Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің басқармасы 2000 жылғы 24 тамыздағы № 331 қаулысы.
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2000 жылғы 12 қазанда № 1260 тіркелді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 205 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен Төлем карточкаларын шығару қағидаларын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында оларды пайдалана отырып жүргізілетін операцияларға қызмет көрсету бойынша қызметке қойылатын талаптарды бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Төлем карточкаларын шығару қағидалары, сондай- ақ Қазақстан Республикасының аумағында оларды пайдалана отырып жүргізілетін операцияларға қызмет көрсету бойынша қызметке қойылатын талаптар (бұдан әрі - Қағидалар) бекітілсін және Қағидалар қолданысқа енгізілген күннен бастап үш ай өткен соң қолданысқа енгізілетін 35-тармағын қоспағанда, ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды олар Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелген күннен бастап екі апталық мерзім өткен соң қолданысқа енгізілсін.
2. Төлем жүйесi басқармасы (Мұсаев Р.Н.):
1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны және Қағидаларды Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізу шараларын қабылдасын;
2) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткен күннен бастап екі апталық мерзімде осы қаулыны және Қағидаларды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің орталық аппаратының мүдделі бөлімшелеріне және аумақтық филиалдарына жіберсін.
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің аумақтық филиалдары осы қаулыны және Қағидаларды екінші деңгейдегі банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға жіберсін.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Төрағасының орынбасары Е.Т.Жанкелдинге жүктелсiн.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2000 жылғы 24 тамыздағы N 331 қаулысымен бекітілген Төлем карточкаларын шығару қағидалары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында оларды пайдалана отырып жүргізілетін операцияларға қызмет көрсету бойынша қызметке қойылатын талаптар
1. Жалпы ережелер
1. Осы Төлем карточкаларын шығару қағидалары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында оларды пайдалана отырып жүргізілетін операцияларға қызмет көрсету бойынша қызметке қойылатын талаптар (бұдан әрі
- Қағидалар) төлемдерді төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асыру кезінде төлем карточкаларын шығару тәртібін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында оларды пайдалана отырып жүргізілетін операцияларға қызмет көрсету бойынша қызметке қойылатын талаптарды айқындайды.
2. Қағидалар заңды тұлғаның қызметкерлеріне ғана қызмет көрсетуге арналған осы заңды тұлғаның төлем карточкалары жүйелеріне қолданылмайды.
3. Қағидаларда «Ақша төлемі мен аударымы туралы» 1998 жылғы 29 маусымдағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Төлем туралы заң) 3- бабында, «Байланыс туралы» 2004 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабында көзделген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) авторизация - эмитенттің төлемді төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асыруға рұқсат беруі. Авторизацияны алу рәсімі төлем карточкалары жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарға сәйкес белгіленеді;
2) алдын ала төленген төлем карточкасы - ұстаушысына бастапқы ұстаушысы алдын ала енгізген және эмитенттің шоғырландырылған шотында есептелетін ақша сомасы шегінде төлемдерді жүзеге асыру және/немесе қолма- қол ақшаны алу мүмкіндігін беретін төлем карточкасы. Алдын ала төленген төлем карточкаларына микропроцессорлық карточка немесе осындай карточканың немесе арнайы электрондық құралдың ұстаушысына төлемдерді және өзге операцияларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін қолжетімді ақша сомасы туралы ақпарат сақталатын өзге арнайы электрондық құрал жатпайды. Алдын ала төленген төлем карточкасында оның ұстаушысын сәйкестендіруге мүмкіндік беретін деректемелер болмайды;
3) алдын ала төленген төлем карточкасын толықтыру - эмитентке төлемдерді жүзеге асыру және/немесе қолма-қол ақшаны алу үшін бұрын шығарылған (қолданыстағы) алдын ала төленген төлем карточкасын пайдалану көзделетін шекте ақша сомасын алдын ала төленген төлем карточкасын шығарумен байланысты емес қосымша енгізу;
4) байланыссыз төлем карточкасы - ұстаушысына төлемдерді операция жүргізу сәтінде төлем карточкасының және электрондық терминалдардың немесе өзге қондырғылардың нақты тиюін талап етпейтін, сымсыз байланыс технологиясын пайдалану негізінде байланыссыз тәсілмен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін төлем карточкасы;
5) банкомат - төлем карточкаларын ұстаушыларға қолма-қол ақшаны алуға және төлем карточкаларын пайдалана отырып эмитенттің басқа да қызметтерін пайдалануға мүмкіндік беретін электронды-механикалық құрылғы;
6) дебеттік карточка - ұстаушысына клиенттің банк шотындағы ақша сомасы шегінде төлем жасауға мүмкіндік беретін төлем карточкасы. Дебеттік карточкасын ұстаушыға эмитент берген банктік қарыз сомасы шегінде төлемдерді жүзеге асыруына мүмкіндік беруге болады;
7) дербес сәйкестендіру нөмірі - төлем карточкасын ұстаушыға берілетін және төлем карточкасын ұстаушыны сәйкестендіруге арналған құпия код;
8) кәсіпкер - өзі жеткізетін тауарлардың және/немесе қызметтерді төлеу бойынша қолма-қол ақшасыз төлемді жүзеге асыру үшін төлем карточкаларын қабылдайтын дара кәсіпкер немесе заңды тұлға;
9) клиент - эмитентпен төлем карточкасын беру туралы шарт жасасқан және банк шотының иесі болып табылатын жеке немесе заңды тұлға;
10) корпоративтік төлем карточкасы - заңды тұлғаның уәкілетті өкіліне эмитент пен заңды тұлға-банк шоты иесінің арасында жасалған төлем карточкасын беру туралы шарт негізінде берілетін төлем карточкасы.
Корпоративтік төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасау заңды тұлғаның банк шотындағы ақша сомасы және/немесе осы заңды тұлғаға берілген банктік қарыз сомасы шегінде жүзеге асырылады. Корпоративтік төлем карточкасын ұстаушы заңды тұлғаның-банк-шоты иесінің уәкілетті өкілі болып табылады;
11) кредиттік карточка - ұстаушыға эмитент пен клиент арасында жасалған банктік қарыз шартының талаптарымен эмитент берген банктік қарыз сомасы шегінде төлемді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін төлем карточкасы;
12) процессинг - төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді және басқа да операцияларды жүзеге асырған кезде қалыптасатын ақпаратты жинауға, өңдеуге және беруге байланысты қызмет;
13) процессинг ұйымы - процессингті, сондай-ақ төлем карточкалары жүйесіне қатысушылармен жасалған шарттарда көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыратын төлем карточкалары жүйесіне қатысушы;
14) сауда чегі - төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асыру фактісін растайтын құжат;
15) слип - кәсіпкердің немесе эквайердің төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асыру кезінде қағаз тасымалдағышта жасалатын төлем құжаты;
16) төлемдік емес қосымшалар - төлемдерді жүзеге асырумен, қолма-қол ақша берумен және төлем карточкасында орналастырылатын/іске асырылатын банктік қызмет көрсетулердің өзге түрлерін көрсетумен байланысты емес қосалқы қосымшалар/функциялар;
17) төлем карточкалары жүйесіне қатысушы - жасалған шарттарға сәйкес белгілі бір төлем карточкалары жүйесінің төлем карточкасын пайдалана отырып ақы төлеу кезінде жасалған төлем құжатын беру, өңдеу және/немесе орындау бойынша міндеттемелер туындайтын жеке немесе заңды тұлға;
18) төлем карточкаларын беру - төлем карточкасын ұстаушыға эмитенттің төлем карточкаларын және олардың дербес сәйкестендіру нөмірлерін беру процесі немесе төлем карточкасын ұстаушыға эмитенттің оның деректемелері туралы ақпаратты беруі;
19) төлем карточкаларын шығару - ұстаушыларына төлем карточкасын беру туралы шарт негізінде не алдын ала төленген төлем карточкаларын беру кезінде мұндай шарт жасамай-ақ төлем карточкаларын беруді көздейтін операция;
20) төлем карточкаларының жүйесі - төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыруды қамтамасыз ететін бағдарламалық- техникалық құралдардың, құжаттаманың және ұйымдастыру-техникалық іс- шаралардың жиынтығы;
21) төлем карточкасы - электрондық терминалдар немесе өзге құрылғылар арқылы ақшаға қол жеткізу құралы, онда төлем карточкасын ұстаушыға төлемді жүзеге асыруға, қолма-қол ақша алуға, валюталарды айырбастауға және төлем карточкасының эмитенті белгілеген әрі соның талаптарымен басқа операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпарат болады. Төлем карточкасы дебеттік карточка және кредиттік карточка болып бөлінеді;
22) төлем карточкасын беру туралы шарт - төлем карточкасы беруге негіз болатын эмитент пен жеке немесе заңды тұлға арасында жасалатын шарт;
23) төлем карточкасын бұғаттау - төлем карточкасын пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыруға толық немесе уақытша тыйым салу;
24) төлем карточкасын пайдалану - төлем карточкасын ұстаушысының ол не оның деректемелері арқылы төлемдер жасаумен, қолма-қол ақшаны алумен, валюталарды айырбастаумен байланысты операцияларды және төлем карточкасының эмитенті айқындаған және оның талаптарымен басқа операцияларды жүзеге асыруы;
25) төлем карточкасын ұстаушы - төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес төлем карточкасын пайдалануға құқығы бар немесе егер төлем карточкасы алдын-ала төленген болса, оған тікелей иелік етуші жеке тұлға;
26) төлем карточкасының деректемелері - төлем карточкасының оның ұстаушысына және/немесе эмитентіне және төлем карточкаларының жүйесіне тиесілігін белгілеуге мүмкіндік беретін төлем карточкасындағы және/немесе эмитенттің ақпараттық жүйесінде сақталатын төлем карточкаларының нөмірін, қолданылу мерзімін, жүйесінің атауын қамтитын ақпарат;
27) эквайер - төлемді төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асырған кезде кәсіпкермен жасалған шарт талаптарына және/немесе кәсіпкерде жасалған төлем құжатының талаптарына сәйкес кәсіпкердің пайдасына келіп түскен ақшаны қабылдауға және/немесе кәсіпкермен жасалған шартта көзделген өзге де іс-әрекеттерді орындауға тиісті банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым (бұдан әрі - банк). Қолма-қол ақшаны беруді және /немесе осы банктің клиенттері болып табылмайтын төлем карточкаларын ұстаушыларға төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдер мен ақша аударымдарын жүзеге асыру жөніндегі өзге қызметтерді жүзеге асыратын банк те эквайер болып табылады;
28) эмитент - төлем карточкаларын шығаруды жүзеге асыратын банк, бас банк немесе еншілес банк, сондай-ақ «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес төлем карточкаларын шығаруды жүзеге асырған банктің активтері мен міндеттемелері оған берілген жағдайда иеленуші банк;
29) эмитенттің шоғырландырылған шоты - эмитент ашқан және алдын ала төленген төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылатын операцияларды есепке алуға арналған ішкі шот.
