Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 25 маусымдағы № 215-ІІ Заңы Қазақстан Республикасының Варшавада 1929 жылғы 12 қазанда қол қойылған Халықаралық әуе тасымалдарына қатысты кейбір ережелерді бірдейлендіру үшін Конвенцияға түзетулер туралы хаттамаға қосылуы туралы Қазақстан Республикасының Варшавада 1929 жылғы 12 қазанда қол қойылған Халықаралық әуе тасымалдарына қатысты кейбір ережелерді бірдейлендіру үшін Конвенцияға түзетулер туралы Гаагада 1955 жылғы 28 қыркүйекте жасалған хаттамаға қосылсын.
Қазақстан Республикасының Президенті ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды халықаралық әуе тасымалдарының талаптарын осы тасымалдар үшiн пайдаланылатын құжаттарға және тасушының жауапкершiлiгiне қатысты бiркелкi тәртiппен реттеудің пайдалы екенiн мойындай отырып, өздерiнiң тиісті уәкілеттi адамдарын осы мақсат үшін тағайындады, олар оған тиiсiнше рұқсат ала келiп, мына Конвенцияны жасап, оған қол қойды:
1 ТАРАУ АНЫҚТАУ НЫСАНАСЫ 1-бап
1. Осы Конвенция әуе кемесi арқылы, адамдарды, теңдеме жүктi немесе жүктердi ақысын төлеп жүзеге асырылатын барлық халықаралық тасымалдау кезiнде қолданылады. Ол, сондай-ақ әуе тасымалы кәсiпорны әуе кемесi арқылы жүзеге асыратын тегiн тасымалдарға да қолданылады.
2. Осы Конвенцияның мағынасында "Халықаралық тасымал" деп тараптардың айқындамасына сәйкес, егер аялдама тiптi басқа Уағдаласпаған Державаның егемендiгiне, сюзеренитетiне, мандатына немесе өкiмет билiгiне қарасты аумақта көзделсе, жөнелтiм жерi мен тағайындалым жерi тасымал барысындағы үзiлiстiң немесе қайта тиеудiң бар-жоғына қарамастан, не екi Жоғары Уағдаласушы Тараптың аумағында, не сол бiр ғана Жоғары Уағдаласушы Тараптың аумағында орналасқан кездегi барлық тасымал аталады. Осыған ұқсас аялдаусыз, сол бiр ғана Жоғары Уағдаласушы Тараптың егемендiгiне, сюзеренитетiне, мандатына немесе өкiмет билiгiне қарасты аумақтың аралығындағы тасымал осы Конвенцияның мағынасында халықаралық тасымал деп қаралмайды.
3. Тараптар бiрнеше жүйелi әуе тасушылары арқылы жүзеге асырылуға тиiс тасымалды бiр шарт не бiрқатар шарт түрiнде жасалған-жасалмағанына қарамастан бiр операция ретiнде қараса, осы Конвенцияны қолдану тұрғысынан, бiртұтас тасымал құратын тасымал деп ұғылады және өзiнiң халықаралық сипатын бiр немесе бiрқатар шарт сол бiр ғана Жоғары Уағдаласушы Тараптың егемендiгiне, сюзеренитетiне, мандатына немесе өкiмет билiгiне қарасты аумақта толық орындалуға тиiс болғанына байланысты жоғалтпайды.
2-бап
1. Конвенция 1-бапта көзделген шарттарға сай келетiн мемлекет немесе басқа да көпшiлiк-құқықтық заңды тұлғалар жасаған тасымалдарға қолданылады.
2. Осы Конвенцияның қолданысынан халықаралық пошталық конвенциялар негiзiнде жасалатын тасымалдар алып тасталады.
ІІ ТАРАУ ТАСЫМАЛ ҚҰЖАТТАРЫ І-бөлiм - Көлiкте жүру билетi 3-бап
1. Тасушы жолаушыларды тасу кезiнде көлікте жүру билетiн беруге міндетті, онда мынадай нұсқаулар:
а) берілу жерi мен күнi;
б) жөнелтiм және тағайындалым жерлерi;
в) тасушының аялдамаларды қажет болған жағдайда немесе онсыз да өзгертуге өз құқығын көздеуiне мүмкiндiктi сақтай отырып, осы өзгерту тасымалды халықаралық сипатынан айыру алуы үшiн көзделген аялдамалар;
г) тасушының немесе тасушылардың атауы мен мекен-жайы;
д) осы Конвенцияда белгiленген жауапкершiлiк туралы ережелер тасымалға қолданылады дейтiн нұсқау жазылуға тиiс.
2. Билеттiң болмауы, дұрыс болмауы немесе оны жоғалтып алу тасымал туралы шарттың қолданылуына да, жарамды болуына ықпалын тигiзбейдi, аталған шартқа дегенмен де осы Конвенция ережелерiнiң күшi қолданылады.
Алайда, тасушы жолаушыға көлiкте жүру билетiн бермей, оны қабылдап алса, тасушының осы Конвенцияның оны жауапкершiлiктен босататын немесе мұны шектейтiн қаулыларына сiлтеме жасауға құқығы болмайды.
II-бөлiм - Теңдеме жүк түбiртегi 4-бап
1. Жолаушы өзiнiң қасына қойып қоятын өзiндiк ұсақ заттарды қоспағанда, теңдеме жүктi тасу кезiнде, тасушы теңдеме жүк түбiртегiн беруге мiндеттi.
2. Теңдеме жүк түбiртегi екi дана етiп: бiреуi жолаушылар үшiн, екiншiсi тасушы үшiн жасалуға тиiс.
3. Онда мынадай нұсқаулар:
а) берiлу жерi мен күнi;
в) тасушының немесе тасушылардың атауы мен мекен-жайы;
г) көлiкте жүру билетiнiң нөмiрi;
д) түбiртектi көрсетушiге теңдеме жүк берiледi дейтiн нұсқау;
е) орындардың саны мен салмағы;
ж) 22-баптың 2-абзацына сәйкес жария етiлген құн мөлшерi;
з) осы Конвенцияда белгiленген жауапкершiлiк туралы ережелер тасымалға қолданылады дейтін нұсқау жазылуға тиіс.
4. Теңдеме жүк түбiртегiнiң болмауы, дұрыс болмауы немесе оны жоғалтып алу тасымал туралы шарттың қолданылуына да, жарамды болуына да ықпалын тигiзбейдi, аталған шартқа дегенмен де осы Конвенцияның күшi қолданылатын болады. Алайда, тасушы теңдеме жүк түбiртегiн берместен, теңдеме жүктi қабылдап алса немесе г), е) және з) литерлерiнде аталған мәлiметтер теңдеме жүк түбiртегiнде болмаса, тасушының осы Конвенцияның оны жауаптылықтан босататын немесе мұны шектейтiн қаулыларына сiлтеме жасауға құқығы жоқ.
ІII- бөлiм - Әуе-тасымал құжаты 5-бап
1. Әрбiр тауар тасушының жөнелтушi "әуе-тасымал құжаты" деп аталатын құжатты жасап беруiн және тапсыруын талап етуге құқығы бар; барлық жөнелтушiнiң осы құжатты қабылдауды тасушыдан талап етуге құқығы бар.
2. Алайда, осы құжаттың болмауы, дұрыс болмауы немесе оны жоғалтып алу тасымал туралы шарттың қолданылуына да, жарамды болуына да ықпалын тигiзбейдi, аталған шартқа дегенмен де осы Конвенция ережелерiнiң күшi 9-бапта белгiленген ескертпенi ескере отырып, қолданылатын болады.
6-бап
1. Жөнелтушi әуе-тасымал құжатын үш түпнұсқа дана етiп жасайды және ол тауармен бiрге тапсырылады.
2. Бiрiншi данада "тасушыға арналған" деген белгi болады, жөнелтушi оған қол қояды. Екiншi данада "алушыға арналған" деген белгi болады, жөнелтушi немесе тасушы оған қол қояды және ол тауармен бiрге бағытталуға тиiс. Yшiншi данаға тасушы қол қояды және ол тауарды алған бойда оны жөнелтушiге қайтарады.
3. Тасушы қолының орнына штемпель қойылуы мүмкiн; жөнелтушiнiң қолы мөрге басылған түрiнде болуы немесе оның орнына штемпель қойылуы мүмкін.
7-бап
Егер бiрнеше орын болса, тауар тасушының жөнелтушi жеке бiр әуе- тасымал құжаттарын жасауын талап етуге құқығы бар.
8-бап
Әуе-тасымал құжатында мынадай нұсқаулар:
а) құжат жасалған жер мен ол жасалған күн;
в) тасушының аялдамаларды қажет болған жағдайда немесе онсыз да өзгертуге өз құқығын көздеуiне мүмкiндiктi сақтай отырып, осы өзгертутасымалды халықаралық сипатынан айыру алуы үшiн көзделген аялдамалар;
г) жөнелтушiнiң атауы мен мекен-жайы;
д) алғашқы тасушының атауы мен мекен-жайы;
е) егер алушы аталса, оның атауы мен мекен-жайы;
ж) тауардың тұрпаты;
з) ораманың саны, тұрпаты, таңбалама немесе орындардың нөмiрi;
и) тауардың салмағы, саны, көлемi немесе мөлшерi;
к) тауардың және оның орамасының сыртқы жай-күйi;
л) тауар құны ескертiлсе, оның құны, төлем уақыты мен орны және төлем жасауға тиіс тұлға;
м) егер жөнелтiм нақты төлем арқылы жүзеге асырылса, тауар құны және тиiс жағдайларда шығыстар мөлшерi;
н) 22-баптың 2-абзацына сәйкес жария етiлген құн мөлшерi;
о) әуе-тасымал құжаты данасының саны;
п) тасушыға әуе-тасымал құжатымен бiрге жолданған құжаттар;
р) тасымал мерзiмi мен жүрiп өтетiн жолы (viа) туралы жалпы нұсқаулар ескертiлсе, аталғандар;
с) осы Конвенцияда белгiленген жауапкершiлiк туралы ережелер тасымалға 9-бап Тасушы тауарды әуе-тасымал құжатын жасамай қабылдап алса, 8-бапта аталған барлық мәлiметтер а) литерiнен бастап, и) литерiне дейiн қоса алғанда және с) литерi құжатта көрсетiлмесе, тасушының осы Конвенцияның оны жауаптылықтан босататын немесе мұны шектейтiн қаулыларына сілтеме жасауға құқығы жоқ.
10-бап
1. Жөнелтушi әуе-тасымал құжатына жазатын, тауарларға қатысты мәлiметтер мен хабарландырулардың дұрыстығы үшiн жауап бередi.
2. Ол тасушы мен кез келген басқа да тұлғаға берген мәлiметтер мен хабарландырудың дұрыс болмағандықтан, дәл болмағандықтан немесе толық болмағандықтан шеккен әр зиян үшiн жауапты болады.
11-бап
1. Әуе-тасымал құжаттағыға қарама-қарсы түрде дәлелдеме бiлдiрiлгенге дейiн, ол шарт жасау, тауарды және тасымал шарттарын қабылдау куәлiгi болып табылады.
2. Әуе-тасымал құжатының тауар салмағы, мөлшерi және орамасы туралы, сондай-ақ орындар саны туралы деректерiне қарама-қарсы түрде дәлелдеме бiлдiрiлгенге дейiн, олар куәлiк болып табылады; тасушы жөнелтушiнi қатыстыра отырып, тауар саны, көлемi және жай-күйi туралы деректердi тексерiп, әуе- тасымал құжатында бұл жөнiнде атап көрсеткендiктен және бұл тауардың сыртқы жай-күйi туралы деректерге қатысты болғандықтан, аталған деректер тасушыға қарсы дәлел бола алады.
12-бап
1. Тасушы тасымал шартынан туындайтын барлық мiндеттемелердi орындаған жағдайда, тауарды не жөнелтiм немесе тағайындалым аэродромынан кері қайтарып алып, не жүріп өту жолында қону кезінде оны тоқтатып қойып, не тағайындалым жерiнде немесе жүріп өту жолында оны әуе-тасымал құжатында аталған алушыдан басқа тұлғаға беру туралы нұсқау бере отырып, не жөнелтiм аэродромына оны (тауарды) қайтаруды талап ете отырып, тауарға билiк етуге құқығы бар, себебi осы құқықты жүзеге асыру тасушыға да, басқа жөнелтушiлерге де залал тигiзбейдi және оның осы шығыстардан туындайтын орнын толтыру мiндеттемесi болады.
2. Жөнелтушiнiң өкiмдерiн орындау мүмкiн болмаған жағдайларда, тасушы оны бұл жөнiнде дереу хабардар етуге мiндеттi.
