Қазақша:
Маслихат Костанайской области Қостанай облысының мәслихаты Қостанай облысы мәслихатының 2003 жылғы 4 шілдедегі № 296 шешімі. Қостанай облысының Әділет басқармасында 2003 жылғы 29 шілдеде № 2391 болып тіркелді. Қабылданған мерзiмінің өтуіне байланасты қолданылуы тоқтатылды - Қостанай облысы мәслихаты хатшысының 2006 жылғы 4 шілдедегі № 336 хатымен Ауыл мәдениетін дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасын бекіту туралы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңының 6-бабына сәйкес Қостанай облыстық мәслихаты ШЕШТІ
1. Облыс әкімияты ұсынған ауыл мәдениетін дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы бекітілсін (қосымша беріліп отыр).
2. Аталған шешімнің орындалуына бақылау жасау облыстық мәслихаттың білім, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт және тұрғындарды әлеуметтік қорғау жөніндегі тұрақты комиссияға жүктелсін.
Ж. Құдайқұлов
Қостанай облыстық мәслихаты сессиясының төрағасы В. Мягков Қостанай облыстық мәслихатының хатшысы ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды мәслихатының 2003 жылғы 4 шілдедегі № 296 шешімімен бекітілген Ауыл мәдениетін дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасы Мазмұны:
1. Бағдарламаның паспорты
2. Кіріспе
3. Мәдениеттің ауылдық жерлердегі қазіргі жағдайын талдау
4. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері
5. Бағдарламаны жүзеге асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері Ауылдық аумақтардың мәдени өзгешелігінің сақталуы және дамуы Мәдениет мекемелері мен кәсіпорындары жүйесінің сақталуы, дамуы және материалдық-техникалық базаның нығаюы Ауыл мәдениетін өркендетуді мамандармен қамтамасыз ету
6. Қажетті ресурстар және оларды қаржыландыру көздері
7. Бағдарламаны жүзеге асырудан күтілетін нәтижелер
8. 2003-2005 жылдарға арналған бағдарламаны жүзеге асыру жөніндегі іс- шаралардың жоспары Атауы - Ауыл мәдениетін дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған Әзірлеу үшін негіздеме - Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 24 желтоқсандағы № 56-1 «Мәдениет туралы» Заңы Негізгі әзірлеуші - Қостанай облыстық мәдениет басқармасы Мақсаты - Облыстағы мәдениет мекемелерінің және ауылдық кәсіпорындардың жұмысын жақсарту;
тұрғындар өмірінің мәдени деңгейінің өсуін қамтамасыз ету; ауылдық жерлердегі мәдени салалардың инфрақұрылымын дамыту және жетілдіру;
ауыл мәдениетін дамытуды мамандармен қамтамасыз етіп отыру Негізгі міндеті - Ауыл мәдениетін дамыту әлеуметтік-экономикалық өрлеудің маңызды гуманитарлық құрамындай; ауылдың мәдени және әлеуметтік-экономикалық дамуының бірлігін қамтамасыз ету;
ауыл тұрғындарына рухани- эмоциялық түрде әр жасқа тән мүмкіндіктерін іске асыруға, шығармашылық демалысты ұйымдастыруға жағдай жасау;
әуесқой және кәсіпқой халық шығармашылығының құрамдас бөліктерін ауылдық жердегі мәдени өмірдің негізі ретінде дамыту және шарықтату;
дәстүрлі халық мәдениетін жеткізуші-шеберлерді және ұлттық орталықтарды анықтау, нығайту және қолдау Жүзеге асыру мерзімі - 2003-2005 жылдар Қаржыландыру көздері - Облыстық, аудандық, қалалық бюджеттердің қаражаты есебінен және заңнамамен тыйым салынбаған басқа көздерден Күтілетін нәтижелер - Бағдарламада қаралған шараларды іске асыру нәтижесінде ауылдық жерлердегі мәдени-демалыс қызметінің түрлері мен әдістері жетілдіріледі, өтетін іс-шаралардың сапасы, тиімділігі және мәдениет саласы қызметкерлерінің біліктілігі артады, еңбек жағдайы жақсарады, ауылдағы мәдениет салаларының инфрақұрылымы дамиды және жетілдіріледі Қазақстан Президентінің халыққа Жолдауында: «Ауыл дегеніміз сайып келгенде, халықтың тұрмыс салты, мәдениетіміздің, дәстүріміздің, әдет-ғұрпымыз бен рухани тіршілігіміздің қайнары. Осынау саяси-моральдық және әлеуметтік факторлардың өзі-ақ бізден ауылға барынша байсалды қарауымызды талап етеді»,
- деп атап көрсетті.
Ауыл - бұл өндіріс пен экономика ғана емес. Ол ұлттың рухани және тән саулығының түп тамыры. Тек ауылда ғана ұлттық мәдениетіміз шоғырланып, рухани құндылықтар, салт-дәстүрлеріміз сақталды.