2. Төлем карточкаларын шығару
4. Алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2007.05.28. N 58 (2007 жылғы 9 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
5. Алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 27 қазандағы N 370 қаулысымен.
6. Қазақстан Республикасының аумағында төлем карточкаларын тек қана Қазақстан Республикасының резиденттерi шығарады.
6-1. Эмитент шығарған төлем карточкасында олардың арасындағы жасалған шарттарға сәйкес басқа тұлғалар іске асыратын қызмет көрсетулердің белгілі бір түрлерін ұсыну немесе есепке алу үшін пайдаланылатын төлемдік емес қосымшалар болуы мүмкін.
карточкасын шығару күніндегі оның шетел валютасындағы баламасынан аспауға тиіс. Алдын ала төленген төлем карточкасын пайдалана отырып жүргізілетін операциялар осы тармақта белгіленген сома шегінде жүзеге асырылады.
7. Төлем карточкасын беру туралы шартта мына талаптар:
1) төлем карточкасын беру талаптары, оның ішінде эмитенттің төлем карточкасын ұстаушыға немесе оның уәкілетті адамына төлем карточкасын және дербес сәйкестендіру нөмірін беру талаптары болады. Дербес сәйкестендіру нөмірін беру жөніндегі талап шығарылуы эмитенттің төлем карточкасын ұстаушыға оның деректемелері туралы ақпаратты ұсынуы арқылы электрондық түрде жүзеге асырылатын төлем карточкасына қолданылмайды;
2) төлем карточкасын пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыру талаптары;
3) төлемдерді банк шотының валютасынан ерекшеленетін валютадағы төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асырған кезде қолданылатын шетел валюталарын айырбастау бағамын белгілеу тәртібі;
4) төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асырылған төлемдер және өзге де операциялар туралы үзінді-көшірмені ұсыну тәртібі;
5) қосымша төлем карточкалары берілетін адамдардың тізімі немесе адамдар тізіміне сілтеме (төлем карточкасын беру туралы шарттың негізінде түрлі ұстаушыларға бірнеше төлем карточкасын берген кезде);
6) төлем карточкасын алудың, бұғаттаудың және қайта шығарудың тәртібі мен талаптары;
7) төлем карточкасының және/немесе төлем карточкасын беру туралы шарттың қолданылу мерзімі;
8) клиенттің өтінішін қарау және клиентке төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған рұқсат етілмеген төлем бойынша зиянды өтінішті қарау және зиянды өтеу мерзімдерін көрсете отырып өтеу тәртібі;
9) өтініштерді қарау және ықтимал зиянды өтеу мерзімдерін көрсете отырып, клиенттердің өтініштерін қарау тәртібі;
10) тараптардың құқықтары мен міндеттері;
11) тараптардың жауапкершілігі;
12) клиенттерге төлем карточкасын беру туралы шартқа енгізілетін өзгерістер және/немесе толықтырулар туралы хабарлау тәсілі және қызмет көрсету комиссиясының мөлшері болады.
Эмитент төлем карточкасын беру туралы шартты оның мазмұнын тікелей оқуды және оны төлем карточкаларын ұстаушылар үшін эмитенттің қолжетімді орнында және/немесе эмитенттің ресми интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз ететін нысанда баяндауды қамтамасыз етеді, сондай-ақ олардың талабы бойынша қағаз немесе электрондық нысанда ұсынады.
Эмитент клиентке төлем карточкасын беру туралы шартта белгіленген тәсілмен, оның ішінде ақпаратты эмитенттің ресми интернет-ресурсында орналастыру және/немесе клиент көрсеткен электрондық поштаның мекенжайына, ұялы байланыс құрылғысына қысқа мәтіндік және/немесе мультимедиялық хабарлар жіберу арқылы хабарлайды, төлем карточкасын беру туралы шартқа енгізілетін өзгерістер және/немесе толықтырулар және қызмет көрсету комиссиясының мөлшері туралы төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес олар күшіне енгізілген күнге дейін күнтізбелік он бес күн бұрын кешіктірмей хабарлайды.
Эмитент хабарламада клиенттің төлем карточкасын беру туралы шартқа енгізілетін өзгерістер және/немесе толықтырулар қолданылатын күнге дейін төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес шартты бұзғаны үшін қосымша комиссияны төлеусіз оны бұзу мүмкіндігі туралы көрсетеді. Эмитент клиенттің өтініштерін, оның ішінде төлем карточкасын пайдаланумен байланысты даулы жағдайлар туындаған кезде төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес белгіленген мерзімдерде, бірақ осындай өтініштерді алған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен аспайтын мерзімде қарайды.
Операцияны төлем карточкасын пайдалана отырып Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің желісінде жасаған жағдайда, клиенттің өтінішін қарау мерзімдерінің эмитент осындай өтініштерді алған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен асуына, бірақ күнтізбелік отыз күннен астам мерзімге аспауына рұқсат беріледі, бұл туралы клиенттің өтінішін қарау мерзімі ұзартылған күннен бастап күнтізбелік үш күн ішінде клиентке жазбаша нысанда хабарланады.
7-1. Төлем карточкасын беру және банк шотын ашу кезінде аралас шарт жасауға рұқсат беріледі, онда төлем карточкасын беру туралы шарттың, банк шоты шартының және (немесе) банк заемы шартының элементтері бар.
8. Эмитент төлем карточкасын берген кезде төлем карточкасын ұстаушыны төлем карточкасын пайдаланудың ішкі құжаттарымен таныстырады.
9. Жеке тұлға төлем карточкасын алған күннен бастап төлем карточкасының ұстаушысы болып табылады. Ұстаушының төлем карточкасын алуын оны алғанын куәландыратын құжаттағы төлем карточкасын ұстаушының қолы немесе ұстаушының төлем карточкасын алу фактiсiн растайтын өзге де айғақтама растайды.
10. Төлем карточкасын беру туралы эмитент пен клиент арасында жасалған шарт негiзiнде жеке тұлғаларға бiрнеше қосымша төлем карточкаларын беруге рұқсат етiледі.
11. Әр түрлі жеке тұлғаларға қосымша төлем карточкаларын берген кезде қосымша төлем карточкасын ұстаушы мен клиент арасындағы өзара қарым- қатынастар егер өзгедей төлем карточкасын беру туралы шартта белгіленбесе, аталмыш клиенттің талаптарына сәйкес белгіленеді.
12. Эмитент айналыстағы төлем карточкаларының нөмірлері және өзге де деректемелері бар өзі берген төлем карточкаларының тізілімін жүргізеді. Эмитент берілген карточкалардың тізілімінде қосымша ақпараттың болуын және осы тізілімді жүргізу нысанын дербес айқындайды.
3. Карт-есепшот және эмитенттің шоғырландырылған шоты
4. Төлем құжаттарын жасауға қойылатын талаптар
23. Кәсіпкердің төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асырған кезде төлем құжаты сатылған тауарлар немесе көрсетiлген қызмет үшiн ақша төлеу туралы кәсiпкердiң эквайерге берген нұсқауы болып табылады. Қолма- қол ақшаны алған кезде төлем құжаты ұстаушыға төлем карточкасы бойынша берiлген қолма-қол ақша сомасын өтеу туралы эквайердiң эмитентке немесе делдал банкке берген нұсқауын бiлдiредi.
Эмитентке тиесілі банкоматтар арқылы төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асыру кезінде жасалатын төлем құжаты төлем карточкасын ұстаушының эмитентке бенефициардың пайдасына ақша аудару туралы нұсқауын білдіреді.
Ескерту: 23-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2007.05.28. N 58 Қаулысымен.
24. Төлем құжаты төлем карточкалары жүйесінің қатысушылары арасында электрондық түрде және/немесе қағаз тасымалдағышта жасалады және беріледі.
Қағаз тасымалдағыштағы төлем құжатының негізінде жасалған электрондық төлем құжатында қағаз тасымалдағышта жасалған құжаттар үшін ғана міндетті болып табылатын деректемелерді қоспағанда, қағаз тасымалдағышта жасалған төлем құжатында көрсетілген барлық деректемелер болады.
25. Төлем құжаттарын электрондық түрде жасауға және ұсынуға төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгiленген санкцияланбаған төлемдерден қорғау iс-әрекеттерi тәртiбiн сақтаған жағдайда ғана, Төлемдер туралы заңның талаптарына сәйкес рұқсат берiледi.
26. Төлем құжаттары мемлекеттік тілде және/немесе орыс тiлiнде жасалады.
Төлем құжаттарын жасау кезiнде өзге тiлдердi пайдалану мүмкiндiгi төлем карточкалары жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгiленедi.
27. Төлем құжатында мына деректемелер:
1) төлем құжатының нөмірі, оны жазу күні, айы және жылы;
2) кәсіпкердің және/немесе эквайердің толық атауы (коды);
3) төлем карточкасының деректемелері;
4) төлем сомасы;
5) төлем валютасы;
6) төлем карточкасын ұстаушының қолы (қағаз тасымалдағышта жасалған төлем құжаттары үшін);
7) кәсіпкердің немесе эквайердің уәкілетті адамының қолы (кағаз тасымалдағышта жасалған төлем құжаттары үшін);
8) төлем мақсатының коды болады.
28. Кәсіпкердің пайдасына төлемді жүзеге асыру үшін төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасалғанын растайтын төлем құжаттары эквайер және кәсіпкер арасындағы шартта белгіленген тәртіпте эквайерге беріледі.
