Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі Басқармасының 2000 жылғы 25 сәуірдегі N 179 қаулысы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2000 жылғы 14 маусымда тіркелді.
Тіркеу N 1155. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 30 қаулысымен Төлем тапсырмаларды, төлемдік талап-тапсырмаларды, инкассалық өкімдерді ресімдеу, пайдалану және орындау жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Төлем тапсырмаларын, төлемдік талап- тапсырмаларын инкассалық өкімдерді ресімдеу, пайдалану және орындау жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) бекітілсін және Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізілген күннен бастап екі апталық мерзім өткеннен кейін күшіне енгізілсін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
2. Төлем жүйесi басқармасы (Мұсаев Р.Н.):
1) Заң департаментiмен (Шәрiпов С.Б.) бiрлесiп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзу шараларын қабылдасын;
2) Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзiлген күннен бастан екi апталық мерзiмде осы қаулыны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң облыстық филиалдарына және екiншi деңгейдегi банктерге жiберсiн.
3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Төрағасының орынбасары Е.Т. Жанкелдинге жүктелсiн.
Ұлттық Банк Төрағасы
Ұлттық Банкi Басқармасының 2000 жылғы 25 сәуiрдегi N 179 қаулысымен "БЕКIТIЛГЕН"
Төлем тапсырмаларды, төлемдік талап-тапсырмаларды, инкассалық өкімдерді ресімдеу, пайдалану және орындау жөніндегі нұсқаулық
1. Осы Нұсқаулық ақшаның қолма-қол жасалмайтын төлемдерi мен аударымдарын жүзеге асыру кезінде төлем тапсырмаларды, төлемдік талап- тапсырмаларды, инкассалық өкімдерді ресімдеу, пайдалану және орындау тәртібін нақтылайды.
2. Осы Нұсқаулық ақшаны жөнелтуге банк шотын ашпай ақша төлемдерін және аударымдарын жасаумен, қолма-қол ақша өткізу жолымен жүзеге асырылатын төлемдермен, сондай-ақ төлем карточкасының көмегімен аударымдарды жүзеге асырумен байланысты қатынастарға қолданылмайды.
Осы Нұсқаулық клиент және оған қызмет көрсететiн банк арасындағы шартқа сәйкес жасалатын:
1) осы банктегi бiр клиенттiң иелiгiндегi банк есепшоттары бойынша;
2) клиенттiң банк есепшоттары бойынша солардың есебiндегi ақша сомаларының өзгерiстерiн бухгалтерлiк есепте көрсету, оның iшiнде тиесiлi сыйақыны көрсету үшiн банк жүргiзетiн;
3) клиенттiң банктiк есепшотына қызмет көрсеткенi үшiн банктiң комиссиялық алымдарды алуы бойынша қолма-қол жасалмайтын төлемдерді жүзеге асыруды реттемейдi (төлем құжаттарын қайтарып алу немесе орындауды тоқтата тұру туралы өкiмдердi ресiмдеуден басқа).
3. Осы Нұсқаулықта «Ақша төлемдерi мен аударымдары туралы» 1998 жылғы 29 маусымдағы Қазақстан Республикасы Заңының 3-бабында көрсетiлген негiзгi ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар қолданылады:
1) валюталау күнi - бастамашы өзiнiң төлем тапсырмасында көрсеткен және "валюталау күнi" деп аталған бенефициар ақшаны алуы тиiс күн;
2) дебеттiк аударымдар - ақша жөнелтушi төлеуi үшiн бенефициардың банкке төлем құжаттарын ұсынуы жолымен жүргiзiлетiн қолма-қол жасалмайтын төлемдер;
3) кредиттiк аударымдар - бастамашының алушы-банкке төлем тапсырмасын ұсынуы жолымен жүргiзiлетiн қолма-қол жасалмайтын төлемдер;
4) төлем құжаты - азаматтық-құқықтық мәмiлелердiң, шарттардың талаптарына, Қазақстан Республикасы заңдарының нормаларына және соттың шешiмдерiне сәйкес ақша мiндеттемесiн орындауға негiз болатын немесе жасауға көмектесетiн құжат;
5) алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банк Басқармасының 26.04.2013 № 117 қаулысымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
6) инкассалайтын банк - бенефициардың талабын ақша жөнелтушiнiң банкiне немесе ақша жөнелтушiге осы Нұсқаулықтың талаптарына сәйкес оны кейiннен төлеуi үшiн өткiзу жөнiндегi мiндеттеменi өзiне алатын банк.
4. Нұсқауды керi қайтарып алу не оның орындалуын тоқтата тұру туралы нұсқаулар мен өкiмдердi алушы-банк тек өзi белгiлеген операциялық күн iшiнде қабылдайды.
5. Егер нұсқауды керi қайтарып алу не оның орындалуын тоқтата тұру туралы нұсқау немесе өкiм операциялық күн аяқталғаннан кейiн алынса, онда мұндай нұсқауға немесе өкiмдi алушы-банк келесi операциялық күннiң басында алған болып саналады.
Егер бастамашының нұсқауында белгiленген валюталау күнi жұмыс iстемейтiн күнге келсе, онда келесi жұмыс күнi валюталау күнi болып саналады.
6. Алушы-банк акцептелген нұсқау бойынша жөнелтушiнiң ақшасын Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен, алуға (оның банк есепшотын дебиттеуге) құқылы.
7. Құжаттық есеп айырысу - бұл сатып алушы мен сатушы арасындағы жазбаша келiсiмде көзделген және банк iшiнде қолданылатын: коносамент, көлiк тауар құжаттамасы, тасымалдаудың аралас түрлерінің көлiк құжаты, курьерлiк және пошталық түбiршек, сақтандыру полисi, коммерциялық есепшот, сапа сертификаты, варрант, тауардың шығу тегi туралы куәлiк, жүктiң салмағы туралы анықтама және басқа құжаттарды ұсынғанда банк жүзеге асыратын төлем.
Құжаттың есеп айырысу түрлерi болып құжаттық аккредитив (бұдан әрi - аккредитив) және құжаттық инкассо (бұдан әрi - инкассо) болып табылады.
8. Аккредитив - бұл клиенттiң нұсқаулығымен және өтiнiшi бойынша немесе өз қалауы бойынша көрсетiлген бенефициарға немесе оның бұйрығымен төлем немесе бенефициар талап еткен аударым вексельдерiне акцепт және төлеу немесе аккредитивте көзделген құжаттарға қарсы белгiленген мерзiмге негоциация жасауға, егер аккредитивтiң барлық талаптары сақталса, банк өзiне алған мiндеттеме.
Аккредитив сатып алу-сату шартынан немесе басқа шарттан ерекшеленген мәмiле болып табылады.
9. Инкассо - бұл сатып алушы мен сатушы арасындағы келiсiмде көзделген бастамашы берген төлем және басқа құжаттың есеп айырысуда ұсынылатын құжаттардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көрсетiлген акцепт және/немесе төлем алу мақсатындағы басқа құжаттардың негiзiнде жүзеге асырылатын банк операциясы.
10. Аккредитив және инкассо Қазақстан Республикасы заңдарына сәйкес қолданылады.
11. Қазынашылықтың аумақтық бөлімшелерінде ашылған мемлекеттiк мекемелердiң есепшоттарынан ақша төлемi мен аударымын жүргізу тәртiбi Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнiң нормативтiк құқықтық актiлерiмен реттеледi.
12. Алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.08.24 № 266 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
2-бөлiм. Төлем құжаттары
1. Төлем құжаттарының түрлерi және оларды ресiмдеу
13. Төлем құжаттарының түрлерi:
1) төлем тапсырмасы;
2) чек;
3) вексель;
4) төлемдiк талап-тапсырма;
5) инкассалық өкім, мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімі;
6) Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген басқа төлем құжаттары.
14. Төлем құжаттарында Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарында көрсетiлгеннен басқа жағдайларда мынадай деректемелер болуы тиiс:
1) төлем құжатының атауы;
2) төлем құжатының номерi, оның жазылған күнi, айы, жылы. Күн - санмен, ай - жазумен, жыл - санмен жазылады. Компьютердi пайдаланып ресiмделген төлем құжаттарында айды санмен белгiлеуге болады;
3) осы Нұсқаулықта көзделген жағдайларды қоспағанда, ақша жөнелтуші жеке адамның тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) не заңды тұлғаның толық немесе қысқартылған атауы, оның жеке сәйкестендіру коды;
4) ақша жөнелтушi банктiң ұйымдық-құқықтық нысанын қоса толық атауы, оның банктiк бiрдейлестiру коды (атауымен қатар оның фирмалық белгiсi қойылуы мүмкiн);
5) бенефициар - заңды тұлғаның толық немесе қысқартылған атауы не жеке адамның тегі, аты, әкесінің аты (бар болса), оның жеке сәйкестендіру коды;
6) бенефициардың банкiнiң ұйымдық-құқықтық нысанын қоса, толық атауы не оның банктiк бiрдейлестiру коды (атауымен қатар оның фирмалық белгiсi
7) төлемнiң мақсаты, сондай-ақ Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген оның код белгiсi;
8) санмен және жазумен көрсетiлген төлем сомасы;
9) ақша төлемі және/немесе аударымы бастамашысының уәкілетті адамдарының тегі, аты, әкесінің аты. Бұл ретте тегі толығымен, аты және әкесінің аты бірінші әріптерімен көрсетілуі мүмкін. Қағаз тасымалдауышта жасалған құжаттар үшін сондай-ақ нұсқау жөнелтушінің уәкілетті адамдарының қолдары және мөрінің (егер бар болса) таңбасы;
10) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жеке сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – ЖСН) немесе бизнес-сәйкестендіру нөмірін (бұдан әрі – БСН) қою талап етілмейтін төлем құжаттарын қоспағанда, бенефициардың және ақша жөнелтушінің ЖСН-і немесе БСН-і. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ЖСН немесе БСН қою талап етілмейтін төлем құжаттарында ақша жөнелтушінің мекенжайы (жеке және заңды тұлғалар үшін) не ақша жөнелтушінің жеке басын куәландыратын құжаттың нөмірі (жеке тұлға үшін)
көрсетіледі.
Бұл ретте ақша жөнелтушінің және бенефициардың атауы, сондай-ақ олардың жеке сәйкестендіру кодтары, бірнеше бенефициар көрсетілуі мүмкін бюджетке төлемдер төлеуге арналған төлем құжатын есептемегенде, төлем құжатында бір рет көрсетіледі.
Ұйымдастыру-құқықтық нысандарын қоса алғанда, жөнелтушінің, бенефициардың және оларға қызмет көрсететін банктердің атауын банктердің және клиенттердің жұмысына қиындық келтірмейтіндей етіп қысқартуға жол беріледі.
15. Алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2011.05.30 № 52 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
16. Ақша төлемiн және/немесе аударымын жасағанда банк төлем құжаттарында қосымша деректемелердiң қойылуын, егер бұл талаптар Қазақстан Республикасының заңдарында тiкелей көзделсе, талап етуге құқылы.
17. Төлем құжаттары және төлем құжаттарын кері қайтарып алу туралы өкім электрондық түрде де, қағаз жазбасында да ұсынылуы мүмкiн. Электрондық төлем құжаттары және төлем құжаттарын кері қайтарып алу туралы өкім электрондық төлем хабарлары үшiн белгiленген нысандарға сәйкес құралады және банкке электрондық байланыс арналары мен телекоммуникациялар бойынша жiберiледi.
18. Төлем құжаттарын және төлем құжатын керi қайтарып алу туралы немесе оны орындауды тоқтата тұру туралы өкiмдi магниттi тасымалдаушымен ұсынуға тек санкцияланбаған төлемдерден қорғау тәртiбi сақталған жағдайда ғана жол берiледi. Сонымен бiрге, егер Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде басқаша көзделмесе, магниттi тасымалдаушыдағы ақпаратта банк қабылдаған бағдарламалық-криптографиялық қорғау жүйесi болуы тиiс.
19. Факс арқылы төлем құжатын не оны қайтарып алу туралы немесе оның орындалуын тоқтата тұру туралы өкімді беру үшін банк санкцияланбаған ақша төлемдерінен және/немесе аударымдарынан қорғау іс-қимылдарының өзі әзірлеген тәртібін, сондай-ақ Төлемдер туралы заңда және осы Нұсқаулықта белгіленген қорғау іс-қимылдарының өзге де элементтерін сақтайды.
20. Төлем құжаттарында не оларды керi қайтарып алу туралы немесе оның орындалуын тоқтата тұру туралы өкiм мемлекеттiк және/немесе орыс тiлдерiнде жасалуы тиiс. Оларды жасағанда өзге тiлдердi пайдалану мүмкiндiгi банктер және оның клиентi арасында шартпен белгiленедi.
21. Төлем құжаттарында және оларды қайтарып алу туралы немесе олардың орындалуын тоқтата тұру туралы өкімдерде «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» 1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңында (бұдан әрі – Банктер туралы заң) көзделген жағдайларды қоспағанда, қандай да бір түзетулер жасауға жол берілмейді.
Осы тармақта көзделген жағдайларды қоспағанда, түзетулер, түзеулер енгізілген, сондай-ақ цифрлармен және жазумен көрсетілген сомалардың мәндері сәйкес келмеген жағдайда, банк төлем құжатын орындауға қабылдамайды және алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмейтін мерзімде қайтару себебін көрсете отырып, бастамашысына қайтарады.
22. Алушы банк немесе бенефициар банкі 2008 жылғы 10 желтоқсандағы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)» Қазақстан Республикасының Кодексінде (бұдан әрі – Салық кодексі), Банктер туралы заңда, «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 2009 жылғы 28 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңында (бұдан әрі – КЖТҚҚ туралы заң), Төлемдер туралы заңда көзделген негіздер бойынша төлем құжатын алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей, сондай-ақ мынадай:
1) осы Нұсқаулықта, сондай-ақ Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1011 тіркелген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану және төлемдер бойынша оларға сәйкес мәліметтер ұсыну қағидаларын бекіту туралы» 1999 жылғы 15 қарашадағы № 388 қаулысында (бұдан әрі – № 388 қағидалар), Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1304 тіркелген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Банк шотын ашпай қолма-қол жасалмайтын ақша төлемі мен аударымын жүзеге асыру нұсқаулығын бекіту туралы» 2000 жылғы 13 қазандағы № 395 қаулысында (бұдан әрі – № 395 нұсқаулық) және Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1352 тіркелген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Клиент пен оған қызмет көрсететін банктің арасында қолма-қол жасалмайтын төлемдерді жүзеге асыру ережесін бекіту туралы» 2000 жылғы 25 қарашадағы № 433 қаулысында (бұдан әрі – № 433 ереже) белгіленген нысанға сәйкес келмеген;
2) ақша жөнелтушінің банкі Банктер туралы заңда көзделген жағдайларда төлем құжаттарында клиенттің жеке сәйкестендіру коды (бұдан әрі – ЖСК)
түзетуін қоспағанда, клиенттің деректемелері (ЖСК, ЖСН (БСН)) төлем құжатында көрсетілген деректемелерге сәйкес келмеген;
3) ақша жөнелтушінің атауы клиенттің төлем құжатында көрсетілген атауына сәйкес келмеген;
4) бюджетке төлемдерді төлеу кезінде бюджеттік жіктеу кодының цифрлық белгісі болмаған;
5) көлік құралына салық төлеу кезінде төлем құжатында көрсетілген көлік құралының сәйкестендіру нөмірі жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі уәкілетті орган ұсынған деректермен сәйкес келмеген жағдайларда оны акцептеуден бас тартады.
Егер басқа деректемелер (ЖСК, ЖСН (БСН)) банк клиентін сәйкестендіріп, клиенттің инкассалық өкімде көрсетілген атауы нақты атауына сәйкес келмеген жағдайда мемлекеттік кіріс органдары электрондық тәсілмен ұсынған инкассалық өкімді акцептеуден бас тартуға жол берілмейді.
Осы тармақтың бірінші, екінші және үшінші абзацтарында белгіленген талаптар сақталмаған жағдайда, банк заң актілерінде акцепт үшін көзделген мерзім ішінде осындай төлем құжатын орындамастан оның жөнелтушісіне қайтарады.
Банк "ағымдағы" төлем мәртебесі бар төлем құжатын орындаған кезде хабарламаның сыртқы жағына негізінде төлем жүзеге асырылған төлем тапсырмасының деректемелері, орындалған төлемнің сомасы және хабарлама бойынша төленуі тиіс қалған сома көрсетіледі. Банк "түпкілікті" төлем мәртебесі бар төлемді жүзеге асырған кезде хабарламаның сыртқы жағына бұл туралы тиісті белгі қояды.
Бенефициар ретінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Мемлекеттік зейнетақы төлеу жөніндегі орталық, Орталық депозитарий көрсетілген мемлекеттік борышты, зейнетақы төлемдерін, әлеуметтік төлемдерді, мемлекеттік арнайы және мемлекеттік әлеуметтік және өзге әлеуметтік жәрдемақыларды өтеуге және қызмет көрсетуге байланысты төлем құжаттарына, сондай-ақ бенефициар ретінде алушы банк көрсетілген төлем құжаттарына хабарлама ұсыну талап етілмейді.
23. Ақша жөнелтушiнiң ақшасын оның банк есепшотынан алу ақша жөнелтушi акцептеген төлем құжаты не Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес оның акцептелуiн талап етпейтiн төлем құжаты негiзiнде жүргiзiледi.
24. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында басқаша көзделмесе, қағаз жазбада орындалған ұсынылатын төлем құжаттары және төлем құжатын керi қайтарып алу немесе оның орындалуын тоқтата тұру туралы өкiмдерi даналарының санын әр банк өзi белгiлейдi және оның ережесiнде операциялар жүргiзудiң жалпы талаптары туралы айтылады.
25. Банк ақша төлемiн және/немесе аударымын жүзеге асыру бойынша ақша жөнелтушi және/немесе нұсқау жөнелтушi алдындағы оның мiндеттемелерiне байланысты емес шағымдарды қарауға мiндеттi емес.
Ақша жөнелтушi мен бенефициар арасындағы шағымдар алушы-банктiң акцепт нұсқауы заңды болғанда ғана алушы-банктiң қатысуынсыз Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен шешiледi.
26. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында басқаша көзделмесе, төлем құжаттарында оларды iшiнара орындау туралы талап қоюға болмайды.
2. Төлем тапсырмасы
27. Төлем тапсырмасы тапсырмада көрсетiлген сомадағы бенефициардың пайдасына оның ақшасын аудару туралы ақша жөнелтушiнiң қызмет көрсететiн алушы-банкке тапсырмасын бiлдiредi.
27-1. Қағаз тасымалдауышта орындалған төлем тапсырмасында ақша жөнелтушінің уәкілетті адамдарының қолдары және егер бар болса - қолдар және мөр таңбасының үлгілеріне/қолдардың үлгілеріне сәйкес оның мөрінің таңбасы болуы тиіс. Егер қолдардың үлгілері және мөр таңбасы бар құжатта/қол үлгісі және мөр таңбасы бар құжатта банк шотын пайдалануға уәкілетті адамдар ретінде бірінші және екінші қол қою құқығына ие адамдар көрсетілсе, төлем тапсырмасында бұл адамдардың қолдарының болуы міндетті.
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
28. Ақша жөнелтуші қызмет көрсететін алушы-банкке төлем тапсырмасын осы Нұсқаулықтың 1-қосымшасына сәйкес белгіленген нысандағы бланктерде ұсынады.
Бюджетке төлемдерді төлеу кезінде ақша жөнелтуші қызмет көрсететін алушы-банкке осы Нұсқаулықтың 1-1-қосымшасына сәйкес нысан бойынша бюджетке төлемдер төлеуге арналған төлем тапсырмасын ұсынады. Ақша жөнелтушінің осы Нұсқаулықтың 1-қосымшасына сәйкес нысан бойынша бюджетке төлемдер төлеуге арналған төлем тапсырмасын ұсынуына жол беріледі.
