Қазақша:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Министерство здравоохранения Республики министрлігі Казахстан Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2003 жылғы 25 шілдедегі N 570 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2003 жылғы 9 қыркүйекте тіркелді.
Тіркеу N 2478. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2010 жылғы 25 қазандағы № 834 Бұйрығымен "Оқушыларға жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың құрылымына, ұсталуына және оқыту жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормаларын бекіту туралы Күші жойылды - ҚР Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2010.10.25 № 834 (ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Келісілген Келісілген Қазақстан Республикасының Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Индустрия және сауда министрімен министрлігі Құрылыс істері жөніндегі комитетінің төрағасы 2003 жылғы 4 тамыз 2003 жылғы 7 тамыз "Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы"
Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабына сәйкес бұйырамын:
1. Қоса беріліп отырған "Оқушыларға жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың құрылымына, ұсталуына және оқыту жағдайларына ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормалары бекітілсін.
2. Осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өтіп, ресми түрде жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Министр 2003 жылғы 25 шілдедегі N 570 бұйрығымен "Оқушыларға жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың құрылымына, ұсталуына және оқыту жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық ережелері мен нормаларын бекіту туралы"
"Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың құрылымына, оларды ұстауға және оқыту жағдайларына қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар" Санитарлық ережелері және нормалары
1. Жалпы ережелер
1. Осы санитарлық ережелер және нормалар (бұдан әрі - санитарлық ережелер), білім беру ұйымдардың орналасуына, ғимараттарына, жер бөлігіне, үй- жайларына және жабдықтарына, табиғи және жасанды жарықтандыруға, күн тәртібіне, гигиеналық тәртібіне, ауамен жылыту жүйелеріне, санитарлық жағдайына, оқушыларға медициналық қызмет көрсетуге санитарлық- эпидемиологиялық талаптарды анықтайды.
2. Осы санитарлық ережелер және нормалар іс-әрекеті білім беру ұйымдарында жалпы білім беру бағдарламасын жүзеге асырумен байланысты жеке және меншік нысанынан тәуелсіз заңды тұлғаларға (бұдан әрі - жалпы білім беру және интернаттық ұйымдар) арналған.
3. Осы санитарлық ережелердің талаптарының сақталуын білім беру ұйымдарында жалпы білім беру бағдарламасын жүзеге асырумен байланысты ұйымдардың бірінші басшылары және жеке тұлғалар қамтамасыз етеді.
4. Осы санитарлық ережелерде келесі терминдер мен анықтамалар қолданылған:
1) жалпы білім беретін ұйымдар (мектеп, лицей, гимназия) - адамның қоғамға және еңбекке белсенді араласуына, қоғамдық және табиғи құбылыстарды түсінуіне қажетті, кәсіби білім алуға негіз болып, мемлекеттік кепілдік беретін орта білім беру жүйесіндегі оқу орындары;
2) жалпы білім беретін мектеп - негізгі және қосымша түрде жалпы білім беру бағдарламасын пайдаланатын жалпы білім беретін орта оқу орны. Ол мынандай үш сатыдан тұрады: бастауыш, негізгі және жоғарғы, бұлардың әрқайсысы өздігімен жұмыс атқара алады;
3) гимназия - оқушылардың қабілеттері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, белгілі бір бағытта тереңдетілген, жекелеп оқытуды қарастыратын, орта білімге қатысты негізгі және қосымша бағдарламаларды жүзеге асырушы жалпы білім беретін оқу орны;
4) лицей - жалпы орта білім беретін және негізгі, қосымша бағдарламаларды жүзеге асыратын; жоғарғы сатыдағы оқушыларға кәсіби бағыттағы білім беруді жүзеге асыратын оқу орны;
5) интернаттық ұйымдар (мектеп-интернат, мектеп жанындағы интернат) - белгіленген азаматтарға білім алу құқығына мемлекеттік тұрғыдан кепілдік беретін және жатын орынмен қамтамасыз ететін орта білім жүйесіндегі ұйымдар;
6) шағын мектептер (ауылдық мектеп) - саны жағынан оқушылары аз, сынып - комплектілері біріктірілген сабақ жүргізілуі өзгеше ұйымдастырылған жалпы білім беретін мектеп;
7) кіші-орталық (аз уақыт болатын топ) - барлық меншік түріне қарасты, "мектеп-балабақша" кешендерінде, мектеп жасына дейінгі ұйымдарда және мектепте ұйымдастырылатын мектеп жасына дейінгі балалардың аз ғана тобын тәрбиелеу;
8) мектепке дейінгі сыныптар - жалпы білім беретін мектептердегі 5-6 жастағы балаларға арналған, міндетті түрде өткізілетін бір жылдық тегін мектеп алдындағы дайындық;
9) сыныптардың толықтырылуы - бұл оқу сыныбының үй-жайының көлеміне байланысты анықталатын сыныптағы оқушылар саны;
10) оқу жүктемесі - оқушылар мен тәрбиеленушілер үшін оқу үдерісі кезінде жасына қарай топталған, академиялық сағатпен есептелетін, оқушылардың сабақпен қамтылуының нормаланған қосындысы;
11) оқу құралы - оқу бағдарламасының белгілі бір сабағы бойынша оқушылар мен тәрбиеленушілер үшін жүйелі түрде материалы баяндалған оқу әдебиеті;
12) күн тәртібі - оқушылардың бекітілген күн тәртібі;
13) нормативтік құжаттар - стандарттар, санитарлық, мал дәрігерлік- санитарлық, фитосанитарлық ережелер мен нормалар;
14) рекреакция - үзіліс кезінде және сабақтан бос уақытта оқушылардың дем алып және күшін қалпына келтіруге арналған үй-жай;
15) коррекция - оқушылардың денсаулығын жақсартуға арналған сауықтыру шаралардың кешенді түрі;
16) инсоляция - үй-жайға гигиеналық тұрғыдан баға бергізетін күн сәулесі радиациясының нормаланған көрсеткіші;
17) табиғи жарықтандыру коэффициенті (әрі қарай - ТЖК) - үй-жайдың табиғи жарықтануының нормаланған көрсеткіші;
18) климаттық аумақ - климаттық белгілер бойынша (температура, ылғалдылық) бөлінетін аумақ;
19) салыстырмалы ылғалдылық - ауадағы су буының серпінділігінің сол температурада қаныққан су буына деген ара қатысы, пайыз арқылы анықталады;
20) рециркуляция - жабық үй-жайлардағы температураны, ылғалдылықты, ауаның тазалығын реттеу мақсатында ауаны бірнеше рет еселеп, толық немесе бір бөлігін қайталай алмастыру;
21) санитарлық-қорғау аумағы - тұрғындарды қоршайтын өнеркәсіптік және көліктік нысандардың ауаның ластануын және басқа да факторлардың теріс әсерін азайтуға арналған (шу, қозғалыс, топырақ пен судың ластануы) және зиянды ықпалынан қорғау мақсатында жасалынған аумақ;
22) люфт-клозет - ғимарат ішінде орналасқан, алдында арнайы кіреберісі бар, сорып-шығаратын желдету жүйесі бар, канализацияға қосылмаған дәретхана;
23) септик - тұрмыста пайдаланудан жиналған шағын ағынды суларды тазартуға арналған құрылғы. Ол жер астында орналасқан, қалдық су өтетін, бір немесе бірнеше камерадан тұратын горизонтальды су тұндырғысы;
24) зарарсыздандырушы заттар - қоршаған ортада нысандарындағы жұқпалы аурулардың қоздырғыштарын жоюға арналған химиялық заттар.
2. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың орналасуына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
5. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың ғимараттары жеке жер бөлігінде орналасуға тиіс, оларға қойылатын талаптар қолданыстағы құрылыс нормалары және ережелерінің талаптарына (бұдан әрі - ҚНжЕ) сәйкес жүргізілуі керек.
Бейімделген ғимараттарға ауылдық мектептерді орналастыру кезінде үй- жайлар жиыны, олардың аудандары жалпы білім беретін ұйымның түріне, оқушылардың санына және жасына, сынып санына қарай тиісті аумақтағы халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы мемлекеттік органның келісімі бойынша осы санитарлық ережелерінің талаптарына сәйкес айқындалады.
6. Мектеп және интернаттық ғимараттардың әртүрлі имараттардан (тұрғын үйлер және өндірістік) ара қашықтығы қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес қарастырылуы тиіс.
7. Екінші және үшінші климаттық аумақта орналасқан үйлерден жалпы білім беретін ұйымдарға дейінгі қызмет ету радиусы жаяу жүріспен 0,5 километрден артық болмауы керек, бірінші климаттық аумақта кіші және орта мектеп жасындағы оқушылар үшін 0,3 километр, жоғарғы сынып оқушылары үшін 0,4 километр:
1) көліктің қатынау мүмкіндігі бар жағдайдағы жалпы білім беретін ұйымдарды орналастыруға рұқсат етілетін қашықтық: жолға кететін уақыт кіші және алдын-ала сынып оқушылары мен тәрбиеленушілері үшін 15 минут (бір жағына қарай), орта және жоғарғы сынып оқушылар үшін 30 минутқа дейін.
Ауылдық жерлерде жалпы білім беретін ұйымдардың орналасуы кіші және мектепке дейінгі сынып оқушылары мен тәрбиеленушілері үшін жаяу жүргенде қатынасу радиусы 2 километрден және көлік қызметін пайдаланғанда 15 минуттан (бір жағына қарай) аспауға тиіс. Орта және жоғарғы сынып оқушылары үшін жаяу жүргендегі қатынасу радиусы 4 километрден, көлік қызметін пайдаланғанда 30 минуттан аспауы керек;
2) орта және жоғарғы сынып оқушылары үшін қызмет радиусының шегі 15 километрден аспауы керек. Оқушылар тұратын үйлерінің мектептен қашықтығы 15 километрден асқанда, сол сияқты көлік қатынасы болмаған жағдайда оқушылар үшін мектеп жанындағы интернат қарастырылуы керек;
3) мектептен 3 километрден көп қашықтықта тұратын оқушылар көлікпен қамтамасыз етуді қажет етеді. Ауылдық жерде оқушылар арнайы көлікпен тасымалданады. Көлікке отыру үшін жиналатын жердің үйден дейін қашықтығы 500 метрден (бұдан әрі - м) аспауға тиіс.
8. Мектеп алдындағы сыныптар және аз уақыт болатын топтар (бұдан әрі - кіші орталықтар) мектеп ғимаратының екінші қабатынан жоғары орналастыруға болмайды. Осы топтағы балалармен арнайы бөлінген үй-жайларда (сынып, топ)
сабақ өткізіледі
3. Жер бөлігіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
9. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың жеке жер болып, ұйым ғимаратынан қызыл сызыққа дейін арақашықтығы 25 метрден, ал ауылдық жерде 10 метрден кем болмауы керек. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың аумағында қызметі ұйыммен байланысты емес объектілердің oрналасуына қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сай рұқсат етілмейді.
Мектеп учаскесін өндірістік нысандардың санитариялық қорғау аумағында орналастыруға болмайды.
10. Жер бөлігінің алаңын көркейту, көгалдандыру деңгейі, жарық беретін шамдармен қамтамасыз ету ұйымның жобада қаралуына байланысты және қолданыстағы құрылыс нормалары мен ережелеріне сәйкес қабылданады.
11. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымның жер учаскесінің алаңын көркейту, көгалдандыру деңгейі, жарық беретін шамдармен қамтамасыз ету жобада көрсетілген сыйымдылыққа және қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сай жүргізіледі.
12. Жалпы білім беру және интернаттық ұйымдардың аумағы келесі аумақтарға бөлінуі тиіс:
1) оқу аумағы - бөлінген жер көлемінің 25% артық емес алаңы құрастырылуы керек. Қалада орналасқан мектептердің оқу аумағының көлемі бөлінген жер аумағында химия және биология кабинеттерінің қатарына кіретін жылыжай, оранжерея құрылысын салуға байланысты кемиді;
2) дене шынықтыру-спорт аумағы - мектеп ғимаратынан 25 метрден кем емес қашықтықта, екпе ағаштардың сыртында орналасуы керек, оларды оқу жайларының терезе жағынан орналастыруға рұқсат етілмейді. Спорт алаңындағы жабдықтар дене шынықтыруға қатысты оқу бағдарламасын, секциялық-спорт сабақтарын және сауықтыру шараларын өткізуге қатысты талаптардың орындалуын қамтамасыз етуге тиіс. Спорттық-ойын алаңдарының беті тегіс, қатты қабаты болуы керек, футбол алаңының беті шөпті болуы керек;
3) демалыс аумағы - көгалдандырылған және спорт пен шаруашылық аумағынан қашықтау, оқу аумағына жақын орналасып, қимылдап ойнауға және әр оқу баспалдағы үшін тыныш отырып дем алатын алаңдары болуға тиіс;
4) шаруашылық аумағы - жасыл желектермен қоршалып, ас блогының өндірістік жайларымен қызметтік байланысы және өз алдына көлік кіретін жолдары болып, мектеп пен интернат ғимаратынан кем дегенде 35 метр қашықтықта орналасуы керек. Шаруашылық аумағы ас блогының өндірістік жайларына кіретін жаққа орналасып, көше жақтан көлік кіре алатын жолы болуы керек. Жергілікті жағдайға байланысты шаруашылық аумағында сарай, көкөніс сақтайтын қойма, оқу гаражы, жабдықтар мен құралдар үшін бастырма орналастыруға болады. Шаруашылық аумағында орналасатын жайлардың құрамы мен алаңдары қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес анықталады.
Шаруашылық аумағындағы құрылыс жүргізілмеген бөлігінің бетінде қатты қабаты болуға тиіс.
13. Учаскенің аумағында жаңбырдың суы мен еріген қардың суын ағызу қарастырылуы керек.
Жер учаскелері гараждар мен ашық автокөлік тұрақтарынан қашық орналасуы керек:
10 және 10-ға дейін - 15 метр;
11-ден 100-ге дейін - 25 метр;
101-ден 300-ге дейін - 50 метр.
14. Мектеп-интернаттар бір немесе бірнеше жеке орналасқан, арасы жылытылған өткелдермен жалғасқан ғимараттарда орналасуы қажет. Төртінші климаттық зонада өткел құрылысының болуы қажет емес. Ғимараттың қабат саны қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес белгіленген тәртіп бойынша анықталады.
15. Шаруашылық аумағында орталықтандырылған сумен және жылумен қамтамасыз ету жүйесі, канализация болмаған жағдайда құрылғысы қолданыстағы ҚНжЕ-ге сәйкес өз алдына жеке қазандық, сорғымен су жинайтын бак және септигі болуға тиіс.
Мектеп ғимаратына келетін жол кем дегенде 100 м жерден, шаруашылық құрылысына, қоқыс жинайтын алаңдарға кіріп-шығатын жолдар және ауылдық жерлерде канализациясы жоқ аулада орнатылған дәретханаларға баратын жолдар асфальтпен, бетонмен немесе басқа да қатты заттармен жабылуы керек.
Қоқыс жинағыш ғимараттан 25 метр қашықтықта бетондалған алаңда орналасуы керек.
16. Сыртқы жарықтандыру көздері арқылы жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың аумағы шашыранды шам сәулесі арқылы барлық жерде бірдей жарықтану керек.
4. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың ғимараттарына
17. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардағы балалардың саны жобада көрсетілген сыйымдылықтан аспауы керек. Ұйымдағы әрбір сыныпты толықтыру қолданыстағы нормативті құжаттардың талаптарына сай жүргізіледі.
Кіші-орталықтың (аз уақыт болатын топ) бір тобындағы балалардың саны 25-тен көп болмауы керек.
18. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдарды бейімделген ғимараттарда орналастырған жағдайда қажетті сыныптық жайлар жиынтығы қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сай жүргізіледі.
19. Киім ілетін орындар бірінші қабатта орналасып, міндетті түрде әр сыныптар үшін арнайы киім ілгіштер және аяқ киім қоятын ұялармен жабдықталуы керек. Киім ілгіштерді оқу жайларында және дем алатын орындарда
20. Мектепке дейінгі және төменгі сынып оқушылары мен тәрбиеленушілер жеке блокқа бөлініп, әрбір сыныпқа бекітілген оқу үй-жайларында оқуы керек.
21. Орта және жоғарғы сынып оқушыларын оқыту кабинеттік жүйеде жүргізілуге тиіс. Негізгі пәндер бойынша кабинеттер саны жоғарғы сынып оқушыларының санына қарай шешіледі. Табиғи-математикалық және гуманитарлық циклдар үшін кабинеттерді біріктіретін арнайы секциялар құру қажет.
Ауылдық жерде сыныптарда оқушылар саны аз болған жағдайда оқу кабинеттерін 2 пән бойынша пайдалануға болады. Келесі пәндер бойынша біріктіру ыңғайлы болады: химия-биология, математика - сызу, сызу-сурет, тарих- география, әдебиет-шет тілі.
Оқыту сыныптары шу және жағымсыз иіс шығаратын үй-жайлардан (шеберхана, спорттық, акті залдары, ас блогы) алыс орналасуы керек.
22. Оқыту үй-жайларында мыналар анықталуы керек: мұғалімдер мен балаларға арналған жұмыс аумағы, көрнекті-оқыту, құрал-жабдықтары, оқытуға арналған техникалық заттар үшін қосымша кеңістіктер болуы керек.
23. Мектепке дейінгі сыныптардың, кіші-орталықтардың үй-жайларында заттық кеңістік пайымдауды кеңітетін орта құрылып, онда ойыншықтар, оқыту құралдары, мектеп жасына дейінгілерге арналған оқыту-ойнау жиһаздары болып, жалпы міндетті стандарттарға сай мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеп, оқытуға және ойнауға арналған материалдар болуы керек.
24. Жалпы білім беру, кіші орталықтардағы кабинеттердің аумағы қолданыстағы ҚНжЕ-ге сай, бір оқушыға және бір тәрбиеленушіге 2,5 шаршы метр (әрі қарай м ) деген есеппен алынуы керек.
25. Компьютерлік кабинеттердің алаңы және оны пайдалану қолданыстағы құрылыс және санитариялық нормалар мен талаптарына сай болуы керек. Кейбір пәндерді тереңдетіп оқыту және практикалық сабақ өткізу үшін сыныптарды 2-4 топтарға бөлу қажет.
26. Интернаттардағы жатын бөлмелер 1-4 сынып оқушылары үшін 4-6 орындық және 5-11 сынып оқушылары үшін 2-4 орындық болып жоспарлануға тиіс. Мектеп-интернаттардағы ойын алаңдары 1 оқушыға шаққанда 2 шаршы метр есебінен алынып, мектеп интернаттарда және мектеп жанындағы интернаттарда жататындар үшін бір ұйықтау орнына 4 шаршы метр есебімен алынып, қолданыстағы ҚНжЕ-нің талаптарына сай болуы керек.
27. Спорт зал бірінші қабатта орналасып, спорт залының алаңы және оның үй-жайлар жиынтығы құрылыс нормалары және ережелеріне сәйкес келуге тиіс.