Төлем құжатында төлем карточкалары жүйесіне катысушылар арасында жасалған шарттарда белгіленген қосымша деректемелер болуына жол беріледі.
29. Қағазда шығарылатын төлем құжаты кемiнде үш данада жасалады.
Төлем құжатының бiр данасы кәсiпкерде қалады, екiншi данасы төлем карточкасын ұстаушыға берiледi, үшiншiсi эквайерге берiледi. Қолма-қол ақшаны берген кезде эквайерде төлем құжатының екi данасы қалады.
30. Слиптi үш данада жасаған кезде, оның екi данасы көшiрме қағаз арқылы жасалады, слиптiң бiрiншi данасына оның қалған екi данасында көрiнетiн қол қоюға рұқсат етiледi. Сонымен бiрге слиптiң барлық үш данасында жеке қол қою талап етiлмейдi. Эквайерге ақша аудару үшiн слиптiң бiрiншi данасы қойылған қолдардың түпнұсқасымен берiледi.
31. Егер ол төлем карточкасын ұстаушының тiкелей қатысуынсыз жасалған болса, кәсiпкердiң төлем карточкасын ұстаушының қолы қойылмаған слип жасауына жол берiледi. Төлем карточкасын ұстаушының қолы қойылмаған слип төлем карточкасын ұстаушының жеке басын анықтауға мүмкiндiк беретiн электронды құжаттың негiзiнде жасалады.
32. Төлем карточкасын ұстаушының қолы қойылмаған слип жасауға телекоммуникация желiлерi бойынша, телефон бойынша немесе мұндай слип жасау мүмкiндiгiн көздейтiн, кәсiпкер мен клиент арасында жасалған шартқа сәйкес өзге тәсілмен берiлген хабар негiзiнде жол берiледi. Бұл ретте егер жоғарыда көрсетілген хабарды кiмнiң бергендiгiн дәйекті анықтау мүмкiн болмаса, мұндай жолмен жасалған төлем үшiн жауапкершілік кәсiпкердiң авторизация алған-алмағандығына қарамастан, кәсiпкерге жүктеледi.
33. Қағазға шығарылған төлем құжатына кез келген түзету енгізуге жол берілмейді.
5. Төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыруға қойылатын талаптар
34. Ұстаушы төлем карточкасын тауарды, қызметтi сатып алу, сондай-ақ қолма-қол ақша алу, валюта айырбастау және оның эмитентi белгiлеген Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтiн талаптарда басқа да операциялар кезiнде төлем жасау мақсатында қолданады.
Төлем карточкаларын пайдалана отырып төлем жасау тауар және қызметтi сатып алу кезiнде төлем карточкасын немесе оның деректемелерiн пайдалана отырып төлем құжатын жасау арқылы жүзеге асырылады.
Ескерту: 34-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 3 қыркүйектегі N 328 қаулысымен.
34-1. Төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылатын барлық төлемдер, алдын ала төленген төлем карточкаларын қоспағанда (клиенттің банк шотындағы ақша сомасы шегінде, сондай-ақ эмитент ұсынған заем сомасы шегінде) клиенттердің банк шоттарында көрсетіледі. Алдын ала төленген төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылатын төлемдер эмитенттің шоғырландырылған шотында көрсетіледі.
Эмитент және клиент арасында жасалған төлем карточкасын беру туралы шарттың негізінде берілген төлем карточкаларының бір немесе түрлі жүйелерінде бірнеше төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылған төлемдерді бір банк шотында көрсетуге рұқсат беріледі.
Банк шотының валютасынан ерекшеленетін валютада төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асырған кезде эмитент төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асыру кезінде жасалған эмитентке төлем құжаты келіп түскен күні мен уақытында эмитенттің қолданыстағы шетел валютасын айырбастау бағамын қолдана отырып клиенттің банк шоты бойынша көрсетуді жүзеге асырады.
35. Төлем карточкасын пайдалана отырып валюталық операциялар Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7701 тіркелген, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» 2012 жылғы 28 сәуірдегі № 154 қаулысында белгіленген талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының аумағында төлем карточкаларын пайдалана отырып жүргізілген төлемдер «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» 2005 жылғы 13 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында ғана жүзеге асырылады.
36. Төлем құжатын орындау үшін оны беру және ұсыну тәртібі 1999 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (Ерекше бөлім), Төлем туралы заңның талаптарына және төлем карточкалары жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарға сәйкес белгіленеді. Қағидалардың 36- 1-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда, эквайерден басқа, алушы банктің төлем құжатын орындауы оны алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей жүргізіледі.
37. Егер төлем бiр валютамен жасалып, ал банк шоты басқа валютада жүргiзiлетiн болса, банк шотынан ақша алу төлем валютасы шот валютасына айырбасталғаннан кейiн жүзеге асырылады. Төлем валютасын шот валютасына айырбастау төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарға сәйкес жүргізіледі.
38. Егер бұл талап эмитент пен клиент арасында жасалған төлем карточкасын беру туралы шартта көзделсе, эмитент авторизация сомасына банк шотындағы ақшаны бұғаттайды. Бұл жағдайда төлем карточкасын беру туралы шартта банк шотында ақшаны бұғаттау талаптары мен мерзімдері болады.
Төлем карточкалары жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарға сәйкес эмитентке төлем құжаттары келіп түскен кезде эмитент шығарған төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған операция бойынша эквайерге ақшаны өтеу үшін авторизация нәтижелері бойынша эмитенттің ақша сомасын төлеу бойынша міндеттемесі туындайды. Авторизация төлем карточкалары жүйесінің ішкі құжаттарында көзделген жағдайларда жүзеге асырылмайды.
Эмитентке клиенттің банк шотынан төлемдерді және ақша аударымдарын төлем карточкасын пайдаланубай жүзеге асыруға нұсқаулар келіп түскен кезде клиенттің банк шотынан клиенттің нұсқауларын орындау авторизация жүргізілген және банк шотында ақша бұғатталған операциялардың сомаларын шегере отырып, банк шотындағы ақша қалдығы шегінде жүзеге асырылады.
Уәкілетті мемлекеттік органдар немесе лауазымды адамдар клиенттің банк шотындағы ақшаға тыйым салған немесе өндіріп алуды қолданған, сондай-ақ клиенттің банк шотындағы ақшаға тыйым салуға немесе өндіріп алуға құқығы бар уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды адамдардың тиісті шешімдері, сондай-ақ банк шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға құқығы бар уәкілетті мемлекеттік органдардың өкімдері негізінде банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұрған кезде, эмитентке уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды адамдардың ақшаға тыйым салу немесе өндіріп алу туралы шешімдері келіп түскен күнге және уақытына дейін авторизация жүргізілген төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған төлем, сондай-ақ уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды адамдардың ақшаға тыйым салу немесе өндіріп алу туралы шешімдері, сондай-ақ банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға құқығы бар уәкілетті мемлекеттік органдардың өкімдері келіп түскен күнге және уақытына дейін жасалған, авторизацияны жүргізбей төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған төлемдер клиенттің банк шоты бойынша көрсетілуге жатады.
39. Амортизация берiлгеннен кейiн эмитенттiң төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасаған жағдайда жазылған төлем құжатына ақы төлеу бойынша мiндеттеме пайда болады.
40. Клиент өзінің банк шотында төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асырған кезінде жасалған төлем құжатын орындау үшін қажетті ақша сомасын қамтамасыз етеді. Қажетті ақша сомасын қамтамасыз ету, егер бұл олардың арасында жасалған шартта көзделса, эмитенттің клиентке берген банктік қарызы есебінен де жүзеге асырылады.
41. Төлем карточкасын ұстаушыны дербес бірегейлендіру нөмірінің көмегімен бірегейлендіргеннен кейін ол төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасаған жағдайда сатып алынған тауар, көрсетілген қызмет немесе қолма- қол ақша алғаны үшін жұмсалған ақшаның орнын толтыру бойынша міндеттеме пайда болады.
42. Төлем карточкасын пайдалана отырып шетел валютасын алу шетел валютасын өткізетін банктің бағамы бойынша алынатын шетел валютасы сомасына теңгемен төлем жасау арқылы жүргізіледі.
Ескерту: 42-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 3 қыркүйектегі N 328 қаулысымен.
43. Алып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2011.12.26 N 205 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
44. Төлем карточкасын ұстаушыға төлемді төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асырғаннан кейiн сауда чегi немесе төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жүзеге асырылған кезде жасалған төлем құжатының (слиптiң)
данасы берiледі.
Мұндай талап төлемді сауда чегі төлем карточкасын ұстаушының талап етуі бойынша берілетін байланыссыз төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асыруға қолданылмайды.
Сауда чегі төлем карточкасын ұстаушыға қағаз тасымалдағышта не, сауда чегін қағаз тасымалдағышта беру мүмкіндігі болмаған кезде, оны қысқа мәтіндік және/немесе мультимедиялық хабарламалар арқылы карточканы ұстаушы көрсеткен электрондық почта мекенжайына және/немесе ұялы байланыс қондырғысына жіберу жолымен электрондық тәсілмен берілуі тиіс.
45. Сауда чегінде мынадай міндетті деректемелер:
1) құжат нөмірі, оны жазған күні, айы, жылы;
2) кәсіпкердің немесе эквайердің атауы (коды);
3) төлем сомасы;
4) төлем валютасы;
5) төлемді төлем карточкалары жүйесінде сәйкестендіретін авторизация коды немесе басқа код;
6) төлем жүргізу уақыты;
7) төлем карточкасының деректемелері қамтылады.
Сауда чегіне қосымша деректемелерді енгізуге жол беріледі.
1) салық төлеушінің жеке сәйкестендіру нөмірі;
2) салық төлеушінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса);
3) бюджеттік жіктеулер кодының сандық мәнін көрсете отырып, салықтың немесе бюджетке төленетін басқа да төлемнің атауы;
4) мемлекеттік кіріс органының коды;
5) төлем мақсатының коды;
6) комиссиялық сыйақының мөлшері (комиссия алынған жағдайда);
7) көлік құралына салық төлеген жағдайда көлік құралының сәйкестендіру нөмірі.
