Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 13 маусымдағы № 57 Заңы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2018 жылғы 2 шiлдедегi № 167-VІ (2019 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгiзiледі) Заңымен Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы
1) айырбастау пункттері – қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операциялары жүргізілетін арнайы жабдықталған орындар;
2) валюта - мемлекеттер заңды төлем құралы ретінде қабылдаған ақша бірліктері немесе банкноттар, қазынашылық билеттері және монеталар, оның ішінде бағалы металлдардан жасалған монеталар (айналыстан алынғандарын немесе алынатындарын, бірақ айналыста жүрген ақша белгілеріне айырбасталуға ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды жататындарын қоса алғанда) түріндегі, қолма-қол және қолма-қол емес нысандардағы құнның ресми стандарттары, сондай-ақ шоттардағы, оның ішінде халықаралық ақша немесе есеп айырысу бірліктеріндегі қаражат;
3) валюталық құндылықтар :
шетел валютасы;
номиналы шетел валютасымен көрсетілген бағалы қағаздар және төлем құжаттары;
резидент еместер шығарған номиналы жоқ бағалы қағаздар;
тазартылған құйма алтын;
резиденттер мен резидент еместер арасында, сондай-ақ резидент еместер арасында олармен операциялар жасалған жағдайда қолданылатын, ұлттық валюта, номиналы ұлттық валютамен көрсетілген бағалы қағаздар және төлем құжаттары;
резиденттер мен резидент еместер арасында, сондай-ақ резидент еместер арасында олармен операциялар жасалған жағдайда қолданылатын резиденттер шығарған, номиналы жоқ бағалы қағаздар;
4) валюталық операциялар :
валюталық құндылықтарға меншік құқығының және өзге де құқықтардың ауысуына байланысты операциялар, сондай-ақ валюталық құндылықтарды төлем құралы ретінде пайдалану;
валюталық құндылықтарды, ұлттық валютаны, номиналы ұлттық валютамен көрсетілген бағалы қағаздарды және төлем құжаттарын, резиденттер шығарған, номиналы жоқ бағалы қағаздарды Қазақстан Республикасына әкелу, жіберу және аудару, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан әкету, жіберу және аудару;
5) валюталық шарт - енгізілген өзгерістері мен толықтыруларын қоса алғандағы келісім, құрылтай құжаттары, сондай-ақ солардың негізінде және (немесе) оларды орындау үшін валюталық операциялар жүзеге асырылатын өзге де құжаттар;
5-1) келісімшарттың есептік нөмірі – валюталық операциялар бойынша есепке алуды және есептілікті қамтамасыз етуге арналған, уәкілетті банктің экспортты (импортты) көздейтін валюталық шартқа беретін тіркеу нөмірі;
6) коммерциялық кредиттер - тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) берушілер (сатушылар) мен алушылар (сатып алушылар) арасында тікелей жүзеге асырылатын экспорт немесе импорт бойынша төлем мерзімін кейінге қалдыру немесе алдын ала ақы төлеу (аванстық төлем);
7) қаржы заемдары :
заемдар (коммерциялық кредиттерді қоспағанда);
шет елде халықаралық капитал нарықтарында қаражат тарту мақсатында құрылған, олардың еншілес ұйымдары енгізген банктердегі салымдар (депозиттер);
борышкердің міндеттемелерді орындауын қамтамасыз етуге берілетін ақша;
үшінші тұлғалардың тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) сатып алуды және өзге де мәмілелерді қаржыландыруы, сондай-ақ үшінші тұлғалардың кредитор алдындағы борышкердің міндеттемелерін орындауы, соның нәтижесінде ақшаны және өзге де мүлікті сыйақымен немесе онсыз қайтару жөніндегі міндеттемесі орындалған тұлғаның осындай қаржыландыруды ұсынған және (немесе) осындай орындауды жүзеге асырған тұлғаға міндеттілігі туындайды;
қаржы лизингі, сондай-ақ кейіннен өтеуін төлеп сатып алумен жылжымайтын мүлікті жалдау (Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен жылжымайтын мүлікке теңестірілген не жатқызылған жылжымалы заттарды қоспағанда);
8) алып тасталды- ҚР-ның 2012.01.06 № 530-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен.
9) резидент еместер :
осы баптың 10) тармақшасында көрсетілмеген жеке тұлғалар, заңды тұлғалар, олардың филиалдары мен өкілдіктері;
егер оларды құру туралы халықаралық (мемлекетаралық) келісімде өзгеше айқындалмаса, халықаралық ұйымдар;
шет мемлекеттердің дипломатиялық және өзге де ресми өкілдіктері;
10) резиденттер :
Қазақстан Республикасының азаматтары, оның ішінде шет мемлекетте тұрақты тұру құқығына осы мемлекеттің заңнамасына сәйкес берілген құжаты бар Қазақстан Республикасының азаматтарын қоспағанда, шет елде уақытша жүрген немесе Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде оның мемлекеттік қызметінде жүрген азаматтары;
Қазақстан Республикасында тұрақты тұру құқығына құжаты бар шетелдіктер және азаматтығы жоқ адамдар;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, Қазақстан Республикасының аумағында тұрғылықты жері бар барлық заңды тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасында және одан тыс жерлерде тұрғылықты жері бар олардың филиалдары мен өкілдіктері;
Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде орналасқан Қазақстан Республикасының дипломатиялық, сауда және өзге де ресми өкілдіктері;
11) тікелей инвестициялар :
егер осындай салымдарды жүзеге асыратын тұлғаға осы заңды тұлғаның дауыс беретін акцияларының он және одан да көп проценті (қатысушылары дауысының жалпы санының он және одан да көп проценті) тиесілі болса немесе осындай салымдардың нәтижесінде тиесілі болатын болса, заңды тұлғаның акцияларын (қатысушыларының салымдарын) төлеуге зияткерлік шығармашылық қызметтің нәтижелеріне құқықтарды қоса алғанда, ақшаны, бағалы қағаздарды, заттарды, мүліктік құқықтарды және өзге де мүлікті салу;
осы заңды тұлғаның дауыс беретін акцияларының он және одан да көп проценті (қатысушылары дауысының жалпы санының он және одан да көп проценті) тиесілі тұлға жүзеге асыратын, заңды тұлғаның жарғылық капиталдан өзге капиталын ұлғайтуға әкелетін мүлікті салу;
12) уәкілетті банктер - Қазақстан Республикасында құрылған банктер және осы баптың 13) тармақшасында аталғандарды қоспағанда, валюталық операцияларды, оның ішінде клиенттердің тапсырмалары бойынша жүргізілетін валюталық операцияларды, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар;
13) уәкілетті ұйымдар – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, қызметінің айрықша түрі қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру болып табылатын заңды тұлғалар;
14) ұлттық валюта - Қазақстан Республикасының валютасы;
15) шетел валютасы - шет мемлекеттің валютасы, сондай-ақ халықаралық ақша немесе есеп айырысу бірліктері;
16) шетелдік банктер - Қазақстан Республикасынан тыс жерде құрылған және өздері тіркелген мемлекеттердің заңнамасы бойынша банк операцияларын жүзеге асыруға құқығы бар банктер және өзге де қаржы институттары;
17) экспорт (импорт) - резиденттің резидент емеске (резидент еместің резидентке) тауарларды сатуы, жұмыстарды орындауы, қызметтер көрсетуі.
1. Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерiнен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленген болса, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.
3-бап. Осы Заңның қолданылу аясы Осы Заң Қазақстан Республикасының аумағында қолданыста болады және Қазақстан Республикасының резиденттері мен Қазақстан Республикасының аумағында валюталық операцияларды жүзеге асыратын резидент еместерге қолданылады.
Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде осы Заң Қазақстан Республикасының резиденттеріне қолданылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес енгізілген ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметін жүзеге асыратын уәкілетті ұйымдарға және өзге де заңды тұлғаларға осы Заңның және осы Заңға сәйкес қабылданатын валюталық реттеу органының нормативтік құқықтық актілерінің нормалары ерекше реттеу режимінің шарттарында көзделген шекте қолданылады.
1. Валюталық реттеудің мақсаты тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу және экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттің саясатына жәрдемдесу болып табылады.
2. Валюталық реттеудің міндеттері:
1) Қазақстан Республикасында валюталық құндылықтардың айналысының тәртiбiн белгілеу;
2) Қазақстан Республикасының дүниежүзілік экономикаға одан әрi кiрiгуi үшін жағдайлар жасау;
3) валюталық операциялар мен капитал легi жөніндегі ақпараттық базаны қамтамасыз ету болып табылады.
5-бап. Валюталық реттеу органдары
1. Қазақстан Республикасында валюталық реттеудiң негізгі органы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi болып табылады.
2. Қазақстан Республикасының Үкiметi және өзге де мемлекеттiк органдар валюталық реттеуді өз құзыретi шегінде жүзеге асырады.
3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi және Қазақстан Республикасының Үкiметi осы Заңға сәйкес өз құзыреті шегінде резиденттер мен резидент еместер үшін мiндеттi нормативтік құқықтық актiлер шығарады.
Валюталық реттеу органдары әзiрлеген валюталық реттеу мәселелері жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен міндетті түрде келісiлуге тиіс.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi валюталық реттеудің негізгі органы ретiнде:
1) қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыру тәртібін және оған қойылатын талаптарды;
2) резиденттер мен резидент еместердiң валюталық операцияларды жүзеге асыру тәртiбiн, соның iшiнде валюталық реттеу режимдерiн:
лицензиялауды;
3) Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын резидент еместердің валюталық операцияларына мониторингтi (валюталық мониторингтi) жүзеге асыру тәртiбiн;
4) уәкілеттi мемлекеттік органдармен келiсiм бойынша олардың құзыретiне сәйкес барлық резиденттер мен резидент еместердiң орындауы үшін мiндеттi валюталық операциялар бойынша есепке алу және есептілік нысандарын белгілейдi.
Жүзеге асырылу тәртібі осы Заңда белгiленбеген валюталық операциялар шектеусiз жүргізіледi.
6-бап. Қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптар
1. Қазақстан Республикасының аумағында қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыруды өздеріне берілген лицензияға немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен берілген құқығына сәйкес шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыруға құқығы бар уәкілетті банктер және уәкілетті ұйымдар жүзеге асырады.
2. Уәкілетті ұйым қызметті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі берген қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға лицензияның және оған уәкілетті ұйымның айырбастау пункті (пункттері) көрсетілетін қосымшаның (қосымшалардың)
негізінде өздерінің айырбастау пункттері арқылы жүзеге асырады.
Лицензия алу үшін уәкілетті ұйымда айырбастау пунктінің болуы міндетті.
Уәкілетті ұйым өзінің айырбастау пункттері арқылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған құймалардағы аффинирленген алтынды сатып алу және (немесе) сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыруға құқылы.
3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі уәкілетті ұйымдарды лицензиялау тәртібі мен шарттарын, қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызметке қойылатын талаптарды, уәкілетті ұйымдардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған, құймалардағы аффинирленген алтынды сатып алу және (немесе) сату жөніндегі операцияларды жүргізу тәртібін, сондай-ақ уәкілетті банктің айырбастау пункттерін ашу, олардың қызметін тоқтата тұру, қайта бастау, оларды жабу туралы хабардар ету тәртібін қоса алғанда, Қазақстан Республикасында қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру қағидаларын белгiлейдi.
4. Уәкілетті ұйымдарға арналған біліктілік талаптары құрылтайшылардың құрамына, ұйымдық-құқықтық нысанына, жарғылық капитал мөлшеріне және оны қалыптастыру тәртібіне, айырбастау пункттерінің үй-жайына, жабдығына және персоналына қойылатын талаптарды, сондай-ақ бөлімшелерді құру және басқа да заңды тұлғаларға қатысу жөніндегі шектеулерді қамтиды.
5. Уәкілетті ұйымдар лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес айқындалған құжаттардан басқа осы Заңның 10-бабы бірінші бөлігінің 8), 9) тармақшаларында көзделген құжаттарды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген шарттарда және тәртіппен ұсынады.
6. Қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға лицензияны (оған қосымшаны қоса алғанда)
беру немесе лицензияны беруден бас тарту уәкілетті ұйым толық құжаттар топтамасын ұсынған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
Жарамды лицензияға қосымша беру немесе лицензияны және (немесе) оған қосымшаны қайта ресімдеу немесе мұндай құжаттарды беруден бас тарту уәкілетті ұйым толық құжаттар топтамасын ұсынған күннен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
Лицензияны және (немесе) оған қосымшаны беруден, қайта ресімдеуден бас тартылған кезде өтініш берушіге жазбаша нысанда уәжді түрде жауап беріледі.
7. Лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны беруден бас тарту үшін мыналар негіздер болып табылады:
1) осы Заңға сәйкес көзделген құжаттарды не мәліметтерді ұсынбау;
2) өтініш берушінің осы Заңға сәйкес белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі;
3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де негіздер.
8. Уәкілетті банктер айырбастау пункттерін ашу, қызметін тоқтата тұру, қайта бастау, оларды жабу туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін хабардар етеді.
Айырбастау пунктін ашу туралы хабарламаны уәкілетті банк айырбастау пункті операциялар жүргізуді бастайтын күннен кешіктірмей жүзеге асырады.
Хабарламаны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі хабарлама жасалған күннен бастап он жұмыс күні ішінде уәкілетті банктің белгіленген үлгідегі құжатын – айырбастау пункті куәлігін бере отырып растайды.
9. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісімен қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру жөніндегі қызмет бойынша, сондай-ақ уәкілетті ұйымдардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған, құймалардағы аффинирленген алтынды сатып алу және (немесе) сату жөніндегі операциялары бойынша ақпаратты беру нысандары мен тәртібі белгіленеді.
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осы Заңның 4-тарауында көзделген валюталық операцияларға лицензиялар бередi.
2. Валюталық операцияларға қатысушы резидент шоты ашылғанға дейін немесе тараптардың бiрi шарт бойынша мiндеттемелердi орындауды бастағанға дейiн не осы Заңның 20-бабы 5-тармағының екiншi бөлігінде, 7-тармағында және 25-бабы 3-тармағының 2) тармақшасында көрсетiлген мерзiм өткен күннен бастап күнтізбелік отыз күн iшiнде лицензия алуға өтініш жасауға міндеттi.
3. Резиденттер лицензия алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне, "Лицензиялау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгiленген құжаттардан басқа осы Заңның 10-бабы бiрiншi бөлiгiнiң 1)-8), 10)
тармақшаларында көзделген құжаттарды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтік құқықтық актісiнде белгіленген шарттармен және тәртiппен ұсынады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi ұсынылған құжаттарда сілтеме жасалған құжаттарды қосымша сұратуға құқылы.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі нормативтік құқықтық актiде:
1) осы Заңның 22-бабының 3-тармағына сәйкес лицензиялануға тиiс валюталық операциялардың көлемдеріне қатысты талаптарды;
2) осы Заңның 22-бабының 2-тармағына сәйкес лицензиялануға тиiс операцияларды резидент-клиенттің тапсырмасы бойынша оның мүддесiне және оның есебінен резидент еместің жүргiзуi көзделетiн, ол тiркелген мемлекеттiң заңнамасы бойынша бағалы қағаздар нарығындағы кәсiби қызметтi жүзеге асыруға құқығы бар резидент пен резидент емес арасындағы мәміле шарттарына қатысты талаптарды;
3) осы Заңның 25-бабына сәйкес лицензиялануға тиiс операциялар бойынша уәкілетті банктердегі шоттар арқылы валюталық операцияларды жүзеге асыруға мүмкіндіктің жоқтығына негіздеме ұсынудың талаптарын белгілейдi.