«Төлемнің мақсаты» бағанында ақша жөнелтуші ақша аударымын жүзеге асыруға негіз болатын құжаттың (құжаттардың) атауын, нөмірі мен күнін және № 395 нұсқаулықта, № 433 ережеде және Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесін бекіту туралы» 2009 жылғы 26 ақпандағы № 220 қаулысында көзделген өзге де деректемелерді, сондай-ақ «төлем мақсатының коды» бағанында төлемнің кодтық белгіленуін көрсетеді.
Заңды тұлға өзінің құрылымдық бөлімшелері үшін бюджетке төлемдерді, сондай-ақ зейнетақы жарналарын және әлеуметтік аударымдарды төлеу кезінде «төлем мақсаты» бағанында ең алдымен төлем жүзеге асырылатын заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі БСН, одан кейін оның атауы көрсетіледі.
Көлік құралына салық төлеу кезінде (оның ішінде электрондық құрылғылар арқылы) «төлем мақсаты» бағанында көлік құралының сәйкестендіру нөмірі көрсетіледі. Бұл деректеме төлем құжатының «төлем мақсаты» бағанында мынадай ретпен көрсетіледі: «VIN» сөзі, көлік құралының сәйкестендіру нөмірі, « /V» символдары.
Бюджетке төлемдерді төлеу кезінде төлем тапсырмасында бюджеттік жіктеу кодының сандық белгісі көрсетіледі. Төлем тапсырмасында бюджеттік жіктеу кодының дұрыс көрсетілуін жөнелтуші қамтамасыз етеді.
Зейнетақы жарналарын немесе әлеуметтік аударымдарды төлеуге ақша аударымдарын жүзеге асырған кезде жөнелтуші төлем тапсырмасымен бірге бір мезгілде Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Міндетті зейнетақы жарналарын есептеудің, ұстап қалудың (қоса есептеудің) және жинақтаушы зейнетақы қорларына аударудың ережесін бекіту туралы» 1999 жылғы 15 наурыздағы № 245 және «Әлеуметтік аударымдарды есептеу және аудару ережесін бекіту туралы»
2004 жылғы 21 маусымдағы № 683 қаулыларының талаптарына сәйкес ресімделген зейнетақы жарналары немесе әлеуметтік аударымдар төленетін тұлғалардың тізімін (бұдан әрі – тізім) алушы-банкке ұсынады. 50-ден астам позициядан (аты-жөннен) тұратын тізім алушы-банкке тізімнің электрондық тасымалдауыштардағы көшірмесі қоса беріле отырып ұсынылады. Алушы-банк қажет болған жағдайда, егер бұл алушы-банктің ішкі құжаттарында белгіленген болса, 50 және одан аз позициядан (аты-жөннен) тұратын тізімнің электрондық көшірмесін ұсынуды талап етеді.
29. Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге ұлттық валютамен, сол сияқты шетел валютасымен төлем жасау және/немесе ақша аударымын жүзеге асыру кезiнде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының валюталық заңдарының талаптарын сақтай отырып Қазақстан Республикасы аумағында шетел валютасымен төлем жасағанда және/немесе ақша аударымын жүзеге асырған кезде ақша жiберушiнiң қызмет көрсетушi алушы банкке ақша аудару туралы төлем тапсырмасы болып табылатын, белгiленген нысандағы (N 2 қосымша)
бланкiлерге толтырылған ақша аударуға өтiнiшi пайдаланылады.
Банк ақша аударуға берілетін өтініште осы Нұсқаулықтың 2-қосымшасында көрсетілген деректемелерден басқа осы өтінішті өңдеу үшін оған қажет болатын ақша жөнелтуші туралы қосымша мәліметтерді енгізеді. «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» 2005 жылғы 13 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген жағдайларда, банк ақша жөнелтуші туралы басқа да мәліметтерді толтыруды талап етеді. Қазақстан Республикасынан тыс резидент еместің пайдасына ақша төлемі мен аударымын жүзеге асыру кезінде ақша аудару үшін берілген өтініште бенефициардың ЖСН (БСН) көрсету талап етілмейді.
қараңыз), 2012.03.26 № 108, 26.04.2013 № 117 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
30. Ақша аударуға жазылған күнi көрсетiлген төлем тапсырмасы-өтiнiшiн алушы-банк он күнтiзбелiк күн iшiнде қабылдайды.
Ақша аударуға төлем тапсырмасынан немесе өтiнiшiнен басқа ақша жөнелтушi Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес алушы-банктiң талабы бойынша төлемнiң дәлелдiлiгiн растайтын құжаттар ұсынуға мiндеттi.
31. Қызмет көрсететiн алушы-банкпен келiсiм бойынша ақша жөнелтушi ақша аударуға төлем тапсырма-өтiнiшiнде валюталау күнiн көрсетуiне болады.
3. Төлемдiк талап-тапсырма
32. Төлемдiк талап-тапсырма ақша жөнелтушiге жеткiзiлген тауарларға, орындалған жұмысқа, көрсетiлген қызметке ақы төлеу туралы көрсетiлген талапты растайтын құжаттар негiзiнде ұсынылатын бенефициардың талабын бiлдiредi.
33. Бенефициар төлемдiк талап-тапсырманы белгiленген нысандағы бланкiде (N 3 қосымша) бенефициардың банкiне немесе тiкелей ақша жөнелтушiнiң банкiне ұсынуға құқылы.
Бенефициар бенефициардың банкiне бiрнеше төлемдiк талап- тапсырмаларды ұсынған жағдайда, оларға төлемдiк талап-тапсырмалардың тiзiлiмi белгiленген нысандағы бланкiде (N 4 қосымша) қоса берiледi.
Төлемдiк талап-тапсырманың "төлемнiң мақсаты" бағанында бенефициар төлемдiк талап-тапсырманы ұсынуға негiз болатын құжаттар деректемелерiн және өзге де деректемелерiн, егер олар Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде тiкелей көзделсе көрсетуге мiндеттi.
34. Төлемдiк талап-тапсырма тiзiлiммен бiрге бенефициардың банкiне ұсынылады, ол бенефициардың барлық деректемелерi толтырылуының толықтығын тексерiп, төлемдiк талап-тапсырманы осы Нұсқаулықта белгiленген тәртiппен ақша жөнелтушiнiң банкiне жiбередi.
35. Бенефициарға және ақша жөнелтушiге бiр алушы-банк қызмет көрсеткен, сондай-ақ төлемдiк талап-тапсырманы бенефициардың банкiсiз ақша жөнелтушiнiң банкiне ұсынған жағдайда тiзiлiмдi қоса беру қажет емес.
Ақша жөнелтушінің банкіне бір мезгілде бенефициар әрі бенефициар банкі болып табылатын тұлға бірнеше төлемдік талап-тапсырмаларды ұсынған кезде тізілімнің қоса берілуі талап етілмейді.
36. Жазылған күнi көрсетiлген төлемдiк талап-тапсырма мен қоса берiлген тiзiлiмдi бенефициар отыз күнтiзбелiк күн iшiнде бенефициардың банкiне ұсынуы мүмкiн немесе төлемдiк талап-тапсырма ақша жөнелтушiнiң банкiне ұсынылуы мүмкiн.
37. Ақша жөнелтушiнiң акцептеуiн талап етпейтiн төлемдiк талап- тапсырмаларды қоспағанда, ақша жөнелтушi банк тек ақша жөнелтушiнiң акцептi болған жағдайда ғана төлемдiк талап-тапсырманы орындауға тиiс.
Ақша жөнелтушiнiң акцепт туралы белгi қою үшiн төлемдiк талап- тапсырма бланкiсiнiң бет жағында орын жетiспеген жағдайда, осы жазба бланктiң сырт жағына жасалады.
38. Егер жөнелтушi ақша жөнелтушiнiң банкiне төлемдiк талап-тапсырманы оған ақша жөнелтушiнiң өзiнiң банк есепшотынан ақшаны акцепсiз алуға келiсiмi бар құжаттарды қосып ұсынса, ондай төлемдiк талап-тапсырма ақша жөнелтушiнiң акцептеуiн талап етпейдi.
38-1. Банк шоттарының болуы және нөмірлері туралы анықтаманы алу қажет болған кезде шоттың (шоттардың) иесі қарыз алушысы, кепілгері, кепiлдік берушiсі, лизинг алушысы немесе кепiл берушiсі болып табылатын банк кредиттің алынғанын растайтын мынадай құжаттарды:
1) егер шоттың иесі қарыз алушы болып табылса - банктің «Көшірмесі дұрыс» деген белгісі бар ақша жөнелтушінің өзінің банк шотынан ақшаны акцептсіз алуға келісімі бар банк қарызы шартының немесе кредиттік желі ашу туралы келісімнің көшірмесін. Егер шоттың иесі қарыз алушы болып табылмай, кепілгер, кепiлдік берушi, лизинг алушы немесе кепiл берушi болып табылса - банктің «Көшірмесі дұрыс» деген белгісі бар ақша жөнелтушінің өзінің банк шотынан ақшаны акцептсіз алуға келісімі бар, банк қарызы шартының немесе кредиттік желі ашу туралы келісімнің немесе кепілдіктің, кепілдік берудің, лизинг алудың немесе кепіл берудің фактісін растайтын өзге құжаттардың көшірмесін;
2) төлем (касса) құжатының немесе клиенттің банк шоты бойынша үзінді- көшірменің немесе банк қарызының берілгенін растайтын өзге құжаттың көшірмесін қоса бере отырып, банк басқармасы төрағасының немесе оның орынбасарларының қолы қойылған жазбаша сұратуларды банктерге жібереді.
«Көшірмесі дұрыс» деген жазу тырнақшасыз көрсетіледі, құжаттардың көшірмелерін растау бойынша тиісті өкілеттіктер берілген банктің уәкілетті адамының лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болса), растаған күні көрсетіле отырып, оның қолымен расталады және банк мөрінің бедерімен бекітіледі (ол болған кезде).
клиенттің банк шоттарының болуы және нөмірлері туралы анықтаманы немесе олардың жоқ екендігі туралы мәліметтерді жібереді. Клиенттің банк шоттарының болуы және нөмірлері туралы анықтама еркін нысанда жасалады және онда анықтаманың берілу күні, банктің атауы мен банктік сәйкестендіру коды, клиенттің атауы, оның жеке сәйкестендіру коды, сәйкестендіру нөмірі, банк шотының валютасы, банктің уәкілетті тұлғаның аты-жөні және мөртабан қамтылады. Егер клиентке банк шоты мемлекеттік бюджеттен төленетін жәрдемақыларды және (немесе) Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін әлеуметтік төлемдерді аудару үшін ашылған болса, онда осы факті туралы ақпарат клиенттің банк шоттарының болуы және нөмірлері туралы анықтамада көрсетіледі.
4. Инкассалық өкiм
39. Заң актілерінде көзделген жағдайларда ақша жөнелтушiнiң банк есепшоттарынан ақша жөнелтушiнiң келісімiнсiз ақша алу үшін пайдаланылатын төлем құжаты белгіленген нысандағы бланкте (№ 5 қосымша) ұсынылған инкассалық өкім, сондай-ақ мемлекеттік кіріс органдарының (№ 6 қосымша)
инкассалық өкімі болып табылады.
40. Ақшаны өндіріп алушы ақша жөнелтушінің банкіне ақшаны өндіріп алу туралы сот шешімдері, үкімдері, ұйғарымдары және қаулылары бойынша берілетін атқару құжаттарының немесе бұйрықтардың немесе сот бұйрығының түпнұсқаларын не жеке сот орындаушысының не атқару құжаттарын орындау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды және қызметті мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік органның аумақтық бөлімінің мөрімен расталған олардың көшірмелерін қоса инкассалық өкімді ұсынады.
Ақша жөнелтушiнiң банк шотынан оның келiсiмiнсiз ақша алудың негізділігін растайтын атқару құжаты, егер атқару құжатының мәтiнiнде өзгеше белгiленбесе, банкке тек бiр инкассалық өкiмді ұсыну үшiн негiздеме болып табылады.
Мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкiмдерi осы өндiрiп алудың негізділігін растайтын атқару құжаттарынсыз ұсынылады.
41. Инкассалық өкiмде ақша жөнелтушiнiң банк есепшотынан оның келiсiмiнсiз ақша (оның күнi және номерi) алу (өндiрiп алу) құқығы көзделетiн заң актiлерiне сiлтемемен төлемнiң мақсаты көрсетiледi.
Орындалатын құжатта көрсетiлген ақша төлемiнiң/аударымының сомасы инкассалық өкiмде көрсетiлген сомамен сәйкес келуi тиiс.
42. Мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімінде бюджеттік жіктеу коды, операция түрі қосымша көрсетiледi.
Операциялар түрі жолында тиiсiнше кодтар көрсетiледi:
03 - салық органының бюджетке берешегі бар салық төлеушiнiң банктік шотына қойылған инкассалық өкімі;
04 - салық органының дебитордың банктік шотына қойылған инкассалық өкімі;
05 - кеден органының бюджетке берешегі бар салық төлеушiнiң банктiк 07 - міндетті зейнетақы жарналары бойынша берешегі бар агенттің банктік шотына салық органы берген инкассалық өкім;
09 - әлеуметтік аударымдар бойынша берешегі бар төлеушінің банктік шотына ұсынылған салық органының инкассалық өкімі.
Мемлекеттік кіріс органының міндетті зейнетақы жарналары және әлеуметтік аударымдар бойынша берешекті өндіріп алуға арналған инкассалық өкімдерінде «бенефициар» және «бенефициардың банкі» бағандарында Мемлекеттік зейнетақы төлеу орталығы көрсетіледі.
Мемлекеттік кіріс органдары зейнетақы жарналары немесе әлеуметтік аударымдар бойынша берешекті өндіріп алуға арналған инкассалық өкіммен бір мезгілде алушы-банкке тізімдерді ұсынады. 50-ден астам позициясы (аты- жөндері) бар тізімді алушы-банкке электрондық тасымалдағыштардағы тізімнің көшірмесін қоса бере отырып ұсынады.
43. Өндiрiп алудың, сондай-ақ ақша жөнелтушiнiң келiсiмiнсiз қаражатты есептен шығару үшiн негiздемеге сiлтеме жасау дұрыстығына өндiрiп алушы жауап бередi. Банктер ақша жөнелтушiлердiң олардың келiсiмiнсiз банк есепшоттардан қаражатты есептен шығаруға қарсылықтарын қарамайды.
5. Төлем құжаттарын электрондық түрде ұсыну
44. Төлем құжатында хабарланатын оның бейнесiн немесе ақпаратты беру жолымен төлем құжаттарын алмастырудың электрондық жүйелерiн пайдалану және бағдарламалық-криптографиялық қорғау мен электрондық сандық қол қою туралы шарт (келiсiм) негiзiнде, бенефициар мен оның банкi арасында не ақша жөнелтушi мен оның банкi арасында бұндай ұсыну көзделген болса, егер өзгеше Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде көзделмесе, электрондық тәсiлмен жасалуы мүмкiн.
Төлем құжаттарын алмастырудың электрондық жүйелерiн пайдалану туралы шартта (келiсiмде) төлем құжатын төлеу, акцепт, акцептен бас тарту, керi қайтарып алу және банк төлем құжаттарын өңдеуге байланысты басқа да мәселелер туралы ережелер болуы мүмкiн.
6. Санкцияланған нұсқау және қорғау iс-қимылдарының тәртiбi
45. Санкцияланбаған нұсқау деп алушы-банк пен жөнелтушi арасындағы шартта көзделген санкцияланбаған төлемдерден келiсiлген қорғау iс-қимылдары тәртiбiне сәйкес, сондай-ақ егер жүргiзiлетiн төлем оны жасауға өкiлеттiгi бар адамның нұсқауымен жасалса және ол Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмесе, алушы-банк алған жөнелтушiнiң нұсқауы саналады.
Егер алушы-банк нұсқаудың санкцияланғандығына жоғарыда айтылған талаптарды бұза отырып, оны орындауға қабылдаса, нұсқау санкцияланбаған болып саналады.
46. Санкцияланбаған төлемдерден қорғау iс-қимылдарының тәртiбi мынадай жағдайларда келiсiлген болып табылады:
1) алушы-банк ұсынған қорғау iс-қимылдарының тәртiбiне жөнелтушi жазбаша келiсiм бергеннен кейiн. Мұндай келiсiм қорғау iс-қимылдарының тәртiбi көзделген алушы-банк пен жөнелтушiнiң шартта қол қоюы болып табылады;
2) алушы-банк ұсынған, ал жөнелтушi қабыл алмаған және алушы-банк үшiн қолайлы басқа қорғау iс-қимылдарының тәртiбiн ұсынғаннан кейiн.
Мұндайда, жөнелтушi өз атынан жөнелтiлген және қорғау iс-қимылдарының белгiленген тәртiбiне сәйкес алушы-банк орындауға қабылдаған нұсқаудың санкцияланғандығы үшiн өзiне жауапкершiлiк және мiндеттеме алады.
47. Осы тараудың ережесi төлем құжатын керi қайтарып алу немесе оның орындалуын тоқтата тұру өкiмiне де қолданылады.
7. Санкцияланбаған нұсқауды орындаудың салдары
48. Жөнелтушi нұсқаудың дұрыс орындалуын анықтайды және ол санкцияламаған нұсқау орындалған жағдайда, алушы-банкке ол туралы санкцияланбаған нұсқау анықталғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде, бірақ санкцияланбаған нұсқау орындалған күннен бастап үш жылдан кешіктірмей хабарлайды.
49. Егер алушы-банк санкцияланбаған нұсқау туралы жөнелтушiден уақтылы хабар алып, санкцияланбаған нұсқауды орындаған жағдайда, ол жөнелтушiге олардың арасында жасалған шартта көзделген тәртiппен осы нұсқауды орындауға байланысты нақты шығындардың орнын толтырады.
8. Нұсқауды қайтарып алу және нұсқаудың орындалуын тоқтата тұру
50. Акцептелмеген өкiм акцепт жасау мерзiмi өткенге дейiн қайтарып алынуы мүмкiн.
Өкiмнiң орындалуын тоқтата тұру немесе нұсқауды кері қайтару оны банк- алушы орындағанға дейiн ғана болады.
51. Нұсқауды жөнелтушi алушы-банкке нұсқауды керi қайтару өкiмiн белгiленген нысандағы бланкiде (N 7 қосымша) жiберу жолымен қайтарып алуы мүмкiн. Осындай өкiмнiң орындалу мерзiмi жөнелтушi және алушы-банк арасында жасалған шартта белгiленедi.
Жөнелтушi және алушы-банк арасында жасалған шартта нұсқауды керi қайтару туралы өкiмдi электрондық тәсiлмен беру көзделуi мүмкiн.
52. Нұсқауды керi қайтарып алу туралы нұсқауда алушы-банк белгiлеген төлем құжатының күнi, оның номерi, сомасы және төлем құжатының басқа да деректемелерi көрсетiлуi тиiс. Электрондық тәсiлмен берiлген төлем құжатын керi қайтарып алу туралы өкiм, жөнелтушi мен алушы банк арасындағы шартта белгiленген санкцияланбаған төлемдерден қорғау iс-қимылдарының тәртiбiн сақтаған жағдайда ғана жөнелтiлдi деп саналады.
Төлем құжатын керi қайтарып алу туралы оның орындалуын тоқтата тұру жөніндегі өкiмдi қағаз жазбада ресiмдегенде төлем құжатын жөнелтушiнiң мөрі (ол болған кезде) және төлем құжатына қол қоюға құқығы бар уәкiлеттi адамдарының қолы болуы тиіс.
