Қазақша:
Маслихат Акмолинской области Ақмола облысының мәслихаты Ақмола облыстық мәслихатының 2002 жылғы 12 сәуірдегі № С-16-6 шешімі. Ақмола облысының Әділет басқармасында 2002 жылғы 5 мамырда № 1089 болып тіркелді. Күші жойылды - Ақмола облыстық мәслихатының 2005 жылғы 8 сәуірдегі № 3С-11-6 шешімімен Ақмола облысында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған Бағдарламаны бекіту туралы
1. Ақмола облысында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002- 2005 жылдарға арналған Бағдарлама бекітілсін ( қоса беріліп отыр).
2. Шешімнің іске асуына бақылау жасау жастар істері, халықтың денсаулығын қорғау, білім беру, мәдениет, туризм, спорт, ұлтаралық қатынас мәселері жөніндегі тұрақты комисияға жүктелсін.
3. Шешім Ақмола облысының әділет Басқармасында мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күшіне енеді.
М.
Мәслихат сессиясының төрағасы, облыстық мәслихаттың хатшысы Қойшыбаев ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Ақмола облыстық маслихаттың шешімімен «Бекітілген»
Мына күннен 12 сәуір 2002 жыл Ақмола облысындағы ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002- 2005 жылдарға арналған БАҒДАРЛАМА Көкшетау қаласы ҚАБЫЛДАНҒАН ҚЫСҚАРТУЛАР АҚТҚ - Адамның қорғаныш тапшылығының қоздырғышы ЖҚТБ- Жұқтырылған қорғаныш тапшылығының белгісі Мазмұны :
1. Төлқұжат...........................................................................................................3 бет
2. Кіріспе...............................................................................................................5
3. Мәселенің қазіргі ахуалын талдау..................................................................6
3.1. Ақмола облысында ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуымен байланысты жағдайды шолу.................................................................6 бет
3.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуы туралы мәліметтер.........................................................6 бет
3.1.2. АҚТҚ-ның таралу жолдары, мінез-құлқы қатерлі әртүрлі топтардың үлесі................................................................................7 бет
3.1.3. Инъекциялық есірткі тұтыну және инъекциялық есірткілерді арасында АҚТҚ таралуының себепшілері..................................................................................................................
7 бет
3.1.4. Коммерциалық жыныстық қатынас және халықтың жыныстық мінез-құлқы қауыпті топтарында АҚТҚ таралуының себепшілірі...........................................................7 бет
3.1.5. Жастар мен
АҚТҚ......................................................................................................8 бет
3.1.6.
Қорыту.........................................................................................................................9
3.2. ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы іс – шараларды шолу.............................................................................................................................
9 бет
3.2.1. ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты денсаулық аяқтауда қабылданған шаралар.................................................................................10 бет
3.2.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ таралуың алдын алу шараларының тиімділігін /талдау.............................................................................10 бет
3.2.1.2. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатерлітәртібін төмендетуге бағытталған тәсілдерді іске асыру.................................................................................................10 бет
3.2.1.3. АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс жасау деңгейін төмендету жөніндегі шаралар...................................................................11 бет
3.2.1.4. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы мен бақылау жөніндегі іс-шаралар. Қазақстан Үкіметі 1999 жылы.............................................................11 бет
3.2.2. Білім беру секторының қарсы шаралары..................................................................12 бет
3.2.3. Презервативтермен жабдықтау саласындағы саясат..........................................................................................................................
12 бет
3.2.4. Азаматтық қоғамның қарсы шаралары.....................................................................13 бет
3.2.5. Мінез-құлқы қатерлі топтармен жұмыс істеу кезіндегі сектор аралық араласу..............................................................................13 бет
3.2.6.
Қорыту........................................................................................................................13
4. Бағдарламаны іске асырудың мақсаты және оның міндеттері................................................................................................14 бет
5. Негізгі бағыт және бағдарламаны іске асырудың тетігі..........................................................................................................15 бет
5.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның проблемасы және құқық Қолдау практикасына байланысты құқықтық Қатынастар бойынша заңнамалық базаны жетілдіру, Мінез-құлқы катерлі және АҚТҚ-сы бар адамдардың Конституциялық кепілдік берілген құқықтары мен бостандықтарын қорғау..........................................................................................................................
15 бет
5.2. Мемлекеттік күрылымдар, азаматтық қоғамдар Және халықтың мінез-құлқы қатерлі топтарының арасында түсінушілік пен қолдау қатынастарын қалыптастыру...........................................................................................................
5.3. Білім беру бағдарламаларын өмірге енгізу және қатерлі өмір салтын жүргізудің қауіпті екендігін түсінуге пара-пар ЖҚТБ/АҚТҚ проблемаларын дұрыс қабылдауға эсер ететін ақпараттық орта құру.............................................................................17 бет
5.4. Медициналық қызметті, медициналық және тазалық мақсаттағы бұйымдардың сапасын бақылауды, ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты ахуалды бағалау мен мониторингін ұйымдастыру............................................................................
18 бет
5.5. ЖҚТБ/АҚТҚ жөніндегі алдын алу брдарламаларын басқаруды, үйлестіру және орындауды үйымдастыру..........................................19 бет
6. Қаржыландырудьщ қажетті ресурстары және көздері..........................................20 бет Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелері...............................................22 бет
7. Бағдарламаны іске асыру жәнінднгі негізгі іс- шаралардың жоспары…............................................................................................23 бет
8.1. Құүқықтық және әлеуметтік мәселер........................................................................23 бет
8.2. ЖҚТБ/АҚТҚ профиликтикасы жөніндегі ақпараттық білім беру жүмысы....................................................................................................24 бет
8.3. Жұртшылық арасындағы апараттық-ағарту жұмысы............................................31 бет
8.4. Қатерлі мінез-күлқыты контингенттердің арасында АҚТҚ-ның таралуын ескерту жөніндегі шаралар..................................................39 бет
8.5. Медицина ұйымдарындағы, халыққа қызмет кәрсету Кәсіпорыңдарындағы АҚТҚ-инфекциясының аддын алу шараларының жүйесі.........................................................................................
42 бет
8.6. Диягностика және АҚТҚ инфекциясы бар адамдарды емдеу...........................................................................................................................
44 бет
8.7. Бағдарламаны үйлестіру және оның орындалуын үйымдастыруды қамтамасыз ету жөніндегі шаралар............................................46 бет
8.8. Халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастық.........................................................................................................
49 бет
Ақмола облысында ЖҚТБ індетіне қарсы іс- әрекет жөніндегі 2002- 2005 жылдарға арналған бағдарлама
1. Төлқұжат
Бағдарлама
Ақмола облысындағы ЖҚТБ / АҚТҚ атауы індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарлама Бағдарламаны “Қазақстан Республикасында әзірлеу үшін ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс- негіздеме әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламаны бекіту туралы” Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 14 қыркүйектегі Қаулысы Бағдарламаның Облыс әкімі аппаратының негізгі бөлімдері: денсаулық сақтау, білім әзірлеушілері беру, мәдениет, қаржы, туризм және спорт басқармалары, ақпарат және қоғамдық келісім(келісіммен), қылмыстық- түзету жүйесі комитеті (келісіммен), әділет басқармасы (келісіммен).
Облыста АҚТҚ індетінің таралу қарқынын төмендету; Атбасар, Степногорск, Көкшетау Бағдарламаның мақсаты мен міндет- тері қалаларында АҚТҚ індетінің жаппай таралуына жол бермеу. Халықтың АҚТҚ -ны жұктыруға қатысы осал жіктерінің жастар арасынан жаңа адамдармен толығуын азайту. АҚТҚ бар адамдардың кемінде 80 проценттен контагиоздылық деңгейін төмендететін медициналық, әлеуметтік бағдарламамен қамту.
ЖҚТБ-ның алдын алу ісінде мемлекеттік органдардың, ведомстволардың, қоғамдық, үкімет-тік емес ұйымдардың күштерін бірікті- ру.
Облыстық денсаулық сақтау басқармасы.
несізгі
Облыстық білім басқармасы.
орындаушылары
Облыстық ішкі-істер басқармасы.
Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы Облыстық еңбек және әлеуметтік қорғау басқармасы.
Қылмыстық - түзету жүйесі Комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы.
Облыстық мәдениет басқармасы.
Облыстық қаржы басқармасы.
Жергілікті атқару органдары 2002-2005 жылдар Бағдар- ламаны іске асы- ру мерзі- мі Азаматтардың ата заңмен кепілденген құқықтарын қолдау және ЖҚТБ- жұғуға қатысты ең осал тұрғындар топтарын әлеуметтік қорғау бойынша шараларды лама- ның іс- жүзеге шарала- рының асыру АҚТҚ індеті мен ЖҚТБ ассоциацияланған тізбесі індетіне-эпидемиологиялық қадағалауды жетілдіру.
АҚТҚ-індетінің таралуын тұрақтандыруға бағытталған араласу жұмысын үйлестіруді, басқаруды жетілдіру.
Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі ақпаратты және білім беру бағдарламаларын ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы бойынша халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтасу.
АҚТҚ-ның бастапқы инфекциясымен байланысты медициналық және әлеуметтік қызмет көрсетулердің сапасын арттыру.
АҚТҚ жұқтыруға қатысты қатерлі мінез-құлықты топтарды азайту.
Жергілікті бюджеттің
Республика бюджетінің қаражатынан 2,87 млн.тенге соның ішінде:
қаражатынан-48,414 2002ж-0,7325 млн.тенге Қаржы- ланды- ру көзі млн.тенге соның ішінде:
2003 ж.- 0,7125 млн.тенге 2002ж.-13,104 млн.тенге 2004 ж.- 0,7125 млн.тенге және оның 2003ж.-15,82 млн.тенге 2005 ж.- 0,7125 млн.тенге көлемі 2004ж.-12,52 млн.тенге 2005ж.- 6,97 млн.тенге (млн.
тенге)
ЖҚТБ /АҚТҚ-ның тарауына қарсы іс-қимыл сектор аралық деңгейге көтеріледі. Облыста, ең алдымен адамдардың қа- уіпті мінез-құлқына байланысты іске асыру- дан күтілетін жұқпалы ауруларды азайту жөніндегі әр түрлі секторлардың іс-шараларына негізделген АҚТҚ індетінің алдың алудың икемді әрі байыпты жүйесі жасалады. Есірткімен және ЖЖБИ-мен аурушылардың есебін жүргізу тәсілдері ЖҚТБ /АҚТК-ның етек алуына қарсы іс-қимыл жасаудың басымдықтарына құрылады. Індетті бақылау алдын алу жұмыстары- ның талаптарына бағындырылатын болады. Мұның бәрі АҚТҚ инфекциясының таралуына қарсы тиімді оны дамуының шоғырланған кезеңінде ұстауға мүмкіндік береді.
нәтиже- лер
2. Кіріспе
Осы бағдарламаны әзірлеу үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы қыркүйектің 14-і қабылдаған “Қазақстан Республикасында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламаны бекіту туралы “ № 1207 қаулысы негіз болды.
1996 жылғы ақпанның 13-і қабылданған № 193 “ ЖҚТБ-нің алдың алу және онымен күрес жөніндегі шаралар жоспарының” және Ақмола облысының әкімі бекіткен Ақмола облысы бойынша осындай жоспардың қолдану мерзімі 2001 жылы аяқталды.
Ақмола облысында АҚТҚ-ның таралуына қарсы күрес жүргізу жөніндегі 1996-2001 жылдарға арналған кешенді жоспардың орындалуының қорытындысын жасау, оның облыста АҚТҚ- індетіне қарсы күрес жүйесін дамытуда оң рөл атқарғанын көрсетті.
АҚТҚ-індетінін, өсу қарқыны, еліміздің көрші Қарағанды, Павлодар, Қостанай облыстарындағыдан төмен болды. Алайда эпидемиялық жағдайдың нашарлауы, эпидемиялық процестар сипатын анықтайтын бірқатар жаңа факторлардың пайда болуы Ақмола облысы бойынша алдағы бесжылдықта жүзеге асыруға қажет шаралардың орындалуын талап етеді.
Республика Үкіметі қабылдаған АҚТҚ-ның таралуын алдын алатын стратегиялық бағдарлама денсаулық сақтаудың ведомстволық проблемасы шеңберінен әлдеқайда кең және барлық әлеуметтік / білім беру, мәдениет, құқық қорғау органдары секторларға қатысты. Ақмола облысының осы бағдарламасы тактикалық деңгейде ерекшеліктеріне бейімделген осындай мақсат пен міндеттерді көздейді. Алайда бұл бағдарлама Ақмола облысының ерекшеліктеріне қатысты әдістік деңгейде ұқсас мақсат пен міндеттерді қарастырады, бірақ бүл бақдарлама алдына тек шектеулі маңызы бар техникалық, ведомстволардың құзыры деңгейінде шешілетін ведомстволық мәселерді шешуді қоймайды.
Бағдарламада Қазақстан Республикасының Үкіметі 2001 жылғы 14 қыркүйекте қабылдаған “ Қазақстан Республикасында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы” № 1207 қаулысымен бекітілген барлық ережелер ескерілген.
3. Мәселенің қазіргі ахуалын талдау
3.1. Ақмола облысында ЖҚТБ / АҚТҚ-ның таралуымен байланысты жағдайды шолу Ақмола облысы Республиканың солтүстігінде орналасқан, оның Тәуелсіз мемлекеттер Достастығы елдерімен сыртқы шекарасы жоқ. Халқының саны еліміздегі жалпы жұртшылықтың 6 % (840 мың) құрайды.
Облыстың географиялық орналасуы, әсіресе астанаға жақындығы есірткіні тасымалдаумен қатар сату үшін де ерекше тартымды болып табылады, ал ол ел халқының есірткі саудасы мен инъекциялық есірткілерді тұтынуына, сондай-ақ жыныстық қызмет көрсету саласына,яғни АҚТҚ-ның таралуымен байланысты қызметке тартылуы ықтималдығының жоғары болуына әкеліп соғуы мүмкін.
3.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуы туралы мәліметтер Облыс аумағында 2002 жылғы 1 қаңтарға АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың саны 43 кұрады, Ақмола облысында АҚТК инфекциясы анықталған адамдардың үлес салмағы Қазақстанда анықталғандардың 1,8% аспайды.
АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың 6-уы, соның ішінде 3-і дамыған ЖҚТҚ-дан қайтыс болды. АҚТҚ инфекциясы анықталған 43 адамның 16-ы 2001 жылы айқындалды, ал 2000 жылы айқындалғаны - 7.
2002 жылдың басына АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдар Көкшетау , Атбасар, Степногорск қалаларында, бұдан басқа әр жылдары эпидүрдеске бес селолық аудандар (Еңбекшілдер, Щучье, Есіл, Зеренді, Астрахан) қосылды.
Облыстың 100 000 халқына АҚТҚ-ның анықталған сан көрсеткіші 5,1, ал республикалық көрсеткіш еліміздің 100 000 адамына 15,0 құрады.
ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес жүргізу жөніндегі Республикалық орталықтың бағалауына сәйкес әртүрлі аумақтарда АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың шынайы таралуы тіркелген көрсеткіштен ең кем дегенде 10 есе жоғары .
Демек Ақмола облысында АҚТҚ-ның шын таралуы мұнан жобамен біршама жоғары деп топшылауға болады.
3.1.2. АҚТҚ-ның таралу жолдары, мінез - құлқы қатерлі әртүрлі топтардың үлесі.
Облыста АҚТҚ анықталған жағдайлардың 90 % астамы қоздырғыш есірткі инъекцияларымен берілген, республикалық көрсеткіш - 85 %, АҚТҚ инфекциясының жыныстық қатынаспен таралуы басқа АҚТҚ анықталған жағдайлардың 7,8 % тиеді ( ҚР -7 %).
Сөйтіп, Ақмола облысында АҚТҚ жұқтырғандар арасында зерттелген жағдайлардың құрылымын ескерсек, күні бүгінге дейін елде АҚТҚ инфекциясы таралуының инъекциялық есірткі тұтынудың қауіпсіздігі мен жыныстық қатынастардың қаншалықты қауіпсіз болуына байланысты. Осы тұжырым ,ең алдымен АҚТҚ таралуының мүмкіндігін болдырмайтын немесе тым болмаса, азайтатын мінез-құлықтың неғұрлым қауіпсіз нысандарын қамтамасыз ететін алдын алу басымдықтарын айқындайды.
3.1.3. Инъекциялық есірткі тұтыну және инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында АҚТҚ таралуының себепшілері.
Облыста инъекциялық есірткілерді тұтынушылар саны 2001 жылдың аяғында - 1050 адам құрады, Атбасар қаласында 41 %, Көкшетау қаласында 20 %.
Бірақ, берілген көрсеткіштер шынайы жағдайға сәйкес келмейді. Республикада тіркелген иңъекциялық есірткілерді тұтынушылар саны 26000 адам болса, сарапшылардың бағалауына сәйкес инъекциялық есірткілерді тұтынушылар жалпы саны 25 0000-ға жуықтап келеді.
Облыста пайдаланатын басымдықты есірткі героин болып табылады, алайда бірқатар аудандарда Атбасар, Есіл, Жарқайың, Жақсы аудандарында қолдан жасалған апиын шикізаты қолданылады.
Облыста инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында АҚТҚ-ны жұқтыру көзқарасы тұрғысынан мынадай жағдайда қауіпті:есірткі инъекциясы үшін ортақ инені пайдалану;
есірткі ерітіндісін ортақ ыдыстан қайта пайдаланған инелермен алу; есірткі дайындау үрдісінде адам қанын пайдалану.
Облыста 2000-2001 жылдары жүргізілген инъекциялық есірткілерді тұтынушылар әлеуметтік сауал салулардың (30 адам) көптеген мәліметтері инъекциялық есірткіні қолдану кезінде инъекдиялық есірткілерді тұтынушылар АҚТҚ-ны болдырмаудың жолдары, АҚТҚ жыныстық трансмиссиясының алдын алу туралы инъекциялық есірткілерді тұтынушылар өте аз білетінін айғақтады.
3.1.4. Коммерциялық жыныстық қатынас және халықтың жыныстық мінез- құлқы қауыпты топтарында АҚТҚ таралуының себепшілері.
Облыста 2001 жылдың аяғында АҚТҚ-ны жұқтырған әйелдердің салмақ үлесі 16,6, алайда эпидүрдіске тартылған әйелдердің саны жыл сайын өсіп отыр: 7 әйелдің - 4 еуі (57%) 2001 жылы анықталған.
Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қауымдастығында АҚТҚ инфекциясы өсуіне қарай АҚТҚ-ның жыныстық жолмен таралуы неғұрлым артады, бірінші кезекте коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлерінің арасында.
Әйелдер арасындағы инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін есерткі сатып алудың негізгі көзі жыныстық қызмет көрсету болып табылады.
Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері ЖҚТБ/АҚТҚ мен жыныстық жолмен берілетін инфекциялар туралы хабардарлығы жеткіліксіз және тек жекеленген.
Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері тері венерологиялық диспансеріне барады.
Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері арасында (50 адам 2000- 2001 жылдары) жүргізілген сауалнама көрсеткендей, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері ЖҚТБ/АҚТК мен жыныстық жолмен берілетін инфекциялар туралы хабардарлығы жеткіліксіз, презервативті қолданушылардың пайызы (30%) төмен.
Облыста бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдар инъекциялық есірткілерді тұтынушылар мен коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері мінез-құлық қатеріне жалғасады, сонымен арнайы контингент негізінен инъекциялық есірткі тұтынатындардың қатарын толықтырады.