3. Тасушы жөнелтушiге берiлген әуе-тасымал құжатының данасын табыс етудi талап етпей-ақ, оның өкiмiмен санасса, жөнелтушiге қойылатын керi талап құқығын осылайша сақтай отырып, әуе-тасымал құжатының тиiсiнше иесiне осы құқық тигiзуi мүмкiн залал үшiн жауапты болады.
4. Төмендегi 3-бапқа сәйкес алушының құқығы туындаған кезде, жөнелтушiнiң құқығы жойылады. Алайда, алушы тасымал құжатынан немесе тауардан бас тартса немесе оларды оған тапсыруға болмайтын болса, жөнелтушi өзiнiң билiк ету құқығын қайтадан иеленедi.
13-бап
1. Алдыңғы бапта аталған жағдайларды қоспағанда, алушының тасушыдан тауар тағайындалым жерiне келiп түскен кезден бастап, өзiне әуе-тасымал құжатын жолдауды және өзiне тауар берудi талап сомасын төлеу мен әуе-тасымал құжатында аталған тасымал шарттарын орындаудың орнына талап етуге құқығы бар.
2. Егер өзгедей ескертiлмейтiн болса, тасушы алушыны тауар келiп түскен бойда хабардар етуге мiндеттi.
3. Егер тасушы тауардың жоғалғанын мойындаса немесе тауар келiп түсуге тиiс болған күннен бастап есептегенде жетi күн мерзiм аяқталғаннан кейiн тауар келiп түспесе, алушының тасымал туралы шарттан туындайтын құқықтарды тасушыға қатысты жүзеге асыруына рұқсат етіледi.
14-бап
Жөнелтушi мен алушының әрқайсысы өз мүддесiне орай әлде басқаның мүддесiне орай iс-әрекет жасағанына қарамастан, өздерiне 12 және 13-баптарда тиiсiнше берiлген барлық құқықтарды өз атынан, бiрақ шарт жүктейтiн міндеттемелерді орындаған жағдайда ғана, жүзеге асыра алады.
15-бап
1. 12, 13 және 14-баптар жөнелтушi мен алушының қарым-қатынасына да, құқықтары не жөнелтушiден, не алушыдан туындайтын үшiншi бiр тұлғалардың қатынастарына да ешқандай да ықпал етпейдi.
2. 12, 13 және 14-баптардың шарттарынан өзгеше әр ескертпе әуе-тасымал құжатына жазылуға тиiс.
16-бап
1. Жөнелтушi мәлiметтер беруге және алушыға тауар бергенге дейiн кеден, кеден-қала немесе полиция ресми істерiн орындау үшін қажет құжаттарды әуе- тасымалы құжатына қосып қоюға мiндеттi. Тасушының немесе ол қойған тұлғалардың тарапынан кiнә болған жағдайларды қоспағанда, жөнелтушi тасушыға осы мәлiметтер мен қағаздар болмағандықтан, жеткiлiксiз болғандықтан немесе дұрыс болмағандықтан тигiзiлуi мүмкiн барлық шығын үшiн жауап бередi.
2. Тасушы осы мәлiметтер мен құжаттарды олардың дәл болуы немесе жеткiлiктi болуы жөнiнде тексеруге мiндеттi емес.
III ТАРАУ ТАСУШЫНЫҢ ЖАУАПКЕРШIЛIГI 17-бап Жолаушы қаза тапқан, жараланған немесе денесiн басқаша зақымдаған кезде орын алған зиянды келтiрген жазатайым уақиға әуе кемесiнiң бортында немесе қону және шығару жөнiндегi кез келген операциялар кезiнде орын алса, тасушы аталған зиян үшiн жауап бередi.
18-бап
1. Тiркелген теңдеме жүк немесе тауар жойылған, жоғалған немесе бүлiнген кезде орын алған зиянды келтiрген оқиға әуе тасымалы кезiнде орын алса, тасушы аталған зиян үшiн жауап бередi.
2. Алдыңғы абзацтың мағынасы бойынша әуе тасымалы тасушы теңдеме жүктi немесе тауарды сақтап тұратын уақыт кезеңi аэродромда, әуе кемесiнiң бортында немесе аэродромнан тыс жерге қонған кезде қандай да бiр өзге жерде орын алғанына қарамастан, аталған кезеңдi қамтиды.
3. Аэродромнан тыс жерде жүзеге асырылған, жерде, теңiзде немесе өзенде тасымалдаудың ешқайсысы әуе тасымалы кезеңiне саналмайды. Алайда, егер осындай тасымал әуе тасымалы шартын орындау үшiн жүзеге асырылса, кез келген залал өзiне қарсы дәлелдеме бiлдiрiлгенге дейiн, тиеу, тапсыру немесе қайта тиеу мақсатында, әуе тасымалы кезiнде болған оқиғадан туындайтын залал деп ұғылады.
19-бап
Тасушы әуе тасымалы кезiнде жолаушылар, теңдеме жүк немесе тауарлар кешiгуi салдарынан орын алған зиян үшiн жауапты болады.
20-бап
1. Тасушы өзiм және өзiм жеткiзiп берген адамдар зиянды болғызбау үшiн барлық қажет шаралар қабылдадық немесе олардың мұндай шаралар қабылдауына мүмкiндiк болмады деп дәлелдеп берсе, жауапты болмайды.
2. Тасушы келтiрiлген зиян пилотаж, әуе кемесiн жүргiзу немесе навигация барысындағы қате салдарынан орын алды және барлық басқа қатынастарда өзiм және өзiм жеткiзiп берген адамдар зиянды болғызбау үшiн барлық қажет шаралар қабылдады деп дәлелдеп берсе, тауарлар мен теңдеме жүк тасымалдау кезiнде жауапты болмайды.
21-бап
Тасушы зиян шеккен адамның кiнәсі зиянға себеп болды немесе оған жәрдемдестi деп дәлелдеп берген жағдайда, сот өз заңының қаулысына сәйкес, тасушының жауаптылығын жоя алады немесе шектей алады.
22-бап
1. Жолаушыларды тасу кезiнде тасушының әрбiр жолаушыға қатысты жауапкершiлiгi жүз жиырма бес мың франк сомамен шектеледi. Егер талапты алған сот заңына сәйкес, өтем жүйелi төлемдер түрiнде белгiленуi мүмкiн, осы төлемдердiң капитализацияланған сомасын аталған шектен асыруға болмайды.
Алайда тасушымен ерекше келiсу арқылы, жолаушы жауапкершiлiктiң бұдан да жоғары шегiн белгiлей алады.
2. Тiркелген теңдеме жүк пен тауарларды тасымалдау кезiнде, тасушының жауапкершiлiгi, жөнелтушi тасушыға орын берген кезде және ықтимал қосымша алым төлей отырып жасаған, жеткiзiп беруге мүдделiлiк бiлдiру туралы ерекше мәлiмдеме жағдайларын қоспағанда, екi жүз елу мың франк сомамен шектеледi.
Осы жағдайда, тасушы жария етiлген сомадан аспайтын сома жөнелтушiнiң жеткiзiп беруге нақты мүдделiлiгiн аспайды деп дәлелдеп берсе, аталған соманы төлеуге мiндеттi болады.
3. Жолаушы өзiнiң қасына қойып қоятын заттарға қатысты, тасушының жауапкершiлiгi жолаушыдан бес мың франк алумен шектеледi.
4. Жоғарыда аталған сомалар мыңнан тоғыз жүзiншi сынамадағы алпыс бес жарым миллиграмм алтыннан тұратын француз франкiн бiлдiредi деп есептеледi.
Оларды кез келген ұлттық валютада санды дөңгелектей отырып көрсетуге болады.
23-бап
Тасушыны жауапкершiлiктен босатуға немесе осы Конвенцияда белгiленгеннен төмен жауапкершiлiк шегiн белгiлеуге саятын барлық ескертпе жарамсыз болып табылады және ешқандай салдар туғызбайды, бiрақ осы ескертпенiң жарамсыздығы шарттың жарамсыздығына әкеп соқтырмайды, шартқа осы Конвенция қаулыларының күшi қолданыла бередi.
24-бап
1. 18 және 19-баптарда көзделген жағдайларда, жауаптылық туралы талапты осы Конвенцияда көзделген шарттар мен шектермен келістiре отырып қана қандай да бiр негiзде қоюға болады.
2. 17-бапта көзделген жағдайларда, сондай-ақ алдыңғы абзацтың қаулылары iздеуге құқығы бар тұлғалар ортасын анықтау мен олардың тиiстi құқықтарына залал келтiрмей отырып қолданылады.
25-бап
1. Егер зиян тасушының қаскөйлiк ниетiнiң салдарынан талапты алған сот заңына сәйкес қаскөйлiк ниетпен тең мәндi деп қаралатын кiнәнің салдарынан орын алса, тасушының осы Конвенцияның оны жауаптылықтан босататын немесе мұны шектейтiн қаулыларына сiлтеме жасауға құқығы болмайды.
2. Егер тасушы өзi жеткiзiп берген адамдардың бiреуi өз мiндеттерiн орындау барысында iс-әрекет жасай отырып, дәл сол жағдайларда зиян келтiрсе, тасушыға жоғарыда аталған құқық берiлмейдi.
26-бап
1. Болжамға қарсы дәлелдеме бiлдiрiлгенге дейiн, алушы тауарлар тиiсiнше жай-күйiнде және тасымал құжатына сәйкес жеткiзiлдi деген болжам жасауға қарсылық бiлдiрмей, теңдеме жүк пен тауарлар алады.
2. Жүк зақымдалған жағдайда, алушы тасушыға зақымдануды байқаған бойда дереу және ең кеш дегенде алған күнiнен бастап есептегенде теңдеме жүк үшiн - үш күн мерзiм және тауарлар үшiн жетi күн мерзiм iшiнде қарсылық жолдауға тиiс. Кешiктiрiлген жағдайда, наразылық теңдеме жүк немесе тауар оның билiгiне берiлетiн күннен бастап он төрт күннен кешiктiрмей жасалуға тиiс.
3. Барлық ескертпе тасымал құжатына жазылатын ескертпе немесе осы қарсылық үшiн белгiленген мерзiмде жөнелтiлген өзге де жазбаша хабарлама арқылы жүзеге асырылуға тиiс.
4. Белгіленген мерзiмдерде қарсылық болмаған кезде, тасушы тарабының алдауды қолданған оқиғаларын қоспағанда, тасушыға қарсы ешқандай талап қабылданбайды.
27-бап
Борышқор қайтыс болса, жауаптылық туралы талап осы Конвенцияда көзделген шегiнде оның құқықтық мирасқорына қолданылады.
28-бап
1. Жауаптылық туралы талап берушiнiң қалауына қарай, Жоғары Уағдаласушы Тараптардың бiреуiнiң аумағы шегiнде не тасушының тұрғылықты жерi бойынша, оның кәсiпорнының бас басқармасы орналасқан жер бойынша немесе оның шарт жасауға жәрдемдескен кеңсесi орналасқан жер бойынша сотта қозғалады.
2. Рәсiм талапты алған сот заңында белгiленедi.
29-бап
1. Жауаптылық туралы талап талапқа құқықты жоғалтып алармын деп үрейленгенде, тағайындалымына қарай келiп түскен кезден бастап екi жыл iшiнде немесе әуе кемесi келуге тиiс болған күннен бастап немесе тасымалды тоқтатқан кезден бастап қозғалуға тиiс.
2. Мерзiмдi есептеп шығару тәртiбi талапты алған сот заңында белгiленедi.
30-бап
1. 1-баптың үшiншi абзацының анықтамасымен реттелетiн, бiрнеше жүйелi тасушы жүзеге асыратын тасымалдар жағдайында, жолаушыларды, теңдеме жүктi немесе тауарды қабылдайтын әрбiр тасушыға осы Конвенцияда белгiленген ережелер қолданылады және ол тасымал туралы шарт бойынша уағдаласушы тарап ретiнде қаралады, себебi ол бақылай отырып, жасалатын тасымал бөлiгiне осы құжаттың қатысы бар.
2. Мұндай тасымал жағдайында, жолаушы немесе оның құқық берiлген адамдары жазатайым уақиға немесе кешiктiру орын алған тасымалды жүзеге асырған тасушыға, алғашқы тасушы бүкiл жол үшiн жауапкершiлiктi арнайы шарт бойынша қабылдап алған жағдайды қоспағанда, қолданылады.
3. Егер теңдеме жүк немесе тауарлар туралы iс жүрсе, жөнелтушi алғашқы тасушыға қарсы iс қозғай алады және алуға құқығы бар алушы соңғы аталғанға қарсы iс қозғай алады және сонымен қатар, бұлардың екеуi де жою, жоғалтып алу, зақымдау немесе кешiктiру орын алған тасымалды жасаған тасушыға талап қоя алады. Осы тасушылар жөнелтушi мен алушыға бiрлесiп жауапты болады.