Бүгінде экономикамыз көтерілген сайын, біртіндеп ауылдағы мәдениет те қайта жаңғыруда.
Өзіндік ұлттық мәдениеттің шоғырланған табиғи саласы-ауылдық жерлерді сақтау және дамыту үшін оның сапалы мәдени-әлеуметтік кеңістігін қалыптастыру қажет.
Өкінішке орай, инфрақұрылым, соның ішінде материалдық-техникалық базалардың жағдайы, мамандардың біліктілік деңгейі бүгінгі уақыт талабына сай емес. Мұндай ахуал ауылды қалалық өмір жағдайына жақындатуға, оның тұрғындарына мәдени және білім байлықтарына жетуді қалалықтармен теңдестіруге, яғни, ауыл тұрғынының толық тұлғасын қалыптастыруға ықпал етуге мүмкіндік бермейді. Сондықтан қалыптасқан мәдениет саласын кезеңдік модернизациялаудың шараларын жасау қажет.
Бұл бағдарлама мәдениетті облыстың 435 мың тұрғыны тұратын ауылдық жерлердің әлеуметтік-экономикалық құралы және нақты және тиімді күшін құрайтын маңызды гуманитарлық бөлігіндей қарайды.
Бағдарлама тарихи қалыптасқан өзіндік ұлттық мәдениеттің дәстүрін, ұрпақтар сабақтастығын сақтауға, қазіргі заманғы ауыл тұрмысының мәдени байлықтарының жиынтығын қалыптастыруға бағытталған мәдени саясаттың стратегиясын болжайды.
Бүгінгі күні қойылған мақсаттарға жетуге кедергі болып отырған мәселелердің төмендегідей негізгі топтары бар:
мәдениет мекемелері мен кәсіпорындарының нашар дамыған жүйесі;
ауылдық мәдениет мекемелерінің материалдық-техникалық базасының жеткіліксіз қамтамасыз етілуі;
білікті мамандарға сұраным.
Қостанай облысының ауылдық жерлерінде 2003 жылғы мәліметтер бойынша 549 мәдениет мекемелері бар: 191 клуб, 355 кітапхана, 3 мұражай.
Басты мәселе ауылдық мәдениет мекемелерін материалдық-техникалық қамтамасыз ету болып табылады. Көптеген клубтар мен кітапханалар бейімделген жайларда орналасқан, кейбіреулері апаттық жағдайда тұр. Күрделі жөндеуді облыстың 107 ауылдық мәдениет мекемесі қажет етеді (69 клуб пен 38 кітапхана).
Ауылдық мұражайлар мен кітапханалар қызметін қамтамасыз етуге жеткілікті қаражат бөлінбейді.
Әдебиет моральдық тұрғыдан ескірді (30%-ке дейін). Жаңа әдебиеттер сатып алынбайды. 2003 жылы кітап сатып алу, 400 мың теңгеге тек үш ауданда жоспарланған (Әулиекөл, Федоров, Қарасу).
Тағы бір өзекті мәселенің бірі - ауылдық жерлерде қазіргі заман үлгісіндегі компьютерлік жабдықтың және білікті мамандардың жоқтығынан Интернет жүйесі арқылы бірыңғай ақпараттық кеңістікке шығу мүмкіндігінің болмауы.
Компьютерлер тек Федоров және Денисов аудандары орталықтандырылған кітапхана жүйелерінде ғана бар.
Ауыл мәдениетін дамытудың маңызды мәселелерінің бірі ауылдық мәдениет мекемелерінің мамандармен жеткіліксіз қамтамасыз етілуі. 789 ауылдық қызметкерлердің 241-і ғана арнаулы білімді. Қалыптасқан жағдай маман- хореографтарды, халық хор ұжымдары, ұлт-аспаптар оркестрлері басшыларын, мәдени-бұқаралық бағдарламалардың ұйымдастырушылары мен қоюшыларын, кітапханашыларды арнайы дайындауды қажет етеді. Ауылдық мәдениет қызметкерлерінің мамандығын көтеру жүйесін ұйымдастыру қажет.
Аталған мәселелердің көрсеткіші - ауылдық жерлерде мәдени-демалыс қызметтің сапасы мен тиімділігінің төмендеуі. Клубтық іс-шаралардың, балалар клубтық бірлестіктерінің, көркемөнерпаздар ұжымдарының, кәсіпқой ұжымдардың өнер көрсетулерінің саны азайды. Облыстағы ауыл тұрғындарының мәдени сұраныстары мен оларды қанағаттандыру мүмкіндігі арасындағы алшақтық үнемі ұлғаюда.
Аталған Бағдарлама ауылдық қоныстардың үлкен жүйелі аумағын алып жатқан Қостанай облысының ерекшелігін ескереді.
