногі арасында орналасқан Атырау облысы Ауғаныстан мен Тәжікстан елдерімен Тәуелді мемлекеттік достығы және Еуропа елдеріне есірткіні тасымалдау бас бағытының бөлігі болып саналады.
Соған байланысты Атырау қаласына 180 керуеттік созылмалы бауыр ауруымен ауыратындарға арналған орталығы және аса қауіпті жұқпалы ауруларға (оба, сүзек) аурухана ашу, вирустық гепатитті емдеуде жаңа технологияларды енгізу. Бүкіләлемді одақ ұйымы бағдарламасын одан әрі жетілдіру, қалалық және аудандық емханалар жанына жұқпалы аурулармен ауыратындарды тіркейтін бөлмелерді ашу, 15-18 жас аралығындағы жасөспірімдерді В гепатитіне қарсы егу жұмыстарын бастау уақыты келді.
Туберкулез ауруы халықтың еңбекке қабілетін жоғалтып, адамдардың ерте өлімінен, орны толмас материалдық шығынға ұшыратынын, маңызды әлеуметтік және медициналық мәселелердің бірі болып отыр. 1993 жылы Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымы туберкулез ауруын адамзатқа төнген қатер ретінде жариялай отырып, барлық елдердің Үкіметін осы мәселені шешуге арналған кезек күттірмейтін шаралар қабылдауға шақырды, өйткені бірде-бір ел туберкулез ауруының өз халқының денсаулығына төнген қатерлі індет екенін жоққа шығара алмайды.
Облыстық туберкулезге қарсы күресу диспансерінің есебінде 2480 адам туберкулездің өршіген түрлерімен, оның 1060-ы аурудың жұқпалы түрлерімен есепте тұрады.
Туберкулезбен сырқаттанушылықтың балалар мен жасөспірімдер арасында өрши түсуі дабыл қақтырарлық жағдай. 1999 жылы 100 мың адамға шаққандағы бұл көрсеткіш балалар арасында 73,7 (Республика бойынша - 116,7) болды.
Клиникалық талдау жасағанда ауырған балалардың арасында тез өршитін диссеминациялық және тесілген түрлерімен ауыратындардың саны өсіп кетті.
Тұрғындардың әлеуметтік-экономикалық деңгейінің төмендегінен туберкулез індетінің ошақтарында індетке қарсы шаралар төмендеп кетті.
Бактерия шығаратын науқастар оңаша тұрғын үймен қамтамасыз етілмеген, 2000 жылдың қорытындысы бойынша үйге мұқтаждардың 120-сына 8-і алған, 6 пайыз ғана. Жылдан жылға туберкулездің жұқпалы түрімен ауыратын, емделуден бас тартатын науқастардың саны өсіп отыр. Міне 1999 жылы бас бостандығынан айыру мекемелерінен 86, 2000 жылы - 64, үстіміздегі жылдың 5 айында 15 науқас адам келіп, диспансер есебінде тұрған.
Облысты онкологиялық аурулардың көбеюі байқалады. Мысалы, 1998 жылы облыста қатерлі ісік ауруымен ауыратын 628 адам тіркелсе, 2000 жылы 661 адам тіркелді және сырқаттанушылық көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 144,3-тен 149,2-ге өсті.
Соңғы 5 жылда қант диабетіне жаппай зерттеу жүргізілген жоқ, оның басты себебі: қандағы глюкозаны анықтау үшін реактивтер алуға қаржының жоқтығынан. Сондықтан аурулар дәрігерге өздері келген жағдайда ғана ауру анықталады.
Облыс бойынша қант диабетімен ауыратындардың әрбір екіншісі ангиопатиямен ауырады, яғни 50 пайызы, әрбір төртіншісі ретинопатиямен ауырады, яғни 25 пайызы, бұл соқырлыққа әкеледі. Жылма жыл хирургия бөлімшесінде диабетиялық гангренадан ампутация жасалынады, - бұл қант диабетінің асқынуы.
1995 ж.-17 операция 1998 ж.-60 опреация 1999 ж.-20 операция Әрбір үшінші ауруда бүйрек жұмысының жетіспестігі нефропатия анықталды, бұл созылмалы бүйрек ауруына жалғасады. Бұл асқынулар қант диабетімен ұзақ ауырғандарға тән, сондай-ақ, аурудың уақытымен қан, зәр құрамындағы қант деңгейінің төмендеуіне байланысты.
8. Медициналық көмекті ұйымдастыруды жетілдіру Атырау облысында медициналық көмекті ұйымдастыруды жетілдірудің негізгі бағыты қымбат тұратын және тиімділігі аз стационарлық көмектің басымдылықтарын медициналық қызметтер көрсетудің қалыптасқан деңгейін сақтай отырып, амбулаториялық емханалық көмекке қайта бағдарлау болып табылады.
Алғашқы медициналық-санитарлық көмек (бұдан әрі - АМСК) халыққа медициналық көмек көрсетудің негізгі буыны болып табылады. Атырау облысында АМСК-ні жетілдіру облысымыздың әлеуметтік-санитарлық жағдайын және денсаулық сақтау жүйесінің дайындылығын ескере отырып, қала мен село тұрғындарына көрсетілетін амбулаториялық емханалық көмектің қалыптасқан үлгісінің жетістіктерін сақтау арқылы кезең-кезеңмен жүзеге асырылуға тиіс.
