Қазақша:
Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Батыс Қазақстан облыстық Маслихат Западно-Казахстанской области мәслихатының 2001 жылғы 17 қаңтардағы № 9-9 шешімі. Батыс Қазақстан облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 16 ақпанда № 698 тіркелді. Күші жойылды - Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының 2004 жылғы 2 шілдедегі № 9-4 шешімімен «Қоғамдық - саяси өмірі мен өндірісте әйелдердің белсенділігін арттыру шаралары және Батыс Қазақстан облысында әйелдердің жағдайларын жақсарту бойынша 2001-2005 жылдарға іс-қимыл жоспарын бекіту туралы»
2000 жыл 28 қыркүйектегі № 5-1 облыстық мәслихат шешімін қайта бекіту туралы талап ететін әйелдер үшін квоталы орындар бекітілді. Облыстық кедейлік пен жұмыссыздықты жою бағдарламасында да осы мәселе қаралған. Жұмыспен қамту орталықтарында орта және кіші бизнесті ашуда, өзін-өзі еңбекпен қамтуға бейімдеу мақсатында әйелдердің арасында мамандар қайта даярлау, оларды оқыту іске асырылуда.
Облыс, қала, аудан әкімдерінің аппараттарында жанұя және әйелдер мәселелерімен айналысатын комиссиялар құрылды және әйелдердің мәселелерін шешуге ықпалын тигізетін кәсіпорындар мен ұйымдарда өткізілетін шараларды үйлестіріп отыратын қоғамдық ұйымдар, облыстық мәслихаттың әлеуметтік саясат жөніндегі тұрақты комиссия жұмыс атқарады.
Сонымен қатар әйелдердің ролін өнеркәсіпте арттыру мәселелері шешілмей отыр. Экономиканың барлық саласында да олардың саны жыл сайын азайып отырады. Денсаулық сақтау, әлеуметтік қызмет саласында қызмет атқаратын әйелдердің саны 1999 жылмен салыстырғанда 11,2, сауда саласында - 22,2 пайызға қысқарды. Жұмыспен қамтамасыз етілген әйелдердің басым көпшілігі қарапайым жұмысшылар, мемлекеттік қызметте 31 мыңға жуық адам қызмет атқарды. Ауыл шаруашылығында олардың қызметі біліксіз немесе жартылай білікті болып отыр. Жоғарғы басшы лауазымдық қызметке аз ұсынылуда.
Денсаулық сақтау саласында шешілмеген мәселелер балалар мен әйелдердің денсаулығына әсерін тигізеді. Соңғы жылдары жүкті әйелдер мен жас босанған әйелдер үшін ауруханада орын саны азайып кетті. Облыс экономика саласында қызмет атқаратын әйелдердің жұмыс орындарының санитарлы-гигиеналық жағдайлары өте нашар, сондықтан жарақаттану жағдайлары көп кездеседі.
Жылдан жылға бала туу саны төмендеп келеді. Өнеркәсіпте жұмыс жасап жүрген әйелдердің орта айлық жалақысы жалпы жалақыға есептегенде 79,9 пайызды құрайды.
Әйелдердің рөлін өнеркәсіпте және облыстың қоғамдық саяси өмірінде арттыруға білім бері, мәдениет және экономиканың басқа да саласындағы жетіспеушіліктер өз әсерін тигізіп отыр. Облыста мектепке дейінгі балалар мекемесінің саны қысқарып кетті. Қазіргі уақытта олардың 48-і, соның ішінде Орал қаласында 27-і жұмыс жасап отыр, бұл мектепке дейінгі дайындық нәтижесін төмендетіп отыр. Аудандар мен ірі мекен жайларда балаларға арналған сүт кухнясы жоқ.
Осы барлық мәселелерді ескере отырып, қоғамдық-саяси өмірі мен өндірісте әйелдердің белсенділігін арттыруға жағдай жасау үшін, сонымен қатар Батыс Қазақстан облысында 2001-2005 жылдарға әйелдердің жағдайын жақсарту бойынша ұйымдастырылған шаралар жоспарын талқылап облыстық мәслихат ЕТТІ:
шешім
1. «Қоғамдық-саяси өмірі мен өндірісте әйелдердің белсенділігін арттыру шаралары және Батыс Қазақстан облысында әйелдердің жағдайларын жақсарту бойынша 2001-2005 жылдарға іс-қимыл жоспарын бекіту туралы» 2000 жыл 28 қыркүйектегі № 5-1 облыстық шешімі қайта бекітілсін.
2. 2001-2005 жылдарға арналған Батыс Қазақстан облысында әйелдердің жағдайын жақсарту бойынша іс-шаралар жоспары бекітілсін (тіркелді).
Облыста әйелдердің жағдайын жақсартуға арналған іс-шаралар жоспары ұзақ мерзімге созылатындығынан жоспардағы «Әйелдер және денсаулық» В бөліміндегі 2 бап алып тасталынсын.
Облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларына, қалалық және аудандық мәслихаттарға осы Жоспардың орындалуын қадағалау тапсырылсын.
3. Облыс, қала және аудан әкімдеріне өз аппараттарында әйелдер мәселесімен айналысатын бір адам қызметке қабылдау ұсынылсын.
4. Облыс, қала және аудандар әкімдері облыстық денсаулық сақтау, білім беру басқармалары (Ш.М. Қадырбеков, Е.С. Катаев) басқа да ынталық білдіріп жүрген ұйымдармен 2001-2005 жылдар арасында аудан орталықтары мен ірі мекен жайларда қазір қызмет жасап жатырған және бұрын жабылып қалған мектепке дейінгі балалар мекемелерін сақтап қалуға шаралар қолданылсын.
Барлық аудан орталықтарында балаларды тамақтандыруда қайта ұйымдастыру үшін барлық аудан орталықтарында балалар сүт кухнясының жұмысын қайта жандандыру қажет.
Жастардың, әсіресе оқушылар арасында темекі, ішімдік өнімдерін және есірткі заттардың пайдалануын насихаттау нығайтылсын.
5. Облыс әкіміне, облыстық қаржы (А.Ш. Хамитов), денсаулық сақтау (Ш.
М. Қадырбеков), коммуналдық меншік (К.К. Кенжегалиев) облыстық Қызыл Крест және Қызыл жарты Ай (М.М. Мұқашева) қоғамдары бірігіп 2001 және одан кейінгі жылдарға арналған бюджетті қалыптастырған кезде алкоголизм мен нашақорлықтан емделу, зорлыққа ұшыраған әйелдерді емдеу орталығын ашуға бір ғимарат және қаржыландыруға қаражат бөлу мәселесі қаралсын.
6. Қала, аудан әкімдеріне, облыстық басқарма, барлық жеке меншік түрлерінің басшыларына, 2000-2002 жылдар арасына есептелген кедейлік пен жұмыссыздықпен күрес облыстық Бағдарламасына сәйкес әйелдер арасында жұмыссыздықты жою бойынша шаралар қолдану тапсырылсын.
7. Облыстық еңбек, тұрғындарды әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамтамасыз ету басқармасы (Т.Б. Мырзахметов) жұмыс тәжірибесі үлкен «Диана»
АҚ, «Мария» салоны жанынан нарықтық экономикада қажетті білім, тәжірибелерін үйрету үшін, өз ісімді ашамын деп ынта білдіретін кәсіпкер әйелдерді дайындауға арналған оқу орталығын ашу ұсынылсын.
8. Кіші кәсіпкерлікті қолдау және дамыту Департаменті (А.Қ. Нұғманов)
19 маусым 1997 жылғы 131-ші ҚР «Кіші кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» заңына сәйкес 2001-2005 жылдарға арналған облыста Кіші кәсіпкерлікті қолдау және дамыту Аумақтық Бағдарламасын даярлау барысында өз ісін ашатын әйелдерді қолдауға қаржы бөлу қаралсын.
9. Облыстық «Орал өңірі» және «Приуралье» газеттеріне облыстық телерадио комитетіне теледидар бағдарламаларында және газет беттерінде мектеп, жанұя және әйелдерге байланысты сұрақтарды баяндап отыру тапсырылсын.
10. Қазақстан Республикасы Парламент Мәжілісі мен Сенатқа "Зейнетақымен қамтамасыз ету туралы" заңының зейнетақыға шығатын жасты белгілеу бөлігінде 5 немесе одан да көп балалы әйелдерге 50-ге дейін төмендету жөнінде өзгерістер енгізіп, ұсыныстарды жолдасын.
«Қазақстан республикасында еңбек туралы» заңының 87 бабына сәйкес босанар алды және босанғаннан кейінгі жәрдемақыны жұмыс берушінің есебінен емес, үкіметтің есебінен төлену ұсынылсын.
«Қазақстан Республикасында арнайы мемлекеттік жәрдемақы туралы» заңға әлеуметтік мәселелер бойынша басқа да заң актілеріне жалғыз басты аналарға, 4 немесе одан да көп балалы аналарға, әскери қызмет барысында міндеттерін орындауда бейбіт кезеңде жарақат алған жедел қызметтегі әскери қызметшілерге нақты жәрдемақы тағайындау ұсынылсын.
11. Осы шешімнің орындалуын қадағалау облыстық мәслихаттың әлеуметтік саясат және облыстың экономикалық дамуы және бюджет мәселелері жөнінде тұрақты комиссияларына тапсырылсын.
12. «Қоғамдық-саяси өмірі мен өндірісте әйелдердің белсенділігін арттыру шаралары және Батыс Қазақстан облысында әйелдердің жағдайларын жақсарту бойынша 2001-2005 жылдарға іс-қимыл жоспарын бекіту туралы» 2000 жыл 28 қыркүйектегі 5-1-ші облыстық мәслихат шешімінің күші жойылсын.
Сессия төрағасы
Қ. Имашев
Облыстық мәслихат хатшысы Ғ. Шәмшаева 2001-2005 жылдарға арналған Батыс Қазақстан облысында әйелдердiң жағдайын жақсарту жөнiндегi iс-қимыл ЖОСПАРЫ КIРIСПЕ Қоғамда әйелдер ролiнiң өсу факторы қазiргi заманда бұрыңғыдан да алға шығып отыр. ХХ ғасырдың соңында қазiргi замандағы әйелдердiң орнын белгiлеудiң өзектi мәселесi алға қойылуда, өйткенi оны шешпейiнше адамзаттың дамуы процесi мүмкiн емес.
Қазақстан жас демократиялық мемлекет ретiнде Конституциясында бостандық пен теңдiктiң болуын, кемсiтушiлiкке, соның iшiнде жыныс белгiсiне қарай кемсiтушiлiкке тиым салуды заңмен бекiттi.
Қазақстан Республикасы 100-ден астам мемлекетпен бiрге әйелдердi кемсiтушiлiктiң барлық түрлерiн жою ережелерiн қолдап және сақтап отыр.
"Теңдiк. Бейбiтшiлiк. Даму" аясында әйелдердiң жағдайы жөнiндегi өткен IY Дүниежүзiлiк конференцияда өткен 12 басымдық бойынша әзiрленген шешiмдер Қазақстан Республикасында әйелдердiң жағдайын жақсарту жөнiндегi Ұлттық iс- қимыл жоспарының негiзi болады.
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1999 жылғы 19 шiлдедегi № 999 қаулысымен бекiтiлген республикада әйелдердiң жағдайын жақсарту жөнiндегi Ұлттық iс-қимыл жоспарына сәйкес Батыс Қазақстан облысы әкiмi жанындағы отбасы және әйелдер iсi жөнiндегi облыстық комиссия облыс бойынша гендерлiк талдаулар жүргiздi.
2000 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Батыс Қазақстан облысы бойынша тұрғындар саны 610,8 мың адам болды, ондағы әйелдердiң үлесi 51,7 процент (315,7 мың адам) құрайды. Облыста 85550 мың 14 жасқа дейiнгi қыздар тұрады, ал 60 жасқа дейiнгi әйелдер 59,1% және 60 жастан жоғары әйелдер 14% құрайды. Облыс бойынша орташа 1000 әйелге 935 еркектен келедi.
Облыс орталығында 54% әйел тұрады, 1000 қала әйелiне 836 еркектен келедi.
Осыған қарамастан әйелдердiң өсуiнiң баяулағаны байқалады, соның нәтижесiнде облыста әйелдер саны 1989 жылғы 325478-ден 1999 жылғы 318913- ке дейiн немесе 2,1 процент кемiдi.
Әйелдер санының артуы орта және жасы ұлғайғандардан басталады, бұл ер адамдар өлiмiнiң көптiгiнен болып отыр.
Облыста әйелдердiң жағдайын жақсарту жөнiндегi ұсынылып отырған iс- қимыл жоспары әйелдер өмiрiнiң барлық салаларын қамтиды және мынандай мақсаттары бар:
1. Әйелдердiң және олардың от басыларының денсаулығын жақсарту.
2. Тұрғындарды жұмыспен қамту және табысы төмен азаматтарды әлеуметтiк қорғау саясатын енгiзу.
3. Әйелдердiң облыстың саяси, әлеуметтiк-экономикалық және мәдени өмiрiне белсендi қатысу үшiн қажеттi жағдайлар жасау.
4. Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылықты жою.
5. Облыстың бұқаралық ақпарат құралдарында гендерлiк мәселелердi жариялау.
Жоспарды отбасы және әйелдер iсi жөнiндегi облыстық комиссия қоғамдық ұйымдардың қатысуымен, мемлекеттiк мүдделi органдармен бiрлесiп жасады және алға қойылған мiндеттердi 2001-2005 жылдары iске асыру көзделген.