Біздің облыста 1960 жылдан бастап шалғай жатқан ауыл тұрғындарына мәдени және ақпараттық қызмет көрсетудің бірден бір жолы болып табылатын автоклубтар жұмыс істеді. Бүгінде біздің өңірде олардың 4-уі бар. Басқаларының штаттық бірліктері қысқартылды, автокөлік жарамсыз болып қалды. Бұл бағытта Қарағанды облысының тәжірибесі бар, оларда құны 1200 мың теңге тұратын жылжымалы мәдени-демалыс видеомобиль құрылған. Аталған Бағдарламаның негізгі іс-шараларының жоспары ауылдық аумақтардың ұсыныстары негізінде жасалған және олардың өзекті мәселелері мен мәдениет саласындағы сұранымдарын көрсетеді.
4. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері Бағдарламаның негізгі мақсаты:
Ауылдағы мәдениет саласы инфрақұрылымының дамуы, ауылдық мәдениет мекемелері мен кәсіпорындарының жұмысын жақсарту, олардың материалдық- техникалық базасын нығайту, қазіргі заманғы ауылдық тұрмыс мәдени құндылықтарының бірлігін қалыптастыру.
Бағдарламаның міндеттері:
ауыл мәдениетін дамыту әлеуметтік-экономикалық өрлеудің маңызды бөлігіндей;
тұрғындарына кіші отанын, туған үйін сезіндіру мақсатында шоғырлану мүмкіндігін беретін тұрақты әлеуметтік-мәдени кеңістік ретінде ауылды сақтау және жандандыру;
ауыл тұрғындарына рухани-эмоциялық түрде әр жасқа тән мүмкіндіктерін іске асыруға, шығармашылық демалысты ұйымдастыруға жағдай жасау;
ақпараттық кеңістікті ұлғайту, өзара мәдени қатынастардың және ауылдық қоғамдастықтар өміріне төзушілікке мәдени принциптерді енгізу;
әуесқой және кәсіпқой халық шығармашылығының құрамдас бөліктерін ауылдық жердегі мәдени өмірдің негізі ретінде дамыту және шарықтату;
дәстүрлі халық мәдениетін жеткізуші-шеберлерді және орталықтарды анықтау, нығайту және қолдау;
мәдениет саласының ауылдық жерлердегі инфрақұрылымын дамыту және ауыл мәдениетін өркендетуді мамандармен қамтамасыз ету.
5. Бағдарламаны жүзеге асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері Ауылдық аумақтардың өзіндік мәдени ерекшелігінің дамуы және сақталуы Қостанай облысы 100-ге жуық ұлттар мен халықтар тығыз орналасқан аумақтық құрамдардың кешенінен тұрады. Олардың барлығы да өзіндік ұлттық дәстүр мен мәдениеттің қайнары болып табылғандықтан, жақсылары жаңғыртылып, үлгі болуы қажет.
Сонымен қатар олар облыстың аймақтық қоғамдастығымен тұтасуы тиіс.
Ауылдық қоғамдастықтардың игілігінің маңызды факторы әлеуметтік және мәдени аспектілердегі өміршеңдігі болып табылады. Бұл облыстың мәдени байлығына зор үлес қосатын дәстүрлі ғұрыптар мен мерекелерде көрініс береді.
Бұл өміршеңдік тұрғындардың тұрақтылығын, әртүрлі жастағы топтар мен туысқандық байланыстар арасындағы тепе-теңдікті сақтауға байланысты.
Бағдарламаның аталған тарауындағы іс-шаралар дәстүрлі халық мәдениетін, өзінің кіші отанын сүю сезімін, патриоттық сананы және әулет, отбасы дәстүрлерін қайта қалыптастыруға және дамытуға, қазіргі заман жағдайындағы ұрпақтар сабақтастығын жүзеге асыруға ықпал етеді.
Бағдарлама көрсетілген бағыттар бойынша қарайды:
облыстың ауылдық мәдениет мекемелерінің тексеруін, олардың техникалық жағдайы, жабдықталуы туралы мәліметтер базасын құруды;
мекемелер мен кәсіпорындардың материалдық-техникалық базасын нығайту жөніндегі қажетті шараларды қолдану үшін ортақ қарекет (аудандық әкімият және мәдениет бөлімдері) жоспарларын құруды;
ауыл халқының шығармашылық тұрғыдан өзін көрсетуі және демалысын ұйымдастыруы жөніндегі іс-шаралар әзірлеу;
ауылдық аудандарда ойын-сауық іс-шараларын өткізу жүйесін қалыптастыру.
Мәдениет мекемелері мен кәсіпорындары жүйесінің сақталуы, дамуы және Жаңа ауылдық мәдени-әлеуметтік ортаны қалыптастыру лайықты материалдық-техникалық база болғанда ғана мүмкін болады. Аталған Бағдарлама мәдени-демалыс қызметтің сапалылығын қамтамасыз ету үшін қажетті жағдай жасауды қарастырады.
Бағдарламаның іс-шаралары облыстық, аудандық бюджеттер және тартылған қаражаттар есебінен жүзеге асады.
Жергілікті қаражат есебінен (аудандық және ауылшаруашылығы кәсіпорындары қаражаттары) ауылдық мәдениет мекемелерінің материалдық- техникалық базаларын нығайту жөніндегі бірқатар шаралар жоспарлануда.