28. Акті залының көлемі бір отыратын орынға 0,65 шаршы метр есебімен және оқушылардың жалпы санының 60%-нан анықталады. Акт залында қолданылып жүрген құрылыс нормалары және ережелеріне сәйкес қосымша үй- жайлар қарастырылуы керек.
29. Кітапханаға арналған үй-жайды техникалық оқыту құралдарының барлық түрімен жабдықталған анықтамалық-ақпараттық орталық үшін пайдалануға рұқсат етіледі.
Кітапхананың көлемін бір оқушыға 0,65 метр деген есеппен анықтайды.
30. Ұйымдағы медициналық пунктқа қажетті үй-жайлардың жиынтығы қолданыстағы құрылыс нормалары мен ережелеріне сай болып, келесі үй- жайлардан тұруға тиіс: балалар дәрігерінің, тіс дәрігерінің, емшара және егу жұмыстарын жүргізетін кабинеттерден (мектепте аурудың алдын алу үшін егу жүргізілген жағдайда) және психолог кабинетінен. Медпунктте өз алдына жеке дәретхана болуы керек.
Медициналық пунктінің толық үй-жайлар жиыны болмаған жағдайда ауданы кемінде 12 м болатын бөлмемен жабдықталады, жарақтандыру және жабдық, медициналық кабинеттердің медициналық құжаттамасының тізбесін жүргізу осы санитарлық ережелерге сәйкес тиісті аумақтағы халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы мемлекеттік органмен келіседі.
Бейімделген ауылдық мектептердің медициналық кабинетінде орталықтанған сумен қамтамасыз ету жүйесі болмаған жағдайда су құйып қолданатын қол жуғыштар (сорғымен су жинайтын бак) орнатылады.
Интернаттық ұйымның медициналық пунктінде бұған қоса 2-4 палата бөлініп, оның екеуі бірімен бірі шлюз, тарату буфеті болып, олар ыдыс жуатын жабдықтармен және ваннасы бар санитариялық блокпен жабдықталуы қажет.
31. Оқу корпусының әрбір қабатында ер балалар мен қыздарға арналған есігі бар, жеке кабинадан тұратын санитариялық тораптар орналасуы керек.
Санитариялық құралдар саны келесі есеп бойынша алынуға тиіс: 20 қызға бір унитаз, 30 қызға 1 қолжуғыш, 30 ер балаға 1 унитаз, 0,5 кіші дәретсындыратын писсуар және 1 қолжуғыш. Мұғалімдер ұжымына жеке санитариялық торап бөлінуі керек.
Орта және жоғарғы сыныптың қыздары үшін 70 адамға 1 кабина есебінен жеке бастың гигиенасына арналған бөлме ұйымдастырылуға тиіс.
32. Әр қабатта тазарту жұмыстарына қолданылатын құралдарды сақтау, зарарсыздандыру және зарарсыздандыру ерітіндісін дайындау үшін қажетті ыстық және суық су келтірілген табандықтармен жабдықталған үй-жай болуы
33. Мектеп жасына дейінгі және бастауыш сыныптардың, кіші- орталықтардың, зертханалардың, оқу кабинеттерінің, шеберханалардың, медициналық көмек көрсету үй-жайларында, мұғалімдер мен техникалық қызметкерлерге арналған бөлмелерде қолданыстағы ҚНжЕ-ге сай, қолжуғыштар қойылуы керек.
34. Мектеп және интернаттардың бөлме-жайларын оқу-тәрбиелік процеспен байланысты емес, басқа ұйымдарға басқа бір мақсатпен жалға беруге тыйым салынады. Әр қабатта тазарту жұмыстарына қолданылатын құралдарды сақтау, зарарсыздандыру және зарарсыздандыру ерітіндісін дайындау үшін қажетті ыстық және суық су келтірілген табандықтармен жабдықталған жай болуы керек.
35. Жалпы білім беру және интернаттық едендер тақтаймен, паркетпен немесе жылыту негізінде жасалған линолеуммен, қуыссыз, саңылаусыз болып жабылуы керек. Қолжуғыш бөлмесі және дәретхананың едендеріне қыштан жасалған немесе мозаикалық әрленген плиткалар төселуі керек.
Едендердің төселімі ретінде цемент, жылтырланған мәрмәр және тайғақ материалдарды пайдалануға жол берілмейді.
36. Қабырға мен еденді өңдеуге арналған полимерлі материалдарды іріктеу барысында Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген полимерлі материалдар мен бұйымдар тізбесі басшылыққа алынады.
5. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдарда тамақтандыруды ұйымдастыруға қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
37. Ас блогының құрылымы, жабдықталуы және ұсталуы қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес болуы тиіс. Мектепке дейінгі сыныптарда, кіші-орталықтарда балалар төрт сағаттан артық болатын болса, оларды тамақтандыруды ұйымдастыру керек.
Ауылдық мектепте асхана болмаған жағдайда шикізат дайындауға, тамақ әзірлеуге және дайын өнімді таратуға арналған аймақ бөле отырып, қысқартылған үй-жай жиыны пайдаланылады. Ас үй ауданы кемінде 9,0 м болатын үй-жайда жабдықталады.
Технологиялық, тоңазытқыш және жуу жабдықтарын орналастыру тамақ әзірлеу ағындылығы есепке алына отырып жүзеге асырылады.
38. Жалпы білім беру ұйымдарында ыстық тамақ беру ұйымдастырылуға тиіс: жалпы білім беретін мектептерде ұзартылған күннің тобындағы балалары үшін екі мезгіл және қалған балалар үшін таңертеңгі ыстық тамақ берілуі тиіс.
Мектеп-интернаттарда Үкіметтің 2000 жылғы 17 мамырдағы N 738 "Мұқтаж азаматтардың білім алу кезеңінде, оларға әлеуметтік көмек көрсетудің қайнар көздері мен көлемі туралы" қаулысының 4, 5, 6-қосымшасымен және осы санитарлық ережелерге 1 қосымшасымен бекітілген бір балаға қажетті тамақ нормасына сәйкес төрт мезгілдік тамақтану ұйымдастырылуы керек:
1) тамақ өнімдерінің кейбір түрлерін, тамақ өнімдерін ауыстыру кестесіне сәйкес негізгі тамақ заттарымен осы санитарлық ережелерге 2-қосымшаға сәйкес ауыстыруға рұқсат етіледі;
2) балалардың тамағы үшін мыналарды дайындауға және пайдалануға тыйым салынады: пастерленбеген сүтті, ыстық арқылы өңделмеген сүзбе мен қаймақты; жеке адам дайындаған айранды, тартылған ет қосылған макаронды, ет оралған құймақшаларды, сірне, көк сорпа, паштет, құйма тағамдарды, жеке адам дайындаған морстар мен сусындарды, кремдік бұйымдарды, фритюрде қуырылған самсаны және ірі бауырсақтарды, консервілер мен үйде дайындалған компоттарды, шала піскен жұмыртқа, қуырылған жұмыртқа, майонез қосылған салат, газдалған және алкогольсіз энергетикалық сусындар, (минералды және ауыз судан басқасы), чипсілер, кептірілген нан, гамбургерлер, хот-догтар;
3) сырттан алынып келінетін тағамдық азық-түліктің (шикізаттар мен жартылай өңделген тағамдар) сапасы туралы сертификаты болуға тиіс. Тағамдық азық-түліктің ілеспе құжаты болмай, сақтау мерзімі өткен және сапасының нашарлаған белгілері болған жағдайда қолдануға рұқсат етілмейді;
4) азық-түліктік шикізатты және тамақ өнімдерін тасымалдау үшін арнайы жабдықталған және белгіленген тәртіпте санитарлық құжаты бар көліктер пайдаланылуы тиіс;
5) жүргізуші және экспедитор жұмысқа алынар алдында және керекті мезгілде медициналық тексеруден өтіп, жеке медициналық кітапшасы болуы керек;
6) тез бұзылатын тамақ өнімдерін сақтау жағдайлары мен сату мерзімдері 2002 жылғы 1 тамыздағы N 4.01.060.02, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2002 жылғы 30 қыркүйекте N 1989 тіркелген "Тез бұзылатын тамақ өнімдерін сақтау жағдайларына және сату мерзіміне қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар" санитарлық ережелері мен нормалары талаптарына сәйкес орындалады;
7) дастархан мәзірі, дайын тағамдардың көлемі балалардың жас ерекшеліктеріне қарай және климаттық-географиялық аумақты ескере отырып дайындалады. Жазғы кезең үшін тәуліктік рационның нәрлілігі 10%-ға көбейтіледі. Дастархан мәзірінің негізіне осы санитарлық ережелерге 1- қосымшаға сәйкес қолданылып жүрген тамақтану нормасы алынуға тиіс;
8) дайындалғаннан кейін шығатын тамақ көлемі мынандай болуға тиіс: 6-10 жастағы балалар үшін бірінші тағам - 250 грамм, екінші тағамның гарнирі - 150 грамм, ет, балық, құс - 50 грамм, үшінші тағам - 180-200 грамм, 11-17 жастағы балалар үшін бірінші тағам - 400 грамм, 100 грамм салат, екінші тағам - 250 грамм, оның ішінде ет пен балық, құс - 70-100 грамм, үшінші тағам - 200 грамм;
9) оқушылардың тамақтануы мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органымен келісілген, екі апталық ас мәзірі және буфет өнімдерінің ассортименттік тізбесі негізінде жүргізілуі тиіс. Тағамдарды 2 күн қатарынан қайталауға болмайды.
Сағыз сатуға болмайды.
39. Шикізатпен немесе жартылай дайындалған тағаммен жұмыс істейтін асханада, буфетте тамақтандыру жұмысы ұйымдастырылады. Мектептерде оқушылар саны 100-ден асса, онда асхана қарастырылуы керек. Шикізатпен жұмыс істейтін асхана мен буфеттерде қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес қажетті жабдықтар мен бөлмелер жиынтығы болуға тиіс.
Тоңазытқыш жабдықтар заңнамада белгіленген тәртіппен, күніне 1 рет температурасы арнайы журналда тіркелетін, тексерілген бақылау термометрлерімен жабдықталуы керек.
40. Асханаларда қолданыстағы құрылыс нормалары және ережелеріне сәйкес әрбір 20 отыратын орынға бір кранды қолжуғыш орнатылуы керек.
41. Шағын комплектілі мектептерде (ауылдық мектептерде) (50 оқушыға дейін) асхана болмаған жағдайда қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес тамақтану үшін қажетті жабдықтармен қамтылған үй-жай
42. Ас блогының қызметкерлері арнайы киіммен, жеке басының гигиенасын сақтауға керекті жағдайлармен қамтамасыз етілуі керек.
Ас блогының қызметкерлері жеке басының гигиенасын сақтау туралы мынандай ережелерді қатаң түрде сақтауы керек:
1) жұмысқа кірісердің алдында сыртқы киімін шкафқа іліп, қолын ыстық сумен, сабындап, шөткелеп жууы керек;
2) асхана ішінде тек арнайы киіммен жұмыс істеп, оларды кию ережесін қатаң сақтау керек;
3) асханадан шыққанда, дәретханаға барарда арнайы киімді шешіп, одан соң қолын ыстық сумен, сабындап, шөткелеп жууы керек, одан соң арнайы киімін киюі керек;
4) ас блогының жұмыскерлері үш арнайы киім жиынтығымен қамтамасыз етілуі тиіс. Шикі өнімдерді өңдеу және ыдыс-аяқты жуу кезінде клеенкадан жасалған алжапқыштарды пайдалану қажет.
6. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың үй-жайларына және жабдықтарына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
43. Оқу жайларының бағытына байланысты қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес оқу жиһаздары пайдаланылады. Үстелдер осы санитарлық ережелерге 3-қосымшаға сәйкес үш, екі немесе бір қатарға орналастырылады.
44. Әрбір оқушының бойына сай, көру және есту қабілетіне байланысты жұмыс орны - отыратын партамен немесе үстелмен қамтамасыз етіледі.
Оқушының бойына сай жиһазға белгі салу керек. Орындықтың орнына арқасы жоқ орындықтарды (табуретка немесе скамейка) пайдалануға тыйым салынады.
Көру мен есту органдарының ақауы бар балалар үшін парталар нөміріне қарамастан, бірінші қатарға қойылады. Көру қабілеті төмен оқушылардың партасы терезе жақтан бірінші қатарда орналасуы керек. Тыныс алу жолдары мен тамақ бездерінің қабынып және суықтан жиі ауыратын балаларды сыртқы қабырғадан алыс отырғызу қажет.
45. Оқу жайларын жабдықтағанда келесі өлшемдер сақталуы керек:
1) екі орындықты үстелдердің қатарларының арасы - 60 сантиметр (бұдан әрі - см) кем болмасын;
2) үстел қатарларының арасы, сыртқы және ішкі, қатар тұрған қабырғалардан қатарлардан қашықтығы - 50 см кем болмасын;
3) соңғы үстелден қабырғаға (аралық қабырға), қарама-қарсы тақтаға дейін 70 см кем болмасын, артқы қабырғадан, сыртқы болып есептелетін, 100 см кем болмасын;
4) демонстрация жүргізетін үстелден оқу тақтасына дейін - 100 см кем
5) бірінші партадан оқу тақтасына дейін - 2,4-2,7 метр;
6) соңғы партадағы оқушы орнының оқу тақтасынан ара қашықтығы - 8,6 метр;
7) оқу тақтасының төменгі жиегінің еденнен биіктігі - 80-90 см;
8) тақтаның көру бұрышы мектептегі орта және жоғарғы сынып оқушылары үшін 35 градустан және 6-7 жастағы оқушылар 45 градустан кем болмасын.
46. Физика және химия кабинеттері былай жабдықталуға тиіс:
1) техникалық оқу құралдары үшін биік орналасқан арнайы демонстрациялық үстелдермен;
2) оқушыларға арналған екі орындық су, электр қуаты, қысылған ауа келтірілген зертханалық үстелдермен;
3) химиялық зертхана құрылыс нормалар және ережелеріне сәйкес сыртқы қабырғаға таяу, мұғалім үстелінің жанына орналасқан сору шкафтарымен жабдықталуы керек.
47. Шет тілі кабинеттерінде келесі жабдықтар болуға тиіс: басқаратын пульты бар мұғалімнің үстелі және жобалаушы құрылғыларға арналған тумба;
магнитофон және күйтабақты ойнатқыштың астына қоятын тұғырық; көрнекі құралдар мен техникалық оқу құралдарын сақтайтын секциялы шкафтар.
48. Жататын жай жиһаздары балалардың жас ерекшелігіне сәйкес болуы керек. Төсектерді орналастырғанда келесі ара қашықтықтарды сақтаған жөн:
төсектердің ұзын жақтарының арасы - 50 см, бас жақтарының арасы - 20 см, төсектердің жекеленген қатарларының арасы - 100 см, төсек пен сыртқы қабырғаның арасы - 60 см.
49. Жиһаздарды жөндеуден өткізгенде үстелдер мен парталардың өлшемдері сақталуы керек және оларды әрлеуде Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген материалдар мен бояулар қолданылуға тиіс.
50. Мектепке дейінгі бастауыш сыныптардың, зертханалардың, оқу кабинеттерінің, кіші-орталықтардың, шеберханалардың, медициналық көмекпен қамтитын, мұғалімдер мен техникалық қызметкерлердің және ұйықтауға арналған корпуста:
1) оқушылардың жасына қарай қол жуатын раковиналар еденнен 0,6-0,7 м биіктікте орналастырылады. Крандар раковинаның жоғарғы ернеуінен 0,2-0,25 м биіктікте, крандардың ара қашықтығы кіші сынып оқушылары үшін 0,5 м кем емес, жоғарғы сынып оқушылары үшін - 0,8 м кем емес, аяқ жуатын ванналар ернеуінің еденнен биіктігі кем дегенде 30 см болып және аяқ тірейтін ағаштан жасалған тұғырығы болуы керек. Қатар орналасқан екі қолжуғыштың арасындағы өткел кем дегенде 1,6 м болуы тиіс;
2) оқитын және ұйықтайтын әр секцияларда немесе оқитын-жататын блоктарда тазартуға қажетті керек-жарақтарға арналған шкафтар орнатылады және ыстық су қосылған су айырғыш крандар болуы тиіс;
3) мектеп-интернатта су құбыры болмаған жағдайда су құйып қолданатын қол жуғыштар орнатылады.
51. Жоғарғы сыныптардағы қыздарға арналған дәретханалардағы кабиналардың есігі болуы керек. Мектепке дейінгі секциялардағы 1-4 сынып оқушылары үшін дәретханаларда балаларға арналған унитаздар болуы керек.
Қыздардың жеке басының гигиенасына арналған бөлмелерде суы жоғары атқылайтын себезгі, қолжуғыш, тартпалы жәшік және киім ілгіш болуы керек.
Мектеп-интернат үй-жайларындағы бір оқушыға арналған санитарлық құралдардың саны, осы санитарлық ереженің 4 қосымшасында көрсетілген, қолданыстағы ҚНжЕ-ге сай болуы керек.
52. Тәрбиеленушілер өздері тұратын бөлмеге тазарту жұмыстарын жүргізгенде шелекпен су алу үшін жуынатын бөлмелерде еденнен 0,5-0,6 м биіктікте орналасқан кран болуы керек. Кранның астында жиналған суды канализацияға ағызатын трап болып, оның ернеуінің биіктігі 0,05-0,07 м аспай және шелекпен суды алып түскенде қиындық туғызбауға тиіс. Жуынатын бөлмелерде тазарту жұмыстарына қажетті керек-жарақтарды сақтайтын шкафтар орнатылуы керек.
7. Ауамен жылыту жүйелеріне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
53. Жалпы білім беретін және интернатты ұйымдардағы ауаны жылыту, желдету, алмастыру жүйелері қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес қарастырылуы керек.
54. Сорып шығаратын желдеткіштердің бөлек жүйелерін мына үй-жайларға (үй-жайлардың топтарына) қарастыру керек: сыныптық бөлмелер мен оқитын кабинеттерге, зертханаларға, актті залдарына, бассейндерге, тирлерге, асханаларға, медпункттерге, киноаппараттарды сақтайтын бөлмелерге, дәретханаларға, жинап-тазалауға арналған керек-жарақтарды жууға және сақтауға арналған үй-жайларға, олар:
1) мектептердің асханаларындағы ауаның ауысуы, ас үйінің технологиялық жабдықтарынан бөлінетін артық ыстық ауаны жоятындай болып есептелуі керек;
2) асбесттіцемент ауа өткізгіштерін қолдануға болмайды.
55. Бірқабатты шағын ауыл мектептерін және сыйымдылығы 200-ден аспайтын интернат ұйымдарын пешпен жылытуға болады. От жағатын жер кіріп- шығуы бөлек үй-жайда орналасуы керек. Темірден жасалған пештерді қолдануға болмайды.
Үй-жайлардағы ауа көмір қышқылымен ластанбауы үшін, от толық жанғаннан кейін және оқушылардың келуінен екі сағат бұрын пештің құбырлары жабылады.
56. Оқу үй-жайларындағы ауа ауысатын тесік пен фрамугтің ауданы еденнің ауданына бірдің елуге қатынасындай болуы керек. Ауа ауысатын тесіктер мен фрамугтер жылдың барлық мезгілінде керегіне қарай қолданылуы керек.