IV ТАРАУ ҚҰРАМДАСТЫРЫЛҒАН ТАСЫМАЛДАРҒА ҚАТЫСТЫ ҚАУЛЫЛАР 31-бап
1. Бiр бөлiгi әуеде және екiншi бiр бөлiгi тасымалдың қандай да болсын өзгедей тәсiлiмен жүзеге асырылатын құрамдастырылған тасымалдар кезiнде, әуе тасымалы 1-баптың шарттарына сай келетiндей болса, осы Конвенцияның қаулылары сондай тасымалға ғана қолданылады.
2. Құрамдастырылған тасымал кезiнде, осы Конвенцияның қаулылары әуеде тасымалдауға қатысты қолданылады деген жағдайда, осы Конвенциядағы ешнәрсе тараптардың әуе-тасымал құжатына тасымалдың өзгедей түрлерiне қатысты шарттар енгiзуiне кедергi тигiзбейдi.
V ТАРАУ ЖАЛПЫ ЖӘНЕ ҚОРЫТЫНДЫ ҚАУЛЫЛАР 32-бап Тараптар осы Конвенцияның ережелерiнен не қолданылуға тиiс заңды айқындау арқылы, не сотқа тартылушылық туралы ережелерді өзгерту арқылы шегiнуiне жол ашатын тасымал туралы шарттың барлық ескертпесi мен зиян келтiрудiң алдында жасалған барлық ерекше келiсiмдер жарамсыз деп танылады.
Алайда тауарлар тасымалдау кезiнде, аралық талқылау 28-баптың 1-абзацында көзделген соттардың құзыретi қолданылатын жерлерде орын алуға тиiс болса, осы Конвенцияның шегiнде аралық талқылауға жол беріледi.
33-бап
Осы Конвенциядағы ешнәрсе тасушының тасымалдау туралы шарт жасаудан бас тартуына немесе осы Конвенцияның қаулыларына қайшы келмейтiн ережелер белгiлеуiне кедергi тигiзе алмайды.
34-бап
Осы Конвенция әуе тасымалдары кәсiпорындары жүйелi әуе жолдарын белгiлеу мақсатында бастапқы сынақтар ретiнде жүзеге асыратын халықаралық әуе тасымалдарына да, әуеде пайдалану жөнiндегi барлық қалыпты операциялардан тыс айрықша жағдайларда жүзеге асырылатын тасымалдарға да қолданылмайды.
35-бап
Осы Конвенцияда күндер жөнiнде сөз болғанда, ойда жұмыс күндерi емес, үздiксiз дәйектiлiк күндерi болады.
36-бап
Осы Конвенция бiр дана етiп француз тiлiнде жасалды, ол Польша Сыртқы Iстер Министрлiгiнiң мұрағатында сақталады, ал оның расталған көшiрмесi Поляк Үкiметiнiң өкiмiмен әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тараптың Үкiметiне берiледi.
37-бап
1. Осы Конвенция бекiтiледi. Сенiм грамоталары Польша Сыртқы Iстер Министрлiгiнiң мұрағатында сақталады, ол әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тараптың Үкiметiне осы сақтап қою жөнiнде хабарлайды.
2. Осы Конвенцияны бес Жоғары Уағдаласушы Тарап бекiткеннен кейiн ол бесiншi бекiтудi сақтап қойғаннан кейiнгi тоқсаныншы күнi олардың арасында күшiне енгiзiледi. Кейiннен ол өзi сақтап қойылғаннан кейiнгi тоқсаныншы күнi, оны бекiткен Жоғары Уағдаласушы Тараптар мен өзiнің бекiту грамотасын сақтап қоятын Жоғары Уағдаласушы Тараптың арасында күшiне енгiзiледi.
3. Поляк Республикасының Үкiметi Әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тараптың Үкiметiне әрбiр бекiтудiң сақтап қойылған күнiн де, осы Конвенцияның күшiне енгiзiлген күнiн де хабарлайды.
38-бап
1. Осы Конвенция кушiне енгiзiлгеннен кейiн барлық мемлекеттердiң оған қосылуы үшiн ашық болып қала бередi.
2. Қосылу Поляк Республикасының Yкiметiне жолданған хабарлама арқылы жүзеге асырылады, аталған елдiң Үкiметi әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тараптың Үкiметiне осы жөнiнде хабарлайды.
3. Қосылу Поляк Республикасының Үкiметi жасайтын нотификациялаудан кейiнгi тоқсаныншы күннен бастап қолданысқа алынады.
39-бап
1. Әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тарап Поляк Республикасының Үкiметiне жасаған хабарлама арқылы осы Конвенцияның күшiн жоя алады, аталған елдiң Үкiметi әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тараптың Үкiметiне осы жөнiнде дереу хабарлайды.
2. Күшiн жою күшiн жою туралы хабарламадан кейiнгi алты айдан кейiн және оны жүзеге асырған тарапқа ғана қатысты қолданысқа алынады.
40-бап
1. Жоғары Уағдаласушы Тараптар қол қою, бекiтудi сақтап қою кезiнде немесе өзi қосылған кезде, осы Конвенцияны өздерiнiң қабылдауы өздерiнiң тұтас алып қарағандағы отарларына, протектораттарына, мандаттық аумақтарына немесе өздерiнiң егемендiгiне немесе өздерiнiң өкiмет билiгiне қарасты барлық өзгедей аумақтарға, немесе сюзеренитетiне қарасты барлық өзгедей аумақтарға немесе олардың қандай да бiр бөлiгiне қолданылмайды.
2. Осының салдарынан кейiннен олар өздерiнiң бастапқы хабарламасына осылайша енбеген өздерiнiң тұтас алып қарағандағы отарларының, протектораттарының, мандаттық аумақтарының немесе өздерiнiң егемендiгiне немесе өздерiнiң өкiмет билiгiне қарасты барлық өзгедей аумақтардың, немесе сюзеренитетiне қарасты барлық аумақтардың немесе олардың қандай да бiр бөлiгiнiң атынан жеке-жеке қосыла алады.
3. Олар, сондай-ақ олардың қаулыларымен санаса отырып, өздерiнiң не тұтас алып қарағандағы отарлары, протектораттары, мандаттық аумақтары немесе өздерiнiң егемендiгiне немесе өздерiнiң өкiмет билiгiне қарасты барлық өзгедей аумақтар, немесе сюзеренитетiне қарасты барлық аумақтар үшiн, не олардың қандай да бiр бөлiгi үшiн осы Конвенцияның күшiн жеке-жеке жоя алады.
41-бап
Әрбiр Жоғары Уағдаласушы Тарап осы Конвенция күшiне енгiзiлгеннен кейiн кемiнде екi жылдан кейiн осы Конвенцияға енгiзуге болатын жақсартуларды iздестiру мақсатында жаңадан халықаралық конференция шақыру бастамасын өз мойнына ала алады. Осы мақсатта ол Француз Республикасының Үкiметiне жүгiнедi, аталған елдiң Үкiметi осы конференцияны дайындауға қажет шаралар қабылдайды.
1929 жылғы 12 қазанда Варшавада жасалған осы Конвенция 1930 жылғы 31 қаңтарға дейiн қол қою үшiн ашық болып қала бередi.
ҚОСЫМША ХАТТАМА 2-шi бабына Жоғары Уағдаласушы Тараптар бекiту немесе қосылу кезiнде, осы Конвенцияның 2-бабының 1-абзацы Мемлекет тiкелей өзi, оның отарлары, протектораттары, мандаттық аумақтары немесе өздерiнiң егемендiгiне, өздерiнiң сюзеренитетiне немесе өздерiнің өкiмет билiгiне қарасты барлық өзгедей аумақтар жасайтын халықаралық әуе тасымалдарына қолданылмайды деп жариялау құқығын сақтап қалады.
2-қосымша
Халықаралық әуе тасымалдарына қатысты кейбiр ережелердi бiрдейлендiру үшiн Варшава қаласында 1929 жылғы 12 қазанда қол қойылған Конвенцияға түзетулер енгiзу туралы ХАТТАМА КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, N 8, 1- бөлім, 217-құжат.
Қол қойған үкiметтер халықаралық әуе тасымалдарына қатысты кейбiр ережелердi бiрдейлендiру үшiн Варшава қаласында 1929 жылғы 12 қазанда қол қойылған Конвенцияға түзетулер енгiзу орынды деп есептей отырып, төмендегi туралы келiсiмге келдi:
I ТАРАУ КОНВЕНЦИЯҒА ЕНГIЗIЛЕТIН ТYЗЕТУЛЕР I бап Конвенцияның 1-бабында:
а) 2-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"2. Осы Конвенцияның мағынасында халықаралық тасымал деп, егер аялдама екiншi мемлекеттiң аумағында, тiптi осы Мемлекет Мәртебелi Уағдаласушы Тарап болып табылмаса да, Тараптар анықтамасына орай тасымалда немесе қайта тиеуде үзiлiс бар ма, жоқ па, шығу орны мен бару орны екi Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағында, не болмаса сол бiр Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағында орналасқанына қарамастан, кез келген тасымал аталады. Бiр Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағындағы екi пункттiң арасындағы осындай аялдамасыз тасымал осы Конвенцияның мағынасында халықаралық тасымал ретiнде қаралмайды".
б) 3-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"3. Бiрнеше дәйектi әуе тасымалдаушылары арқылы жүзеге асыруға жататын тасымал осы Конвенцияны қолдану мағынасында, егер оны Тараптар, ол бiр шарт немесе бiрнеше шарт түрiнде жасалғанына қарамастан, бiр операция ретiнде қараса және ол бiр немесе бiрнеше шарттар дәл бiр мемлекеттің аумағында толық орындалуы тиiс болғандықтан ғана өзiнiң халықаралық сипатын жоғалтпаса, бiртұтас тасымалды құрайтын болып есептеледi".
II бап
Конвенцияның 2-бабындағы 2-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"2. Осы Конвенция почталық хат-хабарды және почта жiберiлiмдерiн тасымалдау кезiнде қолданылмайды".
III бап
Конвенцияның 3-бабында:
а) 1-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"1. Жолаушыларды тасымалдау кезiнде:
а) шығу орны мен бару орны көрсетiлген;
б) егер шығу және бару орындары бiр Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағында болса, ал көзделген бiр немесе бiрнеше аялдамалар екiншi Мемлекеттiң аумағында болса, тiптi болмағанда осындай бiр аялдама көрсетiлген;
в) егер жолаушы соңғы бару орны немесе аялдама шығу елiнде болмайтын сапарда жүрсе, осындай тасымалға Варшава конвенциясының қаулылары қолданылуы мүмкiн екендiгi және осы Конвенция адам қайтыс болған немесе жараланған, сондай-ақ жол жүгiн жоғалтқан немесе бүлдiрiп алған жағдайда тасымалдаушының жауапкершілігiн анықтайтындығы және көп жағдайларда шектейтiндiгi туралы хабарлама бар билет берiлуi тиiс".
г) 2-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"2. Жолақы билетi тасымал туралы шарттың жасалғанын және оның шарттарын куәландыратын болады. Жолақы билетiнiң жоқтығы, дұрыс еместiгi немесе жоғалуы осы Конвенцияның ережелерiнiң қолданысы аясына түсетiн тасымал туралы шарттың болуына да, жарамдылығына да ықпал етпейдi.
Дегенмен, егер тасымалдаушының келiсуiмен жолаушы ұшақтың бортына жолақы билетi берiлмей алынса немесе егер билетте осы баптың 1 в)
параграфында талап етiлетiн хабарлама болмаса, онда тасымалдаушының 22- баптың ережелерiне сiлтеме жасауға құқығы болмайды".
IV бап
Конвенцияның 4-бабында:
а) 1, 2, 3-параграфтар алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"1. Тiркелген жол жүгiн тасымалдау кезiнде, егер ол жолақы билетiмен бiрiктiрiлмесе немесе 3-баптың 1-параграфындағы ережелерге сәйкес келетiн жолақы билетiне кiргiзiлмесе:
б) егер шығу және бару орындары бiр Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағында болса, ал көзделген бiр немесе бiрнеше аялдамалар екiншi Мемлекеттiң аумағында болса, тіптi болмағанда осындай бiр аялдама көрсетiлген;
в) егер соңғы бару орны немесе аялдама шығу елiнде болмайтын тасымал орындалса, осындай тасымалға Варшава конвенциясының қаулылары қолданылуы мүмкiн екендiгi және осы Конвенция жол жүгiн жоғалтқан немесе бүлдiрiп алған жағдайда тасымалдаушының жауапкершiлiгiн анықтайтындығы және көп жағдайларда шектейтiндiгi туралы хабарлама бар жол жүгi түбiртегi берiлуi тиiс".
