Қазақша:
Маңғыстау облысының мәслихаты Маңғыстау облысы мәслихатының Маслихат Мангистауской области 2004 жылғы 30 маусымдағы № 6 /79 шешімі. Маңғыстау облыстық Әділет Департаментінде 2004 жылғы 27 шілдеде № 1724 тіркелді Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра"
Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы туралы "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы"
Қазақстан Республикасы заңының 6-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес облыстық мәслихат шешім етті:
1. Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра" Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы бекітілсін (қоса беріліп отыр).
2. Осы шешім жарияланған күннен бастап күшіне енеді.
Сессия төрағасы
Облыстық мәслихаттың хатшысы Т.Әміров Б.Шелпеков ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды "Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра"
Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы туралы" облыстық мәслихаттың 2004 жылғы 30 маусымдағы N 6/79 шешімімен бекітілді Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра"
Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы Мазмұны
1. Өлкедегі мәдени мұра саласындағы проблеманың қазіргі жай-күйіне талдау
2. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері
3. Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі
3.1. Өлкедегі ұлттық тарихтың маңызды тарихи-мәдени, археологиялық және сәулет ескерткіштерін қайта жаңғырту
3.2. Өлкенің мәдени мұрасын зерделеудің тұтастай жүйесін құру
3.3. Өлкедегі ұлттық және ғылыми ой-саланың, мәдениет пен әдебиет басылымдарын әзірлеу
4. Қажетті ресурстар және қаржыландырудың негізгі көздері
5. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтиже
6. Бағдарламаны іске асырудың шаралар жоспары Бағдарламаның паспорты Атауы : Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра"
Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы Әзірлеу үшін негіз:
Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 13 қаңтардағы N 1277 "2004- 2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра" Мемлекеттік бағдарламасы туралы"
Жарлығы мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 12 ақпандағы N 171 "2004- 2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра" Мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары туралы"
қаулысының 3-тармағы
Негізгі әзірлеуші:
Маңғыстау облыстық мәдениет басқармасы Мақсаты:
Рухани саланы дамыту, елдің мәдени мұрасының сақталуы мен тиімді пайдалануын қамтамасыз ету Міндеттері:
Бағдарламаның міндеттері:
өлкенің маңызды тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін қайта жаңғырту;
өлкедегі мәдени мұраны, соның ішінде қазіргі заманғы ұлттық мәдениетті, ауыз әдебиетін, дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды зерделеудің тұтастай жүйесін құру;
елдің қорларында, мұрағаттары мен қоймаларында сақталған өлкенің аса көрнекті ауызекі кәсіби дәстүрде орындаушы - музыканттарының фоножазбаларын қалпына келтіру мен қазіргі заманғы аудиотаспаларға көшіру;
Маңғыстау облысы бойынша Ұлттық мұрағат қорының сапалық құрамын толықтыру және жақсарту, гуманитарлық сипаттағы ғылыми зерттеулер үшін облыстағы мұрағат мекемелерінің дерек көздер базасын кеңейту Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері:
Бағдарламаны қаржыландыру облыстық бюджеттің есебінен жүзеге асырылатын болады.
Қаржыландырудың жалпы көлемі - 279,5 млн.теңге, оның ішінде: 2004 жылы - 3,0 млн.теңге, 2005 жылы - 101,5 млн. теңге, 2006 жылға - 175,0 млн.теңге.
Бағдарламаны қаржыландырудың көлемі 2005-2006 жылдары тиісті қаржы жылына арналған облыстық бюджеттің болжамды көрсеткіштерінің аясында нақтыланатын болады Күтілетін нәтижелері:
Өлкедегі тарих пен мәдениеттің 200-ден астам маңызды ескерткіштері қайта жаңғыртылатын болады;
өлкедегі ежелгі және орта ғасырлық археологиялық кенттер мен қоныстарды ғылыми зерттеу, тұмшалау, абаттандыру және туристік мақсатта пайдалану жөнінде жұмыстар жүргізілетін болады;
мәдени инфрақұрылым кеңейтіліп, тарихи-мәдени құндылықтарды насихаттау мен кеңінен таныстыру жөніндегі жұмыс жанданатын болады;
мәдени мұраны зерделеудің тұтастай жүйесін құру жөніндегі шаралар іске асырылатын болады;
облыста "Мәдени мұра" орталығы құрылатын болады;
"Қырымның қырық батыры" дастаны Мұрын жырау вариантымен жарыққа шығатын болады;
"Таспен жазылған тарих", "Маңғыстаудың суға қатысты жәдігерлері", "Маңғыстау шежіресі" сияқты кітаптар жарыққа шығатын болады;
деректер базасы жасалып, тарихи-мәдени ескерткіштерінің туралы аңыз- әңгімелер жинақталып, олар жүйеге келтіріліп, "Маңғыстау облысының тарихи- мәдени ескерткіштерінің дестесі" кітабы шығарылатын болады;
аса құнды, өте сирек кездесетін ерекше үлгідегі қолданбалы өнер жәдігерлерінің көшірмелері жасақталатын болады;
қазақтың асыл мұрасының бірі - киіз үй мұражайы ашылатын болады;
республика мен ТМД көлеміндегі өлкенің тарихы, әдебиеті мен мәдениеті туралы басылымдарды іздестіріп, жинақтау және қорға алу бағытында экспедициялар ұйымдастырылады;
аймақтың бұрынғы аса көрнекті ғұлама ғалымдарының, ойшылдарының мұрасын зерделеу, сондай-ақ тарихи және мәдени құндылығы бар мұрағат құжаттарын (көшірмелерді) іздеу және иелікке алу үшін алыс және таяу шетел мұрағаттарына экспедициялар ұйымдастырылады;
еліміздің мұрағаттарында, қорлары мен қоймаларында сақталған өлкенің көрнекті ауызекі кәсіби дәстүрде орындаушы-музыканттарының фоножазбалары қалпына келтіріліп, қазіргі заманға аудиотаспаларға көшірілетін болады;
"Маңғыстау әндері", "Маңғыстау күйлері" антологиялары жарыққа шығарылатын болады.
