Қазақша:
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Қазақстан Республикасының Министерство юстиции Республики Казахстан Бiлiм, мәдениет және денсаулық сақтау министрi Қазақстан Республикасының Әдiлет Министрi 1998 жылғы 8 қаңтардағы № 7. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2004 жылғы 4 қарашадағы № 325 бұйрығымен Ауруханалар, санаторийлер, және өзге емдеу - алдын-алу мекемелерiнiң бас және кезекшi дәрiгерлерiнiң өсиеттердi куәландыру тәртiбi туралы Нұсқаулық
1. "Ауруханалардың, санаторийлер мен өзге де емдеу-алдын-алу профилактикалық мекемелердiң бас және кезекшi дәрiгерлерiнiң өсиеттердi куәландыру тәртiбi туралы" осы Нұсқаулық (бұдан әрi Нұсқаулық) нотариаттық түрде куәландырылғандарға теңестiрiлген өсиеттердi куәландыру тәртiбi мен ережелерiн айқындайды.
2. Қазақ ССР Азаматтық кодексiнiң 538-бабына және Қазақстан Республикасының "Нотариат туралы" Заңының 37-бабына сәйкес ауруханаларда, санаторийлер мен өзге де емдеу-алдын-алу мекемелерiнде емделiп жатқан адамдардың осы ауруханалардың, санаторийлердiң және өзге де емдеу-алдын алу мекемелердiң бас және кезекшi дәрiгерлерiмен куәландырылған өсиеттерi нотариалдық куәландырылғандарға теңестiрiледi.
3. Осы Нұсқаулықта қолданылған негiзгi терминдер мен анықтамалар:
1) өсиет - қайтыс бола қалған жағдайда азаматтың өзiне тиiстi мүлiктi тағайындаған мұрагерiне заңда көрсетiлген үлгiде беруi жөнiндегi өкiмi.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
2) өсиет қалдырушы - өзiне тиiстi мүлiктi өлген жағдайда мұрагерiне беру туралы өкiм берушi адам.
3) әрекет қабiлеттiлiгi - азаматтың өз әрекеттерiмен азаматтық құқықтарға ие болуға және оны жүзеге асыруға, өзi үшiн азаматтық мiндеттер жасап, оларды орындауға қабiлеттiлiгi.
4) әрекет қабiлеттiлiгi жоқ азамат - заңмен белгiленген тәртiпте жүйке ауруы немесе ақыл-есiнiң кемдiгi салдарынан өз әрекеттерiнiң мәнiн түсiне алмайтын немесе не iстегенiн бiлмейтiндiгiнiң салдарынан сотпен әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп танылған азамат.
5) әрекет қабiлеттiлiгi шектелген азамат - спирт iшiмдiктерiне немесе есiрткi заттарға салыну салдарынан өзiнiң отбасын материалдық жағынан ауыр жағдайға ұшыратқан және белгiленген заң тәртiбi бойынша сот арқылы әрекет қабiлеттiлiгi шектелген азамат.
6) қорғаншы - әрекет қабiлеттiлiгi жоқ немесе әрекет қабiлеттiлiгi шектелген азаматтардың құқықтары мен мүдделерiн қорғау жөнiндегi мiндеттi мемлекет жүктеген адам.
7) куәландыру жазбасы - құжаттың куәландыру немесе құжатты беру күнiн, құжатты куәландырған адамның тегiн, нотариаттық iс-әрекеттiң жасалу орнын, жасалған нотариаттық iс-әрекеттiң атауын, нотариаттық iс-әрекеттiң реестрде тiркелу туралы мәлiметтерiн, нотариаттық iс-әрекеттер жасауға өкiлеттiк берiлген адамның қойған қолын, мөрдiң бедерлемесiн көрсетумен нотариаттық iс- әрекеттер жасауға өкiлеттi адамның нотариаттық iс-әрекеттердiң жасалған фактiсiн куәландыратын жазбасы.
8) лауазымды адамдар - ауруханалардың, санаторийлердiң және өзге де емдеу-профилактикалық мекемелердiң бас және кезекшi дәрiгерлерi.
4. Ауруханаларда, санаторийлер мен өзге де емдеу-профилактикалық мекемелерiнде емделiп жатқан адамдардың ауызша өтiнiштерi бойынша өсиеттерi куәландырылады.
5. Лауазымды адам куәландыратын өсиеттердiң құпиялығын сақтауы тиiс.
Өсиет мазмұны ешкiмге де, соның iшiнде өсиетте аты көрсетiлген адамға да хабарланбайды.
Өсиеттiң барлығы және оның мазмұны туралы анықтама өсиет қалдырушы қайтыс болып, оның өлгенi туралы куәлiк ұсынылғанынан кейiн ғана берiледi.
Куәландырылған өсиеттер туралы мәлiметтер сот, прокуратура, сондай-ақ тергеу және алдын-ала анықтау органдарының жазбаша талаптары бойынша олардың өндiрiсiндегi қылмыстық және азаматтық iстер бойынша берiледi.
6. Куәландырылған өсиеттердiң құпиялығын сақтау ережесi, сондай-ақ қызмет бабы бойынша немесе мiндеттердiң орындалуына байланысты куәландырылған өсиет белгiлi болған адамдарға да тарайды.
7. Лауазымды адамдар, сондай-ақ қызметтiк мiндеттi орындаумен байланысты куәландырылған өсиеттер белгiлi болған адамдар куәландырылған өсиеттер құпиясы қасақана ашқан жағдайда Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапқа тартылады.
