Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 5 шілдедегі № 66 Заңы Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттер электр энергетикалық жүйелерiнің қатар жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жөнiндегi шартты бекiту туралы Мәскеуде 1998 жылғы 25 қарашада жасалған Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттер электр энергетикалық жүйелерiнiң қатар жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жөнiндегi шарт бекiтiлсiн.
Қазақстан Республикасының Президенті iстеуiн қамтамасыз ету туралы Шарт Осы Шартқа қатысушы мемлекеттер, бұдан әрi Тараптар деп аталатын өз үкiметтерiнің атынан өз мемлекеттерiнiң экономикасын дамыту, халқының әл-ауқаты мен әлеуметтiк қамтамасыз ету деңгейiн көтерудегi электр энергетикасының үлкен маңызын ескере отырып, электр энергетикалық жүйелердiң қатар жұмыс iстеуiнiң экономикалық, техникалық және технологиялық артықшылықтарын пайдалану негiзiнде халық шаруашылығы мен халықты электр энергиясымен қамтамасыз етудiң сенiмділігiн және үнемділiгiн арттыру мақсатында, тең құқықтық, өзара тиiмдiлiк, энергетикалық объектiлер мен ресурстарға деген егемендiк құқықтарды сақтауға негiзделген электр энергетикасы саласындағы ынтымақтастыққа өзара ұмтылысын назарға ала отырып, Достастыққа қатысушы мемлекеттердiң энергетикалық қауiпсiздiгiн арттыру мақсатында, 1991 жылғы 17 желтоқсандағы Энергетикалық Хартияның және 1994 жылғы 17 желтоқсандағы Энергетикалық хартия Шартының ережелерiн басшылыққа ала отырып, Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының 1992 жылғы 14 ақпандағы электр энергетикасы саласындағы мемлекетаралық қарым-қатынастарды үйлестiру туралы үкiметаралық Келiсiмдi негiзге ала отырып, төмендегiлер туралы келiстi:
1-бап
Осы Шарттың мақсаты үшiн онда қолданылатын терминдер мына мағыналарды бiлдiредi:
осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерiнiң қатар жұмыс iстеуi - осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң бiркелкi жиілiктегi электр энергетикалық жүйелерiнiң бiрлескен жұмысы;
мемлекеттiң электр энергетикалық жүйесi - электр энергиясын өндiрудің, берудің және бөлудің бiрыңғай процесiмен байланысты электр энергетика объектiлерiнің, оларды пайдалану және басқару құралдарының жиынтығы;
электр энергиясының /қуатының/ ағыны - бақылауға алынған қиылыстардағы бiр немесе бiрнеше электр жеткiзу желiлерi бойынша электр энергиясын /қуатын/ тасымалдау;
авария, авариялық жағдай - жекеленген элементтердiң зақымдануы кезiнде туындайтын электр энергетикалық жүйелердiң режимi, бұл жағдайда Тараптардың бiр немесе бiрнеше электр энергетикалық жүйелерiнiң қатар жұмыс iстеуi мүмкiн болмай қалады.
2-бап
Тараптардың электр энергетикалық жүйелерiнің қатар жұмыс iстеуi электр энергетикасы саласында өзара тиiмдi ынтымақтастық базасын жасайтын, тараптардың электр энергетикалық жүйелерiнің сенiмдi жұмыс iстеуiн қамтамасыз ететiн маңызды фактор болып табылады.