57. Оқу үй-жайларын таза ауамен үзіліс кезінде, ал ауаны ауыстыру сабақ жүріп жатқан кезде жүргізілуі керек. Сабақ басталардан бұрын және аяқталғаннан кейін оқу үй-жайларын кіріп-шығатын таза ауамен желдету керек. Таза ауамен желдету уақытының ұзақтылығы ауа-райы жағдайына байланысты анықталады.
Жылдың жылы уақытында, сабақты фрамугалар мен терезе желдеткіштері ашық жағдайда өткізу керек.
58. Климаттық жағдайларға байланысты ауаның температурасы мыналарды құрауы керек:
1) ұйықтайтын үй-жайларда, оқу кабинеттерінде, лабораторияларда, кітапханаларда, акті залында, компьютерлік сыныптарда - 18-22 градус Цельсий болуы керек;
2) оқу шеберханаларында, спорт зал мен секциялық сабақтарды жүргізуге арналған бөлмелерде, тыныш жайларда, вестибюльде және гардеробта - 15-17 градус Цельсий болуы керек;
3) спорт залдың шешінетін бөлмесінде - 19-23 градус Цельсий болуы керек;
4) дәрігерлердің кабинеттерінде - 21-23 градус Цельсий болуы керек.
59. Дене тәрбиесі сабақтарын желденетін залдарда өткізу керек. Сабақ кезінде сырттағы ауаның температурасы 5 градус Цельсийден жоғары болып және әлсіз жел ескенде жел жақтағы терезелерді ашу керек. Температура төмен болып желдің жылдамдығы үлкен болса сабақтарды фрамугтерді ашып өткізуге болады, өтпелі желдетуді үзіліс кезінде, сыныпта оқушылар болмаған кезде жүргізіледі.
Мектепке дейінгі сыныптарда, кіші-орталықтарда желдетудің кіріп- шығатын немесе бұрыштала жүргізетін түрлерін балалар жоқта жүргізіп, олар келерден 30 мин. бұрын тоқтату керек.
Жылдың суық уақытындағы желдету барысында үй-жайдағы температура 16 С-дан төмен түспеу керек.
60. Станоктар мен механизмдердегі жұмыстары көп мөлшерде жылу және шаңның бөлінуімен байланысты болатын мектептің оқу-өндірістік шеберханалары механикаландырылған сорып шығару желдеткішімен жабдықталуы керек. Ауа алмасуының жиілігі бір балаға сағатына 20 куб метрден кем болмауы керек. Станоктар мен механизмдер санитарлық нормалардың талаптарына сай және олардың тиісті қорғаныс құралдары болуы керек.
Дәретханаларда, асхана, душ және шеберхана үй-жайлары созғыш желдеткішпен жабдықталуы тиіс.
Созғыш желдеткіш торлары ай сайын шаңнан тазартылып отыруы тиіс.
8. Табиғи және жасанды жарықтандыруға қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар
61. Мектептер мен интернаттардың оқу үй-жайларында табиғи жарықтандыру болуы керек. Табиғи жарықтандырусыз: снарядтарды қоятын, қойма үй-жайларын (оңай жанатын сұйықтықты сақтауға арналған үй-жайлардан басқа), радиотүйіндерін, кино-сурет-зертханаларын, кітаптарды сақтауға арналған қоймаларды, су ысытатын бөлмелерді, соратын су құбырлары мен құбырландырылған арналар, қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес жобалауға болады.
62. Мектеп жайларында солжақтан түсетін бүйірлік жарық көзі болу керек.
Екіжақты жарықтандыру кезінде, оқу-үй жайының ұзындығы 6 метрден және одан аса көп болған кезде міндетті түрде жарықтандырудың оңжақтағы көзі қарастырылып, оның биіктігі 2,2 метрден кем болмауы керек. Негізгі сәуле ағыны оқушылардың алдыңғы және артқы жақтарына түспеуі керек.
63. Екі жақтан түсетін табиғи бүйірлік және қиыстырылған жарықтандыру (жоғарғы және бүйірлік) түрлерін спорт және акті залдарында, оқу-өндірістік шеберханаларында пайдалану керек.
64. Оқу үй-жайларында орналасқан терезелердің бағдары көкжиектің оңтүстік, оңтүстік-шығыс және шығыс жақтарында болуы керек. Осы санитарлық ережелерге 5-қосымшаға сай қолданыстағы ҚНжЕ талаптары бойынша сурет, сызу сабақтарының кабинеттерінің, сол сияқты асхана бөлмесінің терезелері солтүстік бағытқа, ал есептеуіш техника сабағының кабинетінің терезесі - оңтүстік немесе оңтүстік-шығыс бағытқа бағытталуы мүмкін.
65. Оқу-үй жайлары жарық түсу ойықтары реттелетін және күннен қорғайтын жалюздермен, жиһаз және үй қабырғаларының түсімен үйлесетін ашық тонды матадан жасалған перделермен жабдықталуы керек. Поливинилхлоридті үлдірден жасалған перделерді қолдануға тыйым салынады.
66. Оқу және тұрғын үй-жайларды әрлеу үшін сапасы мен қолдану аумағы сертификатпен расталған әрлегіш материалдар қолданылуы керек. Оқу үй- жайларының қабырғаларын сырлағанда ашық түсті - сары, ашық қоңыр, күлгін, жасыл, көгілдір түсті бояулар; жиһаздарға - табиғи ағаш түсті немесе ашық жасыл түсті бояулар; сыныптық тақталарға - қою жасыл, қою қоңыр бояулар; есіктер, терезенің жақтауларына - ақ түсті бояулар қолданылуы керек.
67. Күндізгі жарықты мол мөлшерде пайдалану және оқу үй-жайларын біркелкі жарықтандыру үшін, ағаштарды ғимараттан 15 метрден жақын орналастыруға, ал бұталарды - 5 метрден жақын отырғызуға болмайды; терезе әйнектерін бояуға, терезенің алдына гүл қоюға болмайды. Оларды терезе аралығындағы аспалы кашпо немесе еденнен 65-70 сантиметрдей биіктікте орналасқан тасымалдаушы гүлсалғышқа орналастыру, терезелерді жуу және тазалау жұмысы жылына (күзгі және көктемгі мезгілде) екі реттен кем өткізілмеуі
68. Оқу және тұрғын үй-жайларындағы нормаланған жарық беру деңгейлері және жарықтандыру сапасының көрсеткіштері қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес қамтамасыз етілуі керек.
69. Оқу жайларында люминесцентті жарықтандыру немесе қыздыру шамдарын қолдану керек. Бір бөлмеде люминесцентті және қыздыру шамдарын қатар қолдануға болмайды. Жаңа түрдегі жарықтандырғыш шамдарын қолдану санитарлық-эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық- эпидемиологиялық қорытындысы негізінде жол беріледі.
70. Люминесцентті шамдары бар жарықтандырғыштар жарық түсетін қабырғаға қатар орналасып, сыртқы қабырғадан 1,2 м және ішкі қабырғадан 1,5 м ара қашықтықта орналасуы керек. Сыныптың тақтасы, тақтаның жоғарғы жиегінен 0,3 м және сыныпқа қарай 0,6 м тақтаның алдына қатар орналасқан шаммен жарықтандырылады.
71. ҚНжЕ талаптарына сәйкес жарықтандыру мынандай: сыныптарда, кабинеттер мен зертханалардағы жұмысшы үстелдерінде - 300 люкс, сыныптың тақтасы мен сызу кабинеттерінде - 500 люкс, компьютерлі сыныптарда - 300-500 люкс, акті және спорт залдарында (еденнің үстінде) - 200 люкс, тыныш жайларда (еденнің үстінде) - 150 люкс болуы керек.
72. Шамдардың жарықтандыратын құралдарын жылына кем дегенде екі рет тазалап және күйіп кеткен шамдарды уақтылы ауыстырып отыру керек. Бұл жұмыстарды оқушыларға істетуге болмайды. Дұрыс жұмыс істемейтін, күйіп кеткен люминесцентті шамдарды жинап мектеп ғимаратынан тыс жерге құрамында күкірт бар люминесцентті шамдарды сақтаумен және жоюмен айналысатын ұйыммен шығарылуы тиіс.
Оларды жалпы білім беру ұйымдарының үй-жайларында санитарлық- эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық- эпидемиологиялық қорытындысы негізінде уақытша сақтауға жол беріледі.
Люминесцентті шамдар жалпы білім беру және интернаттық ұйымдарының бөлек тұрған подвалдарда, жертөле үй-жайларында, сынбайтын ыдыста сақталады. Үй-жай кілтпен жабылуы тиіс.
Істен шыққан люминесцентті шамдар сақталуына жауапты тұлға бекітілуі тиіс.
Қоқыс жинағыш контейнерлерге істен шыққан люминесцентті шамдарды лақтыруға тыйым салынады.
9. Сумен қамтамасыз ету жүйелері және құбырландыру арналары
73. Жалпы білім беру және интернаттық ұйымдарының ғимараттары шаруашылық-ауыз су, ыстық және өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйелерімен, құбырландыру арналарымен қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сай жабдықталуы тиіс.
74. Әр айқын жағдайда елді мекенде су құбыры мен канализация болмаған жағдайда ағынды суларды арылту әдісі мен суды жабдықтау санитарлық- эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық- эпидемиологиялық қорытындысы негізінде жүзеге асырылады.
Ауылдық мектептерде орталықтанған (орталықтанбаған) сумен қамтамасыз ету болмаған жағдайда арнайы автокөлікпен тасымалданатын ауыз суды тасымалдау ұйымдастырылады.
75. Жалпы білім беру және интернаттық ұйымдары қолданыстағы нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес келетін сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілуі тиіс.
76. Құбырландыру арнасы жүргізілмеген аудандардағы жалпы білім беру және интернатты ұйымдар жергілікті тазалау құралдарымен және ішкі Құбырландыру арнасымен жабдықталуы тиіс. Шағынкөлемді ауыл ұйымдарын су өтпейтін су шұңқырымен (ағынды шығаратын ұйыммен) және сыйымдылығы 50 орын болатын люфт-клозеттермен жабдықтауға рұқсат етіледі.
Су шұңқырына қол жуғыштың және кір суларды төгуге тыйым салынады.
10. Оқу-тәрбиелік процесс жағдайларына қойылатын санитарлық-
77. Жалпы білім беру ұйымдарындағы апталық сағаттар саны нормативтік жүктемелерден аспауы керек. Осы санитарлық ережелерге 6-қосымшадағы 1, 2 кестелерге сай оқушыларға жүктелетін рұқсат етілген шекті ауыртпалық көлеміне факультативті, топты, жеке сабақтардың сағаттары кіруі керек.
78. Балалардың бейімділігі мен тілегінің есебі бойынша (1-сыныптан бастап) және негізгі сабақ кестесі бойынша факультативті және таңдау негізіндегі сабақ түрлері өткізіледі, ал факультативті сабақ түрі - міндетті түрдегі сабақтар санының ең аз күндерінде өткізіледі.
79. 1-11 сыныптарға сабақты тереңдетіп оқытатын жалпы білім беру ұйымдарының барлық түріне 5-күндік оқу аптасын енгізуге жол берілмейді.
80. Мектептердегі сабақ жүргізудің ұзақтылығы 45 минуттан аспауы керек.
Бірінші сыныптарда оқу жүктемесін бірте-бірте арттыратын "сатылы" режим қолданылуы керек. Қыркүйек айында ұзақтылығы 35 минуттан үш сабақ қарастырылуы керек; екінші тоқсаннан бастап ұзақтылығы 35 минуттан төрт сабақ қарастырылуы керек; екінші жарты жылдықтан бастап сабақтың ұзақтылығы 45 минуттан болуы керек. Еңбек сабағынан басқа қосарлана өткізілетін сабақтарды жүргізуге болмайды. Жыл бойында бірінші сынып оқушылары үшін қосымша апталық демалыс ұйымдастырған жөн.
81. Балаларды 1-сыныпқа алу дәрігерлік-педагогикалық комиссияның оқуға дайын деген қорытындысынан кейін жүргізіледі.
82. Мектептегі оқу сабақтары таңғы сағат 8-ден ерте басталмауы керек.
Бірнеше ауыспа арқылы жұмыс атқаратын жалпы білім беру ұйымдарда бастапқы сынып оқушылары, бесінші және соңғы және терең білім беретін сыныптардағы оқушылар бірінші ауысымда оқуы керек.
Екі немесе одан да көп ауысымда жұмыс істейтін ауылдық мектептерде бесінші және соңғы сынып оқушыларын, сондай-ақ терең білім беретін сыныптардағы оқушыларды екінші ауысымда оқыту ұйымдастырылады.
83. Оқушылардың әрбір жасына арналған бой түзеу сабағы жеті сайын жүргізілетін жүктеме көлемге толық кіруі керек. Төменгі сыныптағы мектеп оқушыларының оқу жоспарына белсенді қимыл жасайтын (хореография, ритмика, қазіргі заманғы және би сабақтары, ұлттық әдетке сай ойындар) сабақ енгізілуі
84. Оқу жетісінің ұзақтығына қарамай бастапқы сынып оқушылары үшін сабақ саны бесеуден, ал негізгі мектептердегі оқушылар үшін алты сабақтан аспау керек. Оқушылардың жұмыс атқару деңгейін жоғары деңгейге сақтау үшін апта ортасында (сәрсенбі күні) жеңілдетілген оқу күні қарастырылуы керек.
85. Шағынкөлемді мектептерде сыныптардың қалыптасуын мектептердің нақты жағдайларына сүйене отырып шешеді, ол оқушылардың және мұғалімдердің санына байланысты. Екі сыныпты біріктіргенде оқушылар саны 25- тен аспауы керек, ал үш-төрт сыныпты біріктіргенде оқушылар саны 15-тен аспауы керек. Сыныптарды біріктірудің ең оңтайлысы 1-3, 2-3, 2-4 сыныптарды бірге оқыту.
86. Шағын көлемді мектептерде оқушыларды шаршатпау үшін біріктіре өткізетін сабақтардың (4-5 сабақ) ұзақтығын 5-10 минутқа қысқарту (дене шынықтыру сабағынан басқа) керек.
87. 1-4 сынып оқушыларын біріктіру керек болғанда бір-бірімен жанаспайтын сабақтарды өткізерде әр сынып үшін жылжымалы график қолданылады.
88. 2-сыныптан бастап компьютер технологиясы сабағын оқытуды қолдануға рұқсат етіледі. Жазу сабағындағы компьютермен жұмыс істеу уақытының ұзақтылығы 2-сыныптарда - 20 минут, 3-сыныптарда - 26 минут; 2- сыныптың математика сабағында - 15 минут, 3-сыныптарда - 20 минуттан аспауы керек. Оқу сабағында дыбыс шығаратын техникалық құралдарды қолдану тек дыбыс шығару мақсатында ғана жүргізіледі.
89. Оқыту үшін есту-көру техникасын қолданғанда, оның оқу процесінде қолдану ұзақтығы сабақ өткізетін сыныпқа және қолданылып отырған техникалық жабдықтарға байланысты.
90. Тікелей компьютермен өткізілетін сабақтардың ұзақтылығы осы санитарлық ережелерге 6 қосымшаның 3 кестесіне сәйкес және қолданыстағы нормативтік құқықтық актілермен анықталады.
91. Мектепте өткізілетін сабақтардың кестесі негізгі және қосымша сабақтарға бөлек жасалады. Қосымша сабақтарды негізгі сабақтар аз өткізілетін күндері өткізу керек. Соңғы негізгі сабақ пен қосымша сабақтың басталуының арасында 45 минут үзіліс болуы керек.
92. Бастауыш мектептерде сабақтарды қосарландырып өткізуге болмайды. 5- 9-сыныптағы мектеп оқушылары үшін лабораториялық, бақылау жұмыстарын, еңбек, дене шынықтыру сабақтарын (шаңғы, жүзу) қосарландыра өткізуге болады.
93. Негізгі және басты бағыттағы сабақтарды қосарландыра өткізу дене шынықтыру сабағынан кейін, болмаса 30 минут бойы қозғалыста болған үзілістен соң өткізуге болады. 10-11-сыныптарда негізгі және басты бағыттағы сабақтарды қосарландыра өткізуге болады.
Ауылдық мектептерде меншікті спорт залы болмаған жағдайда дене шынықтыру бойынша сабақтар ойын бөлмесінде, гимнастика залында, рекреацияларда немесе мектептің дәлізінде ұйымдастырылады, мектепке жақын орналасқан спорт құрылыстары пайдаланылады.
94. Төменгі сыныпты оқушылар үшін күн, апта сайынғы сабақ кестесін дайындағанда музыка, бейнелеу өнері, еңбек, дене шынықтыру, ал орта және жоғарғы сыныптағы оқушылар үшін табиғи-математикалық және гуманитарлық циклдегі сабақтардың алмасуын қадағалау керек.
95. Барлық жалпы білім беретін мектептердегі оқушылар үшін сабақ арасындағы үзіліс 10 минуттан, ал (екінші немесе үшінші сабақтан соң) үлкен үзіліс 30 минуттан кем болмауы керек. Бір үлкен үзілістің орнына (екінші немесе үшінші сабақтан соң) екі рет 20 минуттан үзіліс жасауға болады. Үзіліс уақытында таза ауаны көп қабылдайтындай етіп дене қимылын көп жұмсайтын ойындар өткізу керек. Күн тәртібі ұзартылған топтағы бастауыш сыныптардағы оқушылар үшін серуендеудің ұзақтығы екі сағаттан, ал 5-8-сынып оқушылары үшін бір жарым сағаттан кем болмауы керек.
96. Оқушыларға берілетін үй тапсырмасы олардың орындау мүмкіншіліктерін ескере отырып, былай беріледі: екінші жартыжылдықтан бастап 1-сынып үшін 1 сағат, 2-сынып үшін 1,5 сағат, 3-4 сынып үшін 2 сағат, 5-6 сынып үшін 2,5 сағат, 7-8 сынып үшін 3 сағат, 9-11 сынып үшін 4 сағат.
97. Мектепке дейінгі сыныптарда және кіші-орталықтарда балаларға арналған күн тәртібі осы санитарлық ережелерге 7 қосымшасына сай болуы керек.
98. 3-5 жастағы балаларға арналған кіші-орталықтарда сабақтардың жоғарғы саны ұзақтылығы 10-20 минут болатын 2-3 сабақтан аспауы керек, мектепке дейінгі сыныптарда - ұзақтылығы 25-30 минуттан аспайтын 4 сабақ өткізілуі керек. Сабақтың ортасында дене шынықтыру минутын өткізу керек, сабақтардың арасындағы үзіліс 10 минуттан кем болмауы керек.
99. Мектепке дейінгі сыныптарда және кіші-орталықтарда сабақтар мектеп жасына дейінгі балаларға арналған ойындарды, құрастыруды, сурет салуды, музыкалық, театр қойылымдарын жүргізу арқылы өтуі керек, сондай-ақ, балалардың жасы мен психо-физикалық ерекшеліктерін еске ала отырып, әрбір баланың жеке мүмкіншілігін іске асыруды қарастыру керек.