5. Лицензия беруден бас тарту үшін мыналар негіз болып табылады:
1) осы Заңға сәйкес көзделген құжаттарды не өзге де ақпаратты ұсынбау;
2) жүргiзiлетiн операцияның Қазақстан Республикасының заңнамасына сай келмеуі;
3) жүргiзiлетiн валюталық операцияның және (немесе) өтiнiш берушiнiң осы Заңға сәйкес белгiленген талаптарға сай келмеуi;
4) осы Заңның 22 және 25-баптарына сәйкес лицензиялануға тиiс валюталық операцияларға қатысты салықтық берешектiң, бюджет қаражатының, үкіметтік сыртқы қарыздардың есебінен берілген кредиттер бойынша және мемлекеттік кепілдіктерді орындауға байланысты туындаған талаптар бойынша мерзімі өткен берешектің болуы;
5) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген өзге де негіздер.
Өтініш берушіге лицензия беруден бас тартылған жағдайда, бас тарту себептері көрсетіле отырып, жазбаша нысанда дәлелді жауап беріледі.
6. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде лицензиялануға тиіс валюталық операциялардың ең аз сомасы, сондай- ақ берілген лицензияға сәйкес валюталық операция бойынша ақпарат ұсынудың нысандары мен тәртібі белгіленеді.
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осы Заңның 4-тарауында аталған валюталық операцияларды тіркеуді жүзеге асырады.
2. Тіркеу режимі валюталық шартты тіркеуді және тіркелген валюталық шарт бойынша резиденттің кейiннен мәлiметтер беруін қамтиды.
3. Валюталық операцияға қатысушы резидент Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тіркеу үшін:
1) егер валюталық шартқа тіркеу режимі басынан бастап қолданылған жағдайда - тараптардың бірінің міндеттемелерді орындауы басталғанға дейін;
2) егер тараптардың бірінің міндеттемелерді орындауы валюталық шартқа тіркеу режимін қолдануға әкеп соққан жағдайда - осындай міндеттемені орындау басталғанға дейін;
3) егер тіркеу режимі валюталық шартқа өзгерістер және (немесе)
толықтырулар енгізу нәтижесінде және валюталық шартқа тіркеу режимі қолданылған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде тараптардың бірінің міндеттемелерді орындауы қажет болған кезде қолданылған жағдайда - осындай міндеттемелерді орындау басталғанға дейін;
4) өзге жағдайларда - валюталық шартқа тіркеу режимі қолданылған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей өтініш беруге міндетті.
3-1. Егер резидент талапты басқаға беру немесе борышты аудару нәтижесінде тіркеу режимі қолданылған валюталық шарттың тарапы болса, онда ол Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тиісті мәміле жасалған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен аспайтын мерзімде тіркелу үшін өтініш жасауға міндетті.
4. Резиденттер валюталық операцияларды тіркеу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне осы Заңның 10-бабы бiрiншi бөлiгiнiң 1)-4),
10) тармақшаларында көзделген құжаттарды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің нормативтiк құқықтық актісінде белгiленген шарттармен және тәртiппен тапсырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi ұсынылған құжаттарда сiлтеме
5. Резидент құжаттардың толық топтамасын тапсырған күннен бастап он жұмыс күнi iшiнде тіркеу жүзеге асырылады.
Валюталық шартты тiркеген кезде өтiнiш берушiге белгiленген үлгiдегi құжат - тiркеу куәлігі беріледi.
6. Алып тасталды - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
7. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде мәміленің сомасына қатысты шекті мән белгіленіп, одан асып кеткен кезде валюталық шарт тіркелуге жатады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі оларға қатысты хабарлама режимін белгілеуге құқылы тіркеу режимінен ерекше жағдайлар белгіленеді.
1. Хабарлама режимі валюталық операцияларға қатысушы резиденттердің және (немесе) уәкілетті банктердің, сондай-ақ клиенттер тапсырмасы бойынша валюталық операцияларды жүзеге асыратын бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне валюталық шарт бойынша белгіленген нысанда ақпарат ұсынуын және жүргізілген операциялар мен валюталық шарттың өзгерістері туралы кейіннен ақпарат ұсынуын қамтиды.
Уәкілетті банктер және бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылар үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген өзге де жағдайларда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тұрақты негізде есептер беру нысанында жүзеге асырылған валюталық операциялар туралы хабарлама беруге рұқсат етіледі.
2. Егер хабардар етілуге жататын валюталық операцияларға қатысты тұрақты негізде есептер нысанында хабардар ету талабы белгіленбесе, валюталық операцияға қатысушы резидент валюталық шарт жасалғаннан кейін, бірақ ол бойынша міндеттемелерді тараптардың бірі орындауды бастаған күннен бастап жеті жұмыс күнінен кешіктірмей Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін хабардар етуге міндетті. Егер хабарлама тәртібі валюталық шартқа ол бойынша міндеттемелерді орындау процесінде қолданылған болса - валюталық шарт бойынша жүзеге асырылатын валюталық операциялар хабарлануға тиісті күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей хабарлайды.
Шетелдік банкте шот ашқан жағдайда хабардар ету осы Заңның 25-бабының 2-тармағында белгіленген жағдайлар мен мерзімде жүзеге асырылады.
Егер резидент талапты басқаға беру немесе борышты аудару нәтижесінде хабарлама режимі қолданылған валюталық шарттың тарапы болса, онда ол Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін тиісті мәміле жасалған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен аспайтын мерзімде осындай валюталық шарт туралы хабардар етуге міндетті.
3. Тұрақты негізде есептер беру нысанында хабардар ету жағдайларын қоспағанда, хабарламаны растауды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі резиденттің валюталық шарт туралы ақпаратты табыс еткен күнінен бастап жеті жұмыс күні ішінде жүзеге асырады. Бұл ретте, валюталық операцияға қатысушы резидентке белгіленген үлгідегі құжат - хабарлама туралы куәлік беріледі.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі валюталық операциялардың жасалу мән-жайларын нақтылау мақсатында соның негізінде валюталық операциялар жүзеге асырылатын валюталық шартты талап етуге құқылы.
5. Уәкілетті банктер және (немесе) бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары хабарлама туралы куәлік болмаған жағдайда клиенттердің валюталық операцияларын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне хабарлай отырып жүргізеді.
6. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде мәміленің сомасына қатысты шекті мәні белгіленіп, одан асып кеткен кезде валюталық шарт хабарлануға жатады, хабарламаның нысаны мен тәртібі, сондай-ақ хабарлама режимінен ерекше жағдайлар белгіленеді.
1) өтініш;
2) тiгілген және қолтаңбамен (жеке және заңды тұлғалар үшін) және жеке кәсіпкерлік субъектілерін қоспағанда, заңды тұлғалар үшін мөрмен куәландырылған валюталық шарттың көшiрмесi;
3) жеке басты куәландыратын құжаттың көшiрмесi (валюталық операцияны жүзеге асыратын жеке тұлғалар үшін);
4) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама (заңды тұлғалаp үшiн);
5) заңды тұлғалар үшін – құрылтай құжаттарының (салыстыру үшін түпнұсқалар ұсынылмаған жағдайда нотариат куәландырған) көшiрмесi;
6) алып тасталды - ҚР-ның 2007.01.12 № 224-IV Заңымен.
7) алып тасталды - ҚР-ның 2012.01.06 № 530-IV (2012.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
8) өтінiш берушінiң талаптарға, оның iшiнде осы Заңда және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген бiлiктілiк талаптарына сәйкестiгiн растайтын құжаттар;
9) резиденттiң шетел валютасы шотының бар екендігі туралы банктің анықтамасы;
10) валюталық шарт бойынша мiндеттемелердiң туындауын, орындалуын және тоқтатылуын растайтын құжаттардың көшiрмесi.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi танысу үшiн осы бапта аталған құжаттардың түпнұсқаларын резиденттен сұратуға құқылы.
Шет тілінде жасалған құжаттар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне мемлекеттік тілге немесе орыс тіліне аударылып ұсынылады.
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi валюталық мониторингтi Қазақстан Республикасының төлем балансының тұрақтылығын бағалау мақсатында жүзеге асырады.
Валюталық мониторингтің негізгі міндеттерi:
1) валюталық мониторинг объектілерi жүзеге асыратын валюталық операциялар бойынша ақпарат базасын жасау;
2) Қазақстан Республикасы төлем балансының, сыртқы борышының және халықаралық инвестициялық позициясының статистикасын, оларды талдау мен болжауды жетiлдiру болып табылады.
2. Резидент емес заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының аумағында бiр жылдан астам жұмыс iстейтін филиалдары мен өкілдiктерi валюталық мониторинг объектiлерi болып табылады.
Валюталық мониторинг қолданылатын қызметтiң түрлерiн Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.
3. Валюталық мониторинг белгіленген есептілік нысандарына сәйкес валюталық мониторинг объектiлерiнiң резиденттермен және резидент еместермен iске асыратын жобалары бойынша олардан ақпарат жинау әдiсiмен жүзеге асырылады.
4. Валюталық мониторинг жүргiзу үшiн есептілік мерзiмдерi мен нысандары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актісiнде белгіленедi.
12-бап. Ұлттық және шетел валютасын репатриациялау
1. Ұлттық және шетел валютасын репатриациялау уәкілетті банктердегі банк шоттарына:
1) тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) экспортынан ұлттық және шетел валютасындағы түсімдерді;
2) резидент емес міндеттемелерін орындамаған немесе толық орындамаған жағдайда, резиденттің тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) импорты бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін резидент еместің пайдасына аударған ұлттық және шетел валютасын есептеуді білдіреді.
Резидент ұлттық және шетел валютасын репатриациялау талабының репатриациялау мерзімінде орындалуын қамтамасыз етуге міндетті.
Репатриациялау мерзімі тараптардың валюталық шарт бойынша міндеттемелерін орындау талаптары негізінде және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен резидент есептейтін уақыт кезеңі болып табылады.
Резиденттердің валюталық операцияларын жүргізетін уәкілетті банктер резиденттен репатриациялау мерзімін нақты айқындауды немесе нақтылауды талап етуге құқылы.
2. Репатриациялау талабы осы Заңға сәйкес:
1) біртекті қарсы талапты есепке жатқызу арқылы резидент еместің міндеттемесі тоқтатылған;
2) олардың арасында бұрыннан бар бастапқы міндеттемені сол тұлғалар арасында өзгеше нысананы немесе орындалу тәсілін көздейтін басқа міндеттемемен ауыстыру арқылы резидент еместің міндеттемесі тоқтатылған;
3) резидент еместің міндеттемелерді орындамау тәуекелін сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтандыру төлемі алынған;
4) резиденттің резидент еместен тартылған заем талаптарына сәйкес резиденттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге немесе резиденттің шетелде ашылған филиалдары мен өкілдіктерінің қызметін қамтамасыз етуге арналған шетелдік банктердегі шоттарына ұлттық және шетел валютасы нақты есептелген жағдайларда ішінара немесе толық орындалды деп есептеледі.
3. Резидент резидент емеске талап қою құқығын басқа резидентке берген жағдайда, белгіленген мерзімде репатриациялау талабын орындауды қамтамасыз ету жөніндегі тиісті міндет талап ету құқығын қабылдаған резидентке көшеді.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі резиденттердің репатриациялау талабын орындауын қамтамасыз ету мақсатында резиденттердің экспорт және импорт жөніндегі келісімшарттардың есептік нөмірлерін алуының бірыңғай ережесі мен шарттарын және экспорттық-импорттық валюталық бақылауды жүзеге асыру тәртібін, сондай-ақ мәміленің сомасынан асып кеткен кезде келісімшарттың есептік нөмірін алу талап етілетін оған қатысты шекті мәнді белгілейді.
5. Ұлттық және шетел валютасын репатриациялауды бақылау мақсатында, валюталық шартта резидент еместердің міндеттемелерді орындау мерзімдері міндетті түрде көзделуі тиіс.
Міндеттемелердің орындалу мерзімдері өзгерген, репатриациялаудың белгіленген мерзімдеріне әсерін тигізетін өзге де мән-жайлар туындаған жағдайда, резиденттер уәкілетті банктерге және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тиісті негіздемені және растау құжаттарын ұсына отырып, хабарлауға міндетті.
6. Осы бап талаптарының орындалуын және валюталық қаражаттың қайтарылмауының негізділігін бақылауды мемлекеттік кіріс органдарымен және құқық қорғау органдарымен бірлесіп, оның ішінде өзара ақпарат алмасу жолымен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады.
1) тараптардың бiрi Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi және (немесе) Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi болатын операциялар;
2) өздеріне берiлген лицензияға және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес уәкiлеттi банктер мен уәкілеттi ұйымдар жүзеге асыруға құқылы банктік операцияларға және өзге де операцияларға жатқызылатын валюталық құндылықтармен операциялар;
3) валюталық операциялар жүргізу жөнiндегі банктiк қызмет көрсетуге ақы төлеу, сондай-ақ шетел валютасымен банктiк қызмет көрсету көзделетін шарттар бойынша тұрақсыздық айыппұлын (айыппұлдарды, өсімпұлдарды) төлеу;
4) номиналдық құны шетел валютасымен көрсетілген бағалы қағаздарды сатып алуға, сатуға, сыйақы төлеуге және (немесе) өтеуге байланысты операциялар;
4-1) тазартылған құйма алтынды сатып алу және сату жөніндегі 4-2) мемлекеттік ислам бағалы қағаздарын шығару шарттарына сәйкес жүзеге асырылатын операциялар;
5) аударым аккредитивтерiн ақы төлеу нысаны ретінде пайдаланған кезде экспортты (импортты) жүзеге асыруға байланысты комиссия шарттары бойынша ақша төлемдері мен аударымдары;
6) шетел валютасымен көрсетілген вексельдерді ақшалай міндеттемелерді орындау ретінде беру;
7) бажсыз сауда дүкендерінде тауарларды сату кезінде, сондай-ақ халықаралық тасымалдаулар кезіндегі жүру жолында жолаушыларға тауарлар сату және қызмет көрсету кезінде есеп айырысуға байланысты операциялар;
8) жеке тұлғаның Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге іссапарға шығуына байланысты шығыстарын, оның ішінде өкілдік шығыстарын төлеу кезіндегі операциялар, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге іссапарға шығуына байланысты берілген жұмсалмаған авансты өтеу кезіндегі
9) жеке тұлғалардың ақшаны өтеусiз аударуы немесе валюталық құндылықтарды жеке тұлғаларға, сондай-ақ жарғылық қызметi қайырымдылықты жүзеге асыруға бағытталған заңды тұлғаларға өтеусiз беруi;
10) жеке тұлғалардың басқа жеке тұлғалардың пайдасына банк салымдарын енгізуi;
11) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерімен көзделген жағдайларда салықтар және бюджетке төленетін басқа да мiндетті төлемдердi төлеуге байланысты операциялар.
