Қазақша:
Маслихат Алматинской области Алматы облысының мәслихаты Алматы облыстық мәслихатының 2004 жылғы 13 сәуірдегі № 5-31 шешімі. Алматы облыстық Әділет департаментінде 2004 жылғы 19 мамырда № 1629 тіркелген.
Шешімнің күші жойылды - 2007 жылғы 17 қаңтардағы № 35- 267 шешімімен Алматы облысының шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы туралы
1. Алматы облысының шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы қосымшаға сәйкес бекітілсін.
2. Облыстық басқарма, комитет және департаменттер басшыларына, аудандар мен қалалар әкімдеріне Алматы облысының шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасының көрсеткіштерін толық және сапалы орындау жөнінде жан-жақты шаралар қабылдау ұсынылсын.
3. Осы шешімнің орындалуын бақылау облыс Әкімінің орынбасарына (Б.
Тәкенов) және облыстық Мәслихаттың бюджет, қаржы, тарифтік саясат мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына (Хасенов М.С.) жүктелсін.
Облыстық Мәслихат сессиясының төрағасы О. Түктібаев ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Облыстық Мәслихаттың хатшысы А. Сыдық Облыстық Мәслихатының 2004 жылғы 13 сәуірдегі № 5-31 шешімімен бекітілген АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ ШАҒЫН ҚАЛАЛАРДЫ ДАМЫТУДЫҢ 2004-2006 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМАСЫ
1. Паспорт
Атауы
Алматы облысының шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы Негізі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 5 қыркүйектегі "Қазақстан Республикасы Үкіметінің бағдарламасын іске асыру жөніндегі 2004-2006 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары туралы" № 903 Қаулысы және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы "Шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы" № 1389 Қаулысы Негізгі Алматы облысы Әкімінің экономика басқармасы әзірлеуші Мақсаты Алматы облысы шағын қалаларының әлеуметтік- экономикалық дамуы үшін жағдай жасау Міндеттері Бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу көзделеді:
ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бойынша жаңа және қолда бар өндіріс орындарын барынша жүктеу және жаңа өндірістерді іске қосу;
жоғары сапалы және экспортқа бағдарланған өнімдерді шығару, озат технологияларды пайдалану арқылы өнімдік инновацияларды кеңейту;
ИСО 9000 және 14000 сапаның халықаралық стандарттарын енгізу;
құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындарды дамыту;
шағын және орта бизнес субъектілері үшін кредит қаражаттарына қол жетімділікті қамтамасыз ету;
тұрғын үй мәселесін шешу, инженерлік инфрақұрылым объектілерін қалпына келтіру;
сапалы байланыс қызметін көрсету қажеттілігін білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет объектілерін салу, күрделі жөндеу және материалдық-техникалық базасын нығайту.
Іске асыру 2004-2006 жалдар мерзімдері Қаржыландыру көздері Республикалық және жергілікті бюджеттер қаражаты, "Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры"
ЖАҚ-ы, сонымен қатар "Қазақстанның Даму Банкі"
ЖАҚ-ы, "Инвестициялық компания: Қазақстанның инвестициялық қоры" АҚ-ы, "Ұлттық инновациялық қор" АҚ-ы және кәсіпорындардың өз қаржылары Күтілетін нәтижелер Өнеркәсіп өндірісі көлемі 2006 жылы 2003 жылмен салыстырғанда 38%-ға, шағын және орта бизнесте өндірілген өнім мен көрсетілген қызмет көлемі 42%-ға өседі, облыстың шағын қалаларының инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымдарының проблемаларын шешу
2. Кіріспе
Алматы облысының шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 5 қыркүйектегі "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003-2006 жылдарға арналған бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары туралы" № 903 Қаулысын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы "Шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы" № 1389 Қаулысын орындау мақсатында әзірленді.
Бағдарламаны әзірлеуге экономикалық реформалар жылдары көптеген шағын қалалардың дамуында келеңсіз өзгерістер орын алғаны себеп болды.
Нарықтық экономика жағдайында шағын қалаларды дамытуға көзқарасты өзгерту, оларды ішкі ресурстар есебінен дербес дамуға біртіндеп көшіру қажеттілігі туындады.
Облыстың барлық шағын қалаларында бағдарламаны әзірлеу үшін үйлестіру кеңестері құрылған. Олардың құрамына азаматтық қауымдастықтың үш тобының өкілдері кіргізілген. Үйлестіру кеңестерінің жұмыс бабында кездесуі процесінде айқындалған даму басымдылықтары, облыстың барлық шағын қалаларында жарияланды.
Бағдарлама экономиканың өнеркәсіптік секторы мен шағын және орта бизнесті дамытудың негізгі бағыттарын белгілейді, инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымдар мәселесін шешеді.
Облыстың индустриялық-инновациялық даму Бағдарламасына сәйкес өнеркәсіпте негізгі бағдар құрылыс индустриясына, кәсіпкерлікте сауда-сатып алу қызметіне емес, өндіруге бағытталады.
Ауылдық аумақтарды дамытудың 2004-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде ауылдық қоныстандыруды оңтайландыру саясатын және жыл сайынғы оралмандар көшіп келуі (иммиграциясы) квотасын ескере отырып, халықты қабылдаудың негізгі пункті шағын қалалар болады.
Осыған байланысты бағдарлама шеңберінде тұрғын үй құрылысын дамыту және онымен байланысты инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымдарды, сондай-ақ халықтың белгілі бір тобы үшін муниципалдық тұрғын үй құрылысы проблемасын шешу көзделеді.
3. Қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайды талдау
1) Жалпы сипаттама
Алматы облысында тұрғындарының саны 50 мың адамнан аспайтын 9 шағын қала бар. Оның ішінде 7 шағын қала тиісті ауылдық аудандардың әкімшілік орталығы болып табылады және 2 қала облыстық маңызы бар статусқа ие.
2004 жылдың 1 қаңтарына 9 шағын қалада халық саны 257,8 мың адамды құрады, 1999 жылғы халық санағы мәліметтерімен салыстырғанда 2,7 мың адамға артты (1 диаграмма).
1 диаграмма
Шағын қалаларды дамытудың мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде жасалған жіктеуге сәйкес өндіру өнеркәсібі басымды дамыған қала қатарына Текелі қаласы жатқызылған (металл кендерін өндіру), өңдеуші өнеркәсіп басым дамыған - Қапшағай қаласы (машина жасау, құрылыс), ауыл шаруашылығы өнімдерін ұқсататын салалары басым дамыған қалалар - Талғар, Сарқан, Жаркент, Қаскелең, Есік, Үшарал және Үштөбе. Сонымен бірге облыстың шағын қалалары ресурстық әлеуеті, демографиялық жағдайы, әлеуметтік- экономикалық көрсеткіштері бойынша бір-бірінен ерекшеленеді. Шағын қалаларды дағдарыстағы қалалар қатарына жатқызу өлшемдерінің жиынтығы бойынша (өнеркәсіп өнімдерін өндіру көлемі, ресурстық базаның болуы, өнімді өткізудің ірі рыноктардан алыстығы, жұмыссыздық деңгейі, орташа айлық жалақы, экологиялық жағдай) Алматы облысында мұндай қалалар жоқ. Өнімді өткізудің ірі рыноктарынан алшақтық дәрежесі және темір жол желілеріне шығу мүмкіндігінің болуы бойынша қалаларды 3 топқа бөлуге болады. Бірінші топқа Алматы өңірінің қолайлы географиялық жағдайымен ерекшеленетін, едәуір экономикалық әлеуеті және даму үшін мүмкіндіктері бар қалалары жатады. Республиканың ірі мегаполисі Алматы қаласынан алыстығы Қапшағай қаласы үшін 71 км, Есік қаласы - 47 км, Талғар қаласы - 25 км, Қаскелең қаласы - 26 км. Екінші топқа Текелі, Жаркент, Үштөбе және Үшарал қалалары жатады.
Бұл қалалар географиялық жағынан жеткілікті түрде қолайлы орналасқан - Жаркент қаласы қытай шекарасы жанында, Текелі және Үштөбе қалалары облыс орталығының жанында, Талдықорған және Үшарал қалаларының (тиісінше 39 км және 47 км) республиканы Қытаймен байланыстыратын бір ғана темір жолға шығуға мүмкіндігі бар. Үшінші топқа Сарқан қаласы жатады.
Сарқан қаласының негізгі проблемасы - оның ірі өткізу рыноктарынан алшақ орналасуы (Талдықорған қаласына дейін 155 км және Алматы қаласына дейін 422 км) және темір жолға шығу мүмкіндігінің жоқтығы болып табылады. Ең жақын темір жол станциясы 183 км қашықтықта орналасқан.
1 сурет
Көптеген шағын қалалардың дамуы экономиканың белгілі бір саласымен тікелей байланысты болды, сондықтан осы салалардағы жағдай мен үрдістерге байланысты шағын қаладағы нақты жағдай түйінделген.
Аудандық маңызы бар барлық шағын қалалардың ең өткір проблемалары дербес қалалық бюджеттерінің (заңды тұлғаның дербес мәртебесiнің және арнайы есеп шотының болуы) және статистикалық есептің жоқтығы болып табылады.
Жоспар бойынша аудандық бюджеттерден қалаларды қаржыландыру, қала бюджеттерінің негізінен дотациялық сипатта болуына алып келді. Бюджет қаржыларын бюджеттің әртүрлі деңгейлері арасында қайта бөлудің қазіргі тетігі шағын қалалардың қаржылық жағдайының тұрақсыздығына әкеліп отыр, қолда бар әлеуметтік сала объектілерінің жұмыс істеуіне байланысты шығыстарды толық қаржыландыру қамтамасыз етілмейді.
Статистикалық есептің жоқтығы қалалардың әлеуметтік-экономикалық дамуының талдауын қиындатады және, тиісінше, көрсеткіштердің негізгі топтары бойынша мониторинг жүргізу үшін мүмкіндік бермейді.
2) Өнеркәсіп 2003 жылы облыстың шағын қалаларындағы өнеркәсіп өндірісінің көлемі 15,5 млрд. теңге немесе облыстың өнеркәсіп өндірісінің жалпы көлемінде 12,5 пайызды құрады (диаграмма 2).
