Қазақша:
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Қазақстан Республикасының Білім Министерство образования и науки Республики министрлігі және ғылым министрінің 2001 Казахстан жылғы 4 шілдедегі N 539 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2001 жылғы 10 тамызда тіркелді. Тіркеу N 1621. Бұйрықтың күші жойылды
- Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2005 жылғы 10 наурыздағы N 145 бұйрығымен.
Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарының қызметiн ұйымдастыру тәртiбi жөніндегі ережені бекіту туралы Орта кәсіптік білім беру орындарының қызметін жетілдіру және дамытуды қамтамасыз ету мақсатында БҰЙЫРАМЫН
1. Қоса беріліп отырған Орта кәсіптік білім беру оқу орындарының қызметін ұйымдастыру тәртібі жөніндегі ереже бекітілсін.
2. Жоғары және орта кәсіптік білім департаменті (Ә.Әбжаппаров) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне белгіленген тәртіпте мемлекеттік тіркеуге ұсынсын.
3. Облыстық, Астана және Алматы қалалық білім басқармалары (департаменттері) меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан осы бұйрықты барлық орта кәсіптік білім беру орындарының басшыларына жеткізсін.
4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Жоғары және орта кәсіптік білім департаментіне (Ә. Әбжаппаров) жүктелсін.
Министр
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Қазақстан Республикасы Білім және ғылым Министрдің 2001 жылғы 4 шілдедегі N бұйрығымен бекітілген Орта кәсіптiк бiлiм беру оқу орындарының қызметiн ұйымдастыру тәртiбi туралы ереже
1. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарына: колледждерге, училищеге ведомстволық бағыныстылығына және меншiк түрiне қарамастан үлгi болып табылады.
2. Орта кәсiптiк оқу орындар орта кәсiптiк бiлiм беру бағдарламаларын жүзеге асырады және еңбек қызметiнiң түрлi бағыттары бойынша бiлiктi мамандар даярлаумен тәрбиелеудi қамтамасыз етедi.
3. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарының алдына мынадай мiндеттер қойылады:
1) нақты мамандықтар бойынша қажеттi теориялық бiлiмi және практикалық дағдысы бар бiлiктi кәсiптiк бiлiмдi мамандарды даярлау;
2) еңбек рыногы мен өндiрiс салаларының талаптарына сай бiлiктi мамандарды даярлаудың сапасын тұрақты жетiлдiру;
3) жұмыссыздар мен жұмыстан босаған қызметкерлердi қайта оқыту және қайта даярлау;
4) жұмыс iстеп жүрген орта кәсiптiк бiлiмi бар мамандардың бiлiктiлiгiн арттыру.
4. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарында мамандарды даярлау негiзгi жалпы, жалпы орта және бастаушы кәсiптiк бiлiм базаларында конкурстық негiзде жүргiзiледi.
5. Орта кәсiптiк бiлiм беру орындарын құру, қайта құру және тарату Қазақстан Республикасының "Бiлiм туралы" Заңына , Заң күшi бар Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Мемлекеттiк кәсiпорындар туралы" Жарлығына сәйкес жүргiзiледi.
6. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сәйкес орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындары бiлiм беру қызметiн жүргiзу құқығын Қазақстан Республикасының Бiлiм және ғылым министрлiгiнен лицензия алған сәттен бастап алады және лицензиясы керi қайтарылып алынған немесе жарамсыз деп табылған сәттен бастап Қазақстан Республикасы заңнамалары белгiлеген тәртiппен қызметi тоқтатылады.
7. Әрбiр орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны Қазақстан Республиканың заңнамаларының негiзiнде бекiтiлген жарғысына ие болады. (РҚАО-ның сілтемесі: (10-бап) қараңыз.)
8. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны меншiктi мүлкi, аты мен мемлекеттiк елтаңбасы бейнеленген мөрi (мемлекеттiк оқу орындары үшiн Қазақстан Республика Гербi бейнеленген) және мемлекеттiк тiлде өзiнiң аты жазылған мөртаңбасы, сондай-ақ заңдарда белгiленгендей банктерде есеп-шоты бар заңды тұлға және жоғарғы оқу орнының құрылымдық бөлiмшесi болуы мүмкiн.
2. Оқу тәрбие процесiн ұйымдастыру
9. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарында әр түрлi мерзiмде орта кәсiптiк бiлiм беру бағдарламалары, қосымша кәсiптiк бiлiм беру және мамандарды қайта даярлау бағдарламалары жүргiзiлуi мүмкiн.
10. Нақты мамандық бойынша бiлiм берудiң мазмұны, оны iске асырудың нормативтiк мерзiмi мемлекеттiк жалпы мiндеттi бiлiм стандарты негiзiмен белгiленедi.
Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындарында оқыту күндiзгi, сырттай, кешкi, дистанциялық және экстернат түрлерiнде жүргiзiледi.
Бiлiм алудың өзгешелiк түрлерiн үйлестiруге рұқсат етiледi.
11. Оқу жылы 1 қыркүйекте басталады және оқу процесi кестесiне сәйкес 1 шiлдеден кеш емес мерзiмде аяқталады.
12. Орта кәсiптiк бiлiм беру орнында төмендегiдей негiзгi сабақтар түрлерi белгiленедi: сабақ, дәрiс, семинар, практикалық сабақтар, лабораториялық жұмыстар, бақылау жұмыстары, консультациялар, өздiк жұмыс, курстық және дипломдық жұмыстарды жобалау (курстық және дипломдық жұмыс).
Аудиториядағы барлық сабақ түрлерi үшiн академиялық сағаттың ұзақтығы 45 минут болып белгiленедi.
Әртүрлi кәсiптiк практика мен оқу сабақтарын өткiзу мерзiмi жұмыс оқу жоспарлары мен оқу графигiнiң кестесiмен белгiленедi.
13. Оқытудың нысандарын, әдiстерiн және үлгiрiмнiң аралық аттестациясы мен ағымдық бақылау кезеңiн оқу орны оқу жоспары мен бағдарламасы негiзiнде әзiрлейдi.
14. Мемлекеттiк орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны оқу топтарының жиынтығы мамандықтар бойынша күндiзгi нысандарында 25-30 адам, (өндiрiстен қол үзбей) сырттай оқитын бөлiмдерiнде 15-20 адам болып белгiленедi.
Оқу орнындағы лабораториялық жұмыстардың, практикалық және семинар сабақтардың, сондай-ақ дене тәрбиесi сабақтары мен жекеленген пәндердi шеберханаларда (полигондарда, шаруашылықта) кәсiби оқытудың тiзбесiн оқу жоспарына сәйкес анықтағанда, оқу топтары 12 адамнан кем емес шағын топтарға бөлiнуi мүмкiн.
Оқу орнының өзiндiк ерекшелiктерiн ескере отырып, оқу сабақтары кейбiр оқушылармен жеке жүргiзiлуi (жеке сабақтар, жеке шығармашылық оқыту нысандары) мүмкiн.
15. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнында оқыту мемлекеттік және орыс тiлдерiнде жүргiзіледi, сондай-ақ мүмкiншiлiк және қажеттiлiк болса бiлiмдi басқа тiлдер арқылы алу мүмкiн.
16. Оқушыларды оқыту мен тәрбиелеудiң сапасын жетiлдiру, әдiстемелiк жұмыс, оқытушылардың педагогикалық шеберлiгiн арттыру мақсатында оқу орнында оқытушылар және басқада оның қызметкерлерiн бiрiктiретiн (педагогикалық, әдiстемелiк кеңестер, пәндiк немесе циклдiк комиссиялар)
органдар құрылады.
17. Оқытудың экстернат түрi жұмысшылар мен мамандарды даярлайтын тиiстi кәсiптер мен топтасқан мамандықтар бiлiктiлiгiн кәсiптiк бiлiмнiң бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады.
3. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнының құрылымдық бөлiмдерiнiң қызметiн ұйымдастыру
18. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнында оқу-тәрбие процесiн сапалы ұйымдастыру мақсатында дайындық курстар, оқу-өндірістік шеберханалар, оқу шаруашылықтары, оқу полигондары, бөлiмдер, бiлiктiлiктi көтеру және мамандарды қайта даярлау, мамандықтар топтамасы бойынша бөлiмдер, филиалдар және басқа да бөлiмше құрылымдары құрылуы мүмкін.
19. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнының филиалы оқу орнының бөлiмдiк құрылымы болып табылады, оның құрамына кiредi, одан басқа жерде жұмыс жасайды және оқушылар саны 50 кем болмаған жағдайда ұйымдастырылады.
1) филиалда оқу мынадай түрлерде жүзеге асырылады: күндiзгi, сырттай, кешкi және экстернат түрiнде оқу орындағы мамандықтар бойынша;
2) филиалдардың жұмысына құрылтайшы бекiткен директор басшылық жасайды.
20. Бөлiм (күндiзгi, сырттай, кешкi) оқу орнының құрылымдық бөлiгi болып табылады. Өндiрiстен қол үзiп және қол үзбей оқытатын мамандар даярлайтын бiр және бiрнеше ұйқас мамандықтары бойынша бөлiмдер құрылады.
21. Орта кәсiптiк оқу орнында бөлiм мынадай жағдайда құрылады:
күндiзгi оқу түрi бойынша бiр немесе бiрнеше мамандықтарда 150 оқушыдан кем емес жағдайда;
сырттай оқу түрi бойынша 50 оқушыдан кем емес жағдайда;
кешкi оқу түрi бойынша 100 оқушыдан кем емес жағдайда.
22. Оқу өндiрiстiк шеберханалар оқыту және өндiрiстiк базасы болып табылады:
1) теориялық оқуды өндiрістiк еңбекпен ұштастыруды қамтамасыз етуге;
2) оқушылардың оқу жоспары мен бағдарламаларына сәйкес еңбек рыногы сұранымына қажеттi мамандықтар алуға;
3) өнiмдер, шеберханаларға құралдар мен қосалқы құралдар, кабинеттер мен зертханаларға көрнектi құралдар және приборлар, сонымен қатар жабдықтар, машиналар және механизмдер шығаруды ұйымдастыруға;
4) кәсiпорындарға, ұйымдарға және халыққа ақылы қызметтер көрсетуге.
23. Оқу шеберханасы өндiрiстiк білiктiлiк жұмыстарының тiзiмiн, мазмұнын және қойылатын талаптарын мамандар даярлауды жүзеге асыру үшiн жұмыс берушiлермен келiсе отырып тiкелей оқу орны айқындайды.
24. Оқу топтарында кәсiби бiлiмге оқыту мен оқу шеберханасының жұмысына өндiрiстiк оқыту шеберi басшылық жасайды.
25. Орта кәсiптiк оқу орнының оқу шаруашылығы бағытына байланысты егiлетiн, жайылымдық жерлер, су айдындар, орманды пайдалы жерлер, мал фермалары, ауылшаруашылық жануарларын, құстар, аралар, қояндарды және т.б.
ие болуға мүмкiндiгi бар.
4. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнын басқару
26. Мемлекеттiк орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнын Қазақстан Республикасының заңнамаларына белгiленген тәртiппен құрылтайшы тағайындаған басшы басқарады.
Оқу орнының басшысы Жарғыға сәйкес бiлiмдi басқарудағы өкiлеттi органның келiсiмiмен өзiнiң орынбасарларын тағайындайды және жұмыстан босатады.
27. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны оқу-тәрбие процесiн, мамандарды iрiктеу мен орналастыру, ғылыми, шаруашылық-қаржылық және басқа да қызметтердi Қазақстан Республикасының бекiтiлген заңнамалары шегiнде жүзеге асырады.
28. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнының директорлар кеңесiнiң, орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орнының ұйқас мамандықтар топтамасы бойынша оқу-әдiстемелiк бiрлестiктерiнiң өзiн-өзi басқару кәсiптiк органдарының жұмыстарына қатысуы мүмкiн.
5. Орта кәсіптiк бiлiм беру оқу орындары қызметiн қаржы-шаруашылық қамтамасыз ету
29. Мемлекеттiк кәсiптiк орта оқу орындары мемлекеттiк бiлiм тапсырысы арқылы орта кәсiптiк бiлiм мамандарын даярлауда бiр бiлiм алушыға қажеттi есеппен қаржыландырылады.
30. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындары мемлекеттiк бiлiм тапсырысы көлемiнде бағдарлама әкiмшiлiктерiмен келiсе отырып, оқу орындарын басқару құрылымын, штаттық кестенi бекiтедi.
31. Мемлекеттiк орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орны белгiленген еңбекақы төлеу қорының шегiнде қосымша төлемдер мен үстемелердiң түрлерi мен мөлшерiн қолданыстағы заңнамалармен белгiленген мөлшерден кем емес етiп бекiтедi.
32. Орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындары мүлiктерiн Жарғыда анықталған тәртiппен шешуге және оны пайдалануға құқылы.
33. Мемлекеттiк емес орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындары бiлiм беру қызметтерiн ақылы ұйымдастыру есебiнен, құрылтайшылар қаржысынан және басқа Қазақстан Республикасының заңнамаларымен тыйым салынбайтын басқа да көздерден қаржыландырылады.
34. Мемлекеттiк емес орта кәсiптiк бiлiм беру оқу орындары бiлiм беру қызметтерiне ақы алуға құқылы.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Министерство образования и науки Республики министрлігі Приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 4 Казахстан июля 2001 года N 539.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 10 августа 2001 года N 1621. Утратил силу приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 10 марта 2005 года N Об утверждении Правил о порядке организации деятельности учебных заведений среднего профессионального образования В целях обеспечения и совершенствования деятельности учебных заведений среднего профессионального образования ПРИКАЗЫВАЮ
1. Утвердить прилагаемые Правила о порядке организации деятельности учебных заведений среднего профессионального образования.
2. Департаменту высшего и среднего профессионального образования (Абжаппаров А.) представить настоящий приказ в установленном порядке на государственную регистрацию в Министерство юстиции Республики Казахстан.
3. Областным, г.г. Астаны и Алматы управлениям (департаментам)
образования довести настоящий приказ до сведения всех руководителей учебных заведений среднего профессионального образования, независимо от форм собственности и ведомственной подчиненности.
4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на Департамент высшего и среднего профессионального образования (Абжаппаров А.)
Министр
Утверждены приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 4 июля 2001 года N 539 Правила о порядке организации деятельности учебных заведений среднего профессионального образования
1. Общие положения
1. Настоящие Правила являются типовыми для учебных заведений среднего профессионального образования: колледжей и училищ, независимо от форм
2. Средние профессиональные учебные заведения реализуют образовательные программы среднего профессионального образования и обеспечивают подготовку и воспитание специалистов по различным направлениям трудовой деятельности.
3. Перед учебными заведениями среднего профессионального образования стоят следующие задачи:
1) подготовка квалифицированных специалистов со средним профессиональным образованием, имеющих необходимые теоретические знания и практические навыки по конкретной специальности;
2) постоянное совершенствование качества подготовки квалифицированных специалистов с учетом требований рынка труда и отраслей производства;
3) переобучение и переподготовка высвобождаемых работников и незанятого населения;
4) повышение квалификации работающих специалистов, имеющих среднее профессиональное образование.
4. Подготовка специалистов в учебных заведениях среднего профессионального образования осуществляется на базе основного общего, среднего общего и начального профессионального образования на конкурсной основе.
