Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 28 маусымдағы N 63 Заңы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 сәуірдегі № 224-VII (2023 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі) Кодексімен Балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақылар туралы
1) балалы отбасыларға берiлетiн мемлекеттiк жәрдемақылар (бұдан әрi - жәрдемақылар):
бала тууына байланысты тағайындалатын және төленетін бiржолғы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрi - бала туғанда берілетiн жәрдемақы);
бала бiр жарым жасқа толғанға дейiн оның күтiмiне байланысты тағайындалатын және төленетiн ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрi - бала күтімi жөнiндегі жәрдемақы);
бірге тұратын төрт және одан көп кәмелетке толмаған баласы, оның ішінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалары бар көпбалалы отбасыларға тағайындалатын және төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрі – көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы);
"Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен наградталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, І және ІІ дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен наградталған көп балалы аналарға тағайындалатын және төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрі – көп балалы анаға берілетін жәрдемақы);
мүгедектігі бар баланы (мүгедектігі бар балаларды) тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) тағайындалатын және төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрі – мүгедектігі бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы) түріндегі ақшалай, оның ішінде электрондық ақшамен төленетін төлемдер;
2) жәрдемақылар тағайындау жөніндегі уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) – уәкілетті мемлекеттік органның аумақтық бөлiмшелерi;
3) алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі);
3-1) медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесі – уәкілетті мемлекеттік органның медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізетін құрылымдық бөлімшесі;
4) отбасы – некеден (ерлі-зайыптылықтан), туыстықтан, жекжаттықтан, бала асырап алудан немесе балаларды тәрбиеге алудың өзге де нысанынан туындайтын және отбасы қатынастарын нығайту мен дамытуға септігін тигізуге арналған мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтар мен міндеттерге байланысты адамдар тобы;
5) алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
6) алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
7) өтiнiш берушi - жәрдемақылар тағайындату үшін өтiнiш беретін адам;
8) алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
9) уәкілетті мемлекеттік орган – халықты әлеуметтік қорғау саласындағы басшылықты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шектерде салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;
10) «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтерді, табиғи монополиялар субъектілерінің желілеріне қосуға арналған техникалық шарттарды беру жөніндегі қызметтерді және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметтерін көрсету, «бір терезе»
қағидаты бойынша мемлекеттік қызметтерді, табиғи монополиялар субъектілерінің желілеріне қосуға арналған техникалық шарттарды беру жөніндегі қызметтерді, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметтерін көрсетуге өтініштер қабылдау және көрсетілетін қызметті алушыға олардың нәтижелерін беру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, сондай-ақ электрондық нысанда мемлекеттік қызметтер көрсетуді қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған, орналасқан жері бойынша жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын заңды тұлға;
11) алып тасталды - ҚР 17.11.2015 № 408-V Заңымен (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі).
1. Қазақстан Республикасының балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақылар туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.
3-1-бап. Уәкілетті мемлекеттік органның құзыреті Уәкілетті мемлекеттік орган:
1) балалы отбасыларға мемлекеттік жәрдемақылар тағайындау мен төлеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
2) қаржылық және өзге де есептіліктің тізбесін, нысандарын және Мемлекеттік корпорацияның оны ұсыну мерзімдерін айқындайды;
3) құзыреті шегінде Мемлекеттік корпорацияның қызметін тексеруді жүзеге асырады;
4) балалы отбасыларды әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы ақпараттық жүйелерді қолдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
5) балалы отбасыларды әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы ақпараттық жүйелер мен дерекқорларға қол жеткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
6) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентiнiң және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң актiлерiнде көзделген өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
1) уәкілетті органға беру үшін құжаттар қабылдауды және олардың жинақталуын тексеруді жүзеге асырады;
2) құжаттарды қабылдау, жәрдемақыларды тағайындау, тоқтата тұру, тоқтату, қайта бастау және қайта есептеу істерінің макеттерін қалыптастыру мәселелері бойынша уәкілетті органмен өзара іс-қимыл жасайды;
3) жәрдемақылардың, оның ішінде электрондық ақшаның электрондық әмияндарына электрондық ақшамен уақтылы төленуін қамтамасыз етеді;
4) балалы отбасыларды әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы ақпараттық жүйелердің деректерін толтыруды және жаңартып отыруды жүзеге асырады;
5) жәрдемақыларды төлеуге қажеттілікті есептеу бойынша болжамды деректерді қалыптастырады;
6) жәрдемақы төлемдеріне ай сайынғы қажеттілікті және оны төлеу графиктерін қалыптастырады, жәрдемақыларды төлеуге қаражат қажеттілігі туралы өтінімдерді уәкілетті мемлекеттік органға жібереді;
7) балалы отбасыларды әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы ақпараттық жүйелерден алынған ақпаратты уәкілетті мемлекеттік органға береді.