Қазақстан Республикасының аумағында ақшалай міндеттемелер, егер осындай міндеттемелер бойынша валюталық операциялар рұқсат етілсе, шетелдік валютада көрсетілуі мүмкін.
14-бап. Резиденттер мен резидент еместер арасындағы валюталық операциялар
1. Резиденттер Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасына сәйкес тараптардың келiсiмi бойынша резидент еместермен ұлттық және (немесе)
шетелдік валютамен мәмілелер жасасуға құқылы.
2. Резиденттер резидент еместермен операциялар бойынша шетел валютасымен көрсетiлген вексельдер шығаруға құқылы.
3. Резидент еместер салымдар (депозиттер), бағалы қағаздар, резиденттермен қарыз алу операциялары және осы Заңда көзделген тәртіппен жүзеге асырылған өзге де валюталық операциялар бойынша алынған дивидендтердi, сыйақы мен өзге де кiрiстердi шектеусiз алуға және аударуға
4. Егер осы Заңның 20-24-баптарында аталған валюталық операцияларға қатысты валюталық реттеу режимдерi белгiленбесе, резиденттер мен резидент еместер арасындағы валюталық операциялар хабарлама режимін белгiлеуге құқылы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi белгiлеген тәртіппен шектеусіз жүзеге асырылады.
Осы Заңда белгiленген валюталық реттеу режимдерi тараптардың бiрi Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және (немесе) Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi болып табылатын резидент еместермен жасалатын валюталық операцияларға қолданылмайды.
15-бап. Резидент еместер арасындағы валюталық операциялар
1. Қазақстан Республикасының аумағында резидент еместер арасындағы валюталық операциялар осы Заңның 16-бабында белгіленген талаптарды ескере отырып шектеусiз жүзеге асырылады.
2. Қазақстан Республикасының аумағында резидент еместер арасындағы валюталық операцияларды жүргiзуге шектеулер осы Заңның 32-бабында көзделген жағдайларда ғана енгiзiлуi мүмкін.
16-бап. Резиденттер мен резидент еместердiң валюталық операциялар бойынша төлемдері және ақша аударымдары
1. Резиденттер мен резидент еместердiң валюталық операциялар бойынша төлемдерi және ақша аударымдары уәкiлеттi банктердегі банктік шоттар арқылы жүзеге асырылады, оған мыналар кірмейдi:
1) Қазақстан Республикасының аумағындағы жеке тұлғалардың ұлттық валютамен төлемдерi және ақша аударымдары, сондай-ақ олардың пайдасына төлемдер мен ақша аударымдары;
2) осы баптың 3-тармағына сәйкес жеке тұлғалардың уәкiлеттi банктерде банктік шот ашпай жүзеге асыратын ақша аударымдары;
3) бажсыз сауда дүкендерінде тауарларды сату кезінде, сондай-ақ халықаралық тасымалдаулар кезіндегі жүру жолында жолаушыларға тауарлар сату және қызметтер көрсету кезінде есеп айырысулар;
4) жеке тұлғалар мен уәкілетті банктердің немесе уәкілетті ұйымдардың арасындағы олардың айырбастау пункттері арқылы жүзеге асырылатын төлемдер;
5) резидент заңды тұлғалардың резидент емес қызметкерлерге, сондай-ақ резидент емес заңды тұлғалардың резидент және резидент емес қызметкерлерге шетел валютасымен жалақы төлеуі;
6) жеке тұлғаның Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге іссапарға шығуына байланысты шығыстарын, оның ішінде өкілдік шығыстарын төлеу кезіндегі операциялар, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге іссапарға шығуына байланысты берілген жұмсалмаған авансты өтеу кезіндегі
7) өз қызметін әуежайларда, порттарда және халықаралық қатынастар үшін ашылған шекаралық өткелдерде кедендік бақылаумен жүзеге асыратын жеке тұлғалар мен резидент емес заңды тұлғалар арасындағы төлемдер;
7-1) Қазақстан Республикасының аумағындағы әуежайлар мен теңіз порттарында шет мемлекеттердің кемелеріне қызмет көрсетілгені үшін резидент еместер мен резидент заңды тұлғалар арасындағы төлемдер, сондай-ақ резидент еместердің аэронавигациялық қызмет көрсету, әуежай қызметі көрсететін қызметтерге және теңіз порттарының халықаралық рейстерге қызмет көрсету жөніндегі қызметтеріне ақы төлеуі;
8) резидент заңды тұлғалар мен өз қызметiн Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғалар арасындағы Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы заңнамасында белгiленген сома шегiндегі ұлттық валютадағы төлемдер;
9) чек, вексель беру (тапсыру) арқылы жасалатын төлемдер;
10) осы Заңда белгіленген тәртіппен резиденттер ашқан шетелдік банктердегі шоттар арқылы резидент еместер жүзеге асыратын операциялар бойынша төлемдер мен ақша аударымдары, сондай-ақ шетелдік банктердегі уәкілетті банктердің корреспонденттік шоттары арқылы төлемдер мен ақша аударымдары;
10-1) осы Заңда белгіленген тәртіппен резиденттер ашқан шетелдік банктердің шоттары арқылы жүзеге асырылатын, мемлекеттік ислам бағалы қағаздарын шығару шарттарына сәйкес жасалатын резиденттермен операциялар бойынша ақша төлемдері мен аударымдары;
11) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актісiнде көзделген жағдайларда, резидент еместер резиденттiң мiндеттемелерiн орындау есебіне жүзеге асыратын олардың шетелдiк банктердегi шоттарынан ақша аударымдары.
Резидент және резидент емес заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының аумағында валюталық операциялар жүргiзген кезде алған қолма-қол шетел валютасы олардың уәкілетті банктердегi банктік шоттарына мiндеттi түрде аударылуға тиiс.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережелері тараптарының бірі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып табылатын операцияларға қолданылмайды.
2. Осы Заңда оларға қатысты келісімшарттың есептік нөмірін тіркеу, хабарлау немесе алу талабы белгіленген валюталық операциялар бойынша Қазақстан Республикасының аумағындағы төлемдер қолма-қол ақшасыз тәсілімен жүзеге асырылады.
3. Резидент және резидент емес жеке тұлғалар белгіленген сома шегінде уәкiлеттi банктерде шот ашпай-ақ:
1) Қазақстан Республикасының аумағында, Қазақстан Республикасынан және Қазақстан Республикасына өтеусiз ақша аударымдарын (салықтық, лицензиялық төлемдердi, айыппұлдарды, мұрагерлік сома аударымдарын, алименттердi, гранттарды және басқаларын);
2) жеке тұлғаның кәсіпкерлiк қызметтi жүзеге асыруына байланысты емес және осы Заңға сәйкес оған қатысты келісімшарттың есептік нөмірін алу, тiркеу, хабарлама талабы белгіленбеген өзге де ақша аударымдарын Қазақстан Республикасынан жүзеге асыруға құқылы.
4. Резиденттердiң және резидент еместердiң қолма-қол шетел валютасын пайдалану және банктік шотқа аудару тәртiбi, сондай-ақ банк шотын ашпай-ақ ақша аударымдарының сомасы мен оларды жүзеге асыру тәртiбi Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленедi.
1. Өздеріне берілген лицензияға немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен берілген құқыққа сәйкес шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыруға құқығы бар уәкілетті банктер шетел валютасын Қазақстан Республикасында, сол сияқты шет елдерде сатуға және сатып алуға
2. Қазақстан Республикасында шетел валютасын сатуды және сатып алуды резиденттер мен резидент еместер шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыруға құқығы бар уәкілетті банктерден, осындай уәкілетті банктердің айырбастау пункттері, сондай-ақ уәкілетті ұйымдардың айырбастау пункттері арқылы ғана Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген тәртіппен жүргізеді.
3. Уәкілетті банктер ішкі валюта нарығында сұраныс пен ұсыныс көздеріне, сондай-ақ шетел валютасын пайдалану бағыттарына мониторингті жүзеге асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісімен белгіленген тәртіппен есептеме беруге міндетті.
1. Қолма-қол шетел валютасын, қолма-қол ұлттық валютаны, құжаттық бағалы қағаздарды және төлем құжаттарын Қазақстан Республикасына әкелуді және Қазақстан Республикасынан әкетуді Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасының талаптары сақталған кезде резиденттер мен бейрезиденттер шектеусіз жүзеге асырады.
2. Жеке тұлғалар жалпы сомасы он мың АҚШ доллары баламасына тең немесе одан аспайтын қолма-қол шетел және (немесе) қолма-қол ұлттық валютасын (бағалы металдардан жасалған монеталарды қоспағанда) және жол чектерін кедендік декларациялаусыз Қазақстан Республикасына әкелуге немесе Қазақстан Республикасынан әкетуге құқылы.
3. Жеке тұлғаның жалпы сомасы он мың АҚШ доллары баламасынан асатын қолма-қол шетел валютасын және (немесе) қолма-қол ұлттық валютаны (бағалы металдардан жасалған монеталарды қоспағанда) және жолчектерін Қазақстан Республикасына әкелуі немесе Қазақстан Республикасынан әкетуі, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағының құрамдас бөлігі болып табылатын аумақтан немесе аумаққа жүзеге асырылатын әкелу немесе әкету жағдайларын қоспағанда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік кіріс органына мiндеттi кедендік декларациялауға жатады.
Кедендік декларациялау өткізілетін қолма-қол ақшаның және жол чектерінің шығарылуы және мақсаты туралы мәліметтер көрсетіле отырып, әкелінетін немесе әкетілетін қолма-қол шетел валютасының, қолма-қол ұлттық валютаның және жол чектерінің бүкіл сомасына жазбаша нысанда кедендік декларация беру арқылы жүзеге асырылады.
4. Жеке тұлғаның ұсынушыға арналғанқұжаттық бағалы қағаздарды, вексельдерді, чектерді (жол чектерінен басқа) Қазақстан Республикасына әкелуі немесе Қазақстан Республикасынан әкетуі, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағының құрамдас бөлігі болып табылатын аумақтан немесе аумаққа жүзеге асырылатын әкелу немесе әкету жағдайларын қоспағанда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік кіріс органына мiндеттi кедендік декларациялауға жатады.
5. Аффинирленген құйма алтынды, сондай-ақ заңды төлем құралы болып табылатын бағалы металдардан жасалған монеталарды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағының құрамдас бөлігі болып табылмайтын аумақтан немесе аумаққа Қазақстан Республикасына әкелу немесе Қазақстан Республикасынан әкету Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе)
Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
1. Қазақстан Республикасының аумағында қызметiн жүзеге асыратын резиденттер, сондай-ақ резидент еместер осы Заңда белгiленген талаптарды орындау мақсатында валюталық реттеу мен бақылау органдарына және валюталық бақылау агенттерiне өздерi жүргiзетiн валюталық операциялар бойынша есептiлiктi, ақпарат пен құжаттарды ұсынуға мiндетті.
2. Резиденттер және резидент еместер уәкілеттi банктердiң сұратуы бойынша олар арқылы жүргiзiлетiн валюталық операциялар жөнiндегi төлемдер мен ақша аударымдарының мақсатын көрсетуге, сондай-ақ осы Заңда белгiленген талаптарды орындау мақсатында төлемдер мен ақша аударымдарының көрсетілген мақсаттарын растайтын құжаттарды ұсынуға мiндеттi.
4-тарау. КАПИТАЛ ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ШОТТАР АШУ 20-бап. Экспорт (импорт) бойынша есеп айырысу
1. Резиденттер тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) экспортына ақы төлеу валютасын тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) экспорты күнiнен бастап 180 күн iшiнде немесе тiзбесiн Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейтiн жекелеген тауарлар экспорты күнiнен бастап 365 күн iшiнде алуға және уәкiлеттi банктердегi шоттарға аударуға тиiс.
Резиденттердiң тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) экспортына ақы төлеу ретiнде алған олардың шетелдiк банктердегi шоттарындағы валютасын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң лицензиясы негізiнде шетелдiк банктерде ашылған шотқа аударуына жол берiледi.
2. Резидент емеске коммерциялық кредит шарттарымен тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) импорты бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшiн резиденттің резидент еместiң пайдасына аударған валютасын, резидент емес мiндеттемелерiн орындамаған жағдайда, аудару күнiнен бастап 180 күннен кешiктiрмей резидент алуға және оны уәкiлеттi банктердегi шоттарға аударуға тиiс.
3. Тауарлар экспортына (импортына) байланысты 180 күннен астам мерзімге берілген коммерциялық кредиттер бойынша резиденттер мен резидент еместер арасындағы төлемдер тіркеу режимінде жүзеге асырылады.
Резиденттің немесе резидент еместің қаражатты қайтаруының немесе міндеттемелерді өзге де орындауының нақты мерзімі 180 күннен асып кеткен жағдайда, тіркеу режимі тауарлар экспортына (импортына) байланысты және 180 күннен аспайтын мерзімге берілген коммерциялық кредиттерге де қолданылады.
3-1. Жұмыстар, қызметтер көрсету экспорты (импорты) бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыру кезіндегі резиденттер мен резидент еместер арасындағы төлемдер хабарлама режимінде жүзеге асырылады. Хабарлауды осындай төлемдерге қызмет көрсететін уәкілетті банк жүргізеді.
3-2. Валюталық реттеу режимдері келісімшарттың есептік нөмірін алу талап етілетін экспортқа (импортқа) байланысты коммерциялық кредиттерге
4. Резиденттердің резидент еместерге 180 күннен астам мерзімге берілген коммерциялық кредиттері бойынша резиденттер мен резидент еместер арасындағы төлемдер лицензиялау режимінде жүзеге асырылады.
5. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген тізбеге кіретін тауарлар экспорты кезінде, егер резидент коммерциялық кредитті резидент емеске 365 күннен аспайтын мерзімге берген жағдайда, төлем мерзімін кейінге қалдыру шарттарымен жасалған резиденттер мен резидент еместер арасындағы төлемдер лицензиялауға жатпайды.
365 күннен аспайтын мерзімге берілген коммерциялық кредиттер бойынша резидент еместің қаражатты қайтаруының немесе міндеттемелерді өзгеше орындауының нақты мерзімі 365 күннен асып кеткен жағдайларда, резиденттер мен резидент еместер арасындағы төлемдер осы Заңда көзделген тәртіппен лицензиялауға жатады.
6. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң лицензиясы уәкілетті банктердегі шоттарға ұлттық валютаны және шетел валютасын есептеуге немесе резидент негiздеген мерзiмде мiндеттемелердi өзгеше орындауға құқық бередi.
7. Алынып тасталды - ҚР 2009.07.04 N 167-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.
8. Уәкiлеттi банктер импорты жүзеге асыруға байланысты резиденттер арасындағы комиссия шарттары бойынша резидент еместердiң пайдасына аккредитивтер аударуды көздейтiн шетел валютасымен аударым аккредитивтерiн резиденттердiң пайдасына ашуға құқылы.
1. Резиденттер бағалы қағаздарды сатып алуға, ұйымға (оның ішінде жарғылық капиталына) қатысуды қамтамасыз ету мақсатында немесе оның мүлкіне жарна ретінде ақшаны және өзге де мүлікті енгізуге байланысты валюталық операциялар туралы, сондай-ақ туынды қаржы құралдарына байланысты валюталық операциялар туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне хабарлауға міндетті.