53. Алушы-банк Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына және жөнелтушi мен алушы-банк арасындағы шарттың талаптарына сәйкес келмейтiн нұсқауды керi қайтарып алу туралы өкiмдi орындауға қабылдамауы тиiс.
54. Жөнелтушiнiң орындалмаған нұсқауды керi қайтару туралы өкiмiн уақтылы алған кезде алушы-банк осы нұсқау бойынша ақша аударуға құқығы болмайды және ол бiр мезгiлде жөнелтушiге алынған өкiмнiң орындалуы туралы хабарды жiбере отырып, осы өкiмдi алған күннен кейiн келетiн жұмыс күнiнен кешiктiрмей нұсқауды қайтаруы тиiс.
55. Жөнелтушi нұсқаудың орындалуын тоқтата тұру туралы өкiмдi алушы- банкке жiберу жолымен нұсқауды тоқтата тұруы мүмкiн (N 8 қосымша).
56. Нұсқаудың орындалуын тоқтата тұру, Төлемдер туралы заңмен, КЖТҚҚІ туралы заңмен, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 754 тіркелген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен банктер, сондай- ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арасында корреспонденттік қатынастар орнату ережелерін бекіту туралы» 1999 жылғы 28 наурыздағы № 37 қаулысымен көзделген тәртіпке сәйкес, сондай-ақ осы Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.
57. Акцептелген нұсқаудың орындалуы Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда мiндеттi түрде тоқтатылуы тиiс.
3-бөлiм. Кредиттiк аударымдар
1. Жалпы ережелер
58. Осы бөлiмнiң нормалары Қазақстан Республикасының резидент емес- банктердiң қатысуымен ақша төлемдерi мен аударымдарына байланысты қатынастарға қолданылмайды.
Мұндай қатынастар тиiстi шарттармен және банк iс-тәжiрибесiнде қолданылатын iскерлiк айналым дәстүрлерiмен реттеледi.
2. Төлем тапсырмасының акцептi
59. Алушы-банктiң төлем тапсырмасын акцептеуi жөнелтушiнiң төлем тапсырмасын орындау оның мiндетi екенiн және акцептелген төлем тапсырмасының мөлшерiнде жөнелтушiнiң банк есепшотынан ақша сомасын және оны орындауға байланысты шығасын алуға алушы-банктiң құқығы туғандығын бiлдiредi.
60. Алушы-банк тапсырманы акцептегенге дейiн оны жөнелтушi алушы- банк тапсырманы акцептегеннен кейiн оны орындауға қажеттi ақша сомасын өзiнiң банк есепшотында қамтамасыз етуге мiндеттi. Қажеттi ақша сомасын қамтамасыз ету жөнелтушiге берiлген алушы-банктiң займы есебiнен, не жөнелтушiнiң банк есепшоты бойынша күндiзгi займынан, егер бұл арадағы шартта көзделген болса, жасалуы мүмкiн.
61. Мына талаптардың бiреуi болғанда алушы-банк төлем тапсырмасын акцептеген болып табылады:
1) алушы-банк жөнелтушiге акцептеу туралы хабарлама немесе төлем құжатының ақысы ретiнде қолма-қол ақшаны қабылдау туралы хабарлама жiбердi;
2) алушы-банк жөнелтушiнiң төлем тапсырмасы негiзiнде оның ақшасын алды (банк есепшотын дебеттедi);
3) алушы-банк төлем тапсырмасын алған күннен бастап үш жұмыс күнi iшiнде жөнелтушi акцептеу туралы немесе акцептеуден бас тарту туралы алушы- банктiң хабарламасын алған жоқ (хабарламай-ақ қабылдады);
4) Қазақстан Республикасының заңдарында немесе алушы-банк пен жөнелтушi арасындағы шартта көзделген басқа жағдайларда.
62. Мына талаптардың бiреуi болғанда бенефициар банкi төлем тапсырмасын акцептеген болып табылады:
1) бенефициар банкi жөнелтушіге акцептеу туралы хабарлама жiбередi;
2) бенефициар банкi, егер ол бiр уақытта алушы-банк болып табылса, оның төлем тапсырмасының негiзiнде жөнелтушiнiң ақшасын алды (банк есепшотын дебеттедi);
3) бенефициар банкi бенефициардың банк есепшотын кредиттеу жолымен бенефициарға ақша аударымын жүзеге асырды;
4) жөнелтушi бенефициар банктен акцепт туралы немесе акцептен бас тартқаны туралы банк бенефициардың төлем тапсырмасын алған күннен кейiн үш жұмыс күнi iшiнде алмағанда (үндемегенi туралы);
5) Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заңдарда қарастырылған немесе бенефициар банк арасындағы кейбiр жағдайларда.
63. Жөнелтушi мен алушы-банк арасындағы шартта акцептiн төлем тапсырмасы қабылданған кезде болу мүмкiндiгi де қарастырылады.
3. Төлем тапсырмасының акцептінен бас тарту
64. Алушы-банк акцептiң төлем тапсырмасынан бас тартуы мынадай жағдайда жүргiзiледi:
1) жөнелтушi ақша аударымын жүзеге асыру үшiн қажеттi ақша сомасымен қамтамасыз етпегенде;
2) егер төлем тапсырмасының қолдан жасалғандық белгiлерi болса, соның iшiнде, егер төлем тапсырмасы жөнелтушi мен алушы-банк арасындағы шартта көрсетiлген санкцияланбаған төлемдерден қорғау тәртiбi бұзылып берiлгенде;
3) осы Нұсқаулықта, Төлемдер туралы заңда, № 388 Қағидаларда, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1148 тіркелген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасының «Қазақстан Республикасында ақша төлемі мен аударымын жүзеге асырған кезде электронды құжаттар алмасу ережесін бекіту туралы» 2000 жылғы 21 сәуірдегі № 146 қаулысында, сондай-ақ жөнелтуші мен алушы-банк арасындағы шарт талаптарында белгіленген жөнелтуші төлем тапсырмасын құрастыру және төлем тапсырмасын көрсету тәртібіне қойылатын талаптарын сақтамаған кезде;
4) Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заңдардың басқа да талаптарын және (немесе) шарт жағдайларын сақтамағанда.
Акцептеудiң төлем тапсырмасынан бас тартқан алушы-банк төлем тапсырмасын алған күнi, үш жұмыс күнiнен кешiктiрмей жазбаша немесе электронды хабарлама жiбередi.
Бас тарту туралы хабарламаны жiберу тәртiбi алушы-банк пен жөнелтушi арасындағы шартта көрсетiлуi қажет. Акцептен бас тарту күнi деп хабарламаның жiберiлген күнi саналады.
65. Акцептiң төлем тапсырмасын орындау мүмкiн емес жағдайлар:
1) алынып тасталынды.
2) егер бенефициар банк алған төлем тапсырмасында көрсетiлген бенефициар деректемелерi осы бенефициарға бiрдейлестiрiлмегенде.
66. Егер алушы-банк бенефициар банк болып саналмаса, төлем тапсырмасын орындамайды, мұндайда жөнелтушiнiң банк есепшотында алушы- банктiң төлем жасауға жеткiлiктi ақша сомасы болып және алушы-банк акцептен бас тарту туралы мерзiмiнде уақтылы хабарламаса, алушы-банк жөнелтушiге өзара шартта көрсетiлген мөлшерде, егер Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заңдарға қайшы келмесе, аударым ақша сомасынан айыппұл төлеуге мiндеттi.
Егер алушы-банк негiзсiз акцептiң төлем тапсырысынан бас тартса, онда ол жөнелтушi мен алушы-банк арасындағы шартта көрсетiлгендей, немесе Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заңдармен жауап бередi.
4. Акцептелген төлем тапсырысы бойынша төлем
67. Жөнелтушi алушы-банктiң акцептелген төлем тапсырмасы сомасына төлем жүргiзуге мiндеттi және, оны орындауға немесе өзара шартқа сәйкес, санкцияланған өтем тапсырысынан бас тартуына байланысты қаражатын өтейдi.
Мұндай жағдайда төлем жүргiзу мiндетi алушы-банктiң жөнелтушi төлем тапсырмасын орындау кезiнен басталады.
68. Алушы-банкi жөнелтушiнiң банк есепшотын дебеттеген жағдайда, жөнелтушiнiң алушы-банкке төлемi жүргiзiледi.
69. Егер жөнелтушi банк болса, онда төлем мынадай жолдармен жүргiзiледi:
1) жөнелтушiнiң корреспонденттiк есепшоты алушы-банкте кредиттелсе және оған көшiрмесi жiберiлсе;
2) жөнелтушiнiң корреспонденттiк есепшоты алушы-банкте дебеттелсе;
3) жөнелтушiнiң корреспонденттiк есепшоты және Ұлттық Банктегi алушы- банкi арқылы төлемдi жүзеге асырса;
4) төлем жүйесі арқылы төлемді жүзеге асыру;
5) жөнелтушi мен алушы-банк арасындағы екi жақты келiсiмге сәйкес, өзара есепке алынып төлем жүргiзгенде.
5. Алушы-банктiң төлем тапсырмаларын орындау кезіндегі іс-қимылы
70. Жөнелтушiнiң төлем тапсырмасын акцептеген Алушы-банк оны Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына және төлем тапсырмасының өзiнде көрсетiлген талаптарға сәйкес орындайды.
71. Егер жөнелтушiнiң төлем тапсырмасында басқадай көрсетiлмесе, онда алушы-банк оның төлем тапсырмасын делдал банктiң онан әрi орындауына жiберуге құқылы.
72. Төлем тапсырмасын орындау мүмкін болмаған жағдайда, делдал банк ақша жіберушінің банкіне бұл жөнінде осындай нұсқау алған күннен кейінгі келесі операциялық күннен кешіктірмей олардың арасындағы шартта белгіленген тәсілмен хабарлайды және оған төлем тапсырмасы негізінде ақшаны қайтарады.
73. Егер алушы-банк жөнелтушiден тиiстi өкiлеттiк алмаса, онда оның құқығы жоқ:
1) жөнелтушiнiң төлем тапсырмасын орындауға байланысты келтiрген қызметi мен шығындарына берiлетiн комиссиялық соманы осы төлем тапсырмасы сомасынан ұстау арқылы төлеттiруге;
2) келесi алушы-банкке төлем тапсырмасы сомасы есебiнен комиссиялық төлеттiру құқын беруге.
74. Алушы-банк, жөнелтушi төлем тапсырмасын анықтаған, делдал-банктi анықтаған, аударымды жүзеге асыру мүмкiн еместiгiн, дәлелдеген осы Нұсқаулықта көзделген, егер осы төлем тапсырмасының мерзiмi өткенше, ол жөнелтушiден алдағы iс-әрекеттерiн сұрап, оған төлем тапсырмасын орындауға не iстейтiнiн көрсеткен төлем тапсырмасын орындауға не iстейтiнiн көрсеткен өз мiндеттерiн орындаған болып есептеледi.
75. Егер алушы-банк төлемдi орындауда осы Нұсқаулықтың талабын бұзғандықтан бенефициардың ақша аударымы кешiгуiне әкеп соқса, онда банк, көрсетiлген кешiктiруге тiкелей кiнәлi ретiнде, араларындағы шартта немесе 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде (Жалпы бөлім) көзделген тұрақсыздық айыбын қатысушыға (қатысушыларға)
төлейдi
76. Егер тапсырманы орындау кезiне дейiн алушы-банк Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген заң актiлерi талаптарына сәйкес, тәртiп бойынша бiрiншi кезектегілердi орындауға мiндеттi, сонан кейiн жөнелтушiнiң банк есепшотында тапсырманы орындауға қажеттi ақша сомасы жоқ болса, алушы-банктiң төлем тапсырмасын орындамауға және оның акцептiнен бас тартуға құқылы.
Мұндайда бұл банк жөнелтушiнiң төлем тапсырмасын орындамады деген жауапкершiлiктен босатылады.
6. Валюталау күніндегі төлем тапсырмалары
77. Акцептiк төлем тапсырмасындағы шарттардың бiрi валюталау күнi белгiленгенде алушы-банк жөнелтушiнiң банктiк есепшотынан олардың акцептелген төлем тапсырмасы көлемiнде ақша сомасын алуға құқы бар.
Мұндай жағдайда алушы-банк осындай операцияларды бөлек немесе бөлек жеке есепшоттарда (субпозицияларда) жүргiзедi.
78. Валюталау күнiнде мерзiмдi төлем тапсырмасын орындау мақсатында алушы-банк тапсырмасын, жөнелтушiнiң төлем тапсырмасы жағдайына сәйкес, сол мерзiмде, келесi делдал-банк немесе бенефициар банкке осы Нұсқаулықпен жүктелген міндеттердің мұндай тапсырмасын орындауға жеткiлiктi уақыт бөлiп жiбередi.
7. Жөнелтушінің және алушы-банктің қате нұсқауды орындау кезіндегі іс- қимылдары
79. Жөнелтушінің нұсқауын орындау мақсатында алушы-банк жіберген нұсқау, егер ол нұсқау:
1) жөнелтуші нұсқауының деректемелеріне сәйкес келмейтін деректемелерден тұрса;
2) қайта жіберілсе, қате болып саналады.
80. Жөнелтушiнiң нұсқауын орындау мақсатында берiлген нұсқауды жiберген кезде алушы-банк жөнелтушiге оның нұсқауының шартта көзделген тәртiпте орындалғаны туралы хабарлайды.
80-1. Бенефициардың банкі жөнелтушінің нұсқауын орындау қателігін анықтаған кезде бенефициардың банкі нұсқаудың қате орындалғанын анықтаған күннен бастап келесі операциялық күннен кешіктірмей ақшаны қайтарады.
81. Жөнелтушi нұсқаудың дұрыс орындалуын анықтайды және ол қате орындалған жағдайда қате нұсқаудың орындалуын анықтағаннан кейін үш жұмыс күні ішінде, бірақ қате нұсқау орындалған күннен бастап үш жылдан кешіктірмей анықталған қате туралы алушы-банкке хабарлайды.
Қате нұсқау туралы хабарламада жөнелтушi өз нұсқауының деректемелерiн және анықталған қате деректемелердi көрсетеді.
82. Алушы-банк жөнелтушiден нұсқаудың қате орындалғаны туралы хабарлама алғаннан кейiн үш операциялық күннен кешіктірмей:
1) жөнелтушi нұсқауының деректемелеріне сәйкес келмейтін деректемелерi бар қате нұсқау бойынша тиісті бенефициардың пайдасына нұсқау жiбередi немесе жөнелтушiге төлемнiң бүкіл сомасын қайтарады;
2) қайта жіберілген қате нұсқау бойынша қате алынған соманы жөнелтушіге Бенефициардың банкі ақша сомасын алушы-банк хатының негізінде тапсырма жасау жолымен қайтарады, оның «төлем мақсатында» бенефициардың банкі ақшаны қайтару себептерін көрсетеді.
83. Егер нұсқаудағы қатені жөнелтуші жасаса, алушы-банк осындай орындалған нұсқау бойынша жауапкершілік атқармайды.
83-1. Қате нұсқау бойынша ақшаны бенефициардың банкі бенефициардың ақша қате аударылған банк шотынан акцептсіз ақша алу жолымен қайтарады.
83-2. Қате нұсқау бойынша ақшаны бенефициардың банкі бенефициардың банк шотындағы ақшаның есебінен, оның ішінде, егер банк шоты бойынша банк шотындағы ақшаға тыйым салу және/немесе банк шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы уәкілетті мемлекеттік органның немесе лауазымды адамның шешімдері және/немесе белгісіз мерзімде орындалуы тиіс орындалмаған нұсқаулар болған жағдайда, қайтарады.
83-3. Бенефициардың банк шотында ақша жеткіліксіз не болмаған жағдайда қате нұсқау бойынша ақшаны осындай нұсқауға жол берген жөнелтуші өз ақшасы есебінен бенефициардың банкінен бенефициардың банк шотында ақшаның жоқ екендігі не жеткіліксіздігі туралы хабарлама алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде қайтарады.
8. Делдал банктi немесе бенефициар банктi сәйкестендіру
84. Жөнелтушiнiң төлем тапсырмасын орындағанда алушы-банк делдал банктi немесе бенефициар банктi бiрдейлестiргенде оларды тек төлем тапсырмасында көрсетiлген бiрдейлестiру коды арқылы ғана айырады. Төлем тапсырмасында көрсетiлген банктiң нақты атауына сәйкес оның банктiк бiрдейлестiру кодын анықтау алушы-банк мiндетiне жатпайды.
85. Егер алушы-банк төлем тапсырмасын орындағанға дейiн жөнелтушiден банк атауының банктiк бiрдейлестiру кодына сәйкес еместiгi туралы хабарланса, онда алушы-банк төлем тапсырманы жөнелтушiге орындамай қайтарады.
9. Бенефициар банктің төлем тапсырмасының акцептi кезіндегі iс-қимылы
86. Төлем тапсырмасының акцептi кезiндегi бенефициар банк төлем тапсырмасында көрсетiлген ақша сомасын бенефициардың пайдасына қабылдайды. Банк бенефициар валюталау күнiне төлем жасағанда, олардың акцептелген төлем тапсырмада көрсетiлген немесе, егерде акцепт тапсырмасы күнiне басқаша көрсетiлмесе ғана төлем жасайды.
87. Айрықша негізде акцептен бас тартуға немесе банк бенефициардың төлемді орындауын кiдiртуге, бенефициар пайдасына шешілген ақшаның дұрыс еместiгi туралы банкке негіздеме болған фактілер қызмет етеді, сәйкес келмеген жағдайда, қазынашылықтың аумақтық бөлімшелерінің осы Нұсқаулықтың 22-1- тармағында көзделген төлем құжаттары бойынша:
бенефициардың хабарламада көрсетілген деректемелері (атауы, ЖСН (БСН), ЖСК) төлем құжатында көрсетілген деректемелерге, оның ішінде «төлем мақсаты» бағанында көрсетілген хабарлама нөміріне сәйкес келмеуі;
төлемнің "ағымдағы" немесе "түпкілікті" мәртебесінің болмауы;
банкте сақталатын хабарламаның келесі бетінде банктің "түпкілікті"
мәртебесімен төлемді жүзеге асырғандығы жөнінде белгісі болғанда;
егер бір хабарлама бойынша келіп түскен барлық төлем құжаттарының жалпы сомасы хабарламада көрсетілген сомадан асатын болса.
Ондай фактiлер бенефициар банкте дәлелденбесе, өзара шартта көрсетiлген немесе Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарында көзделген мөлшерде осы банк бенефициарға ақша аударуды кешiктiргенi үшiн тұрақсыздық айыбын төлейдi.
Жоғарыда көрсетiлген фактiлер дәлелденген жағдайда (санкцияланбаған төлем тапсырмасы табылғанда) бенефициар банкi аударымнан түскен ақшадан бенефициар пайдасына ақша бөлуге мiндеттi емес.
88. Төлем тапсырмасын акцептеуден бас тартқанда бенефициар банк жөнелтушi банкке бас тартудың себебi туралы тапсырма алған күннен бастап, үш жұмыс күнiнен кешiктiрмей хабарлама жiбередi.
10. Төлемді бенефициардың пайдасына орындау
89. Акцептелген толем тапсырмасына сәйкес бенефициар пайдасына ақша қабылдаған кезде бенефициар банкі төлем күнінен кейінгі операциялық күннен кешіктірмей оған ақшаның қабылданғаны туралы хабарлайды. Бұл талапты банк орындамағаны үшін жауапкершілік банк пен бенефициар арасындағы шартта белгіленуі мүмкін. Бенефициар банкі бенефициарға банк шотының көшірме- үзінділерін және қағаз тасымалдауышта орындалған не шарт талаптарына сәйкес электрондық түрдегі төлем тапсырмасын ұсыну арқылы бенефициарға хабарлауы мүмкін.