3-бап
Осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерiнiң қатар жұмыс iстеуiнiң негiзгi принциптерi:
мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерінің әрқайсысында кез келген уақытта өз электр станцияларының есебінен немесе электр энергиясын басқа мемлекеттердiң энергетикалық жүйелерiнен шарттық негiзде жеткiзу есебiнен электр энергиясы мен қуатқа деген сұранымды қанағаттандыру;
мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерiнiң әрқайсысында өз энергия көздерiнiң есебінен және /немесе/ басқа мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерiнен шығатын ағын есебiнен келiсiлген диапазондағы стандартты жиiлiктi ұстап тұру;
өзара тиiмдi негiзде электр энергиясының ағындарына ықпал ету;
мемлекеттердің электр энергетикалық жүйелерiнің әрқайсысындағы қалыпты резервтi ұстап тұру және резервтiң жетпей тұрған бөлiгiн басқа мемлекеттердің электр энергетикалық жүйелерiмен Шарт жасасу негiзiнде қамтамасыз ету;
электр қуатының авариялық резервтегi қажеттiлiгiн екi және көпжақты жекелеген келiсiмдер негiзiнде қысқарту;
жұмыс сенiмдiлiгiнiң келiсiлген талаптарын орындау;
Тараптардың электр энергетикалық жүйелерiнiң қызмет процесi кезiнде осы Шартқа қатысушы басқа мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерiне зиян келтiрмеуi;
мемлекеттердің электр энергетикалық жүйелерiнің әрқайсысының өз тұтынушыларын электрмен қамтамасыз етудегi және өздерiне алған мiндеттемелерiн орындаудағы толық жауапкершiлiгi болып табылады.
4-бап
Мемлекеттердің электр энергетикалық жүйелерiнің қатар жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету үшiн Тараптар бiрiн-бiрi жаңа нормативтiк құжаттаманың енгiзiлгенi және қолданылуы туралы дер кезiнде хабардар ете отырып, өздерiнiң энергетикалық жүйелерiнiң қатар жұмыс iстеуiнің қажеттi өзара келiсiлген режимдiк, техникалық және технологиялық шарттарын, регламентін, ережелерi мен тәртiптерiн әзiрлейдi және оларды сақтайды.
Электр энергетикасы саласындағы мемлекетаралық қарым-қатынастарға қатысты нормативтiк және әдiстемелiк құжаттарды дайындау мен келiсудi үйлестiру Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының Электр энергетикалық кеңесiне жүктеледi.
5-бап
Тараптар өз электр энергетикасы жүйелерiн осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйесінің құрамында тұрақты қатар жұмыс iстеуi үшiн жеткiлiктi ауқымда ұстап тұру мен дамытуды қамтамасыз етедi.
6-бап
Тараптар электр энергетикасын дамытудың өз жоспарлары мен ұзақ мерзiмдi келешектегi мүдделерiн есепке ала отырып, осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң электр энергетикасын дамытудың стратегиясын бiрлесiп жасайды және оның өз электр энергетикалық жүйелерiне қатысты бөлiгiнің iске асырылуын қамтамасыз етедi.
7-бап
Тараптар осы Шартқа қатысушы мемлекеттердің электр энергетикасында өзара есеп айырысу тетiгiн жасайды, олардың iске асырылуын және электр энергиясының өзара жеткiзiлiмiне дер кезiнде төлем жасауды қамтамасыз етедi.
8-бап
Тараптарға осы Шартқа қатысушы мемлекеттердің энергия жүйелерiнен шығатын электр энергиясы мен қуатының ағындарына, ал электр өткiзудің мемлекетаралық желiлерiндегi және/немесе Тараптардың электр энергетикалық жүйелерiнің қатар жұмыс iстеуiне ықпал ететiн жүйе жасаушы объектiлердегi авариялық жағдайларда оны жою үшiн қажеттi энергия ресурстары және басқа да өнiм түрлерi мен көрсетiлетiн қызмет жеткiзiлiмдерiне кеден бажын салмайды.
9-бап
Тараптар жасалған Шарттардың және транзит төлемiнің өзара келiсiлген жағдайлары негiзiнде өз желiлерi арқылы олардың өткiзу мүмкiндiктерi шегiнде электр энергиясын кедергiсiз тасымалдауды қамтамасыз етуге мiндеттенедi.
Электр энергиясы мен оның қуатын тасымалдау тәртiбi Тараптардың бөлек келiсiмiмен белгiленедi.
10-бап
Тараптар осы Шартқа қатысушы мемлекеттердiң электр энергетикалық жүйелерінің тұрақты түрде қатар жұмыс iстеуi үшін келiсілген ауқымда ресурстар резервiн жасауға және оны сол ауқымда ұстап тұруға шаралар қолданады.