2. Резидент еместердiң жарғылық капиталына қатысуды қамтамасыз ету мақсатында резиденттердiң резидент еместердiң бағалы қағаздарын, резидент еместердiң инвестициялық қорларының пайларын сатып алуы, резиденттердiң салымдар енгiзуi, сондай-ақ резиденттер мен резидент еместер арасындағы туынды қаржы құралдарымен жасалатын операциялар лицензиялау режимiнде Осы тармақтың ережелерi банктерге, сақтандыру ұйымдарына, сондай-ақ зейнетақы активтерiн инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын ұйымдарға және зейнетақы активтерiн инвестициялық басқаруды дербес жүзеге асыратын жинақтаушы зейнетақы қорларына (олар зейнетақы активтерiн инвестициялаған кезде) қолданылмайды.
3. Бағалы қағаздар нарығында кәсiби қызметтi жүзеге асыратын ұйымдарға осы баптың 2-тармағында көрсетiлген валюталық операцияларды жүзеге асыру үшiн Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi өз қаражаты есебiнен де, клиенттердің қаражаты есебінен де осындай операцияларды жүзеге асыруға құқық беретін лицензиялар береді.
Осы тармақтың ережелері бағалы қағаздар нарығында кәсіби қызметті жүзеге асыратын банктерге қолданылмайды.
4. Жеке тұлғалар мен резидент заңды тұлғалардың өздері алған лицензиялар шегінде бағалы қағаздар нарығының қазақстандық кәсіби қатысушылары арқылы жүзеге асыратын осы баптың 2-тармағында көрсетілген валюталық операциялары
5. Туынды қаржы құралдарының базалық активіне қатысты құқықтар мен міндеттемелерді іске асыру нәтижесінде жүзеге асырылатын резиденттер мен резидент еместер арасындағы валюталық операциялар хабарлама режимінде Туынды қаржы құралдарының базалық активі болып табылатын тауарларға қатысты құқықтар мен міндеттемелерді іске асыру нәтижесінде жүзеге асырылатын резиденттер мен резидент еместер арасындағы валюталық операциялар осы Заңның 12 және 20-баптарында көзделген тәртіппен реттеледі.
6. Резиденттердің жарғылық капиталға қатысуын қамтамасыз ету мақсатында резидент еместердің резиденттердің бағалы қағаздарын, резиденттердің инвестициялық қорлардың пайларын қоса сатып алуы, резидент еместердің салымдар енгізуі, сондай-ақ резиденттердің бағалы қағаздарды халықаралық капитал нарықтарына бастапқы орналастыруы, оның ішінде резиденттердің бағалы қағаздарға депозитарлық қолхаттар шығаруы тіркеу режимінде жүзеге асырылады.
7. Осы баптың ережелерi тiкелей инвестицияларға қолданылмайды.
1. Резиденттердiң резидент еместерге және резидент еместердiң резиденттерге 180 күннен астам мерзiмге берген қаржы қарыздары тiркеу режимiнде жүзеге асырылады.
2. Тiркеу режимi, егер резиденттiң немесе резидент еместiң қаражат қайтарымын немесе мiндеттемелердi өзгеше орындауының нақты мерзiмi 180 күннен асып кеткен жағдайда, 180 күннен аспайтын мерзiмге берiлген қаржы қарыздарына да қолданылады.
24-бап. Капитал қозғалысының басқа да операциялары
1. Капитал қозғалысының басқа операцияларына:
1) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде жылжымайтын мүлiкке жатқызылған жылжымалы заттарды қоспағанда, жылжымайтын мүлiкке меншiк құқығын сатып алу;
2) зияткерлiк меншiк объектiлерiне ерекше құқықтарды толығымен сатып алу;
3) бiрлескен қызметке қатысушының мiндеттемелерiн орындау, сондай-ақ сенімгерлік басқару үшiн ақшаны және өзге де мүлiктi беру жатады.
2. Жылжымайтын мүлікке меншік құқығын сатып алуға байланысты резидент еместердің пайдасына резиденттердің төлемдері, резиденттердің пайдасына резидент еместердің төлемдері, сондай-ақ резиденттердің резидент еместерге (резидент еместердің резиденттерге) ақшаны және өзге мүлікті сенімгерлік басқаруға беруі хабарлама режимінде жүзеге асырылады.
3. Резидент заңды тұлғалардың жылжымайтын мүлiкке меншiк құқығын сатып алуға байланысты төлемдерi, сондай-ақ олардың пайдасына резидент еместердiң төлемдерi тiркеу режимiнде жүзеге асырылады.
4. Зияткерлiк меншiк объектiлерiне ерекше құқықты толығымен сатып алуға байланысты резиденттердің резидент еместерге төлемдерi, резиденттердiң пайдасына резидент еместердiң төлемдерi, сондай-ақ резиденттердің бiрлескен қызметке қатысушының мiндеттемелерiн орындау үшiн ақшаны және өзге де мүлікті беруi мен алуы тiркеу режимiнде жүзеге асырылады.
1. Егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде өзгеше көзделмесе, резиденттер шет ел валютасымен уәкілеттi банктерде банк шоттарын шектеусiз ашады.
2. Банктерді және Ұлттық почта операторын қоспағанда, резидент заңды тұлғалар шетелдік банкпен шарт жасасқан күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірілмейтін мерзімде шетелдік банктерде банк (оның ішінде жинақ)
шоттарын ашқаны туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне хабарлауға міндетті.
2-1. Жеке тұлғадан шетелдік банктегі шоты туралы хабарлау талап етілмейді. Резидент жеке тұлғалардың шетелдік банктердегі меншікті шоттарынан (меншікті шоттарына) аударымдардың көлемдері туралы осындай аударымдарды жүзеге асыратын уәкілетті банк хабарлайды.
3. Резидент жеке тұлғалардың шетелдiк банктерде шоттар ашуы лицензиялау режимiнде жүзеге асырылады, оған:
1) Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының немесе ақшаның iзiн жасыруға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзiрлеу тобының мүшелерi болып табылатын мемлекеттерде орналасқан шетелдiк банктерде шоттар ашу;
2) жеке тұлғаның өзге мемлекеттердiң аумағында болған уақытта оларда орналасқан шетелдік банктерде шоттар ашуы кiрмейдi. Резидент жеке тұлғалар Қазақстан Республикасына оралғаннан кейiн шетелдiк банктегi шотын жабуға немесе лицензия алуға өтініш беруге міндетті.
4. Резидент заңды тұлғалардың шетелдік банктерде шоттар ашуы лицензиялау режимінде жүзеге асырылады, оған:
1) банктердің шоттар ашуы;
2) резидент қаржы ұйымдарының бағалы қағаздардың халықаралық нарықтарында қаржы құралдарымен мәмілелер жасасу үшін шетелдік банктерде шоттар ашуы;
3) резидент заңды тұлғалардың сол заңды тұлғаның филиалдары мен өкілдіктерін ұстауға байланысты шығыстарды қаржыландыру мақсатына арнап, шетелдік банктерде шоттар ашуы;
4) резидент заңды тұлғалардың шетелдік банктерде заңды тұлғаның жарғылық капиталын төлеуі ретінде талап етілетін қаражатты, егер мұндай талап резиденттің қатысуы көзделетін шет мемлекеттің заңнамасында белгіленсе, аударуға арналған шоттар ашуы;
5) резидент заңды тұлғалардың резидент еместерден тартылған қарыздар бойынша резиденттердiң резидент еместер алдындағы мiндеттемелерiн қамтамасыз ету мақсатында шетелдiк банктерге қаражатты аударуға арналған шоттар ашуы кiрмейді.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң лицензиясында шетелдiк банктегi қаражат қалдығының лимитi және шотты пайдалану шарттары белгiленуi мүмкiн.
5. Резидент заңды тұлғалардың осы баптың 4-тармағының 3)
тармақшасында аталған шоттарды ашуы тіркеу режимiнде жүзеге асырылады.
Осындай шоттарды пайдалану шарттары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің нормативтiк құқықтық актiсiнде белгіленедi.
1. Резидент еместер уәкiлеттi банктерде шет ел валютасында және (немесе)
ұлттық валютада банк шоттарын шектеусiз ашады.
2. Резидент еместер Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлердегi өздерiнiң шоттарынан шетел валютасын және ұлттық валютаны уәкiлеттi банктердегi өздерiнiң банк шоттарына, сондай-ақ уәкiлеттi банктердегi өздерiнiң банк шоттарынан Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлердегi өз шоттарына шектеусiз аударуға құқылы.
5-тарау. ВАЛЮТАЛЫҚ БАҚЫЛАУ 27-бап. Валюталық бақылаудың мақсаттары мен міндеттерi
1. Валюталық бақылаудың мақсаты Қазақстан Республикасының резиденттерi мен резидент еместер валюталық операциялар жүргiзген кезде олардың Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауын қамтамасыз ету болып табылады.
2. Валюталық бақылаудың мiндеттерi:
1) жүргiзiлетiн валюталық операциялардың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестiгiн айқындау;
2) валюталық операциялар бойынша төлемдердiң негiздiлiгiн және оларды жүзеге асыруға қажеттi құжаттардың болуын тексеру;
3) валюталық операциялар бойынша есепке алу мен есептіліктiң толықтығын және объективтiлiгiн тексеру болып табылады.
28-бап. Валюталық бақылау органдары мен агенттерi
1. Қазақстан Республикасында валюталық бақылауды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi, Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген өкілеттіктерi шегiнде өзге де мемлекеттiк органдар (валюталық бақылау органдары) және валюталық бақылау агенттерi жүзеге асырады.
2. Уәкілетті банктер және уәкілетті ұйымдар валюталық бақылау агенттері
1. Валюталық бақылау органдары мен агенттерi өз құзыретi шегiнде резиденттер мен резидент еместердiң Қазақстан Республикасында жүргiзетiн валюталық операцияларына осы операциялардың Қазақстан Республикасының заңнамасына, лицензиялардың шарттарына, тiркеу және хабарлама талаптарына сәйкес келуi бөлігінде бақылауды жүзеге асыруға мiндеттi.
2. Валюталық бақылау органдары өз құзыретi шегiнде:
1) резиденттер мен резидент еместердің Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасын сақтауын тексерудi жүзеге асырады;
2) резиденттер мен резидент еместердiң валюталық операциялар бойынша есепке алу мен есептілігінің толымдылығын және дұрыстығын тексерудi жүзеге асырады;
3) валюталық операцияларды жүргiзуге байланысты құжаттар мен ақпаратты сұратады;
4) валюталық бақылауды тиiстi түрде жүзеге асыру мақсатында валюталық бақылау агенттерiне олардың орындауы үшін мiндеттi тапсырмалар бередi;
5) валюталық операциялар бойынша есептілікті ұсыну тәртібін белгілейді;
6) анықталған құқық бұзушылықты жою туралы талаптар қояды және Қазақстан Республикасының барлық резиденттерi мен резидент еместерiнiң орындауы үшiн мiндеттi болып табылатын Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да шараларды қабылдайды.
2-1. Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасын сақтау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен кеден ісі саласындағы уәкілетті органның өзара іс-қимыл жасау, ақпарат алмасу, оның ішінде электрондық нысанда ақпарат алмасу тәртібі, сондай-ақ осындай ақпарат алмасу шеңберіндегі мәліметтер тізбесі бірлескен актімен айқындалады.
3. Валюталық бақылау агенттерi:
1) өздерi, оның iшiнде клиенттердің тапсырмасы бойынша операциялар жүргiзген кезде Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасы талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыруға;
2) валюталық операциялар бойынша есепке алу мен есептiлiктiң толымдылығын және объективтiлiгін қамтамасыз етуге;
3) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген өкiлеттiктерге сәйкес өз клиенттерi жол берген, өздерiне белгілі болған Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасын бұзу фактiлерi туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiне, сондай-ақ басқа да валюталық бақылау органдары мен құқық қорғау органдарына хабарлауға;
4) валюталық бақылау органдарына өздерiнің қатысуымен жүргізiлетiн валюталық операциялар туралы Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде және валюталық реттеу органдарының нормативтік құқықтық актілерiнде белгіленген тәртіппен ақпарат беруге мiндеттi.
4. Валюталық бақылау органдары мен агенттерi өз өкiлеттіктерiн жүзеге асырған кезде өздерiне белгiлi болған коммерциялық, банктiк және заңмен қорғалатын өзге де құпияны Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сақтауға мiндеттi.
5. Уәкiлеттi банк резиденттiң және (немесе) резидент еместiң төлемдер мен ақша аударымдарын соңғысы осы Заңға және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерiне сәйкес талап етiлетiн құжаттарды ұсынған жағдайда ғана жүзеге асырады.
6. Резиденттер мен резидент еместер валюталық операцияларды жүргiзген кезде олардан валюталық бақылау агенттерi валюталық бақылауды жүзеге асыру мақсатында осы Заңға сәйкес мыналарды талап етуге құқылы:
1) жеке басты куәландыратын құжат (жеке тұлғалар үшiн);
2) Қазақстан Республикасында тұрақты тұру құқығын растайтын құжат (шетелдiктер мен азаматтығы жоқ тұлғалар үшiн);
3) құрылтай құжаттары (заңды тұлғалар үшiн);
4) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама (заңды тұлғалар үшiн);
5) алып тасталды - ҚР-ның 2007.01.12 № 224-IV Заңымен.
6) алып тасталды - ҚР-ның 2012.01.06 № 530-IV (2012.01.01 бастап
7) валюталық шарт, оның ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген жағдайларда келісімшарттың есептік нөмірін беру туралы белгісі бар валюталық шарт;
8) осы Заңда белгiленген жағдайларда лицензия, тiркеу куәлігi, хабарлама туралы куәлiк;
9) алып тасталды - ҚР-ның 2012.01.06 № 530-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
10) экспорт (импорт) мәмiлелерi бойынша мiндеттемелердi орындауды не соның негiзiнде орындаудың қажеттігін растайтын құжаттар.
7. Уәкiлеттi банктер жүргізiлетiн валюталық операцияларға тiкелей қатысты емес құжаттардың ұсынылуын талап етуге құқылы емес.
8. Тұлға осы Заңға сәйкес және валюталық реттеу мен валюталық бақылау органдарының нормативтiк құқықтық актілерiнде талап етiлетiн құжаттарды ұсынбаған не дұрыс емес құжаттар ұсынған жағдайда не Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасында талап етілетiн iс-әрекетті жүзеге асырмаған жағдайда уәкiлеттi банктер валюталық операцияны жүзеге асырудан бас тартады.
1. Уәкілетті банктер мен уәкiлеттi ұйымдардың Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасын бұзушылықтары анықталған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген ықпал ету шараларын, қадағалап ден қою шараларын және санкцияларды қолдануға құқылы.
2. Алып тасталды - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
1. Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асыратын резиденттер мен резидент еместер:
1) валюталық бақылау органдары жүргiзген тексеру нәтижелерi туралы анықтамалармен танысуға;
2) валюталық бақылау органдары мен агенттерiнiң iс-әрекетiне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен шағым жасауға;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.