11. Оқушыларға медициналық қызмет көрсетуге қойылатын санитарлық-
100. Мектепке дейінгі ұйым Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 4 қарашадағы N 1168 "Білім бері ұйымдарының қызметкерлерінің типтік штатын бекіту туралы" қаулысына сай жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдар білікті медициналық кадрлармен қалыптастырылып, мектепке дейінгі сыныптардағы, кіші-орталықтардағы балаларды медициналық-санитариялық көмекпен қамтамасыз етуі керек.
Медицина қызметкері болмаған жағдайда, оқушыларды медициналық- санитариялық тұрғыда қамтамасыз ету денсаулық сақтау ісінің аумақтық амбулаториялық-емханалық ұйымымен қарастырылуы керек.
101. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдарда халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы уәкілетті органымен бекітілген тәртіп бойынша оқушылар мен тәрбиеленушілерге тереңдетілген профилактикалық медициналық және зертханалық тексерулер жүргізілуі керек.
102. Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы уәкілетті органымен бекітілген тәртіп бойынша жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардағы және асханалардағы қызметкерлер алдын ала және кезеңді медициналық тексеруден өтулері керек.
103. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдарға, оның ішінде асхана жұмысына, медициналық тексерістердің, бақылаулардың қорытындысы жазылып, гигиеналық оқытудан өткендігі және жұмысқа жіберілгендігі туралы мәлімет жазылған жеке медициналық кітапшасыз жұмысқа жіберілмейді.
104. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардағы оқушылар, педагогтар және қызмет көрсететін персоналдар белгіленген тәртіп бойынша аурудың алдын алатын егулерден өтуі керек.
105. Кіші-орталықтарға балаларды қабылдау 112/е. үлгідегі баланың даму құжаты негізінде жүргізіледі, күн сайынғы қабылдауды тәрбиеші жүргізеді.
Қабылдау кезінде ауруы анықталған балалар және ауруға күдіктілер топқа қабылданбайды. Кіші-орталықта екі күннен көп болмаған балалар, дәрігерден анықтама әкелгеннен кейін ғана қабылдануы керек.
106. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардағы медициналық кабинеттер осы санитарлық ережелерге 8 қосымшаға сай құрал-жабдықтармен және саймандармен жабдықталуы тиіс.
Егу кабинеті Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 жылғы 20 қазандағы»"Профилактикалық егулерді ұйымдастыру және жүргізу туралы" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормаларын бекіту туралы"
нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 3208 тіркелген N 744 бұйрығына сәйкес жарақтандыруға тиіс.
107. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдарда осы санитарлық ережелерге 9 қосымшаға сай есеп алу-есеп беру құжаттарын жүргізу керек.
12. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың санитарлық жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
108. Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың үй-жайларына күнделікті жуатын заттарды қолданып, ылғалды тазалау жұмыстары жүргізіледі:
1) сыныптарды, шеберханалар және кабинеттерді тазарту сабақ;
2) аяқталғаннан кейін жүргізіледі;
3) дәліздер мен рекреациялар әрбір үзілістен кейін;
4) ойын бөлмелері - күннің аяғында;
5) тамақтану залы - әрбір ас қабылдаудан кейін;
6) киім ілетін орын және вестибюль - әр ауысымның сабағы аяқталғаннан кейін;
7) ғимараттағы санитарлық тораптар - әр үзілістен кейін.
109. Мектепке дейінгі сыныптарда, кіші-орталықтарда күн сайын жиһаздарды, радиаторларды, терезелердің алдын сүртіп, едендерді екі рет жуу керек. Ойыншықтар Қазақстан Республикасы аумағында қолдануға рұқсат етілген зарарсыздандырғыш ерітінділермен 2-3 күнде бір рет өңделуі керек, жұмсақ ойыншықтар күн сайын кешке 30 минут бойы бактерицидті шамдармен зарарсыздандырылуы керек.
110. Спорт залында әр сабақтан кейін ылғалды тазарту жұмыстары жүргізіліп және желдетілуі керек. Қолданылған матылар аптасына бір рет қағылады. Оқушылар спорт залына тек спорт костюмі және аяқ киімімен жіберіледі.
111. Жалпы көпшілікпен қолданылатын орындар (дәретханалар, буфеттер, асханалар және медициналық кабинеттер) күнделікті зарарсыздандыратын заттарды қолданып тазартылады. Раковина және унитаздар Қазақстан республикасында қолдануға рұқсат етілген тазартып-зарасыздандыратын заттармен жуылады.
Оқушылар арасында жұқпалы және паразитарлық аурулар тіркелген жағдайда белгіленген тәртіп бойынша эпидемияға қарсы және зарарсыздандыру шаралары жүргізіледі.
112. Ыдыстар механикалық жолмен немесе қолмен жуылады. Ыдыстарды қолмен жуғанда үш ұялы ванналар қолданылады. Тамақ қалдықтарынан тазаланған асханалық ыдыстар жуғыш заттар қосылған 50 градус Цельсий температурасындағы суда шөткемен жуылады (бір ванна). Осыдан кейін ыдыстар зарасыздандырғыш заттардың біріне салынады (екінші ванна) және 65 градус Цельсий температурасындағы ағынды ыстық сумен шайылады (үшінші ванна).
Арнайы шкафтарда немесе тор көздердің үстінде кептіріледі.
Ыдыс жуатын машинаны қолданғанда ыдыстарды, оны пайдалану нұсқамасында көрсетілген тәртіп бойынша өңдейді.
113. Шағын комплекті ауыл мектебінің интернаттарында қатты отынмен жылынатын ас пештерін қолдануға болады. Тамақтанатын залдар үстелдермен (4- 6-10 орындық) және орындықтармен немесе табуреткалармен жабдықталады.
Үстелдердің беті оңай жуылатын, жоғары температураға және зарасыздандырғыш заттарға шыдамды материалдан жасалған гигиеналық қабатпен қапталуы керек.
Үстелдер күнделікті сода және сабын қосылған ыстық сумен жуылуы керек; әрбір қабылданған тамақтан кейін таза шүберекпен сүртілуі керек.
114. Асханалық ыдыстар фарфордан, эмаль жағылған немесе таттанбайтын болаттан жасалынған болуы керек. Алюминийден жасалған ыдыстарды қолдануға болмайды. Пластмассадан жасалған ыдыстарды сапасы туралы сертификаты болған жағдайда ғана қолдануға рұқсат етіледі. Эмалі және жиегі сынған ыдыстарды қолданыстан тез арада алып тастау керек.
115. Ыдыстарды жууғу арналған жөке, шөтке, үстелдерді сүртуге арналған шүберек пайдаланылған соң, сода қосылған суда 15 минут қайнатылады немесе зарарсыздандырғыш ерітіндіде шыланады, одан соң сумен шайылып, арнайы белгі салынған ыдыста кептіріліп, сақталады.
116. Жинайтын заттар (шелектер, шөтке, шүберек, шылаужындар):
1) белгіленіп, жеке үй-жайға бекітілуі тиіс (асхана, ас үйі, ұйықтайтын бөлме, изолятор, санитарлық торап);
2) арнайы қарастырылған орындарда сақталуы тиіс;
3) санитарлық тораптар үшін ашық бояуы болуы және жеке сақталуы тиіс;
4) пайдаланылғаннан кейін Қазақстан Республикасында қолдануға рұқсат етілген жуғыш және зарарсыздандырғыш заттарды қолданумен ыстық сумен жуылуы тиіс.
117. Ас блогының (ас бөлмесі, қоймалар) үй-жайларында тамақ өнімдері мен тамақ қалдықтарын сақтау ережесін сақтап, белгіленген тәртіпте дезинсекциялық және дератизациялық шаралар жүргізіледі.
118. Бөлінген жер аумағында күн сайын тазалық жұмыстары жүргізіледі.
Қоқыс қақпағы бар, темірден жасалған қоқыс жинағыштарға салынып жиналады.
Қоқыс жинағыштың 2/3 мөлшері толғанда, оны тазалап отыру керек.
13. Интернатты ұйымдардың оқушыларының күн тәртібіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талап тар
119. Күн тәртібі физиологиялық-гигиеналық талаптардың негізінде ұйымның сауықтыру және оқу-тәрбие жұмыстарын есепке ала отырып құрылуы
120. Күн тәртібіне оқу және оқудан тыс сабақтар, таза ауада көп уақыт болатын күндізгі демалыс, тамақтану, ұйқы және әртүрлі жұмыстарды кезектестіру, еңбек пен демалысты ауыстыру кіруі керек.
121. Күн тәртібінде, күннің екінші жартысында түскі астан кейін үйге берілген тапсырманы орындауға және 1-1,5 сағат таза ауада жүруге арнайы уақыт бөлінуі керек. Бастауыш мектептердің оқушылары үй-тапсырмасын күннің бірінші жартысында оқу сағаттарында орындауына болады, мұндайда түскі ас пен серуеннен кейін, күннің екінші жартысында еңбек сабағы, дене шынықтыру, сурет, өлең сабақтарын өткізуге болады. Күн тәртібінің барлық режимінде үй тапсырмасын орындау кешкі астан 30 минут бұрын бітуі керек. Тәрбиеленушілер үшін жүргізілетін шаралар күніне 1-2-ден аспауы керек.
122. Тәрбиешілердің қоғамдық-пайдалы жұмыстарының ішіне балалардың өзіне қызмет көрсету, учаскені жайғастыру, оқу құрал-жабдықтарын, тазалауға керекті керек-жарақтарды дайындау және ғимаратты жөндеу, оқу-тәжірибелік учаскелерде жұмыс істеу, ұйықтау бөлмелерінде, асханада, ас дайындау бөлмесінде кезекшілік қызметін атқару, киімдерді, төсек орын әбзелдерін, іш- киімдерді, аяқ-киімдерді жөндеуге қатысу кіреді.
Бір жеті ішінде барлық жұмыс істеу уақыты 2 сағаттан аспауы керек. Бұл уақытқа күн тәртібінде көрсетілген жеке басты күту уақыты кірмейді. Оқушылар қоғамдық пайдалы жұмыспен сабақтан тыс уақытта жетісіне екі рет айналысады:
1-4 сыныптағылар үшін күніне - 30 минуттан, 5-8 сыныптағылар үшін - 45 минуттан, 9-11 сыныптағылар үшін - 1-1,5 сағаттан аспауы керек.
123. Оқушыларды келесі жұмыстарға пайдалануға болады:
1) 1-2 сыныптардың оқушыларына төсек жинауға, шаң сүртуге, гүлдерге су құюға; асханада кезекші болуға, дастархан жаюға;
2) 3-4 сыныптың оқушылары осы санитарлық ережелердің 121 тармақтың 1 тармақшасында көрсетілгеннен басқа киімнің ұсақ жөндеуден өткізуге, жеке басының заттарын (майкасы, іш киімдері, шұлық, бет орамалдарын) жууға, пайдалануға болады;
3) 5-6 сынып оқушылары осы санитарлық ережелердің 121 тармақтың 1, 2 тармақшаларында көрсетілгендерден басқа ұйықтау бөлмесінде ылғалды тазалау жұмыстарын жүргізеді, асханада кезекші болады, дастархан дайындауға көмектеседі, тамақтан соң, асханада ылғалды тазалау жұмыстарын жүргізеді;
4) 7-11 сынып оқушылары өзін-өзі күтудің барлық жұмыстарын, қоғамдық пайдалы жұмыстарды, ас үйде кезекшілік жұмыстарын атқарады;
5) тәрбиеленушілерді ыстық тамақтарды дайындау, тарау жұмыстарын атқару үшін пайдалануға болмайды және оларға ыдыстарды жудыруға болмайды.
124. Дене шынықтыру тәрбиесі мыналарды қарастырады: таңғы гимнастика, оның ішінде практикалық-гигиеналық шаралар. Жоғарғы сынып оқушылары үшін гигиеналық тұрғыдан тәрбиелеу жұмысына сыныптан тыс жұмыс ретінде үйірме ұйымдары жатады.
125. Ұйқының ұзақтығы жастарына қарай мынандай болуы керек:
11,5-12 сағат - 7 жастағыларға дейін (оның 1-1,5 күндізгі ұйқы);
10,5-11 сағат - 8-9 жастағылар үшін;
10-10,5 сағат - 10 жастағылар үшін;
9,5-10 сағат - 11-122 жастағылар үшін;
9,0-9,5 сағат - 13-15 жастағылар үшін.
14. Интернаттық ұйымдардың гигиеналық тәрбиесіне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар
126. Интернаттық ұйымдарда себезгі бөлме міндетті түрде болуы қажет, балаларды жуындыру жеті күнде бір рет төсек әбзелдерін, іш киімдерді және орамалдарды ауыстырумен қатар жүргізілуі керек. Оқушылар жеке бастың жеке заттарымен (тіс шөткесі, сабын, тарақ, орамал, жуынғыш жөке, сүйреткіш аяқ киімі) қамтамасыз етілуі керек:
1) төсек әбзелдері мен іш-киімдерді жууды ұйым кір жуатын бөлмеде жүргізуі керек;
2) интернаттық ұйымдарда себезгі, монша, кір жуатын үй-жайлардың аумағы қолданыстағы ҚНжЕ талаптарына сәйкес анықталады.
127. Гигиеналық тәрбие бірінші сыныптан бастап, оқу бағдарламасына сәйкес жүргізілуі тиіс.
128. 1-3 сынып оқушылары үшін гигиеналық тәрбиенің негізгі түрі ретінде, арнайы тәжірибелік гигиена сабақтары жүргізіледі.
129. Педагогика қызметкерлері оқушылар мен тәрбиеленушілерден санитарлық-эпидемиологиялық режимді, үй-жайдағы және учаскедегі тазалықты сақтауды, сынып бөлмелерін мұқият желдетуді, киімдері мен аяқ-киімдерін таза ұстауды, қолдарының таза болуын, партада (үстел үстінде) дұрыс отыруын талап етуі керек.
130. Жалпы білім беретін және интернатты ұйымдардағы оқушылардың ішінен медициналық қызметкердің басшылығымен жұмыс істейтін санитарлық белсенділер құрылады. Санитарлық белсенділер сынып жетекшілерінің қадағалауымен оқушылардың қолы мен киімінің тазалығын, бет орамалдарын, оқу және тұрғын үй-жайлардың санитарлық тазалығын жүйелі түрде тексерулері
131. Оқушыларды гигиеналық тәрбие бойынша оқыту және осы бойынша жұмысты медициналық қызметкерлер, салауатты өмір салты орталығының, медициналық ұйымдардың, мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдарының қызметкерлерінің қатысуымен мұғалімдер мен тәрбиелеушілер жүргізуі керек.
"Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың құрылымына, оларды ұстауға және оқыту жағдайларына қойылатын санитарлық- эпидемиологиялық талаптар"
санитарлық ережелері мен нормаларына 1-қосымша Интернат ұйымындағы бір оқушыға берілетін тағам мөлшерінің нормасы Өнімдердің аты | Барлық типтегі | Арнайы мектеп- | мектеп- |интернаттардағы | интернаттардағы | бір балаға | бір балаға | арналған норма | арналған норма | (күніне грамм | (күніне грамм | мөлшерінде)
| мөлшерінде) |
Қара нан 150 250
Бидай наны 200 300
Бидай ұны 35 30
Картоп ұны 3 5
Жарма, бұршақтар, макарон өнімдері 75 125 Картоп 400 390 Көкөніс және басқа көк 470 680 Жаңа жемістер 250 660 Қақталған жемістер 15 15 Шырындар 200 500 Кондитерлік өнімдер 25 60 Қант 70 120 Сары май 50 30 Сұйық май 18 18 Жұмыртқа 1 тал 50 Сүт, ашыған сүт өнімдері 500 450 Сүзбе 70 70 Ет, еттен жасалған өнімдер 100 390 құс еті 30 30 Балық және майшабақ 110 90 Шұжықтан жасалған өнімдер 25 10 Қаймақ 10 20 Сүтсірне 12 15 шай 0,2 2 Кофе 4 2 Какао 2 2 Тұз 8 8 Дәмдеуіштер 2 2 Ашытқы 1 Бал 20 Бекіре уылдырығы 4 мен нормаларына 2-қосымша Тамақ өнімдерін айырбастау кестесі Өнім | грамм | Айырбасталатын | грамм | қосу (+)
|салмағымен| өнімі |Салмағымен| алу (-)
Сиыр еті 100,0 қоян еті 98,0 Сары май (-)6,8 ІІ-категориялы қой еті 97,0 Сары май (-)2,1 түйе еті 107,0 Сары май (-)3,6 І-категориялы Жылқы еті 104,0 Сары май Бұлан еті 95,0 Сары май (+)6,5 бұғы еті 104,0 Сары май (-)2,2 Ірі қараның бауыры 116,0 Сары май (+)4,1 Шошқаның бауыры 107,0 Сары май (+)3,9 Тауық еті 97,0 Сары май (-)1,8 Жұмыртқа ұнтағы 45,0 Сары май (+)11,9 треска балығы 115,0 Сары май (+)7,6 Жартылай майлы сүзбе 121,0 Сары май (-)4,7 қант (-)1,6 ет консервілері 120,0 Сары май (-)18,1 Майлы 100,0 Құрғақ сүт 11,0 Сары май сүт (-)0,6 қант (+)0,4 Стерильденген қойылтылған сүт 40,0 қант (+)1,0 Қойылтылған қанты бар сүт 39,0 қант (-)17,4 құрғақ кілегей 12,0 Сары май (-) 2,3 қант (+)1,6 Қанты бар қойылтылған кілегей 36,0 Сары май (-) 4,1 қант (-) 11,7 Жартылай майлы сүзбе 17,0 Сары май (+) 2,0 қант (+) 4,5 Сиыр еті 14,0 Сары май (+) 2,7 қант (+) 4,7 Треска балығы 16,0 Сары май (+) 3,7 Сүтсірне (пошехондық) 11,0 Сары май (+) 0,4 Тауық жұмыртқасы 22,0 Сары май (+) 0,8 қант (+) 4,6 Жұмыртқа ұнтағы 6,0 Сары май (+) 1,2 қант (+) 4,3 Жартылай 100,0 Сиыр еті 83,0 Сары май майлы (+) 3,9 сүзбе қант (+) 1,3 Треска балығы 95,0 Сары май (+) 10,2 қант (+) 1,3 Тауық 41,0 Жартылай майлы сүзбе 31,0 Сары май жұмырт. (+) 2,3 қасы Сиыр еті 26,0 Сары май (+) 3,5 Треска балығы 30,0 Сары май (+) 5,4 қант (+) 0,3 Майлы сүт 186,0 Сары май (-) 1,5 қант (-) 8,4 Сүтсірне 20,0 Сары май (пошехондық) (-) 0,7 Жұмыртқа ұнтағы 11,5 Сары май (+) 6,5 қант (-) 0,5 Треска 100,0 Сиыр еті 87,0 Сары май балығы (-) 1,5 Жартылай майлы сүзбе 105,0 Сары май (-) 10,8 қант (-) 2,8 Жұмыртқа ұнтағы 39,0 Сары май (-) 16,8 мен нормаларына 3-қосымша Жиһаздың өлшемі және оны белгілеу жиһаздардың | Оқушылар | Оқушы | Белгілеу | Орындықтың нөмірі | бойының | бетіне | түсі | алдыңғы | тобы | қараған | | қасының | | үстел | | еденнен | | үстінің | | Ббіктігі | | еденнен | | (миллиметр)
| | биіктігі | |
| | (миллиметр) | | 1 1000-1150 460 Қызыл 260 Сары 2 1150-1300 520 Күлгін 300 3 1300-1450 580 Сары 340 4 1450-1600 640 Қызыл 380 5 1600-1750 700 Жасыл 420 6 1750-ден биік 760 Көгілдір 460 мен нормаларына 4-қосымша Жалпы білім беру ұйымдарына берілетін санитарлық құралдарға қойылатын талаптар Бөлмелер мен үй-жайлар | өлшем | Көлем | Санитарлық құралдардың |бірлігі| | саны Интернат ұйымдарының оқу корпустары (бөлмелері)
Оқушыларға арналған қолжуғыш және дәретханалар;
қыздарға арналған бір 0,1 30 қызға бір унитаз, оқушы 60 қызға бір қолжуғыш Ер балаларға бір 0,1 40 ер балаға бір унитаз, арналған оқушы бір писсуар 60 ер балаға бір қолжуғыш Персоналдарға (жеке) бір 3,0 бір қолжуғыш арналған қолжуғыш және санитар. бір унитаз дәретханалар лық түйін әйелдердің жеке басы бір 3,0 бір қолжуғыш, гигиенасының кабинасы кабина бір унитаз (персоналдарға)
Жалпы мектеп екі 6,0 әрбір санитарлық бөлмелерінің лекция санитар. түйінде бір аудиториясының акті лық қолжуғыш, бір унитаз залында орналасқан түйін қолжуғыш және дәретхана (ерлерге орны (қосылған және мектептер) әйел.