Резервтер жасау және оларды пайдалану тәртiбi Тараптардың бөлек 11-бап Тараптар авария, дүлей апат болған жағдайларда және басқа да төтенше жағдайларда бiр-бiрiне жедел көмек көрсетедi.
Мұндай көмек көрсету тәртiбi мен көрсетiлген қызметке төленетiн қаржы есебi Тараптардың бөлек келiсiмiмен белгiленедi.
12-бап
Электр энергиясы мен қуатының мемлекетаралық ағынын қамтамасыз ететiн объектiлердегi/электр беру желiлерi, қосалқы станциялар т.б,/аварияны тексеру және оған объективтi талдау жасау, оны болғызбау жөнiнде шаралар жасау және жүзеге асыру үшiн мүдделi Тараптар қажет болған жағдайда тиiстi комиссиялар құра алады.
Мұндай комиссиялар туралы үлгi ереженің жобасын әзiрлеу және бекiту Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының Электр энергетикалық кеңесiне жүктеледi.
13-бап
Тараптар осы Шартқа қатысушы мемлекеттердің электр энергетикалық жүйелерiнің базасында электр энергиясы мен қуатының ашық және бәсекеге қабiлеттi мемлекетаралық рыногын қалыптастыруға және оны дамытуға бағытталған шаралар қабылдайды.
14-бап
Осы Шарттың Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы салалық ынтымақтастығының үкiметаралық органдары тарапынан орындалуы жөнiндегi жұмысын үйлестiру Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының Электр энергетикалық кеңесiне жүктеледi.
15-бап
Осы Шарт ережелерiн iске асыру мақсатында оған қатысушы мемлекеттер екiжақты және көпжақты келiсiмдер жасай алады.
16-бап
Осы Шарт Тараптар қатысушылары болып табылатын басқа да халықаралық шарттардың ережелерiне әсер етпейдi.
17-бап
Осы Шарт күшiне енген күннен бастап 5 жыл бойы қолданылады. Егер Шартқа қатысушы мемлекеттер басқа шешiм қабылдамайтын болса, осы мерзiмi бiткеннен кейiн Шарт әр жолы өздiгiнен жаңа 5 жылдық мерзiмге ұзартылады.
18-бап
Осы Шарттың қолданылуына және түсiндiрiлуiне байланысты даулы мәселелер мүдделi Тараптар арасындағы консультациялар және келiссөздер жолымен шешiледi. Даулы мәселелердi келiссөздер жолымен реттеу мүмкiн болмаған жағдайда Тараптар төрелiк етушi органдарға немесе басқа да халықаралық сот инстанцияларына жүгінедi.
19-бап
Әрбiр Тарап Шарттың қолданылуы кезiнде туындаған өз мiндеттемелерiн орындап болған соң, осы Шарттан шығатыны жөнiнде депозитарийге алты ай бұрын жазбаша хабарлама жiбере отырып, одан шыға алады.
20-бап
Осы Шарт барлық Тараптардың келiсiмiмен депозитарийге қосылу туралы құжат беру жолымен оның мақсаты мен принциптерiн бөлiсетiн басқа мемлекеттердің қосылуы үшiн ашық. Мұндай қосылуға келiсiм бергендiгi жөнiнде соңғы хабарды депозитарий алған күннен бастап қосылу күшiне енген болып есептеледi.
21-бап
Тараптардың келiсiмiмен Осы Шартқа жекелеген хаттамалармен ресiмделетiн, осы Шарттың 22-бабында белгiленген тәртiппен күшiне енетiн өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлуi мүмкiн.
22-бап
Осы Шарт қол қойылған күнiнен бастап күшiне енедi, ал заң бойынша оның күшiне енуi үшiн қажеттi мемлекеттiк iшкi рәсiмдердің орындалуы талап етiлетін мемлекеттер үшін депозитарийге тиiстi құжаттар тапсырылған күннен бастап күшiне енедi.