2. Валюталық операцияларды жүзеге асыратын резиденттер мен резидент еместер:
1) валюталық бақылау органдары мен агенттерiне барлық сұратылатын құжаттарды және валюталық операциялардың жүзеге асырылуы туралы ақпаратты Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгіленген мерзiмде беруге;
2) валюталық бақылау органдарының тексеру жүргiзуi барысында, сондай- ақ тексеру нәтижелері бойынша оларға түсінiктемелер табыс етуге;
3) жүргізілетін валюталық операциялар бойынша олардың Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген мерзiм ішінде сақталуын қамтамасыз ете отырып, есеп жүргізуге және есептеме жасауға;
4) валюталық бақылау органдарының анықталған бұзушылықтарды жою туралы талаптарын (нұсқауларын, ұйғарымдарын) орындауға;
5) валюталық бақылау органдарының тексеру жүргiзуi барысында оларға өз үй-жайларына кiруін, құжаттарына және автоматтандырылған деректер базасына қол жеткiзуін қамтамасыз етуге мiндеттi.
3. Резиденттер осы Заңда белгiленген жағдайларда лицензияны, тіркеу куәлігін, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң хабарлама туралы куәлігін алу үшін уақтылы өтiнiш беруге және барлық қажеттi шараларды қабылдауға, сондай- ақ берілген лицензияның шарттарын сақтауға мiндеттi.
1. Қазақстан Республикасының экономикалық қауіпсіздігіне және оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына қатер төнген жағдайда, егер ахуалды экономикалық саясаттың басқа шараларымен шешу мүмкін болмаса, арнайы валюталық режим енгізіледі.
Арнайы валюталық режим елдің экономикалық қауіпсіздігіне және оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына төнген қатерді жою үшін жағдайлар жасауға бағытталған валюталық реттеу шаралар кешенін көздейтін және резиденттер мен резидент еместердің валюталық құндылықтарды пайдалануға байланысты операцияларды жүргізуіне жекелеген валюталық шектеулер енгізуге жол беретін, валюталық операцияларды жүргізудің айрықша режимі болып табылады. Арнайы валюталық режим оны енгізу үшін негіз болған жағдайларды жою мақсатында ғана қолданылатын уақытша шара болып табылады. Арнайы валюталық режим шеңберінде енгізілуі мүмкін шектеулерге мыналар жатады:
1) валюталық операция сомасынан процент ретінде айқындалатын мөлшердегі депозитті уәкілетті банкке не Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне белгіленген мерзімге сыйақы төлеместен орналастыруды талап ету;
2) валюталық операцияларды жүргізуге Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің арнайы рұқсатын алуды талап ету;
3) резиденттер алған шетел валютасын міндетті түрде сатуды талап ету;
4) шетелдік банктерде шоттарды пайдалану бойынша шектеулер, валюталық түсімді қайтару мерзімін және валюталық операциялар бойынша көлеміне, санына және есеп айырысу валютасына лимиттерді белгілеу.
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және тиісті уәкілетті органдардың бірлескен ұсынуы негізінде өзге де уақытша валюталық шектеулерді енгізуі мүмкін.
2. Арнайы валюталық режим Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және тиісті уәкілетті органдардың бірлескен ұсынуы негізінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің актісімен енгізіледі.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің арнайы валюталық режимді енгізу туралы актісінде белгіленетін рұқсаттар мен хабарламаларға "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының күші қолданылмайды.
3. Қазақстан Республикасы Үкіметінің арнайы валюталық режимді енгізу туралы актісі:
1) енгізілетін шаралардың және валюталық құндылықтарды пайдалануға байланысты операцияларды жүргізуге уақытша шектеулердің тізбесін;
2) арнайы рұқсат беру шарттарын қоса алғанда, арнайы валюталық режимнің талаптарын орындау тәртібін;
3) арнайы валюталық режимнің енгізілу уақытын және қолданылу мерзімін қамтиды.
4. Арнайы валюталық режимнің қолданылу мерзімі бір жылдан асырылмайды.
Арнайы валюталық режим енгізілген мерзім аяқталғаннан кейін арнайы валюталық режимнің күші жойылды деп саналады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және тиісті уәкілетті органдардың бірлескен ұсынуы негізінде, тиісті акт шығару арқылы оның қолданылуын осы тармақта белгіленген мерзімдер шегінде ұзартуға не оның толық немесе ішінара мерзімінен бұрын күшін жоюға құқылы.
5. Арнайы валюталық режимнің қолданылуы кезеңінде резиденттер мен бейрезиденттер Қазақстан Республикасы Үкіметінің арнайы валюталық режимді енгізу туралы актісінде белгіленген талаптарды сақтауға міндетті.
1. Осы Заң, 2007 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгiзiлетiн 12- баптың 1-тармағын қоспағанда, жарияланған күнiнен бастап алты ай өткеннен кейiн қолданысқа енгiзіледi.
2. Осы Заңның 5-бабының 4-тармағы 2) тармақшасының екiншi абзацы, 7- бабы, 20-бабының 1, 2, 4-6-тармақтары, 22-бабының 2-6-тармақтары, 24-бабының 3-тармағы, 25-бабының 3-5-тармақтары 2006 жылғы 31 желтоқсанды қоса алған мерзiм бойынша қолданылады.
3. "Валюталық реттеу туралы" 1996 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 1996 ж., N 20-21, 404-құжат; 1997 ж., N 13-14, 205-құжат, 1998 ж., N 16, 219-құжат;
1999 ж., N 20, 722-құжат; 2001 ж., N 4, 23-құжат; 2003 ж., N 10, 51-құжат; N 11, 56- құжат; N 15, 139-құжат) күшi жойылды деп танылсын.
Қазақстан Республикасының Президентi

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 13 июня 2005 года № 57. Утратил силу Законом Республики Казахстан от 2 июля 2018 года № 167-VІ (вводится в действие с 1 июля 2019 года)
О валютном регулировании и валютном контроле
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) обменные пункты – специально оборудованные места проведения обменных операций с наличной иностранной валютой;
2) валюта - денежные единицы, принятые государствами как законное платежное средство, или официальные стандарты стоимости в наличной и безналичной формах, в виде банкнот, казначейских билетов и монет, в том числе из драгоценных металлов (включая изъятые или изымаемые из обращения, но подлежащие обмену на находящиеся в обращении денежные знаки), а также средства на счетах, в том числе в международных денежных или расчетных единицах;
3) валютные ценности:
иностранная валюта;
ценные бумаги и платежные документы, номинал которых выражен в иностранной валюте;
не имеющие номинала ценные бумаги, выпущенные нерезидентами;
аффинированное золото в слитках;
национальная валюта, ценные бумаги и платежные документы, номинал которых выражен в национальной валюте, в случае совершения с ними операций между резидентами и нерезидентами, а также между нерезидентами;
не имеющие номинала ценные бумаги, выпущенные резидентами, в случае совершения с ними операций между резидентами и нерезидентами, а также между нерезидентами;
4) валютные операции:
операции, связанные с переходом права собственности и иных прав на валютные ценности, а также использование валютных ценностей в качестве платежного средства;
ввоз, пересылка и перевод в Республику Казахстан, а также вывоз, пересылка и перевод из Республики Казахстан валютных ценностей, национальной валюты, ценных бумаг и платежных документов, номинал которых выражен в национальной валюте, не имеющих номинала ценных бумаг, выпущенных резидентами;
5) валютный договор - соглашение, учредительные документы, включая изменения и дополнения к ним, а также иные документы, на основании и (или) во исполнение которых осуществляются валютные операции;
5-1) учетный номер контракта - регистрационный номер, предназначенный для обеспечения учета и отчетности по валютным операциям, присваиваемый уполномоченным банком валютному договору, предусматривающему экспорт (импорт);
6) коммерческие кредиты - отсрочка платежа или предварительная оплата (авансовый платеж) по экспорту или импорту, осуществляемая непосредственно между поставщиками (продавцами) и получателями (покупателями) товаров (работ, услуг);
7) финансовые займы:
займы (за исключением коммерческих кредитов);
вклады (депозиты) в банках, внесенные их дочерними организациями, созданными за рубежом в целях привлечения средств на международных рынках капитала;
деньги, передаваемые в обеспечение исполнения обязательств должника;
финансирование третьими лицами приобретения товаров (работ, услуг) и иных сделок, а также исполнение третьими лицами обязательств должника перед кредитором, в результате которых возникает обязанность лица, за которого исполнено обязательство, по возврату денег и иного имущества с вознаграждением или без такового лицу, предоставившему такое финансирование и (или) осуществившему такое исполнение;
финансовый лизинг, а также аренда недвижимости (за исключением движимых вещей, приравненных либо отнесенных законодательными актами Республики Казахстан к недвижимости) с последующим выкупом;
8) исключен Законом РК от 06.01.2012 № 530-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования);
9) нерезиденты:
физические лица, юридические лица, их филиалы и представительства, не указанные в подпункте 10) настоящей статьи;
международные организации, если международным (межгосударственным)
соглашением об их учреждении не определено иное;
дипломатические и иные официальные представительства иностранных государств;
10) резиденты:
граждане Республики Казахстан, в том числе временно находящиеся за границей или находящиеся на государственной службе Республики Казахстан за ее пределами, за исключением граждан Республики Казахстан, имеющих документ на право постоянного проживания в иностранном государстве, выданный в соответствии с законодательством этого государства;
иностранцы и лица без гражданства, имеющие документ на право постоянного проживания в Республике Казахстан;
все юридические лица, созданные в соответствии с законодательством Республики Казахстан, с местом нахождения на территории Республики Казахстан, а также их филиалы и представительства с местом нахождения в Республике Казахстан и за ее пределами;
дипломатические, торговые и иные официальные представительства Республики Казахстан, находящиеся за пределами Республики Казахстан;
11) прямые инвестиции:
вложения денег, ценных бумаг, вещей, имущественных прав, включая права на результаты интеллектуальной творческой деятельности, и иного имущества в оплату акций (вкладов участников) юридического лица, если лицу, осуществляющему такие вложения, принадлежат или в результате таких вложений будут принадлежать десять и более процентов голосующих акций (десять и более процентов голосов от общего количества голосов участников)
данного юридического лица;
вложения имущества, которые приводят к увеличению капитала иного, чем уставный капитал юридического лица, осуществляемые лицом, которому принадлежат десять и более процентов голосующих акций (десять и более процентов голосов от общего количества голосов участников) данного юридического лица;
12) уполномоченные банки - созданные в Республике Казахстан банки и организации, осуществляющие отдельные виды банковских операций, которые проводят валютные операции, в том числе по поручениям клиентов, за исключением указанных в подпункте 13) настоящей статьи;
13) уполномоченные организации – юридические лица, созданные в соответствии с законодательством Республики Казахстан, исключительным видом деятельности которых является организация обменных операций с наличной иностранной валютой;
14) национальная валюта - валюта Республики Казахстан;
15) иностранная валюта - валюта иностранного государства, а также международные денежные или расчетные единицы;
16) иностранные банки - банки и иные финансовые институты, созданные за пределами Республики Казахстан и имеющие право на осуществление банковских операций по законодательству государств , в которых они зарегистрированы;
17) экспорт (импорт) - реализация товаров, выполнение работ, оказание услуг резидентом нерезиденту (нерезидентом резиденту).
Статья 2. Валютное законодательство Республики Казахстан
1. Валютное законодательство Республики Казахстан основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Сфера применения настоящего Закона Настоящий Закон действует на территории Республики Казахстан и распространяется на резидентов Республики Казахстан и нерезидентов, осуществляющих валютные операции на территории Республики Казахстан.
За пределами Республики Казахстан настоящий Закон распространяется на резидентов Республики Казахстан.
На уполномоченные организации и иные юридические лица, осуществляющие деятельность в рамках введенного в соответствии с Законом Республики Казахстан «О Национальном Банке Республики Казахстан» особого режима регулирования, нормы настоящего Закона и нормативных правовых актов органа валютного регулирования, принимаемых в соответствии с настоящим Законом, распространяются в пределах, предусмотренных условиями особого режима регулирования.
ГЛАВА 2. ВАЛЮТНОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ
Статья 4. Цели и задачи валютного регулирования
1. Целью валютного регулирования является содействие государственной политике по достижению устойчивого экономического роста и обеспечению экономической безопасности.
2. Задачами валютного регулирования являются:
1) установление порядка обращения валютных ценностей в Республике Казахстан;
2) создание условий для дальнейшей интеграции Республики Казахстан в мировую экономику;
3) обеспечение информационной базы по валютным операциям и потокам капитала.
Статья 5. Органы валютного регулирования
1. Основным органом валютного регулирования в Республике Казахстан является Национальный Банк Республики Казахстан.
2. Правительство Республики Казахстан и иные государственные органы осуществляют валютное регулирование в пределах своей компетенции.
3. Национальный Банк Республики Казахстан и Правительство Республики Казахстан в соответствии с настоящим Законом в пределах своей компетенции издают нормативные правовые акты, обязательные для резидентов и нерезидентов.
Нормативные правовые акты по вопросам валютного регулирования, разработанные органами валютного регулирования, подлежат обязательному согласованию с Национальным Банком Республики Казахстан.
4. Национальный Банк Республики Казахстан как основной орган валютного регулирования устанавливает:
1) порядок и требования к осуществлению деятельности по организации
2) порядок осуществления резидентами и нерезидентами валютных операций, в том числе режимы валютного регулирования:
лицензирования;
регистрации;
уведомления;
3) порядок осуществления мониторинга валютных операций нерезидентов, осуществляющих деятельность на территории Республики Казахстан (валютный мониторинг);
4) формы учета и отчетности по валютным операциям, обязательные для исполнения всеми резидентами и нерезидентами, по согласованию с уполномоченными государственными органами в соответствии с их компетенцией.
Валютные операции, в отношении которых настоящим Законом не установлен порядок их осуществления, проводятся без ограничений.
Статья 6. Требования к осуществлению деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой
1. Организация обменных операций с наличной иностранной валютой на территории Республики Казахстан осуществляется уполномоченными банками, имеющими право на организацию обменных операций с иностранной валютой, в соответствии с выданной им лицензией или правом, предоставленным законами Республики Казахстан, и уполномоченными организациями.
2. Уполномоченная организация осуществляет деятельность через свои обменные пункты на основании выданных Национальным Банком Республики Казахстан лицензии на осуществление деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой и приложения (приложений) к ней, в котором (которых) указывается обменный пункт (обменные пункты)
уполномоченной организации.
Наличие у уполномоченной организации обменного пункта обязательно для получения лицензии.
Уполномоченная организация вправе осуществлять через свои обменные пункты операции по покупке и (или) продаже аффинированного золота в слитках, выпущенных Национальным Банком Республики Казахстан.
3. Национальный Банк Республики Казахстан устанавливает правила организации обменных операций с наличной иностранной валютой в Республике Казахстан, включая порядок и условия лицензирования уполномоченных организаций, требования к деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой, порядок проведения уполномоченными организациями операций по покупке и (или) продаже аффинированного золота в слитках, выпущенных Национальным Банком Республики Казахстан, а также порядок уведомления уполномоченным банком об открытии, приостановлении, возобновлении деятельности, закрытии обменных пунктов.
4. Квалификационные требования для уполномоченных организаций включают требования к составу учредителей, организационно-правовой форме, размеру и порядку формирования уставного капитала, к помещению, оборудованию и персоналу обменных пунктов, а также ограничения по созданию подразделений и участию в других юридических лицах.