1. Туған, асырап алған, сондай-ақ қорғаншылыққа (қамқоршылыққа) алған балалары бар отбасылардың:
1) бала туғанда берілетін жәрдемақы;
2) мынадай жағдайларда:
бала күтімін жүзеге асыратын адам міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы болып табылмайтын;
2008 жылғы 1 қаңтарға дейін туған баланың күтімін жүзеге асыратын адам міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы болып табылатын жағдайларда бала күтімі жөніндегі жәрдемақы;
2-1) көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы;
3) алып тасталды – ҚР 12.10.2021 № 67-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы алуға құқығы бар;
5) алып тасталды – ҚР 12.10.2021 № 67-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
2. Алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
3. «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен наградталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен наградталған адамдардың көпбалалы анаға берілетін жәрдемақыны алуға құқығы бар.
1. Жәрдемақыларды тағайындау үшін өтініш жасау жәрдемақы алу құқығы туындағаннан кейін жүзеге асырылады.
2. Жәрдемақы тағайындау туралы өтініш тізбесін уәкілетті мемлекеттік орган айқындайтын құжаттар қоса беріле отырып, осы Заңның 4-бабында көзделген жәрдемақыға құқығы бар отбасының (адамның) тұрғылықты жері бойынша Мемлекеттік корпорацияға беріледі.
Адамдар жәрдемақылар тағайындау үшін «электрондық үкіметтің» веб- порталы арқылы өтініш жасауға құқылы.
Балаға мүгедектік бастапқыда белгіленген кезде өтініш беруші мүгедектігі бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы тағайындау үшін тұрғылықты жеріндегі медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесіне өтініш жасауға құқылы.
Жеке өзінің өтініш жасау мүмкіндігі болмаған жағдайда, өтініш беруші Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен берілген сенімхат негізінде жәрдемақылар тағайындау туралы өтініш жасауға басқа адамдарға уәкілеттік беруге құқылы.
Жәрдемақы тағайындау туралы өтінішті беру «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес оны проактивті көрсетілетін қызмет арқылы тағайындаған кезде талап етілмейді.
3. Алып тастау көзделген - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі).
4. Мемлекеттік органдар және (немесе) ұйымдар ақпараттық жүйелерде өтініш беруші туралы сұратылып отырған мәліметтердің жоқ екендігін растайтын электрондық құжаттарды ұсынған кезде сұрау салуды жүзеге асырған Мемлекеттік корпорация ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен және мерзімдерде ақпараттық жүйелердегі өтініш беруші туралы мәліметтерді сәйкес келтіру үшін құжаттардың түпнұсқаларын ұсыну қажеттігі туралы өтініш берушіні хабардар етеді.
Ақпараттық жүйелер өтініш беруші туралы бұрын болмаған мәліметтердің бар екендігін белгіленген тәртіппен растаған кезде өтініш берушінің тиісті жәрдемақы тағайындау үшін Мемлекеттік корпорацияға өтініш жасаған күні бала туғанда берілетін жәрдемақы, бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы, көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы, көпбалалы анаға берілетін жәрдемақы тағайындалған күн деп есептеледі.
5. Бала туғанда берiлетiн жәрдемақы мен бала күтiмiне байланысты жәрдемақыны тағайындауға өтiнiш жасау мерзiмдерi бала туған күннен бастап он сегіз айдан аспауға тиiс.
6. Өтiнiш берушi Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес толық және анық мәлiметтер ұсынуға мiндеттi.
1. Жәрдемақыларды тағайындау мен төлеуді уәкілетті мемлекеттік орган айқындайтын тәртіппен уәкілетті орган жүргізеді.
1-2. алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
2. Уәкілетті орган өтінішті қажетті құжаттарымен, оның ішінде электрондық құжаттарымен қоса – ол Мемлекеттік корпорацияда тіркелген күннен бастап, ал осы Заңның 5-бабы 4-тармағының екінші бөлігінде көзделген жағдайда мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың ақпараттық жүйелері өтініш беруші туралы мәліметтерді растаған күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде қарайды.
Проактивті көрсетілетін қызмет арқылы жәрдемақылар тағайындалған кезде «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес проактивті көрсетілетін қызмет арқылы жәрдемақы тағайындауға өтініш берушінің келісімін алған күн қызмет көрсетуге өтініш жасалған күн және оның Мемлекеттік корпорацияда тіркелген күні болып есептеледі.
Уәкілетті орган өтініш берушіге жәрдемақылар тағайындау немесе тағайындаудан бас тарту (себептерін көрсетіп) туралы қабылданған шешім туралы жазбаша не Мемлекеттік корпорация арқылы электрондық құжат жіберу арқылы бес жұмыс күнінен кешіктірмей, ал "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы өтініш жасаған кезде бір жұмыс күні ішінде электрондық нысанда хабарлайды.
3. Алып тасталды - ҚР 28.10.2015 № 369-V Заңымен (01.01.2018 бастап
4. Өтiнiш берушiнiң уәкiлеттi органның әрекеттерiне (әрекетсіздігіне) және шешімдерiне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқығы бар.
5. Мемлекеттің толық қамтамасыз етуіндегі балаларға жәрдемақылар тағайындалмайды.