8. Лауазымды адам өсиеттi куәландырған сәтте өсиет қалдырушының жеке басын анықтайды және оның әрекет қабiлеттiлiгiн тексередi.
Келген адамның жеке басы төлқұжаты немесе жеке басының куәлiгi бойынша анықталады.
18 жасқа толған адамдардың ғана өсиеттерi куәландырылуға жатады.
9. Лауазымды адам өсиеттi куәландырған кезде өсиет қалдырушы өз iс- әрекетiнiң мән-маңызын түсiне алатынына, оны басшылыққа алатынына, әзiрленген өсиетке қатысты адасушылықтың жоғына, оған ешкiм қоқан-лоққы жасамайтынына және алдамайтынына көз жеткiзу қажет.
10. Жүйке ауруы немесе ақыл-есiнiң кемдiгi салдарынан күшiне енген соттың шешiмiмен әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп танылған, сондай-ақ өсиеттi жасау кезiнде (мысалы, алкогольдiк, есiрткi немесе токсикоманиялық мастықта тұрған адамдардың) өзiнiң iс-әрекеттерiн түсiне алмаған және оларға басшылық жасай алмаған жағдайдағы адамдардың өсиеттерi куәландырылмайды.
11. Егер өсиеттi куәландыруды өтiнген адамның сот арқылы белгiлi заң тәртiптерiмен әрекет қабiлеттiлiгi шектелсе, лауазымды адам өсиеттi куәландырудан бас тартады.
12. Лауазымды адам өсиеттi куәландырмас бұрын:
1) өсиеттi куәландыруға байланысты туындайтын салдарлар туралы өсиет қалдырушыға алдын-ала ескертуге;
2) өсиеттi өзгерту, күшiн жою тәртiптерiн түсiндiруге;
3) өсиеттен туындайтын олардың құқықтары мен мiндеттерiн түсiндiруге;
4) өсиет қалдырушының өтiнiшi бойынша өсиет жобасын жасауға мiндеттi.
13. Өсиеттiң жобасын дайындаушы лауазымды адам мүдделi адамға жобаның мазмұнын дауыстап оқып бередi, немесе соңғы бұл жобаны өзi оқып шығады. Мүдделi адам жобамен келiскен жағдайда лауазымды адамның қатысуымен оған қол қояды.
14. Егер өсиеттi куәландыруды өтiнген әрекет қабiлеттiлiгi бар адам:
1) дене кемiстiгi немесе басқа да бiр себептермен қол қоя алмаса, онда оның өтiнуi және қатысуымен, сондай-ақ лауазымды адамның қатысуымен өсиет қалдырушының өзiнiң қол қоя алмайтын себеп-салдары көрсетiлiп, екiншi бiр адамның өсиетке қол қоюы мүмкiн;
2) дене кемiстiгiнiң салдарынан (керең, мылқау немесе керең-мылқау) өз еркiн айқын бiлдiре алмаған жағдайда, онымен түсiнсе алатын, өсиеттiң мазмұны керең, мылқау немесе керең-мылқау адамның еркiне сәйкес келетiнi туралы өз қолымен куәландыратын сауатты, әрекет қабiлеттiлiгi бар адам өсиеттi куәландыратын сәтте мiндеттi түрде қатысуы тиiс;
3) сауатсыздығының немесе дене кемiстiгiнiң салдарынан куәландырылған өсиеттiң мазмұнымен таныса алмайтын (мысалы, көзi шала көретiн немесе мүлдем көрмейтiн) жағдайда оған өсиет мәтiнi оқылып, өсиетке бұл жөнiнде тиiстi жазбалар жазылады.
15. Пайдасына мүлiк өсиет етiлген адамның өсиет қалдырушы үшiн қол қоюына болмайды.
Өсиеттi куәландырушы лауазымды адам өсиет қалдырушы үшiн қол қоя алмайды.
16. Өсиеттiң мәтiнi анық жазылған немесе басылған болуы тиiс. Құжаттың мәтiнiнің қолмен жазылған жағдайында көк немесе күлгiн түстi сия пайдаланылады.
Тазартулар, қосып жазылған, сызылған сөздер немесе ескертiлмеген басқа түзетулерi бар өсиеттер, сондай-ақ қарындашпен немесе фломастрмен жазылған өсиеттер куәландырылмайды.
Куәландырылған өсиеттiң мәтiнiндегi күн мен мерзiм кем дегенде бiр рет сөзбен жазылуға тиiс. Жеке тұлғалардың тегi, есiмi, әкесiнiң аты, олардың мекен- жайлары толық, ал заңды тұлғалардың орналасқан жерлерi көрсетiлумен қысқартылмай жазылады.
Өсиеттердегi толық жазылмаған жолдар мен басқа бос орындар сызылады, қосып жазылған және түзетiлген сөздер өсиет қалдырушы қол қояр алдында ескертiлуi керек және куәландыру жазбасының соңында қайталануы, мұнда қате жазылып, артынан сызылғандардың барлығы алғашқы мәтiнi оқуға болатындай етiп түзетiлуi тиiс.
17. Өсиеттi куәландырудан мынадай жағдайларда:
1) мұндай iс-әрекеттi жасау заңға қайшы келсе;
2) өсиеттi куәландыру жөнiндегi өтiнiшпен әрекет қабiлеттiлiгi жоқ адам келсе;
3) өсиеттiң мазмұны заң талаптарына сәйкес келмесе бас тартылуы мүмкiн.