Тараптар мұндай рәсiмдердiң қажеттiлiгi туралы осы Шартқа қол қойылған күннен бастап үш ай iшiнде депозитарийдi хабардар етедi.
1998 жылғы 25 қарашада Мәскеу қаласында орыс тiлiнде түпнұсқалық бiр дана болып жасалды. Түпнұсқалық дана Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының Атқарушы Хатшылығында сақталады ол осы Шартқа қол қойған әрбiр мемлекетке Шарттың расталған көшiрмесiн жiбередi.
Әзiрбайжан Республикасының Молдова Республикасының Yкiметi үшiн Үкіметі үшін Армения Республикасының Ресей Федерациясының Беларусь Республикасының Тәжікстан Республикасының Грузия Yкiметi үшiн Түрікменстан Үкіметі үшін Қазақстан Республикасының Өзбекстан Республикасының Қырғыз Республикасының Украина Үкіметі үшін Yкiметi үшiн

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 5 июля 2000 года № 66 О ратификации Договора об обеспечении параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников Содружества Независимых Государств Ратифицировать Договор об обеспечении параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников Содружества Независимых Государств, совершенный в Москве 25 ноября 1998 года.
Президент
Республики Казахстан
Примечание. Текст международного Договора, прилагаемый к нормативному правовому акту, не является официальным. Официально заверенную копию международного Договора РК на языках заключения можно получить в Министерстве иностранных дел РК, ответственном за регистрацию, учет и хранение международных Договоров РК Договор * об обеспечении параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников Содружества Независимых Государств (Вступил в силу 31 июля 2000 года - Бюллетень международных договоров РК 2012 г., № 3, ст. 40)
*(Вступил в силу 31 июля 2000 года - Бюллетень международных договоров Республики Казахстан, 2003 г., N 4, ст. 33)
Подписали: Республика Армения, Республика Беларусь, Грузия, Республика Казахстан, Кыргызская Республика, Республика Молдова, Республика Таджикистан, Республика Узбекистан, Украина сдали уведомления:
Кыргызская Республика - депонировано 9 июня 2000 года;
Республика Казахстан - депонировано 31 июля 2000 года;
Республика Беларусь - депонировано 22 октября 2001 года;
Украина - депонировано 5 декабря 2001 года (о необходимости выполнения внутригосударственных процедур);
Республика Таджикистан - депонировано 25 июня 2002 года;
Республика Молдова - депонировано 6 ноября 2002 года;
Республика Узбекистан - депонировано 28 ноября 2002 года (внутригосударственные процедуры не выполнены);
Республика Армения - депонировано 19 декабря 2002 года.
Договор вступил в силу для государств:
Грузия - 25 ноября 1998 года;* Кыргызская Республика - 9 июня 2000 года;
Республика Казахстан - 31 июля 2000 года;
Республика Беларусь - 22 октября 2001 года;
Республика Таджикистан - 25 июня 2002 года;
Республика Молдова - 6 ноября 2002 года;
Республика Армения - 19 декабря 2002 года.
Примечание:
Уведомление о выполнении внутригосударственных процедур или об отсутствии необходимости их выполнения от Грузии депозитарию не поступало.
* В течение трех месяцев со дня подписания уведомления депозитарию не поступали.