90. Бенефициар банктiң бенефициар алдындағы ақша аудару бойынша мiндетi, ақша аударылып бiткен кезде саналады.
4-бөлiм. Дебеттiк аударымдар
1. Дебеттік аударымдарды жүзеге асыру
91. Қазақстан Республикасында дебеттiк аударымдар мынадай дебеттiк құжаттарды пайдалану арқылы жүргiзiледi:
1) чек;
2) төлемдiк талап-тапсырма;
3) инкассалық өкім (соның iшiнде мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкiмдерi);
4) вексель.
Ақша төлемi мен аударымы дебеттiк аударымдарда бенефициардың төлемге көрсеткен төлемдiк құжат негiзiнде жүргiзiледi.
92. Қазақстан Республикасы аумағында векселдер мен чектердi ақша төлемi әдiсiнде жүзеге асыру, Қазақстан Республикасы заң актiлерiне сәйкес, және Ұлттық Банктiң вексель айналымы мен чектердi пайдалану туралы нормалық құқықтық актілерiмен реттеледі.
2. Төлем құжаттарын ақы төлеуге ұсыну
93. Төлемдiк талап-тапсырма немесе инкассалық өкiм негізiнде бастамашы ақша төлемiн алу үшiн оларды бенефициар банкке немесе ақшаны жөнелтуші банкке көрсетуге құқы бар.
94. Бастамашы, оның ішінде бенефициар, төлемек талап-тапсырма немесе инкассалық өкімдi бенефициар банкке жiбергенде, осы банкке ақша төлемi құжаттары бойынша және соған байланысты барлық операцияны жүргізуге өзара шартқа сәйкес өкiлдік бередi.
Бенефициар банк төлемдiк талап-тапсырма немесе инкассалық өкімді қабылдай отырып, инкассалық банк міндетiн де атқарады.
3. Инкассалайтын банктің іс-қимылы
95. Инкассалайтын банктің міндеттері инкассаға қабылдаған төлемдік талап- тапсырма немесе инкассалық өкім тек шарт негізiнде, бенефициармен жасалған немесе қолданылып жүрген заң нормаларына сәйкес туындауы мүмкін. Мұндайда инкассалық банк өзiне мынадай мiндеттемелер алады:
1) төлемдік талап-тапсырма немесе инкассалық өкiмдi төлемге немесе акцептке әрi қарай көрсетуге;
2) бастамашыға, оның iшiнде бенефициарға, акцептен немесе төлемнен бас тартуды беруге, төлемдік талап-тапсырманы немесе инкассалық өкiмдi оны жөнелтушіге қайтаруға;
3) бастамашыны, оның ішінде бенефициарды төлемдiк талап-тапсырманың немесе инкассалық өкiмнiң күшін жоғалғаны туралы хабарлауға.
96. Осы Нұсқаулықтың 95-тармағына сәйкес, міндеттеме қабылдай отырып, инкассалық банк төлемдік талап-тапсырманы немесе инкассалық өкімді бастамашыдан алған соң келесі операциялық күннен кешіктірмей қажетті операцияларды орындайды.
97. Инкассалайтын банк бастамашыдан инкассаға төлемдiк талап- тапсырманы немесе инкассалық өкiмдi қабылдауды инкассалық банк операциялық күн бойына жүргiзедi.
Инкассалайтын банк инкассоға жоғарыда көрсетiлген төлем құжаттарын қабылдаған жағдайда тiзiлiмдi барлық даналарына олардың түскен күндерi мен уақыты қойылып белгiленедi.
Ақша жөнелтушi банк төлемдiк талап-тапсырманы немесе инкассалық өкiмдi алған күні мен уақытын тiкелей осы құжаттарға қояды.
4. Акцепт және төлемдiк талап-тапсырманы төлеу
98. Ақша жөнелтушiнiң төлемдiк талап-тапсырманы акцептеуi, ақша жөнелтушiнiң акцептеуiн талап етпейтiн төлемдiк талап-тапсырманы қоспағанда, оның төлем талап-тапсырмасын осы нұсқаудың талаптарына сәйкес төлеуге келiсiмiн бiлдiредi.
Ақша жөнелтушiнiң төлемдiк талап-тапсырманы акцептеуi немесе акцептеуден бас тартуы Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес төлемдiк талап-тапсырма алғаннан кейiн үш жұмыс күнiнен кешiктiрiлмей жасалуы тиiс.
99. Ақша жөнелтушi төлемдiк талап-тапсырманы акцептеп және банкiге төлемдiк талап-тапсырманы акцепт туралы белгiмен жiбередi.
100. Акцептеуді талап етпейтін төлемдік талап-тапсырманы банк жасалған банк қарызы шартына, кредиттік желі ашу туралы келісімге немесе қарыз операциясы не кепілдік беру фактісін растайтын өзге құжатқа сәйкес қарыз алушының қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі болған жағдайда, қарыз алушыдан, кепілгерден берешекті өндіріп алу үшін ұсынады және көрсетілген құжаттардың түпнұсқаларымен не нотариат куәландырған көшірмелерімен қоса ақша жөнелтушінің банк шотынан акцептсіз ақша алуға оның келісімі бар құжаттарды қоса бере отырып, ақша жөнелтушінің банкіне ұсынылады.
Ақша жөнелтушінің акцептің талап етпейтін төлемдік талап-тапсырма:
1) атқару органы мүшесінің не заңды тұлғаның уәкілетті лауазымды адамдарының қолымен осы адамдардың төлем құжаттарына қол қоюға өкілеттіктерін растайтын құжаттың көшірмесімен қоса;
2) заңды тұлға филиалы және өкілдігі басшысының қолымен оның төлем құжатына қол қоюға өкілеттіктерін растайтын сенімхаттың көшірмесімен қоса ұсынылады.
Ақша жөнелтушінің келісімінсіз оның банк шотынан ақша алу бойынша өндіріп алушының құқығы бар бір құжат негізінде төлемдік талап-тапсырмаларды алғаш ұсынған сәттен бастап бір жыл ішінде олардың бірнешеуі ұсынылған жағдайда, банкке төлемдік талап-тапсырманың әрбір кейінгісін көрсетілген құжаттың түпнұсқадан не бастапқы ұсынылған нотариат куәландырған құжаттан алынған көшірмесінен алынған көшірмесімен қоса және осы тармақтың 1) немесе
2) тармақшаларында көрсетілген құжаттың көшірмесін қоса бермей ұсынуға болады.
101. Ақша жөнелтушi төлемдiк талап-тапсырмасын акцептеуден Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген және ол және бенефициар арасында жасалған шарт негiзiнде бас тартуға құқығы бар.
Мұндайда ақша жөнелтушi ақша жiберушiнiң банкiне бас тарту туралы өтiнiш жiбередi, онда мiндеттi түрде шарттың акцептен ақша жөнелтушiнiң бас тарту құқығы қарастырылған тармағына сiлтеме жасап, бас тарту себебiн көрсетiп немесе басқа да заңға негiзделген мiндеттi түрде сiлтеме жасалуы тиiс.
Банктер акцептен бас тартудың талас негiздемелерiне қарамайды.
102. Алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2000 жылғы 29 желтоқсандағы N 488 қаулысымен.
103. Ақша жөнелтушiнiң банк төлемдiк талап-тапсырманы, ақша жөнелтушiнiң акцептiң талап етпейтiн төлемдiк талап-тапсырманы қоспағанда, тек ақша жөнелтушiнiң акцептi негiзiнде ақша жөнелтушiнiң есепшотын дебеттеу жолымен ғана акцептейдi.
104. Ақша жөнелтушi банк оларға акцептелген төлемдiк талап-тапсырмасын бенефициар есепшотын немесе банк бенефициардың корреспонденттiк есепшотын кредиттеу жолымен, әрi қарай бенефициар пайдасына ақша аударымын орындайды.
5. Ақша жөнелтуші банктің іс-қимылы
105. Ақша жiберушiнiң банкi төлемдiк талап-тапсырманы алған кезде осы төлемдiк талап-тапсырманың әр данасында алған күнi туралы белгi қояды. Ақша жiберушiнiң банкi төлемдiк талап-тапсырмаларды тiркеу журналында келiп түскен төлемдiк талап-тапсырмалардың есебiн жүргiзедi. Журналдың нысанын, оны жүргiзу әдiсiн және журналда көрсетiлетiн төлемдiк талап-тапсырманың деректемелерiн банк өз бетiнше белгiлейдi.
Төлемдiк талап-тапсырмаларды осы Нұсқаулықтың 33-тармағына сәйкес тiзiлiм бойынша ұсынған жағдайда, алған күнi туралы белгiнi осы тiзiлiмде қойылады.
106. Жұмыс күнiнен кешiктiрмей, келесi күнi төлемдiк талап-тапсырманы алғанда, ақша жөнелтушi банк төлемдiк талап-тапсырманың данасын ақша жөнелтушiге қағаз (жазбада) тасушыда немесе электронды нысанда, ақша жөнелтушi мен оның банкпен акцептi және төлемi туралы электронды қызметке келiсiмiне сәйкес бередi.
Төлемдiк талап-тапсырманы беру тәсiлiн ақша жiберушi мен ақша жiберушiнiң банкi арасындағы шартпен белгiлеуге болады.
107. Ақша жiберушiнiң банкi төлемдiк талап-тапсырманы алған күннен бастап отыз күнтiзбелiк күн өткеннен кейiн ақша жiберушiден төлемдiк талап- тапсырма акцептiнен не акцептелген төлемдiк талап-тапсырмадан бас тартуды алмаған жағдайда ақша жiберушiнiң банкi төлемдiк талап-тапсырманы қайтару себебi көрсетiлген хабарламамен бiрге төлемдiк талап-тапсырманы жiберушiге қайтаруға құқылы.
108. Ақша жөнелтушi банк акцептелген төлемдiк талап-тапсырманы ақша жөнелтушiге өзара шартқа сәйкес төлейдi. Ақша жөнелтушiнiң акцепттiң талап етпейтiн төлемдiк талап-тапсырманы төлеген жағдайда, ақша жөнелтушi банк акцептсiз тәртiппен оның есепшотынан ақшаны есептен шығаруға құқылы.
108-1. Ақша жіберушінің банк шоттарында теңгемен/шетел валютасымен қаражат болмаған жағдайда осы Нұсқаулықтың 100-тармағында көзделген негіздемелер бойынша және жағдайларда берешекті өндіріп алу төлем жасау күнгі валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамын қолдана отырып, тиісінше, банктердің акцептеуді талап етпейтін, теңгемен/шетел валютасымен ұсынылған төлемдік талап-тапсырмалары негізінде, ақша жіберушінің банк шоттарындағы теңгемен/шетел валютасымен ақша есебінен жүргізіледі.
Ескерту, 5-тарау 108-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2009.08.24 N 85; жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банк Басқармасының 26.04.2013 № 117 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулыларымен.
109. Ақша жөнелтушi банкте төлемдiк талап-тапсырманы немесе инкассалық өкiмдi орындауға қажеттi ақша болмай қалғанда, немесе жеткiлiксiз болған жағдайда, ақша жөнелтушi банк акцептелген құжаттарды есепке алуға және оларды оның корреспонденттiк есепшотына кезектi төлемге немесе ақша аударымы түскенше сақтауға мiндеттi.
Мұндайда ақша жөнелтушi банк ақша жөнелтушiге егерде Қазақстан Республикасы заң актiлерiнде басқаша көрсетiлмесе айыппұл немесе өзара шартта белгiленген мөлшерде өсiм төлеуге мiндеттi.
6. Төлемдiк талап-тапсырма бойынша ақша жөнелтушi банктiң iс-қимылы
110. Ақша жөнелтушi банк мыналарға байланысты:
1) Ақша жөнелтушiге акцептке төлемдiк талап-тапсырманы және төлемдi кешiктiргенi үшiн;
2) ақша жөнелтушi төлемдiк акцептелген талап-тапсырманы, оның iшiнде ақша жөнелтушiнiң акцептеуiн талап етпейтiн төлемдiк талап-тапсырманы төлемдiк талап-тапсырма бойынша төлем жасау үшiн ақша жөнелтушiнiң банкте жеткiлiктi ақша сомасы бола тұрып төлеудi кешiктiргенде немесе төлемегенде Қазақстан Республикасы заңдарында көрсетiлгендей немесе олардың арасындағы шарттағыдай мөлшерде ақша жөнелтушi алдында жауап бередi.
7. Инкассалық өкiм негiзiнде ақша жөнелтушiнiң банк шотынан ақша алу
111. Банкке үш данадан кем емес ал банк бенефициарға төрт данадан кем емес инкассалық өкiм көрсетiледi.
112. Ақша жөнелтушi банк Қазақстан Республикасы заңдарында белгiленген мерзiмдегiдей, ақша жөнелтушiнiң банктегi есепшотын дебеттеу жолымен инкассалық өкiмдi акцептейдi. Бұл жағдайда банк ақшаны бенефициар пайдасына аударады және оның банкiне төленгенi туралы белгiмен инкассалық өкiмдi жiбередi.
113. Ақша жөнелтушiнiң келiсiмiнсiз банк есепшотынан ақша алуды орындау құжаттары ақша жөнелтушi банкiне белгiленген мерзiмде көрсетiледi.
Мерзiмi өтiп кеткен орындауға көрсетiлетiн және басқа да құжаттар, банктiң акцептен инкассалық өкiмнен бас тартуына негiз болады.
114. Банк мiндеттерi туралы инкассалық өкiм бастамашы Ұлттық Банкке немесе Ұлттық Банктiң нысанды құқықтық актiлерiне сәйкес, корреспондент банкке, ал клиенттердiң мiндеттемелерi бойынша, ақша жөнелтушiге қызмет ететiн банкке немесе оның филиалына бiлдiрiледi.
115. Ақшаны алуды тоқтату немесе қысқарту тек мынадай жағдайда
1) ақшаны алу мемлекеттiк орган өкiлiнiң шешiмi немесе лауазымды адамдардың шығарған шешiмi (өкiмi) бойынша алынады;
2) сот шешiмдерiне сәйкес негiзде;
3) алынып тасталды;
4) бенефициардың жазбаша өкiмi негiзiнде;
5) Қазақстан Республикасы заң актiлерiнде белгiленген басқа да жағдайларда.
Көрсетілген қаулылар, өкімдер, анықтамалар немесе өтiнiштер банкке орындауға тек күндері, нөмiрлерi, мөрінің бедерімен (бар болса) болғанда ғана және лауазымды адамдардың қолы қойылып алынады.
Банк нұсқауларды орындауды тоқтатуға (ақшаны алуды тоқтатуға)
Қазақстан Республикасының заңнамасымен уәкілетті тұлғалардың шешімдерін алған жағдайда, нұсқаулар шешімде көрсетілген мерзімде не уәкілетті тұлға осы шешімнің күшін жойғанға дейін алушы-банкте сақталуға жатады. Орындалуы тоқтатылған нұсқаулар банкте сақталады және баланстан тыс есепке есептеледі.
Нұсқауды баланстан тыс есепке алған кезде банк келесі жұмыс күнінен кешіктірмей нұсқауды жөнелтушіге (бастамашыға) тиісті хабарлама жібереді.
Банк ақшаны алуды тоқтатуға (нұсқауды орындауға тыйым салуға)
Қазақстан Республикасының заң актілерімен уәкілетті тұлғалардың шешімдерін алған кезде нұсқауларды шешімді алған күннен бастап келесі жұмыс күнінен кешіктірмей тиісті шешіммен қоса жөнелтушіге қайтарады.
8. Белгiсiз мерзiмдерде орындалуға жататын нұсқаулар (картотека)
116. Инкассалық өкімді алған және ақша жөнелтушінің банк шотында ақша сомасы болмаған кезде, егер Банктер туралы заңда, Төлемдер туралы заңда, «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» 2010 жылғы 2 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңында және осы Нұсқаулықта өзгеше көзделмесе, алушы-банк алынған инкассалық өкімдерді қабылдауға және ақша жөнелтушінің банк шотына ақша сомасы түскенге дейін картотекада сақтауға міндетті.
Төлемдік талап-тапсырманы орындау үшін қажетті ақша сомасы жөнелтушіде болмаса не ақша сомасы жеткіліксіз болса, алушы-банк ақша жөнелтушінің акцептің талап етпейтін төлемдік талап-тапсырманы және ақша жөнелтуші акцептеген төлемдік талап-тапсырманы алған күннен бастап бір жыл ішінде сақтайды. Төлемдік талап-тапсырмаларды және тізілімді алушы-банктің сақтау мерзімі осы құжаттардың қолдану мерзімін тоқтатады.
Алушы-банк ақша жөнелтуші мен алушы-банк арасындағы сақталуының міндеттілігі осы Нұсқаулықта тікелей көзделмеген банк шоты шартында алушы- банктің өзге төлем құжаттарын қабылдауға және сақтауға келіскен жағдайда, олардың сақталу мерзімдері егер 1999 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім) (бұдан әрі – Азаматтық кодексі), Банктер туралы заңда, Төлемдер туралы заңда және осы Нұсқаулықта өзгеше көзделмесе, төлемдік талап-тапсырмалардың сақталу мерзімдеріне ұқсас.
117. Инкассалық өкiмдердi және өзге де төлем құжаттарын осы Нұсқаулықтың 116-тармағына сәйкес қабылдағанда, ақша алушы - банк бiр уақытта бенефициар банк болып табылған жағдайды қоспағанда, алушы-банк келесi жұмыс күнiнен кешiктiрмей бенефициар банкке не бенефициарға осы төлем құжаттарын картотекаға қою туралы хабарлама жiбередi.
міндеттемелерді толық өтегенге дейін банктік шот бойынша клиенттің шығыс операцияларын тоқтатады.
118. Мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімдерін, сот орындаушыларының теңгемен ұсынылған инкассалық өкімдерін орындау үшін ақша жіберушінің банк шоттарында теңгемен қаражат болмаған жағдайда, ақша жіберушінің банкі көрсетілген төлем құжаттарын орындауды салық төлеушінің (борышкердің) банк шоттарынан шетел валютасындағы қаражаттан төлем жасау күнгі валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамын қолдана отырып жүргізеді.
119. Осы Нұсқаулықтың 116-тармағында көзделген нұсқауларды алушы- банк Азаматтық кодексінде көзделген тәртiпте орындайды.
120. Ақша жөнелтушіде салық берешегін өндіріп алуға мемлекеттік кіріс органдарының және атқару құжаттары бойынша атқарушылық іс жүргізу органдарының инкассалық өкімдерін орындау үшін қажетті ақша сомасы жеткіліксіз болған кезде алушы банк ақша жөнелтушінің пайдасына алушы банктің ақшаны қабылдауына қарай осы инкассалық өкімнің ішінара орындалуын жүргізеді.
Банк мемлекеттік кіріс органдарының салық төлеушiнiң бiр банк шотынан салық берешегін өндiрiп алу туралы инкассалық өкімін орындаған кезде, мемлекеттік кіріс органдарының көрсетілген банкте ашылған салық төлеушiнiң басқа банк шотына берген инкассалық өкімдерін, егер мұндай инкассалық өкiмдер сол сомаға, берешектің сол түрі бойынша, сол есепті кезең үшiн берілген болса банк мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімді орындау фактiсiн растайтын төлем құжатын қосып бере отырып салық органына орындамай Банк мемлекеттік кіріс органдарының салық берешегін, кедендік төлемдерді өндіріп алу туралы инкассалық өкімін төлеушінің салық төлеушісінің (салық агентінің), кедендік төлемдер төлеушінің бірнеше банк шоттарынан ақшаны инкассалық өкімде көрсетілген жалпы сомаға есептен шығару арқылы толық орындаған кезде, мемлекеттік кіріс органдары төлеушінің салық төлеушісінің (салық агентінің) көрсетілген банкте ашқан басқа банк шоттарына инкассалық өкімдерді, егер мұндай инкассалық өкімдер сол күнмен, сол сомаға, берешектің сол түрі бойынша берілген болса, банк оларды қайтару себебін көрсете отырып орындаусыз мемлекеттік кіріс органдарына қайтарады.