Өсиеттi куәландыруды өтiнген адамға одан бас тартылған жағдайда лауазымды адаммен бас тартудың себебiн көрсетiле отырып, дереу жазба түрдегi қаулы табыс етiледi.
18. Өсиеттi куәландырудан бас тартылғаны, сондай-ақ оларды дұрыс куәландырмағаны үшiн сот тәртiбiмен шағым жасалуы мүмкiн.
19. Лауазымды адамдардың өсиеттердi өзiнiң атына, өзiнiң атынан, зайыбының атына және оның атынан, туған-туысқандарының (әке-шешесi, балалары, аға-iнiлерi, апа-қарындастары, немерелерi, ата-әжесi) атына және олардың атынан куәландыруға құқығы жоқ.
Жоғарыда көрсетiлген ережелердi бұзу арқылы куәландырылған өсиеттер жарамсыз болып табылады.
20. Өсиет бiр адамның атынан ғана жасалады.
Бiрнеше адамдардың атынан (ерлi-зайыптылардың, аға-iнiлердiң, апа- сiңiлiлердiң және т.б.) жасалған өсиеттерi куәландырылмайды.
Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес қорғаншының қорғаншылыққа алынғанның атынан жасалған, сондай-ақ өсиет өсиет қалдырушының қатысуымен ғана куәландырылатындығынан сенiмхат негiзiнде жасалған өсиеттi куәландыруға рұқсат етiлмейдi.
21. Лауазымды адам ҚазССР Азаматтық кодексiнiң 530-бабына сәйкес өсиет қалдырушының кәмелетке толмаған немесе еңбекке жарамсыз балалары (соның iшiнде асырап алған балалары), сондай-ақ еңбекке жарамсыз жұбайы, ата- анасы (асырап алушылары) және өлген адамның қарауында болғандар өсиет мазмұнына қарамастан заң бойынша әрқайсысы кемiнде үштен екi үлеске (мiндеттi үлес) ие болатынын өсиет қалдырушыға түсiндiруге мiндеттi. Мiндеттi үлес мөлшерiн анықтаған кезде үй-iшi тұрмысында ұсталатын заттардың да бағасы ескерiледi.
22. Лауазымды адам өсиет қалдырушыны ҚазССР Азаматтық кодексiнiң 527 баптарымен анықталатын мұрагерлердiң шеңберiмен таныстырады, сондай-ақ өсиет қалдырушының мынадай құқықтарының бар екендiгiн түсiндiредi:
1) өсиет бойынша өз мүлкiн немесе оның бiр бөлiгiн (үй-iшi тұрмысында ұсталатын заттармен қоса) заң бойынша мұрагерге жататын немесе жатпайтын бiр немесе бiрнеше адамға, сондай-ақ мемлекетке, жекелеген заңды тұлғаларға қалдыруға болады. Өсиет қалдырушы өз өсиетiнде ҚазССР Азаматтық кодексiнiң 530-бабында көзделген мiндеттi мұрагерлерден басқа, заң бойынша бiр, бiрнеше немесе барлық мұрагердi мұрагерлiк құқықтан айыра алады;
2) егер өсиет бiрнеше адамның пайдасына жасалса, онда әрбiр мұрагерге өсиет етiлетiн мүлiк үлесi атап көрсетiледi, мұндағы үлес нақты түрде (мысалы, "бiрдей мөлшерде", "екiден бiр үлес") белгiленедi;
3) жаңасы жасалып, кез келген уақытта өсиеттi өзгертуi немесе күшiн жоюға құқылы екендiгi. Өсиет қалдырушы сондай-ақ сақтауға тапсырған нотариусқа өтiнiш беру жолымен өсиетiнiң күшiн жоя алады.
23. Мазмұнына қарай өсиет мынадай үлгiлерде жасалуы мүмкiн:
1) N 1 үлгi бойынша - егер өсиет қалдырушы өсиет бойынша өзiнiң барлық мүлкiн қалдырғысы келсе;
N 2 үлгi бойынша - егер өсиет қалдырушы мүлкiнiң қандай да болмасын бiр бөлiгiн (мәселен, банктегi салымын) бөлiп алғысы келсе;
N 3 үлгi бойынша - егер өсиет қалдырушы барлық өзге мүлiктерiне тиiспей, мүлiктiң белгiлi түрiн өсиет бойынша қалдыруды қаласа.
24. Куәландыру кезiнде өсиет қалдырушыдан өсиет етiлген мүлкiнiң өзiнiкi екендiгi растау, сондай-ақ пайдаларына өсиет қалдырылған адамдардың туыстық қатынасы туралы дәлелдемелер талап етiлмейдi.
25. Өсиет қалдырушы қол қойған өсиет лауазымды адаммен куәландырылуы тиiс. Өсиеттi куәландыру ұсынылған үлгiлер (N 4) бойынша куәландыру жазбасымен расталады.
Осы Нұсқаулықтың 14-тармағында көзделген жағдайларда куәландыру жазбасы N 5 үлгi бойынша жасалып, өсиет қалдырушының құжатқа қол қоя алмаған себептерi көрсетiледi.
26. Куәландыру жазбасы өсиетке өсиет жасалған күнi жазылады. Өсиеттi куәландыру жазбасының мәтiнi жазу машинкасымен басылуы немесе қолмен жазылуы мүмкiн. Куәландыру жазбасын тазартып өшiруге рұқсат етiлмейдi.