г) 4-параграф алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"2. Жол жүгi түбiртегi керi дәлел жасалғанға дейiн жол жүгiнің тiркелгенiн және тасымал туралы шарттың қағидаларын куәландыратын болады. Жол жүгi түбiртегiнiң жоқтығы, дұрыс еместiгi немесе жоғалуы осы Конвенцияның ережелерінің қолданысы аясына түсетiн тасымал туралы шарттың болуына да, жарамдылығына да ықпал етпейдi. Дегенмен, егер тасымалдаушы жол жүгі түбiртегiн берусiз жол жүгiн қамқорына алса немесе егер жол жүгi түбiртегiнде (егер ол жолақы билетiмен бiрiктiрiлмесе немесе 3-баптың 1 в) параграфындағы ережелерге сәйкес келетiн жолақы билетiне кiргiзiлмесе) осы баптың 1 в)
параграфында талап етiлетiн хабарлама болмаса, онда тасымалдаушының 22- баптың 2-параграфының ережелерiне сiлтеме жасауға құқығы болмайды".
V бап
Конвенцияның 6-бабындағы 3-параграф алынып, ол төмендегiмен "3. Тасымалдаушы тауар әуе кемесiнiң бортына тиелгенге дейiн өз қолын қоюы тиiс".
VI бап
Конвенцияның 8-бабы алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"Әуе-тасымал құжатында:
б) егер шығу және бару орындары бiр Мәртебелi Уағдаласушы Тараптың аумағында болса, ал көзделген бiр немесе бiрнеше аялдамалар екiншi Мемлекеттiң аумағында болса, тiптi болмағанда осындай бiр аялдама көрсетiлген;
в) егер соңғы бару орны немесе аялдама шығу елiнде болмайтын тасымалдау орындалса, осындай тасымалға Варшава конвенциясының қаулылары қолданылуы мүмкiн екендiгi және осы Конвенция жол жүгiн жоғалтқан немесе бүлдiрiп алған жағдайда тасымалдаушының жауапкершiлiгiн анықтайтындығы және көп жағдайларда шектейтiндiгi туралы хабарлама болуы тиiс".
VII бап
Конвенцияның 9-бабы алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"Егер тасымалдаушының келiсуiмен тауарлар әуе кемесiнiң бортына әуе- тасымал құжатын құрастырусыз немесе, егер әуе-тасымал құжатында 8-баптың в)
параграфында талап етiлетiн хабарлама болмаса, онда тасымалдаушының 22- баптың 2-параграфының ережелерiне сілтеме жасауға құқығы болмайды".
VIII бап
Конвенцияның 10-бабындағы 2-параграф алынып, ол төмендегiмен "2. Жөнелтушi тасымалдаушы немесе жөнелтушi берген мағлұматтардың немесе хабарландырулардың қателігi, дұрыс еместiгi немесе толық еместiгi себебiнен тасымалдаушы соның алдында жауапты болатын кез келген басқа тұлғаға келтiрiлген кез келген зиян үшiн жауапты болады".
IХ бап
Конвенцияның 15-бабына мынадай параграф қосылсын:
"3. Осы Конвенцияда ештеңе берiлетiн әуе-тасымал құжатын беруге кедергi жасамайды".
Х бап
Конвенцияның 20-бабындағы 2-параграф алынып тасталсын.
ХI бап
Конвенцияның 22-бабы алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
1. Жолаушыларды тасымалдау кезiнде тасымалдаушының әрбiр жолаушыға қатысты жауапкершiлiгi екi жүз елу мың франкi сомасымен шектеледi. Егер талап- қуыным берiлген соттың заңына сәйкес өтемақы мерзiмдiк төлемдер түрiнде белгiленсе, көрсетілген төлемдердiң балама капиталданған сомасы екi жүз елу мың франкiден аспауы тиiс. Алайда, айрықша Келiсiм арқылы тасымалдаушы мен жолаушы одан да жоғары жауапкершілік шегiн белгiлей алады.
2. а) Тiркелген жол жүгiн және тауарларды тасымалдау кезiнде тасымалдаушының жауапкершiлiгi, жолаушы немесе жөнелтушi орынды тасымалдаушыға беру сәтiнде бару орнына жеткiзудегi мүдделiлік туралы арнайы мәлiмдеме жасаған және қажет болғанда, қосымша алым төлеген жағдайды қоспағанда, екi жүз елу мың франкi сомасымен шектеледi. Бұл жағдайда тасымалдаушы, егер ол бұл сома жолаушының немесе жөнелтушiнің бару орнына жеткiзудегi нақты мүддесiнен асатынын дәлелдесе, жарияланған сомадан аспайтын соманы төлеуге мiндеттi.
б) тасымалдаушының жауапкершілiгi шектелетiн соманы анықтау кезiнде назарға алынатын салмақ тiркелген жол жүгiнiң немесе тауарлардың жоғалғаны, зақымдалғаны немесе жартысы кiдiртiліп қалғаны немесе оның құрамындағы кейбiр заттардың жетiспеуi жағдайында тек жүк орнының жалпы салмағы немесе орны қабылданатын болады. Алайда, тiркелген жол жүгінің немесе тауарлардың жоғалғаны, зақымдалғаны немесе жартысы кiдiртіліп қалғаны немесе оның құрамындағы кейбiр заттардың жетiспеуi сол жол жүгi түбiртегіне немесе сол әуе- тасымал құжатына кiргiзiлген басқа орындардың құнына ықпал етсе, онда осындай орынның немесе орындардың жалпы салмағы да жауапкершілік шегiн анықтау кезiнде назарға алынуы тиiс.
3. Жолаушылар өздерiне қалдыратын заттарға қатысты тасымалдаушының жауапкершiлiгi жолаушыға бес мың франкiмен шектеледi.
4. Осы бапта белгiленген шектер сотқа өз заңына сәйкес сот шығасыларын және сот iсi бойынша қуынушы көтерген басқа да шығыстардың барлығын немесе бiр бөлiгiн сотқа қосымша беруге кедергi жасамайды. Жоғарыда көрсетiлген ереже, егер сот шығасыларын және сот iсi бойынша басқа да шығыстарды қоспағанда, залалды өтеуге сот белгілеген сома тасымалдаушы залал келтiрiлген күннен бастап алты айдың iшiнде немесе ол күн кеш болса, сот iсi басталғанға дейiн қуынушыға жазбаша түрде ұсынған сомадан аспаса, қолданылмайды.
5. Осы бапта франкiмен көрсетiлген сомалар мыңнан тоғыз жүздiк сынама алтынның алпыс бес жарым миллиграмынан тұратын валюта бiрлiгiне жататын ретiнде қаралатын болады. Бұл сомалар дөңгелектелген цифрлармен ұлттық валютаға аударылуы мүмкiн. Алтыны жоқ ұлттық валютадағы сомаларды аудару сот iсi қозғалған жағдайда осындай валюталардың сот шешiмi шығарылған күндегi алтын құнына сәйкес жүргiзiлетiн болады".
ХII бап
Конвенцияның 23-бабында бар параграфқа 1-нөмiр беріліп, мынадай тармақ қосылсын:
"2. Осы баптың 1-параграфы тасымалданатын жүкке тән кемшiлiгi, сапасы немесе ақауы нәтижесiнде болған жоғалуға немесе залалға қатысты ережелерге қолданылмайды".
ХIII бап
Конвенцияның 25-бабындағы 1 және 2-параграфтар алынып, олар төмендегiмен ауыстырылсын:
"22-бапта белгiленген жауапкершілік шектерi, егер зиян келтiру ниетiмен немесе ойланбай және осының нәтижесiнде зиян келетiнiн бiлiп жасалған әрекеттiң немесе тасымалдаушының не ол қойған тұлғалардың байқамай қалуы нәтижесiнде зиян келтiрiлгенi дәлелденсе; қойылған тұлғаның осындай әрекетi немесе байқамай қалуы жағдайында ол өзiнің қызметтiк мiндеттерi шегiнде әрекет еткенi дәлелденедi деген шартпен қолданылмайды".
ХIV бап
Конвенцияның 25-бабынан кейiн мынадай бап орналастырылсын:
"25А-бап
1. Егер қуыным-талап тасымалдаушы қойған тұлғаға осы Конвенцияда айтылып отырған зиянға байланысты қойылса, онда осындай қойылған тұлға, егер ол өзінің қызметтiк мiндеттерi шегiнде әрекет еткенiн дәлелдесе, тасымалдаушы 22-баптың негiзiнде сiлтеме жасауға құқылы жауапкершiлiк шектеулерiне сiлтеме жасауға құқылы болады.
2. Тасымалдаушыдан және ол қойған тұлғалардан алынуы мүмкiн жалпы сома бұл жағдайда көрсетiлген шектен аспауы тиiс.
3. Егер зиян келтiру ниетiмен немесе ойланбай және осының нәтижесiнде зиян келетiнiн бiлiп жасалған әрекеттiң немесе тасымалдаушының не ол қойған тұлғалардың байқамай қалуы нәтижесiнде зиян келтiрiлгенi дәлелденсе, осы баптың 1 және 2-параграфтарының ережелерi қолданылмайды".
ХV бап
Конвенцияның 26-бабындағы 2-параграф алынып, ол төмендегiмен "2. Зиян келтiрiлген жағдайда жүктi алуға құқылы тұлға зиянды айқындаған бойда дереу және ең кеш дегенде жол жүгiн алған күннен бастап жетi күннiң iшiнде және тауарларды алған күннен бастап он төрт күннiң iшiнде тасымалдаушыға наразылық білдiруi тиiс. Кешiктiрiлген жағдайда наразылық бiлдiру жол жүгi немесе жүк оның иелiгiне берiлген күннен бастап есептегенде 21 күннен кешiктiрiлмей жүргізілуі тиіс.
ХVI бап
Конвенцияның 34-бабы алынып, ол төмендегiмен ауыстырылсын:
"3-баптан 9-бапты қоса баптардың тасымалдау құжаттарына қатысты ережелерi әуеде пайдалану бойынша кез келген қалыпты операциялардан тыс айрықша жағдайларда жүзеге асырылатын тасымалдар жағдайында ХVII бап Конвенцияның 40-бабынан кейiн мынадай бап орналастырылсын:
"40А-бап
1. 37-баптың 2-параграфындағы және 40-баптың 1-параграфындағы "Мәртебелi Уағдаласушы Тарап" деген сөздер "Мемлекеттi" бiлдiредi. Барлық басқа жағдайларда "Мәртебелi Уағдаласушы Тарап" деген сөздер Конвенцияны бекiтуi немесе оған қосылуы күшiне енген немесе Конвенцияның күшiн жоюы күшiне енбеген Мемлекеттi бiлдiредi.
2. Осы Конвенцияның мақсаттары үшiн "аумақ" деген сөз Мемлекеттiң метрополиясының аумағын ғана емес, осы Мемлекет солардың сыртқы қатынастары үшiн жауап беретiн барлық басқа аумақтарды бiлдiредi".
ІІ ТАРАУ ЕНГIЗIЛГЕН ӨЗГЕРIСТЕРIМЕН КОНВЕНЦИЯНЫҢ ҚОЛДАНЫЛУ ШЕГI ХVІІІ бап Осы Хаттамамен енгiзiлген өзгерiстерiмен Конвенция осы бапта айтылған шығу орны мен бару орны Хаттаманың Тараптары болып табылатын екi Мемлекеттiң аумақтарында немесе екiншi Мемлекеттiң аумағында көзделген аялдамасымен осы Хаттаманың Тарабы болып табылатын бiр Мемлекеттiң аумағында болады деген шартпен халықаралық тасымалға Конвенцияның 1- бабында белгіленгендей қолданылатын болады.
ІІІ ТАРАУ ҚОРЫТЫНДЫ БАПТАР ХIХ бап Осы Хаттаманың Тараптары арасында Конвенция мен Хаттама бiрге бiрыңғай құжат ретiнде оқылып, түсiнiлуi тиiс және олар Гаагада 1955 жылы енгiзiлген өзгерiстерiмен Варшава конвенциясы деп аталуы тиiс.
ХХ бап
Осы Хаттама ХХII-баптың 1-параграфының ережелерiне сәйкес күшiне енген күнге дейiн ол осы күнге дейiн Конвенцияны бекiткен немесе оған қосылған немесе осы, Хаттама қабылданған Конференцияға қатысқан кез келген Мемлекеттің атынан қол қою үшiн ашық болады.
ХХI бап
1. Осы Хаттама оған қол қойған Мемлекеттермен бекiтуге жатады.
2. Осы Хаттаманы Конвенцияның Тарабы болып табылмайтын қандай да бiр Мемлекеттiң бекiтуi осы Хаттамамен енгiзiлген өзгерiстерiмен Конвенцияға қосылу мағынасын бiлдiредi.