Мәдениет мекемелерін қайта жаңарту жұмыстары, ағымдық және күрделі жөндеулері өткізіледі, жақсы ғимараттарға көшіріледі.
Клуб мекемелерінің музыка аспаптарының жоқтығын, ескірген техникалық жабдықтарын, тозған сахна киімдері мен сұранымдарын ескере отырып, оларды сатып алу және жыл сайын жаңарту мәселесі қарастырылуда.
Ауылға білікті мамандарды тарту, штаттық бірліктерді ұлғайту да қарастырылуда.
Мәдениет мекемелерін қазіргі заманғы жабдықтармен, компьютерлік техникамен қамтамасыз ету тұрғындарға қызмет көрсету сапасын арттыруға, кітапханалардың ақпараттық тұрғыдан мүмкіндіктерін кеңейтуге жағдай жасайды.
Ауыл мәдениетін өркендетуді мамандармен қамтамасыз ету Мәдениет қызметкерлері тұрғындарды мәдени өмірге тартады, адамдардың мәдениет саласындағы білім деңгейін көтеруге ықпал жасайды. Мәдениет қызметкерлерінің кәсіптік қызметін сапалы түрде жүзеге асыру үшін біліктіліктерін көтеру төмендегі іс-шаралар арқылы іске асырылмақ:
облыстық семинарлар, шебер-сыныптарын ұйымдастыру және өткізу;
мәдениеттің инновациялық объектілері базаларында шығармашылық лабораториялар құру;
мәдениет мекемелерін ғылыми-әдістемелік қамту.
Бағдарламаны жүзеге асыру бюджетінің көлемі 90762 мың теңгені құрайды:
2003 жылға - барлығы 19324 мың теңге;
2004 жылға - барлығы 30394 мың теңге;
2005 жылға - барлығы 41044 мың теңге.
Бағдарламаның тиімділігін бағалау өлшемі болып табылады:
Осы заманғы ауыл тұрмысының мәдени құндылықтарының жиынтығын қалыптастыру;
Жеке тұлғаның мүмкіндіктерін толық жүзеге асыруға жағдай жасайтын, дәстүрлі және жаңа мәдени-әлеуметтік түрдегі ауылдық қоғамдастықтар құру;
өмірлік әдет-ғұрыптардың үлгілерін енгізу, осы заманғы технологияны пайдаланған сапалы еңбек, өркениетті тұрмыс, белсенді демалыс;
жастардың ауылда қалуы үшін жағдай жасау;
мәдениет қызметкерлерінің мамандығын көтеруге, ауылдықтардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған мәдени-ағарту жүйесінің қалыптасуы;
ауыл тұрғындарын мәдениет игіліктеріне жақындататын сұраныстарын көркемөнерпаздар шығармашылығын және кәсіптік өнерді дамыту;
материалдық-техникалық базаны нығайту, ауылдағы мәдени қызметті түрлендіру және сапасын көтеру;
Қостанай облысының жалпы тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамсыз ету.
8. Ауыл мәдениетін өркендетудің 2003-2005 жылдарға арналған аймақтық бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары Іс-шаралар Аяқтау Орындауға Орын- далу нысаны жауаптылар р /с мерзі- мі Бағдарламаны жүзеге асырудың негізгі бағыттары Аудандық мәдениет бөлім- дері Ауылдық мәдениет мекемелерінде тексеру жүргізу, олардың жағдайы туралы мәлімет жинау I-II тоқ- сан жыл келісім Жергілікті деңгейдегі әкімияттармен, ағымдық және күр- делі жөндеу шаралары жөніндегі субъектілерге ие болып жүрген басшылармен келісім, бағдарлама қаражатының көлемін анықтау және сахналық киімдер мен аппаратура сатып алу Ауылдың болашағына жауапкершілікке және азаматтыққа Аудан әкімдерінің шешімі тәрбиелейтін, туған жерге деген патриоттық көзқарасты қалыптастыратын бұқаралық іс-шаралар жос- парын әзірлеу Бұқаралық іс-шаралар жоспарының жүзеге асырылуы Бар- лық уақыт ішін- де Фестивальдер мен конкурстарды ұйымдастырушылық, әдістемелік және қаржылық қамтамасыз ету Халықаралық байқаулар мен фестивальдерге қатынасу Облыстық мәдениет басқармасы, облыстық мәдениет Сарайы, облы- стық шығармашылық үйі, облыстық филармония Республикалық байқаулар мен фестивальдерге қатынасу Облыстық мәдениет басқармасы, облыстық мәдениет Са- райы, облыстық филармо- ния Облыстық байқаулар мен фестивальдер ұйымдастыру жә- не өткізу Облыстық мәдениет басқар- масы, облыстық мәдениет Сарайы, облыстық шығар- машылық үйі, облыстық фи- лармония Қазақстан