белгіленбеген жағдайда, кәсіпкер төлем карточкасын ұстаушының сауда чегіне қол қоюын талап етпейді.
Кәсіпкер клиент төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасаған кезде егер осы талап кәсіпкер мен эквайер арасында жасалған шартта көзделсе, оның жеке басын куәландыратын құжатты одан талап етеді.
Кәсіпкер мен эквайер арасындағы шартта кәсіпкер өзінің қызметін жүзеге асыратын орындарда клиент төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасаған кезде оның жеке басын куәландыратын құжатты кәсіпкерге беру талаптары туралы клиентке арналған ақпаратты орналастыруды қамтамасыз ететін талап қамтылады.
46. Төлем карточкасын пайдалана отырып жасалатын валюталық операциялар банк шоттары бойынша валюталық операцияларды жүргізуге «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» 2005 жылғы 13 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңында және Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7701 тіркелген «Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 28 сәуірдегі № 154 қаулысында белгіленген талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылады.
47. Алып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 27 47-1. Эквайер нақты уақыт режімінде өзіне тиесілі банкоматтар желісінің жұмысына мониторинг жүргізеді және оларды жұмыс жағдайында және іске қосылған күйінде ұстап тұруды қамтамасыз етеді.
Нақты уақыт режимінде банкоматтар желісінің жұмысына мониторинг жүргізу мына іс-шараларды қамтиды:
1) арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдана отырып, банкоматтардың жұмысын бақылау;
2) банкоматтардың жұмысындағы іркілістерді (техникалық ақауларды) және оларды пайдалану процесінде туындайтын өзге де проблемалық ахуалдарды жедел анықтау;
3) банкоматтардың жұмысындағы іркілістердің (техникалық ақаулардың)
және өзге де проблемалық ахуалдардың (техникалық құралдар мен бағдарламалық қамтамасыз етудің қосылмауы, байланыс арнасының бұзылуы, қолма-қол ақшаның, шығыс материалдарының (журналдық және чек таспасының)
болмауы) себептеріне талдау жасау;
4) банкоматтардың жұмысындағы іркілістердің (техникалық ақаулардың)
және өзге сипаттағы проблемалардың уақтылы жойылуына мониторинг;
5) банкоматтардағы қолма-қол ақшаның болуына және ақша қалдығына және олардың қолма-қол ақшамен уақтылы толтырылуына мониторинг;
6) банкоматтардың жұмысындағы іркілістерді (техникалық ақауларды)
анықтаған жағдайда эквайер банкоматтардың жұмыс істеу қабілеттілігін қалпына келтіру және банкоматтардың жұмысындағы техникалық ақауларды немесе өзге сипаттағы проблеманы тудырған себептерді жою бойынша шұғыл шаралар қабылдайды.
Эквайер банкоматтардың жұмысында орын алған іркілістердің (техникалық ақаулардың) барлық фактілерінің жэне оларды анықтау және жою күні мен уақытын көрсете отырып, оларды жою әдістерінің (тәсілдерінің) есебін жүргізеді.
Эквайерге тиесілі банкоматтарға мынадай талаптар қойылады:
1) банкоматтарда дербес сәйкестендіру нөмірін қауіпсіз (жасырын) теруге арналған жабдық орнатылады;
2) банкоматтарда клиенттің түрін анық тіркеуге мүмкіндік беретін кемінде бір камера орнатылады. Камера тіркеген бейнелер кемінде күнтізбелік алпыс күн сақталады;
3) банкоматтың ішкі бағдарламалық қамтамасыз етуі вирусқа қарсы бағдарламамен қорғалады.
6. Төлем құжаттарын орындаудан бас тарту және ақша қайтаруды жүзеге асыру
48. Төлем карточкасын пайдалана отырып төлемді жүзеге асырған жағдайда жасалған төлем құжаты мынадай жағдайларда:
1) төлем құжаты Қағидаларда белгіленген талаптарды және/немесе төлем құжаттарын жасау және ұсыну тәртібіне арналған шарттардың талаптарын бұза отырып жасалса;
2) төлем құжатының жалған құжат белгісі болса;
3) төлем заңсыз болса;
4) төлем заңды бола тұрып, бірақ төлем құжаты эмитентке төлем карточкалары жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгіленген талаптар бұзыла отырып берілсе, орындауға қабылданбайды.
49. Эмитент немесе эквайер төлем құжатын алған күннен бастап үш жұмыс күнiнен кешiктiрмей төлем құжатын орындаудан бас тартады.
50. Төлем карточкасын ұстаушы төлем карточкасын пайдалана отырып сатып алынған тауарлардан немесе қызметтерден бас тартқан жағдайда кәсiпкер төлем карточкасын ұстаушыға ақшаны төлем карточкасын ұстаушының пайдасына қолма-қол төлемді жүзеге асыру арқылы қайтарады. Мұндай төлем жасаудың нысаны мен тәсiлдерi төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгіленеді.
51. Егер төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарда кәсiпкердiң ақшаны төлем карточкасын ұстаушыға қолма-қол төлем жасамай қайтару мүмкiндiгi көзделмесе, ақшаны қайтару қолма-қол ақшаны пайдалана отырып жүргізіледі.
52. Банк шотынан ақшаның қате алынғаны немесе банк шотына қате есептелгені анықталған жағдайда немесе санкцияланбаған төлем жасалған жағдайда, сондай-ақ төлем карточкасын жоғалтқан жағдайда клиент бұл туралы эмитентке тез арада хабарлайды.
Эмитент клиенттің санкцияланбаған төлем жасағаны туралы хабарламасын алғаннан кейін хабарламаны алғаннан кейін жүзеге асырылған операциялардың орындалуын эмитент пен клиент арасындағы шартта көзделген мерзімдерде тоқтата тұрады және клиенттен алынған хабарламаның негізінде төлем карточкасының пайдаланылуын тоқтатады, сондай-ақ эмитент пен клиент арасында жасалған шартта көзделген тәртіпте төлемнің санкциялығын /санкциясыздығын анықтау жөнінде шаралар жүргізеді.
53. Төлем карточкалары жүйесiнiң қатысушылары арасындағы төлем жасауға және төлем құжатын орындауға байланысты шағым талабы Қазақстан Республикасының заңдарында және төлем карточкасы жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттардың талаптарына сәйкес жасалады.
7. Ақша аударымы
54. Төлем карточкасын пайдалана отырып төлем жасаған жағдайда жасалған төлем құжатының негізінде аударым жасау Қазақстан Республикасының заңдарында және олардың арасында жасалған шарттарда белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
55. Эмитент төлем құжаты бойынша төлем жасауды кешіктірген жағдайда Қазақстан Республикасының заң актілерінде және төлем карточкасы жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарда көзделгендей жауап береді.
56. Төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған төлемдер бойынша кәсіпкердің пайдасына келіп түскен ақшаны эквайердің есептеу талаптары мен мерзімдері олардың арасында жасалған шартта белгіленеді. Егер осы шартта кәсіпкерге ақша есептеу талаптары мен мерзімдері көзделмесе, эквайер кәсіпкердің пайдасына ақша түскеннен және/немесе кәсіпкердің пайдасына ақша түскені туралы үзінді-көшірмені алғаннан кейінгі жұмыс күнінен кешіктірмей ақшаны кәсіпкердің шотына есептейді.
57. Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге ақша аударылған кезде төлем құжатын орындауға ұсыну мерзiмi төлем жүзеге асырылған төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгiленедi.
58. Кәсiпкер егер Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде өзгеше белгiленбесе, Қазақстан Республикасының резидентi емес эквайердiң қызметiн пайдалануға құқығы жоқ.
8. Санкцияланған және санкцияланбаған төлемдер
59. Егер төлем жасау кезiнде төлем карточкасы оқшауланбаса, оның қолданылу мерзiмi өтпесе және төлем карточкасы төлемді жүзеге асыру үшiн төлем жүзеге асырылған төлем карточкалары жүйесiне қатысушылар арасында жасалған шарттарға сәйкес пайдаланылса, төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған төлем санкцияланған болып табылады. Төлемнiң санкциялығына қойылатын талаптарды бұза отырып жүзеге асырылған төлем санкцияланбаған болып табылады. Жалған төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылған төлемдер де санкцияланбаған төлемдер болып табылады.
60. Төлем карточкасының жоғалғаны, ұрланғаны немесе санкцияланбай пайдаланылғаны туралы хабар күшіне енгеннен кейін санкцияланбаған төлем жасалған жағдайда эмитент клиентке олардың арасында жасалған шартта көзделген тәртіппен санкцияланбаған төлем жасауға байланысты шығындарды өтейді.
61. Төлем карточкалары жүйесінің қатысушыларының санкцияланбаған төлемді жүзеге асырғаны үшін жауапкершілігі Қазақстан Республикасының заң актілерінде және төлем карточкасы жүйесіне қатысушылар арасында жасалған шарттарда белгіленеді.
62. Клиенттiң санкцияланбаған төлем жасағаны үшiн жауапкершiлiгi төлем карточкасын беру туралы шартта белгiленедi және эмитенттiң төлем жасағаны үшiн комиссияны қоса алғанда санкцияланбаған төлем сомасынан аспауы тиiс.
63. Егер төлем карточкасында оның қолданылу мерзiмiне нұсқау болмаса, мұндай төлем карточкасын пайдалана отырып оның қолданылу мерзiмi басталғанға дейiн немесе ол аяқталғаннан кейiн жасалған төлем үшiн жауапкершiлiк эмитентке жүктеледi, бұл туралы эмитент пен клиент арасында жасалған шартта жазылуы тиiс.
63-1. Эмитент төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалатын операциялар бойынша тиісті бағдарламалық қамтамасыз етудің көмегімен не эмитенттің ішкі құжаттарында көзделген өзге де тәсілмен төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалған санкцияланбаған операцияларды анықтау бойынша мониторинг жүргізеді. Эмитенттің процессинг ұйымына олардың арасында жасалған шарттың негізінде мониторинг жүргізуді тапсыруына жол беріледі.
