Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 11 (Премьер-Министр РК)
желтоқсандағы № 1613 қаулысы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 7 маусымдағы № 374 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
қаулысымен
Балалар ауылындағы отбасы туралы ережені бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Балалар ауылындағы отбасы туралы ереже бекітілсін.
2. Облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкімдері жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды отбасы үлгісіндегі балалар ауылында күтіп-бағу үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз етсін.
3. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Үкiметiнiң 2001 жылғы 11 желтоқсандағы N 1613 қаулысымен бекiтiлген Балалар ауылындағы отбасы туралы ереже
1. Жалпы ережелер
1. Осы Балалар ауылындағы отбасы туралы ереже (бұдан әрi – Ереже)
"Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылы және жасөспiрiмдер үйлерi туралы" Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 13 желтоқсандағы Заңының (бұдан әрi – Заң) 11- бабының 3-тармағына сәйкес әзiрлендi.
2. Балалар ауылы әрқайсысында жасы он сегiзге дейiнгi жастағы жетiден онға дейін тәрбиеленуші бала тұратын және тәрбиеленетін бірнеше отбасыдан, сондай-ақ балалар үйлерiнiң, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған мектеп-интернаттардың түлектері мен балалар ауылының жиырма үш жасқа дейiнгi тәрбиеленушiлерi белгiлi бiр кезеңде тұруға арналған жасөспірімдер үйлерінен тұрады.
3. Отбасы мен балалар ауылы әкiмшiлiгiнiң өзара қарым-қатынастары білім беру саласындағы уәкілетті орган бекіткен балалар ауылының әкiмшiлiгi туралы ережеге сәйкес анықталады.
4. Балалар ауылындағы отбасы – балаларды тәрбиелеудiң жаңа нысанынан туындайтын, отбасылық қатынастарды нығайтуға және еңбек дағдыларын сiңiруге, оқыту мен тәрбиелеуге ықпал етуге бағытталған жеке мүлiктiк емес құқықтармен және мiндеттермен байланысты адамдар тобы (тәрбиешi ана, тәрбиеленушiлер).
5. Қорғаншылық және қамқоршылық органдары отбасылық үлгiдегi балалар ауылдары мен жасөспiрiмдер үйлерiне тәрбиеленушi балалардың бiлiм алуына және оларды тәрбиелеуде, емдеу-профилактикалық және психологиялық- диагностикалық жұмыста әдiстемелiк көмек көрсетуге, сондай-ақ олардың бағып- күтiлуi, тәрбиеленуi мен бiлiм алуы жағдайларына бақылауды жүзеге асыруға, тәрбиешi аналарға психологиялық-медициналық-педагогикалық мәселелер бойынша консультациялар беруге мiндеттi.
2. Тәрбиеші ананың құқықтары мен мiндеттерi
6. Тәрбиешi ана қызметке білім беру саласындағы уәкілетті орган бекіткен Отбасы үлгiсiндегi балалар ауылындағы тәрбиешi ана қызметiне конкурс өткiзу тәртiбi туралы ереже негiзiндегi конкурстық iрiктеудiң нәтижесiнде отбасы үлгiсiндегi балалар ауылы әкiмшiлiгi басшысының бұйрығымен тағайындалады.
7. Тәрбиешi ананың құқықтары мен мiндеттерi оның балалар ауылының әкiмшiлiгiмен жасалатын жеке еңбек шартымен бекiтiледi.
Негiзгi мiндеттерi:
1) балаларды тәрбиелеу, оның денсаулығына, дене, психикалық, адамгершiлiк және рухани дамуына қамқорлық жасау;
2) отбасында адамгершілік-рухани және үй ахуалын жасау жөнінде өзіне жүктелген міндеттерін адал орындау;
3) балаларды олардың ой-пiкiрлерiн, балалар ауылы әкімшілігінің ой-пікірін және қорғаншылық және қамқоршылық органдарының ұсынымдарын ескере отырып, тәрбиелеу тәсiлдерiн айқындау;
4) бiлiм беру ұйымын және оқыту нысанын таңдау;
5) балалардың бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім алуы үшін жағдайды қамтамасыз ету;
6) өзіне берiлген Заңның 16-бабының 4-тармағының 1), 2), 4), 5), 6), 7), 8),
9), 10), 11) тармақшаларында көрсетілген бала құжаттары көшірмелерінің сақталуын қамтамасыз ету болып табылады.