А бөлiмi. Әйелдер және кедейлiк Нарықтық экономикаға көшу, экономиканың дағдарысты жағдайымен сипатталатын қазiргi әлеуметтiк-экономикалық жағдай, әлеуметтiк кепiлдiктер жүйесiнiң өзгеруi бiрқатар өзектi мәселелердi туындатты. Әсiресе, өткiр мәселелердiң бiрi халықтың тұрмыс деңгейiнiң төмендеуi және әйелдер жұмыссыздығы болып отыр. Көп балалы және асыраушысынан айырылған отбасылар, зейнеткерлер, мүгедектер, жұмыссыз табысы төмен отбасылар кедейлер санаттарына ұшырап отыр, олардың айлық жиынтық табысы 2 есептiк көрсеткiштен аспайды. Ауыл тұрғындары қалалықтардан кедейлеу тұрады.
Тұрғындар отбасының негiзгi көзi жалақы болып есептеледi.
1999 жылғы жалақы қорынан әйелдерге аударылған (нақты түрде төленгенiн қосқанда) 4495,6 млн. теңге тұрады.
Облыс бойынша 1999 жылы әйелдердiң орташа нақты жалақысы 8340 теңге құрады, ал үстiмiздегi жылдың қаңтар-маусым айларында ол 8894 теңге болып отыр (ер адамдардiкi 1999 жылы – 12858 теңге).
Экономиканың «әйелдер саласы» деп аталатын жекелеген салаларында әйелдер көпшiлiк болып отыр. Бұл бiлiм беру, денсаулық сақтау, бөлшек сауда және үйде пайдаланылатын бұйымдарды жөндеу, сондай-ақ өнеркәсiптiң белгiленген түрлерi сияқты салалар. Саны жағынан артық болғанмен әйелдердiң жалақысы ер адамдардiкiнен төмен.
Экономикалық қызметтiң түрлерi бойынша әйелдердiң жалақысы айтарлықтай сараланған. Мәселен, оның жоғары нүктесi 1999 жылы (қаржы қызметi – 19805 теңге) орташа деңгейдiң 187,7% құраса, төменгi шекарасы (ауыл шаруашылығы, аң және орман шаруашылығы 3234 теңге), тиiсiнше 30,7% құрады. 1999 жылы облыстың 11 ауданында әйелдердiң жалақысы орташа облыстық деңгейдегiге де жеткен жоқ. Әйелдердiң ең төменгi жалақысы Жаңақала ауданында (6098 теңге), жоғарысы (13058 теңге) Бөрлi ауданында болды.
Жеңiл, тамақ өнеркәсiбi өндiрiсi көлемiнiң, қызмет көрсету саласының, мектепке дейiнгi мекемелер желiлерiнiң және басқа да салалардың қысқаруы әйелдердiң жұмысқа орналасу мүмкiндiктерiн шұғыл кемiттi.
Талдау көрсеткенiндей 1999 жылғы жұмыссыздар құрамының 53 процентiн әйелдер құрайды, бұл қазiргi кезде ерекше өзектi мәселе болып отыр.
Халықты жұмыспен қамту арқылы табысы төмен азаматтардың тұрмыс деңгейiн арттыру, тұрғындардың кедей топтарына арнаулы әлеуметтiк көмектер көрсету және жұмыссыздықты әлеуметтiк тұрғыдан жарамды деңгейге жеткiзу мақсатында Батыс Қазақстан облысында жұмыссыздықпен және кедейшiлiкпен күресу жөнiнде 2000-2002 жылдарға арналған Бағдарлама әзiрлендi және бекiтiлдi. Аталған Бағдарламаға сәйкес жүргiзiлген жұмыстардың нәтижесiнде кедей отбасылар деңгейiн 2000 жылдағы 1 наурыздағы 16,1 проценттен 2000 жылы 1 тамызда 12,8 процентке кемiтуге қол жеткiзiлдi.
Аталған кезеңде 6330 көп балалы аналарға 55,8 млн. теңгенiң адрестi әлеуметтiк көмектер көрсетiлдi. 55,8 млн. теңгенiң адрестi әлеуметтiк көмегiмен 22318 отбасы қамтылды, оның басым көпшiлiгi әйелдер мен балалар болып отыр.
Кедейшiлiкке қарсы күрес саясатындағы басты мiндет адрестi әлеуметтiк көмектi одан әрi жүзеге асыру, әйелдердi түрлi жұмыстарға орналастыруға көмектесу және өзiн-өзi жұмыспен қамтамасыз ету мақсатында тұрғындардың кейбiр бөлiгiне шағын несиелер беру болып табылады.
А. Әйелдер және кедейлік - бөлімі бойынша іс-шаралар жоспары Іс-шаралар Аяқталу Жауапты атқарушылар Орында- лу мерзімі 2000- 2005 ж.
ұдайы
Табысы төмен және әлеуметтік жағынан осал топтағы әйелдерді (жұмыссыздар, көп балалы аналар, мүгедек балалары бар әйелдер, мүгедек әйелдер) қолдау жөнін- де шаралар алу, әлеуметтік қорғауды жетілдіру:
Облыстық еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қолдау басқармасы. Отбасы және әйелдер ісі жөніндегі облыстық комиссия
- адресті көмектер көрсету;
- қайырымдылық және ізгілік көмектер;
Атқары- лған жұ- мыстар тоқсан сайын ақ- парат
- қоғамда мүгедектерді сауықтыру және ықпалдастыру;
- даму мүмкіндігі шектеулі балаларды әлеуметтік қолдау Халықты жұмыспен қамту туралы Мемлекеттік саясат- тың еңбекке орналастыру бөлігін жүзеге асыру жөнінде шаралар алу:
- квота бойынша;
басқармасы, облыстық көші-қон жә- не демография басқармасы, облы- стық білім басқармасы
- қоғамдық төлемді жұмыстар ұсыну;
- өздерінің жұмысқа орналасуын бағдарлау мақсатында жүмыссыздарды оқыту және қайта оқыту;
- босқындар мен оралмандарды қабылдау және жұ- мысқа орналастыру;
- жастарды, мектеп бітірушілерді оқыту және оларға кәсіпті бағдар беру Ұдайы «Қазақстан Республикасында еңбек туралы» Заңының мынадай бөлімдерінің сақтауын бақылауды жүзеге асы- ру:
Қалалық жұмыспен қамту және ха- лықты әлеуметтік қорғау бөлімі, ең- бекке орналастыру орталығы туралы ақ-
- қызметшілердің, әсіресе әйелдердің және 18 жастағы қыз балалардың еңбек қауіпсіздігі мен гигиена талапта- рына жауап беретін еңбек жағдайлары құқығын сақтау;
- 18 жасқа дейінгілерді ауыр жұмысқа және зиянды әрі қауіпті жұмыстарға қабылдануына жол бермеу;
- 14-тен 16 жасқа дейінгі жастарды жұмысқа қабылдау жеке еңбек шарттарын жасасқан кезде ата- аналардың келісімі болуын қадағалау Жиынтық есеп және тізім Отбасы және әйелдер істері жөнін- дегі облыстық комиссия, Орал қала- сының және аудандардың әкімдері Кедейшілікпен және жұмыссыздықпен күресу жөнінде- гі Бағдарламаны жүзеге асыру барысында көпбалалы және толық емес отбасыларға көңіл бөлу және оларды мыналармен қамтамасыз ету:
2000 жыл- дан 2001 жы- лға дейін
- шағын несиелер беру;
- жеке шаруашылықтары үшін ірі мүйізді қараның төл- дерін, құстар бөлу;
- бау-бақша үшін участкелер бөлу;
- меншіктің нысанына қарамастан кәсіпорын басшыла- рын, кәсіпкерлерді қайырымдылық көмектер көрсету үшін кедей отбасыларға бекіту Ақпарат басқармасы, ІІБ, қоғамдық бірле- стіктер Панасыз балалар, тұрақты мекен-жайы жоқ кезбелер жә- не бас еркінен айыру орнынан оралғандар үшін бейімде- лу орталықтарын құру, үй-интернаттарына орналасты- ру, қоғамдық жұмыстарға орналастыру, еңбекке орнала- стыру, оқыту т.б.
Б бөлiмi. Әйелдерге бiлiм беру және оқыту. Қыздар.
1999 жылғы халық санағының соңғы мәлiметi бойынша облыста 233363 әйел 15 және одан да жоғары жастағылар, олардың бiлiм деңгейлерi төмендегiдей дәрежеде: әйелдердiң 12 процентiнiң жоғары және аяқталмаған жоғары бiлiмi, 23,8 процентiнiң арнаулы орта, 33,3 процентiнiң жалпы орта, 18,9 процентiнiң жалпы негiздегi, 10,2 процентiнiң бастауыш бiлiмдерi бар. Негiзiнен ауылдық жерлердегi әйелдердiң бiлiм деңгейi төмен.
Жұмыс iстейтiн әйелдердiң негiзгi бөлiгi жұмысшы мамандығының өкiлдерi (36%) болып отыр, жұмыс iстейтiн әйелдердiң 53%-i жұмысшы мамандығының өкiлдерiне, жұмыс iстейтiн әйелдердiң 53%-i қызметшi санатына жатады.
Кәсiпорындар мен ұйымдар басшылары арасында әйелдердiң үлесi салмағы 5,7 процент қана.
Жұмыссыз әйелдердiң бiлiм деңгейi жұмыссыз ер адамдарға қарағанда айтарлықтай жоғары болып отыр. Олардың 40%-нiң жоғары және орта бiлiмi бар, ал жұмыссыз ер адамдардiкi 20 проценттен астам ғана.
Әйелдер үшiн еңбек рыногында жағдайлар жасау, мектеп жасындағы, әсiресе ауылдық мектептерде балаларды толық орта бiлiммен қамту, оқытудың тәсiлдерiн жетiлдiру жолымен бiлiм берудiң сапасын арттыру қазiргi кезде өзектi мәселе болып отыр.
Б. «Әйелдерге білім беру және оқыту. Қыздар» бөлімі бойынша іс-шаралар жоспары Мақсаттары мен міндеттері Нақты іс-әрекеттер Жауапты атқарушылар Қар- жы- Аяқта- лу ныса- ны лан- дыру көз- дері Гендерлік (әлеуметтік-жыны- стық) білім беру 2005 жыл- дар Жергілікті жерге бағытталған құжат- тар толтыру кезінде гендерлік тәсіл- ді ескеру (бұйрықтар, әдістемелік құралдар, мақалар және басқалар).
Гендерлік сабақ жөнінде факульта- тивтер енгізу Облыстық білім басқар- масы, облы- стық білік- тілікті аттыру институт Облы- стық білім басқар- масы басты- ғының бұйры- ғы Жер- гілік- ті бюд- жет, халы- қара- лық ұй- ым- дар- дың грант- тары және инве- сти- ция- лар Әйелдердің экономикалық, құқықтық және кәсіби білімін арттыру Тәрбиелеу, оқыту, еңбекке әзірлеу мәселелері жөнінде тренингтік орта- лық құру Орталы- қтар құ- ру Жұмсыздар арасынан әйелдерді на- рықтық қажетті дағдылар мен білім- ге оқыту Қазіргі заң- дарға сәйкес Әйелдерді, соның ішінде жұмыс- сыздарын, олардың біліктілігі мен өзі-өзін жұмыспен қамтуын арттыру мақсатында компьютерлік біліммен және жаңа технологияға қол жеткі- зуін қамтамасыз ету.
Ха- лықа- ра- мен лары Әйелдер кәсіпкерлігін дамытуға жәрдемдесу және қолдау көрсету Бағдар- лама Еңбек рыногында бәсекеле- стікті арттыру экономиқалық қағидалар дағдысын оқыту Әйелдердің рухани, шығармашылық және физикалық әлеуетін ашуға жәр- демдесу. Әйелдерді сауықтыру идея- сы мен салауатты өмір салтын наси- хаттау.
Әйелдер мен қыздар арасын- да салауатты өмір салты мұраттарын орнықтыру мақса- тында дене шыңықтыру мен спорт насихаттау және олар- дың арасында теориялық- практикалық сабақтардың деңгейін көтеру масы, қала- лық, аудан- дық білім бөлімдері, об- лыстық ту- ризм және спорт жөнін- дегі басқарма Әйелдер қызметін психологи- ялық және педагогиялық жағынан қолдау жүйесін құру Жұмыс жоспор- 2001- дары Бағдарламаны іске асыру үшін ғы- лыми кадрлар мен материалдық-тех- никалық база құру ақпараттар, тә- жірибелер алмасу үшін қоғамдық ұй- ымдармен және мемлекеттік орган- дармен, шығармашылық одақтар- мен, бірлестіктермен өзара қимыл жасау.
Отбасы және әйелдер ісі жөніндегі об- лыстық ко- миссия, облы- стық білім басқармасы, қоғамдық бір- лестіктер 2002- 2003 жыл- Әйелдер мен жасөспірім қыздарды қоғамдық қызметке тарту, жұ- мыспен қамтамасыз ету, өзара пішін- дес қоғамдық ұйымдар,, клубтар құ- ру.
Әйелдер мен қыздарға ұйым- даспаған және құрылым- сыздық ортаның қолайсыз әсерін азайту. Жасөспірімдер- дің әлеуметтік жауапкершілі- гін дамыту Мектептен тыс мекеме- лер, туризм және спорт жөніндегі басқарма.
Жеке тұлғалардың шығармашылық мүмкіндігін анықтау жүйесін құру.
2000 жыл 2 тоқсан
Фестивалдар, байқаулар, көрмелер өткізу ламаға өз- герістер енгізу лық білім басқармасы Қоғамдағы өз орнын өзі бел- гілеу үшін әйелдерге кешенді психологиялық, педагогика- лық көмектер көрсету. Әйел- дердің шығармашылық қа- білетін дамыту, ынта-ықласы мен бейімділігін тереңдету.
жет қар- сы ше- гінде ҚЫЗДАР Білім беру мекемелерінде оқу және кластан тыс жұмыстар 2001 жыл- Қыздарды адамгершілікке жы- ныстық тәрбиеге баулу, оларға салауатты өмір салтын дарыту Жасқа байланысты «Сен туралы» ги- гиена бойынша СПИД-пен күресу және алдын алу бағдарламасын жа- сау.