3. Бекiту грамоталары Польша Халық Республикасының Yкiметiне сақтауға тапсырылуы тиiс.
ХХII бап
1. Осы Хаттамаға қол қойған 30 Мемлекет бекiту грамоталарын сақтауға тапсырғаннан кейiн, ол солардың арасында отызыншы бекiту грамотасы сақтауға тапсырылғаннан кейiн тоқсаныншы күнi күшiне енедi. Ол оны кешiрек бекiткен әрбiр Мемлекет үшiн осы Мемлекеттiң бекiту грамотасы сақтауға тапсырылғаннан кейiн тоқсаныншы күнi күшiне енуi тиiс.
2. Осы Хаттама күшiне енгеннен кейін оны Польша Халық Республикасының Үкiметi Бiрiккен Ұлттар Ұйымында тiркеуi тиiс.
ХХIII бап
1. Осы Хаттама күшiне енгеннен кейiн оған қол қоймаған кез келген Мемлекеттiң қосылуы үшiн ашық болады.
2. Осы Хаттамаға Конвенцияның Тарабы болып табылмайтын қандай да бiр Мемлекеттiң қосылуы осы Хаттамамен енгiзiлген өзгерiстерiмен Конвенцияға қосылу мағынасын бiлдiруi тиiс.
3. Қосылу Польша Халық Республикасының Үкiметiне қосылу туралы құжатты сақтауға тапсыру арқылы жүргiзiлуi тиiс және оны тапсырған күннен кейiн тоқсаныншы күнi күшiне енуi тиiс.
ХХIV бап
1. Осы Хаттама Тарабының әрқайсысы Польша Халық Республикасының Үкiметiне жасалған хабарлама арқылы Хаттаманың күшiн жоюы мүмкiн.
2. Күшiн жою Польша Халық Республикасының Үкiметi күшiн жою туралы хабарламаны алған күннен бастап алты ай өткен соң күшiне кiредi.
3. Осы Хаттаманың Тараптары арасында осы Тараптардың кез келгенінің Конвенцияның күшiн жоюы ешбiр жағдайда осы Хаттамамен енгiзiлген өзгерiстерiмен Конвенцияның күшiн жою деп түсiнiлмеуi тиiс.
ХХV бап
1. Осы Хаттама, соларға қатысты осы баптың 2-параграфына сәйкес мәлiмдеме жасалған аумақтарды қоспағанда, осы Хаттаманың Тарабы болып табылатын Мемлекет сыртқы қарым-қатынастары үшiн жауапты барлық аумақтарға қолданылатын болады.
2. Кез келген Мемлекет өз бекiту грамотасын немесе қосылу туралы құжатын сақтауға тапсырған кезде осы Хаттаманы тануы осындай Мемлекет сыртқы қарым-қатынастары үшiн жауапты қандай да бiр немесе бiрнеше аумақтарға таралмайтыны туралы мәлiмдей алады.
3. Кез келген Мемлекет кейiннен Польша Халық Республикасының Үкiметiне жiберiлген хабарлама арқылы ол соларға қатысты осы баптың 2- параграфына сәйкес мәлiмдеме жасаған қандай да бiр аумаққа немесе бiрнеше аумақтарға осы Хаттаманың қолданысын таратуы мүмкiн. Хабарлама осы үкiмет оны алған күннен кейiн тоқсаныншы күнi күшiне енуi тиiс.
4. Осы Хаттаманың Тарабы болып табылатын кез келген Мемлекет оны осындай Мемлекет сыртқы қарым-қатынастары үшiн жауапты қандай да бiр аумаққа жеке немесе барлық аумақтарға қатысты ХХIV-баптың 1-параграфының ережелерiне сәйкес күшiн жоя алады.
ХХVI бап
Осы Хаттамаға, Мемлекет осы Хаттамамен енгiзiлген өзгерiстерiмен Конвенция осы Мемлекетте тiркелген, билiк орындары немесе олардың атынан барлық орындары резервтелген әуе кемесiнде оның әскери билiк орындары үшiн адамдарды, жүктердi және жол жүгiн тасымалдауға қолданылмайтыны туралы Польша Халық Республикасының Үкiметiне жасалған хабарлама арқылы мәлiмдеуi мүмкiн екендiгiн қоспағанда, ешқандай ескертулер қабылданбайды.
ХХVII бап
Польша Халық Республикасының Үкiметi Конвенцияға немесе осы Хаттамаға қол қойған барлық Мемлекеттерге, Конвенцияның немесе осы Хаттаманың Тараптары болып табылатын барлық Мемлекеттерге және барлық Мемлекеттерге - Халықаралық азаматтық авиация ұйымының немесе Бiрiккен Ұлттар ұйымының мүшелерiне, сондай-ақ Халықаралық азаматтық авиация ұйымына:
а) осы Хаттамаға кез келген қол қою туралы және осы қол қою күнi туралы;
б) осы Хаттамаға қатысты бекiту грамотасын немесе қосылу туралы құжатты және осы тапсыру күнi туралы;
в) осы Хаттаманың ХХII-баптың 1-параграфына сәйкес күшiне енуi күнi туралы;
г) күшiн жою туралы қандай да бiр хабарлама алынғаны туралы және осындай алу күнi туралы;
д) ХХV-баптың негізiнде жасалған қандай да бiр мәлiмдеменiң немесе хабарламаның алынғаны туралы және осы алу күнi туралы;
е) ХХVI-баптың негiзiнде жасалған қандай да бiр хабарламаның алынғаны туралы және осы алу күнi туралы дереу хабарлауы тиiс.
Осыны куәландыру үшiн, тиiстi түрде уәкiлеттендiрiлген төменде қол қойған өкiлеттi өкiлдер осы Хаттамаға қол қойды.
Гаагада 1955 жылдың қыркүйек айының 28 күнi француз, ағылшын және испан тiлдерiнде жасалды және де барлық үш мәтiн де бiрдей тең болып табылады. Қандай да бiр келiспеушiлiктер жағдайында Конвенция жасалған француз тiлiнде жасалған мәтiн негiзгi болып табылады.
Осы Хаттама Польша Халық Республикасының Yкiметiне сақтауға тапсырылады және ХХ-бапқа сәйкес қол қою үшiн ашық қалады және осы Үкiмет осы Хаттаманың куәландырылған көшiрмелерiн Конвенцияға немесе осы Хаттамаға қол қойған барлық Мемлекеттердің, Конвенцияның немесе осы Хаттаманың Тараптары болып табылатын барлық Мемлекеттердің, Халықаралық азаматтық авиация ұйымының немесе Бiрiккен Ұлттар Ұйымының мүшелерi - барлық Мемлекеттердiң үкiметтерiне таратады, сондай-ақ куәландырылған көшiрмесiн Халықаралық азаматтық авиация ұйымына да жолдайды.
(Хаттамаға мына мемлекеттердің атынан қол қойылды: Бельгия, Бразилия, Чехословакия, Эйре, Египет, Франция, Германия, Греция, Венгрия, Израиль, Италия, Лаос, Лихтенштейн, Люксембург, Мексика, Нидерланд, Норвегия, Филиппины, Польша, Португалия, Румыния, Сальвадор, Швеция, Швейцария, АҚШ, КСРО, Венесуэла).

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 25 июня 2001 года № 215-ІІ О присоединении Республики Казахстан к Протоколу о поправках к Конвенции для унификации некоторых правил, касающихся международных воздушных перевозок, подписанной в Варшаве 12 октября 1929 года Республике Казахстан присоединиться к совершенному в Гааге 28 сентября 1955 года Протоколу о поправках к Конвенции для унификации некоторых правил, касающихся международных воздушных перевозок, подписанной в Варшаве 12 октября 1929 года.
Президент
Республики Казахстан
Примечание. Текст международной Конвенции, прилагаемый к нормативному правовому акту, не является официальным. Официально заверенную копию международной Конвенции РК на языках заключения можно получить в Министерстве иностранных дел РК, ответственном за регистрацию, учет и хранение международных Конвенций РК Приложение 1 Конвенция для унификации некоторых правил, касающихся международных воздушных перевозок СЗ СССР, 1934, N 20, отд. 2.
Германский Рейхспрезидент, Федеральный Президент Австрийской Республики, Его Величество Король Бельгийцев, Президент Соединенных Штатов Бразилии, Его Величество Король Болгар, Президент Национального Правительства Китая, Его Величество Король Дании и Исландии, Его Величество Король Египта, Его Величество Король Испании, Глава Государства Эстонской Республики, Президент Финляндской Республики, Президент Французской Республики, Его Величество Король Великобритании, Ирландии и Британских территорий за морями, Император Индии, Президент Эллинской Республики, Его Светлость Регент Венгерского Королевства, Его Величество Король Италии, Его Величество Император Японии, Президент Латвийской Республики, Ее Королевское Высочество Великая Герцогиня Люксембургская, Президент Соединенных Штатов Мексики, Его Величество Король Норвегии, Ее Величество Королева Нидерландов, Президент Польской Республики, Его Величество Король Румынии, Его Величество Король Швеции, Швейцарский Федеральный Совет, Президент Чехословацкой Республики, Центральный Исполнительный Комитет Союза Советских Социалистических Республик, Президент Соединенных Штатов Венесуэлы, Его Величество Король Югославии, признав полезность регулирования в однообразном порядке условий международных воздушных перевозок в отношении документов, употребляемых для этих, перевозок и ответственности перевозчика, назначили для этой цели своих соответственных уполномоченных, которые, получив на то надлежащее разрешение, заключили и подписали следующую Конвенцию:
Глава I
Предмет - определения
Статья 1
1. Настоящая Конвенция применяется при всякой международной перевозке людей, багажа или грузов, осуществляемой за плату посредством воздушного судна. Она применяется также к бесплатным перевозкам, осуществляемым посредством воздушного судна предприятием воздушных перевозок.
2. "Международной перевозкой", в смысле настоящей Конвенции называется всякая перевозка, при которой, согласно определению сторон, место отправления и место назначения, вне зависимости от того, имеются или нет перерыв в перевозке или перегрузка, расположены либо на территории двух Высоких Договаривающихся Сторон, либо на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, если остановка предусмотрена на территории, находящейся под суверенитетом, сюзеренитетом, мандатом или властью другой даже не Договаривающейся Державы. Перевозка, без подобной остановки, между территориями, находящимися под суверенитетом, сюзеренитетом, мандатом или властью одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, не рассматривается в смысле настоящей Конвенции как международная.
3. Перевозка, подлежащая осуществлению посредством нескольких последовательных воздушных перевозчиков, почитается образующей, с точки зрения применения настоящей Конвенции, единую перевозку, если она рассматривалась сторонами как одна операция, вне зависимости от того, была ли она заключена в виде одного договора или ряда договоров, и не теряет своего международного характера в силу того, что один или ряд договоров должны быть выполнены полностью на территории, находящейся под суверенитетом, Договаривающейся Стороны.
Статья 2
1. Конвенция применяется к перевозкам, совершенным государством или другими публично-правовыми юридическими лицами, отвечающим условиям, предусмотренным в статье 1.
2. Из-под действия настоящей Конвенции исключаются перевозки, совершаемые на основании международных почтовых конвенций.
Глава II
Перевозочные документы Раздел I - Проездной билет
Статья 3
1. При перевозке пассажиров перевозчик обязан выдавать проездной билет, который должен содержать следующие указания:
а) место и день выдачи;
б) места отправления и назначения;
в) предусмотренные остановки, с сохранением возможности для перевозчика обусловливать свое право их изменять в случае необходимости и без того, чтобы это изменение могло лишить перевозку ее международного характера;
г) название и адрес перевозчика или перевозчиков;
д) указание, что перевозка подпадает под действие правил об ответственности, установленных настоящей Конвенцией.
2. Отсутствие, неправильность или утеря билета не влияет ни на существование, ни на действительность договора о перевозке, который будет, тем не менее, подпадать под действие правил настоящей Конвенции. Однако, если перевозчик примет пассажира без выдачи проездного билета, то он не будет иметь права ссылаться на постановления настоящей Конвенции, освобождающие его от ответственности или ограничивающие таковую.
Раздел II - Багажная квитанция
Статья 4
1. При перевозке багажа за исключением мелких личных вещей, оставляемых пассажиром при себе, перевозчик обязан выдавать багажную квитанцию.
2. Багажная квитанция должна составляться в двух экземплярах: один для пассажира, другой для перевозчика.