Селодағы алғашқы медициналық-санитарлық көмектің негізгі буыны фельдшерлік-акушерлік пункттердің жұмысын ұйымдастыруды қамтамасыз ететін отбасылық-дәрігерлік амбулаториялар болуға тиіс. Бұл ретте бастауыш буын медициналық қызметкерлерінің әрбір нақты пациентті емдеу нәтижелеріне жауапкершілігі мен мүдделігін арттырудың тетіктері белсенді түрде іске қосылуы тиіс.
Сонымен бір мезгілде амбулаториялық емханалық ұйымдар жанынан денсаулық сақтаудың стационарлық секторына түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік беретін күндізгі стационарлар мен үйдегі стационарларды құру көзделіп отыр.
Қала мен аудан орталықтарындағы емдеу-сауықтыру мекемелерін қайта ұйымдастыру төмендегі үлгіде:
1. аудан орталықтары бойынша консультативтік диагностикалық емханалар жанындағы жанұялық дәрігерлік амбулатория (ЖДА) аудандық емханамен біріктіріледі.
2. Қала бойынша қаладан тыс және селолық жанұялық дәрігерлік амбулатория өзгеріссіз қалады.
3. 12 қалалық ЖДА орнына 4 әйелдер кеңесімен, балалар бөлімімен және 3 филиалымен емхана ашылды.
4. Қалалық балалар емханасы арнаулы кеңес беру емханасы болып қалады.
Медициналық мекемелердің материалдық-техникалық базасы ауыр экономикалық жағдайына және бюджет жетіспеушілігіне байланысты село және қала тұрғындарының медициналық көмекке сұранысын қанағаттандыра алмайды.
Бүгінгі күнде емдеу мекемелерінің 70-80 пайызы тозығы жеткен қосымша ғимараттарында орналасуы тұрғындарының денсаулығына кері әсерін береді.
Сонымен 360 төсектік аурухана қала және аудан тұрғындарына жаңа заманғы диагностика құралдарымен жабдықталған, жаңа аппаратурамен, білікті мамандармен, жүйелі және арнаулы медициналық қызмет көрсетеді. Облыстық аурухананың басымдылығы хирургия бөлімі қызметінің өсуіне сай, жаңа бөлімге көшкеннен соң, жоғары болады.
Тұрғындарға медициналық көмек көрсетіп отырған ең үлкен арнаулы емдеу мекемесі "Медқызмет көлігі" акционерлі қоғам дербес бөлімшесі, аурухана өз бөлімінде үлкен материалдық техникалық базасы бар арнаулы білікті мамандарымен, жаңа құралдарымен иелі.
Халық денсаулығын қорғауды қамтамасыз етудің ажырамас бөлігі болып табылатын халықтың санитарлық-эпидемиологиялық саулығы.
Қызметтің таяу уақытқа арналған басты міндеттері сапалы мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалауды қамтамасыз ету, қоршаған ортаны жай-күйіне мониторинг жүргізу мен оның факторларының халықтың денсаулығына ықпалын зерттеу, сондай-ақ, халыққа гигиеналық тәрбие беру мен оны санитарлық ағартудың тиімділігі мен пәрменділігін арттыру болып табылады.
Облысымыз нейрохирург, неонатолог, акушер-гинеколог, балалар- реаниматолог анестизиолог дәрігерлерінің жетіспеушілігіне байланысты 50 мамандандырылған дәрігер-кадрларды қажет етеді.
Атырау облыстық денсаулық сақтау департаменті Астрахань, Алматы, Ақтөбе, Астана, Павлодар, Семей қалаларындағы білім жетілдіру Институты факультетінің әр түрлі білікті мамандарын жоғары тәжірибелі медицина Академия мамандарын шақыру мақсатында Атырау медицина колледжі жанынан дәрігер және орта буын медицина қызметкерлерінің білім деңгейін жетілдіру мақсатында Білім жетілдіру орталығын ұйымдастыру ұсынылып отыр. Оқу барысы көшпелі циклге және кестеге сай теориялық білімді жаңарту және өзіне бекітілген практикалық іс-тәжірибе тақырыбында өтеді.
9. Қорытынды
Осы тұжырымдаманы іске асыру медициналық көмектің қол жеткізілуі деңгейін сақтауға және дәйекті түрде арттыруға, саланың алдын алуға бағытталуын, оның қазіргі заманғы талаптарға және қоғамдық нарықтық жағдайларына сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл ретте, медициналық қызмет көрсетудің аз шығынды нысандарына көшу үшін нақты жағдайлар жасау, алғашқы медициналық санитарлық көмекті жетілдіру және саланы бара бар қаржыландыруды қамтамасыз ететін тетіктерді енгізу жолымен денсаулық сақтау жүйесінің серпінді дамуы мүмкін болады, бұл ретте, көзделген стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге сәйкес халықтың денсаулығын нығайтуды қамтамасыз етеді.

На русском языке:
Атырау облысының мәслихаты Решение ХIV сессии Атырауского Маслихат Атырауской области областного маслихата второго созыва от 8 декабря 2001 года № 158-II. Зарегистрировано Управлением юстиции Атырауской области 21 февраля 2002 года за № 801 Об утверждении постановления Атырауского областного акимата от 24 июля 2001 года № 13 "О концепции реформирования и развития системы здравоохранения Атырауской области на 2001-2003 годы"
В соответствии с Законом Республики Казахстан от 23 января 2001 года .№ 148 «О местном государственном управлении в Республике Казахстан»
внеочередная XIV сессия областного маслихата РЕШИЛА Утвердить постановление Атырауского областного акимата от 24 июля 2001 года № 13 "О концепции реформирования и развития системы здравоохранения Атырауской области на 2001-2003 годы".