6. Төлемдi тағайындайтын немесе төлеудi жүзеге асыратын органның кiнәсiнен уақтылы алынбаған жәрдемақылар сомалары өткен уақыт үшін мерзiмiне шек қойылмай төленедi.
1. Бала туғанда берiлетiн жәрдемақы өтiнiш берген күннен бастап тағайындалады.
2. Екi және одан да көп бала туған кезде бала туғанда берiлетiн жәрдемақы әр балаға тағайындалады және төленедi.
8-бап. Бала күтiмi жөнiндегi жәрдемақыны тағайындау мен төлеу
1. Бала күтiмi жөнiндегi жәрдемақы бала туған күннен бастап ол бiр жарым жасқа толғанға дейiн тағайындалады.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушылар болып табылатын және 2008 жылғы 1 қаңтарға дейін туған баланың күтімін жүзеге асыратын адамдарға бала күтімі жөніндегі жәрдемақы баланың туған күнінен бастап 2007 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғандағы мерзімге тағайындалады.
2. Бiр жарым жасқа толмаған екi және одан да көп балаға күтімдi жүзеге асырған жағдайда бала күтiмi жөнiндегi жәрдемақы әр балаға тағайындалады және төленедi.
3. Асырап алған, сондай-ақ қорғаншылыққа (қамқоршылыққа) алған балалары бар отбасыларға бала күтімі жөніндегі жәрдемақы бала асырап алу туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап немесе қорғаншылық (қамқоршылық) белгілеу туралы шешім қабылданған күннен бастап
4. Бала күтiмi жөнiндегi жәрдемақыны тағайындау кезiнде отбасы құрамындағы ата-анасы өздерiне қатысты ата-аналық құқығынан айрылған балалар есепке алынбайды.
1. Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны тағайындауға өтініш жасау кез келген уақытта қандай да бір мерзіммен шектелмей жүзеге асырылады.
2. Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны төлеу барлық растаушы құжаттар болған кезде өтініш жасалған күннен бастап ағымдағы айға және осы жәрдемақы тағайындалған шарттар сақталған кезеңге жүргізіледі. Осы Заңның 11- 1-бабына сәйкес жәрдемақы алушы өзгерген жағдайларды қоспағанда, алушы қайтыс болған жағдайда көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы қайтыс болған айды қоса алғанда, ал жәрдемақы алушы Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге тұрақты тұрғылықты тұруға кеткен жағдайда – кеткен айды қоса алғанда төленеді.
3. Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы растаушы құжаттарды ұсынбаған немесе анық емес деректері бар құжаттарды ұсынған адамдарға
4. Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны тағайындау кезінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалар бірге тұру фактісіне қарамастан отбасының құрамында есепке алынады.
5. Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны тағайындауға негіздер жоғалған жағдайларда, оны төлеу тоқтатылады.
1. Көп балалы анаға берілетін жәрдемақыны тағайындауға өтініш жасау қандай да бір мерзіммен шектелмей кез келген уақытта жүзеге асырылады.
2. Көп балалы анаға берiлетiн жәрдемақыны төлеу ағымдағы ай үшін және барлық растайтын құжаттар болған кезде өтініш жасаған күннен бастап осы жәрдемақы тағайындалған жағдайлар сақталған кезеңге жүргізіледі. Алушы қайтыс болған жағдайда көп балалы анаға берiлетiн жәрдемақы қайтыс болған айына қоса төленеді.
3. Көп балалы анаға берiлетiн жәрдемақы растайтын құжаттарды табыс етпеген немесе анық емес деректер қамтылған құжаттарды табыс еткен адамдарға
4. Көп балалы анаға берiлетiн жәрдемақыны төлеу оны тағайындау үшін негіздер жойылған немесе алушы қайтыс болған жағдайларда тоқтатылады.
1. Мүгедектігі бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы өтініш жасалған күннен бастап баланың мүгедектігінің барлық кезеңіне тағайындалады.
2. Отбасында екі және одан да көп мүгедектігі бар бала тұрған жағдайда жәрдемақы әр бар балаға тағайындалады және төленеді.
3. Асырап алған, сондай-ақ қорғаншылыққа (қамқорлыққа) алған бар балалары бар отбасыларға бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы бала асырап алу туралы сот шешімі заңды күшіне енгізілген күннен бастап немесе қорғаншылық (қамқоршылық) белгілеу туралы шешім қабылданған күннен бастап 10-бап. Жәрдемақылар мөлшері
1. Осы Заңға сәйкес жәрдемақылар мынадай мөлшерде белгіленеді:
1) бала туғанда берілетін жәрдемақы:
бірінші, екінші, үшінші балаға – 38,0 айлық есептік көрсеткіш;
төртінші және одан кейінгі балаларға – 63,0 айлық есептік көрсеткіш;
2) бала күтімі жөніндегі жәрдемақы:
бірінші балаға – 5,76 айлық есептік көрсеткіш;
екінші балаға – 6,81 айлық есептік көрсеткіш;
үшінші балаға – 7,85 айлық есептік көрсеткіш;
төртінші және одан кейінгі балаларға – 8,90 айлық есептік көрсеткіш;
2-1) көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы:
төрт балаға – 16,03 айлық есептік көрсеткіш;
бес балаға – 20,04 айлық есептік көрсеткіш;
алты балаға – 24,05 айлық есептік көрсеткіш;
жеті балаға – 28,06 айлық есептік көрсеткіш;
сегіз және одан көп балаға – әрбір балаға 4 айлық есептік көрсеткіш;
3) көп балалы анаға берілетін жәрдемақы – 6,40 айлық есептік көрсеткіш;
бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы – 1,4 ең төмен күнкөріс деңгейі;
5) алып тасталды – ҚР 12.10.2021 № 67-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген жәрдемақылар республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына белгіленетін айлық есептік көрсеткіш мөлшерінің немесе ең төмен күнкөріс деңгейі шамасының өзгеруі ескеріле отырып төленеді.