Облыстың пенитенциярлық мекемелерінің адамдары арасында жыныстық жолмен берілетін инфекциялар кеңінен таралуы қауіпті жыныстық мінез-құлықты көрсетеді.
3.1.5. Жастар мен АҚТҚ.
Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері мен инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатарын жастар толықтыратыны күмәнсіз. Ақмола облысында 15-20 жастағы адамдардың жалпы саны облыс халқының 20 % дан астам пайызын құрайды. Іс жүзінде осы кезде облыс халқының әр бесінші тұрғыны ЖҚТБ/АҚТҚ-ның тарауымен байланысты әлеуметтік құбылыспентарату ұрынуына дайын болуға міндетті.
Ақмола облысының ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес жүргізу орталығының Көкшетау қаласының жоғары сынып оқушыларымен жүргізген сауалнама мәліметтері бойынша 18% жыныстық қатынасқа түсіп үлгерген 890, есірткінің дәмін татқан 3 % , алкогольдің дәмін татқан 40,0 % Ақмола облыстық тері-венерологиялық диспансерінің ресми мәліметі бойынша жасөспірімдер арасында 2000 ж. мерез тіркелген. Жасөспірімдердің көпшілік бөлігі тері- венерологиялық диспансерге арыздану қолайсыз деп есептеген, жеке меншік медициналық құрылымдарына баруға басымдық береді.
Социологиялық зерттеулерге қатысқан жауап берушілердің ( ОАОО, ЖОО, Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау Университетінде 360 адам) пікірі бойынша студенттердің жеке есірткі тұтыну тәжірибесі бар, дегенмен мұндай жауап берушілердің саны еліміздің 5 облысында жүргізілген соиологиялық зерттеулердің мәліметінен ( 30 % астам) едәуір аз.
Сауалнамаға қатысқан 17-19 жастағы адамдардың ( 360 адам) 54-і (15,0%)
АҚТҚ инфекциясының берілу жолдарын білмейді, ал 35,0 % тұрақты емес әріптестермен жыныстық қатынас жасау кезінде презервативті пайдаланбайды.
3.1.6. Қорыту
Сөйтіп, қазіргі уақытта, Ақмола облысында АҚТҚ-ның инъекциялық және жыныстық жолмен таралу жолдары неғұрлым маңызды болып табылады.
Қазіргі таңда, инфекция таралуының негізгі жолы есірткі енгізілетін инъекция.
Инъекциялық есірткі тұтынуды практикаға енгізген тұрғындар тобы АҚТҚ- ның таралу тұрғысынан алғанда, оларды енгізуге қауіпті және жұқтырмау жолдары туралы түсініктері тайыз, мұның өзі олардың өкілдеріне саналы таңдау жасауға мүмкіндік бермейді. Бұдан басқа, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қауіпті жыныстық мінез-құлқын практикаға енгізген және оларда өздерін неғұрлым дұрыс мінез-құлықпен ұстауға баламалы білімі жоқ.
Көптеген кездейсоқ әріптестер мен жыныстық қатынастарға жиі түсетін адамдар тобы жыныстық жолмен берілетін инфекциялар мен ЖҚТБ /АҚТК, проблемалары туралы мағлұматтануы қанағаттанғысыз, аурудың жыныстық қызмет арқылы және АҚТҚ-ның таралуы осы топта болу қаупі күшейеді.
Облыстағы ахуалды талдау, көрсеткендей күні бүгін жастар мен жасөспірімдер арасында инъекциялық есірткіні тұтыну мен қауыпті жыныстық қатынастан бас тарту үшін санаға жетерлік уәж жоқ екенін көрсетті. Мұның өзі, АҚТҚ-ның таралуы ықтималдығын арттырады.
3.2. ЖҚТБ /АҚТҚ індетіне қарсы іс-шараларды шолу.
Облыста ЖҚТБ - мен күрестің бағыттарын айқындайтын бірқатар. Заң және нормативтік кесімдер қолданылуда. Бұл кесімдердің ішінде “ ЖҚТБ ауруының алдын алу туралы 1994 жылы қабылданған Заң, ЖҚТБ/АҚТҚ- мен күресу мәселелері “Қазақстан Республикасында азаматтардың денсаулығын сақтау туралы Заң” , Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 16 қарашадағы № 4153 Жарлығымен бекітілген. “Халықтың денсаулығын сақтау мемлекеттік бағдарламасында”, Қазақстан Республикасы Президентінің “Қазақстан Республикасында нашақорлықпен және есірткі бизнесіне қарсы күрестің мемлекеттік бағдарламасы” туралы 2000ж 16 мамырдағы № 395 жарлығында , Ақмола облысы бойынша аймақтық бағдарламалар ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу шараларын жан-жақты шараларын ұйымдастыру жөніндегі негізгі құжаттар болып табылады.
3.2.1. ЖҚТБ / АҚТҚ індетіне байланысты денсаулық аяқтауда қабылданған шаралар.
Облыста ЖҚТБ/АҚТҚ бойынша ахуалды талдау көрсетіп отырғандай, адамдардың мінез-құлқы қауыпті топтар (есірткіге тәуелді, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, осы инфекция бойынша эпидемиялық қолайсыздықты анықтайды.
Жастардың ЖҚТБ/АҚТҚ-ны жұқтыру жолдарын және оның алдын алудын жеткіліксіз білуі АҚТҚ бойынша жағдайдың әрі қарай шиеленісуінің потенциалды қоры болып табылады.
Емдеу профилактикалық мекемелерінде қан және оның құрамындағы бөліктерін құю кезінде АҚТҚ-ның таралуын ескерту айтарлық маңызды жағдай болып табылады. Осыған байланысты жасалған шаралар нақты нәтиже беруі керек.
3.2.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ таралуың алдың алу шараларының тиімділігін талдау.
Күні бүгінгі дейін пайдаланып келген АҚТҚ инфекциясының профилактикасының әдісі басқа инфекциялық ауруларға қатысты қабылданған әдістен елеулі түрде ерекшеленген жоқ. Ол АҚТҚ бар адамдарды неғұрлым көбірек анықтау, эпидемиологиялық тізбекті табу, олардың байланыстарын анықтау және эпидемиологиялық үрдіске араласу арқылы инфекцияны тоқтату әрекетімен тұйықталды.
Бүл инфекцияның бір ерекшелігі, АҚТҚ-жұғу туралы ақпарат алған сәттен бастап адам басқа адамдарға жұқтыруы мүмкін әрекеттері үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылуы ықтимал. Сондықтан, адамдар өзінің АҚТҚ-сы туралы ақпарат алуға мүделлі емес.
АҚТҚ инфекциясының есірткіге тәуелді адамдардың арасында басымдырақ тарағанын еске алғанда,оның есебі шын жағдайдың 10 %-нан аспайды, қарамастан облыстағы халықтың әлсіз тобына жету проблемасы шешілмеген.
Соған қарамастан 2001 ж. үш сенім пункті ашылып, есірткіге тәуілділер үшін шприцтер ауыстыру жүргізілгеніне. Сонымен облыстағы эпидемиологиялық қолайсыздықты анықтайтын халықтың әлсіз топтарының арасында мақсатты жұмыс (ақпараттық, психоәлеуметтік, медициналық т.б.) жүргізуге қол жеткізілмеген. Осыдан басқа, жыл сайынғы құрылымда АҚТҚ-ға өз еркімен жасырын мақсатта тексерілген адамдардың үлесі 2% аспайды.
3.2.1.2. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатерлі тәртібін төмендетуге бағытталған тәсілдерді іске асыру.
1997 жылдан бастап елде Біріккен Ұлттар Ұйымының ЖҚТБ біріктірілген бағдарламасының әрі Біріккен Ұлттар Ұйымының басқа да агенттіктерінің,сондай- ақ ”Сорос” қорының қолдауымен инъекциялық есірткілерді тұтынушылар неғұрлым қауіпсіз тәртібіне көмек көрсетуге, оларды ақпаратпен, ауыстырмалы медициналық саймандармен ,дезинфекция жасау құралдарымен , презервативтармен, психо-әлеуметтік кеңеспен қамтамасыз етугебағытталған істер жүзеге асырылуда. Облыста “Сорос - Қазақстан” қорының қолдауымен 2000ж. үш сенім пункті ашылып, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін (Көкшетау, Атбасар, Степногорск қалаларында) шприцтер ауыстырылды. Алайда, профилактикалық бағдарламамен қамту төмен деңгейде, бағаланған санның 9 пайызынан аспайды.
Облыстың барлық қалалары мен аудандарында осындай пунктер жүйесін ашу үшін денсаулық сақтау органдарының ішкі ресурстарын жұмылдыру қажет.
3.2.1.3. АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс жасау деңгейін төмендету жөніндегі шаралар.
Ақмола облысында 2000 жылдан бастап АҚТҚ инфекциясы жұққан арнайы емдеуге мұқтаж адамдар бюджет есебінен қоздырғышқа қарсы терапиямен қамтамасыз етілді. Осы мақсат үшін 2000-2001 жылдары 1 миллион теңге жұмсалды. Тік жұқтырудың алдын алу үшін дәрі-дәрмектің қажетті қоры жасалған. Отандық өндіріс интерферронның сұйық индуктормен профилактикалық курсы басталды. АҚТК, жұқтырғандардың бір бөлігі әртүрлі себептермен органдар мен денсаулық сақтау мекемелерінің рұқсатынсыз өз бетімен емін тоқтатады, немесе арнайы препараттармен емдеуден бас тартады.
Сөйтіп, мәлім болған АҚТК, инфекциясы бар азаматтардың АҚТҚ жүктемесі жоғары деңгейде қалуда, мұның өзі олармен байланыс жасаудың жоғары денгейде болуына алғышарт жасайды.Осындай жағдай бүкіл Республика бойынша қалыптасып отыр “Сорос-Қазақстан” грант қаржысы есебінен облыста жұмыс істейтін психологиялық қолдау жасайтын бағдармалар Көкшетау, Атбасар, Степногорск қалаларында тегін презервативтер беруді, шприцтермен, инелермен алмасуды қарастыруда. Бірақ АҚТҚ- инфекциясы бар адамдардың осындай бағдарлама қатысуы төмен деңгейде қалып отыр.
3.2.1.4. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы мен бақылау жөніндегі іс-шаралар. Қазақстан Үкіметі 1999 жылы.
Практикалық іс-әрекет элементінің бірі ретінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қолдап отырған жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға бақылау жүргізудің синдромдық тәсілімен қаруланды.
Ақмола облысында облыстық тері-венерологиялық диспансерінің мамандары 1999 жылғы шілде - қыркүйек кезінде бірінші буындағы дәрігерлер үшін синдромдық тәсілді Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүргізуді зерттеу жөніндегі 7 аймақтық семинар өткізді, мұнда облыстың барлық аудандарындағы СДА, КВП және учаскелік ауруханалардың дәрігерлері қатысты.
Алайда облыста жыныстық жолмен берілетін инфекциялар емдеу жөнінде синдромдық тәсілді кеңінен енгізу толық жүзеге асырылмай отыр.
Бұрынғысынша жыныстық жолмен берілетін инфекциялар емдеуде ескі технология кеңінен қолдануда ол стационар жағдайында әжептәуір ресурстық шығысты талап етіп, жұқпалы аурумен сырқаттанғандардың мүддесіне қайшы келеді.
Бастапқы сифилистің халықаралық протоколдарына сәйкес осы аурулардың барлығы амбулаториялық жағдайда жүзеге асырылатын бензаттинпеницилиннің жалғыз инъекциясына мұқтаж. Бүл жағдай осал топтар өкілдерінің басым көпшілігі түратын облыстың қалалары мен аудандарында орынды.
Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар кезінде ақылы медициналық көмек алуға мінез-құлқы қауіпті топтар өкілдерінің қолы жетпейді, ал тері венерологиялық диспансері қолайсыз. ЖЖБИ- мен ауырғандардың емдеу мекемелеріне өздерінің баруына осы себептер кедергі болып табылады.
Республиканың жекелеген облыстарында сынау ретінде жыныстық жолмен берілетін инфекциялар отбасылық медицина деңгейінде емдеу оң нәтижелер берді. Халықтың мінез-құлқы қатерлі топтары өкілдеріне арналған достық сипаттағы емханасының жұмыс істеу тәжірибесі бар. Бірақ, елімізде олардың жүйесін кеңейту демеушілік ұйымдардың қаржылай қолдауын талап етеді.
3.2.2. Білім беру секторының қарсы шаралары.
Қазақстан республикасында, ЖҚТБ /АҚТҚ мәселелері бойынша жастарды оқу-ағарту мақсатында оқушыларды оқытудың бірқатар бағдарламасы, оқу құралдары бар.
Орта оқу орындарының оқу жоспарларына оның құрамдас бөлігі қауіпсіз мінез-құлық болып табылатын валеология пәні енгізілді. Әйтсе де, осы пәнді оқыту факультативтік негізде жүзеге асырылуда, ал “ЖҚТБ проблемасы, оның алдын алу жолдары” бағдарламасы бойынша арнай курсты енгізу сынып сағаттары деңгейінде қалып отыр. Мектеп оқушыларының , ОАОО, ЖОО студентерінің арасында жыл сайын іріктеп сынақ өткізу көрсеткендей , АҚТҚ- ның алдын алу жөніндегі білім деңгейі 80 % аспайды ( дұрыс жауап пайызы), мұның өзі кешіктірмей оқушылардың оқу бағдарламасына валеология пәнін енгізу қажжеттілігіне көңіл аударады.
3.2.3. Презервативтермен жабдықтау саласындағы саясат Халықты презервативтермен жабдықтау ресми түрде АҚТҚ инфекциясының таралуына қарсы іс-әрекеттің аса маңызды құралы болып танылуда . Қазіргі ережелер бойынша ел аумағында сатылатын презервативтердің гигиеналық сертификаты болуы керек. Алайда, практикада, презервативтермен жабдықтау саласындағы мемлекеттік іс-шаралар шектеулі және осы мәселе жеке кәсіпкерлік құрылымдардың қарауында қалдырылған, әйелдерге презервативтер алу мәселесі мүлде шешілмей отыр.
Қазақстан рыногында Қытайдан және Үндістаннан әкелінетін презервативтерге қол жетімді әрі арзан. Алайда олардың сапасы нашар және әдетте сертификатталмаған, негізінен тері-венерологиялық, ЖҚТБ/АҚТҚ, репродукциялық денсаулық, отбасын жоспарлау қызметтері шектеулі ауқымда жүзеге асыруда. Алайда, осы насихаттың өзі, тіпті денсаулық сақтау секторы шеңберінде де қарсылыққа ұшырауда.
3.2.4. Азаматтық қоғамның қарсы шаралары Қазақстанның бірнеше қалаларында (Алматы,Қарағанды,Шымкент, Теміртау) өздерінің жарғылық міндеті - ЖҚТБ /АҚТҚ індетіне қарсы тұру деп белгіленген бірқатар үкіметтік емес ұйымдар тіркелді.
2001 жылы Көкшетау қаласында “ Антинар “ Үкіметтік емес ұйымдар тіркелген . Алайда, бүл ұйымдар тұрақты жұмыс істемеуде, олардың АҚТҚ эпидемиясы қарсы күресуге шамасы жетпейді, жергілікті өкімет орындарымен диалог шектеулі қолданады.
3.2.5. Мінез-құлқы қатерлі топтармен жұмыс істеу кезіндегі сектор аралық араласу Қазіргі уақытта қауіпті топтармен (есірткіні инъекциялық тұтынушылар коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлері, сотталғандар) профилактикалық жұмыстың басым көпшілігі медицина мекемелерінде, құқық қорғау органдарында есепте тұрғандармен жүргізіледі. Олардың жалпы саны осы көрсетілген облыс халқы тобының 15 пайызынан аспайды.
Ал енді, облыстың 3 қаласында сенім пункттерін ашу, шприцтермен алмасу арқылы “ Есірткіден келетін зиянды азайту “ бағдарламасын инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында жүзеге асыру жөнінде тәжірибе жинақталған, ал коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлерімен жұмыс қоғамдық денсаулық сақтау күштерімен дербес, жасырын сипат алып отыр.
3.2.6. Қорыту
Қазіргі уақытта ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы қабылдау індеттің Қазақстанда таралуын тежеу міндеттерін шешуге пара-пар емес. Негізгі ресурстар осы уақытқа дейін алдын алу іс-шараларын жүргізуге емес, АҚТҚ-сы бар адамдарды анықтауға бағытталған.
Бүл ретте АҚТҚ-ға мәжбүрлеп тестілеу және АҚТҚ-ның оң нәтижесі бар жеке адамдардың құқығын нақты шектеу адамдардың өзінің АҚТК. мәртебесі туралы білмеуі, оларға заң алдындағы жауаптылықтың қосымша ауыртпалығы жүктеледі.
Денсаулық сақтау органдарының әсіресе қауіпті топтардағы (есірткіге тәуелді, коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлері, жыныс арқылы берілген ауру адамдар) жұмысы олардың өкілдерінің мінез-құлқын қауіпсіз түріне елеулі өзгертуін әлі де болса қамтамасыз, еткен жоқ.
Білім беру секторының жастар арасында АҚТҚ жұқтыруды болдырмай, салауатты өмірді қалыптастыру жұмысы шектеліп, оқу орындарындағы факультативтік оқу сағаттары деңгейінде жүргізіледі.
Нашақорлықтан немесе тұрақты жыныстық қатынастардан толық бас тарту доктринасы қауіпті топтардың арасында табысқа жетпей отыр. Мұның өзі осы контингентті тиісті шаралармен қамтамасыз ету мүмкіндігінің болмауына әкеп соғады. Бүл АҚТҚ-ның әрі қарай тарауына жанама эсер етеді.
Мінез-құлқы қатерлі халық топтарына қатысты заңдардың жалпы ырықтандырылуына қарамастан, қабылданған практика ең жақсы күйінде оларға шыдамдылық көрсетуге бағытталған, бірақ олардың құқықтарын қорғау жөніндегі шаралар емес.
Сонымен бірге облыста зиянды төмендету стратегиясы аз көлемде жүргізіледі. Осының бәрі топтар өкілдерінің қауіпсіз'өмір салтын жүргізуге эсер ету мақсаты бар білім беру бағдарламаларына,ақпараттарға, консультатцияға қол жеткізуін шектейді ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне тиімді шара қолдануға қажет түрде жұмылдырылмаған әртүрлі қоғамдық қызметтердің нашар үйлестірілуі және ресурстардың жетіспеушілігі кедергі болып отыр. ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы денсаулық проблемасы секілді қаралуы жалғасуда, дегенмен ЖҚТБ/АҚТҚ-ға қарсы түру қазіргі уақытта медицина қызметінің мүмкіншілігі шектелгендіктен, адамдардың мінез-құлқын өзгертуге құрылуда.
4. Бағдарламаны іске асырудың мақсаты және оның міндеттері 1-мақсат. Облыста АҚТҚ инфекциясының таралу қарқынын төмендету, АҚТҚ инфекциясының Атбасар, Степногорск, Көкшетау қалаларында шоғырлануына жол бермеу. АҚТҚ-ны жыныстық жолмен жұқтырған адамдардың үлесі жұқтыру жолдарының құрылымында 20% аспауы тиіс, АҚТҚ-ньң инъекциялық есірткі тұтынушыларының арасында 5 % аспауы тиіс.
2-мақсат. Халықтың инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және ҚЖҚҚ топтарының АҚТҚ-мен жұқтыруына қатысты осал топтардың жастар арасындағы жаңа адамдармен толығуын азайту, жастардың қауіпті жыныстық тәртібін кеміту.