2 диаграмма 2003 жылы өндірістің жалпы құрылымында Қапшағай (28%), Қаскелең (20%), Есік (18%) және Текелі (15%) қалалары елеулі орын алды.
3 диаграмма
Біріншi кезекте бұл өнеркәсіп өндірісімен айналысатын кәсіпорындар санымен байланысты. Тоғыз шағын қалалардың өнеркәсібін 45 ірі және орта кәсіпорындар құрайды. Жалпы ірі және орта кәсіпорындардың ішінен 13 кәсіпорын ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу өнімдерін өндірушілер болып табылады, 6-ы сумен жабдықтау және канализация қызметін көрсету, 5- i электр және жылу жабдықтаумен шұғылданады, 5-і құрылыс материалдарын өндіру, 2-і тау-кен өндіру өнеркәсібінде, 2-і металл өңдеуде, 3-і тоқыма өндірісімен айналысады. Қалалар бойынша ірі және орта кәсіпорындардың ең көп саны Қапшағай, Текелі, Талғар қалаларында болып отыр (диаграмма 4).
4 диаграмма
Өнеркәсіпте жұмыс iстейтiн адамдар саны аз 61 кәсіпорын бар, оларда 1245 адам жұмыс істейді. Шағын өнеркәсіп орындарында шұғылданатын адамдар санының ең көбі Талғар, Қаскелең және Үштөбе қалаларында.
5 диаграмма
Негізінен бұл кәсіпорындар азық-түлік өнімдерін, құрылыс материалдарын және т.б. өнімдерді өндіруге маманданған.
Қалалар бойынша өндіріс көлемінің елеулі өсуі 2001 жылмен салыстырғанда Үшарал (266,3%), Қапшағай (249,7%), және Текелі (206,0%)
қалаларында тіркелді.
6 диаграмма 2001-2003 жылдар ішінде 65 жаңа өнеркәсіп өндірісі, учаскелер және цехтар іске қосылды. 1692 жаңа жұмыс орындары құрылды. Құрылған кәсіпорындар санының ең көбі Талғар (17 кәсіпорын 192 жұмыс орнына), Текелі (13/605), Жаркент (13/181), Қапшағай (6/460) және Сарқан (12/76) қалаларында құрылған.
Жаркент және Қапшағай қалаларында 3 кәсіпорында өндіріс орындары көбейтілген, соның нәтижесінде қосымша 134 жұмыс орны құрылды.
Нәтижесінде, 3 жыл мерзім ішінде шағын қалалар экономикасының өнеркәсіп секторында 1826 жұмыс орны құрылды.
Өнімдердің жаңа түрлерін шығару игерілді: крахмал, гипс картоны, жићаз, мәрмәр ұны, кондитерлік бұйымдар және басқалар.
Сұраныс пен жоғары бәсекелестіктің артуы, жұмыс істейтін кәсіпорындарда өнімдік инновацияны құруға әсер етті: "ФудМастер" ААҚ-ы (ұзақ уақыт сақталатын сүт, биосүт, йогурттар, балмұздақтың жаңа сорттары); "Аям" ЖАҚ-ы (құрғақ таңертеңгілік ас); "Рыбпром" ЖШС-і (балық өнімдері); "ФудМастер асептик" ЖШС-і (табиғи шырындар, консервіленген көкөністер өз брэндімен), "Хамле компани ЛТД" ЖШС-і ("So№ata" сауда маркасымен кондитерлік бұйымдар).
2003 жылы Қаскелең және Қапшағай қалаларында ИСО 9000 сериялы менеджмент жүйесінің халықаралық стандарты 4 ірі және орта кәсіпорындарда енгізіліп, сертификатталды.
Сонымен бірге көптеген кәсіпорындарда қазіргі заманғы технологиялық құрал-жабдықтармен төмен жарақтандыру, негізгі өндірістік қорлардың едәуір ескеруі және қуаттың төмен жүктелуі (20-50%) байқалады, бұл сапалы және европалық стандарттарға сәйкес келетін өнімдерді өндіруге және өндірістің өзіндік құнын азайтуға мүмкіндік бермеді. Сонымен қатар шағын қалалардың өнеркәсібін дамытуды шектеп отырған факторлар - жоғары технологиялық және ғылымды қажет ететін өндіріс орындарының соңғы өнімді алуда үлесінің төмендігі болып табылады.
Өндіргіш күштерді орналастырудағы аумақтық сәйкессіздік шағын қалалардың әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін күрт саралауды қажет етті.
Шағын қалалардағы өнеркәсіптік өндіріс бір-екі салада ғана анық маманданумен сипатталды, ал басқа салалар нашар дамыған.
Мысалы, 90 жылдардың басында шағын қалалардың өнеркәсібі бойынша 9 сала болған, ал бүгінгі күні өнеркәсіп салаларының саны 2 еседен аса артқан.
Бұл үрдіс облыстың 9 қалаларында өнеркәсіпті дамытудың өңірлік бағыттылығын көрсетеді.
Тау-кен өндіру өнеркәсібімен маманданған Текелі қаласы, рудникті жабу және жұмысшы күштерін босату проблемаларын бастан кешірді. Сондықтан балама өндіріс орындарын құру шеңберінде негізгі бағыттардың бірі мәрмәр және әк тастарды өндіру мен қайта өңдеу болды. Қазірдің өзінде мәрмәр блоктар, мәрмәр ұнтақтар, ұн өндірумен айналысатын бірқатар кәсіпорындар бар. Табиғи тастарды өңдеу жөнінде "Қазцинк" ААҚ-ы және "Шарықтас" ЖШС-де құрал- жабдықтарды монтаждау жүргізілуде. 2003 жылы "Көксу" ЖШС-де шунгит өндіруге кірісті. Сонымен бірге, қолданылмай отырған мүмкіндіктер де жоқ емес, Бирикши висмут кен орны - оның ішінде кешенді мыс - қорғасын - цинк - күміс рудаларында металл 0,1%-ды құрады.
"Қазцинк" ААҚ-ы руднигі таратылғаннан кейін жұмыстан босап қалған қызметкерлерді пайдалану үшін 2002 жылдан бастап, балама өндіріс орындарын:
жылыжай кешені, жеміс - көкөніс өнімдері өнеркәсіптік қайта өңдеу, қаптайтын құрылыс материалдарын өндіру, мөлдір - таза ауыз су құю, клинкер өңдеу, тігін өндірістерін құру жөнінде жұмыс басталды.
Қалада бірқатар орта өнеркәсіп орындары, сондай-ақ "Алтын бидай" ААҚ-ы (сыра қайнататын уыт өндіру және сату), "Сандира" ЖШС-і (керамикалық кірпіш шығару), "Қазақстан Тексти Лайн" ЖШС-і (тігін - тоқыма және мата бұйымдарын өндіру), "Көксу ТКК-сы" ЖШС-і (шунгит концентратын алу үшін жаңа технологиялар енгізу), сондай-ақ қазіргі заманғы құрылыс материалдарын шығаратын бірқатар шағын өнеркәсіп орындары жұмыс істейді.
Қапшағай қаласында Республика аумағына және одан тыс жерлерге белгілі болған ірі және орта кәсіпорындар бар. Олар мыналар: "Вимпекс" ЖШС-і (алкоголь өнімдерін шығару), "Транстроймост" ААҚ-ы (құрылыстар: көпірлер, жол көрсету белгілері, эстакадтар, виадуктер, акведуктер, аквапарктер, "Аям"
ЖТАҚ-ы (бидайды, жүгерінi терең өңдеу немесе ұқсату, құрғақ таңертеңгілік ас шығару), "АЗОК" ЖАҚ-ы (профнастил және жұқа металдан черепицалар, әртүрлі металл конструкцияларын шығару), "Қапшағайсервис" ЖАҚ-ы (жол - тротуар плиталары, құрылыс материалдары және т.б.), "Ершин Стеклопак" ЖАҚ-ы (пластиктен және алюминийден терезе, есік блоктарын шығару), "Полимер" ЖАҚ- ы (полиэтилен трубалар мен бұйымдар өндіру), "Қапшағай фарфор" ААҚ-ы (тұрмыс қажеті үшін фарфор ыдыстар шығару).
Қазіргі кезде Есiк қаласы ауыл шаруашылығы және мал өнімдерін өнеркәсіптік өңдеу жөнінде қуатты өнеркәсіп базасына ие. "Фудмастер компаниясы" ААҚ-ы "Фудмастер Асептик" ЖШС-мен бірігіп, сүт және айран өнімдерін өндіру, балмұздақ, йогурт, құрғақ кілегей, табиғи шырындар шығаруды игерді. Компания өндірісті техникалық жарақтандыру және шығарылған өнімнің түр-түрін көбейтуде мақсатты жұмыс жүргізуде.
Қала кәсіпорындары, сондай-ақ, тоқыма тігін бұйымдары, мүшек-ыдыстар ("Көктем" ААҚ-ы және "Трилис Пластик"), резеңке техникалық және керамикалық бұйымдар шығарумен, ("Резина" ЖШС-і және "Өрнек" ЖШС-і), жол
- құрылыс жұмыстары, жаңа объектілер салу ісімен, жөндеу-құрылыс жұмыстарымен ("ДСУ-13" ААҚ-ы, "Фирма" Андра ЖШС-і), экологиялық таза бұлақ ауыз суын және полиэтилен бөтелкелер шығару үшін "ПЭТ - форм" ("Меке и К" ЖШС-і) сатумен және т.б. өнімдер шығарумен айналысады.
Қаскелең қаласында бірнеше жыл бойы әлемдік стандарт деңгейінде (100- ден аса түрі) кондитерлік бұйымдардың түр-түрін шығаратын "Хамле Компани ЛТД" ЖШС-і түрік компаниясы жұмыс істейді. Жергілікті рынокта өнім сату үлесі 70%-ды, экспортта - 30%-ды құрады Республиканың 17 қаласында сауда бөлімшелері мен өкілдіктер арқылы өнімдері сатылады, сондай-ақ Ресейге, Қырғызстанға, Беларуссияға, Монғолияға және ҚНР-на экспортталады. Өнімнің түр-түрін көбейту мақсатында жаңа бірегей құрал жабдықтар іске қосылып, ең қазіргі заманғы технологиялар қолданылуда.