2. Өтініш беруші жәрдемақының мөлшерін өзгерту немесе оны төлеуді тоқтату үшін негіз бола алатын мән-жайлар туралы Мемлекеттік корпорацияны он жұмыс күні ішінде хабардар етуге міндетті.
Өтініш беруші бала күтіміне байланысты жәрдемақының, көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақының, көпбалалы анаға берілетін жәрдемақының, бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақының мөлшерлеріне әсер ететін мән- жайлар туралы уақтылы хабар бермеген жағдайда, жәрдемақылардың мөлшері көрсетілген мән-жайлар басталған күннен бастап қайта қаралады, бірақ олар тағайындалған күннен ерте емес қайта қаралады.
1. Осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2), 2-1) және 4) тармақшаларында көзделген жәрдемақылардың төленуін тоқтату үшін мыналар негіз болып табылады:
1) баланың қайтыс болуы;
1-1) осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2-1) тармақшасында көрсетілген жәрдемақыны төлеу үшін, кәмелеттік жасқа толғанынан кейін орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын баланың оқудан шығуы;
2) баланы мемлекеттің толық қамтамасыз етуіне беру;
3) өтініш берушінің жәрдемақының (жәрдемақылардың) заңсыз тағайындалуына әкеп соққан анық емес мәліметтер ұсынуы;
4) Қазақстан Республикасының неке-отбасы заңнамасында белгіленген жағдайларда ата-аналарды ата-ана құқықтарынан айыру немесе құқықтарын шектеу, бала асырап алуды жарамсыз деп тану немесе оның күшін жою, қорғаншыларды (қамқоршыларды) өз міндеттерін атқарудан босату немесе шеттету;
5) жәрдемақы алушыға қатысты Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтату фактісінің анықталуы.
Осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2-1) тармақшасында көрсетілген жәрдемақыны тағайындау үшін негіздер сақталған кезде, оны төлеу осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 1-1) және 2) тармақшаларында көзделген жағдайларда тоқтатылмайды.
1-1. Осы Заңның 4-бабының 3-тармағында көзделген жәрдемақыны төлеуді тоқтату үшін мыналар негіз болып табылады:
1) өтініш берушінің жәрдемақының заңсыз тағайындалуына алып келген, анық емес мәліметтер ұсынуы;
2) жәрдемақы алушыны «Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградасынан айыру;
3) жәрдемақы алушыға қатысты Қазақстан Республикасының азаматтығын
2. Жәрдемақыларды төлеу осы баптың 1 және 1-1-тармақтарында көрсетілген мән-жайлар басталған күннен бастап тоқтатылады.
Жәрдемақылардың артық төленген сомалары – ерікті түрде, ал бас тартқан жағдайда соттың заңды күшіне енген шешімі негізінде сот тәртібімен қайтарылуға жатады.
3. Осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2), 2-1) және 4) тармақшаларында және 3-тармағында көзделген жәрдемақыларды төлеу мынадай мән-жайлар басталған кезде тоқтатыла тұрады:
1) жәрдемақы алушының Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге тұрақты тұрғылықты жерге кетуі;
2) жәрдемақы алушының сот бас бостандығынан айыру түрінде тағайындаған қылмыстық жазаны өтеуі;
3) арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету ақылы негізде ұсынылатын адамды қоспағанда, жәрдемақы алушының мемлекеттік медициналық-әлеуметтік мекемеде (ұйымда) тұруы;
4) баланың осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2-1) тармақшасында көрсетілген жәрдемақыны төлеу үшін кәмелетке толуы;
5) жәрдемақы алушыға қатысты жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізу туралы немесе хабар-ошарсыз жоғалу фактісі туралы растайтын құжаттың болуы;
6) жәрдемақы алушы – шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның жеке басын куәландыратын құжаттың, қандас куәлігінің қолданылу мерзімінің өтуі.
Жәрдемақыларды төлеу жәрдемақылардың төленуін тоқтата тұруға себеп болған мән-жайлар өткен соң қайта басталады.
4. Бала (балалар) қайтыс болған жағдайда, осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2), 2-1) және 4) тармақшаларында көзделген жәрдемақыларды төлеу бала (балалар) қайтыс болған ай өткен соң тоқтатылады.