3-мақсат. АҚТҚ-сы бар адамдардың кемінде 80%-ын олардың ықтимал байланысы деңгейін төмендететін медициналық және әлеуметтік бағдарламамен қамтамасыз ету.
Міндеттер:
профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үлесін олардың 50 % - на дейін арттыру;
профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері үдесін олардың бағаланатын санының 50%-на дейін арттыру ;
індет шоғырланған (инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері) топ өкілдерінің өз еркімен жасырын негізде консультация және тестілеу алуы үшін қаралуын олардың бағаланатын санынан 50 пайызға дейін арттыру;
мінез-құлқы қатерлі қоғамдастық өкілдерінің қан және тін өткізуге рұқсатын шектеу.
Барлық жерде ұйымдастырылған ұжымдарда “ ЖҚТҚ/АҚТҚ проблемасы, оның алдын алу “ білім беру бағдарламасынын жүзеге асыру. Қауіпсіз жыныс қатынасы мен есірткісіз өмір сүруді көпшілікке түсіндіруге бағытталған жастар саясатын әзірлеу және жүзеге асыру АҚТҚ-сы бар адамдарды ақпаратпен, психологиялық қолданумен, презевативтермен,отбасы құруды жоспарлау бағдарламаларымен қамтамасыз ету АҚТҚ-сы бар адамдардың әлеуметтік бейімделу мәселерін шешу, ЖҚТБ/АҚТҚ салдары ауыртпалығын азайту;
Қоздырғыш жүктемесінің азаюын қамтамасыз ету.
5. Негізгі бағыт және бағдарламаны іске асырудың тетігі.
5.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның проблемасы және құқық қолдану практикасына байланысты құқықтық қатынастар бойынша заңнамалық базаны жетілдіру, мінез-құлқы қатерлі және АҚТҚ- сы бар адамдардың конституциялық кепілдік берілген құқықтары мен бостандықтарын қорғау.
Құқықтық және құқық қорғау факторларының басымдық іс-шаралары мыналар болуы тиіс.
мінез-құлқының қатері жоғары топтарға қатысты полиция қызметін тек шектеуші практикада ғана емес олардың заңды құқықтарын қорғауға бағыттау;
олардың мінез-құлқының ықтимал қатерін ескере отырып, бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдарды ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикалық бағдарламаларымен қамтамасыз ету ;
5.2. Мемлекеттік құрылымдар, азаматтық қоғамдар және халықтың мінез- құлқы қатерлі топтарының арасында түсінушілік пен қолдау қатынастарын қалыптастыру.
Қазіргі уаққыта ЖҚТБ/АҚТҚ бойынша эпидемиологиялық қолайсыздықты негізінен есірткіні инемен қабылдаушы және жыныстық өмірдің тәртіпсіз түрімен айналысатын адамдар айқындайды. Алайда, халықтың осы топтарының өкілдері білім беру және ақпараттық бағдарламалар алмайды. ЖҚТБ/АҚТҚ және оның профилактикалық жолдары туралы сауаанз болып қалады және мінез-құлқын саналы түрде өзгерте алмайды.
Жергілікті жерлердегі мемлекеттік басқару органдарына:
басым топтардың өкілдерінің қатерлі мінез-құлықты азайту жөніндегі сындарлы бастамаларын мемлекеттік қолдау мен ынталандыруды күшейту, қоғамдық бірлестіктер мен халықаралық ұйымдарды тартып, әлеуметтік бейімделу көмегін көрсетуге бағытталған мемлекеттік органдардың басым топтардың өкілдерімен ынтымақтастығы ;
мінез-құлқы қатерлі адамдармен тікелей қатынас жасауға арналған құрылымдарды халықтың тиісті топтарына жақындату мақсатында, психологиялық- әлеуметтік қолдау көрсету функцияларымен бірге шприцтер және қажетті ақпараттармен жабдықталған сенім пунктерінің жүйесін дамытуы;
қолда бар өндірістік аландар мен персоналды пайдалану есебінен барлық мемлекеттік емдеу – профилактикалық ұйымдарда, сондай-ақ емдеу - профилактикалық ұйымдардан тыс инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін сенім пунктітерін ашуы;
жергілікті әлеуметтік қызметтер, сондай-ақ ЖҚТБ профилактикасы және есірткіге қарсы күрес қызметтерінің қызмет басымдықтары ретінде инъекциялық есірткілерді тұтынушылар инъекциялық есірткілерді тұтынушылар дала жұмысын жүргізу, ішкі еңбек ресурстарын қайта бөлу есебінен осы қызмет түрімен айналысатын қолда бар бөлімшелерді нығайтуы ;
жұртшылықты халықтың мінез-құлқы қатерлі топтарына арналған профилактикалық бағдарламаларды қолдауын қамтамасыз етуге жұмылдыруы;
инъекциялық есірткілерді тұтынушылар, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері халықтың басқа да осал топтарында ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы саласында жұмыс істейтін үкіметтік емес ұйымдармен, халықаралық ұйымдармен және жергілікті үкіметпен ынтымақтастық жасауы;
АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс орнату;
оларды АКДГҚ індетінің профилактикасы жөніндегі жұмыстарға тартуы;
Көпшілік акциялар, соның ішінде АҚТҚ жұктырған және ЖҚТБ- мен ауыратындардың пайдасына қайырымдылық акцияларын жүргізуге ;
Басымдық тәртіппен АҚТҚ жұқтырғандарды жұмысқа орналастыруға және тұрмыстық жайластыруға, өздерінің істерін бастау үшін олардың отбасыларына шағын несиелер беруге көмек көрсетуі қажет.
5.3. Білім беру бағдарламаларын өмірге енгізу және қатерлі өмір салтын жүргізудің қауіпті екендігін түсінуге пара-пар ЖҚТБ/АҚТҚ проблемаларын дұрыс қабылдауға эсер ететін ақпараттық орта құру.
Ақпаратттық білім беру қызметі АҚТҚ жұқтыруға кедергі болатын халықтың мінез-құлқының стереотипін қалыптастыруға жеткізуі тиіс.
Оны іске асыру үшін :
жалпы білім беру мектептерінің, бастауыш, орта және жоғары кәсіби оқу орындарының, сондай-ақ КР Қарулы күштері мен Ішкі Істер Министрінің жеке кұрамын есірткі тұтыну, ЖҚТБ/АҚТҚ және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы жөніндегі мәселелерді оқу жоспарына міндетті түрде енгізу ;
ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы мәнісінде қауіпсіз өмірдің мәселелерін мектептен тыс оқытуды дамыту ;
АҚТҚ профилактикасының білім беру бағдарламасының ондағы көрсетілген тақырыпты терең пысықтап, толық көлемде орындалуын қамтамасыз ету. Оқыту нәтижелерін нақты білім деңгейінің, ниетінің және мінез-құлқының өзгеруі көрсеткіштері бойынша ғана бағалау ;
Прогрессивті жұмыс нысандарын енгізу жолымен ақпараттарды жеткізу сапасын жақсарту (сахналық қойылымдар, рөлдік ойындар,”тең-теңімен” қағидаты бойынша оқытудың интерактивтік әдістері және басқалар);
облыс тұрғындары үшін тиісті ақпаратқа қол жететіндей (қазақ және орыс тілдерінде) ,көпшілік оқырмандарға арналған ақпараттық материалдарды әзірлеуді және басып шығаруды қамтамасыз ету;
жастардың назарын ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы түру қажеттілігіне аудару, ЖҚТБ, АҚТҚ-ға қарсы тұру ұранымен мәдениет және спорт саласында жастар арасында көпшілік іс-шараларын жүргізу ;
“Есірткісіз өмір” жастар науқанын өткізу. Жастар арасындағы беделді адамдарды, бәрінен бұрын өнер қайраткерлерін, спортшыларды жұмылдыру ;
ЖҚТБ/АҚТК-ға қарсы күресті насихаттау үшін жастар ұйымдарын және жастардың жиналатын орындарын пайдалану;
отбасылық қатынастарды нығайтуға бағытталған моральдық және этикалық кұндылықтарды насихаттауға көмек көрсету;
педагогтар мен ата-аналар үшін оқыту семинарларын, тренингтер өткізу;
жастар арасында презервативті насихаттауды қамтамасыз ету, жастардың презервативке қол жеткізуін арттыру ;
мінез-құлқы қатерлі адамдар үшін тазалық - ағарту әдебиеттерін жеткілікті көлемде жеткізу, жиналу орындарында көрнекі үгіт құралдарын орналастыруды ұйымдастыру қажет.
5.4. Медициналық қызметті, медициналық және тазалық мақсаттағы бұйымдардың сапасын бақылауды, ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты ахуалды бағалау мен мониторингін ұйымдастыру.
Денсаулық сақтау басқармасына:
Облыстық тері-вендиспансерінде, облыстық наркодиспансерде, қалалық және аудандық емдеу-профилактикалық мекемелерінде сенім және шприцтер алмастыру пунктерін ашу, АҚТҚ көзқарасынан алғанда, оларды қауіпсіз енгізу әдістеріне, есірткіні инъекциялық қолданатын адамдарды оқыту жөніндегі шараларды қабылдау, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар тазартылған бір жолғы шприцтермен, инелермен, презервативтермен, дезинфекциялау құралдарымен жарақтандыруды ұйымдастыруы;
инъекциялық есірткілерді тұтынушылар пен дала жұмыстарын жүргізуі және сенім пунктерінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуі ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтар қызметінің аса маңызды аясы деп есептеу, оны осы медициналық ұйымдар қызметінің негізгі көрсеткіштерін сипаттайтын есеп беру құжаттарында көрсету;
Ішкі ресурстар есебінен тері-венерологиялық диспансерлерінің жұмысын қайта құру, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар , коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері және жыныстық мінез-құлқының қатері жоғары халықтың басқа да санаттарын одан гөрі қауіпсіз жыныстық мінез-құлқына көмек көрсетуге бағытталған жұмысын қайта бағдарлауы;
халықтың осал топтарының өкілдерін ақпараттармен, жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, және ЖҚТБ/АҚТҚ бағдарламаларымен, презервативтермен қамтамасыз ету жөніндегі профилактикалық жұмыстарға тері- венерологиялық қызметіне иек артыуы , осы қызметті диспансерді қызметінде көрсетуі және осы ұйымдардың жұмысын бағалаған кезде олардың түйінді көрсеткіштерінің бірі ретінде пайдалануы ;
ішкі ресурстар есебінен тері-венерологиялық диспансерде инъекциялық есірткілерді тұтынушылар .коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, еркектермен жыныстық қатынас жасайтын еркектер және халықтың басқа да осал топтары үшін осы контингентер үшін қолайлы шарттарды (жасырын, амбулаториялық,жедел ем тағайындау және ауруды қарауды синдромдық көзқарасты пайдалану) кепілді көлемде тегін медициналық көмекпен қамтамасыз ете отырып, достық сипаттағы емханаларын( кабинеттерін) ашуды қамтамасыз етуі;
жыныстық жолмен берілетін инфекциялар ауруларына медициналық көмектің кепілді көлемі шегінде барған орны бойынша кез келген ұйымның емдеу желісінде ем белгілеу мүмкіндігін қамтамасыз етуі;
қан қүю қызметінде ерікті тегін донорлық салымды арттыру. Мінез-құлқы қатерлі топ өкілдерін шектеу мақсатында ақы төленетін донорларға қойылатын талаптарды қайта қарау;
қан құю үшін оларды шектеу жағына қарай көрсеткіштерді қайта қарау, жасанды қан алмастырғыштарды пайдалануды кеңейту;
АҚТҚ-сы бар адамдарға кедергісіз медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз ету;
ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтармен емдеу мекелелерінде АҚТҚ жұқтырғандарға психологиялық- әлеуметтік қолдау көрсету жүйесін дамыту, медицина қызметкерлерін оны өткізу әдістемесіне және техникасына дайындау ;
тері-венерологиялық және наркологиялық диспансерлерде, психикалық денсаулық орталықтарында жасырын тестілеу және консультация беретін кабинеттер желісін кеңейту;
құпиялық және жасырындық негізде АҚТҚ індетіне және ЖҚТБ ауруына халықты тегін диагностикалауды қамтамасыз ету;
мамандарды, соның ішінде мінез-құлқы қатерлі тұрғындар топтарының өкілдерінің өздерін және АҚТҚ-сы бар адамдарды тестілеуге дейінгі және одан кейінгі консультацияға даярлау ;
оны жұқтыру көзқарасымен алғанда, қауіпті мінез-құлықтың өзгеруіне қадағалау жасап, АҚТҚ жұқтырылуна эпидемиологиялық бақылау енгізу;
қоздырғышқа қарсы емдеумен қамтамасыз ету үшін басым контингенттерді айқындау, АҚТҚ-сы бар адамдарды қолдауға ресурстарға сәйкес қоздырғышқа қарсы препараттармен қамтамасыз ету ;
жергілікті атқарушы органдармен ынтымақтастықта АҚТҚ жұқтырған жүкті әйелдер мен балаларды этнотроптық емдеу үшін ( ретровир, ламивудин, криксиван және т.б.) емдеу-профилактикалық мекемелерін дәрілік препараттармен қамтамасыз етуі қажет.
5.5. ЖҚТБ/АҚТҚ жөніндегі алдын алу бағдарламаларын басқаруды, үйлестіруді және орындауды ұйымдастыру.
ЖҚТБ/АҚТҚ таралуына қарсы тұрудың тиімді бағдарламаларының көпсекторлы сипатта болуы үшін денсаулық сақтаудың орталық атқарушы органы мынадай басым бағыттарда хатшылық рөліне шығуы тиіс;
әртүрлі деңгейдегі мінез-құлқы қатерлі топтар арасында ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасының бағдарламасын әмірге енгізу жөніндегі үйлестіру комитеттерінің практикалық қызметін қалыптастыру және қамтамасыз ету ;
жергілікті деңгейдегі үйлестіру комитеттері әкімшілік аумақтық құрылымдағы әкімдердің жанында құрылады.
Жергілікті үйлестіру комитеттерінің құрамына мүдделі ведомстволардың өкілдері кіреді, биліктің өкілді органдарының депутаттары, үкіметтік емес ұйымдардың белсенділері, шығармашылық зиялылар ;
үйлестіру комитеті төрт техникалық топ құрайды:
құқық қатынас және құкықты қолдану практикасын талдау және жетілдіру жөніндегі топ;
ақпарат және білім беру мәселелері жөніндегі топ; экономикалық мәселелер Тиісті аумықтарда ЖҚТБ/АҚТҚ індетінің таралуы мен салдарын бағалау әрі болжау жүргізуге және техникалық ұсыным әзірлеуге жауапкершілік техникалық топтарға жүктеледі.
6. Қаржыландырудың қажетті ресурстары және көздері Бағдарламаны қаржылық қамтамасыз ету облыстық және жергілікті бюджеттер қаржылары есебінен жүзеге асырылады.
Бағдарламаның жекелеген іс-шараларын іске асыру барысында республикалық бюджеттің қаржы ресурстары, сондай-ақ донорлық ұйымдардың ресурстары және жеке сектордың ресурстарын жұмылдыру қажет.
2002 жылдан бастап алдағы жылдардағы шараларды іске асыру үшін қажетті жергілікті бюджеттер қаражатының көлемін тиісті қаржы жылына бюджетті әзірлеу кезінде атқарушы органдар айқындайды.
Болжамдық қаржылық шығындарға аяқталу мерзімі 2005 жылды есептегенде тиісті жылға мемлекеттік бюджетті қалыптастыру кезінде түзетулер енгізіледі.
5 жылға арналған басым міндеттерді шешу үшін қажетті қаржы шығындарының көлемі 51,284 миллион тенге, соның ішінде:
Қаржыландыру көлемі,млн. тенге Шешілуге тиісті міндеттер Қаржылан-дырудын қажетті көлемі, Млн.
тенге
Қо- сым- ша
Жер- гілік ті жұ- мыл- дыру Респуб- лика- лық бюджет қа- жет бюд- қар- жы- лан- ды- ру көле- млн.
тен- ге 6,084 1-міндет. Профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үлесін олардың бағаланатын санының 50%-иа дей- ін арттыру 2-міндет Профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері үлесін олардың бағаланатын санының 50 % - на деиін арттыру.
3-міндет. Індет шоғырланған (инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және коммерция-лық жыныстық қатынас қызметкерлері)топтары өкілдерінің өз еркімен жасырын негізде консульта- ция және тестілеу алуы үшін қаралуын олардың бағаланатын санынан 50%- на дейін 4-міндет. Халықтың осал топтарына арналған профилактикалық бағдарлама- ларды іске асыру үшін қолдаушы қоғамдық орта құру 5-міндет. Мінез-құлқы қатерлі қоғамдастықтар өкілдерінің қан және тін өт- кізуге рұқсатын шектеу Денсаулық сақтау басқар-маларын база- лық қаржылан-дыру 6-міндет. Білім беру бағдарламаларын ұйымдастыру 7-міндет. Қауіпсіз жыныс қатынасы мен есірткісіз өмір сүрудің тапалуына бағытталған жастар саясатын әзірлеу және жүзеге асыру 8-міндет. АҚТҚ-сы адамдар отбасын қолдау бар 9-міндет. АҚТҚ-сы бар адамдардың әлеуметтік бейімделу мәселелерін ше- шуді ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтар- дың қызметінде негізгі бағыттардың бірі ретінде қосу басқарма сын база- лық қаржылан дыру 10 міндет. Қоздырғышқа қарсы ем жүргізу жүргізуге 38, 3 Барлығы:
51, 284 2, 87 48,414
7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер.
Профилактикалық шаралардың тиімділігін қамтамасыз ететін эпидемиологиялық қадағалау ұтымды болуға тиіс.
2005 жылдың аяғында қауіпсіз емес мінез-құлыққа байланысты жұқтыруды азайту жөнінде секторлық күш бірігіп нығаюға тиіс.
Оқушы жастардың (мектептер,ОАОО,ЖОО) ең кемінде 95 пайыз АҚТҚ- ның проблемалары және оның алдын алудың жолдары проблемасы туралы тұрақты білім алуы тиіс.
Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар дербес қорғау құралдарын қолдану ең кем дегенде 95 тиіс. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар бағдарламалармен бағаланатын санының ең кемінде 50 пайыз болуға профилактикалық пайызы болуға тиіс.
2005 жылға қарай есірткіні пайдаланатын жастардың саны 2001 жылғы осындай санынан аспауға тиіс.
Індеттік қадағалауды бақылаудың нәтижелері бойынша инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасындағы АҚТҚ-ның күкірт преваленттігі төмендеуі және 2005 жылға 5 пайыздан аспауға тиіс. Облыс жұртшылығының арасында АҚТҚ инфекциясын кумулятивтік айқындау 100 мың халыққа шаққанда 1, 2 аспау тиіс.
8. Бағдарламаны іске асыру жөні ндегі негізгі іс-шаралардың жоспары
8.1. Құқықтық және әлеуметтік мәселелер Іс - шаралар Аяқталу Орындау Күтілетін Жауапты- лар Қаржыландыру көле- мі мен формасы мерзімдері нәтиже көздері Республика- лық бюджет млн.тенге гілік- қр дсм Облыстық тұрақты әлеумет- тік ақпарат беру денсаулық қорғау сақтау басқарма- сы, Адамның им- мунитет тап- шылығы ви- русын жұқты- рған тұлға- ларды әле- барлық деңгейдегі әкімдер уметтік қорғау бөлі- гінде «ЖҚТБ ауруының ал- дын алу тура- лы» ҚР 1994 жылғы 5 қа- зандағы Заны- ның орында- луын бақыла- уды қамтама- сыз ету.
2002 ж.