121. Салық берешегін өндіріп алуға мемлекеттік кіріс органдарының және атқару құжаттары бойынша атқарушылық іс жүргізу органдарының ішінара орындалатын инкассалық өкімдерінің акцепті оның бірінші бетіне «Ішінара ақы төлеу» мөртабанын қою арқылы жүргізіледі. Мемлекеттік кіріс органының инкассалық өкімінің барлық даналарында ішінара төлемнің күні және сомасы және осы инкассалық өкімнің қалдық сомасы туралы жазба жазылады. Жазба банктің уәкілетті тұлғаларының қолдарымен расталады.
Алушы банк ішінара ақы төлеу сомасына инкассалық өкімнің электрондық жүйесінде қалыптастыру арқылы акцептелген инкассалық өкімді орындайды.
Ішінара ақы төлеу сомасына инкассалық өкімнің «төлемнің мақсаты» бағанында алушы банк акцептелген инкассалық өкімнің деректемелерін көрсетеді.
Салық берешегін өндіріп алуға мемлекеттік кіріс органының ішінара ақы төлеу сомасына инкассалық өкімде «операция түрі» бағанында осы Нұсқаулықтың 42-тармағында белгіленген код көрсетіледі.
122. Инкассалық өкiм бөлiп төленгенде алушы-банк ақша жөнелтушiнiң алушы-банктiң операциялық күн бойында банк есепшотына түскен ақша сомасымен төлем жүргiзедi. Бөлiп орындалған инкассалық өкiм толық төленгенше картотекада тұрады.
123. Осы Нұсқаулықтың 116-тармағында көзделген нұсқауларды алушы- банктің сақтауы Салық кодексіне, «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» 1997 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына, «Міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы» 2003 жылғы 25 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүргiзiлетін азаматтық- құқықтық мәмiле бойынша ақы төлеу немесе мiндеттi төлемдер талаптарына сәйкес төлем бойынша міндеттемелерді орындау болып табылмайды.
124. Банк шотына тыйым салу құқығына ие уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды тұлғалардың тиісті шешімдері негізінде ақша жіберушінің банк шотындағы ақшасына тыйым салу, сондай-ақ банк шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру құқығына ие уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды тұлғалардың тиісті шешімдері негізінде банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде, "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) және "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы"
1995 жылғы 31 тамыздағы Қазақстан Республикасының Заңында көзделген тәртіппен және жағдайларда жүзеге асырылады.
1) уәкілетті органның немесе лауазымды тұлғаның тыйым салу туралы шешімдерінде көрсетілген ақша жөнелтуші деректемелерінің (атауы және ЖСН (БСН)) инкассалық өкім ұсынуға негіз болған атқару құжаттарында көрсетілген деректемелермен сәйкес келуі;
2) алынып тасталды
3) атқару құжатын және уәкілетті органның немесе лауазымды тұлғаның тыйым салу туралы шешімін бір атқарушылық іс жүргізу шеңберінде ұсыну шартымен тыйым салынған ақшаны пайдалана отырып, осындай инкассалық өкімді орындайды.
тармақтан қараңыз), 2007.04.30. N 50 (ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - 2007.07.20 N 76 (қолданысқа 2010.08.13 бастап енгізіледі, 2-т. қараңыз); 2010.08.20 N 76 (қолданысқа 2010.08.13 бастап енгізіледі, 2-т. қараңыз), 2011.05.30 № 52 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2- тармақтан қараңыз), 2012.03.26 № 108 (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізілді)
қаулыларымен.
5-бөлім. Салық төлемеген дебитордың банктік шоттарынан салық берешегін өндіріп алу тәртібі
125. Салық төлемеген дебитордың шоттарына түсуі тиіс ақша есебінен салық берешегін өндіріп алуға мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімі олардың өз дебиторларына талаптары бойынша салық төлемеген дебиторға қызмет көрсететін банкке төрт данада жіберіледі.
126. Мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімі салық төлемеген дебиторларға шағым-талаптарды бөлек тіркеу журналында тiркеледi.
Бұл журналда инкассалық өкімнің түскен күні, инкассалық өкімді қандай орган бергені, оның нөмiрi, күні және сомасы, салық төлемеген дебитор атауы көрсетiледi.
127. Салық төлемеген дебитор инкассалық өкiмдi толық өтегеннен кейін инкассалық өкімнің екiншi данасында банк қызметкері қол қойып: «Түскен теңге сомасы ________________________________________________ _______ жылғы «__»___________ мемлекеттік кіріс органдарының ________ жылғы «__»___________ № ___өкімімен бюджетке аударылды» деп жазылады.
Инкассалық өкім даналары төленгеннен кейін былайша бөлiнедi:
1) бiрiншi данасы күндік құжаттарға салынады;
2) екіншi данасы салық төлемеген дебиторға оның банк шотының үзінді- көшiрмесiмен жіберiледi.
3) үшiншi данасы мемлекеттік кіріс органына жiберiледi;
4) төртіншi данасы салық төлемеген адамға жiберiледi.
Төлем тапсырмаларды, төлемдік талап-тапсырмаларды, инкассалық өкімдерді ресімдеу, пайдалану және орындау жөніндегі нұсқаулыққа 1-қосымша Нысан (жауапты орындаушылардың қолы)
Мөрдің орны (бар болса)
Қолы ___________________________________________ Бас бухгалтердің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)_________________________________________ Қолы __________________________________________ мөртаңбаның орны нұсқаулыққа 1-1-қосымша Ескерту: 1-1-қосымшамен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2011.05.30 № 52 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз); жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 25.02.2015 № 28 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң Алушы банкке түсті Бюджетке төлемдер төлеуге арналған № _____________ төлем тапсырмасы _______ жылғы «____»____________________ (жазылған күні)
Ақша жөнелтуші Сома (барлығы)
ЖСК
АЖК
(атауы)
БСК
ЖСН(БСН)________________________________________ Алушы банк______________________________________ Бенефициардың ЖСК KZ24070105KSN0000000 ________________________________БеК 11 Бенефициардың банкі «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» мемлекеттік мекемесі БСК KKMFKZ2A Барлығы (сомасы жазумен):____________________________________ Бенефициардың (салық органының) ата- Салық органының Төлемнің мақсаты БЖК ТМК Сомасы уы СТН Алушы банк ____ жылғы «___»___________ өткізді Басшының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
қолы________________________________________ Бас бухгалтердің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
қолы _______________________________________________ нұсқаулыққа 2-қосымша Ерекше жағдайлар Ақша жөнелтушінің қолы ____ жылғы «___»________ өткізді ______________________________ (жауапты орындаушы- лардың қолы)
Мөр орны (бар болса)
Мөр орны (бар болса) қолы_____________________________ қолы_____________________________ нұсқаулыққа 3-қосымша (тауардың, орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің атауы, тауар құжаттарының нөмірі және күні, шарттың нөмірі мен күні және басқа да деректемелері көрсетіледі)
Ақша жөнелтушінің банкі ____ жылғы «___»________________өткізді Мөрі (бар болса)
Бенефициар басшысының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
қолы
Бенефициардың бас бухгалтерінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) қолы «Акцепттің орны»
М.О. _________________________________________________________ Ақша жөнелтуші басшысының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
Ақша жөнелтуші бас бухгалтерінің тегі, аты, әкесінің аты (бар Мөртаңбаның орны нұсқаулыққа 4-қосымша Бенефициар банкі 20__ жылғы «___»_____________ қабылдады.
Басшының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) ___________________________ Қабылдау уақыты ____________ қолы _____________________________ (Жауапты орындаушылардың қолдары)
Бухгалтердің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)_______________________________ қолы _______________ мөртабанның орны нұсқаулыққа 5-қосымша (ақша алуына негіздеме болған заңнамалық актіге міндетті түрде сілтеме жасай отырып)
___ жылғы «__»_____________ өткізді мөр орны Уәкілетті тұлғаның (сот орындаушысының)
тегі, аты, әкесінің аты _____________________________ олы_______________ Сыртқы жағы Инкассалық өкімді ішінара төлеу туралы мәліметтер Ішінара төлем Инкассалық өкім сомасы- Уәкілетті тұлғалардың Ішінара төлеу сомасына инкас- салық өкімнің деректемелері күні сомасы ның қалдығы қолдары нұсқаулыққа 6-қосымша Салықтың (төлемнің) түрі Бюджеттік жіктеу коды Операция түрі және мерзімі ЖИЫНТЫҒЫ:
Ақша жөнелтушінің банкi ____ жылғы «__» __________ өткіздi Мөр орны қолы ______________________________ Бөлім бастығы ______________________________ қолы ______________________________________ (мемлекеттік кіріс органдарының инкассалық өкімдері үшін ғана)
Ішінара төлем сома-
Ішінара төлеу сомасына ин- кассалық өкімнің деректеме- жасалған күн сы лері нұсқаулыққа 7-қосымша БеК (төлем құжатында көрсетілген)
Басқа мәліметтер
Басшының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) ____________________________ _____________ Мөр (бар болса)
Бас бухгалтердің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) _______________________ _____________ нұсқаулыққа 8-қосымша (төлем құжаттарында көрсетілген)
Басшының тегі, аты, әкесінің аты ______________________ _____________ Мөр (бар болса) қолы Бас бухгалтердің тегі, аты, әкесінің аты ______________ _____________

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 25 апреля 2000 года № 179. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 14 июня 2000 года № 1155. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 28 января 2016 года Об утверждении Инструкции по оформлению, использованию и исполнению платежных поручений, платежных требований-поручений, инкассовых распоряжений
1. Утвердить прилагаемую Инструкцию по оформлению, использованию и исполнению платежных поручений, платежных требований-поручений, инкассовых распоряжений (далее - Инструкция) и ввести ее в действие по истечении двухнедельного срока со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
2. Управлению платежных систем (Мусаев Р.Н.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления;
2) в двухнедельный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление до сведения областных филиалов Национального Банка Республики Казахстан и банков второго уровня.
3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Жангельдина Е.Т.
Председатель
Национального Банка
УТВЕРЖДЕНЫ
Республики Казахстан от 25 апреля 2000 г. N 179 Инструкция по оформлению, использованию и исполнению платежных поручений, платежных требований-поручений, инкассовых распоряжений
1. Настоящая Инструкция детализирует порядок оформления, использования и исполнения платежных поручений, платежных требований- поручений, инкассовых распоряжений при осуществлении безналичных платежей и переводов денег.
2. Действие настоящей Инструкции не распространяется на отношения, связанные с платежами и переводами денег без открытия отправителю денег банковского счета, с платежами, осуществляемыми путем передачи наличных денег, а также с осуществлением переводов при помощи платежной карточки.
Настоящая Инструкция не регулирует осуществление безналичных платежей, производимых в соответствии с договором между клиентом и обслуживающим его банком (за исключением оформления распоряжений об отзыве или приостановлении исполнения платежного документа):
1) по банковским счетам, принадлежащим одному клиенту в данном банке;
2) производимых банком по банковским счетам клиента для отражения изменений в бухгалтерском учете числящихся на них сумм денег, в том числе отражения причитающегося вознаграждения;
3) по взиманию банком комиссий за обслуживание банковского счета клиента.
3. В настоящей Инструкции используются основные понятия, предусмотренные в статье 3 Закона Республики Казахстан от 29 июня 1998 года «О платежах и переводах денег» (далее - Закон о платежах), а также следующие понятия:
1) дата валютирования - дата, указанная инициатором в его платежном поручении и именуемая "дата валютирования", в которую деньги должны быть получены бенефициаром;
2) дебетовые переводы - безналичные платежи, производимые путем представления бенефициаром в банк платежных документов для их оплаты отправителем денег;
3) кредитовые переводы - безналичные платежи, производимые путем представления инициатором в банк-получатель платежного поручения;
4) платежный документ - документ, на основании или с помощью которого производится исполнение денежного обязательства в соответствии с условиями гражданско-правовых сделок, договоров, нормами законодательства Республики Казахстан и решениями суда;
5) исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.04.2013 № 117 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
6) инкассирующий банк - банк, принимающий на себя обязательства по передаче требования бенефициара банку отправителя денег или отправителю денег для его последующей оплаты, в соответствии с требованиями настоящей Инструкции.
4. Прием указаний и распоряжений об их отзыве либо приостановлении их исполнения осуществляется банком-получателем только в течение установленного им операционного дня.
5. Если указание или распоряжение о его отзыве либо приостановлении его исполнения будет получено после окончания операционного дня, то такое указание или распоряжение считается полученным банком-получателем в начале следующего операционного дня.
Если дата валютирования, отмеченная в указании инициатора, приходится на нерабочий день, то такой датой считается следующий рабочий день.
6. Банк-получатель вправе изымать деньги отправителя (дебетовать его банковский счет) по акцептованным указаниям в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
7. Документарные расчеты - это платежи, осуществляемые банком при представлении документов, предусмотренных письменным соглашением между покупателем и продавцом и применяемых в банковской практике: коносамент, транспортные накладные, транспортные документы при смешанных видах перевозки, курьерские и почтовые квитанции, страховые полисы, коммерческие счета, сертификаты качества, варранты, свидетельства о происхождении товара, справки о весе груза и иные документы.
Формами документарных расчетов являются документарный аккредитив (далее - аккредитив) и документарное инкассо (далее - инкассо).
8. Аккредитив - это обязательство банка, принятое им по просьбе и в соответствии с инструкциями клиента или по собственному усмотрению, произвести платеж указанному бенефициару или его приказу, или акцепт и оплату переводных векселей, выставленных бенефициаром, или предоставление их против предусмотренных аккредитивом документов к установленному сроку, если соблюдены все условия аккредитива.
Аккредитив представляет собой сделку, обособленную от договора купли- продажи или иного договора.
9. Инкассо - это операции банка, осуществляемые на основании представленных инициатором платежных и других предъявляемых при документарных расчетах документов, предусмотренных соглашением между покупателем и продавцом, а также на основании иных документов, предусмотренных законодательными актами Республики Казахстан, в целях получения акцепта и/или платежа.
10. Применение аккредитива и инкассо производится в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан.
11. Порядок проведения платежей и переводов денег со счетов государственных учреждений, открытых в территориальных подразделениях казначейства, регулируется нормативными правовыми актами Министерства финансов Республики Казахстан.
12. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
24.08.2012 № 266 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней Раздел 2. Платежные документы
1. Виды и оформление платежных документов
13. Виды платежных документов:
1) платежное поручение;
2) чек;
3) вексель;
4) платежное требование-поручение;
5) инкассовое распоряжение, инкассовое распоряжение органов государственных доходов;
6) иные платежные документы, установленные нормативными правовыми актами Национального Банка.
14. Платежные документы, за исключением случаев, предусмотренных действующим законодательством Республики Казахстан, должны содержать следующие реквизиты:
1) наименование платежного документа;
2) номер платежного документа, число, месяц, год его выписки. Число указывается цифрами, месяц - прописью, год - цифрами. На платежных документах, оформляемых с использованием компьютерной техники, допускается обозначение месяца цифрами;
3) фамилию, имя, отчество (при наличии) физического лица либо полное или сокращенное наименование юридического лица - отправителя денег, его индивидуальный идентификационный код, за исключением случаев, предусмотренных настоящей Инструкцией;
4) полное наименование, включая организационно-правовую форму, банка отправителя денег, его банковский идентификационный код (рядом с наименованием может быть проставлено его фирменное обозначение);
5) полное или сокращенное наименование юридического лица либо фамилию, имя, отчество (при наличии) физического лица - бенефициара, его индивидуальный идентификационный код;
6) полное наименование, включая организационно-правовую форму, банка бенефициара, его банковский идентификационный код (рядом с наименованием может быть проставлено его фирменное обозначение);
7) назначение платежа, а также его кодовое обозначение, установленное нормативными правовыми актами Национального Банка;
8) сумму платежа, обозначенную цифрами и прописью;
9) фамилия, имя, отчество уполномоченных лиц инициатора платежа и/или перевода денег. При этом фамилия может указываться полностью, имя и отчество – инициалами. Для документов, составленных на бумажном носителе, также подписи уполномоченных лиц отправителя указания и оттиск печати (если имеется);
10) индивидуальный идентификационный номер (далее - ИИН) или бизнес- идентификационный номер (далее - БИН) - бенефициара и отправителя денег, за исключением платежных документов, по которым в соответствии с законодательством Республики Казахстан не требуется проставления ИИН или БИН. В платежных документах, по которым в соответствии с законодательством Республики Казахстан не требуется проставления ИИН или БИН, указывается адрес отправителя денег (для физических и юридических лиц) либо номер документа, удостоверяющего личность отправителя денег (для физического лица).
15. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
30.05.2011 № 52 (вводится в действие со дня официального опубликования).
16. При осуществлении платежей и/или переводов денег банк вправе требовать проставления в платежных документах дополнительных реквизитов, если эти требования прямо предусмотрены законодательством Республики Казахстан.
17. Платежные документы и распоряжения об отзыве платежных документов могут представляться как в электронном виде, так и на бумажном носителе. Электронные платежные документы и распоряжения об отзыве платежных документов формируются в соответствии с установленными форматами для передачи электронных платежных сообщений и направляются в банк по электронным каналам связи и телекоммуникаций.
18. Представление платежных документов и распоряжений об отзыве платежного документа или о приостановлении его исполнения на магнитном носителе допускается только при условии соблюдения порядка защитных действий от несанкционированных платежей. При этом информация на магнитном носителе должна иметь систему программно-криптографической защиты, принятую банком, если иное не установлено нормативными правовыми актами Национального Банка.
19. Для передачи платежного документа либо распоряжения об его отзыве или о приостановлении его исполнения по факсу банк соблюдает разработанный им порядок защитных действий от несанкционированных платежей и/или переводов денег, а также иные элементы защитных действий, установленных Законом о платежах и настоящей Инструкцией.
20. Платежный документ либо распоряжение об его отзыве или о приостановлении его исполнения могут быть составлены на государственном и /или русском языках. Возможность использования иных языков при их составлении устанавливается договором между банком и его клиентом.
21. Любые исправления в платежных документах и распоряжениях об их отзыве или о приостановлении их исполнения не допускаются, за исключением случаев, предусмотренных Законом Республики Казахстан от 31 августа 1995 года «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан (далее – Закон о банках).
При исправлении, помарках, за исключением случаев, предусмотренных настоящим пунктом, а также несоответствии значений сумм, указанных цифрами и прописью, платежный документ банком к исполнению не принимается и возвращается его инициатору в срок не позднее трех рабочих дней со дня получения с указанием причины возврата.
До 01.01.2012 года аббревиатуры "ИИН (БИН)", "БИН" считать аббревиатурой "РНН", "бизнес–идентификационный номер" считать словами "регистрационный номер налогоплательщика" (см. п. 3 постановления Правления Национального Банка РК от 30.05.2011 № 52).