Мектеп бағдарламасы мен өнегелі жыныстық тәрбие жоспарына қы- здарға қатысты зорлықпен күрес ту- ралы бөлім енгізу.
Мектеп бағдар- ламасы мен жұ- мыс жоспа- рына өз- гін- де, 2000 ж.
Қазақстан Республикасы Заңын орындау Балалар бақшалары мен мек- тептерде қыздар мен ер бала- лардың мектепке дейінгі мін- детті даярлығын енгізу.
масы. Қала- бөлімдері.
Даму мүмкіндігі шектеулі ба- лаларды әлеуметтік қолдау Мектепке дейінгі мекемелерде, бала- лар үйлеріңде даму мүмкіндігі шек- теулі балалар мен жасөспірімдері қолдау үшін емдеу-педагогикалық топтар құру.
В бөлiмi. Әйелдер және денсаулық Облыстағы денсаулық сақтау жағдайы аймақтағы экономикалық игiлiктiң маңызды индикаторының бiрiне саналады және ол қазiргi уақытта ерекше назар аударуды қажет етуде. Облыста әйелдердiң және тұрғындардың денсаулығының нашарлауы соңғы жылдары ерекше байқала бастады.
Екi қабат әйелдер арасында қанның аздығы көп таралған (60%, ал жекелеген аудандарда 80%), мұның өзi әйелдердiң босанғаннан кейiнгi жағдайының ауырлауына және iштегi нәрестеде және жас сәбиде патологиялық өзгерiстер болуына әкелiп соқтырады. Жыныс арқылы берiлетiн жұқпалы аурулардың таралуы жылдан жылға өсе түсуде. Бiрiншi кезекте әйелдердi қамтыған экономикалық өзгерiстер мен жұмыссыздық, олардың репродуктивтiк денсаулығына соққы болып тидi.
Әйелдердiң көпшiлiгi гинекологиялық, басқа да түрлi онкологиялық аурулармен ауырады, олардың 70 мыңға жуығы әртүрлi контрацептiк дәрi- дәрмектердi пайдаланады, бұл 45 проценттi ғана құрайды. Барлық орынсыз екiқабаттықтың алдын алу бұрынғыша түсiк тастау болып отыр.
Контрацептiк дәрi-дәрмектердiң жетiспеуi мен оның бағасының қымбаттығы және түсiк тастаудың кең таралуы (жыл сайын босанатындар 8 мың, түсiк тастау 6 мыңнан астам) әйелдердiң репродуктивтiк денсаулығының нашарлауының бiрден бiр себебi.
Дүниежүзiнiң барлық әйелдерi сияқты Қазақстан әйелдерiнiң де денсаулығының физикалық және психикалық жағынан жоғары дәрежеде болуына құқығы бар. Әйелдердiң денсаулығын қорғау, қауiпсiз ана болу және әйелдердiң еңбек ету құқығы мәселелерiн қорғаудың қажеттiгi пiсiп жетiлдi.
Қазiргi және болашақ ұрпақтың репродуктивтiк денсаулығын сақтау жауапкершiлiгi әйелдерге ғана қатысты деуге болмайды. Қазiргi кезде әйелдердiң репродуктивтiк саулығын жақсарту және қолдау жөнiндегi нақты шаралар қабылдау - аймақта әлеуметтiк-экономикалық прогреске қол жеткiзудiң сенiмдi жолы.
В. «Әйелдер және денсаулық» бөлімі бойынша іс-шаралар Аяқтау ныса- Жауапты атқару- шылар жылан Орын- далу мерзі- мі Әйелдердің және балалардың денсаулық жағдайын жақсарту Контрацептивтік құралдарды орталықтан жыл- дырылған түрде Бірінші кезекте көп босанған, ауру әйелдер және жасөспірімдер ара- сында қазіргі контрацептивтік құралдармен орынсыз екіқабатты- қтың алдың алу жолымен бала туу жасындағы әйелдердің репродук- тивтік денсаулығын қорғау.
сатып
Облыс әкі- мінің шешімі, ҚР Үкіметін ақпарат, Об- лыстық денса- улық сақтау басқармасы- ның бұйрығы Облыстық денса- басқармасы, об- лыстық қаржы аудандардың жә- не Орал қаласы- ның әкімдері алу.
гілікті қтық қор- лар, стици- ялар Облыстық диагностика- лық орталықтың базасын- да дәрігерлік-генетика- лық кеңес беру.
Туғаннан жүрек ақауы және бала- лардағы тұқым қуалайтын аурулар- дың алды алу мақсатында облыс тұрғындарына дәрігерлік-генетика- лық кеңес беруді жалғастыру.
денсаулық сақтау басқар- масының бұй- рығы Аудандық денса- бөлімдері, Орал қаласының аумақтық емха- налары Бала тууға қабілетті жастағы әйел- дерді, бірінші кезекте екі-қабат әй- елдерді анемиядан тегін емдеу жә- не алдын-алу негізінде әйелдердің анемия ауыруын азайту.
Анемияға қарсы дәрі-дәр- мектер мен витаминдерді орталықтандырылған түр- де сатып алу, екіқабат әй- елдерді әлеуметтік тәуе- кел тобы арқылы та- мақтандыруды қолдау.
Облыс әкісінің шеші- мі, облыстық Халы- Әйелдердің жыныстық жолмен берілетін жұқпалы аурумен ауыру деңгейін кеміту Екіқабат әйелдерді емха- нада тегін емдеу үшін дәрі дәрмектер алу ҚР Үкіметіне ақпарат, облы- стық денса- Әйелдердің денсаулығын қорғау жөнінде әйелдердің қоғамдық ұйымдарымен біріккен қызмет Орал өңіріндегі «Үміт» әйелдер одағымен бірлескен жұмыс Халықаралық гранттар мен несиелерге қатысу АБР жобасы бойынша ай- мақтық бағ- дарлама Орал өңіріндегі «Үміт» әйелдер одағы, облыстық сақтау басқарма- тар, деме- ушілік көмек- тер Г бөлiмi. Әйелдерге қарсы зорлық Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес адамның намысына қол сұғуға болмайды. Ешкiм де азаптауға, зорлыққа, адамның намысын түсiретiн басқа да қатiгездiкке ұшырауға тиiстi емес.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 14 бабына сәйкес заң мен сот алдында адамдардың бәрi де бiрдей. Ешкiм де әлеуметтiк тегiне, дiнге қатыстылығына, сенiмiне, тұрған орнына немесе басқа да жағдайларына қарап қуғынға ұшырауы тиiс емес.
Әркiмнiң өз ар-ожданын және намысын қорғауға құқығы бар. Қатыгездiк пен зорлық-зомбылықты насихаттауға жол берiлмейдi.
Соған қарамастан қылмыс пен зорлық фактiлерiнiң деңгейi жоғары.
Әйелдерге қатысты зорлық жасаудың көп тараған түрi тұрмыстағы зорлық (денеге, психологиялық, сексуалдық) болып отыр. Бұл ретте әйелдерге қатысты зорлық фактiлерi туралы толық статистикалық мәлiмет жоқ, өйткенi мұндай әрбiр оқиға құқық қорғау органдарында ресми тiркеле бермейдi.
Облыс аумағында жүргiзiлген сауалнаманың қорытындысы бойынша сұрақ берiлген 60%-ке жуық әйелдер өмiрiнде бiр ретте болса психологиялық, денеге немесе сексуалдық зорлық көрген.
Облыс орталығында үстiмiздегi жылдың 6 айында әйелдерге қатысты 370 қылмыстық фактiлерi анықталды, 132 iс сотқа жолданды.
Мүлiктiк сипаттағы қылмыс көп таралып отыр: әйелдерге қатысты тонау - 67, бұзақылық - 24, зорлау – 10 фактiлерi тiркелген, жеңгетайлық фактiлерiнiң 7-i анықталып, оның 5-i сотқа жолданған.
Облыс орталығында «Қазақстан Республикасындағы сот сараптамасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес сот-дәрiгерлiк сараптама мәселесi шешiле тұрса да, 1999 жылғы қаңтардан берi облыста жәбiрленушi әйелдер есебiнен бiрде-бiр сот-дәрiгерлiк сараптама жүргiзу тiркелмеген.
Қазақстан Республикасының Әйелдерге зорлық-зомбылықтың барлық түрлерiн жою туралы Конвенцияға қатысуынан кейiн және Қазақстан Республикасы iшкi iстер министрiнiң 1999 жылғы 19 ақпандағы № 91 бұйрығын орындау үшiн облыстық iшкi iстер басқармасында әйелдерге қатысты зорлық көрiнiстерiмен күресу жөнiнде топ құрылды.
Әйелдер және отбасы проблемаларын шешуде iшкi iстер органдарына Орал өңiрiндегi "Үмiт" әйелдер одағы және Қазақстанның iскер әйелдер ассоциациясының Батыс Қазақстан филиалы үлкен көмектер көрсетуде.
Әйелдерге қатысты зорлықтың алдын алу және жою мәселесi жөнiнде тұрғындарға құқықтық көмектi одан әрi көрсете беру қарастырылып отыр.
Г бөлімі. «Әйелдерге қарсы зорлық»
Жауапты атқа-
Нақты іс-шаралар
Аяқтау нысаны рушылар дау ды- жыл Жо- баға ұсыны- стар Батыс Қаза- қстан облы- стық ішкі істер Әйелдерге қатысты қылмыс жасаған адам- дардың жауапкершілігін күшейту мәселесі жөніндегі Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінің баптарына өз- герістер мен қосымшалар енгізуге, ұсыны- стар әзірлеуге белсене қатысу.
Әйелдерді зорлықтың кезкел- ген түрінен қорғауға қатысты Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық ак- тілерінің талаптарына сәйкес қоғамға құқықтық тәрбие бе- Әйелдерге қатысты тұр- мыстық зорлық туралы толық және дұрыс ақпарат алу.
Сауал- нама жүргізу
Әйелдерге қатысты зорлықтың көп та- ралған түрін, зорлыққа ұшыраған адамдар- ды, зорлықтың себептері мен жағдайларын анықтау үшін зорлықтың түрлеріне зерт- теу жүргізу қоғамдық ұй- ымдар Мәлі- меттер банкі Зорлықтың түрі, себептері, сипаты, дәреже- сі және зардаптары туралы ақпараттық мәліметтер банкін құру ІІБ-сы, проку- ратура, және ҰҚК, әділет әкі- мінің шешімі тоқса- ны- нан ба- стап тоқ- сан сайын Әйелдерге қатысты зорлық проблемалары- мен шұғылданатын құқық қорғау органда- рының мүдделі мемлекеттік ұйымдар мен қоғамдық бірлестіктердің өзара ақпарат ал- масу жөнінде өзара іс-қимылының тетік- терін әзірлеу лыстық комис- сия, қоғамдық бірлестіктер мен ұйымдар.
Кризистік орталық құрудың қажеттігі тура- лы негізді ұсыныстар әзірлеу Әкімге өтініш Зорлық құбандарына көмек көрсету және оларды сауы- қтыру үшін құқық қорғау ор- гандарыныңқоғамдық бірле- стіктердің өзара іс-қимылы- ның тиімді тетіктерін жасау.
Әйелдерге қатысты зорлықтың алдын алу және жою жөніндегі Кризистік орталы- қтың және ішкі істер органдарының бірік- кен іс-қимыл бағдарламасын әзірлеу Бірік- кен іс- қимыл ры сиямен және лестіктермен бірге ІІБ, «Қазақстан- ның істер әйел- дері ассоциаци- ясының» фили- алы Ұдай- ды ІІБ-сы ақпарат және қоғамдық келісім қасқар- масымен бірге Әйелдерге қатысты мәселесі жөнінде тұрғындар арасында ақпараттық, білім беру және тәрбие жұмыстарын ұйымда- стыру Тұрғындар санасындағы әйелдердің дәстүрлі әлеуметтік статус туралы ескі көзқарасты өзгертуге бағытталған ақпарат- тық-насихаттық жұмыстарды жүйелі жүр- гізу.
Мақа- лалар, телера- дио ха- барла- ры, кон- сульта- циялар.
Заң консультацияларының, Кризистік орта- лықтардың және бұқаралық ақпарат құрал- дарының мүмкіндіктерін пайдаланып, тұрғындарды әйелдерге қатысты зорлы- қтың алдын алу мәселелері бойынша кәсі- би консультациялар беруді дамыту.
Қоғамдық құқықтық семинарлар, лекция- лар, баяндамалар өткізу, қоғамда азамат- тық білім беруді арттыру Д бөлiмi. Әйелдер және қарулы жанжалдар Қазақстан Республикасының негiзгi Заңы республика өмiрiнiң негiзi боларлық принциптерiнiң бiрi қоғамдық келiсiм және саяси тұрақтылық деп жариялады. Конституцияға сәйкес ұлтаралық келiсiмдi бұзатын кез-келген әрекет Конституцияға жат саналады.
Басқа мемлекеттегi қарулы жанжалдардың салдарынан Қазақстанда босқындар проблемасы пайда болды. Облыста босқындар-оралмандар және басқа көшi-қон проблемасын шешумен көшi-қон және демография басқармасы шұғылданады. Босқындардың құқықтық жағдайлары, босқын мәртебесiн алудың тәртiбi мен жағдайлары «Халықтың көшi-қоны туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 13 желтоқсандағы Заңында белгiленген.
1991-1999 жылдар iшiнде көшi-қон және демография басқармасы 1676 отбасының немесе 4800 адамның құжаттарын қабылдады және орналастырды, мұның 1020 отбасы иммиграция квотасы бойынша болып отыр.
Оралмандар (репатрианттар) мәртебесiн 348 отбасы немесе 984 адам алды.
451 адам азаматтық алды, оның iшiнде 2 адам Монғолиядан келгендер.