Председатель внеочередной XIV сессии областного маслихата Д.Хасанов Секретарь областного маслихата Х.Табылдиев "О концепции реформирования и развития системы здравоохранения Атырауской области на 2001-2003 годы"
В целях определения и закрепления стратегических позиций совершенствования системы здравоохранения Атырауской области на период с 2001 по 2003 года, направленные на улучшение здоровья граждан, удовлетворения спроса населения в объеме и качестве медицинских услуг акимата области ПОСТАНОВЛЯЕТ
1. Одобрить и представить на утверждение очередной сессии областного маслихата областную Концепцию реформирования и развития системы здравоохранения области на 2001-2003 годы согласно приложения.
2. Акимам города и районов, департаменту здравоохранения, руководителям исполнительных органов обеспечить реализацию настоящей Концепции.
Контроль за исполнением данного постановления возложить на заместителя акима области Мусалиеву Р.К.
Аким области
С.Даукеев
Концепция развития здравоохранения Атырауской области на 2001-2003 г.г
1. Введение
Реформа системы здравоохранения области, необходимость который проистекала из требований перехода и рыночным отношениям, осуществилась в кризисных условиях экономики, что, в конечном счете, привело к сокращению обеспеченности населения медицинским персоналом и коечным фондом, необоснованному закрытию ряда лечебно-профилактических учереждений.
Результатом этого стало снижение доступности медицинской помощи населению, ухудшение ее качества.
При этом до настоящего времени оплата труда медицинской работников осуществляется без учета отраслевой специфики и рыночных реалий, не стимулирует эффективную и качественную их деятельность.
Все это способствовало негативному отношению населения и положению складывающемуся в здравоохранении.
При этом состояние населения области в последние 10 лет характеризуются негативными тенденциями: сокращением средней продолжительности жизни, высоким уровнем показателей общей младенческой и материнской смертности, ростом заболеваемоституберкулезом и другими социально обусловленными заболеваниями.
В этих условиях назрела необходимость определения стратегиидальнейшего развития здравоохранения на основе совершенствования имеющейся системы, изыскания новых подходов и моделей управления отраслью, перехода от затратных методов работы к рациональному использованию выделяемых средств, повышения ответственности.
При этом необходимо руководствоваться стратегией развити страны «Казахстан -2030», Законом Республики Казахстан»6 Государственной программой «Здоровья народа», областной программой «Здоровье Атырауской области», иными принятыми в области целевыми и комплексными программами.
2. Основания для разработки Концепции
- Указ Президента Республики Казахстан от 18 мая 1998 года № 3956 «О первоочередных мерах по улучшению состояния здоровья граждан Республики Казахстан».
- Указ Президента Республики Казахстан от 16 ноября 1998 года № 4153 «О государственной программе Здоровье народа».
-Постановление Правительства Республики Казахстан от 27 января 2000 года № 135 «Об утверждении гарантированного объема бесплатной медицинской помощи»7
-Постановление Правительства Республики Казахстан от 14 мая 2001 года № 630 «Охрана здоровья матери и ребенка в Республике Казахстан».
-Постановление Правительства Республики Казахстан от 8 мая 1996 года № 577 «О целевой комплексной программе «Иммунопрфилактика».
-Постановление Правительства Республики Казахстан от 5 мая 2000 года № 674 «О мерах по обеспечению лекарственными средствами по видам заболеваний и специализированными продуктами детского и лечебного питания отдельных категорий населения».
-Постановление Правительства Республики Казахстан от 4.09.98 г № 839 «О неотложных мерах защиты населения от туберкулеза в Республике Казахстан»
-Указ Президента РК от 7 апреля 1995 г № 2148 «О принудительном лечении больных алкоголизмом6 наркоманией и токсикоманией».
-Указ Президента РК от 16.05.2000 г № 394 «О стратегии борьбы с наркоманией и наркобизнесом в РК на 2001-2005 года».
- Закон Республики Казахстан от 16.04.97 г. «О психиатрической помощи и гарантиях прав граждан при ее оказании».
- Постановление Правительства Республики Казахстан от 26.04.99 г № 472 «О мерах по улучшению первичной медико-санитарной помщи сельскому населению».
- Постановление Правительства Республики Казахстан от 25 мая 2000 года № 790 «О Концепции дальнейшего развития здравоохранения Республики Казахстан в 2000-2001 годах»
- Постановление Правительства Республики Казахстан от 30.06.00 г. № 978 «Об утверждении целевой комплексной программы «Диабет».
- Постановление Правительства Республики Казахстан от 2.02.2001 г. № 178 «О внесении изменений в Постановление Правительства Республики Казахстан от 2 марта 1999 г. № 193».
3. Цель
Целью настоящей Концепции является определение и закрепление стратегических позиций совершенствования системы здравоохранения на период с 2001 по 2003 годы, направленных на улучшение здоровья граждан, удовлетворение спроса населения в объеме и качестве медицинских услуг на основе дальнейшего устойчивого развития отрасли.