Қалада сондай-ақ нан өнімдері мен арақ-шарап өнімдерін өндіру жолға қойылған. Жеміс консервілеу зауытының жұмысын қалпына келтіру, көкөніс, шырын және томат цехтарын қайта жөндеу басталды. Маусымдық қызметкерлер ретінде студенттер мен оқушылар тартылады, бұл жастар арасында құқық бұзушылық санын азайтуға мүмкіндік береді.
Темір бетон конструкцияларын, құрылыс кірпішін, әқ тасын шығару және мәрмәр ұсақ тастарын өндіру, жол салу, каналдар мен үйлер салу т.б.
кәсіпорындар жұмыс істейді. Бұл кәсіпорындар республиканың барлық өңірлеріне қызмет көрсетеді.
Талғар қаласында төмендегі кәсіпорындар жұмыс істейді: "I№tell Servis"
ЖШС-і - жоғары сапалы полиграфиялық өнімдер шығару, Талғар эксперименталды құю - механикалық зауыты (ТЭЛМЗ) - шойынмен құйылған коррозияға қарсы арнайы құбырлар шығару, "Тексти Маркет" ЖШС-і - тігін бұйымдарын шығару, "Зергер" ЖШС-і стандартты емес ауыл шаруашылығы құрал - жабдықтарын шығару, "Брик" ЖШС-і кірпіш шығару, "Индастриз" ЖШС- і - велосипед үшін насостар шығару жөніндегі цех, "Алсу" АҚ-ы дәрілік препараттар өндіру, киіз басу фабрикасы - киіз үй ағаштары мен киіздерін басу, "УППКОС" ЖШС-і әскерилер үшін түйме өндіру, жұмысшы қолғаптарын тігумен айналысады.
Тамақ және өңдеуші өнеркәсіп мына кәсіпорындардан тұрады: "Барон"
ЖШС-і - макарон өнімдерін, "Снек Фуд Компани" ЖШС-і - картоп чипстерін, құрғақ таңертеңгілік ас "Талғарспирт" ААҚ-ы - спирт (1886 жылдан құрылған), "Қарлығаш" ЖШС-і - шұжық, арақ-шарап және кондитерлік заттар, "Салтанат"
ЖШС-і - шарап, "Заилийский продукт" ЖШС-і жеміс-консерві бұйымдарын шығарады.
Үшарал қаласының өнеркәсібі Алматы балық зауытының бөлімшесі "Рыбпром" ЖШС-мен белгілі. Онда өндірістің тұйық циклі бар нан пісіру сұйық май, ұн және т.б. өндіру жөніндегі өндірістер қалыптасқан. Балық зауытының негізгі өнімі көксерке балығы, ол европа елдеріне экспортқа шығарылады. Өнім өндіру балық ұнын алумен аяқталады, оны отандық құс фабрикалары жақсы пайдаланады. 2003 жылы Үшарал балық зауыты балықтың бағалы тұқымдарын өндіру жөнінде цех құрылысын іске қосты.
Жаркент қаласында қаланың экономикасы бірқатар жұмыс істейтін орта өнеркәсіп, құрылыс кәсіпорындары мен ұйымдарға негізделген. Оған "Алым астық" ЖШС-і (крахмал), "Сұлтан" ЖШС-і (ағаш өңдеу кәсіпорындары), "Тұрсын" ЖШС-і (кірпіш өндіру), "Жаркент техника" ЖШС-і (ауыл шаруашылығы техникаларын жөндеу), "Құрылысшы М", ЖШС-і, "Строитель"
АҚ-ы (құрылыстық қызмет көрсету), сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін ұқсату жөніндегі шағын кәсіпорындар жатады.
Үштобе қаласында экономиканың өнеркәсіп секторы төмендегі кәсіпорындармен белгілі: "Достар - Қаратал" ААҚ-ы (дән - ұқсату), "Үштөбе тәжiрибе - механикалық зауыты" базасында құрылған 12 шағын бизнес субъектілері (ауыл шаруашылығы қажеті үшін өнеркәсіп өнімдерін өндіру пластик бұйымдарын өндіру жөніндегі цех және кварц өңдеу және құю цехы, іске қосылған мұнай өңдеу зауыты), Үштөбе - Айдын "ЖШС-і" (сүт өндіру және өңдеу), "Қаратал - Балық" ЖШС-і (балық консервілері және ет-сүйек ұнын шығару, Германияға көксерке балығының өнімін экспортқа шығарады).
Сарқан қаласында негізгі өнеркәсіп кәсіпорны, сүт өңдеумен айналысатын "Өрлеу" ЖШС-і, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу жөніндегі ұсақ кәсіпорындар жүйесі: диірмен, май шайқау, нан пісіретін наубайхана болып табылады.
3) Аграрлық сектор
Облыстың шағын қалаларында аграрлық сектор 1280 шаруа қожалықтарымен және 51443 жеке қосалқы шаруашылықпен көрсетілген.
2003 жылы шағын қалалармен ауыл шаруашылығы өнімі 3706,3 млн.теңге көлемінде, немесе жалпы көлемнің 3,6%, оның ішінде өсімдік шаруашылығы өнімі - 2418,3 млн.теңге, мал шаруашылығы - 1288,0 млн.теңге көлемінде өндірілген (диаграмма 7). Аграрлық сектор өндірісінің көлемі өнеркәсіп секторы өндірісінен 5 еседен жоғары аз, бұл осы бағыттың дамуы қалаларға тән еместігін дәлелдейді.
7 диаграмма
Барлық егістік жер көлемі 24,5 мың га құрады, жалпы егістік жер көлемінде бидайдық дақылдардың үлес салмағы 44,5%, олардың ішінде ең көп үлесті Сарқан
- 22,5% және Қапшағай - 22,1% алады. Май дақылдары - 4%, картоп - 7,5%, көкөніс - 6,2% қамтылған.
2004 жылдың басына шағын қалаларда облыстағы мал басының жалпы санының ішінде ірі қара малдың 3,9%-ы, қой мен ешкінің 1,7%-ы, шошқаның 20,4%-ы, жылқының 2,4%-ы, құстың 2,4%-ы ұсталған. Негізінен мал тек тұрғындардың жеке тұтынуы үшін өсіріледі. Ірі қара малдың табиғи және өнімдік сапаларын жақсарту мақсатында барлық шағын қалаларда қолдан ұрықтандыру пункттері жұмыс істейді.
Шаруа қожалықтарын дамыту проблемасы егістік жерлерді өңдеуге ауыл шаруашылық техникасының жетіспеушілігі, тұқымдарды, жанар май, өсімдіктерді қорғауға арналған құралдарды, минералдық тыңайтқыштарды және т.б. сатып алуға арналған қаражаттық қиындықтар болып табылады. Барлық шағын қалаларда ауылшаруашылық техникаларын жөндеумен айналысатын МТС-тер Болашақта ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеушілерін несие құралдарымен қамтамасыз ету мақсатында 2003 жылы Есік, Жаркент, Қаскелең, Талғар қалаларында 4 ауылдық несие серіктестіктері құрылған, оларда 154,6 млн. теңге сомасында кредиттік линиялар ашылған, соның ішінде 43,9 млн. теңге беріліп үлгерген.
Облыста шетел инвесторларының көмектесуімен шаруа қожалықтарын тауарлық несиемен қамтамасыз ету мақсатында "Фермерлерге көмектесу қоры"
ашылған.
4) Шағын кәсіпкерлік
Шағын кәсіпкерлікті дамыту кез келген шағын қаланы дамытудың басымды бағыты болып табылады. Шағын бизнес экономикалық және әлеуметтік бағдарламалардың толық кешенін шешудің қуатты тұтқасы болып табылады:
рынокты әртүрлі тауарлар және қызметтермен толтырудан бастап, жұмыссыздықты төмендетуге дейін, жаңа өндірістер мен жұмыс орындарын ашу жолымен халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету.
2004 жылдың 1-ші қаңтарындағы жағдай бойынша шағын қалаларда шағын бизнестің (заңды тұлғалардың) 1665 кәсіпорны немесе облыстағы кәсіпорындардың жалпы санының 35, 4%-ы жұмыс істейді.
Аумақтық бөліністе белсенді кәсіпорындардың ең көбі: Қаскелең - 224 бірлік, Талғар - 187, Қапшағай - 170, Есік - 105 қалаларына тиесілі.
Облыс бойынша жеке кәсіпкерлердің саны 37726 бірлікті, оның ішінде шағын қалаларда 6385 немесе 16,9%-ды құрайды.
Сонымен бірге шағын кәсіпкерліктің барлық салаларында еңбекпен қамтылған халықтың ең көбі Қаскелең (26%), Қапшағай (20%), Талғар (16%) және Жаркент (11%) қалаларында байқалады.
8 диаграмма
Шағын бизнес кәсіпорындарымен бұрын Қазақстанның басқа өңірлерінен және шет елдерден әкелінетін 400-ден астам өнімдердің түрлерін шығару игерілген. Олардың ішінде: пластмасса бұйымдары, үй жићаздары, тігін және тоқыма бұйымдары, майонез, кетчуп, қыша, кондитерлік, ет және шұжық бұйымдары, фармацевтикалық препараттар және тағы басқалары бар.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерімен өндірілетін өнімдер негізінен ішкі рынокта сатылады.
2003 жылы өнім өндіру және көрсетілген қызметтердің көлемі 10,4 млрд.
теңгені құрады, бұл 2002 жылдың деңгейімен салыстырғанда 15,1%-ға артық.
Сонымен қатар шағын кәсіпкерлік субъектілерінiң көбісі (30%) сауда және қызмет көрсету салаларында маманданған, өйткені сауда қызметі шағын бизнес кәсіпорындары үшін қол жетімділеу. Өнеркәсіп саласында 23%, ал ауыл шаруашылығында - 18% шағын кәсіпкерлік субъектілері қызмет етеді (9 диаграмма).
9 диаграмма
Мұнымен сауда мен қызмет көрсету объектілерінің басым саны Жаркент (шағын қалалардағы объектілердің жалпы санының 15,8%), Қапшағай (14,9%), Талғар (14,3%) және Есік (12,8%) қалаларында байқалады.