Иммигранттарды қабылдау процесiнде негiзгi мiндет оларды тұрғын үймен, жұмыспен және өзiн-өзi жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету болып саналады.
Д. «Әйелдер және қарулы жанжалдар» бөлімі бойынша ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ Аяқтау нысаны Мақсатта- ры мен міндеттері мерзімі Қаржы- ландыру көздері Қазіргі заң- дарға сәйкес Босқындарды-оралман- дарды, соның ішінде әйелдерді жұмыспен қамтамасыз ету. Жұ- мыс орындарын ашу.
Облыстық көші-қон және демография басқармасы, аудандардың және Орал қа- ласының әкімдері, облыстық еңбек, жұ- мыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы.
Босқындар- оралман- дарды қа- былдау жә- не жайға- бюджет қаржы- сы ше- Ұдайы, қажет- тілігі- не қа- рай Оралмандарға (репа- триант) тұрғын үй жағ- дайларын жасау Облыстық га- зеттер бет- терінде мақала- лар, радио, те- ледидарда әңгі- мелер басқармасы, Орал қаласының және аудандардың әкімдері басқармасы, облыстық бұқаралық ақпа- рат құралдары, ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы.
Қазіргі заңдарға сәй- кес оралмандарды жә- не басқа қоныс аудару- шыларды құқықтық қамтамасыз ету.
Респуб- ликалық жергілік- ті бюд- жеттер Облыстық ІІБ, облыстық прокуратура, әскери полиция басқармасы, қоғамдық бірлестіктер (келісім бойынша)
Армияда зорлық көріністері- мен күресу.
Әскери қазметшілер арасында зорлық зомбылықты болдыр- мау жөніндегі шаралар.
Е бөлiмi. Әйелдер және экономика БҰҰ-ның мәлiметi бойынша қазiргi кезде әйелдер дүниежүзiндегi жұмысшы күшiнiң үштен екi бөлiгiн құрайды. Бiрақ дүниежүзiлiк табыстың тек оннан бiр бөлiгi мен дүниежүзiндегi меншiктiң жүзден бiрi ғана әйелдердiң үлесiне тиедi.
Қазақстанда әйелдер ұлттық дамудың зор ресурсы болып отыр. Жалпы жұмыс iстейтiндер iшiнде әйелдердiң үлес салмағы 46% (1996-1999 жылдары жұмыс iстейтiн әйелдердiң үлес салмағы 5%-тен астам кемiдi).
Оқушы әйелдердiң үлес салмағы басым, ғылыми және инженерлiк корпуста ерлермен бiрдей жұмыс iстейдi. Қазақстанда әйелдердiң экономикалық және шығармашылық әлеуетi жоғары, бiрақ ол қазiргi уақытта жеткiлiксiз пайдаланылуда. Экономиканың өтпелi кезеңiнiң күрделi жағдайлары әйелдердiң экономикалық белсендiлiгiне, әсiресе экономиканың мемлекеттiк секторындағы белсендiлiгiне қолайсыз әсер еттi. Экономиканың әрбiр секторында әйелдерге арналған жұмыс орындары қысқарды. Жалпы облыс бойынша 1998 жылы 56,6 мың адамның 1999 жылы 50,0 мың адамға дейiн, яки 11,7% қысқарды.
Мәселен, денсаулық және әлеуметтiк қызмет саласында iстейтiн әйелдер 11,2% (1,3 мың адамға), саудада 22,9% (0,4 мың адамға) қысқарды.
Экономикалық қызметтiң денсаулық сақтау, әлеуметтiк қызмет (80%-тен астам), бiлiм беру (70%-тен астам), қаржы қызметi мен сақтандыру, қонақ үй мен ресторан (60%-тен астам) сияқты түрлерiнде әйелдер басым жұмыс iстейдi.
Әйелдер өнеркәсiптiң тоқыма, тiгiн, тамақ салаларында да көп.
Денсаулық сақтау, бiлiм беру, сауда, байланыс сияқты салалардың басқару органдары аппараттарында әйелдердiң басшы қызметтерде iстейтiндерi тек 2-ден 18 процентке дейiн ғана.
«Жеке кәсiпкерлiктi дамыту» халықтың өзiн-өзi жұмыспен қамтуын қамтамасыз ету мақсатында Үкiмет Қазақстан Республикасының азаматтарын шағын несиемен қамтамасыз етудiң 1998-2000 жылдарға арналған Бағдарламасын iске асыруда.
Облыста шағын несие беру iсiмен табысы төмен азаматтарды қолдау жөнiндегi аймақтық қор шұғылданады. Олар арқылы соңғы екi жылда 190 әйелге 5659,9 мың теңгенiң шағын несиесi бөлiндi. Алынған шағын несиелер әйелдердiң әлеуметтiк бейiмделуiне қолайлы әсер еттi. Жаңадан асханалар, кафе, тiгiн және жөндеу шеберханалары ашылды.
Облыста кәсiпкерлiктi қолдау және одан әрi дамыту жөнiнде жұмыстар жүргiзiлуде. Отандық товар өндiрушiлердi қаржылай қолдау үшiн 1999- 2000 жылдарда басым жобаларға жеңiлдетiлген жағдаймен жергiлiктi бюджет есебiнен 60 млн. теңге көлемiнде несие беру жүргiзiлуде.
2000 жылғы 1 қыркүйектегi жағдай бойынша 19 бизнес-жобаға жергiлiктi бюджет қаржысы есебiнен 36,35 млн. теңге көлемiнде несие берiлдi, бұл жаңадан 120 жұмыс орынын ашуға мүмкiндiк бердi.
2000 жылғы 1 қыркүйектегi жағдай бойынша екiншi деңгейдегi банктер арқылы жалпы сомасы 350 шағын бизнес субъектiсi несиелендi, 370 жаңа жұмыс орындары ашылды.
Осыған қарамастан әйелдер кәсiпкерлiгiнiң даму үлесi әлi де азғантай, жұмыссыз әйелдердiң басым бөлiгi отбасы табысының бiрден-бiр көзi болып отырған уақ сауда-саттық бизнеспен шұғылдануда.
Әйелдердiң мемлекеттiк емес сектордағы белсендiлiгiн арттыру көкейкестi Е бөлімі. «Әйелдер және экономика» бөлімі бойынша Мақсаттары мен мін- деттері Облыстық ауыл шаруашылы- ғы департаменті Әйелдердің жер жә- не қаржы ресурста- рына теңдей мүмкін- дік алуын жеделдету Жер үлесін нақты дербестеу мәсе- лелерінде, ауыл шаруашылығы өн- дірісі мен кәсіпкерлікті ұйымда- стыруда әйелдерге жәрдемдесу.
Облыс әкімі аппаратының эко- номикалық реформалар бөлімі ж.
Облыстық кәсіпкерлікті қол- дау және дамыту департаменті Облыстық тігін өндірісіндегі шағын және орта кәсіпорындарды жекешелендіруден кейінгі қолдау бағдарламасын әзірлеу.
Облыста шағын кәсіпорлікті дамы- тудың және қолдаудың 2000-2001 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы аясында әйелдер кәсіпкерлігі бағдарламамын жасау.
Рес- пуб- лика- жер- жет- жысы шегін- де Халықты жұмыспен қамту бағдар- ламасын әзірлеу Әйелдердің экономи- калық, соның ішінде еңбек құқығын қорғау Облыс әкімі аппараты жанын- дағы экономикалық реформа- лар бөлімі, қала мен аудандар әкімі, еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Та- бысы төмен аза- мат- тарды қол- жөнін- дегі облы- қор Табысы төмен әйелдерге және олардың отбасыларына шағын несиелер бөлу.
Несие- лер, тар
Табысы төмен азаматтарды қолдау жөніндегі аймақтық қор, отбасы және әйелдер ісіс жөніндегі облыстық комиссия Кәсіпкерлік қызмет- те әйелдердің және олардың отбасыла- рының өздерін-өз- дері жұмыспен қам- тамасыз ету.
Ж бөлiмi. Әйелдер өкiмет құрылымдарында Елiмiздiң халық шаруашылығы саласындағы өзгерiстермен қатар әйелдердiң беделдi, жоғары интеллектуалды қызметтерге құқығын шектеу проблемасы, өткiр қойылып отыр.
Қазақстан Республикасының жаңа Парламентiнде әйелдер араб мемлекеттерiнiң өкiлдi органдарындағыдан, Греция, Корея Республикасы, Сингапурдан 11,5% көп, қалған дамушы елдердегiден кем жұмыс iстейдi.
Облыстық, қалалық, аудандық әкiмшiлiктер құрамына сайланған әйелдер саны 41 немесе жалпы депутаттар санының 20,1 процентiн құрайды.
Үстiмiздегi жылы мемлекеттiк қызмет жүйесiнiң жетiлдiрiлуiне байланысты әйелдердiң мемлекеттiк органдардағы өкiлдiгi көбейдi. Мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi агенттiктiң облыстық басқармасы арқылы 94 конкурс өткiзiлдi.
1409 конкурсқа қатысушының 698-i әйелдер немесе 49,5 процентi. Конкурстың 398 жеңiмпазының 177-i немесе 45 процентi әйелдер.
Мемлекеттiк қызметтегi жалпы қызметшiлер санында әйелдердiң үлес салмағы 1999 жылға 35,8 проценттен биылғы алты айда 36,4 процентке ұлғайды.
Жоғары мемлекеттiк органдарда әйелдердiң өкiлеттiгiн ұлғайту мәселесi мемлекеттiк отбасы және кадр саясатымен өзара байланысты кешендi түрде шешiлуi тиiс.
Ж. «Әйелдер өкімет құрылымдарында» бөлімі бойынша Мақсаттары мен міндет- тері Қаржылан- дыру көз- Әйелдердің мемлекеттік қызмет- тің бос лауазымдарын иеленуге конкурсқа қатысуын ұлғайту жөнінде әсерлі шаралар алу.
Әйелдердің өкімет құры- лымдарына тең жағдай- ға келуін қамтамасыз ету, олардың өсуіне жағ- дайлар жасау.
Облыстық мемлекеттік қызмет жөніндегі басқарма (келісім бой- ынша), отбасы және әй- елдер ісі жөніндегі об- лыстық комиссия Отбасы және әйелдер ісі жөніндегі облыстық комиссия, қоғамдық Қоғамның саяси, эконо- микалық және әлеумет- тік өміріне қатысу үшін әйелдердің мүмкіндік- тері мен олардың әле- уетін арттыру.
Депутаттыққа кандидат әйелдер- ге саяси науқандарды жүргізу, жұрт алдында сөз сөйлеу дағды- ларын үйрету жөнінде семинар- лар, білім бағдарламаларын іске асыру.
Семи- нар- ламала-
Бөлінген бюджеттік қаржы ше- гінде, ха- лықаралық ұйымдар- дың грант- тары мен инвестици- ялары Ақпарат және қоғам- дық келісім басқарма- сы (келісімі бойынша), комиссия Саясаткер әйелдерге арналған кітаптар, шағын кітапшалар, оқу құралдарын, сондай-ақ басшы-әй- елдер туралы анықтамалар шыға- руды ұйымдастыру Кітап- шағын кітап- шалар, оқу құрал- З Бөлiмi. Әйел құқығы - адам құқығы Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес адамның құқықтары әркiмге туғанынан тиесiлi, таласы жоқ және шеттетiлуге болмайды деп саналды.
Бұл құқықтардың жүзеге асырылуы бiлiм алуда және кәсiби даярлықта, қоғамдық-саяси және мәдени қызметте әйелдерге еркектермен бiрдей тең құқықтар берiлуiмен, сондай-ақ еңбегi мен денсаулығын қорғау жөнiндегi арнаулы шаралармен, еңбектi ана болумен қатар атқаруға мүмкiндiк беретiн жағдайлар жасаумен, құқықтық қорғаумен, отбасын және әке болуды, ана мен баланы материалдық және моралдық қолдаумен қамтамасыз етiледi.
Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы туралы» 1998 жылғы 17 желтоқсандағы Заңы еркектермен әйелдердiң некелiк одағының ерiктiлiк принципiн, отбасында жұбайлардың теңдiгiн бекiтедi.
Қазақстанда әйелдердiң еңбекке, оның ақысын алуға, демалуға және әлеуметтiк қамтамасыз етiлуге ерлермен бiрдей тең құқығы бар.
Қазiргi заңдарда әйелдер құқығын қорғаудың қылмыстық - құқықтық шаралары бекiтiлген, 1997 жылғы 16 шiлдедегi Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексiнде «Отбасы және кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыс»
деген жаңа тарау бiрiншi рет енгiзiлдi.
Қылмыстық кодексте әйелдерге қатысты жаза қолдауда шек қойылған.
Жүктi әйелдерге, елу жасқа жеткен әйелдерге бас бостандығын шектеу қолданылмайды. Кәмелетке толмаған балалары бар және жүктi әйелдерге қамауға алу қолданылмайды. Әйелдерге өмiр бойы бостандықтан айыру белгiленбейдi.
1998 жылы 29 қаңтарда Қазақстан әйелдерге қатысты кемсiтушiлiктiң барлық нысандарын жою туралы конвенцияға қосылды. 1955 жылғы 26 мамырда ТМД елдерiнде Қазақстан Республикасы адамның құқықтары мен негiзгi бостандықтары туралы конвенцияға қосылды, онда әйелдерге қатысты өлiм жазасын қолданбау туралы нысан бекiтiлдi. Қазақстан адам құқықтары бойынша 20-дан астам халықаралық конвенциялар мен шарттарға қосылды.
Алайда Қазақстан Республикасының Конституциясында айқындалған азамат құқықтарының көпшiлiгi нақты мемлекеттiк кепiлдiктермен, ең алдымен соттың қорғауымен, олардың бұзылғандығы үшiн жауаптылықпен бекiтiлмеген.