4. Задачи
Оснавными задачами развития здравоохранения является:
- совершенствование нормативной правовой базы и организационного регулирования в сфере здравоохранения;
- приоритетное обеспечение населения первичной медико-санитарной помощью;
- развитие института врачей общей практики семейных врачей по мере подготовки необходимых условий и кадров;
- обеспечение санитарно-эпидемиологического благополучия населения страны;
- совершенствование системы финансирования отрасли здравоохранения, при обеспечении многоканальности поступления средств, достижения стабильности финансирования из бюджета, не подлежащего секвестированию;
- организационное укрепление и совершенствование управления здравоохранением;
- реционализация сети и структуры организаций здравоохранения не ниже нормативов, установленных уполномоченным органом в области охраны здоровья граждан с расширением управленчемкой и финансовой самостоятельности и экономических форм управления, с широким внедрением новых мало затратных и ресурсосберегающих медицинских технологий и форма организации и оказания медицинской помощи населению;
- дальнейшее развитие и поддержка негосударственного сектора здравоохранения;
- создание единой системы управления качеством медицинской помощи;
- совершенствование медицинской статистики и информатизация отрасли;
- развитие международного сотрудничества и привлечения иностранных инвестиций в отрасль здравоохранения;
- расширение социальной базы и укрепление материально-технической базы здравоохранения, внедрение современных технологий профилактики, диагностики лечения;
Повышение уровня социальной защищенности работников здравоохранения
5. Основные исполнители
1. Атырауской областной Акимат
2. Городской и районные Акиматы
3. Областной департамент здравоохранения
4. Областное финансовое управление
5. Областное управление внутренних дел
6. Областное управление культуры
7. Областная санитарно-эпидемиологическая станция
8. Средства массовой информации
9. Областной департамент труда, занятости и социальной защиты населения
10. Областной департамент образования.
11. Областное управление охраны окружающей среды.
6. Источники финансирования
1. Средства республиканского, областного и местного бюджета
2. Внебюджетные источники финансирования (гранты, средства фондов и другие инвестиции).
7. Анализ состояния здоровья населения.
Состояние здоровья женщин и детей в области вызывает особую тревогу.
Индекс здорвоья женщин детородного возраста составляет всего 12 %6 заболеваемость экстрагенитальной патологией 70 %6 растет удельный вес социально-значимых болезней.
Материнская смертность в 2000 году превысила республиканский показатель в 1,8 раза6 составляя 108,6 при республиканском 60,9 на 100 тыс.
родившихся7
Высокой остается младенческая смертность, среди который растет смертность в первые сутки после рождения и в периоде новорожденности.
Растет число детей рожденных с низкой массой тела6 врожденными пороками развития6 внутриутробной инфекцией. В последние годы начали регистрироваться среди детей социально-значимые заболевания (сифилис, хламидийные инфекции).
Растет раболеваемые среди детей за счет острых болезней органов дыхания6 пищеварения, органов чувств, анемии, вирусного гепатита и острых кишечных инфекций.
Не снижается количество детей инвалидов.
В существующей системе здравоохранения области нет женских консультаций ни в городе, ни в районах, преемственность семейной-врачебных амбулаторий с облроддомом, родительными отделениями центральной райбольницы налажена.
Поэтому необходима реорганизция с открытием перинатального центра с базовой женской консультацией на базе существующего областного роддома, 6 женских консультаций (4 в городе и в 2-х районах) в составе городских и районных поликлиник, необходимо укрепление материально-технической базы, оснащение современной аппаратурой и оборудованием учереждения детства и родовспоможения.
В области инфекционной заболеваемость населения одной из актуальных проблем. В структуре заболеваний основные места определяют острые кишечные инфекции, вирусные гипатиты, острые респираторные инфекции (пневмонии).
Показатель заболеваемости острыми кишечными инфекциями на 100 тысяч населения составляет 242,5 при среднереспубликанском-235,3.
Заболеваемость насеоления вирусным гепатитом превышает республиканский показатель в 1,4 раза, высокой остается заболеваемость острыми инфекциями верхних дыхательных путей. Наиболее эпидемиологически неблагополучными являются Жылыойский, Макатский и Исатайский районы, г.
Атырау, где показатели превышают среднеобластной.
Контингент заболевших острыми кишечными инфекциями и вирусными гепатитами составляют дети до 14 лет, удельный вес которых составляет 75-80 %.
Основной причиной высокой заболеваемости являются необеспеченность населения доброкачественной питьевой водой, неудовлетворительное санитарно- гигиеническое состояние школ.
Из 82 населенных пунктов области 47 или 57,3 % не обеспеченны водопроводной водой. В этих населенных пунктах проживают около 100 тыс.
человек или 20 % всего населения области, которые употребляют неочищенную и необеззараженную воду из открытых водоемов, в Махамбетском районе удельный вес населения, употребляющих неочищенную воду открытых водоемов составляет 70,8 % .,3 Курмангазинском -67,8 ;, Индерском -63,3%.
При этой ситуации в течении 1999-2000 годов, как пришедшие в полную негодность были сняты с баланса хозяйств и списаны водопроводные сооружения в селах Манаш, Акжонас- Курмангазинского района, в с. Жарсуат-Индерского района, а так же в с. Еркин-Кала г. Атырау, с. Сартогай-Махамбетского района.
Имеющиеся водопроводные сооружения находятся в неудовлетворительном санитарно-техническом состоянии. С учетом такой ситуации в области решением акима области № 303 от 30 декабря 1999 года утверждена «Программа водоснабжения населенных пунктов Атырауской области на 2000-2002 годы», которая предусматривает строительство в 37 населенных пунктах области миниводоочистных сооружений, замнены аварийных водопроводных сетей и др.
Однако данная программа реализуется очень медленно. Из запланированного строительством на 2000-2002 г.г. 37 водоочистных сооружений в 2000 году построено всего 1 (с. МАхамбет).