Қауыпты әкімінің топтағы қаулысы адамда- рды азайту Көкшетау Көкшетау қа- ласының на- шақор тұты- нушыларды медициналық және әлеумет- тік реабилита- циялау үщін орталық ашу қаласы- әкімшілігі Көкшетау, Барлық тұрақты .
Жастар мен
Степногорск денгейдегі қалалары әкімдер, жасөс- пірім- әкімият- облыстық дерге тарының еңбек жә- не қаулылары Бас бостанды- ғынан айыру орындарынан қайтып кел- ген адам- дарға және жастарға әле- уметтік кө- мек көрсету.
көмек тұрғын- дарды көрсету, бас бо- станды- ғынан ай- ыру сы орында- рына н қайтып келген адам- дарға жасау Бұйрық Жасы- рын, құпия беру тері-венеро- логия диспан- серінің жаны- нан достық клиникасын және аудан- дық, қалалық емханаларда достық каби- неттерін ашу.
8.2. ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы жөніндегі ақпараттық білім беру жұмысы Маслихат Шара- лар - шешімі салауатты дың өмір сал- тын мақсат- ты қалыптас - бағыт - тыру талуы орталығы АҚТҚ/ЖҚТБ- ның, нашақорлы- қтың, жыныстық жолмен берілетін инфек- циялардың ал- дын алу жөнінде- гі салауатты өмір салтын на- сихаттау аясын- да облыстық бағ- дарламаны даяр- лау.
2002-2005
ЖҚТБ- жж.
АҚТҚ мәсе- лесі бойын- білік- тілікті көтеру, АҚТК ЖҚТБ-ның ал- дын алу және онымен күрес жөніндегі облы- стық орталы- қтың жанындағы тұрақты жұмыс істейтін семинар- ды даярлау ( со- ның ішінде аудандарға барғанда):
жұқты- рған дардың денса- улығың жақсар- ту Диагностика мә- селері бойынша жалпы профилде- гі дәрігерлерді , АҚТҚ-ның ал- дын алу, оларға .
медициналық кө- мек көрсету;
2602-2005
Кәсіби, аурухана ішіндегі АҚТҚ- ны ескерту, АПМ-да дезин- фекциялау, сте- рилизация режи- мін қамтамасыз ету жөніндегі ор- та медицина қыз- меткерлерін;
гі стоматология және тіс дәрігер- лік кабинеттер- дің мамандарын АҚТҚ-ның тік жолмен тарауын ескерту жөнінде акушер - гинеко- логтарды, педиа- торларды Санағарту ұйымдастыру- шыларын Облы- стық білім Оку- шы- ЛЫҚ сының, мыстың білім қыз- меткер - лерінің, тиім- ділігін артты- мемлекет- Жалпы білім бе- ру мектептерін- де, бастауыш, ор- та және жоғары кәсіби білім беру оқу орындарын- да» ЖҚТБ-ның проблемасын ал- дын алу жолда- ры» білім беру- багдарламасын енгізу, сол үшін:
қызмет- кер-лер жетілдіру институты сы - ның, білім кер- Білім беру қыз- меткерлерінің, біліктілігін жетілдіру курсы- на ЖҚТБ/АҚТҚ- ның алдың алу мәселесін оқыту енгізілсін;
керлер біліктілі- гін 2002 -2005 жж.
Оқу- шы –
Жыл сайын жал- пы білім беру бе- ретін мектептер- дің, кәсіптік тех- никалық мектеп- тердің, ОАОО, ЖЖО оқушыла- рын даярлау семинарлар стық сала- уатты тын қа- лыптасты- ру орта- лығы, ның облы- стық орта- лығы әдістемелік материал лыптас- орталығы, Мұғалімдерге кө- мек көрсету үшін « 100 сұрақ жауап ЖҚТҚ ту- ралы не білу қа- жет» т.б. әдісте- мелік материал даярлау ( қазақ, орыс тілдерінде);
Семинарлар, білім ұсыныстар ру мектептері жоғары сынып оқушыларының арасында «Жасөспірім жасөспірімді оқытады» ерікті қозғалысын енгі- зу.
Қауып- ру- ды азай- тып мі- нез- құлы- қты өз- герту ЖҚТБ ҚР Әділет 0,02 млн.тенге АҚТҚ- Министір- лігі алдын алу нің Ақмо- ла жөнін- дегі қыл- мыстық - Облыстық пени- тенциарлық ме- кемелерінде « ЖҚТБ-ның про- блемасы, оның алдын алудың жолдары» білім беру бағдарлама- сын енгізу. Ол үшін мына шара- деңгей- ін атқару көтеру жүйесі ларды өткізу ке- рек:
коми- тетінің
Семинар,
Әдістемелік
Iшкі-Істер
Жыл сайын Іш- кі- Істер органда- рының жеке құрамын даяр- лау;
ті топ- тың арасын- да ның ал- дын алу.
топтың
Мини- стірілі- гінің, Жыл сайын пени- кемелердің ар- найы континген- тін даярлау;
Ақмола ұсыныстар,
Лекциялық
ЖҚТБ/АҚТҚ- ның алдын алу жөніңде әдісте- мелік материал- ды әзірлеу, пени- кемелерді қамта- масыз ету;
2002ж.
Пенитенциарлық мекемелерде ҚР Әділет лігінің Қыл- шаралары тура- лы арнайы кон- тингенттің «кіру- ге» нұсқамалық енгізу.
Бірлескен
Ата- бұйрық аналар- хабар- дар- лығын Нашақорлықтың, ЖҚТБ / АҚТҚ- жөнінде нарко- логтардың, пси- хологтардың, со- циологтардың, стық ден- саулық, сы, Облы- стық Ішкі- Істер ру, заңгерлердің ка- тысуымен келесі бала- лар- ларды ұйымда- стыру.
сы, облы- стық жұмыс жүргізу Валео- ло-гия пәнін Оқу орындарын валеология педа- гогтарымен қам- тамасыз етіп, да- ярлау мектеп- терде енгізуді қамта- масыз ету Валеология ло- педагогтары гияны берудің әлеуметтік педа- гогтар- сапа- сын дың конкурсы «Ең жақсы валео- лог», «Ең жақсы гог' конкурстары- на қатыстыра отырып, валеоло- гия және әле- уметтік педагог- тардың біліктілі- гін жыл сайын растау.
Профилактика- лық жұмысты жүргізу үшін жә- не кұрамдарда, бас бостандығы- нан айырылған адамдардан жыл сайын пенитен- циарлық жүйеде еріктілерді даяр- лауды ұйымда- қалыпта- стыру Анкета- Мате- риалды ларды әзірлеу бекіту, мыстық бағдар- лама – « ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы, оның алдын алу жолы бойынша ақпарат білім бе- ру бағдарламасы- ның нәнижелігін зерделеуді мына- лардың арасын- да:
сына түзету енгізу облысы Бойынша обл.денса- улық жалпы білім бе- бастауыш орта, жоғары буын- дағы кәсіби мек- тептері оқушыла- рының, студент- терінің;
риал- ды бекіту лама - жүйесі ко- митетінің бойынша баскарма- сы обл.
ру мектептері, бастауыш орта және жоғары буындағы кәсіби сы, қыл- мектептері оқы- тушыларының;
сы, обл.
медицина қыз- меткерінің (дәрі- герлер, орта ме- дицина персона- лы);
ҚЬІЛ-
МЫСТЫҚ пенитенциарлық мекемелердің же- ке құрамы әзірдеу 2002-2005 жж.
мекемелердің ар- найы контингенті мыстық, Анкеталар Қатерлі топтар- дың адамдары (есірткіні инъек- циямен тұтыну- шылар, коммер- циялық секс кыз- меткерлері)
бекіту.
Бұйрық, 2002- 20005 жж.
Обл.ішкі- істер төтенше жағдайлар жөніндегі обл.коми- тет Әскери қызмет- шілер мен, қорға- ныс министірлігі қарулы күш- терінің, ішкі- істер төтенше жағдайлар мини- стірліктерінің ал- дын алу жөніде оқу ұйымдасты- ру:
әскери бөлімдері
10.2.
техникалық ин- ститутта;
обл. коми-
10.3.
Армияға шақыру кезіндегі жас адамдар
8.3. Жұртшылық арасындағы апараттық - ағарту жұмысы БұйрықУ'
0,6 млн.
млн.т басқармасы
Аудандық, қала- лық денсаулық сақтау бөлім- дерінің үлестік қатысуымен әле- уметтік маңызы бар аурулардың алдын алу әдеби- еттерін шығару үшін баспасөз қызметін орталы- қтандыру:
сайын
Үгіт - насихат , әдістемелік мате- риалдардың да- ярлап шығару;
т.
0,15 млн.
т
Санитарлық - ағарту материал- дарын халықтың әр түрлі тобы үшің көбейту Халықтың ақпарат алуын қоғамдық арттыру келісім ЖҚТБ/АКТҚ- тың,нашақорлы- қтың ЖЖБИ ал- гі мәселені жари- ялау үшін мемле- кеттік тапсырма- ларда тегін эфир- лік уақыт және газет жолдарын көздеу ''мемлекет - тік БАҚ қыз- метін үйлесті- Облыстық ақ- парат және Халық арасында ның таралуын ес- керту жөніндегі бағдарламаны жүзеге асыруды ақпараттық қам- тамасыз ету жөнінде бұқара- лық ақпарат құралдарында мониторинг ( бағалау өткізу)
2002-2003
АҚТҚ мәселері семинар- ақпарат және журналис - тердін ла - ды- руды қа- жет ет- пейді басқармасы, ақпарат- тығын көтеру ның, алдын алу- ды наихаттау мә- селелері бойын- ша семинарлар оқуына бұқара- құралдары бас- шыларының, журналистердің қатысуын қамта- масыз ету Дайын- дау назарын кәсіп экономика және шағын проблема - рын бизнесті ларына қаржы - дамыту аудару ландыру Халық тұтына- тын өнеркәсіп товарларын шы- ғару кезінде, шы- ғарылатың өнім- нің 10% ЖҚТҚ /АҚТҚ, нашақор- лықтың алдын алу шаралары ту- ралы көрнекті үгіт материалда- рын орналысты- ру үшін пайдала- нуды ұсыну Елімізден Обл.туризм және спорт тыс жерге баратың көлік бақылау адамдардың комитетінің тылығын шаралары бой- ынша елімізден тыс алыс жолға жүретін тури- стермен, жүргі- зушілермен нұсқаунама жүр- гізу млн.т.
бойынша ақпа- раттық негіз кұру өмір салтын қалыптасты- ру орталығы, ЖҚТБ обл.
2003ж.
Бейнеролик дай- ындау (30 се- кундтан 4), жы- лына бір рет ай- ырбастау х 4 2004ж.
2005 ж.
облыстық са- лауатты өмір салтын қа- лыптастыру 2005ж.
2006ж.
Көмекші құрал- дарды дайындау және сатып алу (көрнекі құрал- дар жабдықтар)
2007ж.
2002-2005 жыл сай- ын 0,4625 Кинотеатрлар- мен жергілікті телевидение, ра- диоканалдарын- Обл.телера- дио-компа- ния, облы- да бейнефильм- дермен аудиоро- ликтерді ұйым- дастыру үшін кө- бейтіп тарату мәдениет АҚТҚ орта- Видео Радио 0,375 м.
0,8 мың.
ОБББ
/ОДСБ
/ОМБ
ЖҚТБ/АҚТҚ проблемалары бойынша оқушы- лар мен оқыту- шылар үшін се- анс - лекциялар даярлап, өткізу 0,05 0,05 Кесте Халықты тандыруды лан- ды- проблемалары, нашақорлықтың алдын алу жөнін- де тұрақты жұ- мыс істейтін көр- ме, кітапханалар- да оқырмандар конференциясын облыстық мә- дениет ЖҚТБ облы- ғы ды, жалпы білім беру және басқа ЖҚТҚ/АҚТҚ бойынша жыл- жымалы плакат- тардың көр- месін, көрнекі үгіт құралдарын Әкімдер Қалалар мен, аудандардың әкімдері Денсаулық сақтау мекеме- леріне жаппай бой көрсетуді өт- кізу үшін орын беруге жағдай жасап, көмек көрсету і ның алдын алу- дың дәстүрлі емес әдістерін насихаттауды да- мыту;
Жастар -
13.1.
Суреттер мен плакаттардың конкурстары;
Жастар-
13.2.
Жастардың ең жақсы дискоте- касына конкурс;
назарын ауда-
13.3.
Салауатты өмір салтын насихат- тауға, ЖҚТБ /АҚТҚ-ның ал- облыстық, спорт және туризм дын алуға ар- налған әртүрлі спорттың түр- лерінен жарыс өткізу;
обл
13.4.
Жастардың акци- ясы, қойылым- дар, фестиваль- дар Облыстық мә- білім басқар- масы Облыстық,
13.5.
«СӨС насихат- тау, ЖҚТБ /АҚТҚ-ның на- шақорлықтың ал- дын алу туралы»
театр қойылымы- на конкурс
13.6.
Мектептер, жоға- ры оқу орында- рындағы «ЖҚТБ-ға қар- сы» эстафетала- ры обл. денса- обл. білім 2004 ж.
Облыстық ең- бек,
« Мен сенімен біргемін» әле- уметтік кітапха- жұмыспен қамту наны ұйымда- стырудың жоба- сын әзірлеу.
және туризм
Әкімиаттар, 2003, 2005 ж ж.
обл.білім
Қиын жасөс- пірімдермен жұ- мыс ұйымдасты- ру жөніндегі ба- лалардың аула клубтарына кон- курс жариялау және оларға қол- дау жасау Мақсатты Бағыт - талған дайындау Баланы дүниеге келтіру жасын- дағы әйелдермен лекция оқуды ұй- ымдастыру :
лан - ды-
16.1.
Некеге отыра- тын жас адамдар- мен;
2002-2005^
16.2.
жыныстық қаты- нас арқылы циямен ауыра- тындармен Сенім пунктері, шприц айырба- стау коммер- циялық секс Қатерлі топтың циялық тұтыну- шылары, ком- мерциялық жы- ныстық қатынас қызметкерлері), тұлғаларымен жеке санитар- лық - ағарту жұ- мысын жүргізу кер - лері- нен во- лонтелер Пресс - релиз Емдеу проф. Ме- кемелерінің, білім беру, ве- домствалар, әкі- миаттар басшы- ларының ЖҚТБ /АҚТҚ бойынша жағдайы туралы ақпараты.
2002-2004 қалалары - 0,05 млн.
ның, Щучье,
Атбасар, Есіл аудандары - әкімиаттары Көкшетау, Степ- ногорск, Атба- сар, Щучье, Есіл қалаларының ор- талық көше- лерінде, вокзал- дарда және басқа да халы- қтың жиналған жерлерінде лы көрнекі үгіт құралдарын дай- ындап, орнала- стыру, (жайма тақта және т.б.)
ЖҚТБ-ға 1,52 млн.
қарсы бағдарла- ма 0,380 шарала - Дүниежүзілік күндерге ар- налған шаралар- ды даярлап өткі- зу :
шоғырла - нуы қалыптастыру
20.1.
ЖҚТБ- мен күрес;
облыстық -
20.2.
ЖҚТБ-дан қай- тқан адамдарды еске алу өмір салтын қалыптасты - АҚТҚ- инфекци- ясының пробле- маларын социо- логиялық зертте- уді ұйымдасты- ру және өткізу:
Санитар- лық- азарту бағалауы
21.1.
халықтың жи- налған жерлерін- де жылдам сұрау өткізу ( ав- товокзал, шашта- раздар және т.б.)
2002-2005/
ЛЫҚ-
21.2.
ЦВИАРН ересек- тер үшін қабыл- дау - бөлуші Волонтерл Сан. азар- арды әдебиетін Облыстық ор- талығы даярлау қолдау ландыр уды қа- ЖҚТБ-ға , на- шақорлыққа қар- сы шараларды жастар арасында өткізу жөнінде кеңес беру ( КВН, викторина- лар, ток-шоу, дискотекалар т.
б.)
8.4. Қатерлі мінез - құлықты контингенттердің арасында АҚТҚ-ның та- ралуын ескерту жөніндегі шаралар «СО- РОС- Қаза- қстан»
қорының
Есірт- кінің зи- яндылы - ғын азай- ту бағдар- ла - масы ның қа- терлі руы н гранты « Есірткінің зи- яндылығын азай- ту» бағдарлама- сы бойынша Көкшетау, Атба- сар, Степно- горск қалаларын
- да сенім пункт- тері және шприц- термен алмасу шегінде « СО- РОС-Қазақстан»
қорымен бірлесе жұмыс істеуді жалғастыру.
Аудандық, қалалық 6 млн.
084 мың ны қатер- лі жұқты- 3,084 млн.тен- 3,0 млн.
« Әрбір аудан ор- талығында, Степ- ногорск қаласын- да инъекциялық есерткі тұтыну- шылар үшін сенім және шприцтермен ал- масу пунктерін ашу.
лан – ды- дын алу- да мемле- кеттік ор- гандарға ықпал ның, наша - қор- лықтың, жыны- стық жолмен дын алуды өзінін мақсаты деп қойған қоғамдық бірле- стіктердің қа- лыптасуын қол- дауды қамтама- Аудандақ, АҚТҚ жоғары жұқтыру қатері бар адамдарды әлеуметтік қол- дау бағдарлама- сын жасау Әкім Аудандақ Мақсат- бағыт- жұмысты Қызметтеріне ақы төлей оты- рып, есірткіні тұтынудан бас тартқан адамдар- дың ішінен ерік- тілерді тарту жұ- мысын қамтама- қамтама- сыз Тапсырыс Диагно- сти каны дегсаулық қамтама сыз ету Кіші дәреттен есірткіні табу үшін барлық нар- кокабинеттерді, облнаркодиспан- серді экспрес тест-жолдары- мен қамтамасыз «Дәрі -Дәр- мек», қамта- масыз ету.»
Дәрілік
Заттар
Сапасыз өнімдер- ді сатуға жол бер- меу Презервативтер- дің сатылуын әр- дайым қадағала- уды, олардың мемлекеттік сер- тификаттаудан өтуін қамтама- сыз еру орталығы», РНҚҚ Ақмо- ла облыстық филиалы Даладағы 0,8 млн.
ны жұқтыру қатерін төменде- ЖҚТБ, обл.
тері- венер.
диспансері
Мінез-құлқы қа- уыпті адамдар- дың жиналға жерлерінде, оларды АҚТҚ- дан жыныстық циялар ақпарат- тық материал- дармен, қорға- ныс құралдары- ету.
Грантқа тапсырыс обл.нарко Метадон терапи- ясы тәжірибелік бағдарламасына қатысу үшін тә- жірибенің қолда- уын зерделеп, грант жасау.
рын кө- мек көр- сетуді
- сыз ету
Сенім телефоны- мен инъекция- лық есірткілерді тұтынушылар жасырын кеңес беруге қол жеткі- зуді қамтамасыз Жыныстық жол- мен берілетін ин- фекциялармен обл.тері- венерология - ауыратындарға қол жететін, ақы- сыз, жасырын көмек көрсетуді лық диспан- сері Тест Ағарту сапасын бақылау Бақыла- уы - нан бұрын жә- не одан кейін се- минар Тест бақылауы- нан бұрын және одан кейін дын алу шарала- ры туралы қа- уыпті мінез- құлықты адам- дардың білімін Отбасын жоспар- лауға, АҚТҚ жұқтырғандар- дың, жүктілігін тоқтауы және есірткіге тәуелді әйелдерге, олар- дың, еркімен те- гін негізде АҚТҚ-ны тік жұқтырудың ал- дын алу үшін қызмет көрсе- туді ұйымдасты- Қауіпті топтарда таралуын зерделеу Эпидемиология- лық жағдайға байланысты ха- лықтың жекеле- ген топтарында шолғыншы эпи- демиологиялық қадағалауды ен- гізу.