Өсиеттiң үстiне жазу және басқа түзетулер осы өсиеттi куәландыру жазбаларында ескертiлуi тиiс.
27. Куәландыру жазбасы өсиеттiң бiрiншi немесе келесi бетiнде, немесе жеке парақта өсиет қалдырушының қолын қойғанынан кейiн жасалады.
Куәландыру жазбасы жеке параққа түсiрiлген жағдайда, сондай-ақ өсиеттiң мазмұны бiрнеше бетте берілсе, барлық парақ нөмiрленуi және жiппен қайымдалуы тиiс, осы туралы тиiстi жазу жазылып, лауазымды адамның қолымен расталып, мекеме мөрiмен бекiтiледi.
Өсиеттегi куәландыру жазбасына лауазымды адамның қолы қойылады және мекеменiң мөрiмен бекiтiледi.
28. Өсиет екi дана болып куәландырылады және N 6 үлгiдегi реестрде тiркелуге жатады.
Тiркелуге арналған реестр нөмiрленуi, жiппен қайымдалуы, лауазымды адамның қолы қойылуы және мекеме мөрiмен бекiтiлуi тиiс.
Осы реестрге тiркелген өсиеттiң рет саны бұл өсиеттiң екi данасының куәландыру жазбасына жасалу керек.
30. Лауазымды адам реестрге тиiстi жазу жазғаннан кейiн өсиеттiң бiр данасын өсиет қалдырушының қолына бередi, ал екiншi данасын өзi куәландырған мерзiмнен бастап он күн iшiнде өсиет қалдырушының тұрақты мекен-жайы бойынша нотариусқа сақтауға тапсыруға мiндеттi.
Егер өсиет қалдырушының Қазақстан Республикасының тұрақты мекен- жайы болмаса немесе оның қайда тұратыны белгiсiз болса, өсиет Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгi анықтайтын нотариусқа жiберiледi.
N 1 қосымша
Барлық мүлiкке өсиеттiң нысаны ӨСИЕТ ______________жылдың _______ _______________айының _______________ "__" ______________________күнi.
Мен, төменде қол қоюшы_____________________________________________ (өсиет қалдырушының тегi, аты, әкесiнiң аты, соңғы тұрақты мекен-жайы)
менiң қайтыс болу жағдайыма осы өсиетiммен мынадай өкiм жасаймын:
Мен қайтыс болған күнде маған тиесiлi болатын, қайта және қандай да болмасын барлық мүлкiмдi мен ____________________________ (пайдаларына мүлiк өсиет етiлген адамдардың тегi, аттары және әкелерiнiң аттары)
өсиет етемiн.
ҚазССР Азаматтық кодексiнiң (ерекше бөлiм) 530-бабы маған түсiндiрiлдi.
Осы өсиет екi данада жасалды және қол қойылды, оның бiреуi сақтауға нотариусқа жiберiледi,____________________________________ (оның мекен-жайын немесе нотариалдық кеңсенiң атауын көрсетумен нотариустың тегi.
аты, әкесiнiң аты)
ал екiншiсi өсиет қалдырушыға берiледi.
Өсиет қалдырушының қолы _______________________ N 2 қосымша Барлық мүлiкке, соның iшiнде оның жекелеген түрлерiне өсиеттiң нысаны ______________жылдың _______ _______________айының _______________ Мен, төменде қол қоюшы_____________________________________________ менiң қайтыс болу жағдайыма осы өсиетiммен мынадай өкiм жасаймын:
Мен қайтыс болған күнде маған тиесiлi болатын, қайда және қандай да болмасын барлық мүлкiмдi, соның iшiнде (мүлiктiң атауы)
мен________________________________________________________________ сақтауға нотариусқа жiберiледi,____________________________________ N 3 қосымша Мүлiктiң жекелеген түрлерiне өсиеттiң нысаны ______________жылдың _______ _______________айының _______________ Мен, төменде қол қоюшы_____________________________________________ менiң қайтыс болу жағдайыма осы өсиетiммен мынадай өкiм жасаймын:
Маған тиесiлi _______________________________________________ мен________________________________________________________________ (пайдасына мүлiк өсиет етiлген адамдардың тегi, сақтауға нотариусқа жiберiледi,____________________________________ N 4 қосымша Өсиет қалдырушының жеке өзi қол қойған өсиетiне КУӘЛАНДЫРУ ЖАЗБАСЫ "__"______________________19__жыл Осы өсиет ____________________________________________________ (емдеу мекемесiнiң атауы, өсиеттi куәландырған бас (кезекшi) дәрiгердiң аты-жөнi)
_____________________бас (кезекшi) дәрiгерi, менiмен куәландырылды.
Өсиетке менiң қатысуыммен азамат _____________________________ (тегi, аты, әкесiнiң аты)
қол қойды.
Өсиет қалдырушының жеке басы анықталды, әрекет қабiлеттiлiгi тексерiлдi.
Реестрде N______________тiркелдi Бас (кезекшi) дәрiгер______________ (қолы)
Мөр
N 5 қосымша
Өсиет қалдырушының өтiнiшi бойынша басқа адам қол қойған өсиетке КУӘЛАНДЫРУ ЖАЗБАСЫ Осы өсиет ____________________________________________________ _____________________бас (кезекшi) дәрiгерi, менiмен куәландырылды.