Материально-техническая база инфекционных стационаров не соответствует санитарно-эпидемиологическим требованиям. Городская инфекционная больница и инфекционные отделения Исатайской, Индерской, Махамбетской и Курмангазинской центральной районной больницы размещены в нетиповых приспособленных помещениях. Несмотря на то, что в Жылыойском, Кзылкугинском и Макатском районах инфекционные отделения центральной районной больницы размещены в типовых зданиях, имеют боксированные палаты, но отмечаются частые перебои в водоснобжении и канализации.
С 1993 года в области внедрены программы Всемирной Организации Здравоохранения по борьбе с диарейными болезнями и профилактике острых респираторных инфекций, с 1997 года по поддержке грудного вскармливания.
Целью и задачей данных программ являются снижение смертности детей в возрасте до 5 лет путем обучения медицинских работников, населения, обеспечения лечебно-профилактических учереждений лекарственными препаратами для стандартного лечения.
В результате внедрения программы Всемирной Организации Здравоохранения добились снижения диарейных заболеваний, смертности от них.
Если до внедрения программы в 1992 году младенческая смертность составила 33,7, смертность от острых кишечных инфекций на 10000 родившихся 49,0, то по итогам 2000 года младенческая смертность составляет 18,5, смертность от острых кишечных инфекций 7,1.
А также с экономлено бюджетных средств за счет сокращения коек и числа госпитализированных больных в стационары.
Поэтому данные программы Всемирной Организации Здравоохранения в области будут продолжены.
С 1998 года согласно Указу Президента РК № 3956 от 18 мая 1998 года проводится вакцинация новорожденных против вирусного гепатита В.
Заболеваемости среди вакцинированных детей против гепатита В не зарегистрировано. Учитывая тяжелое течение заболевания и серьезные осложнения вирусного гепатита В, которые в последующем приводят к инвалидизации населения, начата вакцинация детей в возрасте от 3 до 15 лет против вирусного гепатита В.
В связи с реорганизацией медицинских учреждений в 1999 году были сокращены кабинеты инфекционных заболеваний в городских, районных поликлиниках, что отрицательно повлияло на деспансеризацию больных с инфекционной патологией, растет количество больных с хроническими заболеваниями печени.
Из-за низкого социально-экономического уровня населения, а так же ограничения финансирования стационаров не внедряется новая технология лечения больных хроническими гепатитами препаратами группы интерферона- интрон А, реваверин, а также холестатическими препаратами урсофальк.
В связи с этим назрела необходимость строительство типовой инфекционной больницы в городе Атырау на 180 мест с центром для лечения больных с хроническими заболеваниями печени и изолятором для особо опасных инфекций (чума6 холера), внедрение новых технологий лечения больных вирусным гепотитом, дальнейшее усовершенствование программы Всемирной Организации Здравоохранения, открытие кабинетов инфекционных заболеваний при городских и районных поликлиниках, вакцинация подростков в возрасте от 15 до 18 лет против вирусного гепатита В.
Туберкулез является важнейшей социальной и медицинской проблемой, наносящей невосполнимый материальный урон из-за потери трудоспособности и преждевременной смерти наиболее продуктивной части населения. В 1993 г Всемирная Организация Здравоохранения провозгласила туберкулез глобальной опасностью для человечества и призвала правительства всех стран принять неотложные меры для решения этой проблемы, поскольку ни одна страна не может игнорировать опасность эпидемии туберкулеза для здоровья своего народа.
На диспансерном учете в противотуберкулезных учереждениях области состоит 2480 больных активным туберкулезом, из которых 1060 с заразной формой заболевания.
Стремительный рост заболеваемости среди детей и подростков вызывает особую тревогу. В 1999 г этот показатель составил среди детей 73,7 (5766 по республике)6 среди подростков детей повысился удельный вес остро текущих диссеминированных и деструктивных форм туберкулеза.
Из-за низкого социально-экономического уровня населения, а также ограничения. Ухудшились противоэпидемические мероприятия в очагах туберкулезной инфекции. Недостаточное обеспечение изолированной жилой площадью больных бактериовыделителей по итогам 2000 г, из нуждающихся
-120, получили -8, что составляет 6%. Изоляция детей из очагов туберкулезной инфекции осуществляется только на 80%, в результате увеличилось количество осложненных и запущенных форм туберкулеза.
Определенную опасность представляют больные туберкулезом из социально-дезадаптированных групп населения, страдающие хроническим алкоголизмом, наркоманией. Из года в год увеличивается количество граждан, больных заразными формами туберкулеза, уклоняющихся от лечения. Так, из мест лишения свободы прибыло в 1999 г – 86, в 2000 г – 64, за 5 месяцев 2001 г – 15 больных.
Отмечается рост онкологических заболеваний в области. В 1998 году в области зарегистрировано 628, а в 2000 году 661 онкобольных и заболеваемость составила 144,3 и 149,2 на 100 тыс.нас.соответственно.
Особенно высока смертность от трудно диагностируемых, распростарненных в области, злокачественных новообразовании, таких как рак легких, пищевода, печени, желудка, ободочной кишки. Высока смертность от опухолей визуально доступных локализации (рак кожи, молочной железы, шейки матки).
В общей сложности смертность от вышеназванных опухолей составляет 50% смертности от злокачественных опухолей в области. Высока смертность в г.
Атырау (136,7), Индерском (123,3), Исатайском районах (103,9) на 100 тыс.нас.