22. Банк-получатель или банк бенефициара отказывает в акцепте платежного документа по основаниям, предусмотренным Кодексом Республики Казахстан от 10 декабря 2008 года «О налогах и других обязательных платежах в бюджет (Налоговый кодекс») (далее - Налоговый кодекс), Законом о банках, Законом Республики Казахстан от 28 августа 2009 года «О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма» (далее - Закон о ПОДФТ), Законом о платежах, не позднее трех рабочих дней со дня его получения, а также в случаях:
1) несоответствия форме, установленной настоящей Инструкцией, а также постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 15 ноября 1999 года № 388 «Об утверждении Правил применения кодов секторов экономики и назначения платежей и представления сведений по платежам в соответствии с ними», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1011 (далее – Правила № 388), постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 13 октября 2000 года № 395 «Об утверждении Инструкции по осуществлению безналичных платежей и переводов денег без открытия банковского счета», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1304 (далее – Инструкция № 395), и постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 25 ноября 2000 года № 433 «Об утверждении Правил осуществления безналичных платежей между клиентом и обслуживающим его банком», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1352 (далее – Правила № 433);
2) несоответствия реквизитов клиента (индивидуального идентификационного кода (далее - ИИК), ИИН (БИН)) реквизитам, указанным в платежном документе, за исключением исправления банком отправителя денег в платежных документах ИИК клиента, в случаях, предусмотренных Законом о банках;
3) несоответствия наименования отправителя денег наименованию клиента, указанному в платежном документе;
4) отсутствия цифрового обозначения кода бюджетной классификации при уплате платежей в бюджет;
5) при уплате налогов на транспортное средство несоответствия идентификационного номера транспортного средства, указанного в платежном документе, с данными, представленными уполномоченным органом по обеспечению безопасности дорожного движения.
Отказ в акцепте инкассового распоряжения, предъявленного органами государственных доходов электронным способом, не допускается в случае несоответствия наименования клиента, указанного в инкассовом распоряжении, его фактическому наименованию, если другие реквизиты (ИИК, ИИН (БИН))
идентифицируют клиента банка.
22-1. Платежный документ территориальных подразделений казначейства Министерства финансов Республики Казахстан (далее - территориальные подразделения казначейства) с указанием в графе "назначение платежа" номера, даты уведомления о регистрации гражданско-правовых сделок (обязательств)
государственного учреждения (далее - уведомление) на сумму свыше пяти миллионов тенге подлежит исполнению при наличии уведомления, которое представляется бенефициаром, подшивается и хранится в банке в отдельном деле бенефициара. Уведомление должно содержать подписи руководителей территориального подразделения казначейства и государственного учреждения, оттиски печатей.
Реквизиты бенефициара (наименование, ИИН (БИН), ИИК), указанные в уведомлении, должны соответствовать реквизитам, указанным в платежном документе.
В графе "назначение платежа" платежного документа, помимо номера и даты уведомления, должен быть указан статус платежа "текущий" или "окончательный". Номер и дата уведомления, хранимого в банке, должны соответствовать номеру и дате уведомления, указанным в графе "назначение платежа".
В случае несоблюдения условий, установленных первым, вторым и третьим абзацами настоящего пункта, банк в течение срока, предусмотренного законодательными актами для акцепта, возвращает такой платежный документ без исполнения его отправителю.
При исполнении банком платежного документа со статусом платежа "текущий" на оборотной стороне уведомления указываются реквизиты платежного поручения, на основании которого осуществлен платеж, сумма исполненного платежа и оставшаяся сумма, подлежащая оплате по уведомлению.
При осуществлении банком платежа со статусом "окончательный" банк на оборотной стороне уведомления ставит соответствующую отметку об этом.
Не требуют представления уведомления платежные документы, связанные с погашением и обслуживанием государственного долга, пенсионными выплатами, социальными выплатами, специальными государственными и государственными социальными и иными социальными пособиями, в которых в качестве бенефициара указаны Национальный Банк Республики Казахстан, Государственный центр по выплате пенсий, Центральный депозитарий, а также платежные документы, в которых в качестве бенефициара указан банк-получатель.
(вступает в силу с 01.01.2004); в редакции постановления Правления Национального Банка РК от 24.01.2004 N 13; с изменениями, внесенными постановлениями Правления Национального Банка РК от 27.08.2005 N 95 (порядок введения в действие см. п. 3); от 30.04.2007 N 50; от 20.07.2007 N 76 (вводится в действие с 13.08.2010); от 20.08.2010 № 76(вводится в действие со дня его официального опубликования); от 01.07.2011 № 65 (вводится в действие с
01.01.2012); от 26.03.2012 № 108 (порядок введения в действие см. п. 2).
22-2. Банк бенефициара отказывает в акцепте платежного документа, предусматривающего зачисление денег на текущий счет, открытый по требованию клиента - физического лица для зачисления пособий, выплачиваемых из государственного бюджета, и (или) социальных выплат из Государственного фонда социального страхования, в случае, если зачисляемая сумма денег не связана с указанными пособиями и выплатами.
23. Изъятие денег отправителя денег с его банковского счета производится на основании акцептованного отправителем денег платежного документа либо платежного документа, не требующего его акцепта в соответствии с
24. Количество экземпляров представляемых платежных документов и распоряжений об отзыве платежного документа или о приостановлении его исполнения, исполненных на бумажном носителе, определяется каждым банком самостоятельно и оговаривается в его правилах об общих условиях проведения операций, если иное не предусмотрено законодательством Республики Казахстан.
25. Банк не обязан рассматривать претензии, не связанные с его обязательствами перед отправителем денег и/или отправителем указания по осуществлению платежа и/или перевода денег.
Претензии между отправителем денег и бенефициаром разрешаются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, без участия банка-получателя, при условии правомерного акцепта указания банком- получателем.
26. Не допускается проставление в платежных документах условия об их частичном исполнении, если иное не предусмотрено законодательными актами Республики Казахстан.
2. Платежное поручение
27. Платежное поручение представляет собой поручение отправителя денег обслуживающему банку-получателю о переводе его денег в пользу бенефициара в сумме, указанной в поручении.
27-1. Платежное поручение, исполненное на бумажном носителе, содержит подписи уполномоченных лиц отправителя денег и, если имеется, оттиск его печати, в соответствии с образцами подписей и оттиска печати (образцами подписей). Если в документе с образцами подписей и оттиска печати (документе с образцом подписи и оттиска печати) в качестве лиц, уполномоченных распоряжаться банковским счетом, указаны лица, обладающие правом первой и второй подписи, наличие подписей данных лиц на платежном поручении обязательно.
28. Отправитель денег предъявляет в обслуживающий банк-получатель платежное поручение на бланках установленной формы, согласно приложению 1 к настоящей Инструкции.
При уплате платежей в бюджет отправитель денег предъявляет в обслуживающий банк-получатель платежное поручение на уплату платежей в бюджет по форме, согласно приложению 1-1 к настоящей Инструкции.
Допускается предъявление отправителем денег платежного поручения по форме согласно приложению 1 к настоящей Инструкции для оплаты платежей в бюджет.
В графе «назначение платежа» отправитель денег указывает наименование, номер и дату документа (документов), на основании которого осуществляется перевод денег и иные реквизиты, предусмотренные Инструкцией № 395, Правилами № 433 и постановлением Правительства Республики Казахстан от 26 февраля 2009 года № 220 «Об утверждении Правил исполнения бюджета и его кассового обслуживания», а также в графе «код назначения платежа» кодовое обозначение платежа.
При уплате юридическим лицом платежей в бюджет, а также пенсионных взносов и социальных отчислений за свои структурные подразделения в графе «назначение платежа» в начале указывается БИН структурного подразделения юридического лица, за которое осуществляется платеж, затем его наименование.
При уплате налога на транспортное средство (в том числе через электронные устройства) в графе «назначение платежа» указывается идентификационный номер транспортного средства. Данный реквизит указывается в графе «назначение платежа» платежного документа в следующей последовательности: слово «VIN», идентификационный номер транспортного средства, символы «/V».
При уплате платежей в бюджет в платежном поручении указывается цифровое обозначение кода бюджетной классификации. Правильность указания кода бюджетной классификации в платежном поручении обеспечивается отправителем.
При осуществлении переводов денег в уплату пенсионных взносов или социальных отчислений отправитель одновременно с платежным поручением представляет в банк-получатель список лиц, за которых уплачиваются пенсионные взносы или социальные отчисления, оформленный в соответствии с требованиями постановлений Правительства Республики Казахстан от 15 марта 1999 года № 245 «Об утверждении Правил исчисления, удержания (начисления) и перечисления обязательных пенсионных взносов в накопительные пенсионные фонды» и от 21 июня 2004 года № 683 «Об утверждении Правил исчисления и перечисления социальных отчислений» (далее – список). Список, содержащий более 50 позиций (фамилий), представляется в банк-получатель с приложением копии списка на электронных носителях. При необходимости банк-получатель требует представления электронной копии списка, содержащего 50 и менее позиций (фамилий), если это установлено внутренними документами банка- получателя.
29. При осуществлении платежей и/или переводов денег как в национальной, так и иностранной валюте за пределы Республики Казахстан, а также при осуществлении платежей и/или переводов денег в иностранной валюте на территории Республики Казахстан с соблюдением требований валютного законодательства Республики Казахстан, используется заявление на перевод денег на бланках установленной формы (Приложение N 2), которое является платежным поручением отправителя денег обслуживающему банку-получателю о переводе денег.
В заявлении на перевод денег, помимо реквизитов, указанных в приложении 2 к настоящей Инструкции, банк включает дополнительные сведения об отправителе денег, необходимые ему для обработки данного заявления. В случаях, установленных Законом Республики Казахстан от 13 июня 2005 года «О валютном регулировании и валютном контроле», банк требует заполнения других сведений об отправителе денег. При осуществлении платежей и переводов денег в пользу нерезидента, находящегося за пределами Республики Казахстан, указания ИИН (БИН) бенефициара в заявлении на перевод денег не требуется.
30. Платежное поручение/заявление на перевод денег принимается банком- получателем в течение десяти календарных дней с указанной в нем датой выписки.
Кроме платежного поручения или заявления на перевод денег отправитель денег обязан по требованию банка-получателя в соответствии с законодательством Республики Казахстан предъявить документы, подтверждающие обоснованность платежа.
31. По согласованию с обслуживающим банком-получателем отправитель денег может указывать в платежном поручении/заявлении на перевод денег дату валютирования.
3. Платежное требование-поручение
32. Платежное требование-поручение представляет собой требование бенефициара к отправителю денег об оплате за поставленные товары, выполненные работы, оказанные услуги, предъявляемое на основании документов, подтверждающих указанное требование.
33. Бенефициар вправе предъявить платежные требования-поручения в банк бенефициара либо непосредственно в банк отправителя денег на бланке установленной формы (приложение N 3).
В случае предъявления бенефициаром нескольких платежных требований- поручений в банк бенефициара, к ним прикладывается реестр платежных требований-поручений на бланке установленной формы (приложение N 4).
В графе "назначение платежа" платежного требования-поручения бенефициар обязан указать реквизиты документов, на основании которых предъявляется платежное требование-поручение и иные реквизиты, если они прямо предусмотрены нормативными правовыми актами Национального Банка В графе "назначение платежа" платежного требования-поручения бенефициар обязан указать реквизиты документов, на основании которых предъявляется платежное требование-поручение.
34. Платежное требование-поручение вместе с реестром представляется в банк бенефициара, который, проверив полноту заполнения всех реквизитов бенефициара, направляет платежное требование-поручение в банк отправителя денег в порядке, установленном настоящей Инструкцией.
35. В случае обслуживания бенефициара и отправителя денег в одном банке- получателе, а также предъявления платежного требования-поручения в банк отправителя денег, минуя банк бенефициара, приложение реестра не требуется.
Приложение реестра не требуется при предъявлении нескольких платежных требований – поручений в банк отправителя денег лицом, являющимся одновременно бенефициаром и банком бенефициара.
36. Платежное требование-поручение и приложенный реестр могут быть предъявлены бенефициаром в банк бенефициара либо платежное требование- поручение может быть представлено в банк отправителя денег в течение тридцати календарных дней с указанной в них даты выписки. При этом дата заполнения платежного требования-поручения и реестра должна совпадать.
37. Платежное требование-поручение подлежит исполнению банком отправителя денег только при наличии акцепта отправителя денег, за исключением платежного требования-поручения, по которому не требуется акцепт отправителя денег.
В случае недостаточности места на лицевой стороне бланка платежного требования-поручения для отметки об акцепте отправителя денег, данная запись совершается на оборотной стороне бланка.
38. Если отправитель предъявит в банк отправителя денег платежное требование-поручение с приложением к нему документов, содержащих согласие отправителя денег на безакцептное изъятие денег с его банковского счета, такое платежное требование-поручение не требует акцепта отправителя денег.
38-1. При необходимости получения справки о наличии и номерах банковских счетов банк, по отношению к которому владелец счета(ов) является заемщиком, гарантом, поручителем, лизингополучателем или залогодателем, направляет в банки письменные запросы, подписанные председателем правления банка или его заместителями с приложением следующих документов, подтверждающих получение кредита:
1) если владелец счета является заемщиком - копию договора банковского займа или соглашения об открытии кредитной линии, содержащих согласие отправителя денег на безакцептное изъятие денег с его банковского счета с отметкой банка «Копия верна». Если владелец счета не является заемщиком и выступает гарантом, поручителем, лизингополучателем или залогодателем - копию договора банковского займа или соглашения об открытии кредитной линии или иных документов, подтверждающих факт выдачи гарантии, поручительства, получения лизинга или представления залога, содержащих согласие отправителя денег на безакцептное изъятие денег с его банковского счета с отметкой банка «Копия верна»;
2) копию платежного (кассового) документа или выписки по банковскому счету клиента или иного документа, подтверждающего выдачу банковского займа.
Надпись «Копия верна» указывается без кавычек, заверяется подписью уполномоченного лица банка, наделенного соответствующими полномочиями по заверению копий документов, с указанием его должности, фамилии, имени, отчества (при его наличии), даты заверения, и скрепляется оттиском печати (при ее наличии) банка.
первого официального опубликования); от 25.02.2015 № 28 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
38-2. Банк не позднее пяти рабочих дней, следующих за днем получения указанных в пункте 38-1 настоящей Инструкции документов, направляет банку, представившему запрос, справку о наличии и номерах банковских счетов клиента или сведения об их отсутствии. Справка о наличии и номерах банковских счетов клиента составляется в произвольной форме и содержит дату выписки справки, наименование и банковский идентификационный код банка, наименование клиента, его индивидуальный идентификационный код, идентификационный номер, валюту банковского счета, фамилию, инициалы уполномоченного лица банка и штамп. В случае если банковский счет открыт клиенту для зачисления пособий, выплачиваемых из государственного бюджета, и (или) социальных выплат из Государственного фонда социального страхования, то информация о данном факте указывается в справке о наличии и номерах банковских счетов
4. Инкассовое распоряжение
39. Платежным документом, используемым для изъятия денег с банковских счетов отправителя денег без согласия отправителя денег является инкассовое распоряжение, предъявленное на бланке установленной формы (приложение №
5), а также инкассовое распоряжение органов государственных доходов (приложение № 6).
40. Взыскатель денег представляет в банк отправителя денег инкассовое распоряжение с приложением оригиналов исполнительных документов или приказов, выдаваемых по решениям, приговорам, определениям и постановлениям судов или судебного приказа о взыскании денег либо их копий, заверенных печатью частного судебного исполнителя либо территориального отдела государственного органа, осуществляющего реализацию государственной политики и государственное регулирование деятельности в сфере исполнения исполнительных документов.
Исполнительный документ, подтверждающий обоснованность изъятия денег с банковского счета отправителя денег без его согласия, является основанием для предъявления в банк только одного инкассового распоряжения, если иное не установлено в тексте исполнительного документа.
Инкассовые распоряжения органов государственных доходов предъявляются без исполнительных документов, подтверждающих обоснованность данного взыскания.
41. В инкассовом распоряжении указывается назначение платежа со ссылкой на законодательный акт, предусматривающий право изъятия (взыскания)
денег (его дату и номер) с банковского счета отправителя денег без его согласия.
Сумма платежа/перевода денег, указанная в исполнительном документе (при его наличии), должна совпадать с суммой, указанной в инкассовом распоряжении.
42. В инкассовом распоряжении органов государственных доходов дополнительно указываются коды бюджетной классификации, вид операции.
В поле «вид операции» указываются соответственно коды:
03 - инкассовое распоряжение налогового органа, выставленное на банковский счет налогоплательщика, имеющего задолженность в бюджет;
04 - инкассовое распоряжение налогового органа, выставленное на банковский счет дебитора;
05 - инкассовое распоряжение таможенного органа, выставленное на банковский счет налогоплательщика, имеющего задолженность в бюджет;
07 - инкассовое распоряжение налогового органа, выставленное на банковский счет агента, имеющего задолженность по обязательным пенсионным взносам;
09 - инкассовое распоряжение налогового органа, выставленное на банковский счет плательщика, имеющего задолженность по социальным отчислениям.
В инкассовых распоряжениях органов государственных доходов на взыскание задолженности по обязательным пенсионным взносам и социальным отчислениям в графах «бенефициар» и «банк бенефициара» указывается «Государственный центр по выплате пенсий».
Органы государственных доходов одновременно с инкассовым распоряжением на взыскание задолженности по пенсионным взносам или социальным отчислениям представляют в банк-получатель списки. Список, содержащий более 50 позиций (фамилий), представляется в банк получатель с приложением копии списка на электронных носителях.
43. Ответственность за правильность взыскания, а также ссылки на основание для списания средств без согласия отправителя денег несет взыскатель.
Банки не рассматривают по существу возражения отправителей денег против списания средств с банковских счетов без их согласия.
5. Электронное предъявление платежных документов
44. Предъявление платежного документа путем передачи его изображения или информации, сообщаемой в платежном документе, может производиться электронным способом на основании договора (соглашения) об использовании электронных систем обмена платежными документами и использовании системы программно-криптографической защиты и электронной цифровой подписи между бенефициаром и его банком, либо между отправителем денег и его банком, предусматривающим такое предъявление, если иное не предусмотрено нормативными правовыми актами Национального Банка.
Договор (соглашение) об использовании электронных систем обмена платежными документами может содержать положения об оплате платежного документа, акцепте, отказе в акцепте, отзыве и иным вопросам, связанным с обработкой банком платежного документа.
6. Санкционированное указание и порядок защитных действий
45. Санкционированным указанием считается указание отправителя, полученное банком-получателем в соответствии с согласованным порядком защитных действий от несанкционированных платежей, предусмотренным в договоре между банком-получателем и отправителем, а также, если проводимый по указанию платеж производится лицом, которое имеет полномочия совершить его, и он не противоречит законодательству Республики Казахстан.
Указание считается несанкционированным, если банк-получатель принял его к исполнению с нарушением вышеуказанных требований к санкционированности указания. <*>
46. Порядок защитных действий от несанкционированных платежей является согласованным в следующих случаях:
1) после того, как отправитель дал письменное согласие на предложенный банком-получателем порядок защитных действий. Таким согласием является подписание отправителем договора с банком-получателем, где предусмотрен порядок защитных действий;
2) после того, как банк-получатель предложил, а отправитель отклонил и предложил иной порядок защитных действий, приемлемый для банка-получателя.
При этом отправитель берет на себя ответственность и обязательство за санкционированность указания, отправленного от его имени и принятому банком- получателем к исполнению в соответствии с установленным порядком защитных действий.
47. Положения данной главы распространяются также на распоряжения об отзыве платежного документа или приостановлении его исполнения.
7. Последствия исполнения несанкционированного указания
48. Отправитель определяет правильность исполнения указания и, в случае исполнения указания, несанкционированного им, сообщает банку-получателю об этом в течение трех рабочих дней после обнаружения несанкционированности указания, но не позднее трех лет со дня исполнения несанкционированного указания.
49. Если банк-получатель был своевременно извещен отправителем о несанкционированности указания, то в случае исполнения им несанкционированного указания, он возмещает отправителю фактические убытки, связанные с исполнением данного указания, в порядке, предусмотренном договором между ними.