8. Еңбек демалысы кезiнде, ауырған және басқа да дәлелдi себептермен болмаған кезiнде тәрбиешi ананың қызметiн заңнамада белгiленген тәртiппен резервтегi тәрбиешi ана атқарады.
9. Балаларды отбасында бағып-күту мен тәрбиелеудi білім беру саласындағы уәкілетті орган бекітетін Балаларды балалар ауылының отбасына беру туралы үлгi шартына сәйкес тәрбиешi ана жүзеге асырады.
3. Балаларды балалар ауылының отбасына iрiктеу
10. Балаларды балалар ауылы отбасына iрiктеудi балалар ауылы әкiмшiлiгi өкiлiнiң қатысуымен, қорғаншылық және қамқоршылық органдарының жолдамасы негiзiнде тәрбиешi ана жүзеге асырады.
Балаларды балалар ауылының отбасына берген кезде қорғаншылық және қамқоршылық органдары олардың мүдделерiн басшылыққа алады.
Балаларды отбасына беру олардың пiкiрi және тәрбиешi ананың тiлегi ескерiле отырып жүзеге асырылады.
Балалар ауылы отбасына берген кезде балалардың мүддесiне орай олардың этникалық шығу тегi, белгiлi бiр дiндi және мәдениеттi ұстанатындығы, ана тiлi, тәрбие мен бiлiм беруде сабақтастықты қамтамасыз етудiң мүмкiндiктерi ескерiлуге тиiс.
11. Ағалы-iнiлiлер мен апалы-сiңлiлер-қарындастар медициналық не басқа да себептермен бiрге тәрбиеленуге болмайтын жағдайларды қоспағанда, бiр отбасына берiлуге тиiс.
12. Балалар ауылының отбасына берiлетiн әрбiр балаға қорғаншылық және қамқоршылық органдары Заңның 16-бабы 4-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8),
9), 10), 11) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды балалар ауылының әкімшілігіне береді.
4. Тәрбиеленушiнiң құқықтары мен мiндеттерi
13. Әрбiр тәрбиеленушi балалар ауылының отбасында он сегiз жасқа толғанға дейін тұруға және тәрбиеленуге құқылы.
14. Тәрбиеленушi:
1) өзiнiң адамдық қадыр-қасиетiнiң құрметтелуiне;
2) тәрбиешi ана тарапынан қамқорлық көруге және онымен бiрге тұруға;
3) әкімшілік, сондай-ақ тәрбиеші ана тарапынан жеке басы үшін пайдаланушылықтан қорғалуға;
4) отбасында өзінің мүдделерiн қозғайтын кез келген мәселенi шешу кезiнде өз пiкiрiн бiлдiруге;
5) өзiнiң құқықтары мен заңды мүдделерiн қозғайтын кез келген сот немесе әкiмшiлiк iс қарау барысында сөзiн тыңдатуға құқылы.
15. Тәрбиеленушiге:
1) мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй алуға, үйге, сый ретiнде алынған мүлiкке, басқа да заңды негiзде алған мұраға;
2) банкiлiк салымнан пайыздар түрiнде алынған табысқа;
3) өзiне тиесiлi тұрғын үйдi жалға беруден алған табысқа;
4) шығармашылық, кәсiптiк, еңбек және өзге де қызметтен түскен табыстарға;
5) ата-аналарынан алатын өзiне тиесiлi алиментке, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жәрдемақылар мен өзге де әлеуметтік төлемдерге құқығы бекiтiліп беріледі.