9. Төлем карточкаларын оқшаулау және алып қою
64. Эмитент төлем карточкасын мынадай жағдайларда:
1) төлем карточкасын ұстаушыдан төлем карточкасының жоғалғаны, ұрланғаны немесе санкциясыз пайдаланылғандығы туралы хабарлама алғанда;
2) төлем карточкасын ұстаушы төлем карточкасын беру туралы шартта көзделген өз мiндеттемелерiн орындамағанда;
3) төлем карточкасын пайдалану қағидаларын бұзғанда;
4) эмитент пен төлем карточкасын ұстаушы арасындағы шартта көзделген өзге негіздемелер бойынша оқшаулайды.
65. Эмитентке төлем карточкасының жоғалғаны, ұрланғаны немесе санкцияланбай пайдаланылғаны туралы хабарлаудың мерзiмдерi мен әдiстерi, сондай-ақ мұндай хабарламаның күшiне ену мерзiмдерi төлем карточкасын беру туралы шартта белгiленедi.
66. Егер төлем карточкасын беру туралы шартта төлем карточкасының жоғалғаны, ұрланғаны немесе санкцияланбай пайдаланылғаны туралы хабарламаның күшіне ену мерзімдері белгіленбесе, онда мұндай хабарлама оны эмитент немесе осындай хабарламаны қабылдауға құқығы бар төлем карточкалары жүйесінің өзге қатысушысы алған сәттен бастап күшіне енеді.
67. Эмитент мынадай жағдайларда:
1) төлем карточкасының қолданылу мерзімі аяқталғанда;
2) төлем карточкасын ұстаушының төлем карточкасын беру туралы шартта көзделген өз міндеттемелерін орындамағанда;
3) төлем карточкасын ұстаушы төлем карточкасын пайдаланудан бас тартқанда;
4) төлем карточкасын беру туралы шартты бұзғанда төлем карточкасын ұстаушыдан алып қоюына жол беріледі.
10. Үзінді-көшiрмелер жасау және ұсыну
68. Төлемдерді төлем карточкасын пайдалана отырып клиенттің банк шоты бойынша жүзеге асыруды растайтын құжат сауда чегі немесе ұсыну тәртібі төлем карточкасын беру туралы шартта айқындалатын клиенттің банк шоты бойынша үзінді-көшірме болып табылады.
Эмитент клиенттің талап етуі бойынша клиент көрсеткен уақыт кезеңі үшін төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес оған берілген төлем карточкасын пайдалана отырып жасалған төлемдер туралы ақпаратты қамтитын үзінді- көшірмені оған береді. Үзінді-көшірме қағаз тасымалдағышта немесе электрондық тәсілмен ұсынылады және онда мынадай ақпарат:
1) төлем карточкасының нөмірі қамтылады. Төлем карточкалары жүйелерінің және жасалған шарттардың талаптарына сәйкес төлем карточкасының нөмірін толық көрсетпеуге жол беріледі;
2) есепті кезеңнің бастапқы және соңғы күні;
3) әрбір төлемді төлем карточкасын пайдалана отырып жүзеге асыру сомасы мен күні;
4) төлем карточкасын пайдалана отырып төлемдерді жасағаны үшін клиенттен ұсталған комиссиялардың мөлшері қамтылады.
Үзінді-көшірмеде эмитент пен клиент арасында жасалған шартта белгіленген қосымша ақпараттың қамтылуына жол беріледі.
Клиентке үзінді-көшірме төлем карточкасын беру туралы шартқа сәйкес айына бір рет өтеусіз беріледі.
69. Клиентке берілетін үзінді-көшірмелерде эмитентті де айқындайтын деректемелер қамтылады.
11. Қосымша талаптар
70. Белгілі бір жүйенің төлем карточкаларын немесе жаңа үлгідегі төлем карточкаларын шығаруды бастау немесе аяқтау күнінен бастап он жұмыс күні ішінде эмитент бұл туралы Ұлттық Банкті жазбаша түрде хабардар етеді. Хабарда мыналар көрсетіледі:
1) төлем карточкаларын шығарудың басталған немесе аяқталған күні;
2) төлем карточкалары жүйесінің атауы;
3) төлем карточкасының түрі (магниттік жолақпен, интегралды микросызбамен, аралас немесе басқа).
71. Банк Ұлттық Банкке өзi шығарған және қызмет көрсеткен төлем карточкалары туралы мәлiметтердi ұсынады. Аталмыш мәліметтерді беру нысанын және мерзімін Ұлттық Банк белгілейді.
Ескерту: 71-тармақ өзгертілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001
72. Ескерту: 72-тармақ алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2007.05.28. N 58 (09.08.2007 бастап қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
73. Алып тасталды - ҚР Ұлттық Банк Басқармасының 26.04.2013 № 117 қаулысымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
Төраға

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 24 августа 2000 года № 331. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 12 октября 2000 года № 1260. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 31 августа 2016 года № 205 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования)
Об утверждении Правил выпуска платежных карточек, а также требований к деятельности по обслуживанию операций с их использованием на территории Республики Казахстан
1. Утвердить прилагаемые Правила выпуска платежных карточек, а также требования к деятельности по обслуживанию операций с их использованием на территории Республики Казахстан (далее - Правила) и ввести их в действие по истечении двухнедельного срока со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан, за исключением пункта 35, который вводится в действие по истечении трех месяцев со дня введения в действие Правил.
2. Управлению платежных систем (Мусаев Р.Н.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления и Правил;
2) в двухнедельный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление и Правила до сведения заинтересованных подразделений центрального аппарата и территориальных филиалов Национального Банка Республики Казахстан.
3. Территориальным филиалам Национального Банка Республики Казахстан довести настоящее постановление и Правила до сведения банков второго уровня и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Жангельдина Е.Т.
Председатель
Национального Банка
Утверждены
Постановлением Правления Республики Казахстан 24 августа 2000 года N 331 Правила выпуска платежных карточек, а также требования к деятельности по обслуживанию операций с их использованием на территории Республики Казахстан
1. Общие положения
1. Настоящие Правила выпуска платежных карточек, а также требования к деятельности по обслуживанию операций с их использованием на территории Республики Казахстан (далее - Правила) определяют порядок выпуска платежных карточек при осуществлении платежей с использованием платежных карточек, а также требования к деятельности по обслуживанию операций с их использованием на территории Республики Казахстан.
2. Действие Правил не распространяется на системы платежных карточек юридического лица, предназначенные для оказания услуг только работникам данного юридического лица.
3. В Правилах используются понятия, предусмотренные статьей 3 Закона Республики Казахстан от 29 июня 1998 года «О платежах и переводах денег»
(далее - Закон о платежах), статьей 2 Закона Республики Казахстан от 5 июля 2004 года «О связи», а также следующие понятия:
1) авторизация - разрешение эмитента на осуществление платежа с использованием платежной карточки. Процедура получения авторизации устанавливается в соответствии с договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек;
2) предоплаченная платежная карточка - платежная карточка, предоставляющая ее держателю возможность осуществлять платежи и/или получать наличные деньги в пределах суммы денег, предварительно внесенных ее первоначальным держателем и учитываемых на консолидированном счете эмитента. Не относятся к предоплаченным платежным карточкам микропроцессорная карточка или иное специальное электронное средство, в котором хранится информация о доступной держателю такой карточки или специального электронного средства сумме денег, в пределах которой осуществляются платежи и иные операции. В предоплаченной платежной карточке допускается отсутствие реквизитов, позволяющих идентифицировать ее держателя;
3) пополнение предоплаченной платежной карточки - не связанное с выпуском предоплаченной платежной карточки дополнительное внесение эмитенту суммы денег, в пределах которой предусматривается использование ранее выпущенной (действующей) предоплаченной платежной карточки для осуществления платежей и/или получения наличных денег;
4) бесконтактная платежная карточка - платежная карточка, предоставляющая ее держателю возможность осуществлять платежи бесконтактным способом на основе использования технологии беспроводной связи, не требующей физического соприкосновения платежной карточки и электронных терминалов или иных устройств в момент совершения операции;
5) банкомат - электронно-механическое устройство, позволяющее держателям платежных карточек получать наличные деньги и пользоваться другими услугами эмитента с использованием платежных карточек;
6) дебетная карточка - платежная карточка, предоставляющая ее держателю возможность осуществлять платежи в пределах суммы денег клиента на банковском счете. Допускается предоставление держателю дебетной карточки возможность осуществления платежей в пределах суммы банковского займа, предоставленного эмитентом;
7) персональный идентификационный номер - секретный код, присваиваемый держателю платежной карточки и предназначенный для идентификации держателя платежной карточки;
8) предприниматель индивидуальный предприниматель или юридическое лицо, принимающее платежные карточки для осуществления безналичного платежа по оплате поставляемых им товаров и/или услуг;
9) клиент - физическое или юридическое лицо, заключившее с эмитентом договор на выдачу платежной карточки и являющееся владельцем банковского счета;
10) корпоративная платежная карточка - платежная карточка, выдаваемая уполномоченному представителю юридического лица на основании договора о выдаче платежной карточки, заключенного между эмитентом и юридическим лицом-владельцем банковского счета. Платежи с использованием корпоративной платежной карточки осуществляются в пределах суммы денег на банковском счете юридического лица и/или в пределах суммы банковского займа, предоставленного данному юридическому лицу. Держателем корпоративной платежной карточки является уполномоченный представитель юридического лица-владельца банковского счета;
11) кредитная карточка - платежная карточка, позволяющая ее держателю осуществлять платежи в пределах суммы банковского займа, предоставленного эмитентом на условиях договора банковского займа, заключенного между эмитентом и клиентом;
12) процессинг - деятельность, связанная с осуществлением сбора, обработки и передачи информации, формируемой при осуществлении платежей и других операций с использованием платежных карточек;
13) процессинговая организация - участник системы платежных карточек, осуществляющий процессинг, а также иные функции, предусмотренные договорами с участниками системы платежных карточек;
14) торговый чек - документ, подтверждающий факт осуществления платежа с использованием платежной карточки;
15) слип - платежный документ предпринимателя или эквайера, составляемый на бумажном носителе при осуществлении платежа с использованием платежной карточки;
16) неплатежные приложения - дополнительные приложения/функции, не связанные с осуществлением платежей, выдачей наличных денег и оказанием иных видов банковских услуг, которые размещаются/реализовываются на платежной карточке;
17) участник системы платежных карточек - физическое или юридическое лицо, у которого в соответствии с заключенными договорами возникают обязательства по передаче, обработке и/или исполнению платежного документа, составленного при осуществлении платежа с использованием платежной карточки определенной системы платежных карточек;
18) выдача платежных карточек - процесс передачи платежных карточек и персональных идентификационных номеров к ним держателю платежной карточки эмитентом или предоставление эмитентом держателю платежной карточки информации о ее реквизитах;