дерге арнал.
ған)
Оқу-спорт залдарының бір 2,0 екі су себeзгі, шешінетін орындарында шешіне. бір қолжуғыш және бір орналасқан себезгі тін орын унитаз және дәретхана бөлмелері Қызметкерлерге бір су 4,0 бір су себeзгісі, арналған себезгі себeзгі бір қолжуғыш, бір дәретхана және дәретхана және бір бөлмелері санитар.
лық
Ұйықтауға арналған тұрақтар Оқушыларға арналған бір 0,35 15 қызға бір унитаз, қолжуғыш және оқушының 8 қызға бір унитаз, дәретхана бөлмесі 12 қызға бір аяқ жуатын ванна, 20 ер балаға бір писсуар, бір унитаз, 8 ер балаға бір қолжуғыш және 12 ер балаға бір аяқ ваннасы Қыздардың жеке бір 3,0 бір кабинаға бір қолжуғыш, басының гигиенасына кабина бір унитаз, бір арналған кабина гигиеналық су себезгісі Қызметкерлерге бір 3,0 бір қолжуғыш және бір арналған қолжуғыш санитар. унитаз және дәретхана бөлмесі лық мен нормаларына 5-қосымша Жалпы білім беру және интернат ұйымдары ғимараттары бөлмелерінде орналасқан терезелердің орналасу бағыты Бөлмелер және үй-жайлар | Солтүстік ендік белдеулері | 60 - 45 45 тан оңтүстікке | Опти- | Рұқсат |Опти- | Рұқсат | мальды |етілген |мальды | етілген Сыныптық бөлмелер 65-200 200-ден 120-200 300-120 , 295 ке 340-тан дейін 25 ке 25% аспай дейін 50% аралығы.
нан аспай
Жалпы оқу кабинеттері мен 65-200 200-ден 65-200 300-ден Зертханалар 65 ке 65 ке дейін 70% дейін, аспай 340-25 0 75% ара.
лығынан аспай
Техника есептегіш, 300-60 60-105 315-45 45-120 0 бейнелеу өнері, сызу және және сабақтарының кабинеттері 255-300 300-315 0 Биология зертханасы 150-210 90-150 150- 90-150 0 және 210 және 210-270 210-225 0 мен нормаларына 6-қосымша Жалпы білім беретін мектептердегі оқу жүктемесінің нормалары 1 кесте Сынып |Мектеп|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 __________________________|алдын.| | | | | | | |____________ Жүктеме сағатпен, аптасына|дағы | | | | | | | | | | | |сынып | | | | | | | | | | | Инвариантты оқу жүктемесі 20,5 22 23 26 26 28 28 29 31 33 33 22 Сабақтар, қосымша, таңдау бойынша курстар (жоғарғы сыныптарда - негізгі сабақтар, қолданбалы курстар) 1,5 - 1 1 1 3 3 3 3 3 14 14 Жеке және топтық кеңес беру, белсенді-қозғалыс жүргізу арқылы өткізетін сабақтар - 2 1 2 2 2 2 2 2 2 3 3 Жоғарғы деңгейдегі оқу жүктемесі 22 24 25 29 29 33 33 34 36 38 39 39 2 кесте Сыныптар | Көру ұзақтылығы (минут есебінде)
| Диафильмдер, | Кинофильмдер | Телехабарлар | диопозитивтер | | 1-2 7-15 15-20 15 3-4 15-20 15-20 20 5-7 20-25 20-25 20-25 мен нормаларына 7-қосымша Мектепке дейінгі сыныптар мен кіші-орталықтарға арналған күн тәртібі Күннің І-жартысы 3-5 жастағылар үшін Күн тәртібі | Ұзақтылығы, сағат Қабылдау 8.30-9.00 Таңертеңгі жаттығу 9.00-9.15 Сабақтар:
І 9.15-9.30
ІІ 9.40-10.00
Өз бетімен, балалармен жекелей түрде жұмыс атқару 10.00-11.00 Серуендеу, үйге қайту 11.00-12.00 Күннің ІІ-жартысы Қабылдау 15.00-15.30 І 15.30-16.00 II 16.10-16.40 III 16.50-17.20 мен нормаларына 8-қосымша
1. Жазу үстелі 1-2 дана.
2. Орындықтар 4-6 дана.
3. Шымылдық 1 дана.
4. Емдік төсек 1 дана.
5. Кеңселік шкаф 1-2 дана.
6. Дәрі-дәрмек шкафы 1 дана.
7. Үсті шыныдан жасалған медициналық үстел:
1) егуге арналған құралдарға 1 дана;
2) жедел жәрдем көрсетуге арналған құралдар үшін 1 дана.
8. Вакциналар мен дәрі-дәрмектерге арналған тоңазытқыш 1 дана.
9. Қол жуғыш 1 дана.
10. Қақпағын аяқпен ашатын шелек 1 дана.
11. Медициналық таразы 1 дана.
12. Бой өлшегіш 1 дана.
13. Спирометр 1 дана.
14. Қол күшін өлшейтін динамометр 1 дана.
15. Үстел шамы 1 дана.
16. Тонометр 1 дана.
17. Фонендоскоп 2 дана.
18. Кішкене бикс 1 дана.
19. Үлкен бикс 1 дана.
20. Резеңке бунама 4-6 дана.
21. Бір рет пайдаланылатын піспектер, инесімен:
1) 2,0 10 дана;
2) 5,0 10 дана;
3) 10 5 дана.
22. Қысқыш 1 дана.
23. Медициналық термометр 50 дана.
24. Қайшы 2 дана.
25. Резеңке жылытқыш 1-2 дана.
26. Мұз салатын резеңке қапшық 1-2 дана.
27. Бүйрек тәрізді астауша 5 дана.
28. Металл қалақша 40 дана.
29. Шиналар (Крамер, Дитерихс, пластмассадан жасалған, қолға арналған) 5 дана.
30. Тубусты кварц 1 дана.
31. Кілемше 1 дана.
32. Термометр 1 дана.
33. Ротт аппаратына енгізілген көздің жақсы көруіне ықпал жасайтын кесте 1 дана.
34. Бір диоптриядағы линзасымен балаларға арналған көзілдірік (Дрр 56-58 ММ) 1 дана.
мен нормаларына 9-қосымша Жалпы білім беретін және интернаттық ұйымдардың медициналық есепке алып, есеп беретін құжаттары Есепке алу-есеп беру құжаттар:
1) аурудың алдын алуға арналған егу жұмысының есебін тіркейтін 064/е үлгідегі журнал;
2) аурудың алдын алуға арналған 063/е үлгідегі егу жұмысының картасы;
3) санитарлық сауаттандыру жұмысының есебін тіркейтін 038/е үлгідегі журнал;
4) жұқпалы аурулар есебін тіркейтін 060/е үлгідегі журнал;
5) паразитарлық аурулардың қоздырғыштарына тексергендерді тіркейтін 365 /е үлгідегі журнал;
6) тереңдетіле жүргізілетін медициналық тексерулерді тіркейтін журнал (мамандардың актілері);
7) аурудың алдын алуға бағытталған медициналық тексерулердің есебін тіркейтін 131/е үлгідегі карта;
8) жұқпалы аурулар туралы, тағамнан және кәсіби мамандығы салдарынан болған шұғыл улану туралы 058/е үлгідегі шұғыл хабарлама;
9) тез өрбитін жұқпалы аурулармен ауырғандармен қатынаста болғандардың есебін тіркейтін 61 үлгідегі кітапша;
10) қатерлі топқа жататын балалардың тізімі;
11) туберкулин рекциясы оң "+" болғандарды тіркейтін журнал;
12) вакцинациядан кейін болған асқынуларды тіркейтін журнал;
13) диспансерлік тексеруді бақылайтын 030/е үлгідегі карта;
14) түскен вакциналар мен шприцтерді тіркейтін журнал;
15) бактериалдық дәрмектердің жылжуын тіркейтін журнал;
16) егуге қарсы медициналық көрсеткіштердің тұрақты және ұзақ түрлерін тіркейтін журнал;
17) Манту сынамасын тіркейтін журнал;
18) вакциналар құйылған ашық құтыларды және ашылып қолданылмай қалған вакциналардың қалдығын жоюды тіркейтін журнал;
19) вакциналардың қолдану тәртібі жазылған құжаттар папкасы;
20) ауру ошақтарында аурулармен жанасқан балаларды есепке алу;
21) ішек құрттарына тексерілгендерді тіркейтін журнал;
22) педикулезге және қышымаға тексерілгендерді тіркейтін журнал;
23) соматикалық ауруларды тіркейтін журнал;
24) карантиндерді тіркейтін журнал;
25) ауа ылғалы арқылы жұғатын ауруларға жүргізілген медициналық бақылауды тіркейтін журнал;
26) күрделі жинап-тазалау жұмыстарын тіркеу журналы;
27) кабинеттерге жүргізілген ультракүлгін сәулемен өңдеуді тіркейтін
28) бракераж журналы (сапасыз өнімді тіркеу журналы);
29) С-витаминімен байытуды тіркейтін журнал;
30) ас блогындағы қызметкерлерді іріңді ауруға тексеру журналы;
31) жетілдірілген ас мәзірі;
32) тоңазытқыштардағы температуралық режимінің есебін тіркейтін журнал;
33) бұйрықтар мен нұсқаулар.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Приказ Министра Министерство здравоохранения Республики министрлігі здравоохранения Республики Казахстан Казахстан от 25 июля 2003 года №
570. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 9 сентября 2003 года № 2478. Утратил силу приказом и.о. Министра Казахстан от 25 октября 2010 года № 834.
Об утверждении санитарных правил и норм "Санитарно- эпидемиологические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и интернатных организациях"
1. Утвердить прилагаемые санитарные правила и нормы "Санитарно- эпидемиологические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и интернатных организациях".
2. Настоящий приказ вводится в действие после государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан, со дня официального опубликования.
Министр
Утверждены приказом
Министра здравоохранения Республики Казахстан 25 июля 2003 года № 570 "Об утверждении санитарных правил и норм "Санитарно- эпидемиологические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и интернатных организациях"
Санитарные правила и нормы "Санитарно-эпидемиологические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и интернатных организациях"
1. Общие положения
1. Настоящие санитарные правила и нормы (далее - санитарные правила)
определяют санитарно-эпидемиологические требования к размещению, земельному участку, зданию, оборудованию помещений, организации питания, воздушно-тепловому режиму, естественному и искусственному освещению, к водоснабжению и канализации, организации учебно-воспитательного процесса, к организации медицинского обслуживания и гигиеническому воспитанию учащихся и воспитанников, в организациях образования (далее - общеобразовательные и интернатные организации).
2. Настоящие санитарные правила предназначены для физических и юридических лиц независимо от форм собственности, деятельность которых связана с реализацией общеобразовательных программ в организациях образования.
3. Первые руководители организаций и физические лица, деятельность которых связана с осуществлением общеобразовательных и интернатных услуг обеспечивают соблюдение требований настоящих санитарных правил.
4. В настоящих санитарных правилах использованы следующие термины и определения:
1) общеобразовательные организации (школа, лицей, гимназия) - учебные заведения системы среднего общего образования, обеспечивающие государственное гарантийное право на образование, необходимое человеку для понимания явлений природы, общества и участия в общественной и трудовой деятельности и являющееся основой для получения профессионального образования;
2) общеобразовательная школа - среднее общеобразовательное учебное заведение, реализующее основные и дополнительные общеобразовательные программы, состоящие из 3-х ступеней: начальной, основной и старшей, каждая из которых может функционировать самостоятельно;
3) гимназия - среднее общеобразовательное учебное заведение, реализующее основные и дополнительные общеобразовательные программы, предусматривающие углубленное, профильное, дифференцированное обучение учащихся в соответствии с их склонностями и способностями;
4) лицей - среднее общеобразовательное учебное заведение, реализующее основные и дополнительные общеобразовательные программы; осуществляющие профессионально ориентированное обучение учащихся старшей ступени;
5) интернатные организации (школа-интернат, пришкольный интернат) - организации системы среднего образования, обеспечивающие государственные гарантии прав на образование определенных категорий граждан с предоставлением места проживания;
6) малокомплектная школа (сельская школа) - общеобразовательная школа с малым контингентом учащихся, с совмещенными класс-комплектами и со специфической формой организации учебных занятий;
7) мини-центр (группа кратковременного пребывания) - форма дошкольного воспитания небольших групп детей, организуемая при школах, дошкольных организациях, комплексах «школа - детский сад», всех форм собственности;
8) предшкольные классы - классы для детей пяти, шести лет в общеобразовательных школах, в которых проводится одногодичная обязательная бесплатная предшкольная подготовка;
9) наполняемость классов - это количество учащихся в классе относительно к площади помещения учебного класса;
10) учебная нагрузка - суммарная нормируемая занятость учащихся и воспитанников в учебно-воспитательном процессе для каждой возрастной группы, которая измеряется в академических часах;
11) учебное пособие - литература для учащихся и воспитанников, в которой излагается материал по определенной дисциплине соответствующей учебной программе;
12) режим дня - установленный распорядок дня учащихся;
13) нормативные документы - стандарты, санитарные, ветеринарно- санитарные и фитосанитарные правила и нормы;
14) рекреация - помещение для отдыха и восстановление сил учащихся во время перемены и в свободное от занятий время;
15) коррекция - комплекс оздоровительных мероприятий, направленных на улучшение состояния здоровья учащихся;
16) инсоляция - нормируемый показатель солнечной радиации для гигиенической оценки помещения;
17) коэффициент естественного освещения (далее - КЕО) - нормируемый показатель естественного освещения помещения;
18) климатическая зона - территория, выделяемая по климатическим признакам (температура, влажность);
19) относительная влажность - отношение упругости водяного пара, содержащегося в воздухе, к упругости насыщенного пара при той же температуре, выражается в процентах;
20) рециркуляция - многократное, полное или частичное возвращение потока воздуха с целью регулирования температуры, влажности и чистоты воздуха закрытых помещений;
21) санитарно-защитная зона - это территория, предназначенная для уменьшения отрицательного влияния промышленных и транспортных объектов на окружающее население в отношении не только загрязнения воздуха, но и других факторов (шум, движение, загрязнение почвы, воды);
22) люфт-клозет - неканализованный туалет, расположенный внутри здания, имеющий специальное сооружение в виде тамбура и систему приточно-вытяжной вентиляции;
23) септик - сооружение для очистки небольших количеств бытовых сточных вод. Представляют собой подземный отстойник горизонтального типа, состоящий из одного или нескольких камер, через которые протекает сточная жидкость;
24) дезинфицирующие средства - химические вещества, применяемые для уничтожения возбудителей инфекционных заболеваний на объектах окружающей среды.
2. Cанитарно-эпидемиологические требования к размещению общеобразовательных, интернатных организаций
5. Здания общеобразовательных и интернатных организаций должны размещаться на самостоятельных земельных участках, требования к выбору которых следует принимать в соответствии со строительными нормами и правилами (далее - СНиП).
При размещении сельской школы в приспособленном здании набор помещений, их площади определяются по согласованию с государственным органом в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения на соответствующей территории исходя из вида общеобразовательной организации, числа и возраста учащихся, количества классов, в соответствии с требованиями настоящих санитарных правил.
6. Расстояния от школьного и интернатного зданий до различных видов сооружений (жилых и производственных) должны приниматься в соответствии с требованиями действующих СНиП.
7. Радиус обслуживания от дома до общеобразовательных организаций, расположенных во второй и третьей климатических зонах, должен составлять не более 0,5 километра (далее - км) пешеходной доступности, в первой климатической зоне для учащихся и воспитанников предшкольного, младшего и среднего школьного возраста - 0,3 км, для старших школьников - 0,4 км:
1) допускается размещение общеобразовательных организаций на расстоянии транспортной доступности: для учащихся и воспитанников предшкольных и младших классов - 15 минут (в одну сторону), для учащихся средних и старших классов - 30 минут. В сельской местности размещение общеобразовательных организаций должно предусматривать для учащихся и воспитанников предшкольных и младших классов радиус доступности не более 2 км пешком и не более 15 минут (в одну сторону) при транспортном обслуживании. Для учащихся средних и старших классов радиус пешеходной доступности не должен превышать 3 км, а при транспортном обслуживании - не более 30 минут;
2) предельный радиус обслуживания учащихся средних и старших классов не должен превышать 15 км. Для учащихся, проживающих на расстоянии свыше 15 км, а также при транспортной недоступности должен предусматриваться пришкольный интернат;
3) транспортному обслуживанию подлежат учащиеся, проживающие на расстоянии от школы более 3 км. Подвоз сельских школьников осуществляется специальным школьным транспортом. Расстояние от дома до места сбора должен быть не более 500 метров (далее - м).
8. Предшкольные классы, и группы кратковременного пребывания (далее - мини-центры) размещаются в здании школ не выше второго этажа. Занятия с детьми проводятся в выделенных для этой цели свободных помещениях (класс, групповая).
3. Санитарно-эпидемиологические требования к земельному участку
9. Общеобразовательные и интернатные организации должны иметь самостоятельный земельный участок с расстоянием от здания организации до красной линии не менее 25 м, в сельских населенных пунктах не менее 10 м. На территории общеобразовательных, интернатных организаций не допускается размещение объектов, функционально с ними не связанных, в соответствии с Запрещается размещать школьные участки на территории санитарно- защитных зон промышленных объектов.
10. Площадь земельных участков, уровень благоустройства, озеленение, освещение зависят от проектной вместимости общеобразовательных и интернатных организаций и принимаются в соответствии с требованиями действующих СНиП.