Для качественного улучшения показателей онкослужбы ранее выявленных злокачественных опухолей, снижения уровня запущенности и смертности, усовершенствования применения методов лечения, укрепления материально- технической базы медицинских учреждений необходимо:
Укомплектовать цитологическую лабораторию областного онкодиспансера электронным микроскопом, приобретением близкофокусным R – аппаратом для лечения рака наружных локализаций, приобретение лапароскопа для диагностики заболеваний брюшной полости. Призвести капитальный ремонт главного корпуса онкодиспансера, приобрести маммограф, подготовка и переподготовка кадров по онкологии на базе Алматинский Государственный-Институт усовершенствования врачей и Казахских научно-исследовательский институт онкологии и радиологии.
За последние годы увеличилось число больных с первые выявленными психическими расстройствами. Если в 1998 году выявлено-290 больных, в 2000 году это число возросло до 337 больных, кроме того, отмечается рост первичного выхода на инвалидность с 177 до 236 соответственно, при общем количестве инвалидов по области 2532.
Рост заболеваемости среди детей и подростков вызывает особую тревогу, на учете состоит 464 детей и 278 подростков.
Из года в год увеличивается количество психически больных, страдающих туберкулезом легких. В 1998 году на учете состояло-80 больных, в 2000 состоит- 123 (67 из них городские).
Областной психоневрологический диспансер размещен в старом здании барачного типа, не отвечающем санитарно-гигиеническим, противоэпидемическим требованиям.
Ежегодные затраты на улучшение материально технической базы из-за ветхости здания себя не оправдывают, поэтому необходимо кардинальное решение проблемы путем строительства типовой психиатрической больницы на 360 коек с соответствующими отделениями.
Проблему борьбы с наркоманией нельзя назвать новой для нашего региона.
Однако в последние годы эта проблема стала приобретать массовый масштаб, и государство оказалось не в состоянии адекватно на нее реагировать.
Расположенный между самым большим и доходным рынком незаконного производства опия, героина и других «тяжелых» наркотиков и Европейским рынком сбыта Атырауская область стала поставкой частью главных маршрутов перевозки наркотиков из Афганстана, Таджикистана в страны Содружества Независимых Государств И Европы. Следует признать что, несмотря на реализацию мер, предусмотренных Государственной программой Республики Казахстан по борьбе с преступностью до 2000 года, реального перелома в борьбе с незаконным распространением наркотиков в стране не произошло.
Правительственные целевые программы, комплексные меры противодействия злоупотреблению и не законному распространению наркотиков на 1997-1998 г всего лишь создали основу для кардинальных преобразований в сфере борьбы с наркоманией и наркобизесом. Сегодня наркоситуация в Атырауской области характеризуется постоянным ростом лиц, допускающих немедицинское употребление наркотиков.
По сравнению с 1991 годом заболеваемость наркоманией возросла в 12,5 раза, идет омолаживание среди наркоманов, так как доступ к наркотикам стал проще.
Увеличение внутривенного введения наркотиков является основной причиной распространения ВИЧ/СПИДА.
Отмечается очень высокая смертность среди больных наркоманией, вызванных передозировками препаратов, несчастными случаями в состоянии наркотического опьянения, различными заболеваниями, являющимися результатом наркотизации, частыми самоубийствами среди наркоманов;
Представляет значительную опасность криминогенное (преступное)
поведение наркоманов, обусловленное изменениями их личности. Наркоманы совершают преступления, какс целью приобретения наркотиков, так и в связи с тяжелыми расстройствами психической деятельности (психозми), развившимися в результате их употребления. Согласно решения Акима области от 20 апреля 2001 г. № 144 в 4 квартале 2001 года планируется открыть в областном центре- реабилитационный центр для наркоманов. Для профилактики СПИДа среди наркоманов открыть в городе Атырау – Центр обмена шприцов.
Выделить из состава областного наркологического диспансера и создать отдельно спецализированное лечебно-профилактическое учереждение для принудительного лечения лиц, страдающих алкоголизмом, наркоманией и токсикоманией на 110 коек.
В последние годы болезни, передающиеся половым путем, в том числе ВИЧ- инфекция, приобретают массовое распространение, создают угрозу общественной безопасности, приводят к тяжелым социально-экономическим и демографическим последствиям. Особую тревогу вызывает рост болезней передаваемых половым путем среди новорожденных, подростков. На 01.01.2001 г. в Атырауской области зарегистрировано 830 больных болезнями передаваемыми половыми путями, 19 из которых дети. Если в 1998 году первичный в вторичный периоды сифилиса были выявленысв 59% из всех зарегистрированных6 в 1999 году 70,2%6 то в 2000 году -62,3%7 В 2000 году на 100 тыс. населения заболеваемость сифилисом составила 62,3; хламидиоз-35,6; трихоманиазом-62,5.
Возрастает продолжительность заразного периода, что способствует дальнейшему распространению болезней передаваемых половыми путями.
Отмечается рост болезней передаваемых половыми путями среди лиц, находящихся в местах лишения свободы, растут расходы бюджета на лечебные и профилактические мероприятия.
В области зарегистрировано 10 ВИЧ-инфекцированных, из них 6 приезжие, выявленные в подразделениях Управления Внутренних Дел. На диспансерном учете Областного Центра СПИД состоит 3 ВИЧ-инфекцированных 1 больной СПИДом, который поменял место жительства (г.Москва).
Из зарегистрированных: 40% случаев составляют люди, зараженные половым путем (гомо и гетеросексуалисты), 60%-заражение произошло через внутривенное введение наркотиков.
Одним из заболиваний, значительно снижающим общий уровень здоровья населения, характеризующимся большим распространением, является сахарный диабет, что позволило Всемирной Организации Здравоохранения в 1992 г.