1. Осы Заңның 4-бабы 1-тармағының 2), 2-1) және 4) тармақшаларында көзделген жәрдемақыларды алушы қайтыс болған (сот хабарсыз кетті деп таныған немесе қайтыс болды деп жариялаған), ата-ана құқықтарынан айырылған немесе оның ата-ана құқықтары шектелген, бас бостандығынан айыру орындарында жазасын өтеп жүрген жағдайларда, жәрдемақыларды төлеу баланы (балаларды)
мемлекеттің толық қамтамасыз етуіне белгілеу жағдайларын қоспағанда, баланың (балалардың) заңды өкіліне жүргізіледі.
2. Жәрдемақыларды алушыны өзгерту үшін осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар осы Заңның 5-бабына сәйкес тиісті өтінішпен Мемлекеттік корпорацияға немесе «электрондық үкіметтің» веб-порталы арқылы жүгінеді.

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 28 июня 2005 года N 63. Утратил силу Кодексом Республики Казахстан от 20 апреля 2023 года № 224-VII (вводится в действие с 1 июля 2023 года)
О государственных пособиях семьям, имеющим детей
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) государственные пособия семьям, имеющим детей (далее - пособия), - денежные выплаты, в том числе электронными деньгами, в виде:
единовременного государственного пособия, назначаемого и выплачиваемого в связи с рождением ребенка (далее - пособие на рождение);
ежемесячного государственного пособия, назначаемого и выплачиваемого по уходу за ребенком по достижении им возраста полутора лет (далее - пособие по уходу);
ежемесячного государственного пособия, назначаемого и выплачиваемого многодетным семьям, имеющим четырех и более совместно проживающих несовершеннолетних детей, в том числе детей, обучающихся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста) (далее – пособие многодетной семье);
ежемесячного государственного пособия, назначаемого и выплачиваемого многодетным матерям, награжденным подвесками "Алтын алқа", "Күміс алқа"
или получившим ранее звание "Мать-героиня", награжденным орденами "Материнская слава" I и II степени (далее – пособие многодетной матери);
ежемесячного государственного пособия, назначаемого и выплачиваемого матери или отцу, усыновителю (удочерителю), опекуну (попечителю), воспитывающему ребенка с инвалидностью (детей с инвалидностью) (далее - пособие воспитывающему с инвалидностью);
2) уполномоченный орган по назначению пособий (далее – уполномоченный орган) – территориальные подразделения уполномоченного государственного органа;
3) исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
01.01.2018);
3-1) подразделение медико-социальной экспертизы – структурное подразделение уполномоченного государственного органа, проводящее медико- социальную экспертизу;
4) семья – круг лиц, связанных имущественными и личными неимущественными правами и обязанностями, вытекающими из брака (супружества), родства, свойства, усыновления (удочерения) или иной формы принятия детей на воспитание и призванными способствовать укреплению и развитию семейных отношений;
5) исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
6) исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
7) заявитель - лицо, обращающееся за назначением пособий;
8) исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
9) уполномоченный государственный орган – центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство, а также в пределах, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, межотраслевую координацию в сфере социальной защиты населения;
10) Государственная корпорация «Правительство для граждан»
(далее – Государственная корпорация) – юридическое лицо, созданное по решению Правительства Республики Казахстан для оказания государственных услуг, услуг по выдаче технических условий на подключение к сетям субъектов естественных монополий и услуг субъектов квазигосударственного сектора в соответствии с законодательством Республики Казахстан, организации работы по приему заявлений на оказание государственных услуг, услуг по выдаче технических условий на подключение к сетям субъектов естественных монополий, услуг субъектов квазигосударственного сектора и выдаче их результатов услугополучателю по принципу «одного окна», а также обеспечения оказания государственных услуг в электронной форме, осуществляющее государственную регистрацию прав на недвижимое имущество по месту его нахождения;
11) исключен Законом РК от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с
01.03.2016).
Статья 2. Сфера действия настоящего Закона Действие настоящего Закона распространяется на граждан Республики Казахстан, постоянно проживающих в Республике Казахстан, и кандасов.
При назначении пособия многодетной матери иностранцы и лица без гражданства, постоянно проживающие в Республике Казахстан, пользуются правом на пособие наравне с гражданами Республики Казахстан.
Статья 3. Законодательство Республики Казахстан о государственных пособиях семьям, имеющим детей
1. Законодательство Республики Казахстан о государственных пособиях семьям, имеющим детей, основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.