3. Она должна содержать следующие указания:
в) название и адрес перевозчика или перевозчиков;
г) номер проездного билета;
д) указание, что выдача багажа производится предъявителю квитанции;
е) количество и вес мест;
ж) размер объявленной стоимости в соответствии со статьей 22, абзац 2;
з) указание, что перевозка подпадает под действие правил об
4. Отсутствие, неправильность или утеря багажной квитанции не влияет ни на существование, ни на действительность договора о перевозке, который будет, тем не менее, подпадать под действие правил настоящей Конвенции. Однако, если перевозчик примет багаж без выдачи багажной квитанции, или если багажная квитанция не будет содержать сведений, указанных под литерами г), е) и з), то перевозчик не будет иметь права ссылаться на постановления настоящей Конвенции, освобождающие его от ответственности или ограничивающие таковую.
Раздел III - Воздушно-перевозочный документ
Статья 5
1. Каждый перевозчик товаров имеет право требовать от отправителя составления и вручения ему документа, именуемого: "воздушно-перевозочный документ"; всякий отправитель имеет право требовать от перевозчика принятия этого документа.
2. Однако отсутствие, неправильность или утеря этого документа не влияет ни на существование, ни на действительность договора о перевозке, который будет, тем не менее, подпадать под действие правил настоящей Конвенции, с оговоркой, установленной в статье 9.
Статья 6
1. Воздушно-перевозочный документ составляется отправителем в трех подлинных экземплярах и вручается вместе с товаром.
2. Первый экземпляр носит пометку "для перевозчика"; он подписывается отправителем. Второй экземпляр носит пометку "для получателя"; он подписывается отправителем и перевозчиком и должен следовать с товаром.
Третий экземпляр подписывается перевозчиком и возвращается им отправителю по принятии товара.
3. Подпись перевозчика должна быть сделана немедленно по принятии товара.
4. Подпись перевозчика может быть заменена штемпелем; подпись отправителя может быть печатная или заменена штемпелем.
5. Если, по требованию отправителя, перевозчик составит воздушно- перевозочный документ, он рассматривается, до доказательства противного, как действующий за счет отправителя.
Статья 7
Перевозчик товаров имеет право требовать от отправителя составления отдельных воздушно-перевозочных документов, если имеется несколько мест.
Статья 8
Воздушно-перевозочный документ должен содержать следующие указания:
а) место, где документ был составлен, и день его составления;
перевозчика обусловливать свое право изменять в случае необходимости и без того, чтобы это изменение могло лишить перевозку ее международного характера;
г) название и адрес отправителя;
д) название и адрес первого перевозчика;
е) название и адрес получателя, если он указан;
ж) род товара;
з) количество, род упаковки, маркировка или номера мест;
и) вес, количество, объем или размеры товара;
к) внешнее состояние товара и его упаковки;
л) стоимость перевозки, если таковая обусловлена, время и место платежа и лицо, которое должно уплатить;
м) если отправка производится наложенным платежом, стоимость товара и в подлежащих случаях размер расходов;
н) размер объявленной стоимости, в соответствии со статьей 22, абзац 2;
о) количество экземпляров воздушно-перевозочного документа;
п) документы, переданные перевозчику вместе с воздушно-перевозочным документом;
р) срок перевозки и общие указания о пути следования (viа), если таковые обусловлены;
с) указание, что перевозка подпадает под действие правил об
Статья 9
Если перевозчик примет товары без составления воздушно-перевозочного документа или, если последний не содержит всех сведений, указанных в статье 8 (с литеры а) до и) включительно и литера с)), перевозчик не будет иметь права ссылаться на постановления настоящей Конвенции, освобождающие его от ответственности или ограничивающие таковую.
Статья 10
1. Отправитель отвечает за правильность сведений и объявлений, касающихся товара, которые он заносит в воздушно-перевозочный документ.
2. Он будет нести ответственность за всякий вред, понесенный перевозчиком или всяким другим лицом по причине неправильности, неточности или неполноты данных им сведений и объявлений.
Статья 11
1. Воздушно-перевозочный документ, до доказательства противного, является удостоверением заключения договора, принятия товара и условий перевозки.
2. Данные воздушно-перевозочного документа о весе, размерах и об упаковке товара, а также о числе мест являются удостоверением, до доказательства противного; данные о количестве, об объеме и о состоянии товара служат доказательством против перевозчика лишь поскольку им была сделана их проверка в присутствии отправителя, с указанием об этом в воздушно- перевозочном документе или поскольку это касается данных о внешнем состоянии товара.
Статья 12
1. Отправитель имеет право, при условии выполнения всех обязательств, вытекающих из договора перевозки, распоряжаться товаром, либо забирая его обратно с аэродрома отправления или назначения, либо останавливая его в пути следования при посадке, либо давая указание о выдаче его на месте назначения или в пути следования иному лицу, чем получатель, указанный в воздушно- перевозочном документе, либо требуя его (товара) возвращения на аэродром отправления, поскольку осуществление этого права не наносит ущерба ни перевозчику, ни другим отправителям и с обязательством возмещения вытекающих из этого расходов.
2. В тех случаях, когда невозможно исполнение распоряжений отправителя, перевозчик обязан немедленно его об этом уведомить.
3. Если перевозчик сообразуется с распоряжениями отправителя, не требуя представления выданного последнему экземпляра воздушно- перевозочного документа, то тем самым он принимает на себя, с сохранением права регресса к отправителю, ответственность за ущерб, который может быть этим причинен надлежащему владельцу воздушно-перевозочного документа.
4. Право отправителя прекращается в тот момент, когда возникает право получателя, согласно следующей ниже статье 13. Однако, если получатель отказывается от принятия перевозочного документа, или товара, или, если они не могут быть ему вручены, то отправитель снова приобретает свое право распоряжения.
Статья 13
1. За исключением случаев, указанных в предыдущей статье, получатель имеет право требовать от перевозчика, с момента прибытия товара на место назначения, передачи ему воздушно-перевозочного документа и выдачи ему товара, против уплаты суммы требований и исполнения условий перевозки, указанных в воздушно-перевозочном документе.
2. Если иное не будет оговорено, перевозчик обязан известить получателя немедленно по прибытии товара.
3. Если утеря товара признана перевозчиком или, если по истечении семидневного срока, считая со дня, когда товар должен был прибыть, товар не прибудет, получателю разрешается осуществлять по отношению к перевозчику права, вытекающие из договора о перевозке.
Статья 14
Отправитель и получатель могут осуществлять все права, соответственно предоставленные им статьями 12 и 13, каждый от своего собственного имени, независимо от того, действует ли он в своих собственных интересах или в интересах другого, но при условии выполнения обязательств, налагаемых договором.
Статья 15
1. Статьи 12, 13 и 14 не оказывают никакого влияния ни на взаимоотношения отправителя и получателя, ни на отношения третьих лиц, права которых проистекают либо от отправителя, либо от получателя.
2. Каждая оговорка, отступающая от условий статей 12, 13 и 14, должна быть занесена в воздушно-перевозочный документ.
Статья 16
1. Отправитель обязан дать сведения и присоединить к воздушно- перевозочному документу документы, которые до передачи товара получателю необходимы для выполнения таможенных, городских-таможенных или полицейских формальностей. Отправитель отвечает перед перевозчиком за все убытки, которые могли бы проистечь от отсутствия, недостаточности или неправильности этих сведений и бумаг, за исключением случаев вины со стороны перевозчика или поставленных им лиц.
2. Перевозчик не обязан проверять эти сведения и документы в отношении их точности или достаточности.
Глава III
Ответственность перевозчика
Статья 17
Перевозчик отвечает за вред, происшедший в случае смерти, ранения или всякого другого телесного повреждения, понесенного пассажиром, если несчастный случай, причинивший вред, произошел на борту воздушного судна или во время всяких операций по посадке и высадке.
Статья 18
1. Перевозчик отвечает за вред, происшедший в случае уничтожения, потери или повреждения зарегистрированного багажа или товара, если происшествие, причинившее вред, произошло во время воздушной перевозки.
2. Воздушная перевозка, по смыслу предыдущего абзаца, охватывает период времени, в течение которого багаж или товар находятся под охраной перевозчика, независимо от того, имеет ли это место на аэродроме, на борту воздушного судна или в каком-либо ином месте, в случае посадки вне аэродрома.
3. Период времени воздушной перевозки не включает в себя никакой земной, морской или речной перевозки, осуществленной вне аэродрома. Однако, если подобная перевозка осуществляется во исполнение договора воздушной перевозки, в целях погрузки, сдачи или перегрузки, всякий ущерб почитается вытекающим, до доказательства противного, из происшествия, происшедшего во время воздушной перевозки.
Статья 19
Перевозчик несет ответственность за вред, происшедший вследствие опоздания при воздушной перевозке пассажиров, багажа или товаров.
Статья 20
1. Перевозчик не несет ответственности, если он докажет, что им и поставленными им лицами были приняты все необходимые меры к тому, чтобы избежать вреда или, что им было невозможно их принять.
2. При перевозке товаров и багажа перевозчик не несет ответственности, если докажет, что причиненный вред произошел вследствие ошибки в пилотаже, в вождении воздушного судна или в навигации, и что во всех других отношениях он и поставленные им лица приняли все необходимые меры для избежания вреда.
Статья 21
В случае, если перевозчик докажет, что вина лица, потерпевшего вред, была причиной вреда или содействовала ему, суд может, согласно постановлению своего собственного закона, устранить или ограничить ответственность перевозчика.
Статья 22
1. При перевозке пассажиров ответственность перевозчика в отношении каждого пассажира ограничивается суммой в сто двадцать пять тысяч франков. В случае, если согласно закона суда, в котором вчинен иск, возмещение может быть установлено в виде периодических платежей, капитализированная сумма этих платежей не может превышать указанного предела. Однако, посредством особого соглашения с перевозчиком, пассажир может установить и более высокий предел ответственности.
2. При перевозке зарегистрированного багажа и товаров, ответственность перевозчика ограничивается суммой в двести пятьдесят франков с килограмма, за исключением случаев особого заявления о заинтересованности в доставке, сделанного отправителем в момент передачи места перевозчику и с оплатой возможного дополнительного сбора. В этом случае перевозчик будет обязан уплатить сумму, не превышающую объявленной суммы, если только он не докажет, что она превышает действительную заинтересованность отправителя в доставке.
3. В отношении предметов, оставляемых пассажиром при себе, ответственность перевозчика ограничивается пятью тысячами франков с пассажира.
4. Указанные выше суммы считаются имеющими в виду французский франк, состоящий из шестидесяти пяти с половиной миллиграммов золота пробы девятьсот тысячных. Они могут быть выражены в любой национальной валюте с округлением цифр.
Статья 23
Всякая оговорка, клонящаяся к освобождению перевозчика от ответственности или же установлению предела ответственности меньшего, чем тот, который установлен в настоящей Конвенции, является недействительной и не порождает никаких последствий, но недействительность этой оговорки не влечет за собой недействительности договора, который продолжает подпадать под действие постановлений настоящей Конвенции.
Статья 24
1. В случаях, предусмотренных в статьях 18 и 19, иск об ответственности на каком бы то ни было основании может быть предъявлен лишь в согласии с условиями и пределами, предусмотренными настоящей Конвенцией.
2. В случаях, предусмотренных в статье 17, также применяются постановления предыдущего абзаца, без ущерба для определения круга лиц, которые имеют право искать, и для их соответственных прав.
Статья 25
1. Перевозчик не будет иметь права ссылаться на постановления настоящей Конвенции, которые освобождают его от ответственности или ограничивают таковую, если вред произошел вследствие его умысла или вследствие вины, которая, согласно закону суда, в котором вчинен иск, рассматривается как равнозначащая умыслу.
2. В этом праве ему будет также отказано, если вред, при тех же условиях, был причинен одним из поставленных им лиц, действовавших при исполнении своих обязанностей.
Статья 26
1. Получение багажа и товаров получателем без возражений составить предположение, впредь до доказательства противного, что товары были доставлены в надлежащем состоянии и согласно перевозочного документа.
2. В случае повреждения груза получатель должен направить перевозчику возражение немедленно по обнаружении повреждения и самое позднее в течение трехдневного срока для багажа и семидневного для товаров, считая со дня их получения. В случае опоздания, протест должен быть произведен не позднее четырнадцати дней со дня, когда багаж или товар будут переданы в его распоряжение.
3. Всякое возражение должно быть осуществлено путем оговорки, нанесенной на перевозочный документ, или иного письменного сообщения, отправленного в срок, установленный для этого возражения.
4. При отсутствии возражения в установленные сроки никакие иски против перевозчика не принимаются, кроме случаев обмана со стороны последнего.
Статья 27
В случае смерти должника, иск об ответственности, в пределах, предусмотренных настоящей Конвенцией, предъявляется к его правопреемникам.
Статья 28
1. Иск об ответственности должен быть возбужден, по выбору истца, в пределах территории одной из Высоких Договаривающихся Сторон либо в суде по месту жительства перевозчика, по месту нахождения главного управления его предприятия или по месту, где он имеет контору, посредством которой был заключен договор, либо перед судом места назначения.