Әйелдерге қарсы зорлық фактiлерi, еңбек қатынастарындағы, қызметi бойынша жылжудағы және т.б. теңсiздiк көрiнiстерi қоғамының қатты алаңдаушылығын туғызып отыр.
Қалыптасқан ахуалды өзгерту мақсатында Қазақстан Республикасының Президентi 1997 жылдың 5 наурызында Қазақстан Республикасында әйелдердiң жағдайын жақсартудың мемлекеттiк саясаты концепциясын мақұлдады. Ол әйелдерге қатысты мемлекеттiк саясаттың жалпы стратегиясы мен басым бағыттарын айқындайды.
З. «Әйел құқығы - адам құқығы» бөлімі бойынша Мақсаттары мен міндеттері Әйелдер құқы- ғын іс жүзінде қамтамасыз ету- ге қол жеткізу.
Қазіргі заңдарға сәйкес прокуратура, сия Қазақстан қосылған «Отбасы, әйелдер жә- не балалар мәселе- лері» бойынша БҰҰ конвенциясы мен басқа да халықаралық шарттар талаптары- ның орындалуын бақы- лау Қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу кодекстерін Қазақстан Республикасының Конституциясымен әйелдерге қатысты кемсітушіліктің барлық нысандарын жою туралы конвенциямен және әйелдер- ге қатысты зорлықтың тамырын жою ту- ралы декларациямен сәйкестікке келтіру әйелдер ісіс Қоғамдық және отбасында әйел- дер мен ерлер үшін жыныс белгісі бойын- ша кемсіту- шілікті жою, тең құқықтарға қол жеткізу.
Жарияланымдар, теле және радио хабар- Халықтың ген- дерлік пробле- малар саласын- дағы құқықтық сауаттылығына Бұқаралық ақпарат құралдарында әйелдер- дің құқығы саласын- дағы халықаралық құ- жаттар мен Қазақстан Республикасының Заң- дарын ұдайы жария- лап отыру Облыстық ақ- парат және қоғамдық келісім И бөлiмi. Әйелдер және бұқаралық ақпарат құралдары Соңғы жылдары бұқаралық ақпарат құралдары әйелдерге қатысты проблемаларды жариялауға көп көңiл бөлуде. Бiрақ соған қарамастан көптеген бұқаралық ақпарат құралдары әйелдердiң қазiргi қоғамдағы ролiн, әсiресе олардың әлеуметтiк және саяси мәртебесiн, еңбек белсендiлiгiн көтеру қажеттiгiн терең ашып көрсете алмай отыр.
Зорлық және әйелдердiң адамгершiлiк намысын түсiретiн теледидар хабарларын көптеп көрсету байқалады. Мұның бәрi әйелдердiң қоғамдағы әлеуметтiк жағдайына, өскелең ұрпаққа, қоғамдық ортадағы өзара қатынасқа керi әсерiн тигiзедi.
Бұқаралық ақпарат құралдары әйел - ананың байыпты бейнесiн қалыптастыруға, ананы жасампаз тұлға, елдiң дамуындағы қоғамдық процестiң белсендi құрылысшысы ретiнде көрсетуi тиiс.
Мыналар жүзеге асырылуы қажет:
1. Әйелдердiң өз мүдделерi мен қабiлетiн бұқаралық ақпарат құралдары арқылы бiлдiруiне және телекоммуникациялық технологияларға кең жол ашу.
2. Әйелдердiң қазiргi замандағы ролi мен орнын бұқаралық ақпарат құралдарында объективтi және жаттандылықсыз көрсетудi жүзеге асыру.
И. "Әйелдер және бұқаралық ақпарат құралдары" бөлімі бойынша Бұқаралық ақпарат құралдарында жа- рияланымдар мен радио және теле ха- барларының бағдарламалары Жергілік- ті бюджет қаржысы шегінде Әйелдердің жағдайын жақсарту жөніндегі об- лыстық бағдарламаның іске асырылуын бұқара- лық ақпарат құралдарын- да жариялап тұру..
Жария- ланым- дар, те- лера- Облыстық ақпарат келісім басқарма- сы, Отбасы және әйелдер ісі жөнін- дегі облыстық ко- миссия Әйелдердің құқықтық са- уаттылығын дамыту.
«Дөңгелек столдар» өткізу, семинар- лар, тренингтер ұйымдастыру, бұқара- лық ақпарат құралдарында «Әйелдер қоғамда» айдарын ашу сы, әйелдердің қоғамдық бірле- стіктері (келісімі бойынша)
Дөңге- лек стол- дар, се- минар- БАҚ- да ай- дарлар БАҚ-да жарияланымдар және телера- дио хабарларын әзірлеу және өткізу Облыстық телера- дио компаниясы, БАҚ Әйелдердің облыстың қоғамдық саяси өміріне белсенді қатысуын наси- Телера- Ұсын- балар Гендерлік проблеманы жариялау жөнінде мемлекеттік және БАҚ үшін ұсынбалар Әйелдердің қоғамдағы өмірі туралы оңды мәлі- меттер мен факторларды 2000ж.
қоғамдық келісім басқармасы, әйел- дердің қоғамдық бірлестіктері (келісімі бойынша)
Әйелдердің адамгершілік намысын түсіретін бейнелердің көрсетілуін бол- дырамау жөнінде шаралар қолдану БАҚ арқылы гендерлік тепетеңдік принциптерін тарату бары шегінде, халықара- лық ұйым- дардың грантта- ры, инве- стицияла- БАҚ арасында әйелдердің дұрыс бей- несін көрсету жөнінде пікірталастар мен конкурстар өткізу Кон- кур- стар, пікірта- ластар Әйелдердің сексуалдығын пайдалану- ды және әйелдердің азаматтық құқы- қтарын бұзуды болдырмайтын Қаза- қстан Республикасының «Жарнама ту- ралы» Заңының жобасына ұсыныстар дайындау Ұсы- ныстар К бөлiмi. Әйелдер және қоршаған орта Қоршаған ортаны қорғау проблемасы бүгiнде мемлекеттiк маңызды мәселелердiң бiрi болып отыр. Бұл ретте облысымызда шешiмiн табуды қажет ететiн бiрқатар экологиялық проблемалар бар. Соның бiрi «Азғыр» және "Капустин Яр" әскери сынақ аймақтарының қызметiнен зардап шеккен оңтүстiк аудандарының халқы аумағын сауықтыру.
Сондай-ақ Қарашығанақ мұнайгаз кен орнын игеруге байланысты Бөрлi ауданының ауа жағдайы да ерекше назар аударуды қажет етуде. Мұнда шетелдiк альянстың ауаны қорғауға арналған iс-шараларды орындамауының салдарынан поселкеде және кенiшке жақын орналасқан жерлердiң атмосферасында азот, күкiрт, көмiр тотықтары және басқа да зиянды заттар бар.
Өнеркәсiп кәсiпорындарының жұмыс iстеуi, жылжымалы көлiк санының күрт өсуi қоршаған ортаға шығарылатын зиянды заттар мен қалдықтарды азайту жөнiнде мақсатты жұмыстар жүргiзудi талап етуде.
Осы және басқа да экологиялық мәселелердi шешу үшiн бұл мәселелерге кешендi тұрғыдан келiп, жүйелi және келiсiлген iс-шаралар жүргiзiлуi қажет.
Ұсынылып отырған «Әйелдер және қоршаған орта» iс-шаралар жоспарының мақсаты әйелдердiң еңбегi мен тұрмысына қолайлы жағдайлар жасау және болашақ ұрпақтың денсаулығын қамтамасыз ету.
К. «Әйелдер және қоршаған орта» бөлімі бойынша Аяқтау ны- Қаржы саны ланды- КПО Жыл Орал қаласының, Бөрлі ауда- нының ауа бассейінін сауықты- КПО, Орал қаласының әкі- мі, облыстық қоршаған орта- ны қорғау басқармасы сы, Орал Қоршаған ортаның жағдайын, әйелдер- дің еңбегі мен тұр- мыс жағдайларын жақсарту.
қаласы
Жыл сайы- нғы шара- ларды, бағ- дарламалар- ды іске асы- кәсіпо- рын дары- ның, ұйым- да рының өз жәй-күйі және оны қорғау жөнінде ха- лықтың хабардарлы- ғын көтеру Оқушы жастар арасында эколо- гиялық білімді насихаттауда мектепке дейінгі және мектеп оқу орындарына қолдау көрсе- ту Облыстық білім басқарма- сы, қор шаған ортаны қорғау, басқармасы. Қор- шаған ортаны қорғау облы- стық қоры Тоқ- «Жерұйық», «Атамекен» эко- логиялық телехабарлар ұйым- дастыру және өткізу Облыстық телерадиокомпа- ниясы, облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы, Қоршаған ортаны қорғау қо- Қор- шаған орта- «Жайық табиғаты» экология- лық басылымды 2 тілде шыға- Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы және

На русском языке:
Маслихат Западно-Казахстанской области Батыс Қазақстан облысының мәслихаты Решение Западно-Казахстанского областного маслихата от 17 января 2001 года № 9-9.
Зарегистрировано Управлением юстиции Западно-Казахстанской области 16 февраля 2001 года №
698. Утратило силу решением Западно-Казахстанского областного маслихата от 2 июля 2004 года № 9-4 О переутверждении решения облмаслихата №5-1 от 28 сентября 2000 года «О мерах по активизации роли женщин в общественно-политической жизни и на производстве и утверждении плана действий по улучшению положения женщин в Западно-Казахстанской области на 2001-2005 годы»
занятости предусмотрено и в областной программе по ликвидации бедности и безработицы. Центрами занятости осуществляется обучение и переподготовка женских кадров для последующего их трудоустройства, обеспечиваются условия для ориентации на самозанятость, открытия предприятий малого и среднего бизнеса.
В аппаратах акимов области, города и районов образованы комиссии по делам семьи и женщин, действуют общественные организации, постоянная комиссия областного маслихата по вопросам социальной политики, которые содействуют разрешению проблем женщин, координируют проводимую работу на предприятиях и организациях.
Вместе с тем в области еще не решены проблемы повышения роли женщин на производстве. Ежегодно значительно сокращается их численность во всех отраслях экономики. Занятость женщин в здравоохранении и социальных услугах в текущем году по сравнению с 1999 годом сократилась на 11,2%, торговле - на 22,2%. Большинство трудоустроенных женщин являются представителями рабочих профессий, специалистами - служащими работало около 31 тыс. женщин.
В сельском хозяйстве их труд является неквалифицированным или полуквалифицированным. Неоправданно мало женщин выдвигается на руководящие должности.
Нерешенные проблемы в здравоохранении отражаются на здоровье женщин и детей. В последние годы ухудшилось женское репродуктивное здоровье.
Сократилось количество коек для беременных и рожениц. В основных отраслях экономики области, где работают женщины, условия труда не отвечают санитарно-гигиеническим требованиям, поэтому отмечаются факты травматизма.
Ежегодно снижается рождаемость. Среднемесячная зарплата женщины, работающей на производстве, составляет 79,0% к общей зарплате.
На повышение роли женщин на производстве и в общественно- политической жизни области влияют и недостатки, имеющиеся в образовании, культуре, других сферах экономики. В области значительно сократилось количество дошкольных учреждений. Ныне их действует всего 48, из них 27 в Уральске, это ослабило предшкольную подготовку детей. В районах и крупных населенных пунктах отсутствуют детские молочные кухни.
Учитывая все эти проблемы, придавая должное значение роли женщин области на производстве и в общественно-политической жизни, а также рассмотрев план действий по улучшению положения женщин в Западно- Казахстанской области на 2001-2005 годы областной маслихат РЕШИЛ
1. Переутвердить решение облмаслихата № 5-1 от 28 сентября 2000 года «О мерах по активизации роли женщин в общественно-политической жизни и на производстве и утверждении плана действий по улучшению положения женщин в Западно-Казахстанской области на 2001-2005 годы».
2. Утвердить План действий по улучшению положения женщин в Западно- Казахстанской области на 2001-2005 годы (прилагается).
В связи с тем, что План действий по улучшению положения женщин в области рассчитан на более поздние сроки в плане мероприятий по разделу В «Женщины и здоровье» п. 2 исключить.
Постоянным комиссиям областного маслихата, городскому и районным маслихатам установить контроль за ходом выполнения настоящего Плана.
3. Предложить акиму области, акимам города и районов в своих аппаратах ввести штатную единицу, занимающуюся проблемами женщин.
4. Акимам города и районов, областным управлениям здравоохранения и образования (Кадырбеков Ш.М., Катаев Е.С.) совместно с другими заинтересованными организациями принять меры к сохранению действующих и восстановлению закрывшихся в районных центрах и крупных населенных пунктах детских дошкольных учреждений в течение 2001-2005 г.
Для организации детского питания восстановить и наладить работу детских молочных кухонь во всех районных центрах.
Усилить профилактику употребления табачных и алкогольных изделий, наркотических средств среди молодежи, особенно школьников.
5. Акиму области, облуправлениям финансов (Хамитов А.Ш.), здравоохранения (Кадырбеков Ш.М.), коммунальной собственности (Кенжегалиев К.К.) совместно с областным обществом Красного Креста и Красного полумесяца (Мукашева М.М.) определить помещение и при составлении бюджета на 2001 год и последующие годы предусмотреть выделение средств для организации психологического центра реабилитации женщин, подвергшихся насилию, лечения от алкоголизма и наркомании.
6. Акимам города и районов, руководителям областных управлений и ведомств, руководителям предприятий всех форм собственности, принять безотлагательные меры по ликвидации безработицы среди женщин в соответствии с областной Программой по борьбе с бедностью и безработицей, рассчитанной на период с 2000-2002 годы.
7. Облуправлению труда, социальной защиты и занятости населения (Мырзахметов Т.Б.) при АО «Диана», салоне «Мария», имеющих достаточную базу и опыт работы, организовать учебный центр по подготовке предпринимателей из числа женщин, желающих открыть свой бизнес, научить их навыкам и знаниям, необходимым в рыночной экономике.