Іске асыру мерзімі:
2004-2006 жылдар.
Кіріспе
Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра"
Мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың Аймақтық бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 13 қаңтардағы N мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 12 ақпандағы N 171 "2004- 2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра" Мемлекеттік бағдарламасын іске асыру 3-тармағына сәйкес әзірленді.
1. Өлкенің мәдени мұра саласындағы проблеманың қазіргі жай-күйін талдау Өлкенің мәдени мұрасының қазіргі жай-күйі сан ғасырлық дәстүрлерді сақтау мен одан әрі дамыту жөніндегі шаралар кешенін қолдан келгенше қамтамасыз етумен, тарих пен мәдениеттің ескерткіштерін ашумен, кесенелерді, ескі мешіттерді, ежелгі кенттер мен қорғандарды тұмшалау мен қалпына келтіру жөніндегі жұмыстарды жандандырумен сипатталады.
Облыста қазіргі уақытта тарихи, археология, сәулет және мүсін өнерінің жылжымайтын ескерткіштері 7 мыңнан астам және 59 көпшілік кітапхана, 5 мұражай, 1 тарихи-мәдени қорық, 1 облыстық мұрағат бар.
Өлкедегі мәдени мұраны қорғау мен дамыту саласында қалыптасқан ахуал осы бағыттағы қызметті одан әрі дамыту мен жандандыруда кезек күттірмейтін кешенді шараларды қолдануды талап етеді.
Өлкенің ұлттық тарихы үшін орасан зор мәні бар көптеген тарихи, археологиялық және сәулет объектілері шұғыл көмекке мұқтаж. Олардың арасында Маңғыстау ауданының Бозашы түбегіндегі Көкімбет төбелі тамы, Үстірттің батыс шыңдарының жиегіндегі "Қос мола" күмбез тамы, "Масат Ата", "Сисем Ата" қорымдары, Түпқараған ауданындағы "Шақпақ Ата" мешіті, Түбежік, Меретсай, Дікілтас секілді тарих пен мәдениеттің қайталанбас ескерткіштері бар.
Олардың көпшілігі осы уақытқа дейін урбанизация, индустриялану және технократизациялану салдарынан болатын бұзылып-бүлінуден қорғалмаған.
Революцияға дейінгі және одақ кезеңіндегі Қазақстан аумағын басқарудың ерекшелігіне байланысты тарихи құжаттардың басым көпшілігі шекаралас мемлекеттер мұрағаттарында қалған. Қазақстан мұрағаттарының өзінде Қазақстанның ХІХ ғасырдағы тарихы жөнінде дереккөздік базасы жеткіліксіз, онда ХХ ғасырдың бірінші онжылдықтар тарихындағы көптеген маңызды оқиғалары жеткілікті қамтылмаған. Облыстың мұрағаттық мекемелерінде ХІХ ғасыр құжаттарының аз ғана бөліктері сақталып қалған. ІХ-Х ғасырдың тарихи құжаттарында көрсетілгендей, Маңғышлақ жартыаралы ежелгі жер бола тұра, ХVІІІ ғасырда Маңғыстау екі құрлық арасын байланыстыратын қақпа ретінде танылды. Көрсетілген кезеңнің және одан кейінгі жылдардың құжаттары Мәскеу, Санкт-Петербург, Орынбор, Астрахань, Тбилиси, Ашхабад қалаларының бірқатар Мемлекеттік мұрағаттарында және алыс шетел мұрағаттарында, атап айтқанда Чехияда, Польшада, Иранда қалған. Маңғыстау тарихы жөніндегі құжаттарды іздеу және иелікке алу Маңғыстау облысы бойынша ұлттық мұрағат қорларының сапалық құрамын толықтырып, біршама жақсартады.
Өскелең ұрпақты қазақстандық отаншылдық рухында тәрбиелеу және тарихи, мәдени мұраны жан-жақты зерделеуде ақтандақтарды жабу мақсатында мемлекеттік тілде тарихи көркем, ғылыми толық басылымдар шығарудың мәселелері өзекті болып отыр.
Республиканың мұрағаттары мен қорларында сақталған өлкенің аса көрнекті ауызекі кәсіби дәстүрде орындаушы - музыканттарының фоножазбаларын заманға лайықты қайта басып шығару қажет.
Осы Бағдарламаның аясында назарға берілген мәселелерді кешенді түрде шешу өлкенің мәдени мұрасын зерделеу, сақтау және кеңінен таныстыру жүйесін одан әрі дамытуға ықпал ететін болады.