халықтары Ассамблеясымен бірлескен іс-шара- лар өткізу облыстық шығармашылық үйі Мәдениет және өнер қайраткерлерімен шығармашылық кештер өткізу, ардагерлерді марапаттау, жас мәдениет қызметкерлеріне арнау-кештер облыстық кинопрокат, об- лыстық театрлар, облыстық мәдениет Сарайы Нашақорлықпен күрес жөніндегі іс-шаралар облыстық филармония, об- лыстық шығармашылық үйі, облыстық орыс драма және қуыршақ театры Аудандық орталық кітапханалық жүйелердің кітап қорларының толықтырылуы Өлкетану әдебиеттерін сатып алу «Таң-Шолпан» журналына жазылу (1000 комплект)
Кітаптар алу
Мерзімдік басылымдарға жазылу (газет- журналдар)
Барлығы
Ауылдық мәдениет мекемелеріне шефтік көмек көрсету Төмендегі аудандарға ұсталған сахналық киімді, театр рек- визиттерін, сахна костюмдерін, музыкалық аппаратуралар- ды, жиһаздарды, орындықтарды беру:
Алтынсарин ауданы
Облыстық филармония
Әулиекөл ауданы
Облыстық зағип және көзі нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапха- на, облыстық Шығар- машылық үйі Денисов ауданы Қамысты ауданы Облыстық мәдениет Са- райы Қарасу ауданы Облыстық балалар мен жасөспірім дер кітапханасы, облыстық филармония Қостанай ауданы Облыстық филармония, об- лыстық мәдениет Сарайы Меңдіқара ауданы Облыстық орыс драма және қуыршақ театры Сарыкөл ауданы Таран ауданы Әдістемелік және тәжірибелік көмек көрсету Клуб қызметкерлеріне арналған 3 семинар Ауылдық кітапхана қызметкерлеріне арналған бір жылда 4 семинар Л.Толстой атындағы облы- стық ғылыми- әмбебап кітапхана Облыстық тарихи- Меңдіқара, Аманкелді, Жанкелдин, Таран, Жетіқара, Қара- балық аудандары мұражай қызметкерлеріне арналған шеберлік сыныптары өлкетану мұражайы, облы- стық Ы.Алтынсаринның ме- мориалдық мұражайы Мұражай қызметкерлеріне арналған облыстық семинар «Қазіргі уақыт пен мұражай» ғылыми- тәжірибелік конференция Автокөлік Төмендегі аудандарға УАЗ-автоклубы үлгісіндегі арнаулы автокөлік сатып алу:
Аманкелді, Жанкелдин, Арқалық, Қамысты, Наурзым, Ал- тынсарин, Әулиекөл, Денисов аудандары Облыстық мәслихат- тың шешімі Аудан әкімдері Жетіқара, Қарабалық, Қарасу, Меңдіқара, Сарыкөл, Та- ран, Ұзынкөл, Федоров, Қостанай аудандары Үлгілік кітапханалар Қостанай және Меңдіқара аудандарында үлгілік ауылдық кітапханалар енгізу Қазақстан Республи- ка-сы Мәдениет, ақ- парат және қоғамдық келісім министрлі- гінің бұйрығы БАРЛЫҒЫ таблицаның жалғасы:
Белгіленген шығыстар
Қаржыландыру көзі р/с (мың теңге)
2003 жыл 2004 жыл 2005 жыл Қаржы қажет емес Бекітілген Аудандық бюджеттер көлем шегінде Фестивальдер мен конкурстарды ұйымдастырушылық, әдістемелік және қаржылық қамтамасыз ету Бюджеттен бекітілген қаражат шегінде Аудандық орталық кітапханалық жүйелердің кітап қорларының толықтырылуы Қаражат қажет емес 1200 х 8 = 9600 Жергілікті бюджет 1200 х 9 = 10800 2 х 3700 = 7400

На русском языке:
Қостанай облысының мәслихаты Решение маслихата Костанайской Маслихат Костанайской области области от 4 июля 2003 года №
296. Зарегистрировано Управлением юстиции Костанайской области 29 июля 2003 года № 2391. Прекратило действие в связи с истечением срока применения - письмо секретаря маслихата Костанайской области от 4 июля 2006 года № 336 Об утверждении региональной программы развития культуры села на 2003- 2005 годы В соответствии со статьей 6 Закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении в Республике Казахстан» Костанайский областной маслихат РЕШИЛ
1. Утвердить представленную акимом области региональную программу развития культуры села на 2003-2005 годы (прилагается).
2. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию областного маслихата по воросам образования, здравоохранения, культуры, спорта и социальной защиты населения.
