Қазақша:
Маслихат Костанайской области Қостанай облысының мәслихаты Қостанай облысы мәслихатының 2001 жылғы 14 қыркүйектегі № 136 шешімі. Қостанай облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 24 қазанда № 1052 болып тіркелді. Күші жойылды - 2007 жылғы 23 шілдедегі № 482 шешімімен Облыстық "Асыл мұра" бағдарламасы туралы
1. Тілдерді колдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған облыстық "Асыл мұра" бағдарламасы бекітілсін (қосымша беріліп отыр).
2. Бағдарламаның орындалу барысын бақылау облыс әкімінің орынбасары С.Ш. Бектұрғанов пен облыстық мәслихаттың оқу, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт және халықты әлеуметтік қорғау комиссиясына жүктелсін.
А.
Қостанай облыстық мәслихатының тоғызыншы сессиясының төрағасы Волков Қостанай облыстық мәслихатының хатшысы В. Мягков ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды "АСЫЛ МҰРА"
тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған облыстық бағдарламасы Бағдарламаның паспорты Атауы "Асыл мұра" тілдерді колдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған облыстық бағдарламасы Әзірлеуге негіз- деме Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы мен Қазақстан Рес- публикасы Үкіметінің 2001 жылғы 6 сәуірдегі № 450 «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2002 жылдарға ар- налған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары туралы"
қаулысына сәйкес әзірленген.
Қ.Орманов - облыс әкімінін тіл мәселелері жөніндегі кеңесшісі Негізгі әзірле- уші, авторы Мемлекеттік тілді қолдану- дың бүгінгі жағдайы "Тілдер туралы" Заң кабылданған нан бері облыста мемлекеттік тілді дамыту жолында, іс кағаздарын мемлекеттік тілге көшіруде бірталай іс тындырылды. Бірак, бүның барлығы бүгінгі күннін талабына жауап бере алмай отыр.
Сондықтан да жаңа бағдарлама "Тілдер туралы" Занды орындау барысында жіберіліп отырған кемшіліктердің ор- нын толтырып, "Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001 —2010 жылдарға арналган" Мемлекеттік бағдарламаны ойдағыдай орындауға мүмкіндік туғызбақшы.
Мемлекеттің қазіргі тіл саясатын іске сыру үшін:
- мемлекеттік тілді тегін және еркін меңгеруге;
Бағдарлама- ның максатта- ры:
- мемлекеттік тілдің әлеуметтік-коммуникативтік қызметін кеңейту мен нығайтуға;
- орыс тілінің жалпы мәдени қызметін сақтауға;
- этникалық топтардың тілдерін дамытуға қолайлы жағдайлар туғызу.
ның міндеттері:
1. Жергілікті бюджет қаражаты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заң кесімдерімен тыйым салынбайтын басқа көздер есебінен азаматтарды мемлекет- тік тілге тегін оқытудың бірегей жүйесін ұйымдастыру.
2. Мемлекеттік тілді:
- мемлекеттік басқару тілі дәрежесіне көтеру;
- барлық мемлекеттік үйымдарда және жергілікті өзін- өзі басқару органдарында іс жүргізудің негізгі тілі ретінде қолданылуын қамтамасыз ету.
3. Мемлекеттік үйымдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында ресми қолданылатын тіл ретінде орыс тілінің қызмет етуін қамтамасыз ету.
4. Этникалық қауымдастықтар өкілдерінің ана тілін оқуына мемлекеттік қолдау көрсету.
5. Әскелең үрпақты қазақстандық патриотизм рухында:
- Қазақстанның және туған өлкенің тәртібің;
- Біздің облысымызда тұрып жатқан халықтардың дәстурлерін және салттарын оқып үйрену арқылы тәрбиелеу.
6. РФ Орынбор, Қорған және Челябі облыстарындағықазақ диаспорысының ақпаратқа деген қажеттілігін қанағат- тандыру.
Қаржыландыру көздері:
Осы бағдарламаны қаржылай қамтамасыз ету жергілікті бюджет қаражаты есебінен, сондай-ақ ҚР заңнамалық актілермен тиым салынбаған басқа да көздерден жүзеге асырылады.
Бюджет каражатының алғашқы ұш жылға ең төменгі есепті кажеттілігі 27 млн 680 мың теңге.
- 2002 жылға - 9 млм 960 мың теңге;
- 2003 жылға - 10 млн 460 мың теңге;
- 2004 жылға - 7 млн 260 мың теңге.
Оның жыл сайынғы көлемі тиісті жылға арналған жұмыс жоспарына сәйкес нактыланатын болады.
Күтілетін нәти- желер
- 10 жылға жасалған "Асыл мүра" бағдарламасын іске асыру, қоғамдық қатынастардың барлық саласында қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесін нақп.ілауга іске асыру үшін жагдай туғызуды;
- орыс тілінің Қазақстан Республикасының Конституциясы кепілдік беретін негізгі функцияларының сақталуын, этникалық қауымдастықтардың тілдерін оқу және дамыту үшін жағдай туғызуды;
- РФ шекаралас облыстарындағы қазақ
- диаспорасына ана тілін оқытуда нақты көмек көрсетуді;
- Отанның шынайы патриоттарын тәрбиелеуде нақты нәтижелерге қол жеткізуді көздейді.