5. Учебные заведения среднего профессионального образования создаются, реорганизуются и ликвидируются в соответствии с Законом Республики Казахстан "Об образовании", Указом Президента Республики Казахстан, имеющего силу Закона "О государственном предприятии".
6. В соответствии с законодательством Республики Казахстан учебные заведения среднего профессионального образования имеют право на ведение образовательной деятельности с момента получения лицензии в Министерстве образования и науки Республики Казахстан и прекращают деятельность с момента отзыва или признания ее недействительной в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
7. Каждое учебное заведение среднего профессионального образования имеет Устав, разработанный на основании действующего законодательства Республики Казахстан.
8. Учебное заведение среднего профессионального образования является юридическим лицом имеет обособленное имущество, печать (для государственных учебных заведений с изображением Герба Республики Казахстан) и штампы со своим наименованием на государственном языке, а также в соответствии с законодательством, счет в банке, и может быть структурным подразделением высшего учебного заведения.
2. Организация учебно-воспитательного процесса
9. В учебных заведениях среднего профессионального образования могут быть реализованы различные по срокам подготовки профессиональные образовательные программы среднего профессионального, дополнительного профессионального образования и переподготовки специалистов.
10. Содержание образовательных программ по конкретной специальности, нормативные сроки их освоения определяются учебными заведениями на основе соответствующего государственного общеобязательного стандарта.
В учебных заведениях среднего профессионального образования обучение может осуществляться в следующих формах: очное, заочное, вечернее, дистанционное обучение и экстернат.
Допускается сочетание различных форм получения образования.
11. Учебные занятия начинаются 1 сентября и заканчиваются согласно графику учебного процесса по конкретной специальности.
12. В учебных заведениях среднего профессионального образования устанавливаются следующие виды учебных занятий: урок, лекция, семинар, практическое занятие, лабораторная работа, контрольная работа, самостоятельная работа, консультация, практика, курсовое и дипломное проектирование (курсовая и дипломная работа). Для всех видов аудиторных занятий устанавливается продолжительность 45 минут.
Сроки проведения различных видов учебных занятий и профессиональной практики устанавливаются рабочими учебными планами и графиком учебного процесса.
13. Форма, порядок и периодичность промежуточной аттестации и текущего контроля успеваемости разрабатываются и определяются учебным заведением на основе рабочих учебных планов и программ.
14. Учебные группы в государственных учебных заведениях среднего профессионального образования комплектуются по специальностям 25-30 человек при дневной форме обучения, 15-20 человек при заочной форме обучения (без отрыва от производства).
При проведении лабораторных работ, практических и семинарских занятий, в том числе по физическому воспитанию и занятий по отдельным предметам профессионального обучения в мастерских (на полигонах, в хозяйствах), перечень которых определяется в соответствии с учебным планом, учебные группы могут делиться на подгруппы численностью не менее 12 человек.
Исходя из специфики учебного заведения, учебные занятия могут проводиться и с отдельными учащимися (индивидуальные занятия, индивидуально-творческие формы обучения).
15. В организациях среднего профессионального образования обучение ведется на государственном и русском языках, а также при необходимости и одного из иностранных языков в соответствии с общеобразовательным стандартом.
16. В целях совершенствования качества обучения и воспитания обучающихся, методической работы, повышения педагогического мастерства преподавателей в учебном заведении создаются органы, объединяющие преподавателей и других его работников (педагогический, методический советы, предметные или цикловые комиссии).
17. Организация обучения в форме экстерната осуществляется по профессиональным образовательным программам подготовки рабочих и специалистов соответствующих профессий и квалификаций, по которым учебные заведения ведут обучение.
3. Организация деятельности структурных подразделений
18. В целях обеспечения качественной организации учебно-воспитательного процесса в учебных заведениях среднего профессионального образования могут быть созданы подготовительные курсы, учебно-производственные мастерские, учебные хозяйства, учебные полигоны, отделения повышения квалификации и переподготовки кадров, отделения по группам специальностей, филиалы и другие структурные подразделения.