Ауруы себептi азамат _________________________________________ (өсиет қалдырушының тегi, аты, әкесiнiң аты)
оның тапсыруы бойынша менiң қатысуыммен өсиетке азамат (өсиет қалдырушының науқас үшiн қол қойған адамның тегi, аты, әкесiнiң аты)
Өсиет қалдырушының жеке басы анықталды, әрекет қабiлеттiлiгi Өсиетке қол қойған адамның жеке басы анықталды.
Реестрде N______________болып тiркелдi N 6 қосымша Емдеу мекемелерiнiң лауазымды адамдарымен куәландырылған өсиеттерi мен сенiмхаттарын тiркеу РЕЕСТРI Рет |Өсиеттi |Өсиет қалды. |Нотариаттық |Құжатты|Өсиеттiң жiберiлге саны|куәлан. |рушының тегi,|iс-әрекеттiң|алғаны |нi туралы белгi |дыру |аты және оның|қысқаша |туралы |(қай нотариусқа |күнi |мекен-жайы |мазмұны |қолхат |және оның мекен- | | | | |жайы көрсетiлуi | | | | |тиiс)
1. |15.07.97|Сидоров |Барлық |Сидоров|Өсиеттiң бiр данасы | |Петр |мүлкiн ұлы | |Алматы қаласы, | |Иванович, |Сидоров | |Разин көшесi, 20-үй | |Алматы қ-сы. |Петр | |мекен-жайы бойынша | |Саин көшесi |Петровичке | |Зеев Иван Иванович | |1-үй |өсиет етедi.| |ке жiберiлдi N 7 қосымша Өсиеттiң күшiн жою туралы өтiнiштiң үлгi нысаны _______________қаласы____________ _________нотариусы (нотариустың тегi, аты, әкесiнiң аты және оның заңды мекен-жайын көрсету қажет)
азамат____________________________ (өсиет қалдырушының тегi, аты, әкесiнiң аты және соңғы тұрақты мекен-жайы)
ӨТIНIШ
Менiң атымнан ________________________________________________ бас (кезекшi) дәрiгердiң тегi, аты-жөнi)
бас (кезекшi) дәрiгермен куәландырылған (өсиеттiң куәландырылған күнi)
өсиеттiң күшiн осы өтiнiшпен жоямын.
Қолы ___________________ "__" _______________19__жыл N 8 қосымша Өсиеттi куәландырудан бас тарту туралы Қаулының үлгi нысаны ҚАУЛЫ "__"_________________19__жыл _____________қаласы Мен, _________________________________________________________ (емдеу мекемесiнiң атауы)
_______________бас (кезекшi) дәрiгерi______________________________ (тегi және аты-жөнi)
_________________________________________________________тұратын (келген адамның соңғы тұрақты мекен-жайы)
азамат_____________________________________________________________ (келген адамның тегi, аты, әкесiнiң аты)
өсиеттi куәландыру жөнiндегi өтiнiшiн қарай келiп, өсиеттердi куәландырудың тәртiптерi туралы Нұсқаулықтың 17 т. басшылыққа ала отырып, өсиеттi куәландырудан келесi негiздер бойынша бас тартамын:
(бас тартудың негiздерi көрсетiледi)
Осы бас тартуға он күннiң iшiнде ___________________________________ (соттың атауын көрсету қажет)
_________________________________шағым жасалуы мүмкiн.
Бас (кезекшi) дәрiгер ________________

На русском языке:
Министерство юстиции Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Утверждена Министром юстиции Республики Казахстан от 8 января 1998 года № 7. Зарегистрированa в Министерстве юстиции Республики Казахстан 11 февраля 1998 года № 453. Утратила силу приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 4 ноября 2004 года № 325 Инструкция о порядке удостоверения завещаний главными и дежурными врачами больниц, санаториев и иных лечебно-профилактических учреждений
1. Настоящая Инструкция "О порядке удостоверения завещаний главными и дежурными врачами больниц, санаториев и иных лечебно-профилактических учреждений" (далее "Инструкция") определяет1 порядок и правила удостоверения завещаний, приравненных к нотариально удостоверенным.
2. В соответствии со статьей 538 Гражданского кодекса Каз.ССР и статьей 37 Закона Республики Казахстан "О нотариате" к нотариально удостоверенным приравниваются завещания лиц, находящихся на излечении в больницах, санаториях и иных лечебно-профилактических учреждениях, удостоверенные главными и дежурными врачами этих больниц, санаториев и иных лечебно- профилактических учреждений.
3. Основные термины и определения, применяемые в настоящей Инструкции:
1) завещание - личное распоряжение гражданина на случай смерти по поводу принадлежащего ему имущества, с назначением наследников, сделанное в предусмотренной законом форме;
2) завещатель - лицо, которое отдает распоряжение на случай смерти по поводу принадлежащего ему имущества;
3) дееспособность - способность гражданина своими действиями приобретать и осуществлять гражданские права, создавать для себя гражданские обязанности и исполнять их;
4) недееспособный гражданин - гражданин, который вследствие психического заболевания или слабоумия не может понимать значения своих действий или руководить ими и в установленном законом порядке признан судом недееспособным;
5) ограниченно дееспособный гражданин - гражданин, который вследствие злоупотребления спиртными напитками или наркотическими веществами ставит свою семью в тяжелое материальное положение и в установленном законом порядке ограничен судом в дееспособности;
6) опекун - это лицо, на которое государство возлагает обязанности по защите прав и интересов недееспособных или ограниченно дееспособных граждан;
7) удостоверительная надпись - надпись, сделанная лицом, уполномоченным совершать нотариальные действия, удостоверяющая факт совершения нотариального действия, с указанием даты удостоверения или выдачи документа, фамилию лица, удостоверившего документ, место совершения нотариального действия, наименование совершенного нотариального действия, сведения о регистрации нотариального действия в реестре, подпись лица, уполномоченного на совершение нотариального действия, оттиск печати;
8) должностные лица - главные и дежурные врачи больниц, санаториев и иных лечебно-профилактических учреждений.