Председатель сессии Костанайского областного маслихата Ж. Кудайкулов Секретарь Костанайского областного маслихата В. Мягков Утверждена решением Костанайского областного маслихата от 4 июля 2003 года № 296 Региональная программа развития культуры села на 2003-2005 года Содержание
1. Паспорт программы
2. Введение
3. Анализ современного состояния культуры в сельской местности
4. Цели и задачи программы
5. Основные направления и механизмы реализации программы Сохранение и развитие культурной самобытности сельских территорий Сохранение, развитие сети учреждений и предприятий культуры и укрепление материально-технической базы Обеспечение кадрового сопровождения развития села
6. Необходимые ресурсы и источники их финансирования
7. Ожидаемые результаты от реализации программы
8. План мероприятий по реализации программы на 2003-2005 годы Наименование - Региональная программа развития культуры села на 2003-2005 годы Основание для разработки- Закон Республики Казахстан разработки от 24 декабря 1996 года № 56 «О культуре»
Основной разработчик - Костанайское областное управление культуры Цель - Улучшение работы сельских предприятий и учреждений культуры области, обеспечение роста культурного уровня жизни населения; модернизация и развитие инфраструктуры в сельской местности; обеспечение кадрового сопровождения развития культуры села Основная задача - Развитие культуры села как важнейшей гуманитарной составляющей социально-экономического прогресса;
обеспечение единства социально-экономического развития села;
предоставление жителям села возможности реализовать себя в органичных для каждого возраста формах эмоционально-духовной жизни,организации творческого досуга;
культивирование и развитие компонентов профессионального и самодеятельного народного творчества как основы культурной жизни в сельской местности;
выявление, укрепление и поддержка национальных центров и мастеров- носителей традиционной народной культуры Срок реализации - 2003 - 2005 годы Источники финансирования - За счет средств областного, районных, городских бюджетов и иных, не запрещенных законодательством источников Ожидаемые результаты - В результате реализации мер, предусмотренных Программой, будут усовершенствованы формы и методы культурно-досуговой деятельности в сельской местности, повышены эффективность, качество проводимых мероприятий и квалификация работников сферы культуры, улучшатся условия труда, начнет развиваться и модернизироваться инфраструктура отрасли культуры в селах В Послании Президента страны народу Казахстана говорится: “Село - это образ жизни народа, источник культуры, традиций, обычаев и духовной жизни.
Уже только эта совокупность факторов требует от нас серьезного отношения к селу”.
Село - это не только производство и экономика. Оно всегда было и будет носителем духовного и физического здоровья нации. Именно село всегда питало национальный культуры, сохраняло духовные ценности, обычая и традиции.
Сегодня с подъемом экономики, постепенно возрождается и культура на селе.
Для сохранения и развития сельской провинции естественной сферы функционирования самобытной национальной культуры - необходимо формирование ее качественно нового социокультурного пространства.
Однако сегодняшний уровень развития села, существующая инфраструктура, в том числе состояние материально-технической базы, степень квалифицированности кадров не соответствуют современному времени. Подобная ситуация не позволяет создавать в селе приближенные к городским условия жизни, обеспечить его жителям равный с горожанами доступ к образовательным и культурным ценностям, а, следовательно, способствовать формированию целостной личности сельчанина. Поэтому необходима разработка мер поэтапной модернизации существующей сфера культуры.
Настоящая Программа рассматривает культуру как важнейшую гуманитарную составляющую, реальный и эффективный ресурс и инструмент социально-экономического развития сельской местности, где проживают более 435 тысяч жителей области.
Программа предлагает стратегию культурной политики, ориентированную на сохранение исторически сложившихся самобытных традиций народной культуры, преемственности поколений, формирование совокупности культурных ценностей современного сельского бытия.
3. Анализ современного состояния культуры в сельской местности На сегодняшний день существуют следующие основные группы проблем, не позволяющие достичь поставленной цели:
слабо развитая сеть учреждений и предприятий культуры;
недостаточное материально-техническое обеспечение сельских учреждений культуры;
потребность в профессиональных кадрах.
По данным на 2003 год, в сельской местности Костанайской области насчитывается 549 учреждений культуры: 191 клуб, 355 библиотек, 3 музея.
Главной проблемой является материально-техническое обеспечение сельских учреждений культуры. Многие клубы и библиотеки располагаются в приспособленных помещениях, некоторые здания находятся в аварийном состоянии. Так, капитального ремонта требуют 107 сельских учреждений культуры области (69 клубов и 38 библиотек).
Недостаточно средств выделяется на обеспечение деятельности сельских музеев и библиотек.
Морально устарела литература (до30%). Не закупается новая литература. На 2003 год приобретение книг запланировано только в 3 районах (Аулиекольском, Федоровском, Карасуском) на сумму 400 тысяч тенге.
Одной из важнейших проблем является отсутствие возможности выхода в единое информационное пространство через систему Интернет из-за отсутствия в сельских учреждениях культуры современного компьютерного оборудования и квалифицированных специалистов. Компьютеры имеются лишь в Федоровской и Денисовской центральных библиотечных системах.
Существенной проблемой развития культуры села является недостаточная кадровая обеспеченность сельских учреждений культуры. Из 789 сельских работников только 241 имеет профильное образование. Сложившееся положение обусловливает необходимость целевой подготовки специалистов-хореографов, руководителей народных хоровых коллективов, оркестров народных инструментов, организаторов и постановщиков культурно-массовых программ, библиотекарей. Нужна организация системы повышения квалификации работников сельских учреждений культуры.