11. Территория участка должна иметь ограждение высотой 1,5 м. Участок должен быть озеленен из расчета не менее 50 процентов (далее - %) площади его территории. При озеленении запрещается посадка деревьев и кустарников с ядовитыми плодами, а также дающих при цветении опушенные семена.
12. На территории общеобразовательных и интернатных организаций должны быть выделены следующие зоны:
1) учебная зона - должна составлять не более 25% площади участка. В городских школах она может быть сокращена, за счет строительства на участке теплиц и оранжерей, органически связанных с комплексом кабинетов биологии и химии;
2) физкультурно-спортивная зона - должна размещаться на расстоянии не менее 25 метров от здания общеобразовательных и интернатных организаций, за полосой зеленых насаждений. Не допускается располагать ее со стороны окон учебных помещений. Оборудование спортивной зоны должно обеспечивать требование учебных программ по физическому воспитанию, проведению секционно-спортивных занятий и оздоровительных мероприятий. Спортивно- игровые площадки должны иметь ровное, твердое покрытие, футбольное поле - травяной покров;
3) зона отдыха - должна быть озеленена и размещена, в отдалении от спортивной, хозяйственной зон и иметь площадки для подвижных игр и тихого отдыха, для каждой ступени школьного обучения;
4) хозяйственная зона - должна быть ограждена зелеными насаждениями, иметь функциональную связь с производственными помещениями пищеблока, самостоятельные подъездные пути и располагаться на расстоянии от здания школы и интерната не менее 35 м. Хозяйственная зона должна размещаться со стороны входа в производственные помещения пищеблока и иметь отдельный въезд с улицы. В зависимости от местных условий в хозяйственной зоне допускается размещать сарай, овощехранилище, учебный гараж, навесы для инвентаря и оборудования. Состав и площади хозяйственных помещений определяются в соответствии с требованиями действующих СНиП. Незастроенная территория хозяйственного двора должна иметь жесткое покрытие.
13. На территории участка должен быть предусмотрен отвод дождевых и талых вод.
Земельные участки должны иметь расстояние до гаражей и открытых стоянок с числом автомобилей:
до 10 и менее - 15 м;
более 10 до 100 машин - 25 м;
выше 100 машин - 50 м.
14. Школы-интернаты должны размещаться в одном или нескольких отдельно стоящих зданиях, соединенных между собой теплыми переходами. В четвертой климатической зоне устройство переходов необязательно. Этажность зданий определяется в установленном порядке согласно требованиям
15. При отсутствии централизованных систем водоснабжения, канализации, отопления на территории хозяйственной зоны должны предусматриваться котельная, насосная с водонапорным баком и септик, устройство которых определяется требованиями действующих СНиП.
Подходы к зданию школы не менее, чем за 100 м, въезды и входы на участок, проезды, дорожка к хозяйственным постройкам, к площадкам для мусоросборников, а в сельских школах без канализации к дворовым уборным должны покрываться асфальтом, бетоном и другим твердым покрытием.
Мусоросборники устанавливаются на бетонированной площадке на расстоянии 25 м от зданий.
16. Наружная осветительная арматура здания должна обеспечивать равномерный рассеянный свет на территории общеобразовательных и интернатных организаций.
4. Санитарно-эпидемиологические требования к зданию общеобразовательных и интернатных организаций
17. Количество детей в общеобразовательных и интернатных организациях не должно превышать ее проектную вместимость. Наполняемость классов каждого вида организаций определяется согласно требованиям действующих нормативных документов.
Количество детей в одной группе мини-центра (группы кратковременного пребывания) должно быть не более 25.
18. При размещении общеобразовательных и интернатных организаций в приспособленном здании набор помещений, их площади определяются в соответствии с требованиями действующих нормативных документов.
19. Гардеробы должны быть размещены на первом этаже с обязательным оборудованием вешалок для одежды, ячеек для обуви для каждого класса.
Запрещается устраивать гардеробы в учебных помещениях и рекреациях.
20. Учащиеся и воспитанники предшкольных и младших классов должны обучаться в закрепленных за каждым классом учебных помещениях, выделенных в отдельный блок.
21. Обучение учащихся средних и старших классов должно осуществляться по классно-кабинетной системе. Количество кабинетов для основных дисциплин принимается от количества старших классов. Необходимо создавать специализированные секции, объединяющие кабинеты для дисциплин естественно-математического и гуманитарного циклов.
В сельской школе, при малой наполняемости классов, допускается использование учебных кабинетов по двум дисциплинам. Наиболее благоприятным является следующее сочетание предметов: химия - биология, математика - черчение, черчение - рисование, история - география, литература - иностранный язык.
Учебные классы не должны находиться вблизи помещений, являющихся источниками шума и запахов (мастерских, спортивных и актовых залов, пищеблока).
22. В учебных помещениях должны быть определены: рабочие зоны для учителя и учащихся, дополнительное пространство для размещения учебно- наглядных пособий и технических средств обучения.
23. В помещениях предшкольных классов, мини-центров должна быть создана развивающая предметно-пространственная среда с наличием игрушек, пособий, дошкольной учебно-игровой мебели, материалов для занятий и игр детей с учетом требований общеобязательных стандартов дошкольного воспитания и обучения.
24. Площадь кабинетов в общеобразовательных организациях и мини- центрах должна приниматься из расчета 2,5 квадратных метра (далее - м ) на одного учащегося или воспитанника согласно требованиям действующих СНиП.
25. Площадь и использование компьютерных кабинетов должны соответствовать требованиям действующих строительных и санитарных норм и правил. Для углубленного изучения отдельных предметов и проведения практических занятий следует деление классов на 2 - 4 подгруппы.
26. Спальные комнаты в интернатах должны проектироваться вместимостью 4 - 6 мест для учащихся 1 - 4 классов и 2 - 4 места для учащихся 5 - 11 классов. Площади игровых в школах-интернатах должны приниматься из расчета 2 м на одного учащегося, площади спальных комнат в школах- интернатах и в интернатах при школах должны приниматься из расчета 4 м на одно спальное место, с учетом требований действующих СНиП.
27. Спортивный зал следует размещать на первом этаже, набор помещений и площадь спортивного зала должны соответствовать требованиям действующих СНиП.
28. Размеры актового зала определяются числом посадочных мест из расчета 0,65 м на одно место и 60 % от общего количества учащихся. При актовом зале должны быть предусмотрены вспомогательные помещения в соответствии с требованиями действующих СНиП.
29. Допускается использовать помещение библиотеки для справочно- информационного центра, оснащенного всеми видами технических средств обучения.
Площадь библиотеки необходимо принимать из расчета не менее 0,6 м на одного ученика.
30. Набор помещений медицинского пункта организаций должен соответствовать требованиям действующих СНиП и включать следующие кабинеты: врача-педиатра, зубного врача, процедурный, прививочный (в случае, если в школе проводятся профилактические прививки), психолога. При медицинском пункте должен быть самостоятельный санитарный узел.
При отсутствии полного набора помещений медицинского пункта оборудуется комната площадью не менее 12 м . Оснащение и оборудование, ведение перечня медицинской документации медицинских кабинетов согласовывается государственным органом в сфере санитарно- эпидемиологического благополучия населения на соответствующей территории в соответствии с требованиями настоящих санитарных правил.
В медицинском кабинете приспособленной сельской школы при отсутствии централизованной системы водоснабжения (насосной с водонапорным баком)
устанавливается наливной умывальник.
Медицинский пункт интернатных организаций, должен включать также 2-4 палаты, двух инфекционных палат со шлюзом, буфета-раздаточной с мойкой для посуды и санитарного блока с ванной комнатой.
31. На каждом этаже учебного корпуса должны размещаться санитарные узлы для мальчиков и девочек типа отдельных кабин, оборудованные дверями без запоров. Количество санитарных приборов должно быть из расчета один унитаз и один умывальник на 30 девочек; один унитаз, 0,5 лоткового писсуара и один умывальник на 30 мальчиков. Для педагогического персонала должен быть выделен отдельный санитарный узел.
Для девочек средних и старших классов должны быть организованы комнаты личной гигиены из расчета одна кабина на 70 человек.
32. На каждом этаже должны быть предусмотрены помещения, оборудованные поддонами и подводкой к ним холодной и горячей воды, для хранения и обработки уборочного инвентаря, приготовления дезинфекционных растворов.
33. В помещениях предшкольных, начальных классов, мини-центрах, лабораториях, учебных кабинетах, мастерских, помещениях медицинского назначения, учительской, комнате технического персонала обязательно устанавливаются умывальники в соответствии с требованиями действующих
34. Запрещается использовать помещения школ и интернатов в целях, не связанных с учебно-воспитательным процессом.
35. Полы общеобразовательных и интернатных организаций должны быть без щелей и иметь покрытие дощатое, паркетное или линолеум на утепленной основе. Полы туалетных и умывальных комнат должны выстилаться керамической или мозаичной шлифованной плиткой. Запрещается использовать цемент в виде покрытия полов, полированный мрамор и материалы со скользкой поверхностью.
36. При выборе полимерных материалов для отделки полов и стен помещений следует руководствоваться перечнем полимерных материалов и изделий, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
5. Санитарно-эпидемиологические требования к организации питания в общеобразовательных, интернатных организациях
37. Устройство, оборудование, содержание пищеблока должны соответствовать требованиям действующих нормативных документов. При пребывании детей в предшкольных классах, мини-центрах более четырех часов должно быть организовано их питание.
При отсутствии в сельской школе столовой используется сокращенный набор помещений с выделением зон для подготовки сырья, приготовления пищи и раздачи готовой продукции. Кухня оборудуется в помещении площадью не менее 9,0 м .
Размещение технологического, холодильного и моечного оборудования осуществляется с учетом поточности приготовления пищи.
38. В организациях должно быть организовано горячее питание: в общеобразовательных школах - двухразовое для детей групп продленного дня и горячие завтраки для остальных детей. В школах-интернатах должно быть организовано четырехразовое питание в соответствии с нормами питания на одного ребенка, утвержденными постановлением Правительства от 17 мая 2000 года N 738 "О размерах и источниках социальной помощи нуждающимся гражданам в период получения ими образования" в приложениях 4, 5, 7 и согласно приложению 1 к настоящим санитарным правилам:
1) разрешается производить замену отдельных продуктов питания в соответствии с таблицей замены продуктов по основным пищевым веществам, согласно приложению 2 к настоящим санитарным правилам;
2) запрещается приготовление и употребление для питания детей:
непастеризованного молока, творога и сметаны без тепловой обработки;
простокваши собственного приготовления; макарон с мясным фаршем, блинчиков с мясом, студней, окрошки, паштетов, заливных блюд; морсов и напитков собственного приготовления, кремовых изделий, жареных во фритюре пирожков и пончиков, консервов и компотов домашнего приготовления, яйца всмятку, яичница - глазунья, салаты с майонезом, газированные и безалкогольные энергетические напитки, (за исключением минеральных и питьевых вод), чипсы, сухарики, гамбургеры, хот-доги;
3) ввозимые продукты питания (сырье и полуфабрикаты) должны иметь сертификаты качества. Не допускаются к приему пищевые продукты без сопроводительных документов, с истекшим сроком хранения и признаками порчи;
4) для перевозки продовольственного сырья и пищевых продуктов должны использоваться транспортные средства, специально предназначенные или оборудованные для таких целей и имеющие оформленные в установленном порядке санитарные паспорта;
5) водитель и экспедитор должны проходить предварительный и периодический медицинский осмотр в установленном законодательством порядке;
6) условия хранения и сроки реализации скоропортящихся пищевых продуктов выполняются в соответствии с требованиями санитарных правил и норм, утвержденных приказом Главного государственного санитарного врача Республики Казахстан от 1 августа 2002 года N 32, зарегистрированных в Министерстве юстиции от 30 сентября 2002 года за N 1989 "Об утверждении санитарных правил и норм "Санитарно-гигиенические требования к условиям хранения и срокам реализации скоропортящихся пищевых продуктов";
7) меню-раскладка, объемы готовых блюд определяются с учетом возрастных особенностей детей, сезона года и климатогеографической зоны. Для летнего периода калорийность суточного рациона увеличивается на 10%. В основу меню должны быть взяты действующие нормы питания согласно приложению 1 к санитарным правилам;
8) объемы выходов готовых блюд должны составлять:
для детей 6 - 10 лет первые блюда - 250 грамм, вторые блюда - 150 грамм гарнир, 50 грамм мясо, рыба, птица, третье блюда - 180 - 200 грамм;
для детей от 11 до 17 лет объем первых блюд - 400 грамм, 100 грамм салата, второго блюда - 250 грамм, в том числе мясо, рыба, птица 70 - 100 грамм, третьего блюда - 200 грамм;
9) питание учащихся должно осуществляться на основании двух недельного меню и ассортиментного перечня буфетной продукции, согласованных с государственным органом санитарно-эпидемиологической службы. Не допускается повторение блюд в течение 2 дней подряд.
Не допускается реализация жевательных резинок.
39. Питание организуется в столовой, работающей на сырье или на полуфабрикатах и в буфете. Столовые должны предусматриваться в школах с числом учащихся более 100 человек. Столовая, работающая на сырье, буфет должны иметь набор оборудования и помещений в соответствии с требованиями Холодильное оборудование должно быть укомплектовано поверенными в установленном законодательством порядке, контрольными термометрами с регистрацией температуры 1 раз в день в специальном журнале.
40. При столовых должны быть установлены умывальники из расчета один кран на 20 посадочных мест в соответствии с требованиями действующих СНиП.
41. В малокомплектных школах (сельских школах) (до 50 учеников) при отсутствии столовой необходимо выделять помещения для приема пищи с набором оборудования в соответствии с требованиями действующих
42. Работники пищеблока должны обеспечиваться специальной одеждой (далее - спецодежда) и необходимыми условиями для соблюдения правил личной гигиены.
Работники пищеблока должны строго выполнять следующие правила личной гигиены:
1) перед заступлением на работу верхнюю одежду убирать в шкаф, тщательно мыть руки горячей водой с мылом и щеткой;
2) в столовой работать только в чистой спецодежде, неукоснительно соблюдая правила ее ношения;
3) при выходе из столовой, при посещении туалета снимать спецодежду, по возвращении в столовую тщательно мыть руки горячей водой с мылом и щеткой, после чего надевать спецодежду;
4) работники пищеблока должны обеспечиваться не менее чем тремя комплектами специальной одежды. При обработке сырых продуктов и мытья посуды должны использоваться клеенчатые фартуки.
6. Санитарно-эпидемиологические требования к оборудованию помещений
43. В зависимости от назначения учебных помещений должны применяться учебная мебель в соответствии с требованиями действующих нормативных документов. Расстановка столов должна быть в три, два или один ряд, согласно приложению 3 к настоящим санитарным правилам.
44. Каждый учащийся обеспечивается рабочим местом за партой или столом в соответствии с его ростом и состоянием зрения и слуха. Для подбора мебели соответственно росту учащихся производится ее маркировка. Запрещается использовать вместо стульев табуретки или скамейки.
Парты, независимо от их номера, для детей с нарушением слуха и зрения, устанавливаются в первом ряду. Для учеников с пониженной остротой зрения парты должны размещаться в первом ряду от окна. Детей часто болеющих острыми респираторными заболеваниями, ангинами, простудными заболеваниями, следует рассаживать дальше от наружной стены.
45. При оборудовании учебных помещений должны соблюдаться следующие размеры:
1) между рядами двухместных столов - не менее 60 сантиметров (далее - см);
2) между рядом столов, наружной и внутренней продольными стенами - не менее 50 см;
3) от последних столов до стены (перегородки): противоположенной классной доске - не менее 70 см, от задней стены, являющейся наружной, не менее 100 см;
4) от демонстрационного стола до учебной доски - не менее 100 см;
5) от первой парты до учебной доски - 2,4 - 2,7 м;
6) наибольшая удаленность последнего места учащегося от учебной доски - 8,6 м;
7) высота нижнего края учебной доски над полом - 80 - 90 см;
8) угол видимости доски должен быть не менее 35 градусов для учащихся среднего и старшего звена школы и не менее 45 градусов для школьников 6 - 7 лет.
46. Кабинеты физики и химии должны быть оборудованы:
1) специальными демонстрационными столами для технических средств обучения, установленных на подиуме;
2) двухместными ученическими лабораторными столами (с надстройкой и без нее) с подводкой воды, электроэнергии, сжатого воздуха;
3) лаборатория химии должна быть оборудована вытяжными шкафами, расположенными у наружной стены возле стола преподавателя согласно требованиям действующих СНиП.
47. Кабинеты иностранного языка должны иметь следующее оборудование:
стол преподавателя с пультом управления и тумбой для проекционных аппаратов;
подставку под магнитофон и проигрыватель; секционные шкафы для хранения
48. Мебель в спальных помещениях должна соответствовать возрастным особенностям детей. При расстановке кроватей необходимо соблюдать следующие расстояния: между длинными сторонами кроватей - 50 см, изголовьями - 20 см, проходы между отдельными рядами кроватей - 100 см, кроватью и наружной стеной - 60 см.
49. При ремонте мебели должны сохраняться размеры столов и парт и применяться отделочные материалы и краски, разрешенные к применению в Республике Казахстан.
50. В помещениях предшкольных, начальных классов, лабораторий, учебных кабинетов, мини-центров, мастерских, медицинского обеспечения, учительской, комнате технического персонала и в спальном корпусе устанавливаются:
1) умывальные раковины - на высоте 0,6 - 0,7 м от пола в зависимости от возраста учащихся; краны на высоте 0,2 - 0,25 м над верхним краем раковины.
Расстояние между кранами должно быть не менее 0,5 м - для младших школьников и 0,8 м - для старших. Ножные ванны должны иметь высоту краев не менее 30 см от пола и деревянные подставки для опоры ног. Проход между двумя рядами умывальников должен быть не менее 1,6 м;
2) при каждой учебной и спальной секции или учебно-жилых блоках предусматриваются водоразборные краны с подводкой к ним горячей воды и встроенные шкафы для уборочного инвентаря;
3) при отсутствии в школе-интернате водопровода оборудуются наливные умывальники.
51. В уборных для девочек старших классов кабины должны иметь двери. В секциях предшкольных, 1 - 4 классов, уборные оборудуются детскими унитазами.
Комнаты личной гигиены девочек оборудуются восходящим душем, умывальником, тумбочкой и вешалками. Количество санитарных приборов в помещениях школы-интерната на одного учащегося следует принимать согласно требованиям действующих СНиП, приложения 4 к настоящим санитарным правилам.
52. Во всех умывальных комнатах на высоте 0,5 - 0,6 м от пола следует иметь по одному водоразборному крану для наполнения ведер во время уборки помещений воспитанниками, под краном должен быть трап для стока воды в канализацию. Бортики вокруг трапа, высотой 0,05 - 0,07 м не должны затруднять подъем и перенос ведра с водой при самообслуживании. В каждой умывальной комнате должен быть встроенный шкаф для хранения уборочного инвентаря.
7. Санитарно-эпидемиологические требования к воздушно-тепловому режиму
53. Отопление, вентиляцию, кондиционирование воздуха в общеобразовательных и интернатных организациях следует предусматривать в соответствии с требованиями действующих нормативных документов.