Бағдарламаның мақсаты өлкенің рухани саласын дамыту, мәдени мұрасының сақталуын және тиімді пайдалануын қамтамасыз ету.
Алға қойған мақсатқа қол жеткізу мынандай міндеттерді шешу қажет:
өлкенің маңызды тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін қайта өлкедегі мәдени мұраны, соның ішінде қазіргі таңдағы ұлттық мәдениетті, ауыз әдебиетін, дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды зерделеудің тұтастай жүйесін жасау;
өлке үшін тарихи және мәдени құнға ие мұрағаттық құжаттарды (көшірмелерін) табу және сатып алу.
Бағдарлама 2004-2006 жылдар аралығындағы кезеңде іске асырылады және өлкедегі мәдени мұраны сақтау мен өркендетудің негізгі бағыттары:
мәдени мұраны зерделеудің тұтастай жүйесін қалыптастыру, ежелгі және орта ғасырдағы кенттерге, қоныстарға, қорғандарға археологиялық зерттеулер жүргізу, оларды туризм инфрақұрылым жүйесіне енгізу;
өлкенің қайталанбас тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін қалпына келтіру, тұмшалау мен пайдалану;
Маңғыстау тарихи-мәдени қорықтан өлкедегі мәдени мұраны қорғау бөлімін ашу.
3.1. Өлкедегі ұлттық тарихтың маңызды тарихи-мәдени, археология және сәулет ескерткіштерін қайта жаңғырту Өлкедегі ұлттық тарихи ескерткіштерді қайта жаңғырту мақсатында айрықша мәні бар "Масат Ата", "Шопан Ата", "Шақпақ Ата" ескерткіштеріне кешенді ғылыми-мәдениет тану зерттеулерін ұйымдастыру, сондай-ақ "Үлкен құдық", "Қос құдық", "Қызыл қала" және т.б. сияқты қорымдар мен қоныстарға археологиялық зерттеулер жүргізу жүзеге асырылады.
"Маңғыстау облысы тарихы мен мәдениеті ескерткіштерінің дестесі"
кітабын баспаға дайындау және шығару жөнінде жүйелі жұмыс атқарылады.
3.2. Өлкенің мәдени мұрасын зерделеудің тұтастай жүйесін құру Өлкенің аса көрнекті ғұлама ойшылдарының мұрасын зерделеу үшін, сондай-ақ тарихи және мәдени құндылығы бар мұрағаттық құжаттарды (көшірмелерін) табу және сатып алу үшін алыс және таяу шетел мұрағаттары мен кітапханаларына ғылыми-зерттеу экспедициялары ұйымдастырылады.
Ұлттық мәдениет үшін айрықша мәні бар тарихи-мәдени, сәулет және археология ескерткіштеріне ғылыми зерттеулер жүргізу де көзделеді.
3.3. Өлкедегі ұлттық және әлемдік ғылыми ой-сана, мәдениет пен әдеби басылымдар сериясын әзірлеу "Қырымның қырық батыры" дастанын Мұрын жырау вариантымен, "Таспен жазылған тарих", "Маңғыстаудың суға қатысты жәдігерлері" және "Маңғыстау шежіресі" кітаптарын жарыққа шығару көзделеді.
4. Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері Бағдарламаны қаржыландыру облыстық бюджеттің есебінен жүзеге Қаржыландырудың жалпы көлемі - 279,5 млн.теңге, оның ішінде: 2004 жылы - 3,0 млн.теңге, 2005 жылы - 101,5 млн.теңге, 2006 жылға - 175,0 млн.теңге.
Бағдарламаны қаржыландырудың көлемі 2005-2006 жылдары тиісті қаржы жылына арналған облыстық бюджеттің болжамды көрсеткіштерінің аясында нақтыланатын болады.
5. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер Өлкедегі тарих пен мәдениеттің 200-ден астам маңызды ескерткіштері қайта өлкедегі ежелгі және орта ғасырлық археологиялық кенттер мен қоныстарды ғылыми зерттеу, тұмшалау, абаттандыру және туристік мақсатта насихаттау мен кеңінен таныстыру жөніндегі жұмыс жанданатын болады;
мәдени мұраны зерделеудің тұтастай жүйесін құру жөніндегі шаралар іске "Қырымның қырық батыры" дастаны Мұрын жырау вариантымен жарыққа "Таспен жазылған тарих", "Маңғыстаудың суға қатысты жәдігерлері", "Маңғыстау шежіресі" сияқты кітаптар жарыққа шығатын болады;
деректер базасы жасалып, тарихи-мәдени ескерткіштер туралы аңыз - әңгімелер жинақталып, олар жүйеге келтіріліп, "Маңғыстау облысының тарихи- аса құнды, өте сирек кездесетін ерекше үлгідегі қолданбалы өнер қазақтың асыл мұрасының бірі - киіз үй мұражайы ашылатын болады;
республика мен ТМД көлеміндегі өлкенің тарихы, әдебиеті мен мәдениеті туралы басылымдарды іздестіріп, жинақтау және қорға алу бағытында аймақтағы өткеннің аса көрнекті ғұлама ойшылдарының мұрасын зерделеу үшін, тарихи-мәдени құндылығы бар мұрағаттың құжаттарын (көшірмелерін)
табу және сатып алу үшін алыс және таяу шетел мұрағаттарына экспедициялар ұйымдастырылатын болады;
елдің қорларында, мұрағаттары мен қоймаларында сақталған өлкенің аса көрнекті ауызекі кәсіби дәстүрде орындаушы-музыканттарының фоножазбалары қалпына келтіріліп, қазіргі заманға аудиотаспаларға көшірілетін болады;
"Маңғыстау әндері", "Маңғыстау күйлері" антологиялары жарыққа
6. Маңғыстау облысы бойынша 2004-2006 жылдарға арналған "Мәдени мұра" Аймақтық бағдарламасын іске асырудың шаралар жоспары N Іс Аяқта- лу нысаны Болжанып отырған шығыстар, млн.тең- Орындалуы- на (іске асы- рылуына) жа- ге шаралар уаптылар Орын- далу (іске асы- рылу)
мерзі-
Қар- жы- лан ды- ру көзі мі IV V VI VII VIII IX І. Ұлттық тарихтың тарихи-мәдени, сәулет және археология ескерткіш- терін қайта жаңғырту (республикалық мәртебедегі ескерткіштер бойынша)
Консерва-
"Маңғыстау-
ОБ
Маңғыстау ауданындағы Бозашы түбегінде- гі Көкімбет төбелі тамын қайта қалпына келтіру ция реставра- 2005- ция" МКК Үстірттің батыс шыңдарының жиегіндегі "Қос мо- ла" күмбез тамын қайта қалпына келтіру реставрация"
Реставра- ция, кон- сервация МКК "Масат-Ата" қорымындағы N 372 күмбез тамды қайта қалпына келтіру Түпқараған ауданындағы "Долы-апа" күмбез та- мын қалпына келтіру (жергілікті мәртебедегі ескерткіштер бойынша)
Бейнеу ауданындағы " Мықтыбай" күмбез тамын қалпына келтіру Маңғыстау ауданындағы "Дауысты" күмбез та- Түпқараған ауданындағы "Кенты-баба" қорымын- дағы күмбез тамды қалпына келтіру Маңғыстау ауданының "Тобықты" жеріндегі "Бе- кет-Ата" мешітін қалпына келтіру Қарақия ауданының Сенек ауылындағы "Ақ отау", "Мешіт", "Қалыш Нұрбергеновтің мавзо- лей үйі", "Тұрғын үй" ескерткіштерін қалпына келтіру Форт - Шевченко қаласындағы мемориалдық ке- шенді қалпына келтіру жұмыстары Ақтау қаласындағы "Алтықұлаш әулие" қорымы- на консервация жұмыстарын жүргізу Кешенді жөндеп, қайта қалпына келтіруді қажет ететін республикалық мәртебедегі ескерткіштер бойынша Маңғыстау ауданындағы "Масат-Ата" қорымы- на кешенді жөндеу Кешенді жөндеу, қалпына Маңғыстау ауданындағы "Сисем-ата" қорымына кешенді жөндеу жөндеу Кешенді жөндеп, қалпына келтіруді қажет ететін жергілікті мәртебедегі ескерткіштер бойынша Түпқараған ауданындағы "Жамбауыл" қорымына Түпқараған ауданындағы "Қарағашты әулие" қо- рымына кешенді жөндеу Түпқараған ауданындағы "Шақпақ-ата" мешітін Жөндеу жұмыста- ры Өлкедегі тарихи-мәдени ескерткіштерді қоршау (3 ескерткіш)
2004-
Құры- лыс жұ- мыстары БАРЛЫFЫ:
ІІ. Өлкенің мәдени мұрасын зерттеудің біртұтас жүйесін жасау Жинақ шы- ОFӘ және ғару Өлкеміздің мәдени мұрасын зерттеу, жинақтау арқылы "Маңғыстау әндері" атты антология шыға- МҚКО, Облы- стық филар- мония Компакт- дискіге жа- Маңғыстаудың өнер тарландарының тірі дауыста- ры мен өздері орындаған шығармаларын жи- нақтау зу Маңғыстау күйлері бойынша аңыз-әңгімелер мен олардың ноталарын жинақтап, "Маңғыстау күйлері" атты антология шығару ҚР-ның радиосы мен телевизиясы қорында- ғы маңғыстаулық сазгерлердің шығар- маларын көшіріп алу, қор жинақтау ІІІ. Ұлттық және әлемдік ғылыми ой-сана, мәдениет және әдебиет басы- лымдарының серияларын әзірлеу Облыстық мә- "Қырымның қырық батыры" дастанын Мұрын жы- рау вариан- дениет басқармасы тымен жарыққа шығару "Таспен жазылған тарих" атты Сисем- Ата кешен- ді ескерткіші туралы танымдық тарихи-баян шығару 15баспа та- бақтық та- рихи - ба- ян шығару "Маңғыстаудың суға қатысты жәдігерлері" кіта- бын әзірлеу 12баспа та- бақты ғы- лыми- мо- нография шығару "Маңғыстау шежіресі" кітабын шығару 15 баспа табақтық кітап шы-
3.1. Археология, тарих және мәдениет ескерткіштері Маңғыстау та- рихи-мәдени Түбежік-І, Түбежік-ІІ, "Меретсай", "Дікілтас" ар- хеологиялық ескерткіштерінің музейін жасау, оларға туристік маршруттар ашу қорық Музей жа- сау, тури- стік марш- руттар ашу Қарақия ауданындағы Зерттеулер "Үлкен құдық" қойылымына тарихи- археология- лық зерттеу жұмыстарын жүргізу Маңғыстау ауданындағы "Қызыл қала" орта ғасыр- лық қорғанына археологиялық қазба жұмыстарын жүргізу Археологи- ялық қазба "Қосқұдық" қойылымына тарихи- археологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу "Маңғыстау облысының тарихи-мәдени ескерткіштерінің дестесі" кітабын әзірлеу және жарыққа шығару Ақтау қаласында тарихи-мәдени парк салу Құрылыс Экспози- "Маңғыстау ескерткіштері" атты тұрақты экспози- ция - көрме жасақтау ция - көрме