16. Жасы онға толған тәрбиеленушiнiң пiкiрi:
1) тәрбиешi ананың бiлiм беру мекемесi мен оқыту нысанын таңдау;
2) тәрбиешi ана отбасылық тәрбие мен бiлiм беруге қатысты мәселелердi шешуi;
3) сот баланы тәрбиешi анадан өздерiне қайтару туралы ата-аналардың талаптарын қарау;
4) сот ата-аналардың ата-ана құқықтарын қалпына келтiру туралы талап- арызын қанағаттандырудан бас тартқан;
5) сот ата-аналардың ата-ана құқықтарын шектеудiң күшiн жою туралы талап-арызын қанағаттандырудан бас тартқан кезде оның мүдделерiне қайшы келетiн жағдайларды қоспағанда, ескерiлуге мiндеттi.
17. Тәрбиеленушiнiң құқықтары мен заңды мүдделерi бұзылған кезде, оның iшiнде балалар ауылының әкiмшiлiгi, сондай-ақ тәрбиешi ана оны бағып-күту, тәрбиелеу, жалпы орта және кәсiптiк бiлiм алу үшін жағдай жасауды қамтамасыз ету жөнiндегi мiндеттерiн орындамаған немесе тиiсiнше орындамаған не олар өз құқықтарын терiс пайдаланған жағдайда, баланың өз бетiнше құқықтары мен заңды мүдделерiн қорғау үшiн қорғаншылық және қамқоршылық органдарына, ал он төрт жасқа толғаннан кейiн сотқа жүгінуге құқығы бар.
18. Тәрбиеленушiнiң бұрынғы отбасына қайта оралуы «Неке (ерлі- зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексінде белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
19. Балалар ауылындағы отбасы қызметі балалардың мүддесі үшін ұйымдастырылады және оларды әлеуметтік қорғауға, әлеуметтік бейімдеуге бағытталған.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Постановление Правительства Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Республики Казахстан от 11 декабря 2001 года № 1613.
Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 7 июня 2022 года № 374 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования)
Об утверждении Положения о семье в детских деревнях
1. Утвердить прилагаемое Положение о семье в детских деревнях.
2. Акимам областей, городов Астаны и Алматы обеспечить необходимые условия для содержания детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, в детских деревнях семейного типа.
3. Настоящее постановление вступает в силу со дня подписания.
Премьер-Министр
Республики Казахстан
Утверждено постановлением Правительства от 11 декабря 2001 года № Положение о семье в детских деревнях
1. Общие положения
1. Настоящее Положение о семье в детских деревнях (далее – Положение)
разработано в соответствии с пунктом 3 статьи 11 Закона Республики Казахстан от 13 декабря 2000 года "О детских деревнях семейного типа и домах юношества"
(далее – Закон).
2. Детская деревня состоит из нескольких семей, в каждой из которых проживают и воспитываются от семи до десяти детей-воспитанников в возрасте до восемнадцати лет, а также из домов юношества для проживания в определенный период выпускников детских домов, школ-интернатов для детей- сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, и воспитанников детских деревень в возрасте до двадцати трех лет.
3. Взаимоотношения семьи и администрации детской деревни определяются соответствующим положением об администрации детской деревни, утвержденным уполномоченным органом в области образования.
4. Семья в детской деревне – круг лиц (мать-воспитатель, воспитанники), связанных личными неимущественными правами и обязанностями, вытекающими из новой формы воспитания детей, призванной способствовать укреплению семейных отношений и привитию навыков к труду, обучению и воспитанию.
5. Органы опеки и попечительства обязаны оказывать детским деревням семейного типа и домам юношества методическую помощь в образовании и воспитании детей-воспитанников, в лечебно-профилактической и психолого- диагностической работе, а также осуществлять контроль за условиями их содержания, воспитания и образования, давать консультации матерям- воспитателям по психолого-медико-педагогическим вопросам.
2. Права и обязанности матери-воспитателя
6. Мать-воспитатель назначается на должность приказом руководителя администрации детской деревни семейного типа в результате конкурсного отбора на основании Правил о порядке проведения конкурса на замещение должности матери-воспитателя детской деревни семейного типа, утвержденных уполномоченным органом в области образования.
7. Права и обязанности матери-воспитателя закрепляются в индивидуальном трудовом договоре, заключаемом ею с администрацией детской деревни.