Бағдарламаның кұрылымы және максаттарға кол жеткізудін тетігі "Асыл мұра" бағдарламасы мынадай белімдерді қамтиды:
1. Мемлекеттік мекемелерде мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту;
2. Білім беру саласында мемлекеттік тілді дамыту және басқа тілдерге оқыту;
3. Мемлекеттік тілді үлттық мәдениет арқылы насихаттау;
4. Ұлттық сана-сезім және "Асыл мұра" бағдарламасын ақпараттық жағынан қолдау;
"Асыл мүра" бағдарламасы:
- қажетті базамен және техникалық құралдармен жарақталған облыстық ғылыми-әдістемелік Орталық құру;
- мемлекеттік тілді оқыту сапасын жақсарту;
- қажетіне қарай мемлекеттік тілде оқытатын қосымша мектеп және мектепке дейінгі мекемелер құру есебінен орындалады.
Кіріспе
Уақыт біздің ұрпақ алдында:
- біздің мемлекеттігіміздің нығайюы, қазақ тіліне мемлекеттік мәртебесін беру, барлық мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті өзін – өзі басқару органдарында оны мемлекеттік басқару және іс жүргізудің негізгі тіліне айналдыру;
- өскелең үрпақты қазақстандық патриотизм рухында тәрбиелеу;
- барлык, қазақстандықтардың ұлттық сапа-сезімін артгыруда-ерекше міндеттер қояды.
Осылардың барлығын ескере келгенде 10 жылға (2001-2010) есептелген облыстық "АСЫЛ МҰРА" бағдарламасы қостанайлықтардың тілдерді дамыту жөніндегі стратегиялық міндеттерін және оларды іске асыру тетіктеріп анықтайды.
Бағдарлама Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы" Заңына, Қазақстан Республикасы Президентініц 2001 жылғы 7 ақпандағы Жарлығымен бекітілген "2001-2010 жылдарға арналған тілдерді қолдану мен дамытудың мемлекеттік бағдарламасы", Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 06.04. "2001-2010 жылдарға арналған тілдерді қолдану мен дамытудың мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарына" сәйкес жасалған.
"АСЫЛ МҰРА" бағдарламасы мемлекеттік тілді дамыту, біздің кіші Отанымыздың географиялық орналасуын, үлттық құрамын, мемлекеттік тілді білу деңгейі мен біздің облыс халқының ділін ескере келіп, оны қолдану аясын кеңейту арқылы тіл саясатын іске асыру саласында қажетті жағдайлар жасауды қарастырады.
Тіл тәуелсіз мемлекеттің дамуының маңызды шарттарының бірі, облыс аумағында тұрып жатқан көп ұлт өкілдерінің бірлігін нығайтудың маңызды факторы болып табылады.
Тіл проблемасы ұлттық саясатқа да кең көлемде әсер етері сөзсіз.
Сондықтан бағдарламаны жүзеге асыру барысында Конституцияда белгіленгендей халықтың екі тілді де бірдей меңгеруіне шынайы жағдайлар жасалатын болады, халықтың бойында, әсіресе өскелең үрпақта, мемлекеттік тілге деген сүйіспеншілік және құрмет сезімі тәрбиеленеді.
Бағдарлама даярланған кезде қалалар мен аудандар, облыстық мекемелер және ұйымдар басшыларының, сондай-ақ тіл білімі мамандарының пікірлері мен ұсыныстары ескерілді.

На русском языке:
Маслихат Костанайской области Қостанай облысының мәслихаты Решение маслихата Костанайской области от 14 сентября 2001 года № 136. Зарегистрировано Управлением юстиции Костанайской области 24 октября 2001 года № 1052. Утратило силу решением маслихата Костанайской области от 23 июля 2007 года № 482 Об областной программе «Асыл мұра»
1. Утвердить областную программу функционирования и развития языков на 2001-2010 годы «Асыл мұра» (прилагается).
2. Контроль за исполнением программы возложить на заместителя акима области Бектурганова С.Ч. и постоянную комиссию облмаслихата по вопросам образования, здравоохранения, культуры, спорта и социальной защиты населения.
Председатель девятой сессии Костанайского областного маслихата А. Волков Секретарь Костанайского областного маслихата В. Мягков «АСЫЛ МҰРА»
областная программа функционирования и развития языков на 2001-2010 годы Паспорт программы «Асыл мұра» областная программа функционирования и развития языков на 2001-2010 годы.
Наимено- вание
Разработана в соответствии с Государственной программой функционирования и развития языков на 2001-2010 годы, Постановлением Правительства Республики Казахстан от 6 апреля 2001 года № 450 «О Плане мероприятий по реали- зации Государственной программы функционирования и развития яыков на 2001-2002 годы».