Следствием обозначенных проблем стало снижение эффективности и качества культурно-досуговой деятельности в сельской местности. Сократилось количество клубных мероприятий, детских клубных формирований, коллективов художественной самодеятельности, гастрольных выступлений профессиональных коллективов. Постоянно увеличивается разрыв между культурными потребностями сельского населения области и возможностями их удовлетворения.
Настоящая Программа учитывает специфику Костанайской области, имеющей территорию с большой сетью сельских поселений.
С 1960 года в нашей области работали автоклубы, служившие единственной возможностью предоставлять жителям отдаленных сел культурные и информационные услуги. Сегодня в нашем регионе их насчитывается 4. Штатные единицы остальных были сокращены, автотранспорт пришел в негодность.
Положительный опыт в этом направлении имеется в Карагандинской области, где создан передвижной культурно-досуговый видеомобиль, стоимость которого 1200 тысяч тенге. План основных мероприятий настоящей Программы разработан на основе предложений сельских территорий и отражает их насущные проблемы и потребности в области культуры.
Основная цель Программы :
Развитие инфраструктуры отрасли культуры на селе, улучшение работы сельских учреждений и предприятий культуры, укрепление их материально- технической базы, формирование совокупности культурных ценностей современного сельского бытия.
Задачи Программы :
развитие культуры села как важнейшей гуманитарной составляющей сохранение и возрождение села как устойчивого социально-культурного пространства, предоставляющего возможность интеграции его жителей, с целью осознания чувства дома, малой родины;
предоставление жителям села возможности реализовать себя в органичных для каждого возраста формах эмоционально-духовной жизни, организации творческого досуга;
расширение информационного пространства, внедрение принципов культурного взаимодействия и толерантности в жизнь сельских сообществ;
самодеятельного народного творчества как основы культурной жизни в сельской местности; выявление, укрепление и поддержка центров и мастеров-носителей традиционной народной культуры; модернизация и развитие инфраструктуры отрасли культуры в сельской местности;
обеспечение кадрового сопровождения развития культуры села.
Сохранение и развитие культурной самобытности сельских территорий Костанайская область представляет собой комплекс территориальных образований, в пределах которых компактно проживают около 100 наций и народностей. Все они являются носителями своеобразной национальной культуры и традиций, лучшие черты которых должны возрождаться и культивироваться.
Вместе с тем они должны органично войти в единое региональное сообщество области. Важнейшим фактором благополучия сельских сообществ является жизнеспособность в социальном и культурном аспекте. Это находит свое отражение в традиционных обрядах и празднествах, которые вносят большой вклад в культурное богатство области. Эта жизнеспособность зависит от стабильности населения, поддержания баланса между разными возрастными группами и сильных родственных связей.
Мероприятия данного раздела Программы будут способствовать восстановлению и развитию традиционной народной культуры, чувства любви к своей малой родине, воспитанию патриотического самосознания и традициям рода, семьи, осуществлению в современных условиях преемственной связи поколений.
По обозначенным направлениям Программа предусматривает:
ревизию сельских учреждений культуры области, составление базы данных об их техническом состоянии, оснащении;
составление совместного плана действий (районные акиматы и отделы культуры) для принятия необходимых мер по укреплению материально- технической базы учреждений и предприятий;
разработку мероприятий по организации досуга и творческой самореализации сельского населения;
формирование системы проведения досуговых мероприятий в сельских районах.
Сохранение, развитие сети учреждений и предприятий культуры и Формирование новой сельской социокультурной среды возможно только при наличии достойной материально-технической базы. Настоящая Программа предусматривает создание необходимых условий для обеспечения качества реализации культурно-досуговой деятельности.
Мероприятия Программы будут реализовываться за счет областного, районных бюджетов и привлеченных средств.
За счет средств местных бюджетов (районные и средства сельхозпредприятий) планируется ряд мер по укреплению материально- технической базы сельских учреждений культуры.
Будут проведены реконструкции, капитальный и текущий ремонт учреждений культуры, переводы в лучшие здания.
С учетом потребности и изношенностью сценических костюмов и одежды сцены, устаревшего технического оснащения клубных учреждений, отсутствия музыкальных инструментов предусматривается их приобретение и ежегодное обновление.
Планируется увеличение штатных единиц, привлечение квалифицированных специалистов на село.
Оснащение учреждений культуры современным оборудованием, компьютерной техникой позволит повысить качество обслуживания населения, расширить возможности библиотеки в информационном плане.
Обеспечение кадрового сопровождения развития культуры села Работники культуры призваны приобщать население к участию в культурной жизни, содействовать повышению образовательного уровня людей в области культуры. Предусматривается повышение квалификации работников культуры для обеспечения качественного осуществления ими своей профессиональной деятельности через реализацию следующих мероприятий:
организация и проведение областных семинаров, мастер-классов;
создание творческих лабораторий на базе инновационных объектов научно-методическое обеспечение учреждений культуры.