5. Уполномоченные организации для получения лицензии и (или)
приложения к лицензии, помимо документов, определенных в соответствии с Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", представляют в Национальный Банк Республики Казахстан документы из предусмотренных в подпунктах 8), 9) части первой статьи 10 настоящего Закона на условиях и в порядке, установленных нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.
6. Выдача лицензии (включая приложение к ней) на осуществление деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой или отказ в выдаче лицензии осуществляются в течение тридцати рабочих дней со дня представления уполномоченной организацией полного пакета документов.
Выдача приложения к действительной лицензии или переоформление лицензии и (или) приложения к ней или отказ в выдаче таких документов осуществляются в течение десяти рабочих дней со дня представления уполномоченной организацией полного пакета документов.
При отказе в выдаче, переоформлении лицензии и (или) приложения к ней заявителю дается мотивированный ответ в письменной форме.
7. Основаниями для отказа в выдаче лицензии и (или) приложения к лицензии являются:
1) непредставление документов либо сведений, предусмотренных в соответствии с настоящим Законом;
2) несоответствие заявителя требованиям, установленным в соответствии с настоящим Законом;
3) иные основания, предусмотренные законами Республики Казахстан.
8. Уполномоченные банки уведомляют Национальный Банк Республики Казахстан об открытии, приостановлении, возобновлении деятельности, закрытии обменных пунктов.
Уведомление об открытии обменного пункта осуществляется уполномоченным банком не позднее даты начала проведения операций обменным пунктом. Уведомление подтверждается Национальным Банком Республики Казахстан в течение десяти рабочих дней с даты уведомления с выдачей документа установленного образца – свидетельства обменного пункта уполномоченного банка.
9. Нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан устанавливаются формы и порядок предоставления информации по деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой, а также по операциям уполномоченных организаций по покупке и (или)
продаже аффинированного золота в слитках, выпущенных Национальным Банком
Статья 7. Лицензирование валютных операций
1. Национальный Банк Республики Казахстан выдает лицензии на валютные операции, предусмотренные главой 4 настоящего Закона.
2. Резидент-участник валютной операции обязан обратиться за получением лицензии до открытия счета или до начала исполнения обязательств по договору одной из сторон, либо в течение тридцати календарных дней с даты истечения срока, указанного в части второй пункта 5, в пункте 7 статьи 20 и подпункте 2) пункта 3 статьи 25 настоящего Закона.
3. Резиденты для получения лицензии, помимо документов, определенных в соответствии с Законом Республики Казахстан "О лицензировании", представляют в Национальный Банк Республики Казахстан документы из предусмотренных в подпунктах 1)-8), 10) части первой статьи 10 настоящего Закона на условиях и в порядке, установленных нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.
Национальный Банк Республики Казахстан вправе запросить дополнительно документы, на которые имеются ссылки в представленных документах.
4. Национальный Банк Республики Казахстан в нормативном правовом акте устанавливает требования:
1) в отношении объемов валютных операций, подлежащих лицензированию в соответствии с пунктом 3 статьи 22 настоящего Закона;
2) в отношении условий сделки между резидентом и нерезидентом, имеющим право на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг по законодательству государства, где он зарегистрирован, предусматривающей совершение нерезидентом по поручению, в интересах и за счет клиента-резидента операций, подлежащих лицензированию в соответствии с пунктом 2 статьи 22 настоящего Закона;
3) представления обоснования отсутствия возможности осуществления валютных операций через счета в уполномоченных банках по операциям, подлежащим лицензированию в соответствии со статьей 25 настоящего Закона.
5. Основаниями для отказа в выдаче лицензии являются:
1) непредоставление документов либо иной информации, предусмотренных в соответствии с настоящим Законом;
2) несоответствие проводимой операции законодательству Республики Казахстан;
3) несоответствие проводимой валютной операции и (или) заявителя требованиям, установленным в соответствии с настоящим Законом;
4) наличие налоговой задолженности, просроченной задолженности по кредитам, выданным за счет бюджетных средств, правительственных внешних займов, и по требованиям, возникшим в силу исполнения государственных гарантий, - в отношении валютных операций, подлежащих лицензированию в соответствии со статьями 22 и 25 настоящего Закона;
5) иные основания, предусмотренные законодательными актами Peспублики Казахстан.
При отказе в выдаче лицензии заявителю дается мотивированный ответ в письменной форме с указанием причин отказа.
6. Нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан устанавливаются минимальная сумма валютной операции, подлежащей лицензированию, а также формы и порядок предоставления информации по валютной операции в соответствии с выданной лицензией.
Статья 8. Режим регистрации
1. Национальный Банк Республики Казахстан осуществляет регистрацию валютных операций, указанных в главе 4 настоящего Закона.
2. Режим регистрации включает регистрацию валютного договора и последующее представление резидентом сведений по зарегистрированному валютному договору.
3. Резидент-участник валютной операции обязан обратиться в Национальный Банк Республики Казахстан за регистрацией:
1) в случае, если на валютный договор изначально распространяется режим регистрации - до начала исполнения обязательств одной из сторон;
2) в случае, если исполнение обязательства одной из сторон повлечет распространение на валютный договор режима регистрации - до начала исполнения такого обязательства;
3) в случае, если режим регистрации распространяется на валютный договор в результате внесения в него изменений и (или) дополнений и при необходимости исполнения обязательств одной из сторон в течение тридцати календарных дней с даты, когда на валютный договор распространился режим регистрации, - до начала исполнения таких обязательств;
4) в иных случаях - не позднее тридцати календарных дней с даты, когда на валютный договор распространился режим регистрации.
3-1. Если резидент становится стороной валютного договора, на который режим регистрации распространился в результате уступки требования или перевода долга, то он обязан обратиться в Национальный Банк Республики Казахстан за регистрацией в срок не позднее тридцати календарных дней с даты заключения соответствующей сделки.
4. Резиденты для регистрации валютных операций представляют в Национальный Банк Республики Казахстан документы из предусмотренных в подпунктах 1)-4), 10) части первой статьи 10 настоящего Закона на условиях и в порядке, установленных нормативным правовым актом Национального Банка дополнительно документы, на которые имеются ссылки в представленных
5. Регистрация осуществляется в течение десяти рабочих дней с даты представления резидентом полного пакета документов.
При регистрации валютного договора заявителю выдается документ установленного образца - регистрационное свидетельство.
6. Исключен Законом РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
7. Нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан устанавливаются пороговое значение в отношении суммы сделки, при превышении которого валютный договор подлежит регистрации, а также исключения из режима регистрации, в отношении которых Национальный Банк Республики Казахстан вправе установить режим уведомления.
Статья 9. Режим уведомления
1. Режим уведомления включает предоставление в установленной форме в Национальный Банк Республики Казахстан информации по валютному договору резидентами-участниками валютных операций и (или) уполномоченными банками, а также профессиональными участниками рынка ценных бумаг, осуществляющими валютные операции по поручению клиентов, и последующее предоставление информации о проведенных операциях и об изменениях валютного договора.
Для уполномоченных банков и профессиональных участников рынка ценных бумаг, а также в иных случаях, установленных нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан, допускается уведомление об осуществленных валютных операциях в форме отчетов Национальному Банку Республики Казахстан на регулярной основе.
2. Если в отношении подлежащих уведомлению валютных операций не установлено требование уведомления в форме отчетов на регулярной основе, резидент-участник валютной операции обязан уведомить Национальный Банк Республики Казахстан после заключения валютного договора, но не позднее семи рабочих дней с даты начала исполнения обязательств по нему одной из сторон. В случае, если порядок уведомления распространился на валютный договор в процессе исполнения обязательств по нему, - не позднее тридцати календарных дней с даты, когда валютные операции, осуществляемые по валютному договору, стали подлежать уведомлению.
При открытии счета в иностранном банке уведомление осуществляется в случаях и сроки, которые установлены в пункте 2 статьи 25 настоящего Закона.
Если резидент становится стороной валютного договора, на который режим уведомления распространился в результате уступки требования или перевода долга, то он обязан уведомить Национальный Банк Республики Казахстан о таком валютном договоре в срок не позднее тридцати календарных дней с даты
3. Подтверждение уведомления, за исключением случаев уведомления в форме отчетов на регулярной основе, осуществляется Национальным Банком Республики Казахстан по истечении семи рабочих дней с даты предоставления резидентом информации о валютном договоре. При этом резиденту-участнику валютной операции выдается документ установленного образца - свидетельство об уведомлении.
4. Национальный Банк Республики Казахстан в целях уточнения обстоятельств совершения валютных операций вправе затребовать валютный договор, на основании которого осуществляются валютные операции.
5. Уполномоченные банки и (или) профессиональные участники рынка ценных бумаг при отсутствии свидетельства об уведомлении проводят валютные операции клиентов, уведомляя Национальный Банк Республики Казахстан в порядке, установленном нормативным правовым актом Национального Банка
6. Нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан устанавливаются пороговое значение в отношении суммы сделки, при превышении которого валютный договор подлежит уведомлению, форма и порядок уведомления, а также исключения из режима уведомления.
Статья 10. Документы, требуемые для получения лицензии и регистрационного свидетельства Резиденты в соответствии с требованиями, предъявляемыми к осуществлению деятельности по организации обменных операций с наличной иностранной валютой, а также в соответствии с требованиями режимов валютного регулирования, установленными настоящим Законом, представляют в Национальный Банк Республики Казахстан:
1) заявление;
2) копию валютного договора, прошитую и заверенную подписью (для физических и юридических лиц) и печатью для юридических лиц, за исключением субъектов частного предпринимательства;
3) копию документа, удостоверяющего личность (для физических лиц, осуществляющих валютную операцию);
4) справку о государственной регистрации (перерегистрации) юридического лица (для юридических лиц);
5) копию учредительных документов (нотариально засвидетельствованную в случае непредставления оригиналов для сверки) - для юридических лиц;
6) (исключен - от 12 января 2007 года № 224);
7) исключен Законом РК от 06.01.2012 № 530-IV (вводится в действие с
01.01.2012);
8) документы, подтверждающие соответствие заявителя требованиям, в том числе квалификационным требованиям, установленным настоящим Законом и нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан;
9) справку банка о наличии у резидента счета в иностранной валюте;
10) копии документов, подтверждающих возникновение, исполнение и прекращение обязательств по валютному договору.
Национальный Банк Республики Казахстан вправе запросить у резидента для ознакомления оригиналы документов, указанных в настоящей статье.
Документы, составленные на иностранном языке, представляются в Национальный Банк Республики Казахстан с переводом на государственный или русский язык.
Статья 11. Валютный мониторинг
1. Валютный мониторинг осуществляется Национальным Банком Республики Казахстан в целях оценки устойчивости платежного баланса Основными задачами валютного мониторинга являются:
1) создание информационной базы по валютным операциям, осуществляемым объектами валютного мониторинга;
2) совершенствование статистики, анализа и прогноза платежного баланса, внешнего долга и международной инвестиционной позиции Республики
2. Объектами валютного мониторинга являются филиалы и представительства юридических лиц-нерезидентов, действующие на территории Республики Казахстан более одного года.
Виды деятельности, на которые распространяется валютный мониторинг, определяет Национальный Банк Республики Казахстан.
3. Валютный мониторинг осуществляется методом сбора от объектов валютного мониторинга информации по их валютным операциям с резидентами и нерезидентами по реализуемым проектам в соответствии с установленными формами отчетности.
4. Сроки и формы отчетности для проведения валютного мониторинга устанавливаются нормативным правовым актом Национального Банка
Статья 12. Репатриация национальной и иностранной валюты
1. Репатриация национальной и иностранной валюты заключается в зачислении на банковские счета в уполномоченных банках:
1) выручки в национальной и иностранной валюте от экспорта товаров
2) национальной и иностранной валюты, переведенной резидентом в пользу нерезидента для осуществления расчетов по импорту товаров (работ, услуг), в случае неисполнения или неполного исполнения обязательств нерезидентом.
Резидент обязан обеспечить выполнение требования репатриации национальной и иностранной валюты в срок репатриации. Сроком репатриации является период времени, рассчитываемый резидентом исходя из условий исполнения обязательств сторонами по валютному договору и в порядке, установленном нормативным правовым актом Национального Банка Республики Уполномоченные банки, проводящие валютные операции резидентов, вправе потребовать от резидента четкого определения или уточнения срока репатриации.
2. Требование репатриации в соответствии с настоящим Законом считается частично или полностью исполненным в случаях:
1) прекращения обязательства нерезидента зачетом встречного однородного требования;
2) прекращения обязательства нерезидента заменой первоначального обязательства, существовавшего между ними, другим обязательством между теми же лицами, предусматривающим иной предмет или способ исполнения;
3) получения страховой выплаты при наступлении страхового случая по договорам страхования риска неисполнения нерезидентом обязательств;
4) фактического зачисления национальной и иностранной валюты на счета резидента в иностранных банках, предназначенные для обеспечения обязательств резидента в соответствии с условиями привлеченного от нерезидента займа или для обеспечения деятельности филиалов и представительств резидента, открытых за рубежом.
3. В случае уступки резидентом другому резиденту права требования к нерезиденту соответствующая обязанность по обеспечению выполнения требования репатриации в установленный срок переходит к резиденту, принявшему право требования.
4. Национальный Банк Республики Казахстан устанавливает единые правила и условия получения резидентами учетных номеров контрактов по экспорту и импорту и порядок осуществления экспортно-импортного валютного контроля в целях обеспечения выполнения резидентами требования репатриации, а также пороговое значение в отношении суммы сделки, при превышении которого требуется получение учетного номера контракта.
5. В целях контроля за репатриацией национальной и иностранной валюты в валютном договоре должны быть обязательно предусмотрены сроки исполнения обязательств нерезидентами.
Резиденты в случае изменения сроков исполнения обязательств, возникновения иных обстоятельств, влияющих на установленные сроки репатриации, обязаны уведомить уполномоченные банки и (или) Национальный Банк Республики Казахстан, предоставив соответствующее обоснование и подтверждающие документы.
6. Контроль за выполнением требований настоящей статьи и обоснованностью невозврата валютных средств осуществляется Национальным Банком Республики Казахстан совместно с органами государственных доходов и правоохранительными органами, в том числе путем взаимного обмена информацией.