Основными обязанностями являются:
1) воспитывать детей, заботиться об их здоровье, физическом, психическом, нравственном и духовном развитии;
2) добросовестно исполнять возложенные на нее обязанности по созданию в семье нравственно-духовной и домашней атмосферы;
3) определять способы воспитания детей с учетом их мнения, мнения администрации детской деревни и рекомендаций органа опеки и попечительства;
4) выбирать организации образования и формы обучения;
5) обеспечить условия для получения детьми начального, основного среднего и общего среднего образования;
6) обеспечивать сохранность переданных ей копий документов, указанных в подпунктах 1), 2), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) пункта 4 статьи 16 Закона.
8. На время отпуска, болезни или иного отсутствия, по уважительным причинам функции матери-воспитателя выполняет резервная мать-воспитатель в порядке, установленном законодательством.
9. Содержание и воспитание детей в семье осуществляется матерью- воспитателем в соответствии с Типовым договором о передаче детей в семью детской деревни, утверждаемым уполномоченным органом в области образования.
3. Подбор детей в семью детской деревни
10. Подбор детей в семью детской деревни осуществляется матерью- воспитателем с участием представителя администрации детской деревни и на основании направления органа опеки и попечительства.
При передаче детей в семью детской деревни орган опеки и попечительства руководствуется их интересами.
Передача детей в семью осуществляется с учетом их мнения и желания матери-воспитателя.
При передаче в семью детской деревни в интересах детей должны быть учтены их этническое происхождение, принадлежность к определенной религии и культуре, родной язык, возможность обеспечения преемственности в воспитании и образовании.
11. Братья и сестры должны быть переданы в одну семью, за исключением случаев, когда по медицинским либо другим причинам они не могут воспитываться вместе.
12. На каждого ребенка, передаваемого в семью детской деревни, органы опеки и попечительства передают администрации детской деревни документы, указанные в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) пункта 4 статьи 16 Закона.
4. Права и обязанности воспитанника
13. Каждый воспитанник имеет право жить и воспитываться в семье детской деревни до достижения им возраста восемнадцати лет.
14. Воспитанник имеет право:
1) на уважение его человеческого достоинства;
2) на заботу со стороны матери-воспитателя и совместное с ней проживание;
3) на защиту от злоупотреблений со стороны администрации, а также матери-воспитателя;
4) выражать свое мнение при решении в семье любого вопроса, затрагивающего его интересы;
5) быть заслушанным в ходе любого судебного или административного разбирательства, затрагивающего его права и законные интересы.
15. За воспитанником закрепляется право:
1) на получение жилища из государственного жилищного фонда, жилище, имущество, полученное им в порядке дарения, наследования по другим законным основаниям;
2) на доходы, полученные в виде процентов с банковского вклада;
3) на доходы, полученные от сдачи в наем принадлежащего ему жилища;
4) на доходы от творческой, профессиональной, трудовой и иной деятельности;
5) на причитающиеся ему от родителей алименты, а также пособия и другие социальные выплаты в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
16. Учет мнения воспитанника, достигшего возраста десяти лет, обязателен, за исключением случаев, когда это противоречит его интересам, при:
1) выборе матерью-воспитателем образовательного учреждения и формы обучения;
2) разрешении матерью-воспитателем вопросов, касающихся семейного воспитания и образования;
3) рассмотрении судом требований родителей о возврате им ребенка от
4) отказе судом в удовлетворении иска родителей о восстановлении их в родительских правах;
5) отказе судом в удовлетворении иска родителей об отмене ограничения их в родительских правах.
17. При нарушении прав и законных интересов воспитанника, в том числе при невыполнении или ненадлежащем выполнении администрацией детской деревни, а также матерью-воспитателем обязанностей по обеспечению ему условий для содержания, воспитания и получения общего среднего и профессионального образования, либо при злоупотреблении ими своими правами, ребенок вправе самостоятельно обращаться за защитой прав и законных интересов в орган опеки и попечительства, а по достижении возраста четырнадцати лет - в суд.
18. Возвращение воспитанников в прежнюю семью осуществляется в порядке, установленном Кодексом Республики Казахстан "О браке (супружестве)
и семье".
19. Деятельность семьи в детской деревне организуется в интересах детей и направлена на их социальную защиту, социальную адаптацию.