10 диаграмма
Облыстың шағын қалаларында кәсіпкерліктің дамуына атқарушы органдармен қолданылып жүрген заңдарға сәйкес дайындалған тетік себеп болды, оның ішінде: өндірістік алаңдарды жеңілдіктермен жалға беру; бюджеттік қаржылардан жеке кәсіпкерлерге жеңілдіктермен кредит беру; бюджеттік мекемелердің тапсырыстарын өз қызметтерін шағын қалаларда тіркеген және жүзеге асыратын кәсіпкерлерде орналастыру; шағын кәсіпорындар, жеке кәсіпкерлер мен бюджет арасында өзара қарыздарды есепке алу.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін қаржыландырудың негізгі қайнар көздері болып екінші деңгейлі банктердің несиелері және кәсіпорындардың қаражаттары болып табылады.
Сонымен қатар, облыс шағын қалаларының кәсіпкерлік әлеуеті толық мәнінде іске асырылған емес. Кәсіпкерлік сферасына тән елеулі проблемалар шеңбері бар. Ең алдымен, инвестициялық шектеулер, алғашқы капитал тапшылығы және қажетті құрал-жабдықтарды, шикізаттар мен материалдарды алуға, жарнамаға қажетті айналым қорларының тапшылығы.
Несие алуда қиындықтар кездесуде, себебі өтімді, кепілді қамтамасыз ету және нәтижелі бизнес - жоспарлардың жоқтығы. Шағын кәсіпорындардың жетекшілері өз кәсіпорындарының стратегияларын жасаумен шұғылданбайды.
Туризмдi дамыту саласында шағын және орта кәсіпкерлік өсу үшiн елеулі әлеуетке ие. Облыс аумақтарында мемлекеттік ұлттық табиғи бақтар: "Алтын Эмель" және "Іле - Алатау ", Алматы және Алакөл қорықтары; Балқаш және Алакөл ірі көлдері, Қапшағай су қоймасы орналасқан.
Облыста 100-ден аса туристік маршруттар бар, 150-ден аса туристік және санаториялық-сауықтыру объектілері қызмет етеді. Қарасай (Қаскелең қ.), Талғар (Талғар қ.), Еңбекшіқазақ (Есік қ.), Панфилов (Жаркент қ.) аудандары, Қапшағай және Текелі қалалары туристiк объектiлерiнiң даму перспективасы бар.
Есiк қаласының шекаралық аумағында әлемге әйгілі Есік қорғаны сақ заманының жас жауынгері "Алтын - Адам" табылған, бұл барлық түркi тілдес елдердің және қазақ халқының тарихында ерекше маңызы бар бiрегей археологиялық ескерткіш.
Жаркент қаласының 120 жылдық қызықты және бай тарихы бар, үлкен туризм инфрақұрылымы арқасында, "Жібек жолының тарихи орталықтарын қайта өркендету, түркі тілдес мемлекеттердің мәдени мұрасын сақтау және сабақтастыра дамыту, және туризм инфрақұрылымын жасау" Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағдарламасына енгiзiлген.
Бұл бағдарламаға "Жаркент мешіті" сәулет-көркемдiк мұражайы және Жаркент бекiнiсiнiң ғимараты қосылған болатын.
Талғар ауданының аумағы бойынша Жібек жолының маршруты өтедi, ол Талғар қаласының шетінде орналасқан, Талхиз қаласы арқылы созылып жатыр.
Талхиз, "Жібек жолының орталықтарын қайта өркендету, түркі тілдес мемлекеттердің мәдени мұраларын сақтау және сабақтастыра дамыту және туризм инфрақұрылымын жасау" Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағдарламасына туризм объектісі ретінде енгiзiлген. Осы факторларды ескере отырып, болашақта қалада қосымша инфрақұрылымы бар өзіндік туристік өнім құрылатын болады: сувенирлермен сауда, экскурсияларды ұйымдастыру, тамақтану пункттері және т. б., сонымен қатар "Талхиз", қалашығын сәулеттендіру, мұражай ұйымдастыру жөнiнде жұмыстар жүргiзiлген.
Қолайлы табиғи жағдайлардың болуына қарамастан, туризм әлеуеті әлi де болса өз дәрежесiнде қажеттiлiкке айналмай отыр. Көптеген туризм объектілерінің материалдық базасы нашар, халықаралық стандарттар талаптарына сай келмейді, көрсету объектілері - мұражайлар, тарихи-мәдени ескерткіштер қалпына келтірулерді қажет етеді.
5) Әлеуметтік инфрақұрылым Шағын қалаларда 60 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді, оның ішінде үшеуі бейімделген, ал қалғандары типтік ғимаратта орналасқан. Осы мектептерде 54810 бала білім алады. Мектептердің жалпы санынан төртеуінде спорт залдары жоқ.
Мектептерде сабақ 3 тілде оқытылады: қазақ, орыс және ұйғыр тілдерінде.
Мектептер толығымен телефондандырылған, 60 мектептің ішінде 9-ы ғана Интернет жүйесіне қосылмаған. Алайда мектептердің және білім беру объектілері барлығында материалдық-техникалық базаның әлсіздiгi байқалады.
Сегіз мектептің 943 оқушысы немесе жалпы оқушы санының 12,2%-ы жекелеген пәндер бойынша терең білім алады.
Сонымен қатар, шағын қалаларда 4 жеке меншік мектеп бар: Талғар агробизнес және менеджмент лицейі, Жаркент информациялық физикалық- математикалық лицейi, Есік қаласында жеке меншік гуманитарлық гимназия мен шығыстанудың қазақ - түрік жасөспiрiмдер лицейі, бұл мектептерде 833 оқушы білім алады.
Негізінен оқу 2 ауысыммен жүргізіледі. Шамадан тыс жұмыс істеп отырған мектептерге Есік қаласының Абылайхан атындағы 4-ші мектебі (640 орынға 1518 оқушы), Жаркент қаласының Х. Хамраев атындағы мектеп (300 орынға 720 оқушы) және Талғар қаласының 49 мектебі (320 орынға 695 оқушы) жатады.
11 диаграмма
Төтенше жағдайлар басқармасының бағалауы бойынша Есік қаласындағы Райымбек атындағы мектеп апатты жағдайда, ал 14 мектеп сейсмикалық күшейтудi қажет етедi.
Барлық шағын қалаларда (Есік қаласынан басқа) 23 мектепке дейінгі мекемелерi бар, оларға 2342 бала барады.
Жалпы орта білім беру жүйесі балалардың жеке дара талаптарын қанағаттандыратын сыныптан тыс және мектептен тыс тәрбие жұмыстарымен толықтырылады. Осылайша облыстың шағын қалаларында 22 мектептен тыс мекемелер, оның ішінде: 8 балалар мен жасөспiрiмдер спорт мектебi (Сарқан қаласында ғана жоқ), 5-i Үшарал, Үштөбе, Қапшағай, Текелі, Сарқан қалаларындағы балалар шығармашылық орталықтары, Талғар және Қаскелең қалаларындағы 2 өнер мектебі, Есік қаласындағы жас туристер станциясы, Талғар қаласындағы облыстық жас натуралисттер мен жас техниктер станциясы, Есік, Талғар және Жаркент қалаларындағы музыка мектептері және Талғар қаласындағы оқушылар үйі құрылған.
Облыстың 6 шағын қаласында, Үштөбе, Үшарал және Текелі қалаларынан басқа, 14 колледж бар, онда 2003-2004 оқу жылының басына 5063 оқушы білім алады, оның ішінде 2007 оқушысы бар 8 жеке меншік колледж бар.
Жұмысшы кадрларын дайындау 8 кәсіби-техникалық мектепте жүргізіледі, онда 1939 оқушы оқиды, кәсіби-техникалық мектеп тек Үштөбе қаласында ғана жоқ. Кәсіби-техникалық мектептердің барлығы, Есік қаласындағы мектептен басқа, мемлекеттік болып табылады.
Білім беру жүйесінде балалық шақты мемлекеттік қорғауды және қолдауды мектеп-интернаттар мен балалар үйлері қамтамасыз етеді. Балалар саны 921-ге жететін 5 қосымша мектеп-интернаттар жұмыс істейді. Үштөбе қаласының балалар үйінде 144 бала тәрбиеленеді.
Осылайша, шағын қалалардың білім беру сферасында мектептердің шамадан тым жүктелуі, мектепке дейінгі балалар мекемелерін ашу, кәсіби- техникалық мектептер желісін одан әрі дамыту және барлық объектілердің материалдық-техникалық базасын нығайту мәселелерін шешу қажет.
Шағын қалалардың денсаулық сақтау салаларында орталық 7 аудандық және 2 қалалық емхана жұмыс істейді. Олар тек шағын қалалардың тұрғындарына ғана емес, сонымен бірге ауданның да тұрғындарына қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, Жаркент және Сарқан қалаларында 2 өкпе ауруларының емханалары, Талғар қаласында өкпе ауруына қарсы аймақтық диспансер және Қаскелең қаласында инфекциялық емхана бар.
Осы емханаларда 2175 төсек немесе облыстағы жалпы төсек санының (6830) 31,8%-ы кеңейтiлдi, амбулаториялық-емханалық мекемелердің жоспарланған қуаты 1 ауысымда 4000 қабылдауды қамтамасыз етедi.
Облыстың емдеу-профилактикалық мекемелерінде 2112 медициналық қызметкер жұмыс істейді, оның ішінде 640 дәрігер және 1472 орта медициналық қызметкерлер (12 диаграмма).
12 диаграмма
Денсаулық сақтау объектілерінің барлығы телефондандырылған және дәріханалармен қамтамасыз етілген. 2003 жылы Талғар қаласында орталық аудандық емханада 30,0 млн. теңгеге күрделі жөндеу жүргізілді, Қапшағай қаласының қалалық емханасында облыстық бюджеттің есебінен 32,6 млн. теңгеге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.
Сонымен қатар, медициналық қызметті жеке меншік ұйымдар да көрсетеді:
Қаскелең қаласында "Вита" ЖШС-i, "Здоровье" ЖШС-i, "Брандт" және "Медцентр" ЖШС-i, Үштөбе қаласында 15 төсектік жеке меншік емхана, Үшарал қаласында "Қызыл крест" және "Қызыл жарты ай" емдеу орталықтары бар.
Өкпе ауруымен аурудың жоғары деңгейі келесі қалаларда байқалады:
Үштөбеде 100 мың адамға 200,9 адам, Үшаралда - 188,6, Сарқан қаласында - 183,8.