Определить его как неинфекционную эпидемию. По данным Всемирной Организации Здравоохранения, в мире насчитывается около 150 миллионов больных сахарным диабетом, с учетом лиц, имеющих скрытые формы заболевания, общее число больных увиличивается более чем в два раза. В последние года отмечается нарастение тяжести диабета, причинами которого являются снижения уровня жизни, несбалансированное питание, стрессы, ухудшение медикаментозного снабжения, сокращении штатов эндокринологов, эндокринологических коек, кабинетов. Недостатки снабжения сахарноснижающими препаратами усугубляются отсутствием системы централизованного учета их расходования. Численнось населения Атырауской области 450000. Количество официально зарегистрированных больных сахарным диабетом по Атырауской области 1534, из них 13 детей, из них подростков 5.
Ежегодно в среднем выявляемость больных сахарным диабетом составляет 8-9%.
В течение последних 5-ти лет массовое обследование на сахарный диабет не проводилось из-за отсутствия финансов для приобретения глюкозы и реактивов для определения глюкозы в крови. В связи с этим выявление больных идет только по обращаемости.
Среди больных Атырауской области практически каждый второй имеет ангиопатию сосудов н/к, т.е. 50% больных, каждый четвертый-ретинопатию, то есть 25% больных что ведет к слепоте. Ежегодно в отделении гнойной хирургии проводится 25-30 ампутации по поводу диабетической гангрены, так в 1995 г было 17 операции, а в 1998 г. -60, 1999 г -20 по данному поводу. У каждого третьего больного выявляются осложнения со стороны почек-нефропатия, что в дальнейшем ведет к развитию хронической почечной недостаточности. Все эти осложнения возникают в результате большого стажа диабета, а также в недостаточном контроле за уровнем сахара в крови и моче, снижение жизненного уровня больных: ухудшение питания, нарушение диеты для диабетиков и невозможностью, из-за финансовых трудностей приобретать дорогостоящие ангиопротекторы (типа: трентал, доксиум, пармидин и др.) –препараты, способствующие предотвращению всех сосудистых осложнений диабета.
Наличие у больных диабетом сопутствующих и конкурирующих заболеваний также приводит к развитию сосудистых осложнений, а значит, к инвалидности.
В последние годы отмечается нарастание тяжести диабета, что связано со снижением уровня жизни несбалансированным питанием, стрессами, ухудшением медикаментозного снабжения, сокращением штатов эндокринологов, эндокринологических коек, кабинетов.
8. Совершенствование организации медицинской помощи Основным направлением совершенствования организации медицинской помощи в Атырауской области является переориентация приоритетов от дорогостоящей и малоэффективной стационарной помощи на амбулаторно- поликлиническую помощь при сохранении сложившегося уровня оказания медицинских услуг.
Первичная медико-санитарная помощь является основным звеном оказания медицинской помощи населению.
Совершенствование первичной медико-санитарной помощи в Атырауской области должно осуществляться поэтапно с учетом социально-экономического состояния области и готовности системы здравоохранения, с сохранением достижений сложившейся модели амбулаторно-поликлинической помощи населению города и села.
На селе основным звеном первичной медико-санитарной помощи должны стать семейные врачебные амбулатории, обеспечивающие организацию работа фельдшерско-акушерских пунктов. При этом должны быть активно задействованы механизмы повышения ответственности и заинтересованности медицинских работников первичного звена в результатах лечения каждого конкретного пациента.
Одновременно при амбулаторно-поликлинических организациях предполагается создание дневных стационаров и стационаров на дому, что позволит снизить нагрузку на стационарный сектор здравоохранения.
Предусматривается реорганизация лечебно-профилактической помощи в городе и районных центрах, которая будет представлена следующим образом:
- по райцентрам - семейные врачебные амбулатории, находящиеся при районных консультативно-диагностических поликлиниках будут объединены на базе поликлиник;
- по городу – пригородные, сельские семейно-врачебные амбулатории остаются без изменений;
- вместо 12 городских семейно-врачебные амбулатории будут организованы 4 поликлиники с женскими консультациями, детскими отделениями и тремя филиалами.
Городская детская поликлиника остается как специализированная консультативная поликлиника.
Дальнейшее развитие получит сельское здравоохранение. Населению всех сельских населенных пунктов области будет обеспечена доступность медицинской помощи. В каждом населенном пункте согласно нормативов будут работать медицинский работник или медицинская организация (фельдшерский- акушерский пункт, врачебная амбулатория). На базе центральных районов и областных больниц необходимо создать передвижные формы лечебно- диагностической и консультативной помощи, в организациях первичной медико- санитарной помощи-условия для обеспечения сельского населения лекарственным средствами.
Материально – техническая база медицинских учереждений в связи с тяжелым экономическим положением и дефицитом бюджета не удовлетворяет растущую потребность сельских и городских жителей в медицинских услугах. В настоящее время до 70-80 % лечебно-профилактических учреждений расположены в приспособленных зданиях, которые находятся в тяжелейших условиях, в крайне изношенном состоянии, что отрицательно сказывается на технологии диагностики больных.
С целью эффективного и рационалного использования специализированного коечного фонда в больничных учреждениях областного центра, для обеспечения диагностики с использованием современной дорогостоящей аппаратуры и оборудования, для больных травматологического и нейротравматического профиля предполагается перевести из городской больницы № 2 челюстно-лицевые, травматологические, нейрохирургические койки в областную больницу, а терапевтические и офтальмологические койки из областной больницы в городскую больницу № 2. Коечная мощность данных больниц остается прежней.