2. Процедура определяется законом суда, в котором вчинен иск.
Статья 29
1. Иск об ответственности должен быть возбужден, под страхом утраты права на иск, в течение двух лет с момента прибытия по назначению или со дня, когда воздушное судно должно было бы прибыть, или с момента остановки
2. Порядок исчисления срока определяется законом суда, в котором вчинен иск.
Статья 30
В случаях перевозок, регулируемых определением третьего абзаца статьи 1, производимых несколькими последовательными перевозчиками, каждый перевозчик, принимающий пассажиров, багаж или товар, подпадает под действие правил, установленных настоящей Конвенцией, и рассматривается в качестве договаривающейся стороны по договору о перевозке, поскольку этот договор имеет отношение к части перевозки, совершаемой под его контролем.
2. В случае такой перевозки, пассажир или его управомоченные могут возбудить дело лишь против перевозчика, производившего ту перевозку, в течение которой произошел несчастный случай или опоздание, за исключением случая, когда по специальному условию первый перевозчик принял ответственность за весь путь.
3. Если дело идет о багаже или товарах, отправитель может возбудить дело против первого перевозчика, и получатель, имеющий право на получение, - против последнего, и тот и другой могут, кроме того, искать с перевозчика, совершавшего перевозку, в течение которой произошли уничтожение, утеря, повреждение или задержка. Эти перевозчики будут нести солидарную ответственность перед отправителем и получателем.
Глава IV
Постановления, касающиеся комбинированных перевозок
Статья 31
1. В случае комбинированных перевозок, осуществляемых частью по воздуху и частью каким-либо иным способом перевозки, постановления настоящей Конвенции применяются лишь к воздушной перевозке, если притом последняя отвечает условиям статьи 1.
2. Ничто в настоящей Конвенции не мешает сторонам, в случаях комбинированной перевозки, включать в воздушно-перевозочный документ условия, относящиеся к иным видам перевозок, при условии, что постановления настоящей Конвенции будут применяемы в отношении перевозки по воздуху.
Глава V
Общие и заключительные постановления
Статья 32
Являются недействительными всякие оговорки договора о перевозке и всякие особые соглашения, предшествовавшие причинению вреда, которыми стороны отступали бы от правил настоящей Конвенция, либо путем определения подлежащего применению закона, либо путем изменения правил о подсудности.
Однако при перевозке товаров, в пределах настоящей Конвенции допускается условие о третейском разбирательстве, если третейское разбирательство должно происходить в тех местностях, на которые распространяется компетенция судов, предусмотренных в статье 28 абзац 1.
Статья 33
Ничто в настоящей Конвенции не может помешать перевозчику отказаться от заключения договора о перевозке или устанавливать правила, не противоречащие постановлениям настоящей Конвенции.
Статья 34
Настоящая Конвенция не применяется ни к международным воздушным перевозкам, осуществляемым в качестве первоначальных опытов предприятиями воздушных передвижений в целях установления регулярных воздушных линий, ни к перевозкам, осуществляемым при исключительных обстоятельствах вне всяких нормальных операций по воздушной эксплуатации.
Статья 35
Когда в настоящей Конвенции речь идет о днях, то подразумеваются дни непрерывной последовательности, а не рабочие дни.
Статья 36
Настоящая Конвенция составлена в одном экземпляре на французском языке, который будет храниться в архивах Министерства Иностранных Дел Польши, и заверенная копия которого будет передана распоряжением Польского Правительства Правительству каждой из Высоких Договаривающихся Сторон.
Статья 37
1. Настоящая Конвенция будет ратифицирована. Ратификационные грамоты будут депонированы в архивах Министерства Иностранных Дел Польши, которое сообщит об этом депонировании Правительству каждой из Высоких Договаривающихся Сторон.
2. После того, как настоящая Конвенция будет ратифицирована пятью Высокими Договаривающимися Сторонами, она вступит в силу между ними на девяностый день после депонирования пятой ратификации. Впоследствии она вступит в силу между Высокими Договаривающимися Сторонами, которые ее ратифицировали, и Высокой Договаривающейся Стороной, которая депонирует свою ратификационную грамоту, на девяностый день после ее депонирования.
3. Правительство Польской Республики сообщит Правительству каждой из Высоких Договаривающихся Сторон дату вступления в силу настоящей Конвенции, также как и дату депонирования каждой ратификации.
Статья 38
1. Настоящая Конвенция после вступления ее в силу останется открытой для присоединения всех государств.
2. Присоединение будет произведено посредством сообщения, направленного Правительству Польской Республики, которое сообщит об этом Правительству каждой из Высоких Договаривающихся Сторон.
3. Присоединение возымеет действие с девяностого дня после нотификации, сделанной Правительством Польской Республики.
Статья 39
1. Каждая из Высоких Договаривающихся Сторон может денонсировать настоящую Конвенцию посредством сообщения, сделанного Правительству Польской Республики, которое немедленно известит об этом Правительство каждой из Высоких Договаривающихся Сторон.
2. Денонсирование возымеет действие через шесть месяцев после сообщения о денонсировании и лишь в отношении стороны, которая его произвела.
Статья 40
1. Высокие Договаривающиеся Стороны могут при подписании, депонировании ратификаций или при своем присоединении, заявить, что принятие ими настоящей Конвенции не распространяется на всю совокупность или на какую-либо часть своих колоний, протекторатов, мандатных территорий или всякой иной территории, находящейся под их суверенитетом или под их властью, или на всякую иную территорию, находящуюся под сюзеренитетом.
2. Вследствие этого они могут впоследствии присоединиться отдельно от имени всей совокупности или какой-либо части своих колоний, протекторатов, мандатных территорий или всякой иной территории, находящейся под их суверенитетом или их властью, или всякой территории, находящейся под сюзеренитетом, таким образом не вошедших в их первоначальное сообщение.
3. Они также могут, сообразуясь с ее постановлениями, денонсировать настоящую Конвенцию отдельно, либо за всю совокупность, либо за какую-либо часть своих колоний, протекторатов, мандатных территорий или всякой иной территории, находящейся под их суверенитетом или их властью, или всякой территории, находящейся под сюзеренитетом.
Статья 41
Каждая из Высоких Договаривающихся Сторон может не ранее чем через два года после вступления в силу настоящей Конвенции, взять на себя инициативу созыва новой международной конференции в целях изыскания тех улучшений, которые могли бы быть внесены в настоящую Конвенцию. С этой целью она обратится к Правительству Французской Республики, которое примет необходимые меры для подготовки этой конференции.
Настоящая Конвенция, заключенная в Варшаве 12 октября 1929 г., останется открытой для подписания до 31 января 1930 г.
Дополнительный протокол К статье 2 Высокие Договаривающиеся Стороны сохраняют за собой право объявить в момент ратификации или присоединения, что статья 2 абзац 1 настоящей Конвенции не будет применяться к международным воздушным перевозкам, совершаемым непосредственно Государством, его колониями, протекторатами, мандатными территориями или всякой иной территорией, находящейся под его суверенитетом, его сюзеренитетом или его властью.
Приложение 2
Протокол о поправках к Конвенции для унификации некоторых правил, касающихся международных воздушных перевозок, подписанной в Варшаве 12 октября 1929 г.
Ведомости Верховного Совета СССР, N 8, разд.
1, ст. 217.
Подписавшиеся правительства, считая желательным внести поправки в Конвенцию для унификации некоторых правил, касающихся международных воздушных перевозок, подписанную в Варшаве 12 октября 1929 г., пришли к соглашению о следующем:
Поправки к Конвенции
Статья I
В ст.1 Конвенции:
а) Опустить параграф 2 и заменить его следующим:
"2. Международной перевозкой в смысле настоящей Конвенции называется всякая перевозка, при которой, согласно определению Сторон, место отправления и место назначения вне зависимости от того, имеются или нет перерыв в перевозке или перегрузка, расположены либо на территории двух Высоких Договаривающихся Сторон, либо на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, если остановка предусмотрена на территории другого государства, даже если это Государство не является Высокой Договаривающейся Стороной. Перевозка без подобной остановки между двумя пунктами, находящимися на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, не рассматривается в смысле настоящей Конвенции как международная".
б) Опустить параграф 3 и заменить его следующим:
"3. Перевозка, подлежащая осуществлению посредством нескольких последовательных воздушных перевозчиков, почитается образующей, с точки зрения применения настоящей Конвенции, единую перевозку, если она рассматривалась Сторонами как одна операция, вне зависимости от того, была ли она заключена в виде одного договора или ряда договоров, и она не теряет своего международного характера исключительно в силу того, что один или несколько договоров должны быть выполнены полностью на территории одного и того же государства".
Статья II
В ст. 2 Конвенции опустить параграф 2 и заменить его следующим:
"2. Настоящая Конвенция не применяется при перевозке почтовой корреспонденции и почтовых посылок".
Статья III
В ст. 3 Конвенции:
а) Опустить параграф 1 и заменить его следующим:
"1. При перевозке пассажиров должен выдаваться билет, содержащий:
а) указание места отправления и места назначения;
б) если места отправления и назначения находятся на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, а одна или несколько предусмотренных остановок находятся на территории другого Государства, указание по крайней мере одной такой остановки;
в) уведомление о том, что если пассажир совершает поездку, при которой место окончательного назначения или остановка находятся не в стране отправления, к такой перевозке могут применяться постановления Варшавской Конвенции и что эта Конвенция определяет и в большинстве случаев ограничивает ответственность перевозчика в случае смерти или ранения лица, а также при утере или повреждении багажа".
г) Опустить параграф 2 и заменить его следующим:
"2. Проездной билет будет являться свидетельством заключения договора о перевозке и его условий. Отсутствие, неправильность или утеря проездного билета не влияют ни на существование, ни на действительность договора о перевозке, который будет тем не менее подпадать под действие правил настоящей Конвенции. Однако, если с согласия перевозчика пассажир принят на борт самолета без выдачи ему проездного билета или если билет не содержит уведомления, требуемого параграфом 1 в) настоящей статьи, то перевозчик не будет иметь права ссылаться на положения статьи 22".
Статья IV
В ст. 4 Конвенции:
а) Опустить параграфы 1, 2, 3 и заменить их следующими:
"1. При перевозке зарегистрированного багажа должна выдаваться багажная квитанция, которая, если она не объединена с проездным билетом или не включена в проездной билет, соответствующий положениям параграфа 1 статьи 3, должна содержать:
б) если места отправления и назначения находятся на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, а одна или несколько предусмотренных остановок находятся на территории другого Государства, в) уведомление о том, что если совершается перевозка, при которой место окончательного назначения или остановка находятся не в стране отправления, к такой перевозке могут применяться постановления Варшавской конвенции и что эта Конвенция определяет и в большинстве случаев ограничивает ответственность перевозчиков в случае утери или повреждения багажа".
г) Опустить параграф 4 и заменить его следующим:
"2. Багажная квитанция будет до доказательства противного являться свидетельством регистрации багажа и условий договора о перевозке. Отсутствие, неправильность или утеря багажной квитанции не влияют ни на существование, ни на действительность договора о перевозке, который будет тем не менее подпадать под действие правил настоящей Конвенции. Однако, если перевозчик примет на себя попечение о багаже без выдачи багажной квитанции или если багажная квитанция (если она не объединена с проездным билетом или не включена в проездной билет, соответствующий положениям параграфа 1 в)
статьи 3) не содержит уведомления, требуемого параграфом 1 в) настоящей статьи, то он не будет иметь права ссылаться на положения параграфа 2 статьи 22".
Статья V
В ст. 6 Конвенции опустить параграф 3 и заменить его следующим:
"3. Перевозчик должен поставить свою подпись до погрузки товара на борт воздушного судна".
Статья VI
Опустить ст. 8 Конвенции и заменить ее следующей:
"Воздушно-перевозочный документ должен содержать:
б) если места отправления и назначения находятся на территории одной и той же Высокой Договаривающейся Стороны, а одна или несколько предусмотренных остановок находятся на территории другого Государства, в) уведомление отправителя о том, что, если совершается перевозка, при которой место окончательного назначения или остановка находятся не в стране отправления, к такой перевозке могут применяться постановления Варшавской конвенции и что эта Конвенция определяет и в большинстве случаев ограничивает ответственность перевозчиков в случае утери или повреждения товаров".
Статья VII
Опустить ст. 9 Конвенции и заменить ее следующей:
"Если с согласия перевозчика товары погружены на борт воздушного судна без составления воздушно-перевозочного документа или если воздушно- перевозочный документ не содержит уведомления, требуемого параграфом в)
статьи 8, то перевозчик не будет иметь права ссылаться на положения параграфа 2 статьи 22".