Жалпы шағын қалаларда денсаулық сақтау жүйесі жеткілікті болып табылады, олардың материалдық-техникалық базасы - қанағаттанарлық.
Алматы облысының барлық шағын қалаларында мәдениет үйлері, кітапханалар, 3 мұражай, Жаркент қаласында 1 музыкалық мектеп, Сарқан қаласында "Алуа" жастар орталығы, Текелі қаласында "Мир" жастар - демалыс орталығы, саңыраулар қоғамының клубы, Үшарал қаласындағы гарнизондық офицерлік клуб және Үштөбе қаласындағы "Достар клуб" ойын-сауық орталығы бар.
Шағын қалалардың кітапханаларының кітап қорында 1237,8 мың дана, оның ішінде қазақ тілінде 292,9 мың дана кiтап бар. Кітапханалар қызметін 53930 оқырман немесе шағын қалалардың барлық тұрғындарының 21%-ы (261,4 мың адам) пайдаланады.
Спортпен шұғылдану үшін облыстың барлық шағын қалаларында 13 стадион, 14 спорт алаңы, 16 спорт залдары бар. Сонымен бірге, Есік қаласында ипподром, Жаркент қаласында гректік-римдік күрестің "Дәулет" кәсіби жеке меншік клубы, Қапшағай қаласында "СКИФ", "Жағажайлық волейбол" және "Баскетбол федерациясы" спорт клубтары, Қаскелең қаласында жабық спорт кешені қызмет етеді. Текелі қаласында бокс федерациясы құрылған.
Талдау көрсеткендей, мәдениет және спорт объектілерінің материалдық- техникалық базасын нығайту қажеттілігі туып отыр.
2003 жылы шағын қалаларда 3142 жұмыс орны ашылған немесе олардың облыс бойынша (13954) жалпы көлемдегі үлесі 22,5 %. Жұмыспен қамту мәселелері бойынша өкілетті органдарға 6652 адам арызданды, оның ішінде 4772 адам жұмысқа орналастырылды немесе облыс бойынша орташа 62%-дың орнына 68,4%. Жұмыспен қамтудың ең төменгі деңгейі Үштөбе қаласында (41%) және Есік қаласында (52%) тіркелген.(13 диаграмма)
13 диаграмма
Құрамында бірде-бір жұмыс істейтін адамы жоқ жанұяларға ерекше назар аударылды. Шағын қалалардағы барлық есепке қойылған 403 жанұяның ішінен (Қаскелең қаласында мұндай жанұялар тіркелмеген) 2003 жылдың ішінде отбасының бір мүшесі жұмысқа орналастырылған (14 диаграмма).
14 диаграмма
Төленетін қоғамдық жұмыстарға 3561 жұмыссыз жіберілді немесе жалпы облыс бойынша жіберілгендердің 27,4 %-ы, кәсіби оқуға және қайта даярлауға 1069 адам немесе 26,7 % жіберілді. Тұрақты атаулы әлеуметтік көмек 22,5 мың алушыға жалпы сомасы 231,7 млн. теңге төленді, бұл облыс бойынша көрсеткіштердің тиiсінше 18,3 және 20,2 пайызы. Шағын қалаларда халықтың 1000 адамға есептегенде облыс бойынша орта есеппен 83-тiң орнына, 85 атаулы әлеуметтік көмек алушыдан келді. 1000 адамға есептегенде алушылардың ең көп саны Сарқан (180), Қапшағай (158), Жаркент (134), Текелі (119) және Үшарал (118) қалаларына тиді (15 диаграмма).
15 диаграмма
Шағын қалалар тұрғындарының негізгі табыс көздері болып кәсіпорындар мен ұйымдардағы (негізінен бюджеттік) еңбек ақылары болып табылады, оның табыстың жалпы сомасындағы үлесі 50-60%, зейнетақы, стипендиялар, әртүрлі жәрдемақылардың табыстағы үлесі 20-30%, қосалқы шаруашылықтан түсімдер - 10-15%.
2003 жыл бойынша жұмыссыздар саны 14362 адамды құрады, бұл облыс бойынша жұмыссыздар санының 21,2%-ы немесе шағын қалалардың экономикалық белсенді тұрғындарының жалпы санында 8,6%-дың орнына 10,6%- ы (облыс бойынша орташа) құрады.
Жұмыссыздардың ішінде 60-80%-ын ұзақ уақыт бойы жұмыссыз жүрген, біліктілігін жоғалтқан азаматтар құрайды.
Шағын қалалардың еңбек рыногында жұмысшы күші сұранысы мен ұсынысының сандық және сапалық сәйкессіздігі сақталынып отыр. Өнеркәсіптегі және жалпы экономикадағы тұрақтылық білікті кадрларды қажет етеді, ең алдымен инженерлік-техникалық жұмысшыларды, ал кәсіпорындарда жаңа технологияларды енгізу қызметкерлердің біліктілік деңгейіне талапты жоғарылатты.
Осының салдарынан қалалардың экономикасын дамытудың перспективалары және басымдықтарынан, жаңа жұмыс орындарын ашудан шығатын жаңа сапалық негізде кадрлық әлеуеттi дайындау жөнiнде iс-шаралар қабылдау қажеттілігі туындап отыр.
6) Инженерлік инфрақұрылым Шағын қалалардың негізгі проблемаларының бірі инженерлік инфрақұрылымның объектілерін ұстау және жөндеу мәселесі болып табылады.
Шағын қалалармен тұтынылатын судың көлемі 2004 жылдың басына 26300,0 мың текше метрді құрады. Тұтынылатын судың 1 текше м құны Қапшағай және Үштөбе қалаларында 10 теңге 50 тиын, қалған қалаларда 46,05 теңгеге дейін ауытқыды. Осымен қатар судың құны тұтыну көлемі ұлғайған сайын төмендейді (16 диаграмма).
16 диаграмма
Қалалар ішіндегі және үйлер ішіндегі су құбырларының және канализациялық желілердің көбісі 20-25 жыл бұрын іске қосылып, немесе күрделі жөндеуден өткен. Сумен қамтамасыз етудің және канализацияның техникалық құрылғылары мен желілері 60-70%-ға тозған, осыған байланысты желілер мен құрылғылардың апаттық жағдайы өсуде, нормалық сападағы сумен қамтамасыз етілмейді, бұл өз кезегінде қоршаған ортаны ластаудың, тұрғындардың ауруға шалдығуының көздері болып табылады. Бұл мәселелерді шешу үшін оларды толық түгендеу және дереу шара қабылдауды талап ететін, проблемалық объектілердің тізімін дайындау қажет. 2003 жылы барлық қалалардағы "Водоканал" кәсіпорындарында реформалау жүргізіліп, желілерге қызмет көрсету үшін оларға қажетті техника берілді.
Шағын қалалардың автокөлiк жолдарымен қамтамасыз етiлуi қанағаттанарлық деңгейде. Қалалардың жетеуi - Қапшағай, Талғар, Есiк, Сарқан, Үшарал, Жаркент, Қаскелең республикалық маңызы бар автокөлiк жолдарының бойында, ал Үштөбе және Текелi қалалары жергiлiктi мәнi бар жолдардың бойында орналасқан.
Алайда, шағын қалалардағы жол желiлерiнiң көп бөлiгiнiң жағдайы қанағаттанғысыз бағаланған. Жолдардың көбiсi 20-30 жыл бұрын салынған, автокөлiк қозғалысының өскелең талаптарына жауап бере алмайды, күрделi, орташа жөндеудi және жаңартуды қажет етедi.
Жолдардың нашар жағдайы көлiк шығындарын көбейтедi және, тиiсiнше, шағын қалалар экономикасының дамуын тежейдi. Байланыс жүйесiне пошталық, телеграфтық, қалааралық және халықаралық автоматты телефон байланысы, сонымен қатар, кейбiр қалаларда интернет қызметi кiредi сонымен бiрге телефон нөмiрлерiнiң жетiспеушiлiк проблемасы қалып отыр. (диаграмма 17).
17 диаграмма 2004 жылдың қаңтарына Алматы облыстық телекоммуникациялар дирекциясының желiсiнде негiзгi телефондық аппараттардың жалпы саны 139,8 мың бiрлiктi құрады, оның iшiнде шағын қалаларда 35,2 мың бiрлiк (25,4 пайыз).
Облыстың шағын қалалары бойынша орташа телефондық тығыздылық 100 адамға шаққанда 14,4 телефонды құрайды (орташа облыс бойынша - 9).
2003 жылы ЕDSF кредиттiк линиясы бойынша Жаркент қаласында электрондық станция iске қосылды. Есiк қаласының тұрғындары телефондандырудың толық мүмкiндiгiне ие болып отыр, өйткенi 2002 жылы 5 мың нөмірге лайықты жаңа АТС iске қосылды. Алайда тұрғындар радионың жоқтығымен және республикалық теледидар каналдарының кейбiреулерiн қабылдаудың шектеулiгiмен байланысты проблемаларды бастан кешiрiп отыр.
2002 жылдың желтоқсан айында Қапшағай қаласында 42 км-ге созылған Қапшағай-Шенгелдi кабелiн салумен ВО 12-3 тығыздау аппаратурасын ИКМ-30 аппаратурасына алмастыру жүзеге асырылды. 2003 жылы станция 512 номер сыйымдылығы бар электрондық станцияға ауыстырылды Қазақтелеком ААҚ-ң Талғардағы филиалында қалалық радио торабы жұмыс iстейдi. Хабарлар қазақ және орыс тiлдерiнде берiлуде. Қалада "МИГ" жергiлiктi телеарнасы қызмет етедi. Бұл қала тұрғындарына аймақ жөнiнде белгiлi бiр мәлiметтердi толық алуына мүмкiндiк бередi.
Шағын қалалардың электрмен қамтылуы облыстың Талдықорған аймағында "ТАТЭК" АҚ-ы, арқылы қамтамасыз етiледi.
Сонымен қатар, электрмен жабдықтаудың сенiмдiлiгi қамтамасыз етiлмейдi.