-2005
3.2. Этнография және антропология Басылым- дар шыға- Облыстық та- рихи-өлкета- ну мұражайы Маңғыстау жеріндегі тарихи-мәдени ескерткіштер туралы аңыз, деректер жинақтап, оларды бір жүйе- ге келтіру, шағын басылымдар шығару "Маңғыстау зергерлік бұйымдары", "Маңғыстау киіз үйінің сан алуан жа- саулары", "Текеметтің түрлері" атты каталогтар (тізімдеу) жасақтау Каталог- тар (тізім- деу) жа- сақтау Көшірме- лер жасату Аса құнды, өте сирек кездесетін ерекше үлгідегі ұлттық жәдігерлердің көшірмелерін сатып алу Мұражай Қазақтың асыл мұрасының бірі - киіз үй мұражай- ын жасақтап, ашу ашу
3.3. Мұрағат және кітапхана ісі Облыстық әм- бебап кітапха- Экспеди- циялар ұй- ымдасты- на Республика мен ТМД көлеміндегі өлкенің тарихы, әдебиеті, мәдениеті туралы басылымдарды жинақ- тап, іздестіру және қорға алу бағытында экспеди- циялар ұйымдастыру ру, құжаттар- ды қорға алу Облы- стық мұрағат- тар мен құ- ру, құжат- жаттама бөлі- тарды Аймақтағы бұрынғы аса көрнекті ғұлама ғалымда- рының, ойшылдарының мұрасын зерделеу, сондай- ақ тарихи және мәдени құндылығы бар мұрағат құ- жаттарын (көшірмелерді) іздеу және иелікке алу үшін алыс және таяу шетел мұрағаттарына экс- педиция ұйымдастыру қорға алу Облыстық мұражай жанынан (Ақтау қаласы 9 ш /а) "Мәдени мұра" орталығын салу БАРЛЫFЫ: млн.тн. 47,0 104,5 ЖИЫНЫ: млн.тн. 3,0 101,5 175,0 Ескертпе:
"Маңғыстауреставрация" МКК
- "Маңғыстауреставрация" Мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны ОFӘ және МҚКО
- облыстық ғылыми-әдістемелік және мәдени қызмет көрсету орталығы
- облыстық бюджет

На русском языке:
Маңғыстау облысының мәслихаты Решение Мангистауского Маслихат Мангистауской области областного Маслихата 3 созыва № 6/79 от 30 июня 2004 года.
Зарегистрировано Департаментом юстиции 27 июля 2004 года за № О Региональной программе по реализации Государственной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы по Мангистауской области В соответствии с подпунктом 1) пункта 1 статьи 6 Закона Республики Казахстана "О местном государственном управлении в Республике Казахстан"
областной маслихат решил:
1. Утвердить Региональную программу по реализации Государственной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы по Мангистауской области (прилагается).
2. Настоящее решение вступает в силу со дня опубликования.
Председатель сессии
Секретарь областного маслихата Т.Амиров Б.Чельпеков Утверждена решением областного маслихата от 30 июня 2004 года N 6/79 "О Региональной программе по реализации Государственной программы "Культурное наследие"
на 2004-2006 годы по
Мангистауской области"
Региональная программа по реализации Государственной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы по Мангистауской области Содержание
1. Анализ современного состояния проблем в области культурного наследия региона
2. Цель и задачи Программы
3. Основные направления и механизм реализации Программы
3.1. Воссоздание значительных историко-культурных, археологических и архитектурных памятников национальной истории региона
3.2. Создание целостной системы изучения культурного наследия региона
3.3. Разработка серий изданий национальной научной мысли, культуры и литературы региона
4. Необходимые ресурсы и источники их финансирования
5. Ожидаемые результаты от реализации Программы
6. План мероприятий по реализации Программы Паспорт Программы Наименование Региональная программа по реализации Государственной программы Республики Казахстан "Культурное наследие" на 2004-2006 годы по Мангистауской области Основание для разработки Указ Президента Республики Казахстан "О Государственной программе "Культурное наследие" на 2004-2006 годы" от 13 января 2004г. N 1277 и пункт 3 Плана мероприятий по реализации Государственной программы "Культурное наследие"
от 12 февраля 2004 года N 171 Основной разработчик Мангистауское областное управление культуры Цель Развитие духовной сферы, обеспечение сохранности и эффективного использования культурного наследия региона Задачи Задачами Программы являются:
воссоздание значительных историко-культурных и архитектурных памятников региона;
создание целостной системы изучения культурного наследия, в том числе современной национальной культуры, фольклора, традиций и обычаев региона;
восстановление и перенесение на современные аудионосители фонозаписей выдающихся исполнителей-музыкантов устной профессиональной традиции региона, находящихся в фондах, архивах и хранилищах страны;