19. Филиал учебных заведений среднего профессионального образования является структурным подразделением учебного заведения, входит в его структуру, функционирует вне его расположения и организуется при контингенте не менее 50 учащихся:
1) обучение в филиале осуществляется в следующих формах: очное, заочное, вечернее и в форме экстерната по специальностям, имеющимся в учебном заведении;
2) руководство филиалом осуществляется директором филиала, назначаемым учредителем.
20. Отделение (дневное, заочное, вечернее) является структурным подразделением учебного заведения. Отделения создаются при подготовке специалистов по одной и нескольким родственным специальностям с отрывом или без отрыва от производства.
21. Отделения в учебных заведениях среднего профессионального образования создаются при наличии:
не менее 150 учащихся по одной или нескольким родственным специальностям при дневной форме обучения;
не менее 50 учащихся при заочной форме обучения;
не менее 100 учащихся при вечерней форме обучения.
22. Учебные производственные мастерские являются учебной и производственной базой:
1) обеспечивающие сочетание теоретического обучения с производственным трудом;
2) для получения учащимися специальностей, востребованных на рынке труда, в соответствии с учебными планами и программами;
3) организации выпуска продукции, изготовлению инструментов и приспособлений для мастерских, наглядных пособий и приборов для кабинетов и лабораторий, а также ремонта оборудования, машин и механизмов;
4) для оказания платных образовательных услуг предприятиям, организациям и населению.
23. Перечень, содержание и требования к выполнению квалификационных производственных работ в учебных мастерских определяются непосредственно учебным заведением по согласованию с работодателем, для которого осуществляется подготовка специалистов.
24. Организация профессионального обучения учебной группы в учебной мастерской осуществляется мастером производственного обучения.
25. Учебное хозяйство учебного заведения среднего профессионального образования, исходя из профиля, может иметь пахотные, пастбищные земли, водоемы, лесные угодья, животноводческие фермы, поголовье сельскохозяйственных животных, птиц, пчел, кроликов и др.
4. Управление учебными заведениями среднего профессионального образования
26. Непосредственное управление учебным заведением среднего профессионального образования осуществляет руководитель, назначаемый учредителем в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Согласно уставу учебного заведения, руководитель по согласованию с уполномоченным органом управления образованием или учредителем, назначает и освобождает от должности своих заместителей.
27. Учебные заведения среднего профессионального образования самостоятельны в осуществлении учебно-воспитательного процесса, подборе и расстановке кадров, научной, финансово-хозяйственной и иной деятельности в пределах, установленных законодательством Республики Казахстан.
28. Учебные заведения среднего профессионального образования могут участвовать в работе органов общественного самоуправления - советов директоров средних профессиональных учебных заведений, учебно-методических объединений средних профессиональных учебных заведений по группам родственных специальностей и других.
5. Финансово-хозяйственное обеспечение учебных
29. Государственные учебные заведения среднего профессионального образования финансируются через государственный образовательный заказ на подготовку специалистов со средним профессиональным образованием из расчета на одного обучающегося.
30. Учебные заведения среднего профессионального образования по согласованию с администраторами программ, в пределах объема государственного заказа подготовки кадров, утверждают структуру управления и штатное расписание.
31. Государственные учебные заведения среднего профессионального образования в пределах установленного фонда оплаты определяют виды и размеры доплат, надбавок и других выплат не ниже размеров, установленных действующим законодательством.
32. Учебные заведения среднего профессионального образования имеют право владеть и пользоваться имуществом в порядке, определенном их уставами и законодательством Республики Казахстан.
33. Финансирование негосударственных учебных заведений среднего профессионального образования осуществляется за счет оказания образовательных услуг, средств учредителей и других источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан.
34. Негосударственные учебные заведения среднего профессионального образования имеют право взимать плату за образовательные услуги.