4. Завещания граждан, находящихся на излечении в больницах, санаториях и иных лечебно-профилактических учреждениях, удостоверяются по их устному обращению.
5. Должностное лицо обязано соблюдать тайну удостоверяемых завещаний.
Содержание завещания не может быть сообщено никому другому, в том числе и лицам, указанным в завещании.
Справки о наличии завещания или о его содежании выдаются заинтересованным лицам только после смерти завещателя по предъявлении свидетельства о его смерти.
Сведения об удостоверенных завещаниях могут выдаваться по письменному требованию суда, органов прокуратуры, а также следствия и дознания, по находящимся в их производстве уголовным и гражданским делам.
6. Правила соблюдения тайны удостоверенных завещаний распространяются также на лиц, которым об удостоверенных завещаниях стало известно в связи с выполнением ими служебных обязанностей.
7. Должностные лица, а также лица, которым об удостоверенных завещаниях стало известно в связи с выполнением ими служебных обязанностей, виновные в умышленном разглашении тайны удостоверяемых завещаний несут ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
8. Должностное лицо при удостоверении завещания устанавливает личность и дееспособность завещателя.
Личность обратившегося гражданина устанавливается по паспорту или удостоверению личности.
Удостоверению подлежат завещания лишь лиц, достигших 18-летнего возраста.
9. Должностное лицо при удостоверении завещания должно убедиться, что завещатель понимает значение своих действий, руководит ими, не заблуждается относительно подготовленного завещания, ему никто не угрожает и не обманывает.
10. Не подлежат удостоверению завещания лиц, которые решением суда, вступившим в законную силу, признаны недееспособными вследствие психического заболевания или слабоумия, а также лиц, находящихся в момент составления завещания в таком состоянии, когда они не могут понимать значения своих действий или руководить ими (например, лиц, находящихся в состоянии алкогольного, наркотического или токсикоманического опьянения).
11. Если лицо, обратившееся за удостоверением завещания ограничено судом в дееспособности в порядке, установленном законом, то должностное лицо отказывает в удостоверении завещания.
12. Должностное лицо до удостоверения завещания обязано:
1) предупредить завещателя о последствиях, возникающих в связи с удостоверением завещания;
2) разъяснить порядок изменения, отмены завещания;
3) разъяснить завещателю права и обязанности, вытекающие из завещания;
4) составить по просьбе завещателя проект завещания.
13. Должностное лицо, подготовившее проект завещания, зачитывает содержание проекта вслух заинтересованному лицу либо последнее читает этот проект сам. Заинтересованное лицо в случае согласия с проектом подписывает его в присутствии должностного лица.
14. Если дееспособное лицо, обратившееся за удостоверением завещания:
1) не может лично расписаться вследствие физических недостатков или по каким-либо иным причинам, то по его просьбе и в его присутствии, а также в присутствии должностного лица завещание может быть подписано другим лицом с указанием причин, в силу которых оно не может быть подписано собственноручно завещателем;
2) не может ясно выразить свое волеизъявление вследствие физического недостатка (глухой, немой или глухонемой), то при удостоверении завещания обязательно должно присутствовать грамотное дееспособное лицо, которое может объясниться с ним и удостоверить своей подписью, что содержание завещания соответствует воле участвующего в ней глухого, немого, глухонемого дееспособного лица;
3) не может ознакомиться с содержанием удостоверяемого завещания вследствие неграмотности или физического недостатка (недостаточного или полного отсутствия зрения), то ему прочитывается текст завещания, о чем на завещании делается соответствующая отметка.
15. Лицо, в пользу которого завещается имущество, не может подписывать его за завещателя.
Должностное лицо, удостоверяющее завещание, не может подписывать его за завещателя.
16. Текст завещания должен быть написан или отпечатан четко. В случае изготовления текста документа от руки употребляются чернила синего или фиолетового цветов.
Не подлежат удостоверению завещания, имеющие подчистки, приписки, зачеркнутые слова или неоговоренные исправления, а также завещания, написанные карандашом или фломастером.
В тексте удостоверяемого завещания числа и сроки должны быть обозначены хотя бы один раз словами. Фамилии, имена, отчества физических лиц, их место жительства должны быть написаны полностью, а наименования юридических лиц - без сокращений, с указанием их места нахождения.
Незаполненные до конца строки и другие свободные места в завещании прочеркиваются, приписки и поправки должны быть оговорены перед подписью завещателя и повторены в конце удостоверительной надписи, при этом исправления должны быть сделаны так, чтобы все, ошибочно написанное, а затем зачеркнутое, можно было прочесть в первоначальном тексте.
17. В удостоверении завещания может быть отказано, если:
1) совершение такого действия противоречит закону;
2) с просьбой об удостоверении завещания обратилось недееспособное лицо;
3) содержание завещания не соответствует требованиям закона.