8. Департаменту поддержки и развития предпринимательства (Нугманов А.
К.) в соответствии с Законом РК «О государственной поддержке малого предпринимательства» № 131-1 от 19 июня 1997 года при разработке Региональной Программы поддержки и развития малого предпринимательства в области на 2001-2002 годы предусмотреть выделение средств для поддержки предпринимателей женщин в создании собственного дела.
9. Редакциям областных газет «Приуралье» и «Орал онири», облтелерадиокомитету систематически освещать на страницах газеты и телепередачах вопросы, связанные с проблемами женщин, семьи и школы.
10. Направить в Сенат и Мажилис Парламента Республики Казахстан предложения о внесении изменений в закон «О пенсионном обеспечения» в части снижения возраста выхода на пенсию до 50 лет женщинам, имеющим пять и более детей.
В статью 87 Закона «О труде в Республике Казахстан» в части выплаты дородовых и послеродовых пособий женщинам не за счет работодателя, а за счет государства.
В Закон «О специальном государственном пособии в Республике Казахстан" и некоторые другие законодательные акты по вопросам социальной защиты, где предусмотреть определенные льготы, пособия и другие виды материальной помощи матерям-одиночкам, многодетным матерям, имеющим 4 и более детей, семьям военнослужащих срочной службы, погибших в мирное время, демобилизованным солдатам, получившим ранения, увечья или заболевания при исполнении ими обязанностей в период прохождения воинской службы.
11. Контроль за реализацией настоящего решения возложить на постоянные комиссии облмаслихата по вопросам социальной политики и по вопросам экономического развития области и бюджету.
12. Решение облмаслихата № 5-1 от 28 сентября 2000 года «О мерах по активизации роли женщин в общественно-политической жизни и на производстве и утверждении Плана действий по улучшению положения женщин в Западно- Казахстанской области на 2001-2005 годы» отменить.
Председатель сессии
К. Имашев
Секретарь облмаслихата Г.Шамшаева ПЛАН действий по улучшению положения женщин в Западно-Казахстанской области на 2001-2005 годы Введение Фактор возрастания роли женского начала в обществе все более настойчиво врывается в современную картину мира. На исходе ХХ века выдвигается принципиально новая актуальная проблема определения места женщины в современном мире, без решения которой становится невозможным дальнейший процесс человечества.
Казахстан как молодое демократическое государство законодательно закрепил в Конституции республики наличие свободы и равенство возможностей, запрещения дискриминации, в том числе и по половому признаку.
Республика Казахстан в числе более чем 100 государств поддерживает и соблюдает положения конвенции (1979 г.) о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин. Выработка решений по 12 приоритетам, определенным IY Всемирной конференцией по положению женщин под девизом «Равенство. Мир. Развитие» (Пекин, 1995 г.) стала основой Национального плана действий по улучшению положения женщин в республике Казахстан.
В соответствии с Национальным планом действий по улучшению положения женщин в республике, утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан за № 999 от 19 июля 1999 года, областная комиссия по делам семьи и женщин при акиме Западно-Казахстанской области провела гендерный анализ по области.
По состоянию на 1 января 2000 года в Западно-Казахстанской области численность постоянного населения составила 610,8 тыс. человек, доля женщин в ней составила 51,7% (315,7 тыс. человек). В области проживают 85.550 тыс.
(26,5%) девочек в возрасте до 14 лет и 26.602 тыс. (8,3%) девочек-подростков, женщины в возрасте до 60 лет - 59,1% и 14% составляют женщины старше 60 лет.
Всего по области в среднем на 1000 женщин приходится 935 мужчин. В областном центре проживают 54,5% женщин, т.е. на 1000 городских женщин приходится 836 мужчин.
В то же время наблюдается замедление прироста женщин, в результате чего численность женщин области снизилась с 325478 за 1989 год до 318913 в 1999 г., т.е. на 2,1%.
Превышение численности женщин начинается в среднем и пожилом возрасте, что является следствием более высокой смертности мужчин.
Предлагаемый план действий по улучшению положения женщин в области охватывает все сферы жизни женщин и имеет цели:
1. Улучшение здоровья женщин и их семей.
2. Внедрение политики занятости населения и социальная защита малообеспеченных граждан.
3. Создание необходимых условий для активного участия женщин в политической, социально-экономической и культурной жизни области.
4. Искоренение насилия в отношении женщин.
5. Освещение гендерной проблематики в областных средствах массовой информации.
План разработан областной комиссией по делам семьи и женщин совместно с заинтересованными государственными органами, с участием общественных объединений и рассчитан на реализацию поставленных задач в 2001-2005 годах.
Раздел А. Женщины и бедность Современная социально-экономическая ситуация, характеризующаяся кризисным состоянием экономики, переходом к рыночным отношениям, изменением системы социальных гарантий, породила ряд жестких проблем. К числу наиболее острых относятся снижение жизненного уровня населения и женская безработица. В категории бедных оказались многодетные и оставшиеся без кормильца семьи, пенсионеры, инвалиды, безработные малообеспеченные семьи, месячный совокупный доход которых не превышает 2-х кратных расчетных показателей. Сельское население по уровню жизни живет беднее, чем городское.
Основным источником дохода населения является заработная плата.
Фонд заработной платы (включая выплаты в натуральной форме), начисленный женщинам за истекший 1999 год, составил 4.495,6 млн. тенге.
Среднемесячная номинальная заработная плата женщин за 1999 год в среднем по области составила 8340 тенге, за январь-июнь т.г. 8.894 тенге (у мужчин в 1999 - 12.858 тенге).
В отдельных отраслях экономики, которые считаются как «женские отрасли», женщины составляют большинство. Это сфера образования, здравоохранения, различной торговли и ремонта изделий домашнего пользования, а также определенные виды промышленности. При фактическом, «численном преимуществе», величина заработной платы у женщин, ниже, чем у мужчин.
По видам экономической деятельности оплата труда женщин значительно дифференцирована. Так, верхняя, в 1999 г. (финансовая деятельность – 19805 тенге) составила 187,7% от среднеобластного уровня, а нижняя граница (сельское хозяйство, охота и лесоводство – 3234 тенге) 30,7% соответственно. В 1999 году в 11 районах области уровень оплаты труда женщин не достиг среднеобластного. Минимальный уровень оплаты труда женщин был в Жангалинском районе (6098 тенге), максимальный (13058 тенге) в Бурлинском районе области.
Сокращение объемов производства в легкой, пищевой промышленности, сферы обслуживания, сети дошкольных учреждений и других областей приложения женского труда резко сузило возможности трудоустройства женщин.
Как показывает анализ состава безработных за 1999 год, 53% составили женщины, вопрос которых сегодня особо актуален.
С целью повышения жизненного уровня малообеспеченных граждан за счет обеспечения занятости населения, усиления оказания адресной социальной помощи бедным слоям населения и доведения безработицы до социально приемлемого уровня разработана и утверждена Программа по борьбе с бедностью и безработицей в Западно-Казахстанской области на 2000-2002 годы. Проводимая согласно данной Программе работа позволила снизить удельный вес бедных семей: с 16,1% на 01.03.2000 г. до 12,8% на 01.08.2000 г. За указанный период 6330 многодетным матерям оказано адресной социальной помощи на сумму 55,8 млн. тенге. Адресной социальной помощью охвачено 22318 семей на сумму 55,8 млн. тенге, значительный объем которой приходится на женщин и детей.
Основными задачами в политике борьбы против бедности являются дальнейшее осуществление адресной социальной помощи, содействие женщинам в трудоустройстве в различных формах и микрокредитование части населения с целью самозанятости.
План мероприятий по разделу А. Женщины и бедность Мероприятия Форма за- вершения Ответственные за исполнение Сро- ки ис- полне- ния По- стоян- но Принять меры по поддержке малообеспеченных и социально уязвимых женщин (безработных, многодетных матерей, жен- щин, имеющих детей-инвалидов и женщин-инвалидов) по мере совершенствования социальной защиты:
Областное управление труда, за- нятости и социальной защиты населения. Областная комиссия по делам семьи и женщин, аки- мы г.Уральска и районов
- оказание адресной помощи;
2000-
- благотворительной и гуманитарной помощи;
Ежеквар- тальная информа- ция о проделан- ной рабо- те
- реабилитация и интеграция инвалидов в общество;
- социальная поддержка детей с ограниченными возможностями в развитии Принять меры по осуществлению Государственной политики за- нятости населения в части трудоустройства:
- по квоте;
- предоставление общественных оплачиваемых работ;
населения совместно с обл.
Управлением по миграции и де- мографии, ОблУО
- обучение и переобучение безработных с целью ориентации на занятость;
- прием и трудоустройство беженцев-репатриантов;
- обучение и профориентация молодежи, выпускников школ Осуществить контроль за соблюдением Закона «О труде в Рес- публики Казахстан» в части:
ГРОТЗ и СЗН, ЦЗ
Инфор- мация о
- соблюдение прав работников на условия труда, отвечающие требованиям безопасности и гигиены, особенно женщин и лиц моложе 18 лет;
- не допускать приема работодателями на тяжелый физический труд и работы с вредными и опасными условиями труда лиц, мо- ложе 18 лет;
- контролировать наличие согласия родителей (опекунов, попе- чителей) при приеме на работу и заключение индивидуального трудового договора с лицами в возрасте от 14 до 16 лет.
В ходе реализации Программы по борьбе с бедностью и безра- ботицей обратить внимание на многодетные и неполные семьи и обеспечить для них:
Сводный отчет и списки Облкомиссия по делам семьи и женщин, акимы г. Уральска и районов с до 2001 г.
- микрокредитование;
- выделение молодняка КРС, птицы для личного подсобного хо- зяйства;
- выделение участка под огороды;
- закрепить предпринимателей, руководителей предприятий независимо от форм собственности по оказанию благотвори- тельной помощи бедным семьям.
мация
ОУТЗ и СЗП совместно с обл.
УВД, общественными объедине- ниями Обеспечить контроль по созданию для беспризорных детей, лиц без постоянного места жительства, склонных к бродяжничеству и вернувшихся из мест лишения свободы центров адаптации, устройство в дома-интернаты, организация общественных ра- бот, трудоустройства, обучение и т.д.
Раздел Б. Образование и обучение женщин. Девочки По последним данным переписи населения 1999 года в области 233363 женщины в возрасте 15 и старше лет, которых по уровню образования можно распределить следующим образом: 12% женщин в области имеют высшее и незаконченное высшее образование, 23,8% имеют среднее специальное, 33,3% - среднее общее, 18,9% - основное общее и 10,2% - начальное. Низкий уровень образования в основном имеют женщины в сельских районах.
Значительная часть работающих женщин являются представителями рабочих профессий (36%), 53% из числа работающих женщин относятся к категории «служащих». Доля женщин среди руководителей предприятий и организаций составила лишь 5,7%.
Безработные женщины имеют значительно более высокий уровень образования, чем безработные мужчины. Около 40,0% из них - с высшим или средним образованием, в то время как у безработных мужчин - более 20%. Вместе с тем трудоустройство женщин с высоким уровнем образования малоперспективно.
Актуальным становится создание условий для женщин на рынке труда, охват средним образованием всех детей школьного возраста, особенно сельских школ, повышение качества образования путем совершенствования методик преподавания.
План мероприятий по разделу Б. Образование и обучение женщин. Девочки Цели и задачи Конкретные действия Форма Источ- ник финан- си завер- шения Ответствен- ный за испол- п/п нения Сроки испол- рования Гендерное (социально-поло- вое) образование Прика- зы 2005 год Мест- ный бюд- жет, Учитывать гендерный подход при со- ставлении документов, адресованных на места (приказов, методических посо- бий, статей и др.). Ввести факультати- вы по Гендерным дисциплинам на- чаль- ника гранты и Областное управление образования, областной ин- ститут повы- шения квали- фикации обл.
УО инве- стиции между народ- ных органи- заций Созда- ние Посто- янно Гранты Повышение экономической, правовой и профессиональ- ной грамотности женщин Создание тренингового центра по во- просам воспитания, обучения, подго- товки к труду.
управления образования цен- тров Обучение женщин из числа безработ- ных навыкам и знаниям необходимым в рыночной экономике.
В соот- вет- ствии с дей- ствую- щим Обеспечить компьютерное образование и доступ к новым технологиям жен- щин, в том числе безработных, с целью повышения их квалификации к самоза- нятости законо датель- ством В пре- делах средств местно- го бюдже- та Оказать содействие и поддержку в раз- витии женского предпринимательства Про- грамма Обучение экономическим принципам навыков в повы- шении конкурентоспособно- сти их на рынке труда.
Способствовать раскрытию духовных, творческих и физических потенциалов личности женского пола. Идею оздо- ровления женщин и пропаганды здоро- вого образа жизни Популяризация занятий фи- зической культурой и спор- том, утверждение среди жен- щин и девушек идеалов здо- рового образа жизни и повы- ОблУО, рай- горУО, об- ластное по туризму и спорту шение уровня теоретико- практических знаний в этой среде План работы 2001- 2005 гг.
Создание системы психоло- гической и педагогической поддержки деятельности женщин.
Взаимодействие с творческими союза- ми, объединениями, государственными органами и общественными организа- циями для обмена информацией, опы- том работы и создания научной кадро- вой и материально-технической базы для реализации программы.
Областная ко- миссия по де- лам семьи и женщин, об- луправление образование, обществен- ные объедине- 2002- Привлечение женщин, девушек под- ростков к общественной деятельности, обеспечение работой, создание про- фильных общественных организаций, клубов по интересам.
Внешкольные учреждения, Снижение негативного влия- ния неорганизованной и неструктурированной среды на женщин и девушек. Разви- тие социальной ответствен- ности подростков Создание системы диагностирования творческих возможностей личности.