пополнение и улучшение качественного состава Национального архивного фонда по Мангистауской области, расширение источниковой базы архивных учреждений области для научных исследований гуманитарного характера Необходимые ресурсы и источники их финансирования Финансирование Программы будет осуществляться за счет средств областного бюджета. Общий объем финансирования - 279,5 млн.тенге, в т.ч.: 2004г. - 3,0 млн.; 2005г. - 101,5 млн.; 2006г - 175,0 млн.тенге Объем финансирования Программы на 2005-2006 годы будет уточняться в рамках прогнозных показателей областного бюджета на соответствующий финансовый год Ожидаемые результаты Будут воссозданы свыше 200 значимых памятников истории и культуры;
будут проведены работы по научному исследованию, консервации, благоустройству и туристскому использованию древних и средневековых археологических городищ и поселений региона;
будет расширена культурная инфраструктура, активизируется работа по пропаганде и популяризации историко-культурных ценностей; будут реализованы меры по созданию целостной системы изучения культурного наследия;
будет создан в области центр "Культурное наследие";
будет выпущен сборник "Кырымнын кырык батыры" по варианту Мурын жырау;
будут выпущены книги: "Таспен жазылган тарих", "Мангыстаудын суга катысты жадігерлері", "Мангыстау шежіресі";
будет создана и систематизирована база данных по сбору сказаний, легенд об историко-культурных памятниках и выпущен "Свод историко-культурных памятников Мангистауской области" будут изготовлены копии самых ценных, редких экспонатов прикладного искусства;
будет открыт музей юрты-одного из особо ценных предметов быта казахов;
будут организованы экспедиции в целях изыскания и пополнения фондов изданиями Республики Казахстан и стран СНГ об истории, литературе и культуре региона;
будут организованы выезды в архивы ближнего и дальнего зарубежья для изучения наследия выдающихся ученых, мыслителей прошлого, а также для выявления и приобретения архивных документов (копий), имеющих историческую и культурную ценность для региона;
будут восстановлены и перенесены на современные аудионосители фонозаписи выдающихся исполнителей-музыкантов устной профессиональной традиции региона, находящихся в фондах, архивах и хранилищах страны;
будут выпущены антологии "Мангыстау андері", "Мангыстау куйлері"
Сроки реализации 2004-2006 годы Введение Региональная программа по реализации Государственной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы" по Мангистауской области (далее - Программа) разработана в соответствии с Указом Президента Республики Казахстан "О Государственной программе "Культурное наследие" на 2004-2006 годы" от 13 января 2004 года N 1277 и пунктом 3 постановления Правительства Республики Казахстан "О Плане мероприятий по реализации Государственной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы" от 12 февраля 2004 года N 171.
1. Анализ современного состояния проблем в области культурного наследия Современное состояние культурного наследия региона характеризуется посильным обеспечением комплекса мер по сохранению и дальнейшему развитию многовековых традиций, открытием новых памятников истории и культуры, активизацией работ по консервации, реставрации мавзолеев, старинных мечетей, древних городищ, созданием на их базе новых историко-культурных музеев-заповедников.
В настоящее время в регионе насчитывается более 7 тысяч недвижимых памятников истории, археологии, архитектуры и монументального искусства, 59 массовых библиотек, 5 музеев, 1 историко-культурный заповедник, 1 архив.
Сложившаяся ситуация в сфере сохранения и развития культурного наследия региона требует принятия безотлагательных комплексных мер по дальнейшему развитию и активизации деятельности в этом направлении.
Многие исторические, археологические и архитектурные объекты, представляющие огромное значение для национальной истории региона нуждаются в неотложной помощи. Среди них такие уникальные памятники истории и культуры, как мавзолей Кокумбет на полуострове Бузачи Мангистауского района, мавзолей "Оос мола" в западных чинках "Устюрта", некрополи "Масат Ата", "Сисем Ата", мечеть "Шақпақ Ата" Тупкараганского района, уникальные памятники "Тубежік", "Меретсай", "Дікілтас".
Большинство из них до сих пор не защищены от разрушения и уничтожения вследствие урбанизации, индустриализации и технократизации.
В силу специфики организации управления территорией Казахстана в дореволюционный и советский периоды значительная часть исторических документов отложилась в различных архивных учреждениях сопредельных государств. Сами казахстанские архивы имеют недостаточную источниковую базу по истории Казахстана ХІХ века, слабо освещены многие важные события в его истории первых десятилетий ХХ века. В архивных учреждениях области отложились лишь единицы документов ХІХ века. Являясь древней землей, полуостров Мангышлак упоминается в исторических документах еще в ІХ-Х веках, в ХVІІІ веке Мангистау был признан как транзитные ворота между двумя континентами. Документы указанных периодов и более поздних лет отложены в ряде Государственных архивов городов Москвы, Санкт-Петербурга, Оренбурга, Астрахани, Тбилиси, Ашхабада и даже в архивах дальнего зарубежья, а именно в Чехии, Польше, Иран. Поиск и приобретение документов по истории Мангистау пополнит и значительно улучшит качественный состав Национального архивного фонда по Мангистауской области.