Статья 3-1. Компетенция уполномоченного государственного органа Уполномоченный государственный орган:
1) разрабатывает и утверждает правила назначения и выплаты государственных пособий семьям, имеющим детей;
2) определяет перечень, формы и сроки представления финансовой и иной отчетности Государственной корпорацией;
3) осуществляет проверку деятельности Государственной корпорации в пределах компетенции;
4) разрабатывает и утверждает правила сопровождения информационных систем в сфере социального обеспечения семей, имеющих детей;
5) разрабатывает и утверждает правила доступа к информационным системам и базам данных в сфере социального обеспечения семей, имеющих детей;
6) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
Статья 3-2. Компетенция Государственной корпорации Государственная корпорация:
1) осуществляет прием и проверку комплектности документов для передачи их уполномоченному органу;
2) взаимодействует с уполномоченным органом по вопросам приема документов, формирования макетов дел на назначение, приостановление, прекращение, возобновление и перерасчет пособий;
3) обеспечивает своевременную выплату пособий, в том числе электронными деньгами на электронные кошельки электронных денег;
4) осуществляет наполнение и актуализацию данных информационных систем в сфере социального обеспечения семей, имеющих детей;
5) формирует прогнозные данные по исчислению потребности на выплату пособий;
6) формирует ежемесячную потребность выплат и графики выплат пособий, направляет в уполномоченный государственный орган заявки о потребности средств на выплату пособий;
7) предоставляет информацию из информационных систем в сфере социального обеспечения семей, имеющих детей, уполномоченному государственному органу.
Статья 4. Право на получение пособий
1. Семьи, имеющие рожденных, усыновленных (удочеренных), а также взятых под опеку (попечительство) детей, имеют право на получение:
1) пособия на рождение;
2) пособия по уходу в случаях, когда:
лицо, осуществляющее уход за ребенком, не является участником системы обязательного социального страхования;
лицо, осуществляющее уход за ребенком, родившимся до 1 января 2008 года, является участником системы обязательного социального страхования;
2-1) пособия многодетной семье;
3) исключен Законом РК от 12.10.2021 № 67-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);
4) пособия воспитывающему с инвалидностью;
5) исключен Законом РК от 12.10.2021 № 67-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
2. Исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
01.01.2018).
3. Лица, награжденные подвесками «Алтын алқа», «Күміс алқа» или получившие ранее звание «Мать-героиня», награжденные орденами «Материнская слава» I и II степени, имеют право на получение пособия многодетной матери.
Статья 5. Обращение за назначением пособий
1. Обращение за назначением пособий осуществляется после возникновения права на пособия.
2. Заявление о назначении пособия с приложением документов, перечень которых определяется уполномоченным государственным органом, представляется в Государственную корпорацию по месту жительства семьи (лица), имеющей (имеющего) право на пособия, предусмотренные статьей 4 настоящего Закона.
Лица вправе обратиться за назначением пособий через веб-портал «электронного правительства».
При первичном установлении инвалидности ребенку заявитель вправе обратиться за назначением пособия воспитывающему с инвалидностью в подразделение медико-социальной экспертизы по месту жительства.
В случае невозможности личного обращения заявитель вправе уполномочить других лиц на обращение с заявлением о назначении пособий на основании доверенности, выданной в определенном законодательством Республики Казахстан порядке.
Представление заявления о назначении пособия не требуется при его назначении через проактивную услугу в соответствии с Законом Республики Казахстан «О государственных услугах».
3. Исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
4. При представлении государственными органами и (или) организациями электронных документов, подтверждающих отсутствие запрашиваемых сведений о заявителе в информационных системах, Государственная корпорация, осуществившая запрос, уведомляет заявителя о необходимости представления оригиналов документов для приведения в соответствие сведений о заявителе в информационных системах в порядке и сроки, которые определяются уполномоченным органом в сфере информатизации.
При подтверждении информационными системами в установленном порядке наличия ранее отсутствовавших сведений о заявителе днем назначения пособия на рождение, пособия воспитывающему с инвалидностью, пособия многодетной семье, пособия многодетной матери считается день обращения заявителя за назначением соответствующего пособия в Государственную корпорацию.
5. Сроки обращения за назначением пособия на рождение и пособия по уходу не могут превышать восемнадцать месяцев со дня рождения ребенка.
6. Заявитель обязан представлять полные и достоверные сведения в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
Статья 6. Порядок назначения и выплаты пособий
1. Назначение и выплата пособий производятся уполномоченным органом в порядке, определяемом уполномоченным государственным органом.
1-2. Исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
2. Заявление с необходимыми документами, в том числе электронными, рассматривается уполномоченным органом со дня его регистрации в Государственной корпорации, а в случае, предусмотренном частью второй пункта 4 статьи 5 настоящего Закона, – со дня подтверждения информационными системами государственных органов и (или) организаций сведений о заявителе в течение семи рабочих дней.
При назначении пособий через проактивную услугу днем обращения за оказанием услуги и днем регистрации в Государственной корпорации считается день получения согласия заявителя на назначение пособия через проактивную услугу в соответствии с Законом Республики Казахстан «О государственных услугах».
Уполномоченный орган извещает заявителя не позднее пяти рабочих дней о принятом решении о назначении или отказе в назначении пособий (с указанием причины) письменно либо путем направления электронного документа через Государственную корпорацию, а при обращении через веб-портал "электронного правительства" – в течение одного рабочего дня в электронной форме.
3. Исключен Законом РК от 28.10.2015 № 369-V (вводится в действие с
4. Заявитель имеет право обжаловать действия (бездействие) и решения уполномоченного органа в порядке, установленном законами Республики
5. Пособия не назначаются на детей, находящихся на полном государственном обеспечении.
6. Суммы пособий, не полученные своевременно по вине органа, назначающего или осуществляющего выплату, выплачиваются за прошлое время без ограничения сроков.