Государства-участники настоящего Договора в лице своих правительств, именуемые в дальнейшем Сторонами, учитывая большое значение электроэнергетики для развития экономик, повышения благосостояния и уровня социального обеспечения населения своих государств, в целях повышения надежности и экономичности обеспечения народного хозяйства и населения электрической энергией на основе использования экономических, технических и технологических преимуществ параллельной работы электроэнергетических систем, принимая во внимание взаимное стремление к сотрудничеству в области электроэнергетики на основе равноправия, взаимной выгоды, соблюдения суверенных прав на энергетические объекты и ресурсы, в целях повышения энергетической безопасности государств-участников Содружества, руководствуясь положениями Энергетической Хартии от 17 декабря 1991 года и Договора к Энергетической Хартии от 17 декабря 1994 года, основываясь на межправительственном Соглашении о координации межгосударственных отношений в области электроэнергетики Содружества Независимых Государств от 14 февраля 1992 года, согласились о нижеследующем:
Статья 1
Для целей настоящего Договора применяемые в нем термины означают:
параллельная работа электроэнергетических систем государств-участников настоящего Договора - совместная работа электроэнергетических систем с единой частотой в электроэнергетической системе государств-участников настоящего Договора;
электроэнергетическая система государства - совокупность объектов электроэнергетики, средств эксплуатации и управления ими, связанных единым процессом производства, передачи и распределения электроэнергии;
переток электрической энергии (мощности) - транспорт электроэнергии (мощности) по одной или нескольким линиям электропередачи в контролируемом сечении;
авария, аварийная ситуация - режим электроэнергетических систем, возникающий при повреждении отдельных элементов, при котором становится невозможной параллельная работа одной или нескольких электроэнергетических систем Сторон.
Статья 2
Параллельная работа электроэнергетических систем Сторон является важным фактором надежной работы электроэнергетических систем Сторон, создающим базу взаимовыгодного сотрудничества Сторон в области электроэнергетики.
Статья 3
Основными принципами параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников настоящего Договора являются:
удовлетворение спроса на электрическую энергию и мощность в каждой из электроэнергетических систем государств в любое время за счет собственных электростанций или поставок электрической энергии из электроэнергетических систем других государств на договорной основе;
поддержание стандартной частоты в согласованных диапазонах в каждой из электроэнергетических систем государств за счет собственных источников энергии и/или за счет перетока из электроэнергетических систем других государств;
содействие в перетоках электроэнергии на взаимовыгодной основе;
поддержание нормативного резерва в каждой из электроэнергетических систем государств и обеспечение недостающей части резерва на договорной основе с электроэнергетическими системами других государств;
сокращение потребности в аварийном резерве электрической мощности на основе отдельных дву- и многосторонних соглашений;
выполнение согласованных требований надежности работы;
ненанесение ущерба электроэнергетическими системами Сторон в процессе их деятельности электроэнергетическим системам других государств- участников настоящего Договора;
полная ответственность каждой из электроэнергетических систем государств за электроснабжение своих потребителей и выполнение взятых на себя обязательств.
Статья 4
Для обеспечения параллельной работы электроэнергетических систем государств Стороны разрабатывают и соблюдают необходимые взаимосогласованные режимные, технические и технологические условия, регламенты, положения и правила параллельной работы своих электроэнергетических систем, своевременно информируя друг друга о введении и использовании новой нормативной документации.
Координация подготовки и согласования нормативных и методических документов, касающихся межгосударственных отношений в электроэнергетике, возлагается на Электроэнергетический совет Содружества Независимых Государств.
Статья 5
Стороны обеспечивают поддержание и развитие своих электроэнергетических систем в объемах, достаточных для устойчивой параллельной работы в составе электроэнергетической системы государств- участников настоящего Договора.
Статья 6
Стороны с учетом собственных планов развития электроэнергетики и своих интересов в долгосрочной перспективе совместно разрабатывают стратегию развития электроэнергетики государств-участников настоящего Договора и обеспечивают ее реализацию в части, касающейся своих электроэнергетических систем.
Статья 7
Стороны разрабатывают механизмы взаиморасчетов в электроэнергетике государств-участников настоящего Договора, обеспечивают их реализацию и своевременную оплату взаимных поставок электрической энергии.
Статья 8
Стороны не облагают таможенными пошлинами перетоки электрической энергии и мощности, происходящие из энергосистем государств-участников настоящего Договора, а в аварийной ситуации на межгосударственных линиях электропередачи и/или системообразующих объектах, влияющих на параллельную работу электроэнергетических систем Сторон, - поставки энергоресурсов и других видов продукции и услуг, необходимых для ее ликвидации.
Статья 9
Стороны обязуются обеспечивать беспрепятственный транзит электрической энергии через свои сети в пределах их пропускной способности, на основе заключаемых договоров и взаимосогласованных условий оплаты транзита.