В целях воспитания подрастающего поколения в духе казахстанского патриотизма и восполнения пробелов в полноценном изучении исторического, культурного наследия, а также обобщения многовекового духовного опыта казахского народа, становятся особо актуальными вопросы создания развернутых исторических, художественных, научных изданий на государственном языке.
Необходимо обновить фонозаписи выдающихся исполнителей-музыкантов устной профессиональной традиции региона, находящиеся в фондах, архивах и хранилищах страны.
Комплексное решение обозначенных выше проблем в рамках настоящей Программы будет способствовать дальнейшему развитию системы изучения, сохранения и популяризации культурного наследия региона.
Целью Программы являются развитие духовной сферы, обеспечение сохранности и эффективного использования культурного наследия региона.
Достижение поставленной цели осуществляется решением следующих задач:
воссоздание значительных историко-культурных и архитектурных создание целостной системы изучения культурного наследия, в том числе современной национальной культуры, фольклора, традиций и обычаев региона;
выявление и приобретение архивных документов (копий), имеющих историческую и культурную ценность для региона.
Программа будет реализована в период с 2004 по 2006 годы и предусматривает основные направления сохранения и возрождения культурного наследия региона путем:
формирования целостной системы их изучения, осуществления археологических исследований древних и средневековых городищ, поселений, курганов, включения их в систему инфраструктуры туризма;
реставрации, консервации и использования уникальных историко- культурных и архитектурных памятников региона;
создания в Мангистауском историко-культурном заповеднике отдела по охране историко-культурного наследия региона.
3.1. Воссоздание значительных историко-культурных, археологических и архитектурных памятников национальной истории В целях воссоздания памятников национальной истории будут организованы комплексные научно-культурологические исследования особо значимых памятников "Масат Ата", "Шопан Ата", "Шакпак Ата", также археологические исследования курганов и поселений, как "Улкен кудык", "Кос кудык", "кызыл кала" и других.
Будет осуществлена системная работа по подготовке к изданию Свода памятников истории и культуры Мангистауской области.
3.2. Создание целостной системы изучения культурного наследия казахского народа Для изучения наследия выдающихся ученых мыслителей региона, а также для выявления и приобретения рукописей раритетных изданий, книг и архивных документов, имеющих историческое значение в культурном наследии казахского народа, будут организованы научно-исследовательские экспедиции для проведения работы в архивах и библиотеках стран ближнего и дальнего зарубежья.
Также предусматривается проведение научных исследований историко- культурных, архитектурных и археологических памятников, имеющих особое значение для национальной культуры.
3.3. Разработка серий изданий национальной и мировой научной мысли, культуры и литературы Будут выпущены сборник "Кырымнын кырык батыры" по варианту Мурын жырау, книги "Таспен жазылган тарих", "Мангыстаудын суга катысты жадігерлері", "Мангыстау шежіресі".
Финансирование Программы будет осуществляться за счет средств областного бюджета. Общий объем финансирования - 279,5 млн.тенге, в т.ч.:
2004г. - 3,0 млн.; 2005г. - 101,5 млн.; 2006г - 175,0 млн.тенге.
Объем финансирования Программы на 2005-2006 годы будет уточняться в рамках прогнозных показателей областного бюджета на соответствующий финансовый год.
5. Ожидаемые результаты от реализации программы Будут воссозданы свыше 200 значимых памятников истории и культуры;
будут проведены работы по научному исследованию, консервации, благоустройству и туристскому использованию древних и средневековых будет расширена культурная инфраструктура, активизируется работа по пропаганде и популяризации историко-культурных ценностей;
будут реализованы меры по созданию целостной системы изучения культурного наследия;
будет выпущен сборник "Кырымнын кырык батыры" по варианту Мурын будут выпущены книги: "Таспен жазылган тарих", "Мангыстаудын суга будет создана и систематизирована база данных по сбору сказаний, легенд об историко-культурных памятниках и выпущен "Свод историко-культурных памятников Мангистауской области";
будут изготовлены копии самых ценных, редких экспонатов прикладного искусства;
будет открыт музей юрты-одного из особо ценных предметов быта казахов;
будут организованы экспедиции в целях изыскания и пополнения фондов изданиями Республики Казахстан и стран СНГ об истории, литературе и культуре будут организованы выезды в архивы ближнего и дальнего зарубежья для изучения наследия выдающихся ученых, мыслителей прошлого, а также для выявления и приобретения архивных документов (копий), имеющих будут восстановлены и перенесены на современные аудионосители фонозаписи выдающихся исполнителей-музыкантов устной профессиональной традиции региона, находящиеся в фондах, архивах и хранилищах страны;
будет выпущены антологии "Мангыстау ондері", "Мангыстау куйлері".