Основа- ние для разработ- ки Советник акима области по вопросам языка К. Урманов Основной чик После принятия Закона «О языках» в области проводится большая работа по обучению государственному языку, по переводу делопроизводства на государственный язык. Но все это не в полной мере отвечает требованиям сегодняшне- го дня. Новая программа направлена восполнить все пробелы в выполнении требований Закона «О языках» и способ- ствовать успешному претворению в жизнь Государственной программы функционирования и развития языков на 2001-2010 годы Анализ со- стояния развития государ- ственного языка Цели про- граммы:
Создание приемлемых условий для реализации современной языковой политики государства:
- для бесплатного и свободного овладения государственным языком;
- расширение и укрепление социально-коммуникативных функций государственного языка;
- сохранение общекультурных функций русского языка;
- развитие языков этнических групп
1. Организация единой системы по бесплатному обучению граждан государственному языку за счет средст местных бюджетов, а также других источников, не запрещенных законодательными актами Республики Казахстан.
Задачи програм- мы
2. Обеспечение функционирования государственного языка в качестве:
- языка государственного управления;
- основного языка делопроизводства во всех государственных организациях и органах местного самоуправления.
3. Обеспечение функционирования русского языка в качестве языка, официально употребляемого в государственных организациях и органах местного самоуправления.
4. Оказание государственной поддержки в обучении представителей этнических общностей родным языкам.
5. Воспитание подрастающего поколения в духе казахстанского патриотизма, путем изучения:
- истории Казахстана и родного края;
- традиций, обычаев народов, населяющих нашу область.
6. Удовлетворение информационных потребностей казахской диаспоры в Оренбургской, Курганской и Челябинской областях РФ.
Источник финанси- рования финансовое обеспечение данной программы осуществляется за счет средств местного бюджета, а также иных источников, не запрещенных законодательными актами РК.
Минимальная расчетная потребность в бюджетных средствах на первые 3 года 27 млн. 680 тыс.тенге.
- 2002 год – 9 млн. 960 тыс.тенге;
- 2003 год – 10 млн. 460 тыс.тенге;
- 2004 год – 7 млн. 260 тыс.тенге.
Ежегодные объемы будут уточняться в соответствии с планом работы на следующий год.
- Реализация программы «Асыл мұра» рассчитанной на 10 лет, предполагает создание условий для практической реа- лизации государственного статуса казахского языка во всех сферах общественных отношений;
Ожидае- мые ре- зультаты
- сохранение за русским языком основных функций, гарантированных ему Конституцией Республики Казахстан, со- здание условий для изучения и развития языков этнических общностей;
- оказание практической помощи казахской диаспоре в сопредельных областях РФ в изучении родного языка;
- достижение реальных результатов в воспитании патриотов Родины.
Структура программы и механизм достижения целей.
Программа «АСЫЛ МҰРА» включает в себя следующие разделы:
1. Расширение сферы употребления государственного языка в государственных учреждениях.
2. Языковое развитие в сфере образования и обучение языкам.
3. Пропаганда государственного языка через национальную культуру.
4. Национальное самосознание и информационная поддержка программы «АСЫЛ МҰРА».
Выполнение программы «АСЫЛ МҰРА» предполагается за счет:
- создания областного научно-методического Центра, оснащенного необходимой базой и техническими средствами;
- улучшения качества преподавания государственного языка;
- создания по мере необходимости дополнительных школьных и дошкольных учреждений с государственным языком обучения.
ВВЕДЕНИЕ
Время перед нашим поколением ставит особые задачи:
- по укреплению нашей государственности, по приданию казахскому языку статуса государственного, превращения его в язык государственного управления и основного языка делопроизводства во всех государственных организациях и органах местного самоуправления;
- по воспитанию подрастающего поколения в духе казахстанского патриотизма;
- по повышению национального самосознания всех казахстанцев.
Учитывая все это, региональная программа «АСЫЛ МҰРА», рассчитанная на 10 лет (с 2001-2010), определяет стратегические цели и задачи костанайцев по развитию языков, а также механизм их реализации.
Программа составлена в соответствии с Законом Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан», Государственной программы функционирования и развития языков на 2001-2010 годы», утвержденной Указом Президента Республики Казахстан от 7 февраля 2001 года, плана мероприятий по реализации государственной программы функционирования и развития языков на 2001-2010 годы, утвержденного Постановлением Правительства Республики Казахстан от
06.04.2001 года.
Программа «АСЫЛ МҰРА» предусматривает создание приемлемых условий для реализации языковой политики в области развития государственного языка и расширения сферы его употребления, с учетом географического места расположения нашей малой Родины, национального состава, степени знания государственного языка и менталитета жителей нашей области.
Язык является одним из важнейших условий развития суверенного государства, значительным фактором укрепления единства многонационального населения, проживающего на территории области.
Проблема языковой политики в огромной степени затрагивает и национальную политику. Поэтому в ходе выполнения программы будут создаваться реальные условия для достижения равноценного знания населением двух языков, определенных нашей Конституцией, воспитываться у населения, особенно у подрастающего поколения, любовь и уважение к государственному языку.
При подготовке программы были учтены мнения и предложения руководителей городов и районов, областных учреждений и организаций, а также специалистов языкознания.