8.5. Медицина ұйымдарындағы,халыққа тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындарындағы АК,ТҚ- инфекциясының алдын алу шараларының Емдеу профмеке- мелерінде індет- ке қарсы тәртіп- ті орындау үшін, Жыл жергілік- ті бюд- Ауруха- на ішін- де АҚТҚ
- дың ал- дын алу жеттер- ге бөлі- нетін қаржы аясында соның ішінде АҚТҚ жұқты- рғандарға ар- найы көмек көр- сетілетіндерге жағдай жасау.
нитарлық эпид. станци- ясы Аурухана ішінде рғандарға меди- циналық көмек көрсету үшін госпиталь база- ларын қамтама- сыз ету:
Қорғаныш киім- дерінің жинақта- рымен және қо- рамды қорға- ныш құралдары- бюджет- терге дың ал- бөлі- Стерилдейтін жабдықпен;
Медициналық;
аспаптармен;
ж.ж.
Дезинфекциялай- құралдармен;
ЖЖ.
де АиВ- тің тара- луына қан орталығы Қарсы шаралар Инфекциялық, наркологиялық, тері-венерологи- ялық мекемелер үшін бір рет қол- данатын аспап- тардың қорын:
инелер, шприц- тер қан қүю жүй- есін жасау Донор қанының қауыпсіздігін Гемот- рансфуз ия кезін- де
-ды бол- дырмау ақысыз негізде донорлардың са- нын көбейту;
жұмысыз адам- ды донорлыққа тартпау;
донорлар қанын ұқыптылықпен сұрыптап алу;
қан қызметінің стандартын орындау.
Медици- на кер лерінің обл.сан.эпид.
стан.обл.
Дезинфекция- лық стерилиза- ция тәртібі және АҚТҚ-ны кәсі- би, аурухана ішінде жұқтыру- дың алдын алу бойынша ЕПМ меткерлерін жыл сайын атте- стациялау.
Жоспар - кесте санитар.
АҚТҚ-ны жұқтыру - ды ескерту эпид.
станцияы
Барлық меншік түрлеріндегі тұр- мыстық қызмет көрсету (шашта- раз т.б.) мекеме- лерінде дезин- фекциялық стериализация- лық тәртіпті ұстауға мемле- кеттік санитар- лық қадағалауды жүзеге асыру
8.6. Диагностика және АҚТҚ инфекциясы бар адамдарды емдеу Норматив тік актінің жобасы ЕПМ — ді қар- жылан – дыру ба- засының ҚР Үкіметінің «Тегін медицина- лық көмек көрсе- тудің кепілді көлемін бекіту туралы» 2001 жылғы 2- қаңтар- дагы № 135 қа- улысымен көз- делген көлемде тегін негізде АҚТҚ инфекция- сы бар адамдар- ды амбулатория- ларда, арнайы ауруханаларда жатып емделу жағдайында ем- деуді қамтама- сы бар әйелдер- ге аяғы ауыр, босану кезінде, сондай ақ АҚТҚ инфекциясы бар әйелдерден туған балаларды этиотроптық ем- деуді бірінші ке- зекте қамтама- облы- тік ак- тінің жо- басы орталы- ғын базалық қаржы- лан - Этиотроптык ем- деуге мұқтажды- ғы анықталған 17 жасқа дейін және осы жасты қоса есептегенде балалар мен жасөспірімдерге 2002ж.- 2,0 млн.
АҚТҚ-сы бар мұқжат адамдар- дың ең кемінде 80 пайызына Тік ак- этиотроптық мо- нотерапияны млн. тен- 2005 ж,- 5,0 млн.
Барлы- ғы :
14,3 млн.
Психо-әлеумет- тік кеңес беру ка- бинеттерін ашу :
басқармарсыа обл.наркодис- пансерде обл.тері-вендис- обл.перинатал- дық орталықта Көкшетау қала- сының консуль- тативно-диагно- стикалық емха- насы Степногорск қа- ласының КДЕ-сы Щучье қаласы орталық аудан- дық емханасы Орталық – танды- рыл – ған қор
4.1млн.т.
1.1млн.т.
ЖҚТБ орталығы зертханаларын және оның фили- алдарын АҚТҚ диагностика бой- ынша жоғары се- зімтал төрт ұр- пақ тест - жүй- есімен қамтама- Диагностика им- мунофермент- тілік зертхана үшін зертхана- лардың филиал- дардың қазіргі аспаптармен жабдықтау Облыстық ЖҚТБ ор- талығы зертханасын қайта жабдықтау Орта- лық - танды- рыл- ған қор 44 лама 2003 ж.
ПЦР-диагностика- сын енгізу жолымен АҚТҚ инфекциясы диагностикасының сапасын көтеру
8.7. Бағдарламаны үйлестіру және оның орындалуын ұйымдастыруды қам- тамасыз ету жөніндегі шаралар Аудандар мен , Бағдарла- қалалардың маның орындалуын қамтамасыз ЖҚТБ-ның тара- луын ескерту жөнін- дегі аудандық, қала- лық шаралар жоспа- рын әзірлеп енгізу ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес орталығының штаттық нормативін қайта қарап, ақпарат тасқынын үйлестіру үшін, осы пробле- маға байланысты, бұқаралық ақпарат құралдарымен және жұршылықпен бай- ланыс жасау жөнін- де маман лауазымен қоса отырып, бекіту.
Тұрақты шешім- дер
Шаралар-дың тиімділігін бағалау және түзетулер АҚТҚ - инфекциясы- ның таралуын шек- теу жөнінде әс-әре- кеттә үйлестіруді та- лап ететін мәселелер мыналарда тыңдау:
Тұрақты,
Шаралар- бағалау
Облыс әкімі аппарат- тарының жанын- дағы үйлестіру коми- тетінде, қалаларда, аудандарда ;
ведомстволар, меке- мелер басшылары- ның аппараттық мә- жілістерінде;
мелердің мә- жілістерінде Облыс әкіміне есеп бе- Мынандай бағдарла- маларды енгізе оты- рып, бірыңғай рес- публикалық компью- терлік желіге қосы- лу :
және түзетулер халықтың инфекция алғандығына анали- тикалық бақылау жүйесі;
АҚТҚ инфекциясы- ның эпидемиялық үлбестерінің алғы шарттарын нақты- лау жөнінде социо- логиялық зерттеу ма- териалдарының зер- делеу жүйесі;
зертханалық диагно- стиканың жағдайын зерделеу жүйесі.
Баспасөз
Эпид. жағдай- ды дер кезінде релиз- дері, сақтау бас - қармасы.ЖҚТБ Бюлле- бойынша жедел эпи- демиологиялық ақ- паратты, бюллетен- дерді, аналитикалық және реферативтік шолуларды даярлау, шығару және тарату.
2002-
Орында- әкіміне, луын Бағдарламаны жүй- елі түрде бағалау және бақылауды об- қалалар 5-ші мен, ақпанға лыстық, жергілікті деңгейлерде қамта- масыз ету.
облыстық ішкі - дейін 5-ші тамызға дейін Қазақстан аудан- дық әкім- деріне Республикасы әділет министірлігінің, Ақ- мола облыстық қыл- мыстық атқару жүй- есі комитетінің басқармасы, облы- стық білім басқарма- Профилак- Аудандық қалалық әкімияттары, тикалық кеңейту Қоғамдық бірле- стіктерге тұрғын- дардың басымды- лық топтары ара- сында АҚТҚ /ЖҚТБ-ның алдын алу бойынша олар- дың қызметін кәсі- порындар, деме- ушілер ресурста- рын тартып кеңей- туге көмек көрсету жөнінде шаралар әзірлеу.
Аудандық, қалалық әкімиаттар, облы- стық ішкі - істер 20-шы жыл сайын желтоқ- санға дейін Негізгі бағдарлама жоспарын толықты- ру және өзгерту ту- ралы шешімдерді енгізу жайында рұқ- сат берілсін министірлігінің Ақ- мола облыстық қылмыстық - атқару жүйесі коми- тетінің басқармасы, облыстық білім
8.8. Халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастық Есірткіге Сенім пункттерінің желісін және шприц- тәеілді адамдар - арасында мақ- сатты бағыт- тал – ған жұмыс терді алмастыруды кенейту жөнінде « Есірткінің зиянды- лығын төмендету»
бағдарламасы бой- ынша «Сорос- Қаза- қстан» қорымен ын- тымақтастықты жалғастыру X «ЖҚТБ-ның пробле- масы, алдын алу жолдары» бойынша Бірлес- кен шара- лар жос- пар – Облыстық денса- улық сақтау басқар- масы, ЖҚТБ облы- стық орталығы лары білім беру бағ- дарла- масын бағдарламасын енгі- зуді қамтамасыз ету үшін «Антинар», « Үкіметтік емес ұй- ымдармен»,»Қаза- қстан іскер әйелдері қауымдастығы» фи- лиалымен ынтымақ- тастықты жалғасты- проблемасын шешуге тарту ағарту жұмысының әртүрлі ағарту жұ- мысының әртүрлі нысандарын енгізу жөнінде үкіметтік емес ұйымдар үшін тренингке қатысу.
әдісте- мелік ұсыны- стар НПО қоғамдық бір- лестіктерін ЖҚТБ- мен күресуге тарту, олардың өсуіне ық- пал жасап, қажетті көмек көрсету жөнінде шаралар қа- былдау.
И.М.
Ақмола облыстық денсаулық сақтау басқармасының бастығы Комалдинов

На русском языке:
Ақмола облысының мәслихаты Решение Акмолинского Маслихат Акмолинской области областного маслихата от 12 апреля 2002 года № С-16-6.
Зарегистрировано Управлением юстиции Акмолинской области 5 мая 2002 года за № 1089. Утратило силу решением Акмолинского областного маслихата от 8 апреля 2005 года № 3С-11-6 Об утверждении Программы по противодействию эпидемии СПИДа в Акмолинской области на 2002-2005 годы
1. Утвердить Программу по противодействию эпидемии СПИДа в Акмолинской области на 2002-2005 годы (прилагается).
2. Контроль за реализацией решения возложить на постоянную комиссию по делам молодежи, охране здоровья населения, образования, культуры, туризма, спорта, вопросам межнациональных отношений.
3. Решение вступает в силу после его государственной регистрации в Управлении юстиции Акмолинской области.
Председатель сессии, секретарь областного маслихата М. Койшибаев «Утверждено»
решением Акмолинского областного маслихата от 12 апреля 2002 г. № С-16-6 ПРОГРАММА по противодействию эпидемии СПИДа в Акмолинской области на 2002-2005 годы.
г. Кокшетау
СОДЕРЖАНИЕ
Паспорт............................................................................................................................3
2. Введение………………………………….……………………………………..
……...4
3. Анализ современного состояния проблемы…………………………..
…..................5
3.1. Обзор ситуации, связанной с распространением ВИЧ/СПИД в Акмолинской области………………........…………………..…..5
3.1.1. Данные о распространенности ВИЧ/СПИДа……………………….
………..…..5
3.1.2. Пути передачи ВИЧ, вклад различных групп поведения …….
……………........6
3.1.3. Потребление инъекционных наркотиков и детерминанты распрос- транення ВИЧ среди потребителей инъекционных наркотиков……….….....6
3.1.4. Коммерческий секс и детерминанты распространения ВИЧ в группах населения с опасным половым поведением………….……………...
3.1.5. Молодежь и передача ВИЧ…………………………………….
………………....7
3.1.6. Обобщение……………………………………………………………….
………...8
3.2. Обзор ответных мероприятий на эпидемию ВИЧ /СПИДа……………………….8
3.2.1. мероприятия, принятые в здравоохранении по предупреждению распространения ВИЧ/СПИД…………………………………………………...8
3.2.1.1. Анализ эффективности мероприятий по предупреждению распространения ВИЧ /СПИД…………………………………………………………………….…9
3.2.1.2. Реализация подходов, направленных на снижение риска поведения инъекционных потребителей наркотиков…………………….……9
3.2.1.3. Мероприятия по снижению уровня контагиозности людей, живущих с ВИЧ………………………………………………………………...9
3.2.1.4. Мероприятия по профилактике и контролю инфекции передаваемых половым путем…………………………………………………10
3.2.2. Ответ сектора образования……………………………………………………...11
3.2.3. Политика в области снабжения презервативами………………………………11
3.2.4. Ответ гражданского общества…………………………………………………..11
3.2.5. Мультисекторальные вмешательства при работе с группами рискованного поведения…………………………………………………………11
3.2.6.
Обобщение………………………………………………………………………..12
4. Цели и задачи реализации программы…………...
……………………………..12
5. Основные направления и механизм реализации программы ………………..
5.1. Совершенствование законодательной базы по правоотношениям, связанным с проблемой ВИЧ/СПИД, правоприменительной практики, защита конституционных гарантированных прав и свобод лиц с рискованным поведением и ВИЧ-инфицированных………….....
5.2. Формирование отношений понимания и поддержки между государственными структурами, гражданским обществом и группами населения рискованного поведения…………………………………..
5.3. Претворение в жизнь образовательных программ и создание информационной среды, способствующей правильному восприятию проблемы ВИЧ/СПИДа, адекватному пониманию опасности ведения рискованного образа жизни…………………………………15
5.4. Организация медицинского сервиса, контроля качества изделий медицинского и гигиенического назначения, оценки и мониторинга ситуации в связи с эпидемией ВИЧ /СПИДа……………………16
5.5. Организация управления координации и исполнения превентивных программ по ВИЧ /СПИДу………………………………………..17
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования………………………...18
7. Ожидаемые результаты от реализации программы…………………………...19
8. План основных мероприятий по реализации программы……………………20
8.1. Правовые и социальные вопросы…………………………………………………20
8.2. Информационно-образовательная работа по профилактике ВИЧ /СПИД……...21
8.3. Информационно-просветительная работа среди населения…………………….28
8.4. Мероприятия по предупреждению распространения ВИЧ среди контингентов рискованного поведения…………………………….……..
8.5. Система мер профилактики ВИЧ-инфекции в медицинских организациях, предприятиях бытового обслуживания населения……………..
8.6. Диагностика и лечение ВИЧ- инфицированных………………………………….41
8.7. Мероприятия по обеспечению организации управления координации и исполнения программы………….
……………………………….43
8.8. Сотрудничество с международными и общественными организациями………………………………………………………………..
…….46
Программа по противодействию эпидемии СПИДа в Акмолинской области на 2002-2005 годы.
1. Паспорт
Программа по противодействию эпидемии ВИЧ/СПИД в Акмолинской области на 2002-2005 годы.
На- име- нова- ние
Про- грам- мы
Постановление Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2001 года № 1207 «Об утверждении Программы по противодействию эпидемии СПИДа в Республике Казахстан на 2001-2005 годы Осно- вание для разра- ботки Отделы аппарата акима области, управления: здравоохранения, образования, культуры, финансов, туризма и спорта, внут- ренних дел, информации и общественного согласия (по согласованию), комитета уголовно-исправительной системы (по согласованию), управление юстиции (по согласованию).
Ос- нов- ные раз- работ- чики Цель и Снижение темпов распространения ВИЧ инфекции в области; не допустить генерализацию ВИЧ-инфекции в гг.Атбасаре, Степногорске, Кокшетау. Уменьшить поколение уязвимых в отношении инфицирования ВИЧ групп населения новыми ли- цами из среды молодежи. Обеспечить не менее 80% людей, живущих с ВИЧ медицинскими, социальными программами, снижающими уровень их контагиозности.
Консолидация сил государственных органов, ведомств, общественных, неправительственных организаций в деле профи- лактики СПИД.
зада- чи
Областное управление здравоохранения.
Областное управление образования.
Областное управление внутренних дел.
Областное управление информации и общественного согласия. Областное управление труда, занятости и социальной за- щиты. Управление комитета уголовно-исполнительной системы по Акмолинской области Областное управление культу- ры.
Областное финансовое управление.
Местные исполнительные органы.
ис- пол- ните- ли 2002- 2005 годы.
Сро- ки ре- ализа- ции Претворение в жизнь мер по поддержке конституционно гарантированных прав граждан и социальной защите групп насе- ления, наиболее уязвимых в отношении ВИЧ-инфекции.
Совершенствование эпидемиологического надзора за ВИЧ- инфекцией и СПИД-ассоциированными инфекциями.
Совершенствование управления, координации вмешательств, направленных на стабилизацию распространения ВИЧ-ин- фекции.
Совершенствование информации и образовательных программ по формированию здорового образа жизни.
Сотрудничество с международными и общественными организациями по проблеме ВИЧ/СПИД.
Совершенствование качества медицинских, социальных услуг, связанных с первичной профилактикой ВИЧ-инфекции.
Пере- чень ос- ных меро- прия- тий Совершенствование мероприятий по предупреждению распространения ВИЧ среди групп населения, уязвимых отноше- нии ВИЧ-инфекции.
Снижение уязвимых групп рискованного поведения в отношении ВИЧ-инфекции Из средств местных бюджетов - 48,414 млн.
тенге, в т.ч.:
Из средств Республиканского бюджета - 2,87 млн.тенге, в т.ч. на 2002 год
-0,7325млн.тенге на 2002 год -13,104млн.тенге на 2003 год -0,7125млн.тенге на 2003 год -15,82млн.тенге на 2004 год -0,7125млн.тенге на 2004 год -12,52млн.тенге на 2005 год -0,7125млн.тенге Ис- точ- ники и в том числе на 2005 год -6,97млн. тенге объе- фи- нан- сиро- вания Противодействие распространению ВИЧ/СПИД будет поднято на межсекторальный уровень. В области будет создана гиб- кая и стройная система профилактики ВИЧ-инфекции, основанная прежде всего на мероприятиях разных секторов по сни- жению заражений, связанных с небезопасным поведением людей. Подходы к разрешению вопросов ведения больных нар- команией инфекций передаваемых половым путем будут построены на приоритетах противостояния экспансии ВИЧ/СПИ- Да. Эпидемиологический надзор будет подчинен требованиям профилактической работы. Все это позволит эффективно противостоять распространению ВИЧ-инфекции и удержать ее на концентрированной стадии развития.
Ожи- дае- мые ре- зуль- таты от ре-
2. Введение
Основанием для разработки данной программы послужило Постановление Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2001 года № 1207 «Об утверждении Программы по противодействию эпидемии СПИДа в Республике Казахстан на 2001-2005 годы».
В 2001 году закончился срок действия «Плана мероприятий по профилактику и борьбе со СПИДом в Республике Казахстан» № 193 от 13 февраля 1996 годами аналогичного плана по Акмолинской области, утвержденного акимом области.
Подведение итогов выполнения комплексного плана по противодействию распространения ВИЧ в Акмолинской области на 1996-2001 годы показало его положительную роль в развитии системы противодействия ВИЧ-инфекции в области. Темпы роста ВИЧ-инфекции оказались ниже, чем в соседних областях страны, таких как Карагандинская, Павлодарская, Костанайская. Однако ухудшение эпидемической ситуации, возникновение ряда новых факторов, определяющих характер эпидемического процесса требует дальнейших адекватных мер, которые необходимо осуществить в целом по Акмолинской области в предстоящее пятилетие.
Принятая Правительством Республики стратегическая Программа предупреждения распространения ВИЧ выводит проблему за рамки чисто ведомственных проблем здравоохранения и касается всех социальных секторов (образования, культуры, правоохранительных органов); Настоящая программа предусматривает аналогичные цели и задачи на тактическом уровне применительно к особенностям Акмолинской области, однако данная программа не ставит перед собой задачу решения узко технических, ведомственных вопросов, которые должны решаться на уровне компетенции заинтересованных ведомств.