Статья 7. Назначение и выплата пособия на рождение
1. Пособие на рождение назначается со дня обращения.
2. При рождении двух и более детей пособие на рождение назначается и выплачивается на каждого ребенка.
Статья 8. Назначение и выплата пособия по уходу
1. Пособие по уходу назначается со дня рождения ребенка по достижении им возраста полутора лет.
Лицам, являющимся участниками системы обязательного социального страхования и осуществляющим уход за ребенком, родившимся до 1 января 2008 года, пособие по уходу назначается с даты рождения ребенка по 31 декабря 2007 года включительно.
2. В случае осуществления ухода за двумя и более детьми, не достигшими полутора лет, пособие по уходу назначается и выплачивается на каждого ребенка.
3. Пособие по уходу семьям, имеющим усыновленных (удочеренных), а также взятых под опеку (попечительство) детей, назначается со дня вступления в законную силу решения суда об усыновлении (удочерении) или со дня принятия решения об установлении опеки (попечительства).
4. При назначении пособия по уходу в составе семьи не учитываются дети, в отношении которых родители лишены родительских прав.
Статья 8-1. Назначение и выплата пособия многодетной семье
1. Обращение за назначением пособия многодетной семье осуществляется в любое время без ограничения каким-либо сроком.
2. Выплата пособия многодетной семье производится за текущий месяц и на период соблюдения условий, по которым данное пособие назначено, со дня обращения при наличии всех подтверждающих документов. В случае смерти получателя пособие многодетной семье выплачивается по месяц смерти включительно, а в случае выезда получателя пособия на постоянное место жительства за пределы Республики Казахстан – по месяц выезда включительно, за исключением случаев изменения получателя пособия в соответствии со статьей 11-1 настоящего Закона.
3. Пособие многодетной семье не назначается лицам, не представившим подтверждающие документы или представившим документы, содержащие недостоверные данные.
4. При назначении пособия многодетной семье дети, обучающиеся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста) учитываются в составе семьи независимо от факта совместного проживания.
5. Выплата пособия многодетной семье прекращается в случаях утраты оснований для его назначения.
Статья 9. Назначение и выплата пособия многодетной матери
1. Обращение за назначением пособия многодетной матери осуществляется в любое время без ограничения каким-либо сроком.
2. Выплата пособия многодетной матери производится за текущий месяц и на период соблюдения условий, по которым данное пособие назначено, со дня обращения при наличии всех подтверждающих документов. В случае смерти получателя пособие многодетной матери выплачивается по месяц смерти включительно.
3. Пособие многодетной матери не назначается лицам, не представившим подтверждающие документы или представившим документы, содержащие
4. Выплата пособия многодетной матери прекращается в случаях утраты оснований для его назначения или смерти получателя.
Статья 9-1. Назначение и выплата пособия воспитывающему ребенка с инвалидностью
1. Пособие воспитывающему с инвалидностью назначается со дня обращения на весь период инвалидности ребенка.
2. В случае проживания в семье двух и более детей с инвалидностью пособие назначается и выплачивается на каждого с инвалидностью.
3. Пособие воспитывающему с инвалидностью семьям, имеющим усыновленных (удочеренных), а также взятых под опеку (попечительство)
инвалидностью, назначается со дня вступления в законную силу решения суда об усыновлении (удочерении) или со дня принятия решения об установлении опеки (попечительства).
Статья 9-2. Назначение и выплата пособия по уходу за инвалидом первой группы с детства
Статья 10. Размеры пособий
1. Пособия в соответствии с настоящим Законом устанавливаются в следующих размерах:
1) пособие на рождение:
первого, второго, третьего ребенка – 38,0 месячного расчетного показателя;
четвертого и более ребенка – 63,0 месячного расчетного показателя;
2) пособие по уходу:
на первого ребенка – 5,76 месячного расчетного показателя;
на второго ребенка – 6,81 месячного расчетного показателя;
на третьего ребенка – 7,85 месячного расчетного показателя;
на четвертого и более ребенка – 8,90 месячного расчетного показателя;
2-1) пособие многодетной семье:
на четверых детей – 16,03 месячного расчетного показателя;
на пятерых детей – 20,04 месячного расчетного показателя;
на шестерых детей – 24,05 месячного расчетного показателя;
на семерых детей – 28,06 месячного расчетного показателя;
на восьмерых и более детей – 4 месячных расчетных показателей на каждого ребенка;
3) пособие многодетной матери – 6,40 месячного расчетного показателя;
4) пособие воспитывающему с инвалидностью – 1,4 прожиточного минимума;
5) исключен Законом РК от 12.10.2021 № 67-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального Пособия, указанные в части первой настоящего пункта, выплачиваются с учетом изменения размера месячного расчетного показателя или величины прожиточного минимума, устанавливаемых на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете.
2. Заявитель в течение десяти рабочих дней обязан информировать Государственную корпорацию об обстоятельствах, которые могут служить основанием для изменения размера пособия или прекращения его выплаты.