В случае отказа лицу, обратившемуся за удостоверением завещания, должностным лицом незамедлительно вручается постановление в письменном виде с указанием причин отказа.
18. Отказ в удостоверении завещания, а также неправильное его удостоверение могут быть обжалованы в судебном порядке.
19. Должностное лицо не вправе удостоверять завещания на свое имя, от своего имени, на имя и от имени своего супруга, его и своих родственников (родителей, детей, братьев, сестер, внуков, деда, бабушки).
Завещания, удостоверенные с нарушением указанных правил, являются недействительными.
20. Завещание составляется от имени одного лица.
Не подлежит удостоверению завещание, составленное от имени нескольких лиц (супругов, братьев, сестер и т.п.).
Не допускается удостоверение завещания, совершенного опекуном от имени своего подопечного, а также на основании доверенности, так как в соответствии с действующим законодательством завещание удостоверяется лишь в присутствии завещателя.
21. Должностное лицо обязано разъяснить завещателю, что согласно статьи 530 Гражданского кодекса Каз.ССР несовершеннолетние или нетрудоспособные дети наследодателя (в том числе и усыновленные), а также нетрудоспособные супруг, родители (усыновители) и иждивенцы умершего наследуют независимо от содержания завещания не менее двух третей доли, которая причиталась бы каждому из них при наследовании по закону (обязательная доля). При определении размера обязательной доли учитывается и стоимость наследственного имущества, состоящего из предметов домашней обстановки и обихода.
22. Должностное лицо может ознакомить завещателя с кругом наследников по закону, который определяется статьей 527 Гражданского кодекса Каз.ССР, а также разъяснить завещателю его право:
1) оставить по завещанию все свое имущество или часть его (не исключая предметов обычной домашней обстановки и обихода) одному или нескольким лицам, как входящим, так и не входящим в круг наследников по закону, а также государству, отдельным юридическим лицам. Завещатель может в завещании лишить права наследования одного, нескольких или всех наследников по закону, кроме обязательных наследников, предусмотренных статьей 530 Гражданского кодекса Каз.ССР;
2) указать в завещании, если оно составляется в пользу нескольких лиц, в какой доле каждому из наследников завещается имущество, при этом доли должны быть определены в идеальном выражении (например, "в равных долях", "одна вторая доля");
3) изменить или отменить завещание в любое время, составив новое.
Завещатель также может отменить завещание путем подачи заявления нотариусу, которому передано завещание на хранение.
23. Завещание в зависимости от содержания может быть составлено в следующих формах:
1) по форме N 1 - если завещатель желает оставить по завещанию все свое имущество;
2) по форме N 2 - если завещатель желает выделить из имущества какую- либо часть его (например, вклад в банке);
3) по форме N 3 - если завещатель желает оставить по завещанию определенный вид имущества, не касаясь всего остального имущества.
24. При удостоверении от завещателя не требуется представления доказательств принадлежности ему завещаемого имущества, а также родственных отношений с ним лиц, в пользу которых составлено завещание.
25. Завещание, подписанное завещателем должно быть удостоверено должностным лицом. Удостоверение завещания состоит в совершении на нем удостоверительной надписи по прилагаемой форме (N 4).
В случаях, предусмотренных п. 14 настоящей Инструкции, удостоверительная надпись составляется по форме N 5, с указанием причин, в силу которых завещатель не мог подписать завещание лично.
26. Удостоверительная надпись на завещании должна быть совершена в день составления завещания. Текст удостоверительной надписи на завещании может быть отпечатан на пишущей машинке или написан от руки. Подчистки в удостоверительной надписи не допускаются. Приписки и иные исправления в завещании должны быть оговорены в удостоверительной надписи этого завещания.
27. Удостоверительная надпись помещается после подписи завещателя на этой же странице или на обороте завещания, либо на отдельном листе. В тех случаях, когда удостоверительная надпись составляется на отдельном листе, а также когда содержание завещания изложено на нескольких листах, все листы должны быть пронумерованы и прошнурованы, о чем делается соответствующая запись, подтвержденная подписью должностного лица и скрепленная печатью учреждения.
Удостоверительная надпись на завещании подписывается должностным лицом и скрепляется печатью учреждения.
28. Завещание удостоверяется в двух экземплярах и подлежит регистрации в реестре по форме N 6.
Реестр для регистрации должен быть прошнурован, пронумерован, подписан должностным лицом и скреплен печатью учреждения.
Порядковый номер, за которым зарегистрировано завещание в этом реестре, должен быть проставлен в удостоверительной надписи обоих экземпляров
29. Должностное лицо после внесения соответствующей записи в реестр один экземпляр завещания выдает на руки завещателю, а другой экземпляр обязано передать в течение десяти дней со дня его удостоверения на хранение нотариусу по постоянному месту жительства завещателя.
Если завещатель не имел постоянного места жительства в Республике Казахстан или его место жительства неизвестно, завещание направляется нотариусу, определяемому Министерством юстиции Республики Казахстан.