8. Отзыв указания и приостановление исполнения указания
50. Неакцептованное указание может быть отозвано до истечения срока совершения акцепта.
Приостановление исполнения указания или отзыв акцептованного указания возможно только до его исполнения банком-получателем.
51. Указание может быть отозвано отправителем, путем направления банку- получателю распоряжения об отзыве указания на бланке установленной формы (приложение N 7). Сроки исполнения такого распоряжения устанавливаются договором между отправителем и банком-получателем.
Договором между отправителем и банком-получателем может быть предусмотрен электронный способ передачи распоряжения об отзыве указания.
52. В распоряжении об отзыве указания должны быть указаны дата платежного документа, его номер, сумма и иные реквизиты платежного документа, установленные банком-получателем. Распоряжение об отзыве платежного документа, переданное электронным способом, считается отправленным при условии соблюдения порядка защитных действий от несанкционированных платежей, установленного договором между отправителем и банком-получателем.
При оформлении распоряжения об отзыве платежного документа или о приостановлении его исполнения на бумажном носителе проставляются подписи уполномоченных лиц отправителя платежного документа, имеющих право подписи платежных документов, и печать (при ее наличии).
53. Банк-получатель не должен принимать к исполнению распоряжение об отзыве указания, не соответствующее требованиям законодательства Республики Казахстан и условиям договора между отправителем и банком-получателем.
54. При своевременном получении распоряжения отправителя об отзыве неисполненного указания банк-получатель не имеет права на совершение перевода денег по данному указанию и должен вернуть его не позднее рабочего дня, следующего за днем получения такого распоряжения, одновременно направляя отправителю уведомление об исполнении полученного распоряжения.
55. Указание может быть приостановлено отправителем путем направления банку-получателю распоряжения о приостановлении исполнения указания (приложение N 8).
56. Приостановление исполнения указания осуществляется в соответствии с порядком, предусмотренным Законом о платежах, Законом о ПОДФТ, постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 марта 1999 года № 37 «Об утверждении Правил установления корреспондентских отношений между Национальным Банком Республики Казахстан и банками, а также организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций», зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 754, а также в соответствии с настоящей Инструкцией.
57. Исполнение акцептованного указания должно быть обязательно приостановлено в случаях, предусмотренных законодательными актами Раздел 3. Кредитовые переводы
1. Общие положения
58. Нормы настоящего раздела не распространяются на отношения, связанные с платежами и переводами денег с участием банков-нерезидентов Республики Казахстан. Такие отношения регулируются соответствующими договорами и обычаями делового оборота, применяемыми в банковской практике
2. Акцепт платежного поручения
59. Акцепт платежного поручения банком-получателем означает его обязанность исполнить платежное поручение отправителя и возникновение у банка-получателя права на изъятие суммы денег с банковского счета отправителя в размере акцептованного платежного поручения, а также издержек в связи с его исполнением.
60. До акцепта платежного поручения банком-получателем его отправитель обязан обеспечить сумму денег на своем банковском счете, необходимую для исполнения данного платежного поручения после его акцепта банком- получателем. Обеспечение необходимой суммы денег может быть произведено за счет займа банка-получателя, предоставленного отправителю, либо дневного займа по банковскому счету отправителя, если это предусмотрено договором между ними.
61. Платежное поручение считается акцептованным банком-получателем при наличии одного из следующих условий:
1) банк-получатель направил отправителю уведомление об акцепте или уведомление о принятии наличных денег в качестве оплаты платежного поручения;
2) банк-получатель изъял деньги (дебетовал банковский счет) отправителя на основании его платежного поручения;
3) отправитель не получил извещение банка-получателя об акцепте или об отказе в акцепте в течение трех рабочих дней со дня получения платежного поручения банком-получателем (по умолчанию);
4) в иных случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан или договором между банком-получателем и отправителем.
62. Платежное поручение считается акцептованным банком бенефициара
1) банк бенефициара направил отправителю уведомление об акцепте;
2) банк бенефициара, если он является одновременно банком-получателем, изъял деньги (дебетовал банковский счет) отправителя на основании его платежного поручения;
3) банк бенефициара осуществил перевод денег бенефициару путем кредитования банковского счета бенефициара;
4) отправитель не получил уведомление банка бенефициара об акцепте или об отказе в акцепте в течение трех рабочих дней со дня получения платежного поручения банком бенефициара (по умолчанию);
5) в иных случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан или договором между бенефициаром и банком бенефициара.
63. Договором между отправителем и банком-получателем может быть предусмотрен акцепт платежного поручения в момент его принятия.
3. Отказ в акцепте платежного поручения
64. Отказ в акцепте платежного поручения банком-получателем производится:
1) при необеспечении отправителем суммы денег, необходимой для осуществления перевода денег;
2) если платежное поручение содержит признаки подделки, в том числе, если платежное поручение передано с нарушением порядка защитных действий от несанкционированных платежей, установленного договором между отправителем и банком-получателем;
3) при несоблюдении отправителем требований к порядку составления и предъявления платежного поручения, установленных настоящей Инструкцией, Законом о платежах, Правилами № 388, постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 21 апреля 2000 года № 146 «Об утверждении Правил обмена электронными документами при осуществлении платежей и переводов денег в Республике Казахстан», зарегистрированного в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1148, а также условиями договора между отправителем и банком-получателем;
4) при несоблюдении иных требований, установленных законодательством Республики Казахстан и (или) условиями договора.
При отказе акцептовать платежное поручение банк-получатель направляет соответствующее письменное или электронное извещение отправителю не позднее трех рабочих дней со дня получения им платежного поручения.
Порядок отправления извещения об отказе должен быть предусмотрен в договоре между банком-получателем и отправителем. Днем отказа в акцепте считается дата отправления такого извещения.
65. Акцепт платежного поручения невозможен:
1) (подпункт исключен - постановлением Правления Нацбанка РК от
29.12.2000 года N 488) ;
2) если в платежном поручении, полученном банком бенефициара, указанные реквизиты бенефициара не идентифицируют данного бенефициара.
66. Если банк-получатель, не являющийся банком бенефициара, не исполняет платежное поручение, при этом на банковском счете отправителя в банке-получателе имеется достаточная сумма денег для осуществления платежа и банк-получатель не уведомил своевременно об отказе в акцепте, банк-получатель обязан уплатить отправителю штраф от суммы перевода денег, в размере, предусмотренном договором между ними, если иное не установлено законодательными актами Республики Казахстан.
Если банк-получатель необоснованно отказывает в акцепте платежного поручения, то он несет ответственность, предусмотренную договором, заключенным между отправителем и банком-получателем, или законодательными актами Республики Казахстан.
4. Платеж по акцептованному платежному поручению
67. Отправитель обязан произвести платеж банку-получателю на сумму акцептованного платежного поручения и возместить затраты, связанные с исполнением или отзывом санкционированного платежного поручения в соответствии с договором между ними. При этом обязанность произвести платеж наступает с момента исполнения банком-получателем платежного поручения отправителя.
68. Платеж отправителя банку-получателю производится, когда банк- получатель дебетует банковский счет отправителя.
69. Если отправителем является банк, то платеж производится путем:
1) кредитования отправителем корреспондентского счета банка-получателя и направления ему выписки;
2) дебетования корреспондентского счета отправителя в банке-получателе;
3) осуществления платежа через корреспондентские счета отправителя и банка-получателя в Национальном Банке;
4) осуществления платежа через платежную систему;
5) осуществления платежа в соответствии с двусторонним соглашением о взаимных зачетах между отправителем и банком-получателем.
5. Действия банка-получателя при исполнении платежного поручения
70. Банк-получатель, акцептовавший платежное поручение отправителя, исполняет его в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан и условиями, указанными в самом платежном поручении.
71. Если иное не указано в платежном поручении отправителя, то банк- получатель во исполнение его платежного поручения вправе отправить платежное поручение банку-посреднику для последующего исполнения.
72. При невозможности исполнения платежного поручения банк-посредник извещает об этом банк отправителя денег способами, установленными договором между ними, не позднее операционного дня, следующего за днем получения такого указания, и возвращает ему деньги на основании платежного поручения.
73. Если банк-получатель не получил соответствующих полномочий от отправителя, то он не вправе:
1) взыскивать сумму причитающихся ему комиссионных за свои услуги и расходы, понесенные в связи с исполнением платежного поручения отправителя, путем удержания их из суммы данного платежного поручения;
2) предоставлять последующему банку-получателю право взыскания комиссионных за счет суммы платежного поручения.
74. Банк-получатель, установивший, что условие платежного поручения отправителя, устанавливающее банк-посредник, невыполнимо для осуществления перевода денег, считается выполнившим свои обязательства, предусмотренные настоящей Инструкцией, если до истечения срока исполнения данного платежного поручения он запрашивал отправителя о дальнейших действиях, которые ему следует предпринять для надлежащего исполнения указанного платежного поручения.
75. Если банк-получатель при исполнении платежа нарушил положения настоящей Инструкции, что привело к задержке перевода денег бенефициару, то банк, непосредственно виновный в указанной задержке, уплачивает участнику (участникам) неустойку, предусмотренную договором между ними или Гражданским кодексом Республики Казахстан (Общая часть) от 27 декабря 1994 года.
76. Банк-получатель вправе не исполнять платежное поручение и отказать в его акцепте, если до момента исполнения поручения банк-получатель обязан исполнить полученные им платежные документы в первоочередном порядке в соответствии с требованиями законодательных актов Республики Казахстан после чего, на банковском счете отправителя будет отсутствовать необходимая сумма денег для исполнения поручения.
При этом данный банк освобождается от ответственности перед отправителем за неисполнение платежного поручения.
6. Платежные поручения с датой валютирования
77. В случае акцепта платежного поручения, одним из условий которого установлена дата валютирования, банк-получатель вправе изъять с банковского счета отправителя сумму денег в размере акцептованного им платежного поручения.
При этом банк-получатель ведет учет таких операций на отдельном или отдельных лицевых счетах (субпозициях).
78. В целях исполнения платежного поручения с датой валютирования банк- получатель направляет платежное поручение, соответствующее условиям платежного поручения отправителя, в такие сроки, чтобы следующий банк- посредник или банк бенефициара имели достаточно времени для выполнения по такому поручению обязанностей, возложенных на них настоящей Инструкцией.
7. Действия отправителя и банка – получателя при исполнении ошибочного указания
79. Указание, переданное банком – получателем в целях исполнения указания отправителя, считается ошибочным в случае, если такое указание:
1) содержит реквизиты, не соответствующие реквизитам указания отправителя;
2) передано повторно.
80. При направлении указания, выдаваемого в целях исполнения указания отправителя, банк-получатель извещает отправителя об исполнении его указания в порядке, предусмотренном договором.
80-1. При установлении банком бенефициара ошибочности исполнения им указания отправителя возврат денег осуществляется банком бенефициара не позднее следующего операционного дня со дня обнаружения им ошибочности исполнения указания.
81. Отправитель определяет правильность исполнения указания и, в случае его ошибочного исполнения, сообщает банку-получателю об обнаруженной ошибке в течение трех рабочих дней после обнаружения исполнения ошибочного указания, но не позднее трех лет со дня исполнения ошибочного указания.
В извещении об ошибочном указании отправитель указывает реквизиты своего указания и выявленные им ошибочные реквизиты.
82. Банк-получатель не позднее трех операционных дней после получения от отправителя извещения об ошибочности исполнения указания:
1) по ошибочному указанию, содержащему реквизиты не соответствующие реквизитам указания отправителя, направляет указание в пользу надлежащего бенефициара или возвращает отправителю всю сумму платежа;
2) по ошибочному указанию, переданному повторно, возвращает отправителю неверно изъятую сумму.
Возврат сумм денег банком бенефициара производится на основании письма банка – получателя путем составления поручения, в «назначении платежа» которого банк бенефициара указывает причины возврата денег.
83. Банк-получатель не несет ответственности по исполненному указанию, если ошибку в таком указании совершил отправитель.
83-1. Возврат денег по ошибочному указанию осуществляется банком бенефициара путем безакцептного изъятия денег с банковского счета бенефициара, на который ошибочно были зачислены деньги.
83-2. Возврат денег по ошибочному указанию осуществляется банком бенефициара за счет имеющихся на банковском счете бенефициара денег, в том числе, в случае если по банковскому счету имеются решения уполномоченного государственного органа или должностного лица о наложении ареста на деньги, находящиеся на банковском счете, и/или приостановлении расходных операций по банковскому счету, и/или неисполненные указания, подлежащие исполнению в неопределенные сроки.
83-3. В случае недостаточности либо отсутствия денег на банковском счете бенефициара возврат денег по ошибочному указанию осуществляется отправителем, допустившим такое указание, за счет собственных денег в течение трех рабочих дней после получения от банка бенефициара уведомления об отсутствии либо недостаточности денег на банковском счете бенефициара.
8. Идентификация банка-посредника или банка бенефициара
84. Исполняя платежное поручение отправителя, банк-получатель при идентификации банка-посредника или банка бенефициара определяет их только по банковскому идентификационному коду, указанному в платежном поручении.
В обязанности банка-получателя не входит определение фактического соответствия наименования банка его банковскому идентификационному коду, указанному в платежном поручении.
85. Если банк-получатель до исполнения платежного поручения извещен отправителем о несоответствии наименования банка банковскому идентификационному коду, то банк-получатель возвращает платежное поручение отправителю без исполнения.
9. Действия банка бенефициара при акцепте платежного поручения
86. При акцепте платежного поручения банк бенефициара принимает в пользу бенефициара деньги в сумме, указанной в платежном поручении. Банк бенефициара производит платеж на дату валютирования, указанную в акцептованном им платежном поручении, или, если не указано иное, на дату акцепта поручения.
87. Исключительным основанием для отказа в акцепте либо задержки банком бенефициара исполнения платежа в пользу бенефициара служит обоснованные банком факты о неправомерности в получении бенефициаром переводимых в его пользу денег, в том числе по платежным документам территориальных подразделений казначейства, предусмотренным пунктом 22-1 настоящей Инструкции, в случае:
несоответствия реквизитов бенефициара (наименование, ИИН (БИН), ИИК), указанных в уведомлении, реквизитам, указанным в платежном документе, в том числе номеру уведомления, указанному в графе «назначение платежа»;
отсутствия статуса платежа "текущий" или "окончательный";
наличия на оборотной стороне уведомления, хранимого в банке, отметки банка об осуществлении платежа со статусом "окончательный";
если общая сумма всех платежных поручений, поступивших по одному уведомлению, превышает сумму, указанную в уведомлении.
В случае не подтверждения данных фактов банком бенефициара, данный банк уплачивает бенефициару неустойку за задержку перевода денег в размере, предусмотренном договором между ними или законодательными актами В случае подтверждения вышеуказанных фактов (выявление несанкционированного платежного поручения) банк бенефициара не обязан принимать в пользу бенефициара деньги, поступившие по переводу.
87-1. Банк бенефициара отказывает в акцепте платежного поручения при поступлении денег, в том числе иностранной валюты, от нерезидентов, иностранных государств, религиозных объединений и благотворительных организаций в пользу политических партий и профессиональных союзов по операциям, не связанным с исполнением договора(-ов) (контракта(-ов)) по поставке товаров (работ, услуг), за исключением финансирования профессиональных союзов из источников, разрешенных законодательными
88. При отказе акцептовать платежное поручение банк бенефициара направляет извещение банку отправителю об отказе с указанием причин не позднее трех рабочих дней со дня получения поручения.
10. Исполнение платежа в пользу бенефициара
89. При принятии денег в пользу бенефициара, согласно акцептованному платежному поручению, банк бенефициара извещает его о принятии денег не позднее операционного дня, следующего за датой платежа. В договоре между банком и бенефициаром может быть установлена ответственность за неисполнение данного условия. Банк бенефициара может извещать бенефициара путем представления ему выписки из его банковского счета и платежного поручения, исполненного на бумажном носителе, либо в электронном виде, в соответствии с условиями договора.
90. Обязательства банка бенефициара перед бенефициаром по переводу денег считаются выполненными в момент завершения перевода денег.
Раздел 4. Дебетовые переводы
1. Осуществление дебетовых переводов
91. Дебетовые переводы в Республике Казахстан производятся с использованием следующих платежных документов:
1) чек;
2) платежное требование-поручение;
3) инкассовое распоряжение (в том числе инкассовое распоряжение органов государственных доходов);
Платежи и переводы денег при дебетовых переводах производятся на основании платежного документа, предъявляемого бенефициаром к оплате.
92. Применение векселей и чеков в качестве способа осуществления платежа на территории Республики Казахстан регулируется соответствующими законодательными актами Республики Казахстан и нормативными правовыми актами Национального Банка по вексельному обращению и применению чеков.
2. Представление платежных документов к оплате
93. Для получения платежа на основании платежного требования-поручения или инкассового распоряжения инициатор вправе предъявить их в банк бенефициара или в банк отправителя денег.
94. Инициатор, в том числе бенефициар, направляя платежное требование- поручение или инкассовое распоряжение в банк бенефициара, уполномочивает данный банк получить деньги по этому платежному документу и осуществить все операции, связанные с ним, в соответствии с договором между ними.
Банк бенефициара, принимая платежное требование-поручение или инкассовое распоряжение, берет обязательства инкассирующего банка.
3. Действия инкассирующего банка
95. Обязательства инкассирующего банка в связи с принятием на инкассо платежного требования-поручения или инкассового распоряжения могут возникать только на основании договора, заключенного с бенефициаром, или норм действующего законодательства. При этом инкассирующий банк принимает на себя обязательства по:
1) дальнейшему предъявлению платежного требования-поручения или инкассового распоряжения к оплате или акцепту;
2) передаче инициатору, в том числе бенефициару, уведомления об отказе в акцепте или платеже, возврате платежного требования-поручения или инкассового распоряжения его отправителю;
3) извещению инициатора, в том числе бенефициара, об утрате платежного требования-поручения или инкассового распоряжения.
96. Принимая обязательства в соответствии с пунктом 95 настоящей Инструкции, инкассирующий банк выполняет соответствующие действия не позднее следующего операционного дня после получения платежного требования- поручения или инкассового распоряжения от инициатора.
В случае принятия инкассирующим банком на инкассо вышеуказанных платежных документов на всех экземплярах реестра проставляется дата и время их поступления.
Банк отправителя денег проставляет дату и время получения платежного требования-поручения или инкассового распоряжения непосредственно на данных документах.
4. Акцепт и оплата платежного требования-поручения
98. Акцепт платежного требования-поручения отправителем денег означает согласие последнего оплатить платежное требование-поручение в соответствии с требованиями данного указания, за исключением платежного требования- поручения, по которому не требуется акцепт отправителя денег.
Акцепт платежного требования-поручения отправителем денег либо отказ в его акцепте должен быть совершен не позднее трех рабочих дней со дня получения платежного требования-поручения в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан.
99. Отправитель денег акцептует платежное требование-поручение и направляет банку экземпляр платежного требования-поручения с отметкой об акцепте.
100. Предъявление платежного требования-поручения, не требующего акцепта, осуществляется банком для взыскания задолженности с заемщика, гаранта в случае наличия просроченной задолженности заемщика по займу в соответствии с заключенным договором банковского займа, соглашением об открытии кредитной линии или иным документом, подтверждающим факт заемной операции либо выдачи гарантии, и предъявляется в банк отправителя денег с приложением к нему документов, содержащих согласие отправителя денег на безакцептное изъятие денег с его банковского счета с приложением оригиналов либо нотариально удостоверенных копий указанных документов.
Платежное требование-поручение, не требующее акцепта отправителя денег, предъявляется:
1) за подписью члена исполнительного органа либо иных уполномоченных лиц юридического лица с приложением копии документа, подтверждающего полномочия данных лиц на подписание платежных документов;
2) за подписью руководителя филиала и представительства юридического лица с приложением копии доверенности, подтверждающей его полномочия по подписанию платежного документа.