6. План мероприятий по реализации региональной программы "Культурное наследие" на 2004-2006 годы по Мангистауской области Срок ис- Предполагаемые рас- N Мероприятия Форма за- вершения ходы млн.тенге полне- ния (реа- лиза ции)
Источ- ник фи- нанси- ро ва- ния Ответ- ствен- ные за исполне- ние (реа- лизацию)
IV
V
VI
VII
VIII
IX
. Воссоздание историко-культурных, архитектурных и археологических памятников национальной истории (по памятникам республиканской категории)
Реставрация,
КГП
ОБ
Реставрация мавзолея "Кокумбет" на полуост- рове Бузачи Мангистауского р-на 2005- консервация СНРПМ "Манги- стау - ре- ставра- ция"
Реставрация мавзолея "Кос мола" в западных чинках Устюрта Реставра- ция, консер- вация Реставрация мавзолея N 372 некрополя "Ма- сат-Ата" Мангистауского района Реставрация мавзолея "Долы-апа" Тупкара- ганского района (по памятникам местной категории Реставрация мавзолея "Мыктыбай" Бейнеуско- го района Реставрация мавзолея "Дауысты" Мангиста- уского района Реставрация мавзолея на некрополе "Кенты- баба" Тупкараганского района Реставрация Реставрация мечети "Бекет-Ата" в местности "Тобыкты" Мангистауского района Реставрация памятников в с. Сенек Каракиян- ского района: "Ак отау", "Мешіт", "Калыш Нурберге- новтін мавзолей уйі", "Тургын уй"
Реставрация мемориального комплекса в г.
Форт - Шевченко
Консервация
Консервация некрополя "Алты кулаш Аулие"
в г.Актау по памятникам республиканской категории, нуждающимся в комплексно-реставрационных работах Комплексно-реставрационные работы некропо- ля "Масат-Ата" Мангистауского района Комплексно
- реставра- цион. рабо- ты Комплексно-реставрационные работы некро- поля "Сисем-ата" Мангистауского района по памятникам местной категории ля "Жамбауыл" Тупкараганского района поля "Карагашты Аулие" Тупкараганского района Ремонтные работы мечети "Шакпак - Ата"
Тупкарагаского района Ремонтные работы стау
- рестав- рация"
Ограждение историко - культурных памятни- ков региона (3 памятника)
Строитель- ные работы 2004- ВСЕГО:
ІІ. Создание целостной системы изучения культурного наследия региона ОЦНМ и Издание ан- тологии КДД, Издание антологии "Мангыстау Андері" по- средством сохранения, изучения и сбора куль- турного наследия региона област- ная фи- лармо- Систематизация (собирание) живых голосов и произведения личного Запись на компакт- диске исполнения мангистауских деятелей искусств Издание антологии "Мангыстау куйлері" по- средством сбора Мангистауских кюев со сказа- ниями, легендами о них и нот Сбор фонда методом копирования произведе- ний мангистауских композиторов из фондов радио и телевидения Республики Казахстан Запись на компакт- Разработка серий изданий национальной и мировой научной мысли, культуры и литературы Област- Выпуск сборника "Кырымнын кырык батыры"
по варианту Мурын жырау Издание сборника ное управле- ние куль- туры Выпуск книги "Таспен жазылган тарих"
книги
Выпуск сборника "Мангыстаудын суга каты- сты жадігерлері"
Выпуск книги "Мангыстау шежіресі"
3.1. Археология, памятники истории и культуры Музеефикация археологических памятников:
Тубежік - І, Тубежік - ІІ, "Меретсай", "Дікіл- тас" и открытие туристических маршрутов Манги- стауский истори- ко-куль- турный заповед- Музеефика- ция памят- ников и от- крытие ту- ристиче- ских марш- рутов ник Исследова- ние Проведение археологических исследований с подготовкой отчета в местности "Улкен ку- дык" Каракиянского р-на Проведение археологических исследований "Кызыл кала"
Археологи- ческие рас- копки Проведение археологических исследований в местности "Коскудык"
Подготовка и издание Свода памятников ис- тории и культуры Мангистауской области Открытие историко-культурного парка в г.Ак- тау ство Разработка постоянной экспозиции - выстав- ки "Мангыстау Экспозици- онная - вы- ставка ескерткіштері"
3.2. Этнография и антропология Буклеты ной исто- Сбор сказаний, легенд о памятниках истории культуры Мангистауской земли, их системати- зация и издание буклетов рико- краевед- ческий музей Разработка каталогов: "Мангыстау зергерлік Разработ- ка катало- гов (список)
буйымдары", "Мангыстау киіз уйінін сан алу- ан жасаулары", "Текеметтін турлері"
Изготовление копий самых ценных, редких об- разцов национальных экспонатов Копии Открытие музея юрты - одного из особо цен- ных предметов быта казахов Открытие музея
3.3. Архивное и библиотечное дело Организация экспедиций в целях изыскания и пополнения фонда изданиями в пределах РК и СНГ об истории, литературе, культуре региона Организа- ция экспеди- ций и попол- нение фон- да нения фон- ной от- дел архи- вов и до- кумента- ции Организация экспедиций в архивы стран ближнего и дальнего зарубежья для изучения наследия выдающихся ученых, мыслителей прошлого, а также для выявления и приобрете- ния архивных документов (копий), имеющих историческую и культурную ценность для ре- гиона.
Строительство центра "Мадени мура" при об- ластном историко-краеведческом музее (г.Ак- тау, 9 микрорайон)
ВСЕГО: млн.тн.
104,5
ИТОГО: млн.тн.
101,5 175,0
Примечание:
КГП "СНРПМ "Мангистауреставрация" - Коммунальное государственное предприятие "Специальная научно-реставрационная производственная мастерская "Мангистауреставрация"
ОЦНМ и КДД - областной центр научно-методической и культурно- досуговой деятельности ОБ - областной бюджет