ГЛАВА 3. ОСНОВНЫЕ ПРИНЦИПЫ ОСУЩЕСТВЛЕНИЯ ВАЛЮТНЫХ ОПЕРАЦИЙ
Статья 13. Валютные операции между резидентами Валютные операции между резидентами запрещены, за исключением:
1) операций, одной из сторон которых выступают Национальный Банк Республики Казахстан и (или) Министерство финансов Республики Казахстан;
2) операций с валютными ценностями, относимых к банковским операциям и иным операциям, которые вправе осуществлять уполномоченные банки и уполномоченные организации в соответствии с выданной им лицензией и (или)
законодательными актами Республики Казахстан;
3) оплаты банковских услуг по проведению валютных операций, а также оплаты неустойки (штрафов, пеней) по договорам, предусматривающим оказание банковских услуг в иностранной валюте;
4) операций, связанных с приобретением, продажей, выплатой вознаграждения и (или) погашением ценных бумаг, номинальная стоимость которых выражена в иностранной валюте;
4-1) операций по покупке и продаже аффинированного золота в слитках;
4-2) операций, осуществляемых в соответствии с условиями выпуска государственных исламских ценных бумаг;
5) платежей и переводов денег по договорам комиссии, связанным с осуществлением экспорта (импорта), при использовании переводных аккредитивов в качестве формы оплаты;
6) передачи векселей, выраженных в иностранной валюте, в качестве исполнения денежных обязательств;
7) операций, связанных с расчетами при реализации товаров в магазинах беспошлинной торговли, а также при реализации товаров и оказании услуг пассажирам в пути следования при международных перевозках;
8) операций при оплате расходов физического лица, связанных с его командировкой за пределы Республики Казахстан, в том числе представительских расходов, а также операций при погашении неизрасходованного аванса, выданного в связи с командировкой за пределы Республики Казахстан;
9) безвозмездных переводов денег или безвозмездной передачи валютных ценностей физическими лицами физическим лицам, а также юридическим лицам, уставная деятельность которых направлена на осуществление благотворительности;
10) внесения банковских вкладов физическими лицами в пользу других физических лиц;
11) операций, связанных с уплатой налогов и других обязательных платежей в бюджет в случаях, предусмотренных законодательными актами Денежные обязательства на территории Республики Казахстан могут быть выражены в иностранной валюте, если валютные операции по таким обязательствам разрешены.
Статья 14. Валютные операции между резидентами и нерезидентами
1. Резиденты вправе совершать сделки с нерезидентами в национальной и (или) иностранной валюте по соглашению сторон в соответствии с валютным законодательством Республики Казахстан.
2. Резиденты вправе выпускать по операциям с нерезидентами векселя, выраженные в иностранной валюте.
3. Нерезиденты вправе без ограничений получать и переводить дивиденды, вознаграждение и иные доходы, полученные по вкладам (депозитам), ценным бумагам, заемным и иным валютным операциям с резидентами, осуществленным в порядке, предусмотренном настоящим Законом.
4. Если в отношении валютных операций, указанных в статьях 20-24 настоящего Закона, не установлены режимы валютного регулирования, валютные операции между резидентами и нерезидентами осуществляются без ограничений в порядке, установленном Национальным Банком Республики Казахстан, который вправе установить режим уведомления.
Режимы валютного регулирования, установленные настоящим Законом, не распространяются на валютные операции с нерезидентами, одной из сторон которых являются Национальный Банк Республики Казахстан и (или)
Министерство финансов Республики Казахстан.
Статья 15. Валютные операции между нерезидентами
1. Валютные операции между нерезидентами на территории Республики Казахстан осуществляются без ограничений с учетом требований, установленных статьей 16 настоящего Закона.
2. Ограничения на проведение валютных операций между нерезидентами на территории Республики Казахстан могут быть введены только в случаях, предусмотренных статьей 32 настоящего Закона.
Статья 16. Платежи и переводы денег по валютным операциям резидентов и нерезидентов
1. Платежи и переводы денег по валютным операциям резидентов и нерезидентов осуществляются через банковские счета в уполномоченных банках, за исключением:
1) платежей и переводов денег физических лиц, а также платежей и переводов денег в их пользу в национальной валюте на территории Республики
2) переводов денег физических лиц, осуществляемых без открытия банковского счета в уполномоченных банках, в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи;
3) расчетов при реализации товаров в магазинах беспошлинной торговли, а также при реализации товаров и оказании услуг пассажирам в пути следования при международных перевозках;
4) платежей между физическими лицами и уполномоченными банками или уполномоченными организациями, осуществляемых через их обменные пункты;
5) выплаты юридическими лицами-резидентами заработной платы работникам-нерезидентам, а также юридическими лицами-нерезидентами заработной платы работникам - резидентам и нерезидентам в иностранной валюте;
6) операций при оплате расходов физического лица, связанных с его командировкой за пределы Республики Казахстан, в том числе представительских расходов, а также операций при погашении неизрасходованного аванса, выданного в связи с командировкой за пределы Республики Казахстан;
7) платежей между физическими лицами и юридическими лицами- нерезидентами, осуществляющими свою деятельность под таможенным контролем в аэропортах, портах и пограничных переходах, открытых для международного сообщения;
7-1) платежей между нерезидентами и юридическими лицами-резидентами за обслуживание судов иностранных государств в аэропортах и морских портах на территории Республики Казахстан, а также оплаты нерезидентами услуг аэронавигационного обслуживания, аэропортовской деятельности и услуг морских портов по обслуживанию международных рейсов;
8) платежей между юридическими лицами-резидентами и нерезидентами, осуществляющими свою деятельность на территории Республики Казахстан, в национальной валюте в пределах суммы, установленной законодательством Республики Казахстан о платежах и платежных системах;
9) платежей посредством выдачи (передачи) чека, векселя;
10) платежей и переводов денег по операциям с нерезидентами, осуществляемых через счета в иностранных банках, открытые резидентами в порядке, установленном настоящим Законом, а также платежей и переводов денег через корреспондентские счета уполномоченных банков в иностранных банках;
10-1) платежей и переводов денег по операциям с резидентами, совершаемым в соответствии с условиями выпуска государственных исламских ценных бумаг, осуществляемых через счета в иностранных банках, открытые резидентами в порядке, установленном настоящим Законом;
11) переводов денег со счетов нерезидентов в иностранных банках, осуществляемых ими в счет исполнения обязательств резидента, в случаях, предусмотренных нормативным правовым актом Национального Банка Наличная иностранная валюта, полученная юридическими лицами- резидентами и нерезидентами при проведении валютных операций на территории Республики Казахстан, подлежит обязательному зачислению на банковские счета в уполномоченных банках.
Положения части первой настоящего пункта не распространяются на операции, одной из сторон которых является Национальный Банк Республики
2. Платежи на территории Республики Казахстан по валютным операциям, в отношении которых настоящим Законом определено требование регистрации, уведомления или получения учетного номера контракта, осуществляются безналичным способом.
3. Физические лица - резиденты и нерезиденты в пределах установленной суммы вправе осуществлять без открытия счета в уполномоченных банках:
1) безвозмездные переводы денег на территории Республики Казахстан, из Республики Казахстан и в Республику Казахстан (налоговые, лицензионные платежи, штрафы, переводы сумм наследства, алиментов, грантов и другие);
2) иные переводы денег из Республики Казахстан, не связанные с осуществлением физическим лицом предпринимательской деятельности и в отношении которых в соответствии с настоящим Законом не определено требование получения учетного номера контракта, регистрации, уведомления.
4. Порядок использования и зачисления на банковский счет наличной иностранной валюты резидентами и нерезидентами, а также сумма и порядок осуществления переводов денег без открытия банковского счета устанавливаются нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан.
Статья 17. Покупка и продажа иностранной валюты
1. Уполномоченные банки, имеющие право на организацию обменных операций с иностранной валютой в соответствии с выданной им лицензией или правом, предоставленным законами Республики Казахстан, вправе продавать и покупать иностранную валюту как в Республике Казахстан, так и за рубежом.
2. Продажа и покупка иностранной валюты в Республике Казахстан производятся резидентами и нерезидентами исключительно у уполномоченных банков, имеющих право на организацию обменных операций с иностранной валютой, через обменные пункты таких уполномоченных банков, а также обменные пункты уполномоченных организаций в порядке, установленном Национальным Банком Республики Казахстан.
3. Уполномоченные банки обязаны представлять в порядке, установленном нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан, отчетность для целей осуществления мониторинга источников спроса и предложения, а также направлений использования иностранной валюты на внутреннем валютном рынке.
Статья 18. Ввоз в Республику Казахстан и вывоз из Республики Казахстан валютных ценностей, национальной валюты, ценных бумаг и платежных документов, номинал и (или) стоимость которых выражены в национальной валюте, и не имеющих номинала ценных бумаг, выпущенных резидентами
1. Ввоз в Республику Казахстан и вывоз из Республики Казахстан наличной иностранной валюты, наличной национальной валюты, документарных ценных бумаг и платежных документов осуществляются резидентами и нерезидентами без ограничений при соблюдении требований таможенного законодательства Евразийского экономического союза и (или) Республики Казахстан.
2. Физические лица вправе без таможенного декларирования ввозить в Республику Казахстан или вывозить из Республики Казахстан наличную иностранную и (или) наличную национальную валюту (за исключением монет из драгоценных металлов) и дорожные чеки в общей сумме, равной или не превышающей в эквиваленте десять тысяч долларов США.
3. Ввоз в Республику Казахстан или вывоз из Республики Казахстан физическим лицом наличной иностранной и (или) наличной национальной валюты (за исключением монет из драгоценных металлов) и дорожных чеков в общей сумме, превышающей в эквиваленте десять тысяч долларов США, подлежит обязательному таможенному декларированию органу государственных доходов Республики Казахстан, за исключением случаев ввоза или вывоза, осуществляемого с территории или на территорию, которая является составной частью таможенной территории Евразийского экономического союза.
Таможенное декларирование осуществляется путем подачи таможенной декларации в письменной форме на всю сумму ввозимой или вывозимой наличной иностранной валюты, наличной национальной валюты и дорожных чеков с указанием сведений о происхождении и предназначении перемещаемых наличных денег и дорожных чеков.
4. Ввоз в Республику Казахстан или вывоз из Республики Казахстан физическим лицом документарных ценных бумаг на предъявителя, векселей, чеков (кроме дорожных чеков) подлежит обязательному таможенному декларированию органу государственных доходов Республики Казахстан, за исключением случаев ввоза или вывоза, осуществляемого с территории или на территорию, которая является составной частью таможенной территории Евразийского экономического союза.
5. Ввоз в Республику Казахстан или вывоз из Республики Казахстан с территории или на территорию, которая не является составной частью таможенной территории Евразийского экономического союза, аффинированного золота в слитках, а также монет из драгоценных металлов, являющихся законным платежным средством, осуществляется в соответствии с таможенным законодательством Евразийского экономического союза и (или) Республики
Статья 19. Обязательство по предоставлению информации и документов
1. Резиденты, а также нерезиденты, осуществляющие деятельность на территории Республики Казахстан, обязаны предоставлять органам валютного регулирования и контроля и агентам валютного контроля отчетность, информацию и документы по проводимым ими валютным операциям в целях исполнения требований, установленных настоящим Законом.
2. Резиденты и нерезиденты обязаны по запросу уполномоченных банков указывать цель платежей и переводов денег по проводимым через них валютным операциям, а также представлять документы, подтверждающие указанные цели платежей и переводов денег, в целях исполнения требований, установленных настоящим Законом.
ГЛАВА 4. ОПЕРАЦИИ ДВИЖЕНИЯ КАПИТАЛА И ОТКРЫТИЕ СЧЕТОВ
Статья 20. Расчеты по экспорту (импорту)
1. Валюта в оплату экспорта товаров (работ, услуг) должна быть получена резидентами и зачислена на счета в уполномоченных банках в течение 180 дней с даты экспорта товаров (работ, услуг) или в течение 365 дней с даты экспорта отдельных товаров, перечень которых устанавливается Правительством На основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан на открытие счета в иностранном банке допускается зачисление валюты, полученной резидентами в качестве оплаты за экспорт товаров (работ, услуг), на их счета в иностранных банках.
2. Валюта, переведенная резидентом в пользу нерезидента для осуществления расчетов по импорту товаров (работ, услуг) на условиях коммерческого кредита нерезиденту, в случае неисполнения обязательств нерезидентом должна быть получена резидентом и зачислена на счета в уполномоченных банках не позднее 180 дней с даты перевода.
3. Платежи между резидентами и нерезидентами по коммерческим кредитам, связанным с экспортом (импортом) товаров, на срок более 180 дней осуществляются в режиме регистрации.
Режим регистрации распространяется также на коммерческие кредиты, связанные с экспортом (импортом) товаров и предоставленные на срок не более 180 дней, в случае, если фактический срок возврата средств или иного исполнения обязательств резидентом или нерезидентом превысил 180 дней.
3-1. Платежи между резидентами и нерезидентами при осуществлении расчетов по экспорту (импорту) работ, услуг осуществляются в режиме уведомления. Уведомление производится уполномоченным банком, обслуживающим такие платежи.
3-2. Режимы валютного регулирования не распространяются на коммерческие кредиты, связанные с экспортом (импортом), по которым требуется получение учетного номера контракта.
4. Платежи между резидентами и нерезидентами по коммерческим кредитам, предоставленным резидентами нерезидентам на срок более 180 дней, осуществляются в режиме лицензирования.
5. При экспорте товаров, входящих в перечень, указанный в пункте 1 настоящей статьи, платежи между резидентами и нерезидентами на условиях отсрочки платежа не подлежат лицензированию в случае, если коммерческий кредит предоставлен резидентом нерезиденту на срок не более 365 дней.
В случаях, когда по коммерческим кредитам, предоставленным на срок не более 365 дней, фактический срок возврата средств или иного исполнения обязательств нерезидентом превысил 365 дней, платежи между резидентами и нерезидентами подлежат лицензированию в порядке, предусмотренном
6. Лицензия Национального Банка Республики Казахстан дает право на зачисление национальной и иностранной валюты на счета в уполномоченных банках или иное, исполнение обязательств в обоснованные резидентом сроки.
7. Исключен Законом РК от 04.07.2009 № 167-IV (порядок введения в действие см. ст.2).
8. Уполномоченные банки по договорам комиссии между резидентами, связанным с осуществлением импорта, вправе открывать переводные аккредитивы в иностранной валюте в пользу резидентов, которые предусматривают перевод аккредитива в пользу нерезидентов.
Статья 21. Прямые инвестиции Прямые инвестиции нерезидентов в Республику Казахстан и резидентов за границу осуществляются в режиме регистрации.
Статья 22. Участие в уставном капитале, операции с ценными бумагами и производными финансовыми инструментами
1. Резиденты обязаны уведомлять Национальный Банк Республики Казахстан о валютных операциях, связанных с приобретением ценных бумаг, внесением денег и иного имущества в целях обеспечения участия в организации (в том числе в уставном капитале) или в качестве взноса в ее имущество, а также о валютных операциях, связанных с производными финансовыми инструментами.
2. Приобретение резидентами ценных бумаг нерезидентов, паев инвестиционных фондов-нерезидентов, внесение резидентами вкладов в целях обеспечения участия в уставном капитале нерезидентов, а также операции с производными финансовыми инструментами между резидентами и нерезидентами, осуществляются в режиме лицензирования.
Положения настоящего пункта не распространяются на банки, страховые организации, а также организации, осуществляющие инвестиционное управление пенсионными активами, и накопительные пенсионные фонды, самостоятельно осуществляющие инвестиционное управление пенсионными активами (при инвестировании ими пенсионных активов).
3. Организациям, осуществляющим профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг, для осуществления валютных операций, указанных в пункте 2 настоящей статьи, Национальный Банк Республики Казахстан выдает лицензии, дающие право осуществлять такие операции как за счет собственных средств, так и за счет средств клиентов.
Положения настоящего пункта не распространяются на банки, осуществляющие профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг.
4. Валютные операции, указанные в пункте 2 настоящей статьи, физических лиц и юридических лиц-резидентов, осуществляемые через казахстанских профессиональных участников рынка ценных бумаг в пределах полученной ими лицензии, осуществляются без ограничений.