Приложение N 1
Форма завещания на все имущество ЗАВЕЩАНИЕ "___"_________________дня_________________________месяца ________________________________________________________________года Я, нижеподписавшийся, ______________________________________________ (фамилия, имя, отчество завещателя, адрес последнего постоянного места жительства)
настоящим завещанием на случай моей смерти делаю следующее распоряжение:
Все мое имущество, какое ко дню моей смерти окажется мне принадлежащим, где бы таковое ни находилось и в чем бы оно ни заключалось, я завещаю______________________________________________ (указать фамилии, имена и отчества лиц, в пользу которых завещается имущество)
Содержание статьи 530 Гражданского кодекса Каз.ССР (особенная часть) мне разъяснено.
Настоящее завещание составлено и подписано в двух экземплярах, один из которых направляется на хранение нотариусу_________________ (фамилия, имя, отчество нотариуса с указанием __________________________________________________________________, его адреса или наименования нотариальной конторы)
а другой выдается завещателю.
Подпись завещателя________________ Приложение N 2 Форма завещания на все имущество, в том числе на отдельные его виды "___"___________________дня________________________месяца ________________________________________________________________года Я, нижеподписавшийся,__________________________________________ принадлежащим, где бы таковое ни находилось и в чем бы оно ни заключалось, в том числе____________________________________________ (наименование имущества)
я завещаю___________________________________________________________ (фамилия, имена и отчества лиц, в пользу которых завещается имущество)
Содержание статьи 530 Гражданского кодекса Каз.ССР (особенная Настоящее завещание составлено и подписано в двух экземплярах, один из которых направляется на хранение нотариусу__________________ _____________________________________________________________, Подпись завещателя_______________ Приложение N 3 Форма завещания на отдельные виды имущества "___"____________________дня_______________________месяца __________________________________________________________года Я, нижеподписавшийся,__________________________________________ Принадлежащий мне______________________________________________ Я завещаю___________________________________________________________ (фамилии, имена и отчества лиц, в пользу Содержание статьи 530 Гражданского кодекса Каз.ССР (особенная Настоящее завещание составлено и подписано в двух экземплярах, один из которых направляется на хранение нотариусу__________________ _____________________________________________________________, Приложение N 4 УДОСТОВЕРИТЕЛЬНАЯ НАДПИСЬ на завещании, подписанном лично завещателем "___"__________________19___ года Настоящее завещание удостоверено мной, главным (дежурным)
врачом______________________________________________________________ (наименование лечебного учреждения, фамилия, инициалы главного(дежурного) врача, удостоверившего завещание)
Завещание подписано гр.________________________________________ (фамилия, имя, отчество)
в моем присутствии.
Личность завещателя установлена, дееспособность проверена.
Зарегистрировано в реестре за N___________ Главный (дежурный) врач_________________ (подпись)
Печать
Приложение N 5
УДОСТОВЕРИТЕЛЬНАЯ НАДПИСЬ на завещании, подписанном по просьбе завещателя другим лицом "___" ________________________ 19 ____ года врачом______________________________________________________________ (наименование лечебного учреждения, фамилия, инициалы главного (дежурного) врача, удостоверившего завещание)
Ввиду болезни_______________________________________________________ (фамилия, имя, отчество завещателя)
по его просьбе и в моем присутствии завещание подписано_____________ (фамилия, имя, отчество лица, подписавшегося за больного завещателя)
Личность подписавшего завещание установлена.
Зарегистрировано в реестре за N________ Главный(дежурный) врач_______________ Приложение N 6 РЕЕСТР регистрации завещаний и доверенностей, удостоверенных должностными лицами лечебных учреждений Номер | Дата |Фамилия,имя,| Краткое |Расписка |Отметка по |удостове-|отчество за-|содержание|в получе-|о высылке порядку|рения за-|вещателя и |нотариаль-|нии доку-|завещания |вещания |его место |ного дей- |мента |(указать | |жительства |ствия | |какому | | | | |нотариусу | | | | |и его ад- | | | | |рес)
1 |15.07.97г|Сидоров Петр|Все иму- |Сидоров |Один эк- | |Иванович, |щество за-| |земпляр | |г.Алматы, |вещает сы-| |завещания | |ул.Саина,1 |ну Сидоро-| |выслан Зе- | | |ву Петру | |еву Ивану | | |Петровичу | |Ивановичу | | | | |по адресу:
| | | | |г.Алматы,
| | | | |ул.Разина
| | | | |дом-20
Приложение N 7
Примерная форма заявления об отмене завещания Нотариусу_________________________ (указать фамилию, имя, отчество нотариуса и его юридический адрес)
города____________________________ от гр.______________________________ (фамилия, имя, отчество и адрес последнего постоянного места жительства завещателя)
ЗАЯВЛЕНИЕ
Удостоверенное от моего имени главным (дежурным) врачом ________________________________завещание настоящим заявлением (дата удостоверения завещания)
отменяю.
Подпись________________ "___"________________19___года Приложение N 8 Примерная форма постановления об отказе в удостоверении завещания ПОСТАНОВЛЕНИЕ "___"_______________19___г. Гор.______________ Я,________________________________главный (дежурный) врач (фамилия и инициалы)
___________________________________________________________________, наименование лечебного учреждения)
рассмотрев просьбу гр.______________________________________________ (фамилия, имя, отчество обратившегося)
проживающего_______________________________________________________, (последнее постоянное место жительства обратившегося)
об удостоверении завещания, руководствуясь п.17 Инструкции о порядке удостоверения завещаний, отказываю в удостоверении завещания по следующим основаниям:
(указываются основания отказа)
Настоящий отказ может быть обжалован в_________________________ _________________________________________в десятидневный срок.
(указать наименование суда)
Главный (дежурный) врач________________