19) выпуск платежных карточек - операция, предусматривающая выдачу платежных карточек их держателям на основании договора о выдаче платежной карточки либо без заключения такого договора при выдаче предоплаченных платежных карточек;
20) система платежных карточек - совокупность программно-технических средств, документации и организационно-технических мероприятий, обеспечивающих осуществление платежей с использованием платежных карточек;
21) платежная карточка - средство доступа к деньгам через электронные терминалы или иные устройства, которое содержит информацию, позволяющую держателю платежной карточки осуществлять платежи, получать наличные деньги, производить обмен валют и другие операции, определенные эмитентом платежной карточки и на его условиях. Платежная карточка подразделяется на дебетную карточку и кредитную карточку;
22) договор о выдаче платежной карточки - договор, заключаемый эмитентом с физическим или юридическим лицом, на основании которого выдается платежная карточка;
23) блокирование платежной карточки - полный или временный запрет на осуществление платежей с использованием платежной карточки;
24) использование платежной карточки - осуществление держателем платежной карточки посредством нее либо ее реквизитов операций, связанных с совершением платежей, получением наличных денег, обменом валют и других операций, определенных эмитентом платежной карточки и на его условиях;
25) держатель платежной карточки - физическое лицо, имеющее право пользоваться платежной карточкой в соответствии с договором о выдаче платежной карточки или, если платежная карточка предоплаченная непосредственно ею владеющее;
26) реквизиты платежной карточки - информация, содержащаяся на платежной карточке и/или хранящаяся в информационной системе эмитента, включающая номер, срок действия, наименование системы платежных карточек, позволяющая установить принадлежность платежной карточки ее держателю и /или эмитенту и системе платежных карточек;
27) эквайер - банк или организация, осуществляющая отдельные виды банковских операций (далее - банк), которым согласно условиям договора с предпринимателем и/или условиям платежного документа, составленного у предпринимателя при осуществлении платежа с использованием платежной карточки, надлежит принять деньги, поступившие в пользу предпринимателя и /или выполнять иные действия, предусмотренные договором с предпринимателем. Эквайером является также банк, осуществляющий выдачу наличных денег и/или оказание держателям платежных карточек, не являющимся клиентами данного банка, иных услуг по осуществлению платежей и переводов денег с использованием платежных карточек;
28) эмитент - банк, осуществляющий выпуск платежных карточек, родительский банк или дочерний банк, а также банк-приобретатель в случае передачи ему активов и обязательств банка, осуществившего выпуск платежных карточек, в соответствии с Законом Республики Казахстан от 31 августа 1995 года «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан;
29) консолидированный счет эмитента - внутренний счет, открытый эмитентом и предназначенный для учета операций, осуществляемых с использованием пред оплаченных платежных карточек.
2. Выпуск платежных карточек
4. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
28.05.2007 N 58 (порядок введения в действие см. п.2).
5. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
27.10.2003 N 370.
6. Выпуск платежных карточек на территории Республики Казахстан осуществляется только резидентами Республики Казахстан.
6-1. Платежная карточка, выпущенная эмитентом, может содержать неплатежные приложения, используемые для предоставления или учета определенных видов услуг, реализуемых другими лицами в соответствии с заключенными договорами между ними.
6-5. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.12.2011 № 205 (вводится в действие со дня официального опубликования).
6-6. Предоплаченная платежная карточка, выпускаемая в электронном виде и состоящая из реквизитов карточки, не подлежит дополнительному пополнению и использованию для получения наличных денег. Использование такой предоплаченной платежной карточки для осуществления платежей допускается только в пределах суммы денег, предварительно внесенных клиентом в банк при выпуске предоплаченной платежной карточки.
7. Договор о выдаче платежной карточки содержит следующие условия:
1) условия выдачи платежной карточки, в том числе выдачи эмитентом платежной карточки и персонального идентификационного номера держателю платежной карточки или его уполномоченному лицу. Требование по выдаче персонального идентификационного номера не распространяется на платежную карточку, выпуск которой осуществляется в электронном виде путем предоставления эмитентом держателю платежной карточки информации о ее реквизитах;
2) условия осуществления платежей с использованием платежной карточки;
3) порядок установления курса обмена иностранных валют, применяемого при осуществлении платежей с использованием платежной карточки в валюте, отличной от валюты банковского счета;
4) порядок предоставления выписки о платежах и иных операциях, осуществленных с использованием платежной карточки;
5) список лиц или ссылка на список лиц, которым выдаются дополнительные платежные карточки (при выдаче нескольких платежных карточек разным держателям на основании договора о выдаче платежной карточки);
6) порядок и условия изъятия, блокирования и перевыпуска платежной карточки;
7) срок действия платежной карточки и/или договора о выдаче платежной
8) порядок рассмотрения обращения клиента и возмещения клиенту убытков по несанкционированному платежу с использованием платежной карточки с указанием сроков рассмотрения и возмещения убытков;
9) порядок рассмотрения обращений клиентов с указанием сроков рассмотрения и возмещения возможных убытков;
10) права и обязанности сторон;
11) ответственность сторон;
12) способ уведомления клиентов о вносимых изменениях и/или дополнениях в договор о выдаче платежной карточки и размер комиссий обслуживания.
Эмитент обеспечивает изложение договора о выдаче платежной карточки в форме, обеспечивающей непосредственное чтение его содержания и размещение его в доступном для держателей платежных карточек месте эмитента и/или на официальном интернет-ресурсе эмитента, а также представляет по их требованию в бумажной или электронной форме.
Эмитент уведомляет клиента способом, установленным в договоре о выдаче платежной карточки, в том числе путем размещения информации на официальном интернет-ресурсе эмитента и/или направления на указанный клиентом адрес электронной почты, устройство сотовой связи посредством коротких текстовых и /или мультимедийных сообщений, о вносимых изменениях и/или дополнениях в договор о выдаче платежной карточки и размере комиссий обслуживания, не позднее чем за пятнадцать календарных дней до даты их вступления в соответствии с договором о выдаче платежной карточки.
Эмитент в уведомлении указывает о возможности клиента до даты, с которой будут применяться изменения и/или дополнения в договор о выдаче платежной карточки, расторгнуть договор без уплаты дополнительной комиссии за его расторжение в соответствии с договором о выдаче платежной карточки.
Эмитент рассматривает обращения клиента, в том числе при возникновении спорных ситуаций, связанных с использованием платежной карточки, в сроки, установленные в соответствии с договором о выдаче платежной карточки, но не более тридцати календарных дней со дня получения таких обращений.
Допускается превышение сроков рассмотрения обращения клиента тридцати календарных дней со дня получения эмитентом таких обращений в случае совершения операции с использованием платежной карточки в сети банка- нерезидента Республики Казахстан, но не более чем на тридцать календарных дней, о чем сообщается клиенту в письменной форме в течение трех календарных дней со дня продления срока рассмотрения обращения клиента.
7-1. При выдаче платежной карточки и открытии банковского счета допускается заключение смешанного договора, в котором содержатся элементы договора о выдаче платежной карточки, договора банковского счета и (или)
договора банковского займа.
8. При выдаче платежной карточки эмитент ознакамливает держателя платежной карточки с внутренними документами пользования платежной карточкой.
9. Физическое лицо является держателем платежной карточки со дня получения платежной карточки. Подтверждением получения платежной карточки ее держателем может служить подпись держателя платежной карточки на документе, свидетельствующем о ее получении, или иное свидетельство, однозначно подтверждающее факт получения платежной карточки ее держателем.
10. Допускается выдача физическим лицам нескольких дополнительных платежных карточек на основании договора о выдаче платежной карточки, заключенного между эмитентом и клиентом.
11. При выдаче дополнительных платежных карточек разным физическим лицам, взаимоотношения между держателем дополнительной платежной карточки и клиентом устанавливаются в соответствии с требованиями данного клиента, если иное не установлено договором о выдаче платежной карточки.
12. Эмитент ведет реестр выданных им платежных карточек, содержащий номера и иные реквизиты платежных карточек, находящихся в обращении.
Наличие дополнительной информации в реестре выданных карточек и форма ведения данного реестра определяются эмитентом самостоятельно.
12-1. Эмитент информирует клиента об истечении срока действия его платежной карточки за десять календарных дней до даты ее истечения способом, установленным договором о выдаче платежной карточки.
Глава 3. Карт-счет и консолидированный счет эмитента
4. Требования к составлению платежных документов
23. При осуществлении платежа с использованием платежной карточки у предпринимателя платежный документ представляет собой указание предпринимателя эквайеру о выплате денег за реализованные товары или оказанные услуги. При получении наличных денег платежный документ представляет собой указание эквайера эмитенту или банку-посреднику о возмещении суммы наличных денег, выданных по платежной карточке ее держателю.
Платежный документ, составляемый при осуществлении платежа с использованием платежной карточки через банкоматы, принадлежащие эмитенту, представляет собой указание держателя платежной карточки эмитенту о переводе денег в пользу бенефициара.
24. Платежный документ составляется и передается между участниками, системы платежных карточек в электронном виде и/или на бумажном носителе.
Электронный платежный документ, составленный на основании платежного документа на бумажном носителе, содержит все реквизиты, которые указаны в платежном документе, составленном на бумажном носителе, за исключением реквизитов, являющихся обязательными только для документов, составленных на бумажном носителе.
25. Составление и представление платежных документов в электронном виде допускается только при условии соблюдения порядка защитных действий от несанкционированных платежей, установленных договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек, в соответствии с требованиями Закона о платежах.
26. Платежные документы составляются на государственном и/или русском языках. Возможность использования иных языков при составлении платежных документов устанавливается договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек.