Статья VIII
В ст. 10 Конвенции опустить параграф 2 и заменить его следующим:
"2. Отправитель будет нести ответственность за всякий вред, понесенный перевозчиком или любым другим лицом, перед которым перевозчик несет ответственность, по причине неправильности, неточности или неполноты сведений или объявлений, данных отправителем".
Статья IX
В ст. 15 Конвенции добавить следующий параграф:
"3. Ничто в настоящей Конвенции не мешает выдаче передаваемого воздушно-перевозочного документа".
Статья X
В ст. 20 Конвенции опустить параграф 2.
Статья XI
Опустить ст. 22 Конвенции и заменить ее следующей:
"Статья 22
1. При перевозке пассажиров ответственность перевозчика в отношении каждого пассажира ограничивается суммой двести пятьдесят тысяч франков. В случае, если согласно закону суда, в котором вчинен иск, возмещение может быть установлено в виде периодических платежей, эквивалентная капитализированная сумма указанных платежей не может превышать двухсот пятидесяти тысяч франков. Однако посредством особого Соглашения перевозчик и пассажир могут установить и более высокий предел ответственности.
2. а) При перевозке зарегистрированного багажа и товаров ответственность перевозчика ограничивается суммой в двести пятьдесят франков с килограмма, за исключением случаев, когда пассажир или отправитель в момент передачи места перевозчику делают специальное заявление о заинтересованности в доставке к месту назначения и уплачивают, если это требуется, дополнительный сбор. В этом случае перевозчик обязан уплатить сумму, не превышающую объявленной суммы, если только он не докажет, что эта сумма превышает действительную заинтересованность пассажира или отправителя в доставке к месту назначения.
б) В случае утери, повреждения или задержки части зарегистрированного багажа или товаров, или какого-либо предмета, входящего в их состав, вес, который должен приниматься во внимание при определении суммы, которой ограничивается ответственность перевозчика, должен быть только общим весом указанного места или мест. Однако когда утеря, повреждение или задержка зарегистрированного багажа или груза или какого-либо предмета, входящего в их состав, сказывается на стоимости других мест, включенных в ту же самую багажную квитанцию или в тот же самый воздушно-перевозочный документ, то общий вес такого места или мест должен также приниматься во внимание при определении предела ответственности.
ответственность перевозчика ограничивается пятью тысячами франков с
4. Пределы, установленные настоящей статьей, не препятствуют суду присудить в соответствии со своим законом дополнительно все или часть судебных издержек и других расходов по судебному разбирательству, понесенных истцом. Вышеуказанное положение не будет применяться, если сумма, присужденная за возмещение вреда, исключая судебные издержки и другие расходы, связанные с судебным разбирательством, не превышает суммы, которую перевозчик в письменном виде предложил истцу в течение шести месяцев со дня причинения вреда или до начала судебного дела, если эта дата является более поздней.
5. Суммы, указанный во франках в настоящей статье, будут рассматриваться как относящиеся к валютной единице, состоящей из шестидесяти пяти с половиной миллиграммов золота пробы девятьсот тысячных. Эти суммы могут переводиться в национальную валюту в округленных цифрах. Перевод сумм в национальную валюту, не имеющую золотого содержания, в случае судебных разбирательств будет производиться в соответствии с золотой стоимостью таких валют на дату судебного решения".
Статья XII
В ст. 23 Конвенции существующий параграф поставить под номером 1 и добавить следующий параграф:
"2. Параграф 1 настоящей статьи не применяется к положениям, касающимся утери или вреда, происшедших в результате свойственного перевозимому грузу недостатка, качества или порока".
Статья XIII
В ст. 25 Конвенции опустить параграфы 1 и 2 и заменить их следующим:
"Пределы ответственности, установленные в статье 22, не будут применяться, если будет доказано, что вред произошел в результате действия или упущения перевозчика или поставленных им лиц, совершенного с намерением причинить вред или безрассудно и с сознанием того, что в результате этого, возможно, произойдет вред; при условии, что в случае такого действия или упущения поставленного лица будет также доказано, что оно действовало в пределах своих служебных обязанностей".
Статья XIV
После ст. 25 Конвенции поместить следующую статью:
"Статья 25 А
1. Если иск предъявлен к поставленному лицу перевозчика в связи с вредом, о котором говорится в настоящей Конвенции, то такое поставленное лицо, если оно докажет, что оно действовало в пределах своих служебных обязанностей, будет иметь право ссылаться на ограничения ответственности, на которые имеет право ссылаться сам перевозчик на основании статьи 22.
2. Общая сумма, которая может быть взыскана с перевозчика и с поставленных им лиц, не должна в этом случае превышать указанного предела.
3. Положения параграфов 1 и 2 настоящей статьи не будут применяться, если будет доказано, что вред явился результатом действия или упущения поставленного лица, совершенных с намерением причинить вред или безрассудно и с сознанием того, что в результате этого может быть причинен вред".
Статья XV
В ст. 26 Конвенции опустить параграф 2 и заменить его следующим:
"2. В случае причинения вреда лицо, имеющее право на получение груза, должно направить перевозчику возражение немедленно по обнаружении вреда и самое позднее в течение семи дней со дня получения багажа и четырнадцати дней со дня получения товаров. В случае опоздания протест должен быть произведен не позднее чем через 21 день, считая со дня, когда багаж или груз были переданы в его распоряжение".
Статья XVI
Опустить ст. 34 Конвенции и заменить ее следующей:
"Положения статей с 3 по 9 включительно, касающиеся перевозочных документов, не будут применяться в случае перевозки, осуществляемой при исключительных обстоятельствах вне всяких нормальных операций по воздушной эксплуатации".
Статья XVII
После ст. 40 Конвенции поместить следующую статью:
"Статья 40А
1. В параграфе 2 статьи 37 и в параграфе 1 статьи 40 выражение "Высокая Договаривающаяся Сторона" означает "Государство". Во всех других случаях выражение "Высокая Договаривающаяся Сторона" означает Государство, чья ратификация или присоединение к Конвенции вошли в силу и чья денонсация Конвенции не вошла в силу.
2. Для целей настоящей Конвенции слово "территория" означает не только территорию метрополии Государства, но также все другие территории, за внешние отношения которых это Государство несет ответственность".
Пределы применения Конвенции с внесенными в нее изменениями
Статья XVIII
Конвенция с изменениями, внесенными настоящим Протоколом, будет применяться к международной перевозке, как она определена в статье 1 Конвенции, при условии, что места отправления и назначения, упомянутые в этой статье, находятся либо на территориях двух Государств, являющихся Сторонами Протокола, либо на территории одного Государства, являющегося Стороной настоящего Протокола, с предусмотренной остановкой на территории другого Государства.
Заключительные статьи
Статья XIX
Между Сторонами настоящего Протокола Конвенция и Протокол должны читаться и истолковываться вместе как единый документ и должны называться Варшавская конвенция с изменениями, внесенными в Гааге в 1955 г.
Статья XX
До даты вступления в силу настоящего Протокола в соответствии с положениями параграфа 1 статьи XXII он будет открыт для подписания от имени любого Государства, которое до этой даты ратифицировало Конвенцию или присоединилось к ней или которое участвовало в Конференции, на которой был принят настоящий Протокол.
Статья XXI
1. Настоящий Протокол подлежит ратификации подписавшими его Государствами.
2. Ратификация настоящего Протокола каким-либо Государством, не являющимся стороной Конвенции, будет иметь значение присоединения к Конвенции с изменениями, внесенными настоящим Протоколом.
3. Ратификационные грамоты должны быть сданы на хранение Правительству Польской Народной Республики.
Статья XXII
1. После того как 30 Государств, подписавших настоящий Протокол, сдадут на хранение свои ратификационные грамоты, он вступит в силу между ними на девяностый день после сдачи на хранение тридцатой ратификационной грамоты.
Он должен вступать в силу для каждого Государства, ратифицировавшего его позднее, на девяностый день после сдачи на хранение ратификационной грамоты этого Государства.
2. После вступления в силу настоящего Протокола он должен быть зарегистрирован в Организации Объединенных Наций Правительством Польской Народной Республики.
Статья ХХIII
1. Настоящий Протокол после вступления его в силу будет открыт для присоединения любого Государства, не подписавшего его.
2. Присоединение к настоящему Протоколу какого-либо Государства, не являющегося Стороной Конвенции, должно иметь значение присоединения к
3. Присоединение должно производиться посредством сдачи на хранение Правительству Польской Народной Республики документа о присоединении и должно возыметь действие на девяностый день после сдачи его на хранение.
Статья XXIV
1. Каждая из Сторон настоящего Протокола может денонсировать Протокол посредством сообщения, сделанного Правительству Польской Народной Республики.
2. Денонсация возымеет действие по истечении шести месяцев со дня получения Правительством Польской Народной Республики сообщения о денонсации.
3. Между Сторонами настоящего Протокола денонсация Конвенции любой из этих сторон в соответствии со статьей 39 Конвенции ни в коем случае не должна толковаться как денонсация Конвенции с изменениями, внесенными настоящим Протоколом.
Статья XXV
1. Настоящий Протокол будет применяться ко всем территориям, за внешние отношения которых несет ответственность Государство, являющееся Стороной настоящего Протокола, за исключением территорий, относительно которых было сделано заявление в соответствии с параграфом 2 настоящей статьи.
2. Любое Государство может в момент сдачи на хранение своей ратификационной грамоты или документа о присоединении заявить, что признание им настоящего Протокола не распространяется на какую-либо одну или на несколько территорий, за внешние отношения которых такое Государство несет ответственность.
3. Любое Государство может впоследствии посредством сообщения, направленного Правительству Польской Народной Республики, распространить действие настоящего Протокола на какую-либо территорию или на все территории, в отношении которых оно сделало заявление в соответствии с параграфом 2 настоящей статьи. Извещение должно вступить в силу на девяностый день после получения его этим правительством.
4. Любое Государство, являющееся Стороной настоящего Протокола, может денонсировать его в соответствии с положениями параграфа 1 статьи XXIV отдельно в отношении какой-либо одной или в отношении всех территорий, за внешние отношения которых такое Государство несет ответственность.
Статья XXVI
Никакие оговорки к настоящему Протоколу не допускаются, за исключением того, что Государство может в любое время заявить посредством сообщения, сделанного Правительству Польской Народной Республики, что Конвенция с изменениями, внесенными настоящим Протоколом, не должна применяться к перевозке лиц, грузов и багажа для его военных властей на воздушном судне, зарегистрированном в этом Государстве, все места на котором были зарезервированы такими властями или от их имени.
Статья XXVII
Правительство Польской Народной Республики должно немедленно сообщать Правительствам всех Государств, подписавших Конвенцию или настоящий Протокол, всем Государствам, являющимся Сторонами Конвенции или настоящего Протокола, и всем Государствам - членам Международной организации гражданской авиации или Организации Объединенных Наций, а также Международной организации гражданской авиации:
а) о любом подписании настоящего Протокола и дате этого подписания;
б) о сдаче на хранение ратификационной грамоты или документа о присоединении, касающихся настоящего Протокола, и дате этой сдачи;
в) о дате вступления в силу настоящего Протокола в соответствии с параграфом 1 статьи ХХII;
г) о получении какого-либо сообщения о денонсации и дате этого получения;
д) о получении какого-либо заявления или сообщения, сделанного на основании статьи ХХV, и дате этого получения;
е) о получении какого-либо сообщения, сделанного на основании статьи ХХVI, и дате этого получения.
В подтверждение чего нижеподписавшиеся полномочные представители, будучи должным образом уполномочены, подписали настоящий Протокол.
Совершено в Гааге 28 дня сентября месяца 1955 г. на французском, английском и испанском языках, причем все три текста являются аутентичными.
В случае каких-либо разногласий текст, составленный на французском языке, на котором составлена Конвенция, является основным.
Настоящий Протокол будет сдан на хранение Правительству Польской Народной Республики и в соответствии со статьей XX будет оставаться открытым для подписания, и это Правительство разошлет заверенные копии настоящего Протокола правительствам всех Государств, подписавших Конвенцию или настоящий Протокол, всех Государств, являющихся сторонами Конвенции или настоящего Протокола, всех Государств, являющихся членами Международной организации гражданской авиации или Организации Объединенных Наций, а также направит заверенную копию и Международной организации гражданской авиации.
(Протокол подписан от имени следующих государств: Бельгии, Бразилии, Чехословакии, Эйре, Египта, Франции, Германии, Греции, Венгрии, Израиля, Италии, Лаоса, Лихтенштейна, Люксембурга, Мексики, Нидерландов, Норвегии, Филиппин, Польши, Португалии, Румынии, Сальвадора, Швеции, Швейцарии, США, СССР, Венесуэлы).