54. Отдельные системы вытяжной вентиляции следует предусматривать для следующих помещений (групп помещений): классных комнат и учебных кабинетов, лабораторий, актовых залов, бассейнов, тиров, столовой, медпункта, киноаппаратной, санитарных узлов, помещений для обработки и хранения уборочного инвентаря.
Воздухообмен в школьных столовых должен рассчитываться на поглощение избытка тепла, выделяемых технологическим оборудованием кухни.
Запрещается применение асбестоцементных воздухопроводов.
55. Печное отопление допускается только в одноэтажных малокомплектных сельских школах и в интернатных организациях вместимостью не более 200 человек. Топка должна производиться в изолированном помещении с отдельным входом. Запрещается устанавливать железные печи.
Во избежание загрязнения воздуха помещений окисью углерода печные трубы закрываются после полного сгорания топлива и не позднее, чем за 2 часа до прихода учащихся.
56. Площадь фрамуг и форточек в учебных помещениях должна иметь соотношение одного к пятидесяти площади пола. Фрамуги и форточки должны использоваться по назначению в любое время года.
57. Учебные помещения должны проветриваться во время перемен, а рекреационные - во время уроков. До начала занятий и после их окончания необходимо осуществлять сквозное проветривание учебных помещений.
Длительность сквозного проветривания определяется погодными условиями. В теплые дни целесообразно проводить занятия при открытых фрамугах и форточках.
В предшкольных классах, мини-центрах сквозное или угловое о проветривание проводится в отсутствие детей и должно заканчиваться за 30 мин до прихода детей. В холодное время года при проветривании помещения температура не должна понижаться менее чем 16 С.
58. Температура воздуха в зависимости от климатических условий должна составлять:
1) в спальных помещениях, учебных кабинетах, лабораториях, библиотеке, в актовом зале, в компьютерных классах плюс 18-22 С;
2) в учебных мастерских, в спортзале и комнатах для проведения секционных занятий, в рекреациях, в вестибюле и гардеробе плюс 15-17 С;
3) раздевалке спортивного зала плюс 19-23 С;
4) в кабинетах врачей плюс 21-23 С.
59. Уроки физкультуры следует проводить в проветриваемых залах. Во время занятий необходимо открывать окна с подветренной стороны при температуре наружного воздуха выше плюс 5 С и слабом ветре. При низкой температуре и большой скорости движения воздуха занятия в зале должны проводиться при открытых фрамугах, сквозное проветривание проводится во время перемен при отсутствии учащихся.
60. Школьные учебно-производственные мастерские, где работа на станках и механизмах связана с выделением большого количества тепла и пыли, должны быть оборудованы механической вытяжной вентиляцией. Кратность воздухообмена должна составлять не менее 20 м в час на одного ребенка. Станки и механизмы должны отвечать требованиям санитарных норм и иметь соответствующие защитные приспособления.
В уборных, помещениях кухни, душевых и мастерских должна быть оборудована вытяжная вентиляция.
Вытяжные вентиляционные решетки следует ежемесячно очищать от пыли.
8. Санитарно-эпидемиологические требования к естественному и искусственному освещению
61. Учебные помещения школ и интернатов должны иметь естественное освещение. Без естественного освещения допускается проектировать: снарядные, кладовые и складские помещения (кроме помещений для хранения легковоспламеняющихся жидкостей), радиоузлы, кино-фотолаборатории, книгохранилища, бойлерные, насосные водопроводы и канализации, камеры вентиляционные и кондиционирования воздуха, в соответствии с требованиями
62. В учебных помещениях должно быть боковое левостороннее освещение.
При двустороннем освещении, при глубине учебных помещений более 6 м, обязательно устройство правостороннего подсвета, высота которого должна быть не менее 2,2 м от потолка. При этом недопустимо направление основного светового потока спереди и сзади от учащихся.
Помещение для мини-центров должно иметь естественное освещение и КЕО не должен быть менее 1,5%.
63. В учебно-производственных мастерских, актовых и спортивных залах также может применяться двустороннее естественное боковое освещение и комбинированное (верхнее и боковое).
64. Ориентация окон учебных помещений должна быть на южные, юго- восточные и восточные стороны горизонта. На север могут быть ориентированы окна кабинетов черчения, рисования, а также помещения кухни, ориентация кабинета вычислительной техники - на север, северо-восток, в соответствии с требованиями действующих СНиП, согласно приложению 5 к настоящим санитарным правилам.
65. Световые проемы учебных помещений должны быть оборудованы:
регулируемыми солнцезащитными устройствами типа жалюзи, тканевыми шторами светлых тонов, сочетающихся с цветом стен, мебели. Запрещается применять шторы из поливинилхлоридной пленки.
66. Для отделки учебных и жилых помещений должны использоваться отделочные материалы, качество и область применения которых подтверждены сертификатами. Для стен учебных помещений должны использоваться краски светлых тонов - желтого, бежевого, розового, зеленого, голубого; для мебели - цвета натурального дерева или светло-зеленый; для классных досок - темно- зеленый, темно-коричневый; для дверей, оконных рам - белый.
67. Для максимального использования дневного света и равномерного освещения учебных помещений необходимо сажать деревья не ближе 15 м, кустарник - не ближе 5 м от здания; не допускается закрашивать оконные стекла, расставлять на подоконниках цветы. Их следует размещать в переносных цветочницах высотой 65 - 70 см от пола или подвесных кашпо в простенках окон, очистку и мытье стекол проводить не менее двух раз в год (осенью и весной).
68. В учебных и жилых помещениях должны быть обеспечены нормируемые уровни освещенности и показатели качества освещения в соответствии с требованиями действующих нормативных документов.
69. В учебных помещениях должны применяться лампы накаливания или люминесцентное освещение. Запрещается использовать в одном помещении люминесцентные лампы и лампы накаливания. Использование новых типов ламп светильников допускается на основании санитарно-эпидемиологического заключения государственных органов санитарно-эпидемиологической службы.
70. Светильники с люминесцентными лампами должны располагаться параллельно светонесущей стене на расстоянии 1,2 м от наружной стены и 1,5 м от внутренней. Классная доска должна освещаться двумя установленными параллельно ей светильниками, которые размещаются выше верхнего края доски на 0,3 м и на 0,6 м в сторону класса перед доской.
71. Освещенность, согласно требованиям действующих СНиП должна составлять: в классах, кабинетах и лабораториях на рабочих столах - 300 люкс, на классной доске и в кабинетах черчения - 500 люкс, в компьютерных классах - 300
- 500 люкс, в актовых и спортивных залах (на полу) - 200 люкс, в рекреациях (на полу) - 150 люкс. Штепсельные розетки и выключатели должны устанавливаться на высоте 1,8 м от пола.
72. Чистку осветительной арматуры светильников необходимо проводить не реже двух раз в год и своевременно заменять перегоревшие лампы. Запрещается привлекать к этой работе учащихся. Неисправные, перегоревшие люминесцентные лампы должны собираться и вывозиться из здания школы в организации, занимающиеся хранением и утилизацией ртутьсодержащих люминесцентных ламп.
Временное хранение их в помещениях общеобразовательных организаций разрешается на основании санитарно-эпидемиологического заключения государственных органов санитарно-эпидемиологической службы.
Хранение должно осуществляться в небьющейся таре, в отдельном помещении, расположенном в подвалах или цокольных этажах общеобразовательных и интернатных организаций. Помещение должно закрываться на ключ.
За хранением отработанных люминесцентных ламп должно быть закреплено ответственное лицо.
Категорически запрещается выброс отработанных люминесцентных ламп в мусорные контейнера.
9. Санитарно-эпидемиологические требования к водоснабжению и канализации
73. Здания общеобразовательных и интернатных организаций должны оборудоваться системами хозяйственно-питьевого, противопожарного и горячего водоснабжения, канализацией в соответствии с требованиями действующих
74. В случаях отсутствия в населенном пункте канализации и водопровода, водоснабжение и способ удаления сточных вод, в каждом конкретном случае, осуществляется на основании санитарно-эпидемиологического заключения государственных органов санитарно-эпидемиологической службы.
При отсутствии централизованного (децентрализованного) водоснабжения в сельских школах организовывается подвоз привозной питьевой воды специальным автотранспортом.
75. Общеобразовательные и интернатные организации должны быть обеспечены доброкачественной питьевой водой в соответствии с требованиями действующих нормативных документов.
76. В не канализованных районах общеобразовательные и интернатные организации должны оборудоваться внутренней канализацией и устройством местных очистных сооружений. Допускается оборудовать малокомплектные сельские организации вместимостью до 50 мест люфт-клозетами или водонепроницаемыми выгребами (с организацией вывоза стоков).
Запрещается выливать в выгреб воду из под умывальников и после уборки.
10. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям учебно- воспитательного процесса
77. В общеобразовательной организации количество часов в неделю не должно превышать нормативной нагрузки. Часы факультативных, групповых, индивидуальных занятий должны входить в объем предельно допустимой нагрузки учащихся согласно таблице 1, приложения 6 к настоящим санитарным
78. Занятия по выбору и факультативные занятия проводятся с учетом склонностей и желания детей (начиная с первого класса) и проводятся по основному расписанию уроков, а факультативные - в дни с наименьшим количеством уроков обязательных занятий.
79. Не допускается вводить пятидневную учебную неделю для учащихся 1 - 11 классов всех видов общеобразовательных организаций с углубленным изучением отдельных предметов.
80. Продолжительность урока в школах не должна превышать 45 минут. В первых классах должен применятся "ступенчатый" режим учебных занятий с постепенным наращиванием учебной нагрузки. В сентябре планируется три урока 35-минутной продолжительности; со второй четверти - 4 урока по 35 минут каждый; со второго полугодия уроки - по 45 минут. Спаренные уроки не допускаются, за исключением уроков трудового обучения. Для учащихся первых классов в течение года устанавливаются дополнительные недельные каникулы.
81. Прием детей в первые классы осуществляется на основании заключения врачебно-педагогической комиссии о готовности ребенка к обучению.
82. Учебные занятия в школах должны начинаться не ранее 8 часов утра. В общеобразовательных организациях, работающих в несколько смен, учащиеся начальной школы, пятых, выпускных и классов углубленного обучения должны обучаться в первую смену.
В сельских школах, работающих в две и более смен, учебный процесс учащихся пятых и выпускных классов, а также классов углубленного обучения организовывается во вторую смену.
83. Занятия по развитию коррекции осанки должны входить в объем максимально допустимой недельной нагрузки, установленной для учащихся каждого возраста. В учебные планы для младших школьников необходимо включать предметы двигательно-активного характера (хореография, ритмика, современные и бальные танцы, обучение традиционным и спортивным национальным играм).
84. Независимо от продолжительности учебной недели дневная учебная нагрузка учащихся должна составлять не более пяти уроков в начальной школе и не более шести уроков в основной школе. Для сохранения оптимального уровня работоспособности в течение недели учащиеся должны иметь облегченный учебный день в середине недели (среда).
85. В малокомплектных школах формирование классов определяется условиями конкретной школы и зависит от числа учащихся и учителей. При объединении двух классов число учащихся в классе-комплекте должно составлять не более 25, а при объединении третьих и четвертых классов - не более 15 детей.
Оптимальным является объединение в один комплект учащихся первых и третьих классов, вторых и третьих классов, вторых и четвертых классов.
86. Для предупреждения утомления учащихся в малокомплектных школах необходимо сокращать продолжительность совмещенных (особенно 4-х и 5-х)
уроков на 5-10 минут (кроме урока физкультуры).
87. При необходимости объединения в один комплект учащихся 1-4 классов применяется скользящий график занятий с выделением не совмещенных уроков для каждого класса.
88. Разрешается применять в обучении компьютерные технологии со второго класса. Длительность работы на компьютере на уроках письма во втором классе должна быть не более 20 минут, в третьем классе - не более 26 минут; на уроках математики во втором классе - не более 15 минут, в третьем - не более 20 минут. На уроках чтения использование звуковых технических средств допустимо только в качестве наглядных звуковых пособий.
89. При использовании аудиовизуальных технических средств обучения, длительность их непрерывного применения в учебном процессе, устанавливается в зависимости от класса и применяемого типа технического средства. Количество уроков с применением технических средств обучения в течение недели не должно превышать для учащихся младших классов 3-4, старших классов 4-6.
90. Длительность занятий непосредственно с компьютером и проведение профилактических мероприятий регламентируются действующими нормативными правовыми актами, а длительность просмотра диафильмов, кинофильмов, телепередач во время учебных занятий, согласно таблице 2 приложения 6 к настоящим санитарным правилам.
91. Школьное расписание уроков должно составляться отдельно для обязательных и факультативных занятий. Факультативные занятия следует планировать на дни с наименьшим количеством обязательных уроков. Между началом факультативных и последним уроком обязательных занятий устраивается перерыв продолжительностью 45 минут.
92. Проведение сдвоенных уроков в начальной школе запрещается. Для учащихся 5-9 классов сдвоенные уроки допускаются для проведения лабораторных, контрольных работ, уроков труда, физкультуры целевого назначения (лыжи, плавание).
93. Сдвоенные уроки по основным и профильным предметам для учащихся 5-9 классов допускается при условии их проведения следом за уроком физкультуры или динамической паузой продолжительностью не менее 30 минут.
В 10-11 классах допускается проведение сдвоенных уроков по основным и профильным предметам.
В сельских школах, при отсутствии собственного спортивного зала занятия по физическому воспитанию организовываются в игровой комнате, гимнастическом зале, рекреации или коридоре школы, используются спортивные сооружения, расположенные вблизи школы.
94. При составлении расписания уроков необходимо чередовать в течение дня и недели для младших школьников основные предметы с уроками музыки, изобразительного искусства, труда, физкультуры, а для учащихся среднего и старшего возраста - предметы естественно-математического и гуманитарного циклов.
95. Продолжительность перемен между уроками для учащихся всех видов общеобразовательных организаций должна быть не менее 10 минут, большой перемены (после 2 или 3 уроков) - 30 минут: вместо одной большой перемены допускается после 2 и 3 уроков устраивать две перемены по 20 минут каждая.
Перемены необходимо проводить при максимальном использовании свежего воздуха, в подвижных играх. В группах продленного дня продолжительность прогулки для младших школьников должна составлять не менее двух часов, для учащихся 5-8 классов - не менее 1,5 часов.
96. Домашние задания даются учащимся с учетом возможности их выполнения в следующих пределах: в первом классе (со второго полугодия) - до одного часа, во втором - до 1,5 часов, в 3-4-м - до двух часов, в 5-6-м - до 2,5 часов, в 7-8-м - до трех часов, в 9-11-м - до четырех часов.
97. Режим дня для детей в предшкольных классах и мини-центрах соблюдается в соответствии с приложением 7 к настоящим санитарным правилам.
98. Максимально допустимое количество занятий в мини-центрах для детей 3-5 лет не должно превышать 2-3 занятий продолжительностью не более 10-20 минут, в предшкольных классах - 4 занятий продолжительностью не более 25-30 минут. В середине занятий должна проводиться физкультурная минутка, перерывы между занятиями должны быть не менее 10 минут.
99. Занятия в предшкольных классах и мини-центрах должны проводиться с учетом специфичных для детей дошкольного возраста видов деятельности: игры, конструирования, изобразительной, музыкальной, театрализованной и другой деятельности, а также предусматривать возможность реализации индивидуального подхода к ребенку, работу с разными подгруппами детей с учетом их возрастных и психо-физических особенностей.
11. Санитарно-эпидемиологические требования к условиям медицинского обслуживания учащихся
100. Общеобразовательные и интернатные организации укомплектовываются квалифицированными кадрами медицинских работников, в соответствии с постановлением Правительства Республики Казахстан от 4 ноября 2002 года за N 1168 "Об утверждении типовых штатов работников организаций образования", которые также осуществляют медико-санитарное обеспечение детей предшкольных классов и мини-центров.
При отсутствии медицинского работника, медико-санитарное обеспечение учащихся осуществляется территориальной амбулаторно-поликлинической организацией здравоохранения.
101. В общеобразовательных и интернатных организациях проводятся углубленные профилактические медицинские осмотры, лабораторные обследования учащихся и воспитанников в порядке, установленном уполномоченным органом в области санитарно-эпидемиологического благополучия населения Республики Казахстан.
102. Все работники общеобразовательных и интернатных организаций (педагогический и обслуживающий персонал), включая работников столовых, должны проходить предварительные и периодические медицинские осмотры в порядке, установленном уполномоченным органом в области санитарно- эпидемиологического благополучия населения Республики Казахстан.
103. Не допускается прием лиц на работу в общеобразовательные и интернатные организации, включая столовые, без личной медицинской книжки, где отмечаются результаты всех медицинских осмотров и обследований, о прохождении гигиенического обучения и допуск к работе.
104. Учащиеся, педагогический и обслуживающий персонал общеобразовательных и интернатных организаций должны получать профилактические прививки в установленном порядке.
105. Прием детей в мини-центры должен осуществляться на основании выписки из истории развития ребенка, формы 112 у. Ежедневный прием проводится воспитателем. Выявленные при приеме больные дети и дети с подозрением на заболевания, не должны приниматься в группу. При отсутствии ребенка 2-х и более дней, дети должны приниматься при наличии справки врача.
106. Медицинские кабинеты общеобразовательных и интернатных организаций, оснащаются оборудованием и инструментарием, согласно приложению 8 к настоящим санитарным правилам.
Прививочный кабинет должен быть оснащен в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 20 октября 2004 года N 744 "Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Организация и проведение профилактических прививок", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под N 3208.
107. В общеобразовательных и интернатных организациях необходимо вести учетно-отчетную документацию согласно приложению 9 к настоящим
12. Санитарно-эпидемиологические требования к содержанию помещений и участка общеобразовательных и интернатных организаций
108. В общеобразовательных и интернатных организациях проводится ежедневная влажная уборка помещений с использованием моющих средств:
1) уборка классов, мастерских и учебных кабинетов проводится после окончания занятий;
2) коридоров и рекреаций - после каждой перемены;
3) игровых - в конце дня;
4) обеденного зала - после каждого приема пищи;
5) гардероба, вестибюля - после начала занятий каждой смены;
6) санитарных узлов в здании - после каждой перемены.
109. В предшкольных классах, мини-центрах ежедневно протирается мебель, радиаторы, подоконники, полы моются два раза в день. Игрушки обрабатываются, один раз в 2-3 дня, дезинфицирующими растворами, разрешенными к применению в Республике Казахстан. Мягкие игрушки дезинфицируются ежедневно в конце дня бактерицидными лампами, в течение 30 минут.
110. В спортивном зале после каждого урока должна проводиться влажная уборка и проветривание. Маты выколачиваются не реже одного раза в неделю.
Учащиеся допускаются в спортивный зал только в спортивных костюмах и обуви.
111. Места общего пользования (туалеты, буфеты, столовая и медицинский кабинет) ежедневно убирают с использованием дезинфицирующих средств.
Раковины, унитазы чистят щетками с применением чистяще-дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
При регистрации, среди учащихся случаев инфекционных и паразитарных заболеваний, проводятся противоэпидемические и дезинфекционные мероприятия в установленном порядке.
112. Мытье посуды осуществляется механическим или ручным способом.
При ручном способе мытья посуды используется трехгнездная ванна.