Бұл электр желiлерi қызметiнiң уақытымен 10 және 0,4кВ барлық нормативтердiң асып кетумен байланысты. Олардың кейбiреулерi 45 жылдан артық пайдаланылуда. Линиялардағы қолданылып жүрген ағаш ұстындарды аз уақытта темiр бетонды ұстындарға ауыстыруды талап етедi. Кабельдi линияларды, электроэнергия есебiнiң қондырғыларын және жаңадан өткiзгiштердi бейтараптандырылған өткiзгiштерге ауыстырудың, сонымен бiрге, трансформаторлық подстанцияларды жаңартудың қажеттiлiгi туындап отыр.
Әрбiр шағын қаладағы 10 және 0,4кВ электр желiлерiнiң ұзындығы 50 км-ден 90 км-ге дейiн ауытқып, ал оларды жаңартудың құны 100 млн.теңгеден 180 млн.
теңгеге дейiн өзгерiп отыр.
18 диаграмма
Орталықтандырылған жылумен қамсыздандыру тек Қапшағай және Текелi қалаларында қамтамасыз етiлген, ал қалған қалалар жылумен жергiлiктi қазандықтардан қамтамасыз етiледi. Жалпы облыстың шағын қалаларында 8 қазандық бар, оның iшiндегi iрi бiр қазандық Қапшағай қаласында ("Қапшағайтеплосервис" ММК) және Талғар және Қаскелең қаласында ұсақ үш қазандық бiлiм беру, денсаулық сақтау, мәдениет мекемелерiнiң баланстарында тұр. Қапшағай қазандығының 1 Гкал жылуының құны 1474 теңге. 2003 жылы онымен сағатына 134522 Гкал жылу энергиясы шығарылған.
Өнеркәсiптiк өндiрiстiң төмендеуi, азаматтық тұрғын үй құрылысының тоқталуы жылу қуатының артықшылығына алып келдi. Күзгi-қысқы маусымға отын дайындау үшiн коммуналдық меншiктiң жылумен қамтамасыз ететiн кәсiпорындарына жәрдемақы беру қажет. Қалаларды газбен қамтамасыз ету көмiрсутегi газын пайдалану негiзiнде жүзеге асырылады. Газды пайдаланатын абоненттердiң саны 49746, оның iшiнде: 12647-сi сиымдылықтағы газбен, ал 37099 абонент баллонды газбен пайдаланады (19 диаграмма). Талдықорған аймағының 4 қаласында (Үштөбе, Үшарал, Жаркент және Сарқан)
сиымдылықтағы газ мүлдем пайдаланылмайды.
19 диаграмма
Сонымен бiрге, көпқабатты үйлерде газ баллондары қолданылады, ал бұл өртке қарсы қауiпсiздiктi бұзу болып табылады. Мұны жою үшiн қолдағы бар арнайы газ резервуарларын қалпына келтiру қажет.
Шағын қалалар бойынша тұрғын үй қорының жалпы ауданы 5281432 шаршы метрдi құрайды, оның iшiнде: көп пәтерлi үйлер 4254105 шаршы метр, жеке үйлер 1027327 шаршы метр. Осыған қоса ескi және тастап кеткен үйлердiң үлесi көбейiп отыр. Жалпы ескi үйлердiң көлемi 81680 шаршы метрдi құрайды, оның iшiнде: бұзуға жататын 49744 шаршы метр, сейсмикалық жағдайды күшейту және 31936 шаршы метр күрделi жөндеудi қажет етедi (20 диаграмма).
20 диаграмма
Көп пәтерлi үйлердi ұстау мәселелерi шешiлмеген. Оларға күрделi жөндеу жұмыстарын жүргiзу барлық жерде тоқтатылған. Үйлердi ұстау мен жөндеу тұрғындардан жиналған қаржы есебiнен жүргiзiледi. Сонымен бiрге тұрғындардың табыс деңгейiнiң төмендiгi осы жұмыстарды жүзеге асыру үшiн жеткiлiктi қаржыларды жинауға мүмкiндiк бермейдi.
Көптеген үйлер мен ғимараттардың сейсмикалық берiктiлiгiнiң және iрi панельдi үйлердi жаңартудың мәселелерiн шешу қажет. Осы мәселелердi шешу құрылыс-жөндеу ұйымдарын iске қосуға және қалалар экономикасының дамуына мультипликативтi әсер етуiне мүмкiндiк бередi. Тұрғындардың көптеген категорияларының тұрғын үй мәселелерi шешiлмей отыр, тұрғын-үй қоры ескiруде. 2004 жылдың 1-шi қаңтарына бос тұрғын үйлердiң саны 45-ке жеттi немесе 106044 шаршы метр, Бұл көп пәтерлі үйлердің барлығы шағын қалалар бойынша (21 диаграмма). Тұрғын үй қорын оңтайландыру шеңберінде жылжымайтын мүлiкке ие болған алақол тұрғын үй иелерiнен шара қолдану тетiгiн жетiлдiру қажет.
21 диаграмма
Муниципалдық тұрғын үй құрылысы еғ аз мөлшерге дейін қысқартылды, ал шағын қалаларда ол мүлдем жоқ. Қалалардың бас жоспарлары ескіріп, жаңа рыноктік жағдайларға сәйкес өзгертуді талап етеді. Бүгінгі таңда бас жоспар тек Талғар қаласында ғана бар және келiсілу сатысында болып отыр.
Тұрғындардың төлем қабілеттілігінің төмендiгі жеке тұрғын үй құрылысын салуды ұлғайтуға мүмкіндік бермейді және тұрғын үй рыногын қалыптастыруға кедергi болуда. Ипотекалық несиелеудің бұрынғы нысандары орташа табыс деңгейі бар адамдар үшін қол жетпейтін жағдайда болды және оны қайта қараудың қажеттілігі туындап отыр. Тоғыз шағын қала бойынша тұрғын үйге деген қажеттілік 137,8 мың. шаршы метрді немесе 1351 адамды құрады.
Көркейту және аумақты санитарлық тазалау жөніндегi кәсіпорындар барлық қалаларда бiрдей қызмет етпейді. Осы жұмыстарды жүргiзуге бөлiнетiн қаражаттың жеткiлiксiздiгiне байланысты, бұл салада жеке құрылымдардың жұмыс iстегiлерi келмейдi.
Бұл Үшарал және Сарқан қалаларында өткір мәселе болып отыр. Осы проблеманы шешудiң жолы мемлекеттік тұрғын үй қызметтерің құру арқылы шешілуі мүмкін.
4. Мақсаты мен мiндеттерi Бағдарламаның мақсаты қалаларды әлеуметтiк-экономикалық дамыту үшiн жағдай жасау және бәсекелестiк орта құру болып табылады.
Бағдарламаның негiзгi мiндетi мыналар:
ауылшаруашылығы өнiмдерiн қайта өңдеу жөнiндегi қолда бар өндiрiс орындарын барынша тиеу және iске қосу;
жоғары сапалы және экспортқа бағдарланған өнiмдi шығару, озат технологияларды пайдалана отырып, өнiмдiк инновацияны ұлғайту;
ИСО 9000 және 14000 сапаның халықаралық стандартын енгiзу;
құрылыс материалдарын шығару жөнiндегi кәсiпорындарды дамыту;
шағын және орта бизнес субъектiлерi үшiн кредит қаражаттарының қол жетiмдiлiгiн қамтамасыз ету;
тұрғын үй проблемасын шешу, инженерлiк инфрақұрылым объектiлерiн қалпына келтiру;
сапалы байланыс қызметiн беру қажеттiлiгiмен қамтамасыз ету;
оқушы орындары тапшылығының проблемасын шешу, мектепке дейiнгi балалар мекемесi мен кәсiптiк-техникалық мектептер жүйесiн дамыту, бiлiм беру, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт объектiлерiнiң материалдық-техникалық базасын нығайту;
халықтың тұрмыс деңгейiн көтеру;
облыстың мәдени-тарихи және рекреациялық аймақтарын сақтау және дамыту.
Осы мiндеттердi шешу әртүрлi бағыттағы ауқымы кең шараларды әзiрлеудi және iске асыруды ұйғарады.
5. Шағын қалаларды дамытудың негізгі бағыттары
1) Жалпы бағыттары
Шағын қалаларды дамытудың 2004-2006 жылдар кезеңіндегі негізгі бағыттары:
әртараптандыру және көлемі әртүрлі кәсіпорындар мен салалық иеліктің оңтайлы үйлесімін жасау арқылы экономика құрылымын жетілдіру;
қалалардың функционалдық мамандар құрамын кеңейту;
экономиканы дамытуға мультипликативті әсер ететін, ірі инвестициялық жобаларды іздестіру;
тұрғын үй - коммуналдық саланы дамыту, тұрғын үй құрылысы және қайта жөндеу;
халықтың негізгі қызмет түрлеріне қол жетімділігін арттыру үшін әлеуметтік инфрақұрылымды аумақтық ұйымдастыру;
болашағы жоқ ауылдардан халықты шағын қалаларға көшіру процесін реттеу;
аудандық маңыздағы шағын қалаларда статистикалық есепті енгізу;
аудандық маңыздағы қалалар әкімдерінiң аппаратын оларға заңды тұлға мәртебесін бере отырып, құру;
жергілікті бюджетті орындау барысында секвестрлеуге жатпайтын, бюджеттік бағдарлама бойынша олардың шығысын қаржыландыру жолымен шағын қалаларды сметалық қаржыландыру тетігін жетілдіру;
өз бюджеттері жоқ, шағын қалалардың дербес бюджеті болу мәселесін шешу;
әрбір шағын қаланың стратегиялық жоспарлары мен даму бағдарламаларын орындау мониторингін үнемі өткізу үшін, құрылған Үйлестіру кеңестерін қоса алғанда, қоғамдық бірлестіктер мен үкіметтік емес ұйымдарды тарту.