В случае, когда заявитель своевременно не известил об обстоятельствах, влияющих на размеры пособия по уходу, пособия многодетной семье, пособия многодетной матери, пособия воспитывающему с инвалидностью, размеры пособий пересматриваются со дня наступления указанных обстоятельств, но не ранее дня их назначения.
Статья 11. Прекращение или приостановление выплаты пособий
1. Основаниями для прекращения выплаты пособий, предусмотренных подпунктами 2), 2-1) и 4) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона, являются:
1) смерть ребенка;
1-1) отчисление ребенка, обучающегося по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или) послевузовского образования, после достижения им совершеннолетия для выплаты пособия, указанного в подпункте 2-1) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона;
2) определение ребенка на полное государственное обеспечение;
3) представление заявителем недостоверных сведений, повлекших за собой незаконное назначение пособия (пособий);
4) лишение или ограничение в родительских правах родителей, признание недействительным или отмена усыновления (удочерения), освобождение или отстранение от исполнения своих обязанностей опекунов (попечителей) в случаях, установленных брачно-семейным законодательством Республики Казахстан;
5) выявление в отношении получателя пособия факта прекращения гражданства Республики Казахстан.
Выплата пособия, указанного в подпункте 2-1) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона, не прекращается в случаях, предусмотренных подпунктами
1), 1-1) и 2) части первой настоящего пункта, при сохранении оснований для его назначения.
1-1. Основаниями для прекращения выплаты пособия, предусмотренного пунктом 3 статьи 4 настоящего Закона, являются:
1) представление заявителем недостоверных сведений, повлекших за собой незаконное назначение пособия;
2) лишение получателя пособия государственной награды Республики Казахстан в соответствии со статьей 40 Закона Республики Казахстан «О государственных наградах Республики Казахстан»;
3) выявление в отношении получателя пособия факта прекращения
2. Выплата пособий прекращается с даты наступления обстоятельств, указанных в пунктах 1 и 1-1 настоящей статьи.
Излишне выплаченные суммы пособий подлежат возврату в добровольном порядке, а в случае отказа – в судебном порядке на основании решения суда, вступившего в законную силу.
3. Выплата пособий, предусмотренных подпунктами 2), 2-1) и 4) пункта 1 и пунктом 3 статьи 4 настоящего Закона, приостанавливается при наступлении следующих обстоятельств:
1) выезд получателя пособия на постоянное место жительства за пределы Республики Казахстан;
2) отбывание получателем пособия уголовного наказания, назначенного судом в виде лишения свободы;
3) проживание получателя пособия в государственном медико-социальном учреждении (организации), за исключением лица, которому специальные социальные услуги предоставляются на платной основе;
4) достижение ребенком совершеннолетия для выплаты пособия, указанного в подпункте 2-1) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона;
5) наличие подтверждающего документа о проведении оперативно- разыскных мероприятий или о факте пропажи без вести в отношении получателя пособия;
6) истечение срока действия документа, удостоверяющего личность получателя пособия – иностранца или лица без гражданства, удостоверения кандаса.
Выплата пособий возобновляется по миновании обстоятельств, вызвавших приостановление выплаты пособий.
4. В случае смерти ребенка (детей) выплата пособий, предусмотренных подпунктами 2), 2-1) и 4) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона, прекращается по истечении месяца смерти ребенка (детей).
Статья 11-1. Изменение получателя пособий
1. В случаях смерти (признания судом безвестно отсутствующим или объявления умершим), лишения или ограничения родительских прав, отбывания наказания в местах лишения свободы получателя пособий, предусмотренных подпунктами 2), 2-1) и 4) пункта 1 статьи 4 настоящего Закона, выплата пособий производится законному представителю ребенка (детей), за исключением случаев определения ребенка (детей) на полное государственное обеспечение.
2. Для изменения получателя пособий лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, обращаются с соответствующим заявлением в Государственную корпорацию или через веб-портал «электронного правительства» в соответствии со статьей 5 настоящего Закона.
Статья 12. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о государственных пособиях семьям, имеющим детей Лица, виновные в нарушении законодательства Республики Казахстан о государственных пособиях семьям, имеющим детей, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.
Статья 12-1. Переходные положения Обращение за назначением пособия многодетной семье и представление подтверждающих документов не требуются многодетным семьям, имеющим в своем составе четырех и более совместно проживающих несовершеннолетних детей, в том числе детей, обучающихся по очной форме обучения в организациях среднего, технического и профессионального, послесреднего, высшего и (или)
послевузовского образования, после достижения ими совершеннолетия до времени окончания организаций образования (но не более чем до достижения двадцатитрехлетнего возраста), которым до 1 января 2018 года было назначено специальное государственное пособие.
Семьям, указанным в части первой настоящего пункта, пособие многодетной семье назначается на основании сведений, имеющихся в соответствующих информационных системах государственных органов, и выплачивается с 1 января 2020 года.
Статья 13. Порядок введения в действие настоящего Закона Настоящий Закон вводится в действие с 1 января 2006 года, за исключением подпункта 2) пункта 1 статьи 4, статьи 8, подпункта 2) пункта 1 статьи 10, которые вводятся в действие с 1 июля 2006 года.
Президент
Республики Казахстан