Освобожденная от остатков пищи столовая посуда моется щеткой в воде, имеющей температуру 50 С, с добавлением моющих средств (одна ванна). После этого посуда погружается в дезинфицирующий раствор (вторая ванна) и ополаскивается горячей проточной водой при температуре 65 С (третья ванна).
Просушивается в специальных шкафах или на решетках.
При использовании посудомоечной машины обработку посуды проводят по режиму, указанному в прилагаемой к ней инструкции.
113. Применение кухонных плит, работающих на твердом топливе, допускается в сельских малокомплектных школах-интернатах. Обеденные залы оборудуются столами (на 4-6-10 мест) и стульями или табуретами. Столы должны иметь гигиеническое покрытие из легко моющихся материалов, устойчивых к высокой температуре и дезинфицирующим средствам, ежедневно мыться горячей водой с содой и мылом, после каждого приема пищи протираться влажными чистыми тряпками.
114. Столовая посуда может быть фарфоровой, эмалированной или из нержавеющей стали. Запрещается использование алюминиевой посуды.
Применение пластмассовой посуды разрешается при наличии сертификата качества. Посуда с отбитыми краями или эмалью должна изыматься из употребления.
115. Мочалки, щетки для мытья посуды, ветошь для протирания столов после использования кипятится в течение 15 минут в воде с добавлением соды или замачивается в дезинфицирующем растворе, затем прополаскивается, сушится и хранится в специальной промаркированной таре.
116. Уборочный инвентарь (тазы, ведра, щетки, тряпки) должен:
1) быть промаркирован, закреплен за отдельным помещением (спальня, кухня, столовая, изолятор, санитарный узел);
2) храниться в специально выделенных для этого местах;
3) иметь сигнальную окраску (красную, оранжевую) для санитарных узлов и храниться отдельно;
4) после использования промываться горячей водой, с использованием моющих и дезинфицирующих средств, разрешенных к применению в Республике Казахстан.
117. В помещении пищеблока (кухни, кладовые) должны соблюдаться правила хранения продуктов и пищевых отходов, проводиться дезинсекционные и дератизационные мероприятия в установленном порядке.
118. На территории участка должна проводиться ежедневная уборка. Мусор должен собираться в металлические мусоросборники с плотно закрывающимися крышками. Очистку мусоросборников производят при их заполнении на 2/3 объема.
13. Санитарно-эпидемиологические требования к режиму дня учащихся интернатных организаций
119. Режим дня должен строиться на основе физиолого-гигиенических требований, с учетом особенностей учебно-воспитательной и оздоровительной работы организации.
120. Режим дня должен предусматривать учебные и вне учебные занятия, дневной отдых с максимальным пребыванием на воздухе, питание, сон и чередование разнообразных видов деятельности, смену труда и отдыха.
121. В режиме дня должно быть отведено время во второй половине дня после обеда для выполнения заданий и 1-1,5 часового отдыха на воздухе.
Возможен вариант приготовления заданий учащимся начальной школы в сетке учебных часов в первую половину дня, при этом на вторую половину дня после обеда и прогулки переносятся уроки труда, физкультуры, рисования, пения.
Запрещается участие воспитанников в один день в двух и более организованных мероприятиях.
122. Общественно-полезный труд воспитанников включает самообслуживание, работу по благоустройству участка, изготовление и ремонт учебного оборудования, инвентаря и участие в ремонте зданий, работу на учебно- опытном участке, дежурство в спальных, столовой и кухне, пошив и ремонт одежды, белья, ремонт обуви.
Общая продолжительность различных видов труда не должна превышать двух часов в неделю. В указанное время не входят предусмотренные режимом дня часы для личного самообслуживания. Учащиеся занимаются общественно полезным трудом во внеурочное время два раза в неделю: учащиеся 1-4 классов не более 30 минут в день, 5-8 классов - не более 45 минут, 9-11 классов - не более 1,5 часов.
123. Учащиеся допускаются к следующим видам работ:
1) 1-2 классов - уборке постели, вытиранию пыли, поливке цветов;
дежурству по столовой, несложной сервировке стола;
2) 3-4 классов - в дополнение к указанному в подпункте 1 пункта 123 настоящих санитарных правил - к мелкому ремонту одежды и стирке личных вещей (майки, трусы, носки, платки, галстуки);
3) 5-6 классов - в дополнение к указанным в пунктах 1 и 2 пункта 123 настоящих санитарных правил - к уборке спальных комнат влажным способом, дежурству по столовой, включая полную сервировку стола и уборку посуды;
влажной уборке столовой после приема пищи;
4) 7-11 классов - ко всем видам самообслуживания и общественно полезному труду и дежурству по кухне;
5) запрещается привлечение воспитанников к приготовлению, раздаче горячей пищи и мытью посуды.
124. Физическое воспитание должно включать: утреннюю гимнастику с занятиями по практической гигиене. Одним из видов внеклассной работы по гигиеническому воспитанию учащихся старших классов является организация кружков.
125. Продолжительность сна должна быть не менее:
12-11,5 часов для детей до 7 лет (из них 1-1,5 часа дневного сна);
11-10,5 часов - для детей 8-9 лет;
10,5-10 часов - для детей 10 лет;
10-9,5 часов - для детей 11-12 лет;
9,5-9 часов - для детей 13-15 лет.
14. Санитарно-эпидемиологические требования к гигиеническому воспитанию в интернатных организациях
126. В интернатных организациях должны быть предусмотрены душевые, помывка детей осуществляется по графику не реже одного раза в семь дней с одновременной сменой постельного, нательного белья и полотенец. Учащиеся должны быть обеспечены индивидуальными средствами личной гигиены (зубная щетка, мыло, расческа, полотенце, мочалка, тапочки):
1) стирка постельного и нательного белья интернатной организацией должна осуществляться в прачечной;
2) требования к набору помещений и площадям душевых, бани, прачечной интернатной организации определяются в соответствии с требованиями
127. Гигиеническое воспитание должно осуществляться c первого класса обучения в соответствии с учебной программой.
128. Основной формой гигиенического воспитания учащихся первых - третьих классов являются специальные занятия по практической гигиене.
129. Педагогический персонал должен требовать от учащихся и воспитанников выполнения установленного санитарно-противоэпидемического режима, соблюдения чистоты помещений и участка, тщательного проветривания классов, опрятности одежды и обуви, чистых рук, соблюдения правильной посадки за партами (столами).
130. В общеобразовательных и интернатных организациях из числа учащихся создается санитарный актив, работающий под руководством медицинских работников. Санитарный актив под наблюдением классных руководителей систематически проверяет чистоту рук и одежды учащихся, наличие носовых платков, санитарное состояние учебных и жилых помещений.
131. Работа по гигиеническому воспитанию и обучению учащихся и воспитанников проводится медицинским персоналом, учителями и воспитателями при участии работников центров здорового образа жизни, медицинских организаций, государственных органов и организаций государственной санитарно- эпидемиологической службы.
Приложение 1 к санитарным правилам и нормам "Санитарно-эпидемиологические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и Нормы питания на одного учащегося в интернатной организации Наименование продуктов|На одного ребенка всех|Норма на одного | |типов интернатных |ребенка в | |организаций |специализированных | |(граммов в день) |интернатных | | |организаций | | |(граммов в день) | Хлеб ржаной 150 250 Хлеб пшеничный 200 300 Мука пшеничная 35 30 Мука картофельная 3 5 Крупа, бобовые, макаронные изделия 75 125 Картофель 400 390 Овощи и другая зелень 470 680 Фрукты свежие 250 660 Фрукты сухие 15 15 Соки 200 500 Кондитерские изделия 25 60 Сахар 70 120 Масло сливочное 50 30 Масло растительное 18 18 Яйцо 1 штук 50 грамм Молоко, кисломолочные продукты 500 450 Творог 70 70 Мясо, мясопродукты 100 390 Птица 30 30 Рыба и сельдь 110 90 Колбасные изделия 25 10 Сметана 10 20 Сыр 12 15 Чай 0,2 2 Кофе 4 2 Какао 2 2 Соль 8 8 Специи 2 2 Дрожжи 1 Мед 20 Икра осетровая 4 Приложение 2 содержанию и условиям обучения в общеобразовательных и Таблица замены продуктов Продукт |Вес в граммах|Продукт заменитель|Вес в |Добавить (+);
| | |граммах|снять (-)(грамм)
мясо 100,0 мясо кролика 98,0 масло сливочное говядина (-)6,8 баранина II 97,0 масло сливочное категории (-)2,1 верблюжатина 107,0 масло сливочное (-)3,6 конина 104,0 масло сливочное 1 категории (-)4 мясо лося 95,0 масло сливочное (+)6,5 оленина 104,0 масло сливочное 1 категории (-)2,2 печень говяжья 116,0 масло сливочное (+)4,1 печень свиная 107,0 масло сливочное (+)3,9 куры 2 категории 97,0 масло сливочное (-)1,8 яичный порошок 45,0 масло сливочное (+)11,9 рыба треска 115,0 масло сливочное (+)7,6 творог 121,0 масло сливочное полужирный (-)4,7 сахар (-)1,6 консервы мясные 120,0 масло сливочное (-)18,1 молоко 100,0 молоко сухое 11,0 масло сливочное цельное (+)0,6 сахар (+)0,4 молоко сгущенное 40,0 сахар (+)1,0 стерилизованное молоко сгущенное 39,0 сахар (-)17,4 с сахаром сливки сухие 12,0 масло сливочное (-)2,3 сахар (+)1,6 сливки сгущенные 36,0 масло сливочное с сахаром (-)4,1 сахар (-)11,7 творог 17,0 масло сливочное полужирный (+)2,0 сахар (+)4,5 мясо говядина 14,0 масло сливочное (+)2,7 сахар (+)4,7 рыба треска 16,0 масло сливочное (+)3,7 сыр 11,0 масло сливочное (пошехонский) (+)0,4 яйцо куриное 22,0 масло сливочное (+)0,8 сахар (+)4,6 яичный порошок 6,0 масло сливочное (+)1,2 сахар (+)4,3 творог 100,0 мясо говядина 83,0 масло сливочное полужирный (+)3,9 сахар (+)1,3 рыба треска 95,0 масло сливочное (+)10,2 яйцо куриное 41,0 творог 31,0 масло сливочное полужирный (+)2,3 мясо говядина 26,0 масло сливочное (+)3,5 рыба треска 30,0 масло сливочное (+)5,4 сахар (+)0,3 молоко цельное 186,0 масло сливочное (-)1,5 сахар(-)8,4 сыр 20,0 масло сливочное (пошехонский) (-)0,7 яичный порошок 11,5 масло сливочное сахар (-)0,5 рыба треска 100,0 мясо говядина 87,0 масло сливочное творог 105,0 масло сливочное полужирный (-)10,8 сахар (-)2,8 яичный порошок 39,0 масло сливочное (-)16,8 Приложение 3 Размеры мебели и ее маркировка Номера| Группа роста | Высота над | Цвет | Высота над мебели|(в миллиметрах) |полом крышки | маркировки | полом | учащихся |края стола, | |переднего | |обращенного | |края сидения | |к ученику | | 1 1000-1500 460 Оранжевый 260 2 1150-1300 520 Фиолетовый 300 3 1300-1450 580 Желтый 340 4 1450-1600 640 Красный 380 5 1600-1750 700 Зеленый 420 6 Свыше 1750 760 Голубой 460 Приложение 4 "Санитарно-гигиенические и противоэпидемические требования к устройству, содержанию и условиям обучения в общеобразовательных Потребность в санитарных приборах для общеобразовательных организаций Помещения | Критерий |Площадь| Количество санитарных | | | | приборов | Учебные корпуса (помещения) интернатных организаций Уборные и умывальные для учащихся:
Девочек один учащийся 0,1 один унитаз на 30 девочек один умывальник на 60 девочек Мальчиков один учащийся 0,1 один унитаз на 40 мальчиков один писсуар на 40 мальчиков, Уборные и умывальные один санузел 3,0 один унитаз, один для персонала умывальник (индивидуальные)
Кабина личной гигиены одна кабина 3,0 один унитаз, один женщин (для персонала) умывальник Уборные и умывальные два санузла 6,0 один унитаз и один при актовом зале (женский и умывальник в каждом лекционной аудитории в мужской) санитарном узле блоке общешкольных помещений (для сблокированных школ)
Уборные и душевые при одна 2,0 один унитаз, один раздевальных учебно- раздевальная 4,0 умывальник, две душевые спортивных залов сетки, ножная ванна Уборные и душевые для один санузел - один унитаз; один персонала и одна душевая умывальник, одна душевая сетка Спальные корпуса Уборные и умывальные на одного 0,35 один унитаз на 15 для учащихся учащегося девочек, одна ножная ванна на 12 девочек, один унитаз на 20 мальчиков, один писсуар на 20 мальчиков, один умывальник на 8 мальчиков и одна ножная ванна на 12 мальчиков Кабина для личной одна кабина 3,0 один гигиенический душ, гигиены девочек один унитаз, один умывальник на одну кабину, одна кабина на 70 девочек Уборные и умывальные один санузел 3,0 один унитаз и один Приложение 5 Ориентация окон помещений в зданиях общеобразовательных и Помещения | Пояса северной широты | 60 - 45 | Южнее 45 о |Оптимальная|Допустимая |Оптимальная|Допустимая Классные 65-200 не более 25% 120-200 300-120 , от 200 до в т.ч. не более 50% от 340 до 25 о Общие кабинеты и 65-200 не более 70% 65-200 от 300 до лаборатории от 200 до 65 65 в т.ч.
не более 75% от 340-25 о Кабинеты черчения, 300-60 60-105 и 315-45 45-120 и изобразительного 255-300 300-315 о искусства, вычислительной техники Лаборатория 150-210 90-150 и 150-210 90-150 и биологии 210-270 210-225 о Приложение 6 Нормы учебной нагрузки в общеобразовательных школах Таблица 1 Класс |пред-| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |10| 11
-------------------|школа| | | | | | | | | | | Нагрузка в часах, | | | | | | | | | | | | в неделю | | | | | | | | | | | | Инвариантная 20,5 22 23 26 26 28 28 29 31 33 22 22 учебная нагрузка Занятия, 1,5 - 1 1 1 3 3 3 3 3 14 14 факультативы, курсы по выбору (в старших классах
- профилирующие предметы, прикладные курсы)
Индивидуальные и - 2 1 2 2 2 2 2 2 2 3 3 групповые консультации, занятия активно- двигательного характера Максимальная 22 24 25 29 29 33 33 34 36 38 39 39 Таблица 2 Классы | Длительность просмотра (в минутах)
|Диафильмов, диапозитивов|Кинофильмов| Телепередач 1-2 7-15 15-20 15 3-4 15-20 15-20 20 5-7 20-25 20-25 20-25 8-11 - 25-30 25-30 Приложение 7 Режим дня для предшкольных классов и мини-центров 1 половина дня 3-5 лет Распорядок дня |Продолжительность, час Прием 8.30-9.00 Утренняя гимнастика 9.00-9.15 Занятия:
I 9.15-9.30
II 9.40-10.00
Свободная деятельность, индивидуальная 10.00-11.00 работа с детьми Прогулка, уход домой 11.00-12.00 2 половина дня Прием 15.00-15.30 I 15.30-16.00 II 16.10-16.40 III 16.50-17.20 Свободная деятельность, индивидуальная 17.20-18.00 Прогулка, уход домой 18.00-19.00 Приложение 8 Примерный перечень оборудования и инструментария медицинского кабинета общеобразовательных и интернатных организаций
1. Письменный стол 1-2 штук.
2. Стулья 4-6 штук.
3. Ширма 1 штук.
4. Кушетка 1 штук.
5. Шкаф канцелярский 1-2 штук.
6. Шкаф аптечный 1 штук.
7. Медицинский столик со стеклянной крышкой:
1) с набором прививочного 1 штук;
инструментария;
2) со средствами для оказания 1 штук.
неотложной помощи
8. Холодильник для вакцин и 1 штук.
медикаментов
9. Умывальная раковина (умывальник) 1 штук.
10. Ведро с педалью крышкой 1 штук.
11. Весы медицинские 1 штук.
12. Ростомер 1 штук.
13. Спирометр 1 штук.
14. Динамометр ручной 1 штук.
15. Лампа настольная 1 штук.
16. Тонометр 1 штук.
17. Фонендоскоп 2 штук.
18. Бикс маленький 1 штук.
19. Бикс большой 1 штук.
20. Жгут резиновый 4-6 штук.
21. Шприцы одноразовые с иглами:
1) 2,0 10 штук;
2) 5,0 10 штук;
3) 10,0 5 штук.
22. Пинцет 1 штук.
23. Термометр медицинский 50 штук.
24. Ножницы 2 штук.
25. Грелка резиновая 1-2 штук.
26. Пузырь для льда 1-2 штук.
27. Лоток почкообразный 5 штук.
28. Шпатель металлический 40 штук.
29. Шины (Крамера, Дитерихса, 5 штук.
пластмассовые, для верхних конечностей)
30. Кварц тубусный 1 штук.
31. Коврик 1 штук.
32. Термоконтейнер для 1 штук.
транспортировки вакцин
33. Таблица для определения остроты 1 штук.
зрения, помещенная в аппарат Ротта
34. Очки в детской оправе (Дрр 56-58 мм)
с линзами в 1 диоптрий 1 штук.
Приложение 9
Учетно-отчетная медицинская документация общеобразовательных и Учетно-отчетная медицинская документация:
1) журнал учета профилактических прививок Ф 064/у;
2) карта профилактических прививок Ф 063/У;
3) журнал учета санитарно-просветительной работы Ф 038-0/у;
4) журнал учета инфекционных заболеваний Ф 060/у;
5) журнал регистрации обследуемых на возбудителя паразитарных заболеваний Ф 365/у;
6) журнал углубленных профилактических медицинских осмотров. Акты специалистов;
7) карта учета профилактических медицинских осмотров Ф 131/у;
8) экстренное извещение об инфекционном заболевании, пищевом;
остром профессиональном отравлении, необычной реакции на прививку Ф 058/у;
9) книга учета контактов с острыми инфекционными заболеваниями Ф 61;
10) списки детей группы риска;
11) журнал туберкулино "+" лиц;
12) журнал поствакциональных осложнений;
13) контрольная карта диспансерного наблюдения Ф 030/У;
14) журнал учета прихода вакцин и шприцев;
15) журнал движения бактериальных препаратов
16) журнал постоянных и длительных медицинских отводов;
17) журнал регистрации проб Манту;
18) журнал открытых флаконов и уничтожения остатков вакцин;
19) папка с аннотациями к вакцинам;
20) учет контактных детей из очагов;
21) журнал обследования лиц, обследованных на гельминты;
22) журнал осмотра на педикулез и часотку;
23) журнал соматической заболеваемости;
24) журнал регистрации карантинов;
25) журнал медицинского наблюдения капельных заболеваний;
26) журнал проведения генеральных уборок;
27) журнал кварцевания кабинета;
28) бракеражный журнал;
29) журнал "С" - витаминизации;
30) журнал осмотра сотрудников пищеблока на гнойничковые заболевания;
31) перспективное меню;
32) журнал учета температурного режима в холодильниках;
33) приказы и инструкции.