ОблУО, горУО 2 квар- тал Проведение фестивалей, смотров, вы- ставок.
го бюд- жета
Внесе- ние из- мене- ний в про- грам- мы Оказание женщинам ком- плексной, психологической и педагогической помощи в личностном самоопределе- нии. Развитие творческих способностей, углубление интересов и склонностей ДЕВОЧКИ В учебной и внеклассной работе учре- ждений образования.
Постоянно 2001 год
Нравственно-половое воспи- тание девочек, привитие им навыков здорового образа жизни Разработка программы по профилакти- ке и борьбе со СПИДом по возрастной гигиене «О тебе»
Внести раздел о борьбе с насилием в отношении девочек в школьные про- граммы и планы по нравственно-поло- вому воспитанию школь- ные мы и планы жета, и инве- между- ных ор- ганиза- ций 2000 год Исполнение Закона РК Введение обязательной до- школьной подготовки дево- чек и мальчиков в детских садах т школах Социальная поддержка де- тей с ограниченными воз- можностями в развитии Создание групп в ДДУ, в детских до- мах для коррекционно-педагогической поддержки детей и подростков с огра- ниченными возможностями в развитии Раздел В. Женщина и здоровье Состояние здоровья в области является одним из важнейших индикаторов экономического благополучия региона и в настоящее время вызывает обеспокоенность. Ухудшение женского репродуктивного здоровья населения в области особенно стало заметно в последние годы.
Наблюдается высокая распространенность алиментарной анемии, особенно среди беременных женщин (60%, а в отдельных районах до 80%), что приводит к тяжелым послеродовым осложнениям и необратимым патологиям у плода и новорожденных. Из года в год растет распространенность инфекций, передаваемых половым путем. Экономические перемены и безработица, охватившая в первую очередь женщин, поставили под удар их репродуктивное здоровье.
Все большее число женщин подвержено гинекологическим, различного рода женским онкологическим заболеваниям, из них около 70 тыс. хотя нерегулярно, но пользуются различными средствами контрацепции, что составляет чуть более 45%. Однако по-прежнему основным средством предупреждения нежелательной беременности остаются аборты.
Недоступность контрацептивных средств из-за их высокой стоимости и широкое распространение абортов (ежегодно число родов от 8 тыс., число абортов более 6 тыс.) - одна из причин ухудшения репродуктивного здоровья Женщины Казахстана, как и женщины всего мира, имеют право на высокий уровень физического и психического здоровья. Назрела необходимость рассмотрения проблемы охраны здоровья женщин, безопасного материнства и права женщин на труд. Ответственность за сохранение репродуктивного здоровья нынешнего и будущих поколений лежит не только на самих женщинах. Принятие конкретных мер по улучшению здоровья и поддержки охраны репродуктивного здоровья женщин - это на сегодня верный путь достижения социально- экономического прогресса в регионе.
План мероприятий по разделу В. «Женщины и здоровье»
Ответственные за исполнения ки Ис- точ- фи- нанси ис- пол Фор- ма за- вер- рова- Улучшение состояния здоровья женщин и детей.
Централи
Реше- зованный годы акима закуп контрацеп обла- сти, Охрана репродуктивного здоровья женщин де- тородного возраста путем предупреждения нежелательной беременности (планирование се- мьи) современными контрацептивными сред- ствами, в первую очередь, среди многорожав- ших, больных женщин и подростков.
тивных средств.
Фонд наро- здравоохране- ния, областное финансовое управление, аки- мы районов и г. Уральска ин- фор- насе- ле- ния, Пра- ви- тель- ству меж- ду РК, род- при- каз сти- ции об- ласт- ного управ- ления здра- во охра- нения.
При-
Продолжение медико-генетического консульти- рования населения области с целью предупре- ждения врожденных пороков развития и на- следственных заболеваний у детей.
Медико-генетическое консультирование на ба- зе областного диагно- стического центра.
Райздравотде- лы, территори- альные поликли- ники г. Ураль- ска.
Снижение заболеваемости женщин анемией, пу- тем профилактики и лечения анемии у женщин фертильного возраста, и в первую очередь, ане- мии беременных на бесплатной основе Приобретение антиане- мических препаратов и витаминов централизо- ванно, поддержка пита- ния беременных из группы социального риска дона- селе- дуна- ления.
Снижение уровня заболеваемости женщин ин- фекциями, передаваемыми половым путем (ИППП).
Приобретение медика- ментов для бесплатного амбулаторного лечения беременных женщин с инфекциями гениталий г. Уральска.
3. Совместная деятельность с общественными женскими организациями по охране здоровья женщин.
Совместная работа с союзом женщин Приура- лья «Умит».
Участие в международ- ных грантах и кредитах Союз женщин Приуралья «Умит», област- ное управление ния.
Регио- наль- ная ма по екту АБР.
Меж- гран- ты, спон- сор- ская по- мощь.
Раздел Г. Насилие против женщин В соответствии с Конституцией Республики Казахстан достоинство человека неприкосновенно. Никто не должен подвергаться пыткам, насилию, другому жестокому или унижающему человеческое достоинство обращению.
Согласно ст. 14 Конституции Республики Казахстан все равны перед законом и судом. Никто не может подвергаться какой-либо дискриминации по мотивам происхождения, социального, должностного и имущественного положения, пола, расы, национальности, языка, отношения к религии, убеждений, местожительства или по другим обстоятельствам.
Каждый имеет право на защиту своей чести и достоинства. Не допускается пропаганда культа жестокости и насилия.
Вместе с тем уровень преступности и фактов насилия продолжает оставаться высоким, наравне с этим участились случаи проявления насилия в отношении женщин, принижения их чести и достоинства, нарушения их конституционных прав.
Самой распространенной формой насилия над женщинами является бытовое насилие (физическое, психологическое, сексуальное). При этом нет полных статистических данных о фактах насилия в отношении женщин, т.к.
далеко не каждый случай официально регистрируется в правоохранительных органах, ввиду того, что не все женщины - жертвы насилия, по тем или иным причинам могут обратиться за помощью в полицию.
По итогам анкетирования, проведенного на территории области, выяснилось, что около 60% всех опрошенных женщин, хотя бы раз в жизни подвергались психологическому, физическому или сексуальному насилию, т.е.
формам бытового насилия.
Так, за 6 месяцев т.г. на территории области было выявлено 370 фактов преступлений, совершенных в отношении женщин, направлены в суд 132 дела.
Наиболее распространенными остаются преступления имущественного характера: в отношений женщин зарегистрировано грабежей - 67 случаев, хулиганства - 24 случая, изнасилований - 10, выявлено 7 фактов сводничества, из них 5 дел направлено в суд.
На территорий области решен вопрос о проведении судебно-медицинской экспертизы согласно Закона РК "О судебной экспертизе в РК" и Приказа МВД РК N 240 от 4.05.98 г., а также в соответствии с УК и УПК РК, на основании которых с января 1999 года по области не зарегистрировано ни одного факта проведения судебно-медицинской экспертизы за счет самих потерпевших женщин.
После присоединения Республики Казахстан к Конвенции о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин и во исполнение Приказа МВД РК N 91 от 19.02.99 г. в УВД ЗКО была создана группа по борьбе о проявлениями насилия в отношении женщин.
Большую помощь в решении проблем женщин и семьи органам внутренних дел оказывают общественные объединения "Союз женщин Приуралья "Умит" и Западно-Казахстанский филиал Ассоциации деловых женщин Казахстана.
Предполагается дальнейшее оказание населению правовой помощи в вопросах предупреждения и пересечения насилия в отношении женщин.
Раздел Г. «Насилие против женщин»
Ответственный нан си- ро- ва- УВД ЗКО 2001г.
Пред- ложе- ние в ект.
Правовое воспитание обще- ства согласно требованиям нормативно-правовых актов РК, касающихся защиты женщин от любых форм на- силия.
Принять активное участие в разработке предложений по внесению, изменений и до- полнений в статьи УК и УПК РК по вопро- су усиления ответственности лиц, совер- шивших уголовно-наказуемые деяния в от- ношении женщин.
Анке- тиро- вание
Получить наиболее полную и объективную информацию о бытовом насилии в отно- шении женщин.
УВД ЗКО сов- местно с обще- ственными объ- единениями Провести исследования фактов насилия в отношении женщин для выявления наибо- лее распространенных видов насилия, лиц наиболее часто подвергающихся насилию, причин и условий, способствующих наси- лию в отношении женщин.
Еже- квар- таль- но с ІІІ кв.
2000 г
Банк дан- год
Создать информационный банк данных о формах, причинах, характере, степени и по- следствиях насилия.
УВД, ЦПСиИ при прокурату- ре и ДКНБ, управление юс- тиции, управле- ние здравоохра- сти Разработать механизм взаимодействия пра- воохранительных органов, заинтересован- ных государственных организаций и обще- ственных объединений, занимающихся проблемами насилия в отношении жен- щин, по взаимному обмену информацией.
женщин, обще- ственные объ- единения и ор- ганизации Подготовить обоснованные предложения о необходимости создания Кризисного цен- тра.
Обра- щение к аки- му 2002гг.
Создать эффективный меха- низм взаимодействия право- охранительных органов, об- щественных объединений для обеспечения помощи жертвам насилия и их реаби- литации.
УВД совместно с областной ко- миссией по де- женщин и об- щественными объединениями Разработать совместную Программу дей- ствий ОВД и Кризисного центра по преду- преждению и пресечению насилия в отно- сов- мест- дей- ствий УВД, УО «Ас- социация дело- вых женщин Казахстана»
Организация информацион- ной, образовательной и вос- питательной работы среди населения в отношении жен- щин Проводить систематическую информацион- но-пропагандистскую работу, направлен- ную на изменение в общественном созна- нии населения традиционных стереотипов социального статуса женщин.
с управление информации и общественного согласия Со- глас- но от- дель- плана Публи- кации теле и радио пере- дачи, кон- сульта- Развивать профессиональное консультиро- вание населения по вопросам профилакти- ки в отношении женщин, используя воз- можности юридических консультаций, Кризисных центров и СМИ с управлением Проведение правовых семинаров, лекций, докладов, повышение гражданского образо- вания в обществе.
теле
Раздел Д. Женщины и вооруженные конфликты Основной Закон Республики Казахстан провозглашает одним из основопологающих принципов деятельности республики общественное согласие и политическую стабильность. Согласно Конституции любые действия, способные нарушить межнациональное согласие, признаются неконституционными.
Наличие вооруженных конфликтов в других государствах создает в Казахстане проблему беженцев. Решением проблем беженцев-репатриантов (оралманов) и других мигрантов в области занимается управление миграции и демографии, деятельность которого по определению правового положения беженцев, порядка и условий приобретения статуса беженца определяется Законом Республики Казахстан от 13 декабря 1997 г. «О миграции населения».
В течение 1991-1999 годов управлением миграции и демографии принято, документировано и расселено 1676 семей или более 4800 человек, из них по квоте иммиграции 1020 семей. Получили статус репатриантов (оралманов) 348 семей или 984 человека. Получили гражданство 451 человек, из них 2 человека из Монголии.
Основными задачами в процессе приема иммигрантов являются обеспечение их жильем, занятостью и самозанятостью.
План мероприятий по разделу Д. Женщины и вооруженные конфликты Цели и за- дачи Форма завершения Ответственные за исполнения финан сирова- В соответствии с действующим зако- нодательством сто- Обеспечение занятости бе- женцев-репатриантов, в т.ч.
женщин. Создание рабочих мест Областное управление миграции и демографии, акимы г.Уральска и районов, облуправление труда, занятости и соц. защиты Приема и обустрой- ство бежен- цев-репа- триантов янно, Создание жилищных усло- вий для репатриантов (орал- манов)
и районов тов
Беседы, выступле- ния по радио, теле- видению, на стра- ницах областных газет по мере необ- хо Правовое обеспечение репа- триантов и других мигран- тов в соответствии с действу- ющим законодательством.
Облуправление миграции и де- мографии, областные СМИ, управление информации и обще- ственного согласия димо- рес- публи канско- го и Мероприятия по предотвра- щению насилия среди воен- нослужащих Обл УВД, областная прокурату- ра, управление военной поли- ции, общественные объединения (по согласованию)
Борьба с проявлени- ями наси- лия в Ар- мии Раздел Е. Женщина и экономика По данным статистики ООН, сегодня женщины составляют 2/3 мировой рабочей силы, при этом на их долю приходится лишь десятая часть мирового дохода и одна сотая мировой собственности.
В Казахстане женщины представляют колоссальный ресурс национального развития: удельный вес женщины в общей численности работающих составляет 46% (хотя за последние три года 1996-1999 годы удельный вес женщин в числе работающих сократился более чем на 5%).
Высок удельный вес учащихся женщин, налицо феминизация науки и инженерного корпуса. Очевидно, экономический и творческий потенциал женщин Казахстана достаточно высок, но в данное время используется он недостаточно. Это связано со сложностями переходной экономики, которые неблагоприятно отразились на экономической активности женщин, и прежде всего в государственном секторе экономики. Практически в каждом секторе экономики произошло сокращение рабочих мест для женщин. В целом по области численность сократилась с 56,6 тыс. человек в 1998 году до 50,0 тыс. человек в 1999 г., т.е. на 11,7%. Так, занятость женщин в здравоохранении и социальных услугах сократилась на 11,2% (на 1,3 тыс. человек), торговля на 22,2% (на 0,4 тыс.
человек).
По результатам труда женщины преобладают в таких видах экономической деятельности как здравоохранение, социальные услуги (свыше 80% от занятой численности), образование (свыше 70%), финансовая деятельность и страхование, гостиницы и рестораны (свыше 60%).
В промышленности женщины составляют большинство в таких отраслях, как текстильная, швейная, пищевая. А в сельском хозяйстве труд женщин часто является неквалифицированным или полуквалифицированным.