Объем расходов бюджета на реализацию Программы составляет 90762 тысяч тенге:
на 2003 год 19324 тысяч тенге;
на 2004 год - 30394 тысяч тенге;
на 2005 год 41044 тысяч тенге.
7. Ожидаемые результаты и источники их финансирования Критериями оценки эффективности Программы являются:
формирование совокупности культурных ценностей современного сельского бытия;
создание сельского сообщества в традиционных и новых социально- культурных формах, представляющих возможности для полноценной реализации личности;
внедрение образцов жизненного уклада, качественный труд с использованием современных технологий, цивилизованный быт, активный досуг;
создание условий для закрепления молодежи на селе;
становление системы культурно-просветительной работы, направленной на формирование правовой культуры сельчан, повышение квалификации работников формирование потребности жителей села в приобщении к ценностям развитие профессионального искусства и самодеятельного творчества;
укрепление материально-технической базы, повышение качества и разнообразия форм культурной деятельности на селе;
обеспечение устойчивого социально-экономического развития Костанайской области в целом.
8. План мероприятий по реализации региональной программы развития культуры села на 2003-2005 годы Ответственные за испол- нение п /п срок ис- пол- не- ния Мероприятия Фор- ма за- вер- ше- Основные направления реализации программы Проведение ревизии сельских учреждений Районные отделы культу- ры культуры, сбор информации об их состоянии I-II квар- тал года Согласование с акиматами местных уровней, руководителями хозяйствующих субъектов мероприятий по капитальным и текущим ремонтам, приобретение аппаратуры и сценической одежды и уточнение объема финансирования про- грамм Со- гла- со- ва- ние Разработка плана массовых мероприятий, Ре- способствующих патриотическому отношению к родному краю, воспитываю- щих гражданственность и чувство ответственности за будущее села аки- мов рай- о- нов Реализация плана массовых мероприятий В те- че- все- го пери- ода Участие в международных конкурсах и фестивалях Областное управление культуры, областной Дво- рец культуры, областной Дом творчества, област- ная филармония Участие в республиканских конкурсах и фестивалях рец культуры, областная филармония Организация и проведение областных конкурсов и фестивалей Проведение совместных мероприятий с областной Ассамблеей народов Областной Дом творче- ства Казахстана Проведение творческих вечеров с деятелями культуры Областной киновидео и искусства, чествование ветеранов, посвящение молодых культработников прокат, областные теат- ры, Областной Дворец культуры Мероприятия по борьбе с наркоманией Областная филармония, областной Дом творче- ства,областной русский театр Пополнение книжных фондов районных центральных библиотечных систем Приобретение краеведческой литературы Подписка на журнал «Тан-Шолпан» (1000 комплектов)
Приобретение книг
Подписка периодических изданий (журналы, газеты)
Всего
Оказание шефской помощи сельским учреждениям культуры Передача одежды сцены, театрального реквизита, сценических костюмов, му- зыкальной аппаратуры, кресел (б/у)в следующие районы:
Алтынсаринский район
Областная филармония
Аулиекольский район
Областная специализи рованная библиотека для незрячих и слабовидя щих граждан, областной Дом твор- чества Денисовский район Камыстинский район Областной Дворец культуры Карасуский район Областная библиотека для детей и юношества,областная филармония Костанайский район Областная филармония, областной Дворец культуры Мендыкаринский район Областной русский театр драмы и кукол Сарыкольский район Тарановский район Оказание методической и практической помощи 3 семинара для клубных работников Областной Дворец 4 семинара для сельских библиотечных работников в год Областная научная уни- версаль ная библиотека им.
Л.Толстого
Областной историко-
Мастер-классы для музейных работников Мендыкаринского, Джангельдинского, Таранов- ского, Житикаринского, краеведчес Карабалыкского районов кий музей, областной мемориаль ный музей И.Алтынса- рина Областной семинар для музейных работников Научно- практическая конференция «Музей и современность»
Автотранспорт
Приобретение специального автомобильного транспорта типа УАЗ-автоклуб для сле- дующих районов:
Амангельдинский,
Решениеоб- ласт
Акимы рай- онов год
Джангельдинский, ного Аркалыкский, Камыстинский, Наурзумский, Алтынсаринский, Аулиекольский, Денисовский районы Житикаринский, Карабалыкский, Карасуский, Мендыкаринский, Сарыкольский, Тарановский, Узункольский, Федоровский, Костанайский районы Модельные библиотеки Ввод модельных сельских библиотек в Костанайском и Мендыкарин- ском районах Приказ Министерства культу Акимы райо- ры, информации и об- щест венного согла сия Респуб лики Казах стан ИТОГО Предполагаемые расхода Источник финансирования (тыс. тенге)
2003 г.
2004 г.
2005 г.
Средств не требуется
Районные бюджеты
В пределах утвержденного бюджета В пределах средств утвержден- ного бюджета В пределах средств утвержденного бюджета 1200 х 8 = Местный бюджет 1200 х 9 = 10800 2 х 3700 = 7400