Тем самым, областная больница на 360 коек, оснащенная современным диагностическим оборудованием, новейшей аппаратурой, квалифицированным кадровым потенциалом будет оказывать плановую, экстренную и специализированную медицинскую помощь населению города и районов.
Приоритетность областной больницы с усилением хирургической службы возрастет после ввода здания пристройки нового блока.
Будет максимально использован филиал акционерного общества «Медслужбы транспорта» имеющем в своем арсенале мощную материально- техническую базу, современное медицинское оборудование, квалифицированных специалистов.
Материально-техническая база районных и сельских больниц не соответствует требованиям сегодняшнего дня. Индерская центральная районная больница находится в нетиповом приспособленном здании бывшего детского сада, которая не может обеспечивать качественную медицинскую помощь населению. Поэтому необходимо строительство типовой районной больницы на 100 коек в поселке Индер. Другие районные и сельские лечебно- профилактические учреждения требуют капитального ремонта и нуждаются в укреплении материально-технической базы.
Необходимо укрепит службу скорой медицинской помощи и медицины катастроф, сделав их более мобильными и оснащенными современными средствами для оказания современной и качественной медицинской помощи.
Предусматривается адаптация отрасли к рыночным отношениям: развитие многоукладности форм собственности, создание рынка медицинских услуг, конкурентных отношений среди медицинских организаций.
Важнейшей задачей является поддержка развития негосударственного сектора здравоохранения, создаваемого за счет собственных средств частных физических и юридических лиц, а так же путем приватизации отдельных объектов здравоохранения. В целях улучшения качества медицинского обслуживания населения будет создаваться единая и непрерывная система управления качества медицинских услуг, основанная на внедрении стандартах диагностики и лечения пациентов как в амбулаторно-поликлинических так и в больничных условиях, а так же будет усовершенствована система контроля качества медицинских услуг и лекарственного обеспечения. Должна быть сформирована единая отраслевая программа повышения качества оказываемых медицинских услуг путем модернизации существующих и внедрения в систему здравоохранения современных медицинских технологий, оснащение лечебно- профилактических учереждений современной аппаратурой и оборудованием для диагностики и лечения заболевания, создание централизованной сервисной службы для более эффективного использования лечебных и диагностических аппаратов.
Организационно-технические мероприятия, проводимые в рамках развития отрасли, предпологают необходимость обеспечения регулярной и достоверной информацией, отражающей процессы в системе здравоохранения, для своевременного принятия необходимых управленческих решений на всех уровнях системы. Информационное сопровождение невозможно без поэтапной компьютеризации отрасли, что в конечном итоге приведет к значительной экономии ресурсов. На основе четкой организации процесса планирования, прогнозирования и финансово-экономического взаимодействия на всех уровнях оказания медицинской помощи предполагается одной из мер избрать обеспечение качественного взаиморасчета между субъектами системы и эффективного управления качеством оказываемой медицинской помощи.
Действующая система статической отчетности в отрасли требует коренного пересмота на основе использования емких и информативных показателей, отслеживания результатов оказания медицинской помощи и параметров, реально отражающих демографическую ситуацию и состояние здоровья населения, совершенствования финансово-экономического мониторинга, внедрения новых информационных технологий и упрощения документооборота.
В деле обеспечения охраны здоровья народа, неотъемлемой частью которого является санитарно-эпидемиологическое благополучие населения.
Главными задачами службы на ближайшее время являются обеспечение качественного государственного санитарно-эпидемиологического надзора, проведение мониторинга – состояния окружающей среды и изучения влияния ее факторов на состояние здоровья населения, а так же повышение эффективности и действенности гигиенического воспитания и санитарного просвещения населения.
Потребность области во врачебных кадрах составляет 50 врачей разных специальностей, отмечается острая нехватка врачей – нейрохирургов, неонатологов, травматологов, акушер-гинекологов, детских реаниматологов- анистезиологов.
Для подготовки и переподготовки врачебного и среднего медицинского персонала предлагаем на базе Атырауского Медицинского колледжа организовать постоянно-действующие курсы (Центр Повышения квалификации) при областном департаменте здравоохранения с привлечением высокопрофиссиональных специалистов из медицинских Академий, институтов усовершенствования врачей, факультетов Усовершенствования преподователей различных профилей из г.
Алматы, г.Актюбинска, г.Астаны, г.Павлодар, г.Семипалатинска, г.Астрахани.
Обучение будет осуществляться путем выездных циклов, по графику, сочетая теоретические знания с практичискими навыками по закрепленным кафедрам.
Организацияобучения врачей – фтизатров по линии проекта НАДЕЖДА совместно с Научным Центром Проблем туберкулеза будет проведена и для врачей общей лечебной сети ренгенологов.
Организация ежегодного цикла повышения квалификации средних медицинских работников противотуберкулезных учереждений области будет проводится на базе учебного центра облтубдиспансера совместно с медицинским колледжем.
9. Заключение
Реализация настоящей Концепции позволит сохранить и последовательно повышать уровень доступности медицинской помощи, обеспечить профилактическую направленность отрасли, ее соответствие современным требованиям и рыночным условиям общества. При этом станет возможно динамичное развитие системы здравоохранение, путем создания реальных условий для перехода к мало затратным формам медицинского обслуживания, совершенствования первичной медико-санитарной помощи и внедрение механизмов, обеспечивающих адекватное финансирование отрасли, что обеспечит укрепление здоровья населения области, стабилизацию демографической ситуации.