В таких "женских" отраслях, как здравоохранение, образование, торговля, связь, аппарат органов управления на руководящих должностях работают лишь от 2 до 18 процентов женщин.
В целях обеспечения самозанятости населения, развития индивидуального предпринимательства Правительством реализуется Программа микрокредитования наименее обеспеченных граждан в Республике Казахстан на 1998-2000 годы.
Выдачей микрокредитов в области занимается региональный фонд по поддержке малообеспеченных граждан, который за последние два года выделил микрокредитов 190 женщинам на общую сумму 5.659,9 тыс. тенге. Полученные микрокредиты послужили женщинам действенным средством для социальной адаптации.
Были открыты столовые, кафе, швейные и ремонтные мастерские.
Для дальнейшего становления и развития предпринимательства в области идет работа по оказанию поддержки предпринимательства. Для финансовой поддержки отечественных товаропроизводителей проводится кредитование приоритетных проектов на льготных условиях за счет средств местного бюджета в сумме 60 млн. тенге на 1999-2000 годы.
По состоянию на 1.09.2000 г. прокредитовано 19 бизнес-проектов на общую сумму 36,35 млн. тенге за счет бюджетных средств, что способствовало созданию 120 новых рабочих мест.
На 1.09.2000 г. банками второго уровня прокредитовано 350 субъектов малого бизнеса на сумму 514,5 млн. тенге, создано 370 новых рабочих мест.
Наряду с этим доля развития женского предпринимательства незначительна, значительная часть безработных женщин осваивает "челночный"
бизнес, являющийся зачастую единственным источником семейного дохода.
Актуальным становится возрастание женской активности в негосударственном секторе.
Раздел Е. «Женщина и экономика»
Ответственный за исполне- ма Цели и за- пол- ше- Уско- рение Областной государственный департамент сельского хо- зяйства Содействие женщинам в вопросах натурной персо- нификации земельных долей, приобретение земель- ных участков для организации сельскохозяйственно- го производства и предпринимательства В со- от- рав- 2001 г Отдел экономических ре- форм аппарата акима области ствую до- ступа Разработка Программы послеприватизационной под- держки малых и средних предприятий швейной про- мышленности области Областной департамент под- держки и развития предпри- ни жен- к зако- нода мательства Разработка Программы женского предприниматель- ства в рамках Государственной программы развития и поддержки малого предпринимательства в области на 2000-2001 гг.
зе- мель- ным нан- со- вым ре- сур- сам За- щита годно Разработка программы занятости населения эко- номи ОЭР при аппарате акима об- ласти, акимы города и райо- нов, обл. Управление по тру- ду, занятости и соц.защите населения чес- ких, в том чис- ле, тру- вых прав Са- моза Выделение микрокредитов малообеспеченным жен- щинам и их семьям Кре- диты, Региональный фонд по под- держке малообеспеченных ня- тость ты граждан, областная комис- сия по делам семьи и жен- Об- ной фонд и их се- мей под- держке в мало- обес пред- печен- граж- дан ма- ской дея- ности Раздел Ж. Женщины в структурах власти Наряду с феминизацией отраслей народного хозяйства в стране остро стоит проблема дискриминации женщин в престижных, высокоинтеллектуальных сферах деятельности. Очень мало женщин общественных и государственных деятелей.
В новом Парламенте Республики Казахстан работает 11,5% женщин, что больше, чем средний показатель участия женщин в представительных органах в арабских государствах (4%), Греции, Республики Корее, Сингапуре и меньше чем в остальных развивающихся странах (Сейшельские Острова - 27%, Южная Африка - 24%, Куба - 23%, Китай - 21% и другие) и, тем более, в странах Северной Европы (более 30%). Количество женщин, избранных в состав облгоррайакиматов, составляет 41 или 20,1% от общего числа депутатов.
В текущем году в связи с совершенствованием системы государственной службы увеличилось представительство женщин в государственных органах.
Областным управлением Агентства по делам госслужбы было проведено 94 конкурса. По итогам проведенного отборочного конкурса из 1.409 участников, подавших заявки на участие в конкурсе, 698 женщины, что составило 49,5%. Из 398 победителей конкурса - 177, или же 45% женщин.
Удельный вес женщин в общей численности работников, занятых в государственном управлении, увеличился с 35,8% в 1999 г. до 36,4% за 6 месяцев с.г.
Увеличение женского представительства в высших государственных органах должно рассматриваться комплексно в системе взаимодействия государственной семейной и кадровой политики.
План мероприятий по разделу Ж. Женщины в структурах власти Ответственный за испол- не- Областное Агентство по госслужбе (по согласова- нию), областная комиссия по делам семьи и женщин ян- Принятие действенных мер по нара- щиванию потенциала женщин для участия в конкурсном отборе на за- нятие вакантных должностей в госу- дарственной службе Обеспечение равного доступа женщин к структурам власти со- здание условий для их продвижения на уро- вень принятия реше- ствии с щим за- конода- Областная комиссия по де- лам семьи и женщин, об- щественные объединения выде- ленных Повысить возможно- сти женщин и их по- тенциал для участия в политической и соци- альной жизни обще- ства Проводить семинары и образова- тельные программы по массовому образованию женщин – кандидатов в депутаты навыками проведения по- литических кампаний, публичных выступлений и т.д.
жетных
Семина- ры, об- разова- граммы средств, Управление информации и общественного согла- сия, общественные объ- единения (по согласова- Организовать издание книг, бро- шюр, учебных пособий для женщин- политиков, а также справочники о женщинах-лидерах Книги, брошю- ры, учеб- ные по- собия на родных тов, Раздел З. Права женщин - права человека Согласно Конституции Республики Казахстан права и свободы человека принадлежат каждому от рождения, признаются абсолютными и неотчуждаемыми.
Осуществление этих прав обеспечивается предоставлением женщинам равных прав с мужчинами возможностей в получении образования и профессиональной подготовки, в общественно-политической и культурной деятельности, а также социальными мерами по охране труда и здоровья женщин;
созданием условий, дающих возможность совмещать труд с материнством;
правовой защитой, материальной и моральной поддержкой семьи и отцовства, материнства и детства.
Закон Республики Казахстан «О браке и семье» от 17 декабря 1998 года закрепляет принцип добровольности брачного союза мужчины и женщины, равенства супругов в семье.
Женщины в Казахстане имеют равные права с мужчинами на труд, его оплату, отдых и социальное обеспечение.
В действующем законодательстве закреплены уголовно-правовые меры защиты прав женщин. В Уголовный кодекс Республики Казахстан от 16 июля 1997 года впервые введена новая глава "Преступления против семьи и несовершеннолетних".
Уголовный кодекс устанавливает ограничения в применении наказаний в отношении женщин. К беременным женщинам, женщинам, имеющим детей в возрасте до восьми лет, а также достигшим пятидесятилетнего возраста, не применяется ограничение свободы. Не применяется арест к беременным женщинам, имеющим несовершеннолетних детей. Женщинам не назначается пожизненное лишение свободы.
29 января 1998 года Казахстан присоединился к Конвенции о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин. 26 мая 1995 года в рамках СНГ республика присоединилась к Конвенции о правах и основных свободах человека, в которой закреплена норма о неприменении смертной казни в отношении женщин. По правам человека Казахстан присоединился к более 20 международным конвенциям и договорам.
Однако на практике многие из определенных Конституцией Республики Казахстан прав граждан не подкреплены гарантиями реальной государственной, и в первую очередь, судебной защиты, ответственностью за их нарушение.
Серьезную обеспокоенность общества вызывают факты насилия против женщин, проявления неравенства в трудовых отношениях, продвижении по службе и т. д.
В целях изменения сложившейся ситуации Президентом Республики Казахстан 5 марта 1997 года одобрена Концепция государственной политики улучшения положения женщин в Республике Казахстан. Она определяет общую стратегию и приоритетные направления государственной политики в отношении План мероприятий по разделу З. Права женщин - права человека В соответствии с действующим зако- Достижение ре- ального обеспе- чения прав жен- Областная про- куратура, об- ластная комис- сия по делам се- мьи и женщин Контроль за соблюдени- ем требований конвенций ООН и других междуна- родных договоров по во- просам семьи, женщин и детей, к которым присо- единился Казахстан В соответствии Уголовного и Уго- ловно-процессуального кодекса с Конституцией РК, Конвенцией о ликвидации всех форм дискримина- ции в отношении женщин и Деклара- цией об искоренении насилия в отно- шении женщин Устранение дис- криминации по признаку пола, достижение рав- ных прав для женщин и муж- чин в обществе и семье меры реагирования Достижение пра- вовой грамотно- сти населения в области гендер- ных проблем Сред- Регулярное освещение в средствах массовой ин- формации международ- ных документов и Зако- нов Республики Казах- стан, касающихся прав женщин Публикации, теле и радио передачи управление ин- формации и об- щественного со- гласия, област- ная комиссия по делам семьи и Раздел И. Женщины и средства массовой информации В последнее время средства массовой информации области стали уделять большое внимания освещению проблем, касающихся женщин. В то же время многие СМИ не всегда глубоко раскрывают роль женщин, женских НПО в современном обществе, особенно необходимость повышения социального и политического статуса, трудовой активности женщин.
Наблюдается большой наплыв показа в телевизионных передачах картин насилия и унижения человеческих достоинств женщин. Все это негативно сказывается на их социальном положении в обществе, отрицательно влияет на подрастающее поколение, на взаимоотношения в общественной среде.
Все СМИ, без исключения, должны публиковать и вещать такие материалы, которые создавали бы прекрасный образ женщины-матери, представлять ее в качестве творческой личности, принимающей активное участие в развитии общества.
Исходя из этого, необходимо:
1. Создать доступ женщин к СМИ, где они смогли бы выразить свои интересы и способности, используя все доступные коммуникационные технологии;
2. Осуществлять в СМИ объективный и нестереотипный показ роли и места женщин в современном мире.
План мероприятий по разделу И. «Женщины и средства массовой информации»
Ответственные за ис-
Источник финан- полнения сирования Публикации в печатных СМИ и вы- пуск информационных и тематиче- ских радио-и телепередач ОУИОС; облкомис- сия по делам семьи и женщин В пределах средств местно- го бюджета 2005г 1 Освещение в СМИ вопросов реализации областной программы по улучшению положе- ния женщин кации;
теле-и радио- переда- чи 2 Развитие правовой грамотности женщин Проведение «Круглых столов», орга- низация семинаров, тренингов. От- крытие в печатных СМИ рубрики «Женщина в обществе».
ОУИОС, облуправ- ление юстиции, жен- ские общественные объединения (по со- гласованию)
Круг- лые сто- лы, се- мина- ры, руб- рики в СМИ Подготовка и проведение теле-ра- диопередач и публикации в СМИ облТРК, СМИ обла- 2003 гг
3. Пропаганда активно- го участия женщин в общественно-полити- ческой жизни области Теле-ра- диопе- редачи, рубри- ки в Рекомендации для негосударствен- ных СМИ по освещению гендерных проблем Реко- менда-
4. Освещение позитив- ных сведений и фактов о роли женщин в обще- стве ОУИОС, СМИ обла- сти, женские обще- ственные объедине- ния (по согласова- нию)
Принять меры по пресечению отоб- ражения образов женщин, унижаю- щих их человеческое достоинство го бюджета, гранты и инве- стиции междуна- родных органи- 2000 г.
Распространять принципы гендерно- го равенства через СМИ Проведение диспутов и конкурсов среди СМИ по позитивному изобра- жению женщин в обществе Конкур- сы, дис- куссии Подготовка предложений в проект Закона «О рекламе», исключающих эксплуатацию женской сексуально- сти и нарушения гражданских прав Предло- жения Раздел К. Женщины и окружающая среда Проблемы охраны окружающей среды приобрели сегодня исключительную активность, стали одной из важнейших государственных задач. В этом плане и в нашей области существует ряд экологических проблем, которые требуют своего решения. В числе них вопрос реабилитации территории и населения южных районов области, связанный с деятельностью военных полигонов Капустин ЯР и Азгир.
Заслуживает особого внимания состояние воздушной среды Бурлинского района в связи с разработкой Карачаганакского Нефтегазоконденсатного месторождения, где из-за невыполнения альянсом иностранных компаний намеченных воздухоохранных мероприятий в атмосфере поселков, близлежащих к контуру месторождения имеет место накопление окисей азота, сера, углерода и других вредных веществ.
Имеющийся промышленный потенциал, интенсивный рост количества передвижного транспорта заставляет проводить целенаправленную работу по снижению выбросов отходов в окружающую среду.
Решение этих и других экологических проблем вызывает необходимость целенаправленного комплексного подхода, разработки конкретных согласованных действий и их реализации.
Целью предлагаемых мероприятий «Женщины и окружающая среда»
является создание благоприятных условий труда и жизни женщин и обеспечение здоровья будущего поколения.
Раздел К. «Женщины и окружающая среда»
Ответственный за ис-
Источник финанси зада- Оздоровление воздушного бассейна Бурлинского района, г.Уральск Улуч- КПО б.в., Акимат г.
Уральска, обл.управле- ние ООС год- Реализация ежегодных мероприя- тий, про- граммы.
Средства КПО соб- ственные средства предприятий, органи- заций г.Уральска и местный бюджет стоя- окру- жаю- щей сре- ды, усло- вий жиз- ни и труда План меро- приятий Средства областного Фонда ООС.
вы-
Оказать поддержку дошкольным и школьным учебным заведениям в пропаганде экологических знаний среди учащихся молодежи.
Областное управление образования и охраны окружающей среды.
Областной Фонд ООС.
приятий.
квар миро
Организация и проведения экологи- ческой телепередачи «Жеруык», Атамекен Областной телерадио- компания, областное управление ООС, ОФОСС.
ван-
Выпуск экологического вестника «Жайық табиғаты» на 2-х языках ООС и ОФОСС ния о нии ды и меры по ее не.