27. Платежный документ содержит следующие реквизиты:
1) номер платежного документа, число, месяц и год его выписки;
2) полное наименование (код) предпринимателя и/или эквайера;
3) реквизиты платежной карточки;
4) сумма платежа;
5) валюта платежа;
6) подпись держателя платежной карточки (для платежных документов, составленных на бумажном носителе);
7) подпись уполномоченного лица предпринимателя или эквайера (для платежных документов, составленных на бумажном носителе);
8) код назначения платежа.
28. Для осуществления платежа в пользу предпринимателя платежные документы, подтверждающие совершение платежа с использованием платежной карточки, передаются эквайеру в порядке, установленном договором между эквайером и предпринимателем.
Допускается наличие в платежном документе дополнительных реквизитов, установленных договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек.
29. Платежный документ на бумажном носителе составляется не менее чем в трех экземплярах. Один экземпляр платежного документа остается у предпринимателя, второй выдается держателю платежной карточки, третий передается эквайеру. При выдаче наличных денег у эквайера остается два экземпляра платежного документа.
30. При составлении слипа в трех экземплярах, два из которых составляются через копировальную бумагу, допускается проставление подписей на первом экземпляре слипа с их отображением на остальных двух экземплярах слипа. При этом не требуется отдельное проставление подписей на всех трех экземплярах слипа. Для осуществления перевода денег эквайеру передается первый экземпляр слипа с оригиналами подписей.
31. Допускается составление предпринимателем слипа без подписи держателя платежной карточки, если он составляется без непосредственного участия держателя платежной карточки. Слип без подписи держателя платежной карточки составляется на основании электронного документа, позволяющего установить личность держателя платежной карточки.
32. Допускается составление слипа без подписи держателя платежной карточки на основании сообщения, переданного по линиям телекоммуникаций, по телефону или иным способом в соответствии с договором, заключенным между предпринимателем и клиентом, предусматривающим возможность составления такого слипа. При этом, если не представляется возможным достоверно установить кем передается вышеуказанное сообщение, ответственность за платеж, осуществленный подобным образом, возлагается на предпринимателя, не зависимо от того, получил ли предприниматель авторизацию или нет.
33. Любое исправление в платежных документах, составленных на бумажных носителях, не допускается.
5. Требования к осуществлению платежей с использованием платежных карточек
34. Платежная карточка применяется ее держателем в целях осуществления платежа при приобретении товаров, услуг, а также для получения наличных денег, обмена валют и других операций на условиях, определенных ее эмитентом, непротиворечащих законодательству Республики Казахстан.
Платеж с использованием платежной карточки осуществляется путем составления платежного документа с использованием платежной карточки или ее реквизитов при приобретении товаров и услуг.
34-1. Все платежи, осуществляемые с использованием платежных карточек, за исключением предоплаченных платежных карточек (как в пределах суммы денег клиента на банковском счете, так и в пределах суммы займа, предоставленного эмитентом) отражаются на банковских счетах клиентов.
Платежи, осуществляемые с использованием предоплаченных платежных карточек, отражаются на консолидированном счете эмитента.
Допускается отражение на одном банковском счете платежей, осуществленных с использованием нескольких платежных карточек одной или разных систем платежных карточек, выданных на основании договора о выдаче платежной карточки, заключенного между эмитентом и клиентом.
При осуществлении платежа с использованием платежной карточки в валюте, отличной от валюты банковского счета, эмитент осуществляет отражение по банковскому счету клиента с применением курса обмена иностранной валюты эмитента, действовавшего на дату и время поступления эмитенту платежного документа, составленного при осуществлении платежа с использованием платежной карточки.
35. Валютные операции с использованием платежной карточки осуществляются с соблюдением требований, установленных постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 апреля 2012 года № 154 «Об утверждении Правил осуществления валютных операций в Республике Казахстан», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7701.
Платежи с использованием платежных карточек на территории Республики Казахстан осуществляются только в национальной валюте Республики Казахстан за исключением случаев, определенных Законом Республики Казахстан от 13 июня 2005 года «О валютном регулировании и валютном контроле».
35-1. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
02.09.2002 N 361.
35-2. Процессинг по платежам, осуществленным на территории Республики Казахстан с использованием платежных карточек банка-резидента в его сети обслуживания, осуществляется данным банком и/или процессинговой организацией.
Процессинг по платежам, осуществленным на территории Республики Казахстан с использованием платежных карточек, выпущенных банком- резидентом, в сети обслуживания других банков-резидентов, осуществляется процессинговой организацией.
36. Порядок передачи и предъявления платежного документа для исполнения устанавливается в соответствии с требованиями Гражданского кодекса Республики Казахстан (Особенная часть) от 1 июля 1999 года, Закона о платежах и договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек. Исполнение платежного документа банком-получателем, кроме эквайера, производится не позднее трех рабочих дней со дня его получения, за исключением случая, предусмотренного пунктом 36-1 Правил.
36-1. Исполнение платежного документа, составленного при осуществлении налоговых или других обязательных платежей в бюджет с использованием платежной карточки через банкоматы, производится не позднее рабочего дня, следующего за днем его получения эмитентом.
37. Если платеж осуществлен в одной валюте, а банковский счет ведется в другой валюте, изъятие денег с банковского счета осуществляется после конвертации валюты платежа в валюту счета. Конвертация валюты платежа в валюту счета производится в соответствии с договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек.
38. Эмитент осуществляет блокирование денег на банковском счете на сумму авторизации, если данное условие предусмотрено договором о выдаче платежной карточки, заключенном между эмитентом и клиентом. В этом случае договор о выдаче платежной карточки содержит условия и сроки блокирования денег на банковском счете.
По результатам авторизации возникает обязательство эмитента по уплате суммы денег при поступлении ему платежных документов в соответствии с договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек, для возмещения эквайеру денег по совершенной операции с использованием платежной карточки, выпущенной эмитентом. Авторизация не осуществляется в случаях, предусмотренных внутренними документами системы платежных карточек.
При поступлении эмитенту указаний клиента на осуществление платежей и переводов денег с его банковского счета без использования платежной карточки исполнение указаний клиента с банковского счета клиента осуществляется в пределах остатка денег на банковском счете за вычетом сумм операций, по которым проведена авторизация и осуществлено блокирование денег на банковском счете.
При наложении уполномоченными государственными органами или должностными лицами ареста и обращении взыскания на деньги, находящиеся на банковском счете клиента, а также приостановлении расходных операций по банковским счетам на основании соответствующих решений уполномоченных государственных органов или должностных лиц, обладающих правом наложения ареста и обращении взыскания на деньги, находящихся на банковском счете клиента, а также распоряжений уполномоченных государственных органов, обладающих правом приостановления расходных операций по банковскому счету, платеж с использованием платежной карточки, авторизация по которому проведена до даты и времени поступления эмитенту решения уполномоченных государственных органов или должностных лиц о наложении ареста и обращении взыскания на деньги, а также платежи с использованием платежной карточки без проведения авторизации, совершенные до даты и времени поступления решений уполномоченных органов или должностных лиц о наложении ареста и обращении взыскания на деньги, а также распоряжений уполномоченных государственных органов, обладающих правом приостановления расходных операций по банковскому счету, подлежат отражению по банковскому счету клиента.
39. После предоставления авторизации у эмитента возникает обязательство по оплате платежного документа, составленного при осуществлении платежа с использованием платежной карточки.
40. Клиент обеспечивает сумму денег на своем банковском счете, необходимую для исполнения платежного документа, составленного при осуществлении платежа с использованием платежной карточки. Обеспечение необходимой суммы денег осуществляется также за счет банковского займа эмитента, предоставленного клиенту, если это предусмотрено договором, заключенным между ними.
41. После идентификации держателя платежной карточки при помощи персонального идентификационного номера во время осуществления платежа с использованием платежной карточки у него возникает обязательство по возмещению денег за приобретенные товары, оказанные услуги или полученные наличные деньги.
42. Приобретение иностранной валюты с использованием платежной карточки производится путем осуществления платежа в тенге на сумму приобретаемой иностранной валюты по курсу банка, реализующего иностранную валюту.
43. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.12.2011 № 205 (вводится в действие со дня официального опубликования).
44. После осуществления платежа с использованием платежной карточки держателю платежной карточки выдается торговый чек или экземпляр платежного документа (слипа), составленного при осуществлении платежа с Данное требование не распространяется на осуществление платежа с использованием бесконтактной платежной карточки, при котором выдача торгового чека держателю платежной карточки может производиться по его требованию.
Торговый чек подлежит выдаче держателю платежной карточки на бумажном носителе либо, при отсутствии возможности выдачи торгового чека на бумажном носителе, электронным способом путем его направления на адрес электронной почты и/или на устройство сотовой связи, указанные держателем карточки, посредством коротких текстовых и/или мультимедийных сообщений.
45. Торговый чек содержит следующие обязательные реквизиты:
1) номер документа, число, месяц, год его выписки;
2) наименование (код) предпринимателя или эквайера;
3) сумма платежа;
4) валюта платежа;
5) код авторизации или другой код, идентифицирующий платеж в системе платежных карточек;
6) время проведения платежа;
7) реквизиты платежной карточки.
Допускается включение в торговый чек дополнительных реквизитов.
45-1. При осуществлении налоговых или других обязательных платежей в бюджет через банкоматы либо иные электронные терминалы торговый чек, выдаваемый держателю платежной карточки, содержит помимо реквизитов, указанных в пункте 45 Правил, следующие дополнительные реквизиты:
1) индивидуальный идентификационный номер налогоплательщика;
2) фамилия, имя, отчество (при наличии) налогоплательщика;
3) наименование налога или другого платежа в бюджет с указанием цифрового значения кода бюджетной классификации;
4) код органа государственных доходов;
5) код назначения платежа;
6) размер комиссионного вознаграждения (в случае взимания комиссии);
7) при уплате налога на транспортное средство идентификационный номер транспортного средства.
46. Валютные операции с использованием платежной карточки осуществляются с соблюдением требований, установленных Законом Республики Казахстан от 13 июня 2005 года «О валютном регулировании и валютном контроле» и постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 апреля 2012 года № 154 «Об утверждении Правил осуществления валютных операций в Республике Казахстан», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7701, к проведению валютных операций по банковским счетам.
47. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от 47-1. Эквайер осуществляет мониторинг работы принадлежащей ему сети банкоматов в режиме реального времени и обеспечивает поддержание их в рабочем и функционирующем состоянии.