2) Өнеркәсіпті дамыту Өнеркәсіпті дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған негізгі бағыттары:
инвестиция тарту есебінен индустриялық өсуді қамтамасыз ету және ғылымды қажет ететін өндіріс орындарын, инновациялық технологияларды дамыту мен өңдеуші салалар үлесін арттыру;
импорттық орнын басатын, экспортқа бағдарланған өнімдер шығаратын, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу жөнінде жаңа өндіріс орындарын құру;
жергілікті минералдық және шикізаттық ресурстарды барынша пайдалана отырып, қазіргі заманғы құрылыс материалдарының түрлерін өндіру жөніндегі қуаттарды дамыту;
өнеркәсіптің өңдеуші салалары өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, 9000 және 14000 сериялы халықаралық стандарттарға сәйкес сапа жүйесі мен экологиялық мониторинг енгізу, ресурс сақтау және еңбек өнімділігін арттыру жөніндегі шараларды іске асыру;
Осы шараларды жүзеге асыру нәтижесінде 2004 жылы 3 ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланды:
Шетел инвесторлары қаражаты есебінен "Кнауф-Гипс" АҚ-ы (Қапшағай қаласы) гипс картонын шығару жөніндегі зауыт құрылысы салынады, жоба бойынша 16 млн. евро игеріледі, оның ішінде жалпы сомасы 9,8 млн. евро құрал- жабдықтар әкелінеді, құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізіледі, зауыттың шамамен қуаты - жылына 6 млн.ш.м.
Сондай-ақ алдағы үшжылдық мерзімде бірқатар ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланады.
Текелі қаласында кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен екі тас өңдеу зауыттары "Қазцинк-Гранит" ЖШС-і (қаптайтын плиталар өндірісі) мен "Шарықтас" (стандартты емес блоктар өндіру) ЖШС-і жоба бойынша тиісінше 504,9 және 119,5 млн. теңгені игеруді жоспарлады.
Текелі кен байыту комбинаты базасында клинкер өндіру, "Көксу ТКК"
ЖШС-де шин өндірісі үшін композициялық материал ретінде шунгитті игеру ұйымдастырылады.
"Қазақстанның инвестициялық қоры" АҚ-ның қатысуымен мәрмәр бут тасын өндіру және алдағы уақытта оны өңдеуден мәрмәр ұнын алу жөнінде "Мәрмәр тас" ЖШС-і жобасы іске асырылады, жобаның құны 1,1175 млн. $.
Қапшағай қаласында алдағы уақытта құрылыс материалдарын өндіру жөніндегі үш жобаны іске асыру көзделді: "Dala Group" ЖШС-і кірпіш зауытының құрылысы, құны 60 млн.теңге, қаптайтын плита және қабырға блоктарын өндіру жөніндегі "Каро" ЖШС-і зауыты, құны 70 млн. теңге және "Ермин стеклопак интернешнл" ЖАҚ-да итальян технологиясы бойынша стеклопакет өндіру.
"Қапшағай фарфор" АҚ-ы базасында фарфор изоляторлар өндіру жоспарланады, жобаның құны 5 млн. $. Кәсіпорынның және екінші деңгейдегі банктер қаражаттары есебінен толық комплектілі МӨЗ құрылысының жобасы жүзеге асырылады, жобаны әзірлеуші Аль-Фараби атындағы ҚазҰУ жанындағы "НХТ и ММ ҒЗИ" құны - 453.4 мың $.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласында 30 жұмыс орнымен ет және балық өнімдерін шығару жөніндегі зауытты және 55 жұмыс орнымен "Қазагросервис" ЖШС-де диірменді іске қосу жоспарланды. Тартылатын инвестиция сомасы тиісінше 60 және 290 млн.теңге.
Талғар қаласында "ТЭЛМЗ" ААҚ-ның полимермен қапталған құбырлар өндіру жөніндегі жобасын Даму институты арқылы қаржыландыру мәселесі пысықталады, жобаның құны 450 мың $.
Кәсіпорынның және екінші деңгейлік банктер қаражаты есебінен "УППКОС" ЖШС-нің темiр жол құрылысына қажетті бөлшектер өндіру жөніндегі жобасы іске асырылады. Оны қаржыландыру үшін 27 млн. теңге қажет және тоқыма-тігін бұйымдары өндірісін жетілдіру жөніндегі "Талғар" АҚ-ы жобасының құны 3 млн.$.
Қаскелең қаласындағы "Хамле" ЖШС-де өнімнің жаңа түрлерін өндіру көлемі - шоколадтар, сорпаға қосатын қоспалар шығару ұлғайтылады. Жобаның құны 1050,0 млн.теңге.
Үштөбе қаласында Даму институтының қатысуымен "Кварц зауыты" ЖШС- нің - кварц концентраттарын шығару жөніндегі байыту фабрикасының құрылысы жөніндегі жобасы іске асырылады. Құны 5.8 млн. $, жылына байытылған жобаның қуаты 4000 тонна кварц өндіреді.
ИСО 9000 және 14000 өнімнің сапасын басқарудың халықаралық стандарттарына тездетіп өту жалғастырылады, ресурс сақтау және еңбек өнімділігін арттыру жөніндегі шаралар іске асырылады. 2004 жылы "Казцинк"
ААҚ-ы ("БИОТЕК" ЖШС-і, "Зеленый дом" ЖШС-і, ГОК "Энергокомплекс")
кәсіпорынында сапа жүйесін енгізу және сертификаттау.
Табиғатты пайдалануды дамыту саласында, пайдалы қазбалар кен орындарынан басқа, жанама орман пайдалануды дамыту үшін әлеует бар.
Сондықтан Үшарал қаласында эфидрин өндіру жөніндегі зауыт құрылысының, Сарқан қаласында дәрілік шөптер дайындау және оларды алғашқы өңдеу жөнінде база құру, Қаскелең қаласында фармацевтикалық зауыт құрылысының болашағы зор болып табылады.
3) Агроөнеркәсіп секторын дамыту Агроөнеркәсіптік бағыттағы шағын қалалардың болашағы ауыл шаруашылығы шикізаттарын ұқсату жөніндегі кәсіпорындарды мемлекеттік қолдауға байланысты. Мемлекеттік аграрлық азық-түлік бағдарламасында мынадай кәсіпорындарға қолдау көрсету жөнінде шаралар айқындалған:
лизингтік негізде жабдықтар беру;
жабдықтар лизингі бойынша сыйақы (мүдде) ставкалары мен банк кредитін өтеу.
Шағын қалаларда ауылшаруашылығы шикізаттарын өңдеу және ауыл шаруашылығына қызмет көрсететін кәсіпорындар кешенін орналастыру көзделді:
ауылшаруашылық техникаларын жөндеу жөніндегі зауыт;
астықты, ет пен сүтті, жеміс-көкөніс өнімін, балықты барынша өңдеу жөніндегі кәсіпорындар;
өнім сақтайтын қоймалар, өнімдерді сақтау үшін тоңазытқыш камералар;
ауылдық тауар өндірушілер мен халыққа қызмет көрсету жөніндегі сервистік қызметтер (аграрлық-химиялық қызметтер, МТС, мал тұқымын асылдандыру орталықтары, консалтингтік және маркетингтік орталықтар).
Халыққа және шаруа қожалықтарына егістік материалдарды сатып алу, ауыл шаруашылығы техникаларын жалдау, жанар-жағармай, минералдық тыңайтқыштарды, жеміс дақылдарының көшеттерін, малдарды емдеу, аналық бастарды қолмен ұрықтандыру жөнінде қызмет көрсету үшін дотация, шағын кредит бөлу жөніндегі көмек көрсету жалғастырылады.
Өсірілген өнімді өткізу үшін шаруа қожалықтары немесе өндірістік кооперативтермен бірігу көзделеді. Бұл шаралар жеке қосалқы шаруашылықтың тауарлығын көтеріп қана қоймай, халықтың табысын арттырады.
Қант қызылшасы мен майлы дақылдардың егісін одан әрі өсіру көзделеді.
Текелі, Сарқан, Үшарал және т.б. қалаларда бақ өсіру шаруашылығын дамытуға ерекше көңіл бөлінетін болады.
Көкөністер мен жеміс-жидектер өндіруді одан әрі дамыту қала халқының қажетін қанағаттандыруға мүмкіндік береді, артылғаны Талдықорған және Алматы қалаларында сатылады.
Мал шаруашылығын дамыту және кедейлік шегінен төмен тұратын адамдар санын азайту үшін, табиғи грант түрінде мемлекеттік көмек беру тәжірибесі жалғастырылады.
4) Шағын кәсіпкерлікті және туризмді дамыту Шағын кәсіпкерлікті алдағы үш жылда дамытудың негізгі бағыттары мыналар болып табылады:
сауда-сатып алу қызметіне емес, өндіруге бағытталған кәсіпорындар құру жөніндегі жұмысты жандандыру;
инновациялық және ғылымды қажет ететін өндіріс орындарын дамыту үшін жағдайлар жасау;
шағын кәсіпкерлікті дамыту үшін жағдайлар жасау;
шағын кәсіпкерлікті дамыту қорымен кәсіпкерлерге кредит беруге жәрдемдесу (ШКДҚ);
АДБ мен ЕДБ бөлген, ШКДҚ қаражаты есебінен облыстың шағын кредит ұйымдары арқылы кәсіпкерлерге кредит беру мәселесін шешу;
4 шағын қалаларда (Есік, Жаркент, Қаскелең, Талғар) ауылдық несиелік серіктестіктер қызметін жандандыру;
кредит ресурстарын тарту үшін, кепілдік қамтамасыз етуді беру тетігін жетілдіру арқылы, қаржылық инструмент ретінде коммуналдық меншік объектілерін пайдалану тәжірибесін кеңейту;
шағын кәсіпкерлік субъектілеріне құрылысы аяқталмаған және бос тұрған объектілерді беру;
атакәсіп саласына кәсіпкерлерді тарту үшін жағдайлар жасау;
шағын кәсіпкерлік инфрақұрылымдарын құруды ынталандыру және дамыту (бизнес инкубаторлар, консалтингтік орталықтар);
жеке бизнесті ашу жөнінде ең тиімді бағдарламалар енгізілген, оқыту семинарлары мен тренингтерді жергілікті атқарушы органдар, еңбекпен қамту орталықтары, үкіметтік емес ұйымдардың бірлескен күшімен ұйымдастыру;
Осы шараларды іске асыру шағын кәсіпкерлікті сапалы түрде дамытуға, халықтың жұмыспен өзін-өзі қамтуын көтеруге және олардың өздерін қамтамасыз ету мәселесін шешуге мүмкіндік береді.