5. Валютные операции между резидентами и нерезидентами, осуществляемые в результате реализации прав и обязательств в отношении базового актива производных финансовых инструментов, осуществляются в режиме уведомления.
Валютные операции между резидентами и нерезидентами, осуществляемые в результате реализации прав и обязательств в отношении товаров, являющихся базовым активом производных финансовых инструментов, регулируются в порядке, предусмотренном статьями 12 и 20 настоящего Закона.
6. Приобретение нерезидентами ценных бумаг резидентов, включая паи инвестиционных фондов-резидентов, внесение нерезидентами вкладов в целях обеспечения участия в уставном капитале резидентов, а также первичное размещение ценных бумаг резидентов на международных рынках капитала, в том числе выпуск депозитарных расписок на ценные бумаги резидентов,
7. Положения настоящей статьи не распространяются на прямые инвестиции.
Статья 23. Финансовые займы
1. Финансовые займы резидентов нерезидентам и нерезидентов резидентам на срок более 180 дней осуществляются в режиме регистрации.
2. Режим регистрации распространяется также на финансовые займы, предоставленные на срок не более 180 дней, в случае если фактический срок возврата средств или иного исполнения обязательств резидентом или нерезидентом превысил 180 дней.
Статья 24. Другие операции движения капитала
1. К другим операциям движения капитала относятся:
1) приобретение права собственности на недвижимость, за исключением движимых вещей, отнесенных законодательными актами Республики Казахстан к недвижимости;
2) приобретение полностью исключительного права на объекты интеллектуальной собственности;
3) передача денег и иного имущества во исполнение обязательств участника совместной деятельности, а также в доверительное управление.
2. Платежи резидентов в пользу нерезидентов, платежи нерезидентов в пользу резидентов, связанные с приобретением права собственности на недвижимость, а также передача денег и иного имущества резидентами нерезидентам (нерезидентами резидентам) в доверительное управление осуществляются в режиме уведомления.
3. Платежи юридических лиц-резидентов, а также платежи нерезидентов в их пользу, связанные с приобретением права собственности на недвижимость,
4. Платежи резидентов нерезидентам, платежи нерезидентов в пользу резидентов, связанные с приобретением полностью исключительного права на объекты интеллектуальной cобственности, а также передача и получение резидентами денег и иного имущества во исполнение обязательств участника совместной деятельности осуществляются в режиме регистрации.
Статья 25. Счета резидентов
1. Резиденты открывают банковские счета в иностранной валюте в уполномоченных банках без ограничений, если иное не предусмотрено законодательными актами Республики Казахстан.
2. Юридические лица-резиденты, за исключением банков и Национального оператора почты, обязаны уведомить Национальный Банк Республики Казахстан об открытии банковских (в том числе сберегательных) счетов в иностранных банках в срок не позднее тридцати календарных дней со дня заключения договора с иностранным банком.
2-1. Уведомление физическим лицом о счете в иностранном банке не требуется. Об объемах переводов физических лиц-резидентов с собственных счетов (на собственные счета) в иностранных банках уведомляет уполномоченный банк, который осуществляет такие переводы.
3. Открытие физическими лицами-резидентами счетов в иностранных банках осуществляется в режиме лицензирования, за исключением:
1) открытия счетов в иностранных банках, расположенных в государствах, являющихся членами Организации экономического сотрудничества и развития или Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег;
2) открытия счетов в иностранных банках, расположенных в иных государствах, во время пребывания физического лица на их территории. После возвращения в Республику Казахстан физические лица-резиденты обязаны закрыть счет в иностранном банке или обратиться за лицензией.
4. Открытие юридическими лицами-резидентами счетов в иностранных банках осуществляется в режиме лицензирования, за исключением:
1) открытия счетов банками;
2) открытия финансовыми организациями-резидентами счетов в иностранных банках для совершения сделок с финансовыми инструментами на международных рынках ценных бумаг;
3) открытия юридическими лицами-резидентами счетов в иностранных банках, предназначенных для целей финансирования расходов, связанных с содержанием филиалов и представительств данного юридического лица;
4) открытия юридическими лицами-резидентами счетов в иностранных банках, предназначенных для зачисления средств, требуемых в качестве оплаты уставного капитала юридического лица, если данное требование установлено законодательством иностранного государства, где предполагается участие резидента;
5) открытия юридическими лицами-резидентами счетов в иностранных банках, предназначенных для зачисления средств в целях обеспечения обязательств резидентов перед нерезидентами по привлеченным от нерезидентов займам.
В лицензии Национального Банка Республики Казахстан могут устанавливаться лимит остатка средств и условия использования счета в иностранном банке.
5. Открытие юридическими лицами-резидентами счетов, указанных в подпункте 3) пункта 4 настоящей статьи, осуществляется в режиме регистрации.
Условия использования таких счетов устанавливаются нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.
Статья 26. Счета нерезидентов
1. Нерезиденты открывают банковские счета в иностранной и (или)
национальной валюте в уполномоченных банках без ограничений.
2. Нерезиденты вправе перечислять иностранную валюту и национальную валюту со своих счетов за пределами территории Республики Казахстан на свои банковские счета в уполномоченных банках, а также со своих банковских счетов в уполномоченных банках на свои счета за пределами территории Республики Казахстан без ограничений.
ГЛАВА 5. ВАЛЮТНЫЙ КОНТРОЛЬ
Статья 27. Цели и задачи валютного контроля
1. Целью валютного контроля является обеспечение соблюдения законодательства Республики Казахстан резидентами и нерезидентами Республики Казахстан при проведении ими валютных операций.
2. Задачами валютного контроля являются:
1) определение соответствия проводимых валютных операций законодательству Республики Казахстан;
2) проверка обоснованности платежей по валютным операциям и наличия необходимых для их осуществления документов;
3) проверка полноты и объективности учета и отчетности по валютным операциям.
Статья 28. Органы и агенты валютного контроля
1. Валютный контроль в Республике Казахстан осуществляется Национальным Банком Республики Казахстан, иными государственными органами в пределах полномочий, установленных законами Республики Казахстан (органами валютного контроля), и агентами валютного контроля.
2. Агентами валютного контроля являются уполномоченные банки и уполномоченные организации.
Статья 29. Права и обязанности органов и агентов валютного контроля
1. Органы и агенты валютного контроля в пределах своей компетенции обязаны осуществлять контроль над валютными операциями, проводимыми резидентами и нерезидентами в Республике Казахстан, в части соответствия этих операций законодательству Республики Казахстан, условиям лицензий, требованиям регистрации и уведомления.
2. Органы валютного контроля в пределах своей компетенции:
1) осуществляют проверки соблюдения резидентами и нерезидентами валютного законодательства Республики Казахстан;
2) осуществляют проверки полноты и достоверности учета и отчетности по валютным операциям резидентов и нерезидентов;
3) запрашивают документы и информацию, которые связаны с проведением валютных операций;
4) дают агентам валютного контроля обязательные для их исполнения поручения в целях надлежащего осуществления валютного контроля;
5) устанавливают порядок представления отчетности по валютным операциям;
6) предъявляют требования об устранении выявленных нарушений и принимают другие меры, предусмотренные законодательством Республики Казахстан, которые являются обязательными для исполнения всеми резидентами и нерезидентами в Республике Казахстан.
2-1. Порядок взаимодействия Национального Банка Республики Казахстан и уполномоченного органа в сфере таможенного дела в целях соблюдения валютного законодательства Республики Казахстан, обмена информацией, в том числе в электронной форме, а также перечень сведений в рамках такого обмена информацией определяются совместным актом.
3. Агенты валютного контроля обязаны:
1) осуществлять контроль за соблюдением требований валютного законодательства Республики Казахстан при проведении ими операций, в том числе по поручениям клиентов;
2) обеспечивать полноту и объективность учета и отчетности по валютным
3) сообщать о ставших им известными фактах нарушений валютного законодательства Республики Казахстан, допущенных их клиентами, в Национальный Банк Республики Казахстан, а также в другие органы валютного контроля и правоохранительные органы в соответствии с их полномочиями, установленными законами Республики Казахстан;
4) предоставлять органам валютного контроля информацию о валютных операциях, проводимых с их участием, в порядке, установленном законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и нормативными правовыми актами органов валютного регулирования.
4. Органы и агенты валютного контроля обязаны сохранять в соответствии с законодательством Республики Казахстан коммерческую, банковскую и иную охраняемую законом тайну, ставшую им известной при осуществлении их полномочий.
5. Уполномоченный банк осуществляет платежи и переводы денег резидента и (или) нерезидента только при условии представления последними документов, требуемых в соответствии с настоящим Законом и нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан.
6. В целях осуществления валютного контроля агенты валютного контроля в соответствии с настоящим Законом вправе требовать от резидентов и нерезидентов при проведении ими валютных операций:
1) документ, удостоверяющий личность (для физических лиц);
2) документ, подтверждающий право постоянного проживания в Республике Казахстан (для иностранцев и лиц без гражданства);
3) учредительные документы (для юридических лиц);
4) справку о государственной регистрации (перерегистрации) юридического
5) (исключен - от 12 января 2007 года № 224);
6) исключен Законом РК от 06.01.2012 № 530-IV (вводится в действие с
7) валютный договор, в том числе с отметкой о присвоении учетного номера контракта в случаях, установленных нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан;
8) лицензию, регистрационное свидетельство, свидетельство об уведомлении в случаях, установленных настоящим Законом;
9) исключен Законом РК от 06.01.2012 № 530-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального
10) документы, подтверждающие исполнение либо на основании которых необходимо исполнение обязательств по сделкам на экспорт (импорт).
7. Уполномоченные банки не вправе требовать представления документов, не относящихся непосредственно к проводимой валютной операции.
8. Уполномоченные банки отказывают в осуществлении валютной операции в случае непредставления лицом документов, требуемых в соответствии с настоящим Законом и нормативными правовыми актами органов валютного регулирования и валютного контроля, либо представления им недостоверных документов, либо при неосуществлении действий, установленных валютным
Статья 30. Меры воздействия, меры надзорного реагирования и санкции
1. Национальный Банк Республики Казахстан при выявлении нарушений валютного законодательства Республики Казахстан уполномоченными банками и уполномоченными организациями вправе применить меры воздействия, меры надзорного реагирования и санкции, предусмотренные законами Республики
2. Исключен Законом РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
Статья 31. Права и обязанности резидентов и нерезидентов
1. Резиденты и нерезиденты, осуществляющие в Республике Казахстан валютные операции, вправе:
1) знакомиться со справками о результатах проверок, проведенных органами валютного контроля;
2) обжаловать действия органов и агентов валютного контроля в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;
3) осуществлять иные права, предусмотренные законодательством
2. Резиденты и нерезиденты, осуществляющие валютные операции, обязаны:
1) предоставлять органам и агентам валютного контроля все запрашиваемые документы и информацию об осуществлении валютных операций в сроки, установленные нормативными правовыми актами Национального Банка
2) представлять органам валютного контроля объяснения в ходе проведения ими проверок, а также по их результатам;
3) вести учет и составлять отчетность по проводимым валютным операциям, обеспечивая их сохранность в течение срока, установленного нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан;
4) выполнять требования (указания, предписания) органов валютного контроля об устранении выявленных нарушений;
5) обеспечивать органам валютного контроля доступ в свои помещения, к документам и автоматизированным базам данных в ходе проведения ими проверок.
3. В случаях, установленных настоящим Законом, резиденты обязаны своевременно обратиться и принять все необходимые меры для получения лицензии, регистрационного свидетельства, свидетельства об уведомлении Национального Банка Республики Казахстан, а также соблюдать условия выданной лицензии.
ГЛАВА 6. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ
Статья 32. Специальный валютный режим
1. В случае угрозы экономической безопасности Республики Казахстан и стабильности ее финансовой системы, если ситуация не может быть решена другими мерами экономической политики, вводится специальный валютный режим.
Специальный валютный режим представляет собой особый режим проведения валютных операций, предусматривающий комплекс мер валютного регулирования, направленный на создание условий для устранения угроз экономической безопасности страны и стабильности ее финансовой системы, и допускающий введение отдельных валютных ограничений на проведение резидентами и нерезидентами операций, связанных с использованием валютных ценностей. Специальный валютный режим является временной мерой, применяемой исключительно для целей устранения обстоятельств, послуживших основанием для его введения. К ограничениям, которые могут быть введены в рамках специального валютного режима, относятся:
1) требование размещения без уплаты вознаграждения депозита в размере, определяемом как процент от суммы валютной операции, на установленный срок в уполномоченном банке либо в Национальном Банке Республики Казахстан;
2) требование получения специального разрешения Национального Банка Республики Казахстан на проведение валютных операций;
3) требование обязательной продажи полученной резидентами иностранной валюты;
4) ограничения по использованию счетов в иностранных банках, установление срока возврата валютной выручки и лимитов на объемы, количество и валюту расчета по валютным операциям.
Правительством Республики Казахстан на основе совместного представления Национального Банка Республики Казахстан и соответствующих уполномоченных органов могут быть введены иные временные валютные ограничения.
2. Специальный валютный режим вводится актом Правительства Республики Казахстан на основе совместного представления Национального Банка Республики Казахстан и соответствующих уполномоченных органов.
На разрешения и уведомления, устанавливаемые актом Правительства Республики Казахстан о введении специального валютного режима, не распространяется действие Закона Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".
3. Акт Правительства Республики Казахстан о введении специального валютного режима содержит:
1) перечень вводимых мер и временных ограничений на проведение операций, связанных с использованием валютных ценностей;
2) порядок выполнения требований специального валютного режима, включая условия выдачи специального разрешения;
3) время введения и срок действия специального валютного режима.
4. Срок действия специального валютного режима не может превышать один год.
По истечении срока, на который вводился специальный валютный режим, специальный валютный режим считается отмененным.
Правительство Республики Казахстан на основе совместного представления Национального Банка Республики Казахстан и соответствующих уполномоченных органов вправе продлить его действие в пределах сроков, установленных настоящим пунктом, либо досрочно отменить его полностью или частично посредством издания соответствующего акта.
5. В период действия специального валютного режима резиденты и нерезиденты обязаны соблюдать требования, установленные актом Правительства Республики Казахстан о введении специального валютного режима.
Статья 33. Ответственность за нарушение валютного законодательства Республики Казахстан Нарушение валютного законодательства Республики Казахстан влечет ответственность в соответствии с законами Республики Казахстан.
Статья 34. Порядок введения в действие настоящего Закона
1. Настоящий Закон вводится в действие по истечении шести месяцев со дня опубликования, за исключением пункта 1 статьи 12, который вводится в действие с 1 января 2007 года.
2. Абзац второй подпункта 2) пункта 4 статьи 5, статья 7, пункты 1, 2, 4-6 статьи 20, пункты 2-6 статьи 22, пункт 3 статьи 24, пункты 3-5 статьи 25 настоящего Закона действуют по 31 декабря 2006 года.
3. Признать утратившим силу Закон Республики Казахстан от 24 декабря 1996 г. "О валютном регулировании" (Ведомости Парламента Республики Казахстан, 1996 г., N 20-21, ст. 404; 1997 г., N 13-14, ст. 205; 1998 г., N 16, ст. 219;
1999 г., N 20, ст. 722; 2001 г., N 4, ст. 23; 2003 г., N 10, ст. 51; N 11, ст. 56; N 15, ст. 139).
Президент