Мониторинг работы сети банкоматов в режиме реального времени включает в себя следующие мероприятия:
1) наблюдение за работой банкоматов с применением специального программного обеспечения;
2) оперативное выявление сбоев (технических неисправностей) в работе банкоматов и иных проблемных ситуаций, возникающих в процессе их эксплуатации;
3) анализ причин возникновения сбоев (технических неисправностей) в работе банкоматов и иных проблемных ситуаций (отказы технических средств и программного обеспечения, неисправность канала связи, отсутствие наличных денег, расходных материалов (журнальной и чековой ленты);
4) мониторинг за своевременным устранением сбоев (технических неисправностей) и проблем иного характера в работе банкоматов;
5) мониторинг за наличием и остатком наличных денег в банкоматах и своевременной загрузкой их наличными деньгами;
6) в случае обнаружения сбоев (технических неисправностей) в работе банкоматов эквайер принимает незамедлительные меры по восстановлению работоспособности банкоматов и устранению причин, вызвавших техническую неисправность или проблему иного характера в работе банкоматов.
Эквайер ведет учет всех фактов сбоя (технической неисправности), имевших место в работе банкоматов, и методов (способов) их устранения с указанием даты и времени их обнаружения и устранения.
К принадлежащим эквайеру банкоматам предъявляются следующие требования:
1) в банкоматах устанавливается оборудование, предназначенное для безопасного (скрытого) набора персонального идентификационного номера;
2) в банкоматах устанавливается не менее одной камеры, позволяющей однозначно зафиксировать лицо клиента. Зафиксированные камерой изображения хранятся не менее шестидесяти календарных дней;
3) внутреннее программное обеспечение банкомата защищается антивирусной программой.
6. Отказ в исполнении платежных документов и осуществление возврата денег
48. Платежный документ, составленный при осуществлении платежа с использованием платежной карточки, не принимается к исполнению в следующих случаях:
1) платежный документ составлен с нарушением требований, установленных Правилами и/или условий договоров к порядку составления и предъявления платежных документов;
2) платежный документ содержит признаки подделки;
3) платеж является несанкционированным;
4) платеж является санкционированным, но платежный документ был представлен эмитенту с нарушением требований, установленных в договорах, заключенных между участниками системы платежных карточек.
49. Отказ эмитента или эквайера в исполнении платежного документа осуществляется не позднее трех рабочих дней со дня его получения.
50. В случае отказа держателя платежной карточки от товаров или услуг, приобретенных с использованием платежной карточки, возврат денег держателю платежной карточки предпринимателем производится путем осуществления безналичного платежа в пользу держателя платежной карточки. Форма и способы осуществления такого платежа устанавливаются договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек.
51. Если в договорах, заключенных между участниками системы платежных карточек, не предусмотрена возможность осуществления предпринимателем возврата денег держателю платежной карточки путем осуществления безналичного платежа, возврат денег производится путем осуществления платежа с использованием наличных денег.
52. При обнаружении ошибочного изъятия или зачисления денег с/на банковский счет или при совершении несанкционированного платежа, а также утери платежной карточки клиент немедленно уведомляет об этом эмитента.
После получения эмитентом уведомления клиента о совершении несанкционированного платежа эмитент в сроки, предусмотренные договором между эмитентом и клиентом, приостанавливает исполнение операций, которые были осуществлены после получения уведомления и прекращает использование платежной карточки на основании полученного от клиента уведомления, а также проводит меры по выявлению санкционированности/несанкционированности платежа, в порядке, предусмотренном договором, заключенным между эмитентом и клиентом.
52-1. Эмитент при осуществлении ошибочного изъятия или зачисления денег с/на банковский счет клиента, по которым клиент не осуществлял операций с использованием платежной карточки и уведомил о данном факте эмитента, после обнаружения ошибки в течение двадцати четырех часов восстанавливает остаток денег на банковском счете клиента до того состояния, в котором он был перед ошибочным изъятием или зачислением денег.
53. Претензии между участниками системы платежных карточек, связанные с осуществлением платежа и исполнением платежного документа разрешаются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан и договорами, заключенными между ними.
7. Переводы денег
54. Переводы денег на основании платежных документов, составленных при осуществлении платежей с использованием платежных карточек, производятся в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан и договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек.
55. За задержку в оплате платежного документа эмитент несет ответственность, предусмотренную законодательными актами Республики Казахстан и договорами, заключенными с участниками системы платежных
56. Условия и сроки зачисления эквайером денег, поступивших в пользу предпринимателя, по платежам, осуществленным с использованием платежных карточек, устанавливаются в договоре, заключенном между ними. В случае, если данным договором не предусмотрены условия и сроки зачисления денег предпринимателю, эквайер зачисляет деньги на счет предпринимателя не позднее рабочего дня, следующего за днем поступления денег в пользу предпринимателя и /или получения выписки о поступлении денег в пользу предпринимателя.
57. При осуществлении переводов денег за пределы Республики Казахстан, срок предъявления платежного документа к исполнению устанавливается договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек, в которой осуществлен платеж.
58. Предприниматель не вправе пользоваться услугами эквайера- нерезидента Республики Казахстан, если иное не установлено законодательными актами Республики Казахстан.
8. Санкционированные и несанкционированные платежи
59. Платеж, осуществленный с использованием платежной карточки, является санкционированным, если во время осуществления платежа платежная карточка не была блокирована, не истек срок ее действия и платежная карточка была использована для осуществления платежа в соответствии с договорами, заключенными между участниками системы платежных карточек, в которой осуществлен платеж. Несанкционированным является платеж, осуществленный с нарушением требований к санкционированности платежа.
Несанкционированными платежами являются также платежи, осуществленные с использованием поддельных платежных карточек.
59-1. При осуществлении платежа с использованием бесконтактной платежной карточки эмитент обеспечивает соблюдение необходимых для осуществления такого платежа защитных действий от несанкционированных платежей, предусмотренных договором, заключенным с держателем бесконтактной платежной карточки.
60. При осуществлении несанкционированного платежа после вступления в силу уведомления об утере, краже или несанкционированном использовании платежной карточки, эмитент возмещает клиенту убытки, связанные с осуществлением несанкционированного платежа, в порядке, предусмотренном договором, заключенным между ними.
61. Ответственность участников системы платежных карточек за осуществление несанкционированного платежа определяется в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан и договорами, заключенными
62. Ответственность клиента за несанкционированный платеж устанавливается договором о выдаче платежной карточки и не должна превышать суммы несанкционированного платежа с учетом комиссий эмитента за осуществление платежа.
63. Если платежная карточка не содержит указание на срок ее действия, ответственность за платеж, осуществленный с использованием такой платежной карточки до наступления срока ее действия или после его завершения, возлагается на эмитента, что должно быть оговорено в договоре, заключенном между эмитентом и клиентом.
63-1. Эмитент по операциям с использованием платежных карточек проводит мониторинг по выявлению несанкционированных операций с использованием платежных карточек при помощи соответствующего программного обеспечения либо иным способом, предусмотренным внутренними документами эмитента. Допускается поручение эмитентом процессинговой организации проведения мониторинга на основании заключенного договора между ними.
9. Блокирование и изъятие платежных карточек
64. Эмитент блокирует платежную карточку в случаях:
1) получения уведомления от держателя платежной карточки об утере, краже или несанкционированном использовании платежной карточки;
2) неисполнения держателем платежной карточки своих обязательств, предусмотренных договором о выдаче платежной карточки;
3) нарушения правил пользования платежной карточкой;
4) по иным основаниям, предусмотренным договором между эмитентом и держателем платежной карточки.
65. Сроки и способы уведомления эмитента об утере, краже или несанкционированном использовании платежной карточки, а также сроки вступления в силу данного уведомления устанавливаются договором о выдаче
66. Если договором о выдаче платежной карточки не установлены сроки вступления в силу уведомления об утере, краже или несанкционированном использовании платежной карточки, то данное уведомление вступает в силу с момента его получения эмитентом или иным участником системы платежных карточек, который вправе принимать такие уведомления.
67. Допускается изъятие эмитентом платежной карточки у ее держателя в следующих случаях:
1) окончание срока действия платежной карточки;
2) неисполнение держателем платежной карточки своих обязательств,
3) отказа держателя платежной карточки от пользования платежной карточкой;
4) при расторжении договора о выдаче платежной карточки.
10. Составление и представление выписок
68. Документом, подтверждающим осуществление по банковскому счету клиента платежей с использованием платежной карточки, является торговый чек или выписка по банковскому счету клиента, порядок предоставления которой определяется договором о выдаче платежной карточки.
Эмитент по требованию клиента представляет ему выписку за период времени, указанный клиентом, содержащую информацию о платежах, осуществленных с использованием выданной ему платежной карточки в соответствии с договором о выдаче платежной карточки. Выписка представляется на бумажном носителе или электронным способом и содержит следующую информацию:
1) номер платежной карточки. Допускается неполное указание номера платежной карточки в соответствии с требованиями систем платежных карточек и заключенных договоров;
2) начальную и последнюю дату отчетного периода;
3) сумму и дату осуществления каждого платежа с использованием платежной карточки;
4) размер комиссий, удержанных с клиента за осуществление платежей с Допускается содержание в выписке дополнительной информации, установленной договором, заключенным между эмитентом и клиентом.
Выписка клиенту предоставляется безвозмездно один раз в месяц в
69. Выписки, представляемые клиенту, содержат реквизиты, однозначно определяющие эмитента.
11. Дополнительные условия
70. В течение десяти рабочих дней со дня начала или завершения выпуска платежных карточек определенной системы или платежных карточек нового типа эмитент в письменной форме уведомляет об этом Национальный Банк. В уведомлении указывается:
1) дата начала или завершения выпуска платежных карточек;
2) наименование системы платежных карточек;
3) тип платежной карточки (с магнитной полосой, с интегральной микросхемой, комбинированный или другой).
71. Банк представляет в Национальный Банк сведения о платежных карточках, выпущенных и обслуженных им. Форма и сроки представления данных сведений устанавливаются Национальным Банком.
72. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
28.05.2007 N 58 (порядок введения в действие см. п.2 ).
73. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.04.2013 № 117 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).