В программе учтены все положения; утвержденные Постановлением Правительства Республики Казахстан от 1 у сентября 2001 года № 1207 «Об утверждении Программы по противодействию эпидемии СПИДа в Республике
3. Анализ современного состояния проблемы ВИЧ/СПИД в Акмолинской области.
Акмолинская область расположена на Севере республики, внешних границ со странами СНГ не имеет. Численность населения составляет около 6% (840 тысяч) от общего населения страны.
Географическое расположение области и особенно близость столицы республики является чрезвычайно привлекательной как для транспортировки, так и для реализации наркотиков, что может привести к потенциально высокой вовлеченности населения области в наркоторговлю и употребление инъекционных наркотиков, а также в сферу оказания сексуальных услуг, то есть в деятельность, связанную с передачей ВИЧ.
3.1.1. Данные о распространенности ВИЧ/СПИДа На 1 января 2002 года общее число выявленных ВИЧ-инфицированных на территории области составляет - 43 человека, удельный вес выявленных ВИЧ- инфицированных в Акмолинской области среди всех выявленных случаев в Казахстане не превышает - 1.8%. Из выявленных ВИЧ-инфицированных - 6 умерли, в том числе - 3 от развившегося СПИДа. Из 43 ВИЧ-инфицированных - 16 выявлены в 2001 году, тогда как в 2000 году было выявлено 7 случаев.
На начало 2002 года ВИЧ-инфицированные проживают на территории городов Кокшетау, Атбасар, Степногорск, кроме того вовлеченными в эпидпроцесс в разные годы были еще пять сельских районов (Енбекшильдерский, Щучинский, Есильский, Зерендинский, Астраханский). Показатель числа выявленных ВИЧ- инфицированных составил 5.1 на 100 тысяч населения области, при республиканском показателе 15.0 на 100 тысяч населения страны.
Согласно же оценке Республиканского центра по профилактике и борьбе со СПИДом, истинное число ВИЧ-инфицированных на той или иной территории, как минимум в 10 раз выше официально зарегистрированного показателя. А значит можно предполагать, что истинная распространенность ВИЧ-инфекции в Акмолинской области примерно на порядок выше.
3.1.2. Пути передачи ВИЧ, вклад различных групп поведения.
Свыше 90% выявленных в области ВИЧ-инфицированных заразились при инъекции наркотиков, республиканский показатель - 85%, на половой путь передачи приходится 7.8% всех случаев выявленных ВИЧ-инфицированных (Республика Казахстан - 7%).
Таким образом, исходя из имеющейся структуры путей - передачи ВИЧ- инфекции среди выявленных инфицированных в Акмолинской области можно констатировать, что до сих пор распространение ВИЧ-инфекции в области зависит от небезопасного употребления инъекционных наркотиков, а также от небезопасных сексуальных контактов. Эта констатация определяет приоритеты профилактики, которая должна быть связана прежде всего, с обеспечением более безопасных форм поведения, исключающих или хотя бы уменьшающих шанс передачи ВИЧ.
3.1.3. Потребление инъекционных наркотиков и детерминанты распространения ВИЧ среди потребителей инъеционных наркотиков.
В области численность потребителей инъекционных наркотиков на конец 2001 года составила - 1050 человек, причем в г.Атбасаре - 41%, в г.Кокшетау - 20%. Однако данные показатели не соответствуют истинному положению дел. По оценке экспертов в стране при 26000 учтенных потребителей инъекционных наркотиков, общая численность потребителей инъекционных наркотиков приближается к 250000.
В области из наркотических веществ преобладает героин, однако в ряде районов - Атбасарский, Есильский, Жаркаинский, Жаксынский - используется кустарно изготовленный опиум-сырец.
Опасным с точки зрения заражения ВИЧ среди потребителей инъекционных наркотикой в области следующие:
использование общего шприца для инъекций наркотиков;
забор растворов наркотиков из общей емкости повторно использованными шприцами;
использование в процессе приготовления наркотика человеческой крови.
Социологический опрос потребителей инъекционных наркотиков, проведенный в области в 2000-2001 годах (300 человек) свидетельствует о низком уровне осведомленности потребителей инъекционных наркотиков о путях предотвращения ВИЧ при применении инъекционных наркотиков, о профилактики сексуальной трансмиссии ВИЧ.
3.1.4. Коммерческий секс и детерминанты распространения ВИЧ в группах населения с опасным половым поведением.
В области на конец 2001 года удельный вес женщин ВИЧ-инфицированных
16.6, однако с каждым годом число женщин, вовлеченных в эпидпроцесс увеличивается: из 7 женщин - 4 (57%) выявлены в 2001 году.
По мере роста ВИЧ-инфекции в сообществе потребителей инъекционных наркотиков все более будет возрастать сексуальная передача ВИЧ и, в первую очередь, среди работников коммерческого секса. Одновременно с этим, часто основным источников доходов для приобретения наркотиков для потребителей инъекционных наркотиков женского пола является оказание сексуальных услуг.
Информированность работников коммерческого секса о ВИЧ/СПИДе и инфекциях, передаваемых половым путем недостаточная и только единичные работники коммерческого секса обращаются в кожно-венерологический диспансер.
Социологический опрос, проведенный среди работников коммерческого секса (50 человек - 2000-2001 гг.) свидетельствует об ограниченных знаниях о мерах профилактики ВИЧ, инфекциях передаваемых половым путем и низкий процент лиц (30%) использующих презервативы.
В области лица, находящиеся в местах лишения свободы примыкают по степени риска к потребителям инъекционных наркотиков и работникам коммерческого секса, так как специальный контингент преимущественно пополняет потребителей инъекционных наркотиков.
Опасное половое поведение характерно для лиц, лишенных свободы, что подтверждается высокой распространенностью инфекций передаваемых половым путем среди них в пенитенциарных учреждениях области.
3.1.5. Молодежь и передача ВИЧ Не подлежит сомнению, что ряды потребителей инъекционных наркотиков, как и работников коммерческого секса пополняют представители молодежи.
Общая численность людей в возрасте ль 15 до 20 лег в Акмолинской области превышает 20% (81.4 тыс.) от общего числа населения. Практически каждый пятый житель области на данный момент просто обязан быть подготовленным к контакту с тем социальными явлениями, с которыми ассоциируется распространение ВИЧ/СПИДа. По данным опроса учащихся старших классов г.
Кокшетау, проведенного Акмолинским областным центром по профилактике и борьбе со СПИД - 18% из 890 респондентов имели опыт сексуальных контактов, 3% пробовали наркотики, а 40,0% пробовали алкоголь. Только по официальным данным Акмолинского областного кожно-венерологического диспансера у 82 подростков в 2000 году был зарегистрирован сифилис. И это при том, что большая часть подростков считают обращение в кожвендиспансер для себя неприличным и предпочитают обращаться в частные медицинские структуры.
При проведении социологического опроса (средних специальных учебных заведений, высших учебных заведений -360 человек) показали, что часть студентов имеют личный опыт использования наркотиков, хотя количество таких респондентов значительно меньше, чем по данным социологического опроса в 5 областях страны, где этот показатель превысил - 30%.
При опросе молодых людей в возрасте 17-19 лет (360) человек - 54 (15.0 %)
опрошенных не знают путей передачи ВИЧ-инфекции, а 35.0% не используют презервативы во время полового акта с непостоянным партнером
3.1.6. Обобщение.
Таким образом, наиболее значимыми путями передачи ВИЧ в Акмолинской области в настоящее время являются инъекционный и половой. Определяющий путь распространения инфекции на сегодня - инъекционный при введении наркотиков.
Группа населения, применяющая потребление инъекционных наркотиков, вводит их небезопасно с точки зрения передачи ВИЧ и имеет недостаточное представление о путях предотвращения заражения, что позволяет их представителям сделать осознанный поведенческий выбор. Кроме того, положение усугубляется тем фактом, что эта же группа людей практикует опасное половое поведение и не обнаруживают адекватных знаний, которые позволили им вести себя более безопасно.
Уровень осведомленности лиц, практикующих беспорядочные половые связи по проблемам инфекций передаваемым половым путем и ВИЧ/СПИДа неудовлетворительно, что в свою очередь также повышает степень риска распространения болезней, передающихся половым населения и ВИЧ в этой части населения Анализ ситуации в области показывает, что сегодня среди подростков и молодежи недостаточна мотивированность для отказа от употребления инъекционных наркотиков и опасного секса. Это еще более повышает потенциал распространения ВИЧ.
3.2.1. Мероприятия, принятые в здравоохранении по предупреждению распространения ВИЧ/СПИД.
Анализ ситуации по ВИЧ/СПИД в области свидетельствует о том, что опасное поведение людей, относящихся к так называемой группе риска (наркозависимые, работники коммерческого секса), определяют эпидемиологическое неблагополучие по данной инфекции. Молодежь в силу недостаточной информированности о путях заражения и профилактики ВИЧ /СПИД является потенциальным резервом для дальнейшего осложнения ситуации по ВИЧ.
Немаловажным моментом является предупреждение распространения ВИЧ в лечебно-профилактических учреждениях при переливании крови и ее компонентов. В связи с этим, разработанные мероприятия, направленные на воздействие этих детерминант должны давать реальный эффект.
До настоящего времени в профилактике ВИЧ/СПИД использовалась тактика использованная в отношении других инфекционных заболеваний, в, первую очередь, направленную на выявление источника инфекции и соответствующего проведения комплекса мероприятий по предотвращению распространения инфекции в каждом конкретном случае.
Одной из особенностей данной инфекции является то, то человек после получения информации об ВИЧ-инфицированности может быть привлечен к уголовной ответственности в случае заражения других людей. В связи с этим, люди не мотивированы получать информацию о своем ВИЧ-статусе.
Беря во внимание тог факт, что ВИЧ-инфекция преимущественно распространена среди наркозависимых, учет которых не превышает 10% от истинного положения дел, проблема доступа в уязвимые группы населения в области не разрешена, несмотря на то, что в 2001 году открыты три пункта доверия и обмена шприцев для наркозависимых. Таким образом в области не достигнута точка приложения на целенаправленную работу (информационную, психосоциальную, медицинскую и так далее) в уязвимых группах населения, которые и определяют эпидемиологическое неблагополучие по ВИЧ в области.
Кроме того, в ежегодной структуре контингентов обследованных на ВИЧ доля людей, добровольно обратившихся с целью анонимного обследования на ВИЧ не превышает 2%, что указывает на недостаточность информирования населения области.
3.2.1.2. Реализация подходов, направленных на снижение риска поведения потребителей инъекционных наркотиков.
В стране с 1997 года при поддержке объединенной Программы ООН/СПИД, других агенств ООН, а также фонда СОРОС реализуются подходы, направленные на содействие более безопасному поведению потребителей инъекционных наркотиков, обеспечению их информацией, обменным медицинским инструментарием, дезинфицирующими средствами, презервативами, психосоциальным консультированием.
В области при поддержке фонда СОРОС-КАЗАХСТАН в 2000 году открыты три пункта доверия и обмена шприцев для потребителей инъекционных наркотиков (г.Кокшетау, г.Атбасар, г.Степногорск), однако следует признать, что охват профилактическими программами остается низким и не превысил 9% их оценочной численности. Необходима мобилизация внутренних ресурсов органов здравоохранения для открытия сети подобных пунктов во всех городах и районах области.
3.2.1.3. Мероприятия по снижению уровня контагиозности людей, живущих с ВИЧ.
С 2000 года все ВИЧ-инфицированные Акмолинской области, нуждавшиеся в специфическом лечении были охвачены противовирусной монотерапией за счет бюджета. На эти цели только в период 2000-2001 годов было затрачено более 1 млн.тенге. Сделаны запасы необходимых лекарственных препаратов на случай профилактики вертикального заражения. Начаты профилактические курсы лечения жидким индуктором интерферрона отечественного производства. Но, в то же время, как показывает опыт, что часть ВИЧ-инфицированных, в силу различных причин, не зависящих от органов и учреждений здравоохранения самовольно прерывают курсы лечения, либо вообще отказываются от лечения спец. препаратами. Таким образом, вирусная нагрузка у выявленных ВИЧ- инфицированных жителей области сохраняется на высоком уровне, что обуславливает их высокую контагиозность.
Аналогичная ситуация сложилась в целом по Республике.
Работающие в области программы за счет средств гранта «Сорос- Казахстан» психологической поддержки в гг.Кокшетау, Атбасаре, Степногорске предусматривают бесплатное обеспечение презервативами, обмена шприцев и игл. Однако уровень мотивации ВИЧ-инфицированных участвовать в таких программах остается низким.
3.2.1.4. Мероприятия по профилактике и контролю инфекции передаваемых половым путем.
В ответ на охватившую страну эпидемию инфекций, передаваемых половым путем Правительством Казахстана в 1999 году была принята и реализована двухгодичная программа борьбы с этими инфекциями. В качестве одного из элементов практических действий взят на вооружение синдромный подход к ведению инфекций, передаваемых половым путем, который поддерживается Всемирной Организацией Здравоохранения.
В Акмолинской области специалистами областного кожно- венерологического диспансера только в период июля-сентября 1999 года было проведено 7 кустовых семинаров по изучению синдромного подхода к ведению инфекций, передаваемых половым путем для врачей первичногб звена, на которых были задействованы врачи Семейно-врачебных амбулаторий, .
Консультативно-диагностических поликлиник и участковых больниц всех районов области. Однако широкое внедрение синдромного подхода в лечении инфекций, передаваемых половым путем в области полностью еще не осуществлено. По-прежнему продолжают широко использоваться старые технологии лечения инфекций, передаваемых половым путем, требующие значительных ресурсных затрат в условиях стационаров, что так же противоречит и интересам подавляющего большинства заболевших инфекциями, передаваемыми половым путем людей. В то же время согласно международным протоколам терапии раннего сифилиса, все эти больные нуждаются в одной инъекции бензилпенициллина G, которая осуществляется в амбулаторных условиях. Это положение наиболее актуально в городах и районных центрах области, где проживает подавляющее большинство представителей уязвимых групп.
Получение платной медицинской помощи при инфекциях, передаваемых половым путем недоступно для большинства представителей групп рискованного поведений, а условия оказания помощи в кожвендиспансерах неприемлемы. Эти причины являются основными препятствующими самостоятельному обращению заболевших инфекциями, передаваемыми половым путем в лечебные учреждения.
Существующая в экспериментальном порядке в некоторых областях республики практика лечения инфекций, передаваемых половым путем на уровне семейной медицины дала положительные результаты. Имеется также ограниченный опыт работы дружественных клиник для представителей групп населения с рискованным поведением. Но, расширение их сети в стране зависит от финансовой поддержки спонсорских организаций
3.2.2. Ответ сектора образования.
В Республике Казахстан с целью просвещения молодежи по вопросам ВИЧ /СГІИД имеется ряд программ обучения школьников, учебные пособия.
В планы средних учебных заведений включен предмет валеология, составной частью которого являются вопросы безопасного поведения. Тем не менее, в области обучение этой дисциплины осуществляется на факультативной основе, а внедрение специального курса по программе «Проблема СПИД, пути профилактики» остается на уровне классных часов. Ежегодно проводимое выборочное тестирование учащихся школ, Средних специальных учебных заведений, студентов Высших учебных заведений показывает, что уровень знаний по профилактике ВИЧ не превышает 80% (процент правильных ответов), что подчеркивает необходимость незамедлительного внедрения предмета валеологии в /программу обучения школьников.
3.2.3. Политика в области снабжения презервативами.
Обеспечение населения презервативами официально признается важнейшим средством противостояния распространению ВИЧ-инфекции.
По существующим правилам презервативы, реализующиеся на территории страны, должны иметь гигиенический сертификат. На практике, однако этот вопрос оставлен на откуп частнопредпринимательских структур. Вопросы приобретения женских презервативов не решается вообще.
На рынке Казахстана доступны лишь дешевые презервативы Китайского и Индийского производства, качество которых остается весьма низким, к тому же они как правило не сертифицируются. Пропаганда презервативов осуществляется в ограниченных масштабах, в основном службами кожвендиспансеров, ВИЧ /СПИДа, репродуктивного здоровья и планирования семьи. Однако эта пропаганда встречает сопротивление даже в разках сектора здравоохранения.
3.2.4. Ответ гражданского общества.
В ряде городов Казахстана (Алматы, Караганда, Шымкент, Темиртау)
зарегистрирован ряд неправительственных организаций, которые своими уставными задачами преследуют цель противостояния эпидемии ВИЧ/СПИД.
В г. Кокшетау в 2001 году зарегистрировано НПО «Антинар». Однако эти организации нестабильны, их потенциал противодействовать эпидемии ВИЧ невысок, диалог с местными властями поддерживается в ограниченном масштабе.
3.2.5. Мультисекторальные вмешательства при работе с группами рискованного поведения.
В настоящее время профилактическая работа с группами риска (инъекционные потребители наркотиков, работники коммерческого секса, лица, находящиеся в местах лишения свободы) проводится преимущественно с той частью, которая стоит на учете в медицинских учреждениях, у правоохранительных органов, т.е. не превышает 10-15% их оцениваемой общей численности указанных групп населения в области.
Если уже имеется опыт по реализации программы «Снижения вреда от наркотиков» среди потребителей инъекционных наркотиков с открытием пунктов доверия и обмена шприцев в 3-х городах области, где имеется «выход» на наркозависимых, не стоящих на учете, то работа с работниками коммерческого секса носит индивидуальный, конфиденциальный характер силами общественного здравоохранения.
3.2.6. Обобщение.
Эпидемия ВИЧ/СПИД, начавшаяся в Казахстане в настоящее время не имеет адекватного противостояния ее распространению. Это в первую очередь связано с тем, что основные ресурсы направлялись на выявление людей, живущих с ВИЧ, а не на превентивные мероприятия.
Ограничение прав ВИЧ позитивных людей, мотивирует людей не знать о своем ВИЧ-статусе, т.к. это дополнительное бремя ответственности перед законом.
Работа органов здравоохранения не обеспечила существенного изменения поведения людей, особенно из группы риска (наркозависимые, работники коммерческого секса, больные инфекциями передаваемые половым путем) на более безопасное.
Участие сектора образования в формировании здорового образа жизни с акцентом предотвращения передачи ВИЧ среди молодежи остается ограниченной, на уровне факультативных занятий в учебных заведениях. Не имеет успеха среди лиц, относящихся к группе риска доктрина полного отказа от употребления наркотиков, полигамных сексуальных отношений, что приводит к отсутствию возможности охвата данного контингента превентивными программами. Все это косвенно способствует дальнейшему распространению ВИЧ.
Существующие правоотношения в отношении групп населения рискованного поведения основанные на более терпимом к ним отношении, а не на мерах по охране их прав побуждает к их закрытости от государственных структур.
В то же время стратегия снижения вреда в области реализуется в небольших масштабах. Все это ограничивает доступ людей с рискованным поведением к образовательным программам, информации, консультированию, которые имеют целью побудить представителей уязвимых групп вести более безопасный образ жизни.
Эффективному охвату на распространение ВИЧ/СПИД препятствует недостаточная координация действий разных общественных служб и проблема ВИЧ/СПИД рассматривается как проблема здравоохранения, а не проблема изменения поведения людей, в чем возможности медицинской службы крайне ограничены.