В случае предъявления нескольких платежных требований-поручений в течение одного года с момента их первого предъявления на основании одного документа, содержащего право взыскателя по изъятию денег без согласия отправителя денег с его банковского счета, каждое последующее предъявление платежного требования-поручения в банк возможно с приложением копии указанного документа, снятой с оригинала либо с нотариально удостоверенной копии документа, представленного первоначально, и без приложения копии документа, указанного в подпункте 1) или 2) настоящего пункта.
101. Отправитель денег вправе отказаться от акцепта платежного требования-поручения по основаниям, предусмотренным законодательством Республики Казахстан и договором между ним и бенефициаром.
При этом отправитель денег направляет в банк отправителя денег заявление об отказе, в котором обязательно должна содержаться ссылка на соответствующий пункт договора, предусматривающий право на отказ отправителя денег в акцепте, с указанием мотива отказа, или иная законодательно обоснованная ссылка.
Банки не рассматривают споры по существу отказов от акцепта.
103. Банк отправителя денег акцептует платежное требование-поручение только на основании акцепта отправителя денег, за исключением платежного требования-поручения, по которому не требуется акцепт отправителя денег, путем дебетования счета отправителя денег.
104. Банк отправителя денег исполняет акцептованное им платежное требование-поручение путем кредитования счета бенефициара или корреспондентского счета банка бенефициара для дальнейшего перевода денег в пользу бенефициара.
5. Действия банка отправителя денег
105. При получении платежного требования-поручения банк отправителя денег проставляет на каждом экземпляре данного платежного требования- поручения отметку о дате получения. Банк отправителя денег ведет учет поступивших платежных требований-поручений в журнале регистрации платежных требований-поручений. Форма, способы ведения журнала и реквизиты платежного требования-поручения, которые указываются в журнале, устанавливаются банком самостоятельно.
В случае предоставления платежных требований-поручений по реестру согласно пункту 33 настоящей Инструкции, отметка о дате получения проставляется на данном реестре.
106. Не позднее рабочего дня, следующего за днем получения платежного требования-поручения, банк отправителя денег передает экземпляр платежного требования-поручения отправителю денег на бумажном носителе либо в электронном формате в соответствии с соглашением об электронном предъявлении между отправителем денег и его банком для последующего его акцепта и оплаты.
Способ передачи платежного требования-поручения может устанавливаться договором между отправителем денег и банком отправителя денег.
107. При неполучении от отправителя денег отказа в акцепте платежного требования-поручения либо акцептованного платежного требования-поручения по истечении тридцати календарных дней с даты получения платежного требования-поручения банком отправителя денег, последний вправе вернуть платежное требование-поручение отправителю с уведомлением, в котором указываются причины возврата платежного требования-поручения.
108. Банк отправителя денег оплачивает акцептованное платежное требование-поручение отправителем денег в соответствии с условиями договора В случае оплаты платежного требования-поручения, по которому не требуется акцепт отправителя денег, банк отправителя денег вправе в безакцептном порядке списать деньги с его банковского счета.
108-1. В случае отсутствия средств на банковских счетах отправителя денег в тенге/в иностранной валюте взимание задолженности, по основаниям и в случаях предусмотренных пунктом 100 настоящей Инструкции, производится соответственно за счет денег в иностранной валюте/в тенге, находящихся на банковских счетах отправителя денег, на основании платежных требований- поручений банков, не требующих акцепта, выставленных в тенге/в иностранной валюте, с применением рыночного курса обмена валют на день совершения платежа.
109. При отсутствии либо недостаточности суммы денег у банка отправителя денег, необходимой для исполнения платежного требования- поручения или инкассового распоряжения, банк отправителя денег обязан по акцептованным им документам вести учет и хранить их до поступления суммы денег на его корреспондентский счет для последующего платежа или перевода денег.
При этом банк отправителя денег обязан уплатить отправителю денег штраф и/или пеню в размере, установленном договором между ними, если иное не установлено законодательными актами Республики Казахстан.
6. Действия банка отправителя денег по платежному требованию-поручению
110. Банк отправителя денег несет ответственность перед отправителем денег в размере, предусмотренном законодательными актами Республики Казахстан и договором между ними, в связи:
1) с задержкой в представлении отправителю денег платежного требования- поручения для акцепта и оплаты;
2) задержкой в оплате или неоплате акцептованного отправителем денег платежного требования-поручения, в том числе платежного требования- поручения, по которому не требуется акцепт отправителя денег, при достаточности в банке суммы денег отправителя денег для осуществления платежа по платежному требованию-поручению.
7. Изъятие денег с банковского счета отправителя денег на основании инкассового распоряжения
111. Инкассовые распоряжения предъявляются в банк отправителя денег в количестве не менее трех экземпляров, а в банк бенефициара - не менее четырех экземпляров.
112. Банк отправителя денег акцептует инкассовые распоряжения в сроки, установленные законодательством Республики Казахстан, путем дебетования банковского счета отправителя денег. При этом банк осуществляет перевод денег в пользу бенефициара и направляет в его банк инкассовое распоряжение с отметкой об его оплате.
113. Исполнительные документы на изъятие денег с банковского счета отправителя денег без его согласия предъявляются в банк отправителя денег в пределах установленного законодательством срока давности. Истечение срока давности, установленного для предъявления исполнительных и других документов, является основанием для отказа банка в акцепте инкассового распоряжения.
114. Инкассовые распоряжения по обязательствам банка предъявляются инициатором в Национальный Банк либо в банк-корреспондент в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка, а по обязательствам клиентов - в банк или его филиал, в котором обслуживается отправитель денег.
115. Приостановление или прекращение изъятия денег производится только:
1) по решению уполномоченного государственного органа или должностного лица, вынесших решение (распоряжение) об изъятии денег; 2) на основании соответствующего определения суда;
3) исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
24.08.2009 № 85 (порядок введения в действие см. п. 2);
4) на основании письменного распоряжения бенефициара;
5) в иных случаях, предусмотренных законодательными актами Республики Указанные постановления, распоряжения, определения или заявления принимаются банками к исполнению при наличии у них даты, номера, оттиска печати (при ее наличии) и подписи должностного лица.
В случае получения банком решения лиц, уполномоченных законодательством Республики Казахстан на приостановление исполнения указаний (приостановление изъятия денег), указания подлежат хранению банком- получателем в сроки, указанные в решении, либо до отмены данного решения уполномоченным лицом. Указания, исполнение которых приостановлено, хранятся банком и учитываются на внебалансовом учете. При постановке указания на внебалансовый учет банк не позднее следующего рабочего дня направляет отправителю (инициатору) указания соответствующее уведомление.
При получении банком решения лиц, уполномоченных законодательными актами Республики Казахстан на прекращение изъятия денег (запрещение исполнения указания), указания возвращаются отправителю с приложением соответствующего решения не позднее следующего рабочего дня со дня получения решения.
3); от 24.08.2009 № 85 (порядок введения в действие см. п. 2); от 25.02.2015 № 28 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
8. Указания, подлежащие исполнению в неопределенные сроки (картотека)
116. При получении инкассового распоряжения и отсутствии суммы денег на банковском счете отправителя денег банк-получатель принимает и хранит полученные инкассовые распоряжения в картотеке до поступления суммы денег на банковский счет отправителя денег, если иное не предусмотрено о Законом банках, о платежах, Республики Казахстан от 2 апреля 2010 года «Об исполнительном производстве и статусе судебных исполнителей» и настоящей Инструкцией.
При отсутствии либо недостаточности суммы денег у отправителя денег, необходимой для исполнения платежного требования-поручения, банк- получатель хранит платежное требование-поручение, не требующее акцепта отправителя денег, и платежное требование-поручение, акцептованное отправителем денег, в течение одного года со дня получения. Срок хранения банком-получателем платежных требований-поручений и реестра прерывает течение срока действия данных документов.
В случае согласия банка-получателя, предусмотренном в договоре банковского счета между отправителем денег и банком-получателем, на прием и хранение иных платежных документов, обязательность хранения которых прямо не предусмотрена настоящей Инструкцией, сроки их хранения аналогичны срокам хранения платежных требований - поручений, если иное не предусмотрено Гражданским кодексом Республики Казахстан (Особенная часть)
от 1 июля 1999 года (далее – Гражданский кодекс), Законом о банках, Законом о платежах и настоящей Инструкцией.
117. При приеме инкассовых распоряжений и иных платежных документов, предусмотренных пунктом 116 настоящей Инструкции, банк-получатель не позднее следующего рабочего дня направляет извещение банку бенефициара либо бенефициару о постановке данных платежных документов в картотеку, за исключением случая, когда банк-получатель одновременно является банком бенефициара.
117-1. При постановке платежных документов, указанных в пункте 116 настоящей Инструкции, в картотеку банк приостанавливает расходные операции клиента по банковскому счету до полного погашения обязательств по платежным документам, находящимся в картотеке.
118. В случае отсутствия средств в тенге на банковских счетах отправителя денег для исполнения инкассовых распоряжений органов государственных доходов, инкассовых распоряжений судебных исполнителей, выставленных в тенге, исполнение указанных платежных документов банком отправителя денег производится со средств в иностранной валюте с банковских счетов налогоплательщика (должника) с применением рыночного курса обмена валют на день совершения платежа.
119. Исполнение банком-получателем указаний, предусмотренных в пункте настоящей Инструкции, производится в очередности, предусмотренной Гражданским кодексом
120. При недостаточности суммы денег у отправителя денег, необходимой для исполнения инкассовых распоряжений органов государственных доходов на взыскание налоговой задолженности и органов исполнительного производства по исполнительным документам, банк-получатель производит частичное исполнение данного инкассового распоряжения по мере принятия банком-получателем денег в пользу отправителя денег.
При исполнении банком инкассового распоряжения органов государственных доходов о взыскании налоговой задолженности с одного банковского счета налогоплательщика инкассовые распоряжения, выставленные органами государственных доходов на другие банковские счета налогоплательщика, открытые им в указанном банке, возвращаются банком в налоговый орган без исполнения с приложением платежного документа, подтверждающего факт исполнения инкассового распоряжения органами государственных доходов, если такие инкассовые распоряжения выставлены на ту же сумму, по тому же виду задолженности, за тот же отчетный период.
При полном исполнении банком инкассового распоряжения органов государственных доходов о взыскании налоговой задолженности, таможенных платежей путем списания денег с нескольких банковских счетов налогоплательщика (налогового агента), плательщика таможенных платежей на общую сумму, указанную в инкассовом распоряжении, выставленные органами государственных доходов инкассовые распоряжения на другие банковские счета налогоплательщика (налогового агента) плательщика, открытые им в указанном банке, если такие инкассовые распоряжения выставлены той же датой, на ту же сумму, по тому же виду задолженности, возвращаются банком, в органы государственных доходов без исполнения с указанием причины их возврата.
121. Акцепт частично исполняемых инкассовых распоряжений органов государственных доходов на взыскание налоговой задолженности и органов исполнительного производства по исполнительным документам производится путем проставления штампа «Частичная оплата» на его лицевой стороне. На всех экземплярах инкассового распоряжения органа государственных доходов производится запись о дате и сумме частичного платежа и сумме остатка данного инкассового распоряжения. Запись заверяется подписями уполномоченных лиц банка.
Банк-получатель производит исполнение акцептованного инкассового распоряжения путем формирования в электронной системе инкассового распоряжения на сумму частичной оплаты. В графе «назначение платежа»
инкассового распоряжения на сумму частичной оплаты банк-получатель указывает реквизиты акцептованного инкассового распоряжения.
В инкассовом распоряжении на сумму частичной оплаты органа государственных доходов на взыскание налоговой задолженности в графе «вид операции» указывается код, установленный пунктом 42 настоящей Инструкции.
122. При частичной оплате инкассовых распоряжений банк-получатель производит платеж в сумме денег, поступивших на банковский счет отправителя денег в течение операционного дня банка-получателя. Частично исполненные инкассовые распоряжения помещаются в картотеку до их полной оплаты.
123. Хранение банком-получателем указаний, предусмотренных в пункте 116 настоящей Инструкции, не является исполнением обязательств по платежу в соответствии с условиями оплаты по гражданско-правовой сделке или обязательных платежей, производимых в соответствии с Налоговым кодексом, Законом Республики Казахстан от 20 июня 1997 года «О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан», Законом Республики Казахстан от 25 апреля 2003 года «Об обязательном социальном страховании».
123-1. При поступлении в банк-получатель распоряжения органов государственных доходов об отзыве инкассового распоряжения на взыскание налоговой задолженности, исполнение которого частично произведено, банк- получатель возвращает частично исполненное инкассовое распоряжение.
124. Наложение ареста на деньги, находящиеся на банковском счете отправителя денег, на основании соответствующих решений уполномоченных государственных органов или должностных лиц, обладающих правом наложения ареста на банковский счет, а также приостановление расходных операций по банковским счетам на основании соответствующих решений уполномоченных государственных органов или должностных лиц, обладающих правом приостановления расходных операций по банковскому счету, осуществляется в порядке и случаях, предусмотренных Гражданским Кодексом Республики Казахстан, Кодексом Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс) и Законом Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" от 31 августа 1995 124-1. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
24.08.2009 № 85 (порядок введения в действие см. п. 2).
124-2. В случае указания в определении об обеспечении иска, на основании которого налагается арест на деньги, находящиеся на банковском счете клиента, нескольких номеров банковских счетов клиента (в том числе в тенге и иностранной валюте), и недостаточности денег на одном банковском счете, арест налагается на деньги, находящиеся на банковских счетах, в порядке очередности указания банковских счетов в данном определении.
При недостаточности денег на банковских счетах в тенге наложение ареста на оставшуюся сумму денег может производиться с указанных в определении банковских счетов в иностранной валюте по рыночному курсу обмена валют на день наложения ареста в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
1) реквизиты отправителя денег (наименование и ИИН (БИН)), указанные в решениях уполномоченного органа или должностного лица о наложении ареста, совпадают с реквизитами, указанными в исполнительных документах, на основании которых предъявлено инкассовое распоряжение;
2) исключен - от 30 апреля 2007 года N 50.
3) исполнительный документ и решения уполномоченного органа или должностного лица о наложении ареста предъявлены в рамках одного исполнительного производства.
Раздел 5. Порядок взимания налоговой задолженности с банковских счетов дебиторов недоимщика
125. Инкассовое распоряжение органов государственных доходов на взыскание налоговой задолженности за счет денег, подлежащих поступлению на счета недоимщика по их требованию к своим дебиторам, направляется в банк, обслуживающий дебитора недоимщика, в четырех экземплярах.
126. Инкассовое распоряжение органов государственных доходов регистрируется в отдельном журнале претензий к дебиторам недоимщиков.
В данном журнале указывается дата поступления инкассового распоряжения, каким органом выдано инкассовое распоряжение, его номер, дата и сумма, наименование дебитора недоимщика.
127. После полной оплаты инкассового распоряжения дебитором недоимщика на втором экземпляре инкассового распоряжения делается надпись за подписью работника банка: «Поступившая сумма тенге «_____» ____________ _____ года перечислена в бюджет по распоряжению органов государственных доходов от «_____» _________ _____ года за № ______.».
Экземпляры инкассового распоряжения после оплаты распределяются следующим образом:
1) первый экземпляр помещается в документы дня;
2) второй экземпляр направляется дебитору недоимщика вместе с выпиской из его банковского счета;
3) третий экземпляр направляется органу государственных доходов;
4) четвертый экземпляр направляется недоимщику.
Приложение 1 к Инструкции по оформлению, использованию и исполнению платежных поручений, платежных требований-поручений, инкассовых распоряжений Код бюджетной классификации Дата валютирования Проведено банком - получателем «___» ___________________ года (с указанием наименования товара, выполненных ра- бот, оказанных услуг, номеров и даты товарных доку- ментов, номера и даты договора и иных реквизитов)
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) руководителя (подписи ответственных исполнителей)
Печать (при наличии)
Подпись_______________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) главного бухгалтера_________ место штампа Приложение 1-1 Форма Сноска. Приложение 1-1 в редакции постановления Правления Национального Банка РК от 25.02.2015 № 28 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Поступило в банк-получатель Платежное поручение на уплату платежей в бюджет № _______ «____» _______________ года (дата выписки)
Отправитель денег Сумма (всего)
ИИК КОд |_______
(наименование)
БИК
ИИН (БИН)_______________________ Банк-получатель_________________ ИИК бенефициара KZ24070105KSN0000000 __________________________________________________ КБе 11 Банк бенефициара Государственное учреждение «Комитет Казначейства Министерства финансов Республики Казахстан»
БИК KKMFKZ2A
Всего (сумма прописью): ________________________________ Наименование бенефициара (налогово- БИН налогового ор- Назначение плате- КБК КНП Сумма го органа)
гана жа
Проведено банком-получателем «___» ____________ года (подписи Фамилия, имя, отчество (при его наличии)
ответственных руководителя ____________________________ исполнителей)
подпись__________________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) главного бухгалтера______________________ Приложение 2 Особые условия Подписи отправителя денег «__» _____________ года подписи ответственных исполнителей Печать (при наличии)подпись Фамилия, имя, отчество (при его наличии) главного бух- галтера _______________________________ подпись _______________________ Приложение 3 «__» ____________ года Назначение платежа (с указанием наименования товара, выполненных работ, оказанных услуг, номеров и даты товарных документов, номера и даты договора и иных реквизитов)
Проведено банком отправителя денег Фамилия, имя, отчество (при его подпись наличии) руководителя бенефициара наличии) главного бухгалтера бенефициара «Место акцепта»
наличии) руководителя отправителя денег Приложение 4 Сноска. Приложение 4 в редакции постановления Правления Национального Банка РК от 25.02.2015 № 28 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Реестр № _____
Платежных требований-поручений (наименование бенефициара, КОд, ИИН (БИН))
____ ______________ г.
Общая сумма__________________________ (Дата выписки)
Банк бенефициара_______________ Количество требований-__________________________ поручений____________________________ БИК____________________________ в городе_____________________________ ИИК бенефициара________________ № пп № требования - поручения Дата требования - поручения Принято банком бенефициара «____» _________ 20 __ года руководителя _______________________ Время приема _____________ подпись ___________________ (Подписи ответственных исполнителей)
главного бухгалтера _______________подпись ____________________ Приложение 5 (с обязательной ссылкой на законодательный акт, в соответствии с которым производится изъятие денег)
«_____» ____________________ года место печати уполномоченного лица (судебного исполнителя)___________________ подпись_______________ Оборотная сторона Сведения о частичной оплате инкассового распоряжения Дата частичного Сумма частично- Остаток суммы инкассо- Подписи уполномочен- Реквизиты инкассового распоря- жения на сумму частичной опла- платежа го платежа вого распоряжения ных лиц ты Приложение 6 Назначение платежа_____________________________________________ (с обязательной ссылкой на законодательный акт, в соответствии с которым производится изъятие денег)
Вид и срок налога (платежа)
Вид операции
ИТОГО:
«_____» _____________________ года Место печати подпись _________________________________ Начальник отдела ______________________________ Место штампа подпись _______________________________________ (только для инкассовых распоряжений органов государственных доходов)
Сумма частичного
Реквизиты инкассового рас- поряжения на сумму частич- ной оплаты Приложение 7 ИИК бенефициара КОд КБе (указанное в платежном документе)
Иные сведения________________________________________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) ____________ _______________ подпись Фамилия, имя, отчество (при его наличии) главного бухгалтера Приложение 8 ИИК бенефициара______________________________________________________ КБе__________________________________________________________________ сведения________________________________________________________ Печать (при наличии) подпись Фамилия, имя, отчество (при его наличии) главного бухгалтера