Порядок осуществления транзита электрической энергии и мощности будет определяться отдельным соглашением Сторон.
Статья 10
Стороны принимают меры к созданию и поддержанию в согласованных объемах резервов ресурсов для устойчивой параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников настоящего Договора.
Порядок создания резервов и их использования будет определяться отдельным соглашением Сторон.
Статья 11
Стороны оказывают друг другу оперативную помощь в случае аварий, стихийных бедствий и в других чрезвычайных ситуациях.
Порядок предоставления этой помощи и последующие финансовые расчеты за оказанные услуги будет определяться отдельным соглашением Сторон.
Статья 12
Для расследования и объективного анализа аварий на объектах, обеспечивающих межгосударственные перетоки электрической энергии и мощности (линии электропередачи, подстанции и др.), разработки и осуществления совместных мер к их предотвращению заинтересованные Стороны могут создавать при необходимости соответствующие комиссии.
Подготовка и утверждение проекта типового положения о таких комиссиях возлагается на Электроэнергетический совет Содружества Независимых
Статья 13
Стороны примут меры к формированию и развитию открытого и конкурентоспособного межгосударственного рынка электрической энергии и мощности на базе электроэнергетических систем государств-участников настоящего Договора.
Статья 14
Координация работы по выполнению настоящего Договора со стороны межправительственных органов отраслевого сотрудничества Содружества Независимых Государств возлагается на Электроэнергетический совет Содружества Независимых Государств.
Статья 15
В целях реализации положений настоящего Договора государства - его участники могут заключать между собой двусторонние и многосторонние соглашения.
Статья 16
Настоящий Договор не затрагивает положений других международных договоров, участниками которых являются Стороны.
Статья 17
Настоящий Договор действует в течение 5-ти лет со дня его вступления в силу. По истечении этого срока Договор автоматически продлевается каждый раз на новый 5-летний период, если государства - его участники не примут иного решения.
Статья 18
Спорные вопросы, связанные с применением или толкованием настоящего Договора, решаются путем консультаций и переговоров между заинтересованными Сторонами. При невозможности урегулирования спорных вопросов путем переговоров Стороны обращаются в арбитражные органы или иные международные судебные инстанции.
Статья 19
Каждая Сторона может выйти из настоящего Договора, направив письменное уведомление об этом депозитарию не позднее чем за шесть месяцев до выхода, выполнив свои обязательства, возникшие за время действия Договора.
Статья 20
Настоящий Договор открыт для присоединения других государств, разделяющих его цели и принципы, с согласия всех Сторон путем передачи депозитарию документа о присоединении. Присоединение считается вступившим в силу со дня получения депозитарием последнего сообщения о согласии на такое присоединение.
Статья 21
В настоящий Договор могут быть внесены с согласия Сторон изменения и дополнения, оформляемые отдельными протоколами, которые вступают в силу в порядке, определенном в статье 22 настоящего Договора.
Статья 22
Настоящий Договор вступает в силу со дня его подписания, а для государств, законодательство которых требует выполнения внутригосударственных процедур, необходимых для его вступления в силу, - со дня передачи соответствующих документов депозитарию.
О необходимости таких процедур Стороны в течение трех месяцев со дня подписания настоящего Договора извещают депозитарий.
Совершенно в городе Москве 25 ноября 1998 года в одном подлинном экземпляре на русском языке. Подлинный экземпляр хранится в Исполнительном Секретариате Содружества Независимых Государств, который направит каждому государству, подписавшему настоящий Договор, его заверенную копию.
За Правительство За Правительство Азербайджанской Республики Республики Молдова Республики Армения Российской Федерации Республики Беларусь Республики Таджикистан Грузии Туркменистана Республики Казахстан Республики Узбекистан Кыргызской Республики Украины Оговорки Украины по пункту III-4 повестки дня заседания Совета глав правительств государств-участников СНГ "О Договоре об обеспечении параллельной работы электроэнергетических систем государств-участников Содружества Независимых Государств."
25 ноября 1998 года
"За исключением статьи 13."
Глава делегации Украины Премьер-Министр Украины