4. Цели и задачи реализации программы Цель 1. Снизить темпы распространения ВИЧ-инфекции в области, не допустить генерализацию ВИЧ-инфекции в гг. Атбасаре, Степногорске, Кокшетау. Не допустить в структуре путей инфицирования ВИЧ долю полового пути более 20%; не допустить превышение 5% распространенности ВИЧ среди Цель 2. Уменьшить пополнение уязвимых в отношении инфицирования ВИЧ групп населения потребителей инъекционных наркотиков и работников коммерческого секса новыми людьми из среды молодежи, снизить риск полового поведения молодежи.
Цель 3. Обеспечить не менее 80% людей, живущих с ВИЧ медицинскими и специальными программами, снижающими уровень их потенциальной контагиозности.
З А Д А Ч И:
Увеличить долю потребителей инъекционных наркотиков, постоянно вовлеченных в профилактические программы до 50% их оцениваемого количества;
Увеличить долю работников коммерческого секса, постоянно вовлеченных в профилактические программы до 50% их оцениваемого количества;
Увеличить обращаемость лиц с рискованным поведением (потребители инъекционных наркотиков и работники коммерческого секса) за консультированием и тестированием на добровольной анонимной основе до 50% их оценочного количества;
Ограничить доступ представителей сообществ рискованного поведения к донорству крови и тканей;
Повсеместно в организованных коллективах осуществлять образовательные программы «Проблема ВИЧ/СПИД, пути профилактики»;
Разработать и осуществить молодежную политику, направленную на популяризацию безопасного секса и жизнь без наркотиков;
Обеспечить информацией, психологической поддержкой, презервативами, программами планирования семьи людей с ВИЧ;
Обеспечить социальную адаптацию людей, живущих с ВИЧ, снижение тяжести последствий ВИЧ/СПИДа;
Обеспечить снижение вирусной нагрузки.
5. Основные направления и механизм реализации программы.
5.1. Совершенствование законодательной базы по правоотношениям, связанным с проблемой ВИЧ/СПИД, правоприменительной практики, защита конституционных гарантированных прав и свобод лиц с рискованным поведением и ВИЧ-инфицированных.
Приоритетными мероприятиями правового и правоохранительных факторов должны быть:
деятельность полиции в отношении людей повышенного риска поведения акцентировать не только на ограничительных мероприятиях, а на защите их законных прав;
обеспечение программами профилактики ВИЧ/СПИДа лиц, находящихся в местах лишения свободы с учетом рисков их поведения.
государственными структурами, гражданским обществом и группами населения рискованного поведения.
В настоящее время эпидемическое неблагополучие по ВИЧ/СПИД определяют в основном лица, применяющие инъекционные наркотики и ведущие беспорядочный образ половой жизни.
Однако, именно эта категория людей не получает образовательных и информационных программ, остаются в неведении о ВИЧ/СПИДе, путях его профилактики, не могут сделать осознанного поведенческого выбора.
Органами государственного управления на местах необходимо:
усилить государственную поддержку инициатив представителей приоритетных групп по снижению риска поведения; сотрудничество государственных органов с объединениями представителей приоритетных групп, направленные на оказание помощи социальной адаптации, ликвидации дискриминации с привлечением общественных объединений и международных организаций;
развивать систему пунктов доверия с функциями оказания психосоциальной поддержки, обмена шприцев, снабжения защитными средствами и необходимой информацией для лиц, рискованного поведения;
открыть пункты доверия для потребителей инъекционных наркотиков во всех государственных лечебно-профилактических организациях за счет использования имеющихся производственных площадей и персонала, а также вне лечебно-профилактических организаций;
включить полевую работу с потребителями инъекционных наркотиков в качестве приоритета деятельности местных социальных служб, а также службы профилактики и борьбы со СПИДом и наркологии, укрепить существующие подразделения, занимающиеся данным видом деятельности за счет внутреннего перераспределения трудовых ресурсов;
мобилизовать общественность на обеспечение поддержки профилактически программ для групп населения с рискованным поведением;
постоянно сотрудничать с неправительственными организациями, международными организациями, работающими в области профилактики ВИЧ /СПИД у потребителей инъекционных наркотиков, работников коммерческого секса и др. уязвимыми группами населения, с местными властями;
поддерживать контакты с людьми, живущими с ВИЧ, привлекать их к работе по профилактике ВИЧ-инфекции;
проводить публичные акции, в т.ч. благотворительные в пользу ВИЧ- инфицированных, больных СПИДом;
в приоритетном порядке содействовать трудоустройству и бытовому обустройству ВИЧ-инфицированных, предоставлению микрокредитов их семьям для начала собственного дела.
5.3. Претворение в жизнь образовательных программ и создание информационной среды, способствующей правильному восприятию проблемы ВИЧ/СПИДа, адекватному пониманию опасности ведения рискованного образа жизни.
Информационно-образовательная деятельность должна обеспечить формирование у населения стереотипов поведения, препятствующих заражению Для ее реализации необходимо:
внедрить в обязательные планы обучения общеобразовательных школ, начальных, средних и высших профессиональных учебных заведений, личного состава Вооруженных сил Республики Казахстан, Управления Внутренних Дел вопросы профилактики ВИЧ/СПИД, инфекций, передаваемых половым путем, употребления наркотиков развивать внешкольное обучение вопросам безопасной жизни в системе профилактики ВИЧ/СПИДа;
обеспечить выполнение в полном объеме образовательных программ профилактики ВИЧ, результаты обучения оценивать только по показателям фактического уровня знаний, намерений и изменения поведения;
улучшить качество доставки информации путем внедрения прогрессивных форм работы (театрализованные представления, ролевые игры, интерактивные методы обучения по принципу «равный-равному» и др.);
обеспечить разработку и издание информационного материала (на казахском и русском языках), доступного для всех жителей области;
заострять внимание молодежи на необходимости давать ответ на эпидемию ВИЧ/СПИДа, проводить популярные среди молодежи мероприятия в сфере культуры и спорта под девизом противостояния ВИЧ/СПИДу;
проводить молодежные компании «Жизнь без наркотиков», мобилизовать авторитетных в молодежной среде людей, деятелей искусств, спортсменов;
использовать молодежные организации, места сбора молодежи для пропаганды борьбы с ВИЧ/СПИДом;
содействовать пропаганде моральных, этических ценностей семейной жизни;
проводить для педагогов и родителей обучающие семинары, тренинги;
обеспечивать пропаганду презервативов в молодежной среде, повысить доступность презервативов для молодежи;
обеспечить население с рискованным поведением санитарно- просветительной литературой; в местах концентрации представителей этих групп организовать стенды и т.д.
5.4. Организация медицинского сервиса, контроля качества изделий медицинского, и гигиенического назначения, оценки и мониторинга ситуации в связи с эпидемией ВИЧ/СПИДа.
Управлению здравоохранения необходимо:
открыть пункты доверия и обмена шприцев в областном кожвендиспансере, областном наркодиспансере, в городских и районных лечебно-профилактических учреждениях, принять меры по обучению лиц, практикующих инъекционное применение наркотиков методам безопасного их введения с точки зрения заражения ВИЧ. Организовать снабжение потребителей инъекционных наркотиков стерильными одноразовыми шприцами, иглами, презервативами, дезинфицирующими средствами;
проведение полевой работы с потребителями инъекционных наркотиков и обеспечение функционирования пунктов доверия считать важнейшей сферой деятельности центра по профилактике и борьбе со СПИД, отражать ее в отчетных документах, характеризующих основные показатели их деятельности;
за счет внутренних ресурсов перестроить работу кожно-венерологического диспансера, переориентировав на полевую работу, направленную на содействие более безопасному поведению работников коммерческого секса, гомосексуалистов и других категорий населения, практикующих сексуальное поведение высокого риска;
сделать упор в деятельности кожно-венерологического диспансера на профилактическую работу по обеспечению информацией, образовательными программами инфекций, передаваемых половым путем и ВИЧ/СГІИД. Отражать эту деятельность в отчете диспансера, использовать как один из ключевых показателей при оценке деятельности диспансера;
в кожно-венерологическом диспансере за счет внутренних резервов обеспечить открытие дружественной клиники (кабинета) для работников коммерческого секса, потребителей инъекционных наркотиков, гомосексуалистов и других уязвимых групп населения, обеспечить бесплатную медицинскую помощь в гарантированном объеме на приемлемых для этого контингента условиях (анонимно, амбулаторно, с немедленным назначением лечения, использованием синдромного подхода к ведению больных);
обеспечить возможность назначения лечения больным инфекциями, передаваемыми половым путем в любой организации лечебной сети по месту обращения в рамках гарантированного объема медицинской помощи;
увеличить вклад добровольного бесплатного донорства в службе переливания крови; пересмотреть требования, предъявляемые к платным донорам с целью ограничения забора крови у представителей групп рискованного поведения;
пересмотреть показания для переливания крови в сторону их ограничения;
расширить использование искусственных кровезаменителей;
обеспечить беспрепятственное оказание медицинской помощи людям с ВИЧ' во всех медицинских учреждениях;
развить систему оказания ВИЧ-инфицированным психосоциальной поддержки в центрах по профилактике и борьбе со СПИД, лечебных учреждениях, подготовить медработников по методике и технике ее проведения;
расширить сеть кабинетов, представляющих анонимное тестирование и консультирование в центрах психического здоровья, кожно-венерологическом, наркологическом диспансерах, центре по профилактике и борьбе со СПИИДом;
обеспечить населению бесплатную диагностику ВИЧ-инфекции и СПИД- ассоциированных заболеваний на основе конфиденциальности и анонимности;
подготовить специалистов по до и после тестовому консультированию, в том числе среди самих представителей групп населения с рискованным поведением и людей, живущих с ВИЧ;
внедрить дозорный эпидемиологический надзор за ВИЧ-инфекцией, обратив в нем надзор за изменением поведения, опасного с точки зрения заражения;
определить приоритетные контингенты для обеспечения противовирусным лечением; в соответствии с имеющимися ресурсами обеспечить людей, живущих с ВИЧ противовирусными препаратами;
в сотрудничестве с местными исполнительными органами обеспечить лекарственными препаратами лечебно-профилактические учреждения для этиотропного лечения инфицированных ВИЧ - беременных женщин и детей (ретровир, ламивудин, криксиван и др.).
5.5. Организация управления координации и исполнения превентивных программ по ВИЧ/СПИДу.
Для обеспечения мультисекторального подхода по эффективной реализации программ противодействия распространению ВИЧ/СПИД центральный исполнительный орган здравоохранения должен выступить в роли секретариата по следующим приоритетным направлениям:
формирование и обеспечение практической деятельности координационных комитетов по претворению в жизнь программ профилактики ВИЧ/СПИДа среди групп рискованного поведения на разных уровнях;
предусмотреть создание координационных комитетов при акимах административно-территориальных образований, в состав которых должны войти представители заинтересованных ведомств, депутаты представительных органов власти, активисты не правительственных организаций, творческая интеллигенция;
координационные комитеты составляют четыре технические группы:
группа по анализу и совершенствованию правоотношений и правоприменительной практики;
группа по вопросам информации и образования; группа по экономическим вопросам; группа по вопросам здравоохранения.
Технические группы несут ответственность за проведение оценки и прогнозирования распространения и последствий эпидемии ВИЧ/СПИД на конкретной территории, разработку рекомендаций.
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования.
Финансовое обеспечение Программы будет осуществляться за счет средств областного и местных бюджетов.
В ходе реализации отдельных мероприятий Программы будут задействованы выделяемые для области финансовые ресурсы из республиканского бюджета. Кроме того необходимо мобилизовать ресурсы донорских организаций и частного сектора.
Объем средств местных бюджетов, необходимых для реализации мероприятий программы на последующие годы, начиная с 2002 будет определяться исполнительными органами при разработке бюджета на соответствующий финансовый год.
Предполагаемые финансовые затраты будут корректироваться ежегодно, вплоть до окончания срока действия программы в 2005 году. Объем необходимых финансовых затрат для решения приоритетных задач на 5 лет составляет 51.284 млн.тенге, в том числе:
Объем финан- сирования, млн.тенге Объем финасиро вания, ко торый не обходи-мо мо- Мест- Задачи, подлежащие решению Необходим ый объем фи- нансиро-ва- ния млн .тен- ге билизовать до- полни-тельно Рес- пуб- ный бюд- жет ли- кан- ский 6,084 Задача 1. Увеличить долю ПИН до 50% их оцениваемого количества в про- филактические программы.
Задача 2. Увеличить домо РКС д6 50% их оцениваемого количества в про- Задача 3. Увеличить обращаемость потребителей инъекционных наркоти- ков и работников коммерчес-кого секса за консультированием и тестиро- ванием на добровольной ано-нимной основе до 50% их оценивае-мого ко- личества Задача 4. Создать поддерживающую среду для реализаци профилактичес- ких программ, для уязвимых групп населения.
Задача 5 Ограничить доступ представителей сообществ рискован-ного по- ведения к донорству и крови и тканей.
Базовое фи- нанси рова- ние Упр.здра- во охранения Задача 6. Организация образователь ных программ.
Задача 7. Осуществление молодеж-ной политики направленной на популя- ризацию безопасного секса и жизни без наркотиков.
Задача 8. Обеспечивать поддержку семей людей, живущих с ВИЧ.
Базовое финанси
Задача 9. Включить в деятельность Центра СПИД в Качестве одного из на- правлений деятельности разреше-ние вопросов социальной адаптации лю- дей живущих с ВИЧ.
рование
Управления здравоохран ения Задача 10. На проведение противо-вирусной терапии и улучшения каче- ства диагностики.
Всего:
51.284
48.414
7. Ожидаемые результаты от реализации программы Действенность эпидемиологического надзора обеспечивающая эффективность профилактических мероприятий.
Консолидация межсекторальных усилий по снижению заражений, связанных с небезопасным поведением людей к концу 2005 года.
Обеспечение не менее 95% учащейся молодежи (школы, средние специальные учебные заведения, высшие учебные заведения) прочными знаниями о проблеме ВИЧ и путях профилактики.
Обеспечение использования средствами индивидуальной защиты работников коммерческого секса, потребителей инъекционных наркотиков не менее 95%.
Охват потребителей инъекционных наркотиков профилактическими программами не менее 50% их оценочной численности.
Численность молодежи, употребляющих наркотики к 2005 году не должна превысить аналогичную численность в 2002 году.
Серопозитивность ВИЧ среди потребителей инъекционных наркотиков к 2005 году по результатам дозорного эпиднадзора не должна превышать 5%.
Кумулятивная выявляемость ВИЧ-инфекции среди населения области не должна превысить 1,2 На 100 тыс.населения.
8. План основных мероприятий по реализации программы
8.1. Правовые и социальные вопросы.
Мероприятия
Форма
Ответст-
Ожидае-
Объемы и источни- ки финансирования ПП Завершения венные Сроки испол- нения мый ре- зультат Респуб- лик.
Бюджет млн.
тенге бюджет млн.тен- Социаль Информация в Мини- стерство здравоохранен Областное управ- ление здравоохра- Посто- янно ная не ия Республики Казахстан защита Обеспечить кон- троль за выполне- нием Закона Рес- публики Казах- ния Акимы всех уров- стан от 05.10.94 г.
«О профилактике ней заболевания СПИД» в части со- циальной защиты лиц, зараженных вирусом иммуно- дефицита челове- ка.
Постановление акима об- ласти ление здра воохра- 2002 г.
Сниже- ние лиц из груп- пы риска аким г.Кокшетау Открыть област- ной центр для ме- дицинской и соци- альной реабилита- ции потребителей наркотиков в г.
Кокшетау.
Постановления ней Обл.управле- Оказание адресной акиматов г.Кокшетау, Сте пногорска, районов соц.
ние труда, занято- сти и соц.защиты Оказание социаль- ной помощи моло- дежи и лицам вер- нувшимся из мест лишения свободы.
помощи молоде- жи и ли- цам вер- нувшимс я из мест лишения свободы Приказ Областное управление здравоохране Конфи- ден ци- альное, анонимно е оказа- ние помо- Открыть друже- ственную клини- ку при облкожвен- диспансере и дру- жественные каби- неты в райгорпо- ликлиниках.
щи открытие
Областной филиал психологи Ассоциации ческой «Деловые мед.помо женщины Казахстана»
женщина м,
Открыть кризис- ный центр для женщин, подверг- нувшихся наси- лию на базе об- ластного филиала Ассоциации «Де- ловые женщины Казахстана».
подвергну вшихся насилию Совместный Обл.филиал Повышен 2002- 2005 г.
протокол ие информир женщины», ованности Продолжить рабо- ту телефона дове- рия в обл. Центре СПИД совместно с областным фи- лиалом Ассоциа- ции «Деловые женщины».
8.2. Информационно-образовательная работа по профилактике ВИЧ/СПИД.
Программа
Обл.центр формиро-
Целе- напр
Решение ва- авлен-
Маслихата ность ния здоро- вого обра- за жизни прия тий.
Подготовить об- ластную програм- му в рамках про- паганды здорово- го образа жизни по профилактике ВИЧ/СПИД, нар- комании, болез- ней передающих- ся половым пу- тем.
2002-2005 г.
Повы- шен центр по профилак- Ис тике и квали- борьбе со фик СПИД ации Подготовка на по- стоянно действу- ющем семинаре при областном центре по профи- лактике и борьбе со СПИД (в том числе при выезде в районы).
в во- просе
ВИЧ, улуч- ше- состо- яния здоро- вья ВИЧ- инфи- циро ван- Област- Врачей общего профиля по во- ной центр по про- филактике и борьбе со СПИД просам диагно- стики, профилак- тики ВИЧ, оказа- ния им медицин- ской помощи.
по профи- лактике и
Средних меди- цинских работни- ков по предупре- ждению профес- сионального, вну- трибольничного заражения ВИЧ, по обеспечению дезинфекционно
- стерилизацион- ного и противо- эпидемического режима в лечеб- но-профилактиче- ских учреждени- ях.
Специалистов стоматологиче- ских и зубовра- чебных кабине- тов профилакти- ке ВИЧ- инфек- ции.
Акушер-гинеко- логов, педиатров по предупрежде- нию передачи ВИЧ вертикаль- ным путем.
Санпросвет.орга- низагоров.
эф- фек- тив ности препо- дав.
управле- ние обра- зования, институт повыше- ния квали- фикации государ- ственных служащих рабо- ты Внедрить образо- вательные про- граммы «Пробле- ма СПИД, пути профилактики» в общеобразова- тельных школах, учебных заведе- ниях начального, среднего и выс- шего профессио- нального образо- вания, для чего:
и работни- ков обра- зования Включить изуче- ние вопросов про- филактики ВИЧ /СПИД в учебные программы кур- сов повышения квалификации ра- ботников образо- вания.
Рабо-
Облетное ние, обра- ствен ных Семинары вания здо- рового об- раза жиз- ни Област- Ежегодная подго- товка педагогов тельных школ, преподавателей профессионально- технических шкод; средних специальных ний, высших ний.
Методический материал Подготовить ме- тодический мате- риал в помощь учителям «100 "вопросов и отве- тов - Что необхо- димо, знать о СПИДе» и т.д.
(на казахском и русском языках).
по про-фи-
Семинары,мето дические рекомендации Изме- нение Пове- дения с умень- Внедрение волон- терского движе- ния «Подростки обучают подрост- ков» среди уча- щихся старших классов общеоб- разовательных школ.
нием риска зара- жения тен- Пре- выше уров- Управле- ние коми- тета уго- ловноис- полнитель- ной систе- мы Акмо- линской области пенитенциарные учреждения обла- сти, для чего необходимо осу- ществить следую- щие мероприятия:
ное управ- ня зна- ний о про- филак тике ВИЧ ление здраво- охранения Семинары, методические товка личного со- става органов внутренних дел.
ление .
внутрен- них дел тика среди групп Семинары, г методические товка специально- го контингента пенитенциарных учреждений.
ловно- ис-
Методические рекоменда- ции, Лек ционный материал лакти ка Разработка мето- дического матери- ала по профилак- тике ВИЧ/СПИД, обеспечение им всех пенитенци- арных учрежде- 2002-2002 Внедрение «вход- ного» инструкта- жа спец. контин- гента «О мерах ВИЧ/СПИД в пе- нитенциарных учреждениях.
Областное управление здравоохранен приказ ия Областное управление внутренних дел Област- ное управление образова- осведомле нности роди- телей после- дую щая Организация по- стоянно действую- щих семинаров наркомании, ВИЧ /СПИД для руко- водителей обще- образовательных школ с участием наркологов, пси- хологов, социоло- гов, юристов.
работа с детьми.
Областное управление об- Обеспечени разования 2005г.
е внедрения предмета ва- леологии в Подготовка и обеспечение учеб- ных заведений пе- дагогами валеоло- гии.
школы
Улучшение качества пре- подаван образования ия валеоло гии Конкурс педагогов- валеологов, социальных Ежегодное под- тверждение квали- фикации препода- вателей валеоло- гии и социальных педагогов при уча- стии в конкурсах «лучший валео- лог», «Лучший со- циальный педа- гог».
педагогов здравоохранения Област- ной центр формирования здорового образа жизни Организовать еже- годную подготов- ку в, пенитенциар- ной системе во- лонтеров из лич- ного состава и лиц, лишенных свободы для про- филактической ра- боты.
Разработка
Закреплен анкет разования Управление ко- митета уголовно- испол- нительной системы по Ак- молинской области Об- ластное управление здра- воохранения материала внесение коррект. в образов.
Программ ы
Организовать изу- чение результа- тивности инфор- мационно-образо- вательной про- граммы по «Про- блема ВИЧ /СДЛД, пути про- филактики» среди:
учащихся, студен- тов общеобразова- митета уголовно исполни- тельной системы по Ак- профессиональ- ных школ началь- ного, среднего и высшего звена;
медицинских ра- ботников (врачи, средний медицин- ский персонал);
личный состав пе- учреждений;
митета уголовноисполни- митета уголовно-исполни- специальный кон- тингент пенитен- циарных учрежде- ний;
воохранеия
Программ ы лица из группы риска (Инъекци- онные потребите- ли наркотиков, Ра- ботники коммер- ческого секса).
Приказ,
Организовать обу- чение военнослу- жащих и курсан- Областное управление внут- ренних дел,Областное управ- ление по чрезвычайным ситу- ациям тов Вооруженных Сил Министер- ства обороны и внутренних дел и по чрезвычайным ситуациям профи- лактики ВИЧ /СПИД:
в воинских частях;
10.2.
в техническом ин- ституте;
10.3.
- молодых людей при призыве в Ар- мию.
8.3. Информационно-просветительная работа среди населения.
0,6 млн.
Централизоряггь изда- тельскую деятельность по выпуску санитарно- просветительной литера- туры по профилактике социально значимых за- болеваний на долевом участии райгорздравотде- лов:
1,0млн.т.
0,25млн.т.
Подготовка и издание агитационно-пропаган- дистских и методических материалов;
здравоохранения ежегод- но по Тиражирование санитар- но-просветительных ма- териалов для различных групп населения.
0,15млн.т.
ин- фор- мир ован-
Предусмотреть в государ- ственном заказе бесплат- ное эфирное время и га- зетные полосы по осве- щению вопросов по про- филактике ВИЧ/СПИД, наркомании, болезней пе- редающихся половым пу- Обл.управле- информации и обще- ственно-го согласия насе- ления Обл.управле Коор- дина ция ственно- го согласия Дея- тель- но сти Проводить мониторинг (оценка) средств массо- вой информации по ин- формационному обеспе- чению реализации Про- граммы по предупрежде- нию распространения ВИЧ/СПИД среди насе- ления.
Госу- дарст вен-
СМИ
Финанси- 2003 г.
рова ние не требуется го согласия, Област- ное управление здра- Обеспечить участие ру- ководителей средств мас- совой информации, жур- налистов в обучающих семинарах по вопросам пропаганды мер профи- лактики ВИЧ/СПИД.
воохране жур- налис тов по фо- сам Акмолинское обл.
2005 г
При- влече ние пред- ние экономики и поддержки малого бизнеса тия изго- товителя Рекомендовать при вы- пуске промышленных то- варов народного потреб- ления 10% выпускаемой продукции использовать для размещения нагляд- ной агитации о мерах профилактики ВИЧ /СПИД, наркомании.
вни- ма- к про- бле- мам Обл.управление ту- ризма и спорта, шен.
Ин-
Управление комите- та транспортно-го форм.
Проводить инструктажи о мерах профилактики ВИЧ/СПИД с туристами, водителями дальних рей- сов, выезжающих за пре- делы страны.
контроля, Областное управление здраво- сел.
вые зжаю- щего за преде- лы стра- ны 0,16 млн.
Областное управле- ние здравоохранения Создание информацион- ной базы по профилакти- ке ВИЧ/СПИД:
Областной центр формирования здоро- вого образа жизни, областной центр по профилактике и борьбе со СПИД Изготовление видеороли- ка (4 по 30 сек.) менять один раз в год х 4.
2002г.
2003г.
2004г.
Приобретение и изготов- ление вспомогательных материалов (наглядные пособия).
ние здравоохранени- яО бластной центр Совмест- ние культуры Об- 2002-2005г еже- годно по ластной центр СПИД Обл.телера- диоком пания 0,4625 Тиражирование и распро- странение видеофильмов и аудиороликов для орга- низации трансляции в ки- нотеатрах и на каналах местного телевидения и радио.
X
Видео 2002-2005 г. еже- млн.т.
0,0875
Радио 2002-2005 г.
млн.г.
ежегодно по управление культу- ры Областной центр СПИД Обл.Телера- 0,375 Областное упра вление образова- ния, Областное Подготовка и проведе- ние сеансов-лекций в ки- нотеатрах для учащихся и преподавателей по про- блемам ВИЧ/СПИД.
охранения Обл..
0,8млн.
ОУО,
ОУЗ,
ОУК 0,05 0,05 0,1 управление культуы 0,05 0,05
0.05 0,05
График ние здравоохране- ния, О бластное ры, Области ой центр СПИД Организация постоянно действующих выставок новых материалов по проблеме ВИЧ/СПИД, профилактике наркома- нии, читательские конфе- ренции в библиотеках.
ние образования. Об- ластное управление здравоохранения, К иноассоциания Организация передвиж- ных выставок плакатов и других средств нагляд- ной агитации по ВИЧ /СПИД в кинотеатрах, об- разовательных и других Решения акимов Акимы городов, Создание условий и со- действие учреждениям здравоохранения в предо- ставлении помещений, площадок для проведе- ния массовых акций.
районов
Развитие нетрадиционных ме- тодов пропаганды профилак- тики ВИЧ-СПИД:
управление куль- туры, Областное управление здра- 1З.1 Конкурс рисунков, плакатов;
внима- ния Областное управление обра- жи
13.2.
воохране ния Об- ластное управле- ние образования Конкурс на лучшую молодеж- ную дискотеку;
13.3.
туры, областное управление по спорту и туриз- му, Областное Спортивные соревнования по различным видам спорта, по- священные пропаганде здоро- вого образа жизни, профилак- тике наркомании, ВИЧ /СПИД;
13.4.
управление Здра-
Молодежные акции, пред- ставления, фестивали;
13.5.
культуры.
Конкурс на лучшую театраль- ную постановку «Пропаганда здорового образа жизни, про- филактика наркоманий, ВИЧ /СПИД»;
13.6.
2001-
У туры и област- ное упрапвление по спорту и ту- ризму, Област- ное управление Эстафеты «АнтиСПИД» в школах, высших учебных за- ведениях.
управление тру- да, занятости и сци.защиты, Об- ние здравоохра- Разработать проект организа- ции социальной библиотеки «Я с тобой!».
Акиматы,
Конкурс и поддержка дет- ским дворовым клубам по ор- ганизации работы с трудны- ми подростками.
Целевая подго- товк а Организация лекториев с жен- щинами детородного возрас- та:
Фи- сы тре- бу- ются
16.1.
с молодыми людьми вступаю- щими в брак;
16.2.
с болеющими инфекциями пе- редаваемыми половым путем.
Пункты доверия, обмена шприцев, волонтеры из работников коммерче- ва бует- ся Проведение индивидуальной санитарнопросветительной работы с лицами из группы риска (инъекционные потре- бители наркотиков, работни- ки коммерческого секса).
ско го секса
Пресс-релиз
Информация об эпидситуа- ции по ВИЧ/СПИД руководи- телей лечпрофучреждений, образования, ведомств, аки- мата.
Постановле-
Ние
Акимы г.Кокше- тау, Степногор- ска, Атбасарско- го, Щучинского и Есильского Подготовить и разместить на центральных улицах г.Кокше- тау, Степногорска, Атбасара, Щучинска, Есиля, вокзалах и др. местах скопления населе- ния средства наглядной агита- ции о мерах профилактики ВИЧ/СПИД (щиты и т.д.).
Кон- центр программа ация 0,380 т.
воохранен иОб- формирования здорового обра- за жизни, област- ной центр по «Ан- тиСП ид»
Подготовка и проведение ме- роприятий ко Всемирным дням:
у
20.1.
воохранени Об-
Борьбы со СПИДом.
20.2.
здоророго обра-
Памяти умерших от СПИДа.
Оценка санпр.р.
Организация и проведение со- циологических исследований по проблеме ВИЧ-инфекции:
21.1.
блиц опрос населения в ме- стах скопления (автовокзал, вокзал, парикмахерские и т.
д.);
21.2.
приемники-распределители для взрослых ЦВИАРН.
Поддержка
Подго- санпросветл центр по профи- итературы волон- те- ров Консультирование молодеж- ных организаций по проведе- нию культурно-массовых ме- роприятий (КВН, викторин, ток-шоу, дискотек и т.д.), по- священных борьбе со СПИД, наркоманией.
8.4.Мероприятия по предупреждению распространения ВИЧ Среди контингентов рискованного поведения Областной центр по профилактике и борь- грамма сниже- бе со СПИД Снижение риска зара- жения от Продолжить совместную работу с фондом «Со- рос-Казахстан» по программе «Снижение вреда от наркотиков» в гг.Кокшетау. Атбасаре, Степ- ногорске в рамках пунктов доверия и обмена шприцев.
вреда от нар- коти- ков По гран- ту фон- да «Со- рос- Ка- зах- стан»
Реше-
Райгоракимы
Открыть пункты доверия и обмена шприцев для потребителей инъекционных наркотиков в каж- дом районном центре, в г.Стеиногорске.
заражения от ВИЧ т 3,084 Содейст- вие госор- ганам в проф.ВИЧ Обеспечить поддержку формирования обще- ственных объединений, ставящих целью профи- лактики ВИЧ/СПИД, наркомании, болезней пе- редающихся половым путем среди лиц с риско- ванным поведением.
сиро не не
Разработать программу социальной поддержки лиц с повышенным риском заражения ВИЧ.
Акимы городов,райо- нов, Областное управ- ление здравоохране- Обеспече целенапра Обеспечить работу привлечению волонтеров из числа лиц, прекративших употребление наркоти- ков к профилактике наркомании, СПИДа с опла- той их деятельности.
вленной работы
Заявка
Обеспечить все наркокабинеты, облнаркодис- пансер экспресс тест-полосками для обнаруже- ния наркотиков в моче.
диагноста ки
Акмолинский област- ной филиал РГКП Предотвра щение реа- Обеспечить систематический контроль за реали- зацией презервативов, обеспечить их обязатель- ную государственную сертификацию.
«Центр лекарственны лиза- х средств «Дари- Дар- мек»
ции нека- чествен- ной про- дукции вй- Поле- вая ра- бота Обеспечить профилактическую работу с лицами рискованного поведения в местах их сбора, обес- печив их информационным материалом, сред- ствами защиты от ВИЧ, болезней передаваемых бе со СПИД,Облкож- вендиспансер на Изучить опыт применения и разработать грант для участия в экспериментальной программе за- местительной терапии метадоном.
грант наркодиспансер
Обеспечить доступность анонимного консульти- рования потребителей инъекционных наркоти- ков с телефоном доверия.
конфиден циальной
Обеспечить доступную, бесплатную, конфиден- циальную и анонимную помощь больным ин- фекциями, передающимися половым путем.
кожвендиспан- сер
Контроль качества
Обеспечить до и после тестовый контроль зна- ний о мерах профилактики ВИЧ у лиц с риско- просветит ельной Семи- нар по до и после тесто- вому контро- лю ия Организация оказания услуг по планированию семьи, контрацепции, прерывания беременности ВИЧ-инфицированным и наркозависимым жен- щинам по их желанию на бесплатной основе для профилактики вертикального заражения ВИЧ.
Изучение
Внедрение дозорного эпидемиологического над- зора в отдельных группах населения в зависимо- сти от эпид.ситуации.
распро- стран ения ВИЧ в группах организациях, предприятиях бытового обслуживания населения.
каз
Профи-
Создание необходимых условий для выполне- ния противоэпидемического режима в лечпроф- учреждениях, в том числе оказывающих специа- лизированную помощь ВИЧ- инфицированным.
внутри-
Областная боль
В пре- делах средств но вы- деляем.
санэпидстанция ничного мест- ным бюдже- зараже- ния ВИЧ Обеспечение госпитальных баз для оказания мед.помощи ВИЧ-инфицированным.
Комплектами защитной одежды и средствами защиты персонала;
Стерилизационным оборудованием;
Медицинским инструментарием;
Дезинфекционными средствами.
Создание резерва одноразового инструмента- рия: игл, шприцев, катетеров, систем для пере- ливания крови (100 ед. по каждой позиции) для инфекционных, наркологических, кожно-вене- рологических учреждений.
деляем,
Обеспечить безопасность донорской крови:
щение заражений при но Центр Қрови гемотранс выделя- ем.
фузиях увеличение числа доноров на безвозмездной ос- нове;
исключение привлечения к донорству безработ- ных;
тщательный отбор доноров крови;
выполнение стандарта службы крови.
Повыше здравоохранения Об- ластная санэпидстанция квалифи кации Ежегодная аттестация медицинских работников ЛИ У всех форм собственности по дезинфекци- онно-стерилизационному режиму и профилакти- ке профессионального и внутрибольничного за- ражения ВИЧ.
профилактике и борьбе медработ ников Предупре санэпидстан- ждение План- гра- Осуществление государственного санитарного надзора за соблюдением дезинфекционно- сте- рилизационного режима в учреждениях службы быта всех форм собственности (парикмахерские и т.д.).
8.6. Диагностика лечение ВИЧ-инфицированых.
Проект норма- тивного акта Обеспечить лечение ВИЧ-инфицированных в амбулаторных и стацио- нарных условиях специализированных больниц на бесплатной основе в объеме, предусмотренном Постановлением Правительства РК от
27.01.2000 года № 135 "«б утверждении гарантированного объема бес- платной медицинской помощи"»
базо- вого охране- нанси- ро ва- ЛПУ Обеспечить первоочередное этиотропное лечение ВИЧ-инфицирован- ных женщин во время беременности, родов, а также рожденных от ВИЧ-инфицированных матерей детей.
Базо- вое
ОЦ
Обеспечение первоочередного этиотропного лечения в случае выявле- ния и нуждаемом в нем детей и подростков до 17 лет включительно.
- 4,5
- 5,0
Обеспечить этиотропнуто монотерапию не менее 80% нуждающихся ВИЧ-инфицированных.
Ито- го:
тивно- го
Открыть кабинеты психо-социального консультирования:
в облнаркодиспансере;
го акта в облкожвендиспансере;
в областном перинатальном центре;
КДП г.Кокшетау;
КДП г.Степногорск
ЦРБ г.Щучинска
Обеспечить лаборатории Центра СПИД и ее филиалов высокочувстви- тельными тест- системами 4 поколения по диагностики ВИЧ.
Цен- тралли- зова нный фонд зо- ван- Оборудовать филиалы лабораторий современной аппаратурой для ИФА диагностики.
трали- зо-
Переоснастить лабораторию областного Центра СПИД.
зован-
Повысить качество диагностики ВИЧ- инфекции путем внедрения ПЦР-диагностики.
8.7. Мероприятия по обеспечению организации управления координации и исполнения программы Разработка и внедрение районных, городских планов меро- приятий по предупреждению распространения СПИДа.
Обес- пече районов, городов аки- мов вы- полне грам ственного согласия Пересмотреть и утвердить штатные нормативы Центра по профилактике и борьбе со СПИД с включением в них долж- ности специалиста по связям со средствами массовой инфор- мации и общественностью для координации информацион- ных потоков, связанных с данной проблемой, в пределах фонда оплаты труда.
По-
Заслушивание вопросов, требующих координации действий по ограничению распространения ВИЧ-инфекции на:
стоян- но,
Оцен- ка эф- тивно реше- сти ти й и кор- рек- тивы координационном комитете при аппарате акима области, го- родов, районов;
аппаратных совещаниях руководителей ведомств, учрежде- совещаниях ведомств, учреждений.
Вхождение в единую республиканскую компьютерную ин- формационную сеть с внедрением следующих программ:
Отчет акиму обла- аналитическая система слежения за инфицированностью на- селения;
- система анализа материалов социологических исследова- ний по уточнению предпосылок развития эпидемического процесса ВИЧ-инфекции;
Управление здраво- охране система анализа состояния лабораторной диагностики Подготовка, издание и распространение оперативной эпиде- миологической информации, бюллетеней, аналитических и реферативных обзоров по ВИЧ-инфекции.
Пресс- рели- зы, здравоохранен ия Об- ластной центр по про- филактике и борьбе со Спид бюл- лете- ни Свое- вре- мен- оцен- эпид.
ситу-
Обеспечить систематическую оценку и мониторинг Про- граммы на областном и местных уровнях.
троль
Облает; управление внутренних дел Управ- ление комитета уго- ловно- исполнительно к 5 фев- раля сти, горо- дов, райо- нов й системы по Акмо- линской области Об- ластное управление об- авгу- ста Рас- шире- Разработать меры по оказанию помощи общественным объ- единениям в расширении их деятельности по профилактике ВИЧ/СПИД среди приоритетных групп населения с привле- чением ресурсов спонсоров предприятий.
лак- тиче- ской
Акимы районов, горо-
Разрешить вносить предложения об изменениях и дополне- ниях в план основных мероприятий.
дов
Аки-
К 20 де- каб- ря еже- год- ловноисполнительной системы по Акмолин- ской области Областное управлений
8.8. Сотрудничество с международными и общественными организациями нап- Продолжить сотрудничество с фондом «Сорос- Казахстан» по програм- ме «Снижение вреда от наркотиков» по расширению сети пунктов дове- рия и обмена шприцев.
Заяв- ка па здравоохра- рав- нен ленная ия Област- работа профилакти- ке и борьбе нарко- зави симых Внед- Сов- Продолжить сотрудничество с неправительственными организациями «Антинар», «Феминистская лига», с филиалом «Ассоциации Деловых женщин Казахстана» в обеспечении внедрения образовательных про- грамм по «Проблема СПИД, пути профилактики».
пла- обра- зова- ной моло- дежи Вовле- че- Принять участие в тренингах для неправительственных организаций по внедрению разнообразных форм просветительной работы среди населе- ния.
ние в блемы
/СПИД
Принять меры по вовлечению общественных объединений НПО и борь- бу со СПИДом, способствовать их росту и развитию, оказывать необхо- димую помощь.
Се- ми- нар
Ме- тоди-
ВИЧ/ мате- риал
И.М.
Начальник управления здравоохранении Акмолинской Комалдинов