Жоспарланған шараларды 2004 жылы іске асыру нәтижесінде жоспарланады:
шағын кәсіпкерліктің өнеркәсіп секторын дамыту саласында:
Есік қаласында электр кабельдерін өндіру жөніндегі жаңа объектілерді іске қосу;
Үштөбе қаласында газдалған сусындарды құю жөнінде цех; ашу;
Жаркент қаласында кірпіш зауытын, жолдың шетіне салатын (тротуар)
плиталар шығару, минералды сулар құю және шұжық бұйымдарын өндіру, 2 май шайқағыш, наубайхана және жем тарту цехтарын ашу;
Талғар қаласында жеміс-көкөніс өнімдерін өңдеу жөніндегі өндіріс орындарын ұлғайту, ағаш ұстасы, тігін және макарон цехтарын іске қосу, сондай- ақ мәрмәр тасын өңдеу жөнінде цех ашу;
Сарқан қаласында диірмен және үй-жићаздарын өндіру жөніндегі цехты іске қосу;
Текелі қаласында мәрмәр ұны өндірісін ұлғайту.
Бұл шараларды іске асыруға салынған қаржы сомасы 75.45 млн.теңгені құрады.
сауда және қызмет көрсету салаларын дамыту:
Үшарал қаласында 15 дүкен, сауда базары, 3 қоғамдық тамақтандыру және 5 қызмет көрсету салалары объектілерін ашу;
Есік қаласында 5 дүкен, сауда базары және қызмет көрсету саласында 1 объект ашу;
Үштөбе қаласында 34 дүкен, 7 қоғамдық тамақтандыру және 3 қызмет көрсету салалары объектілерін ашу;
Қаскелең қаласында сауда базарын, 6 қоғамдық тамақтандыру, 1 қызмет Жаркент қаласында 19 дүкен, 16 қоғамдық тамақтандыру және 3 қызмет Сарқан қаласында 8 дүкен, сауда базары, 4 қоғамдық тамақтандыру және 5 қызмет көрсету объектілерін ашу;
Талғар қаласында 25 дүкен, сауда базары, 7 қоғамдық тамақтандыру және 9 қызмет көрсету салалары объектілерін ашу;
Қапшағай қаласында 6 дүкен, сауда базары, 6 қоғамдық тамақтандыру және 4 қызмет көрсету салалары объектілерін ашу;
Текелі қаласында 7 дүкен, сауда базары, 1 қоғамдық тамақтандыру және 4 Барлығы 119 дүкен, 7 сауда базары, 52 қоғамдық тамақтандыру және 35 қызмет көрсету салаларының объектілері ашылады.
Рекреациялық әлеуетті игеру және шағын қалаларда туризмді дамыту төмендегі шараларды іске асыруды көздейді:
жыл бойына пайдалану есебімен туристер мен демалушылар орналастырылатын қарапайым, айтарлықтай арзан, шағын (25-100 орын шегінде)
объектілер салуды;
шағын қалаларда өздерінің демалыс аймақтарын салуға мүдделі кәсіпорындар мен ұйымдарға, туризм мен демалысты дамытудың нақты аудандарында құрылыс жүргізу нормалары шегінде мемлекеттік табиғи грант түрінде жер телімдерін беруді;
бюджет қаражаты есебінен әлеуметтік демалу мен емделу (балалар, мүгедектер, қарттар) үшін объектілер салуды;
туристік кешендер, этнографиялық мұражайлар және демалыс аймақтарын құруды;
ілеспе инфрақұрылымды: көлік-жол, сумен, электрмен, жылумен жабдықтауды, телекоммуникацияны дамытуды қажет етеді.
Туризмді одан әрі дамыту "Жібек жолының тарихи орталықтарын қайта жаңғырту" мемлекеттік бағдарламасының объектілері бойынша жүзеге асырылады, Қапшағай су қоймасында туристік объектілерді қалпына келтіру және дамыту, сондай-ақ Алакөл көлі тобында, ол үшін облыстың шағын авиациясын пайдалана отырып, Алматы-Үшарал авиарейсін ашу қажет. Үшарал қаласына жақын орналасқан әскери аэропорт ұшақтардың қандай түрі болса да қабылдай алады.
Қоғамдық бірлестіктер мен бизнес ассоциацияларды құруға жәрдемдесу, кәсіпкерлер мүддесін қорғауға және әртүрлі тексеруші органдардың бюрократтық араласуымен байланысты проблемаларды анықтауға мүмкіндік береді.
5) Әлеуметтік инфрақұрылымдарды дамыту Шағын қалаларда әлеуметтік инфрақұрылымдарды одан әрі дамыту мақсатында көзделеді:
инфрақұрылымның республикалық бюджеттен қаржыландыруға ұсынылатын әлеуметтік жаңадан салынатын және қайта жаңартылатын объектілерінің тізбесін қалыптастыру;
Талғар қаласында футбол стадионын салу;
одан әрі компьютерлендіру және денсаулық сақтау, білім беру және мәдениет объектілерінің материалдық-техникалық базасын нығайту;
бос жұмыс орындарының болуы туралы мәліметтерді толық беру жөнінде жұмыс берушілермен жұмысты күшейту жолымен, қалалық еңбек рыногына жүйелі түрде мониторингті жүзеге асыру;
еңбек рыногының қажетіне сәйкес кәсіби оқу және кәсіби дайындық курстарын ұйымдастыру;
тұрақты еңбекпен қамтуға өте отырып, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруды жандандыру;
жаңа жұмыс орындарын құру есебінен жұмыссыздарды жұмысқа орналастыруды жүзеге асыру, бос жұмыс орындары жәрмеңкесін, басқа да жұмысқа орналастыруға себеп болатын көпшілік шараларды ұйымдастыру;
шағын қалалардың еңбек рыногында қажет етілетін, мамандықтар бойынша жұмысшыларды дайындау үшін, жұмыс істеп отырған кәсіптік-техникалық мектептерді материалдық-техникалық жаңарту;
жас мамандарды тарту жолымен кадрлық әлеуетті күшейту және ең қажет мамандықтарға мемлекеттік тапсырысты ұйымдастыру.
Жоспарланған шаралар есебінен жүргізіледі:
республикалық бюджеттен:
2006 жылы Есік қаласында 250,0 млн. теңгеге жаңа мектеп салу;
2005-2006 жылдары Жаркент, Есік қалаларында 60 орындық перзентхана үйін салу - 610,8 млн. теңге;
Қаскелең қаласында 2006 жылы 148,7 млн. теңгеге туберкулез ауруханасын салу;
2004 жылы Талғар, Есiк, Сарқан, Жаркент және Қаскелең қалаларында 2,3 млн. теңгеге орта кәсiптiк бiлiм мамандарын даярлау.
жергілікті бюджеттен:
2006 жылы Қаскелең қаласында 760 оқушыға арналған жаңа мектеп салу - 400 млн.теңге;
білім беру объектілерінде мектептердің шатырын күрделі жөндеуден өткізу және жылу жүйелерін жөндеу - 147,1 млн. теңге;
2005-2006 жылдары Жаркент, Қаскелең, Үштөбе, Сарқан, Талғар қалаларында орталық аудандық ауруханаларды күрделі жөндеуден өткізу - 230 млн. теңге;
аудандық СЭС-ды күрделі жөндеуге - 20,0 млн. теңге;
2004 жылы Есік қаласындағы тарихи-өлкетану мұражайын, мәдениет үйін және Қапшағай қаласында балалар мен жасөспірімдердің спорт мектебін күрделі жөндеуден өткізу, Жаркент қаласында Ә. Қастеев атындағы сурет галереясын, Қаскелең қаласында тарихи-өлкетану мұражайын ашу-107,6 млн. теңге;
2004 жылы Сарқан, Талғар, Қаскелең және Үшарал қалаларында сүт кухняларын ашу - 12,0 млн. теңге.
2004-2006 жылдары Талғар, Есiк, Сарқан, Жаркент және Қаскелең қалаларында 219,6 млн. теңгеге орта кәсiптiк бiлiм мамандарын даярлау.
6) Инженерлік инфрақұрылымды дамыту үшін төмендегі шаралар жүргізіледі:
сумен жабдықтаудың ең проблемасы су объектілерінің тізбесін дайындау және түгендеу, сумен жабдықтау жүйелерін қайта жаңарту;
жобалау-сметалық құжаттарды әзірлеу және ішкі қалалық және кірме жолдарды жөндеу;
көп қабатты үйлердің тұрғындарын үнемі және қауіпсіз газбен жабдықтауды қамтамасыз ету үшін қолда бар арнайы газ резервуарларын қалпына келтіру;
телефон станцияларын сандық жүйеге ауыстыру;
мемлекеттік қызметшілер мен халықтың әлеуметтік әлсіз тобы үшін муниципалдық тұрғын үй салу;
тұрғын үйдің жалпы құнының 10%-на дейін бастапқы жарнаны және кредит ставкасын азайту және 10 жылдан 20 жылға дейін кредит беру мерзімін ұзарту жолымен ипотекалық кредит беруді дамыту;
жеке құрылыс үшін жер учаскелерін (телімдерін) беру жағдайын жеңілдету;
жаңа нарықтық жағдайларды ескере отырып, барлық шағын қалалардың бас жоспарларын әзірлеу;
барлық бос тұрған бөлмелер, ғимараттарды түгендеу шағын және орта бизнес ұйымдарына қараусыз қалған объектілерді беру;
алақол меншік иелерінің жылжымайтын мүлігіне, оларды төлеттіріп алу тетігін жетілдіру жолымен, қараусыз қалған көп пәтерлі үйлерді айналымға тарту;
Инженерлік ішкі үй жүйелері мен үйлердің шатырын күрделі және орта жөндеуден өткізу үшін пәтер иелері кооперативтерін екінші деңгейдегі банктермен жеңілдікпен және ұзақ мерзімдік несиелеу жөніндегі мәселені істеп бітіру;
ескі және апатты жағдайдағы үйлерді бұзу;
республикалық және жергілікті бюджеттердің есебінен коммуналдық меншіктің жылумен жабдықтау кәсіпорындарына жәрдемақы беру;
қоғамдық жұмыстар жүргізілетін ұйымдардың тізбесін кеңейту жолымен аумақтарды көркейту және санитарлық тазалау жөніндегі жұмыстардың экономикалық қызығушылығын арттыру;
апатты жағдайдағы үйінділерді түгендеу және рекультивациялау, қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) полигондарын салу.
Жоспарланған шаралар есебінен мынадай жұмыстар жүргізіледі:
2004-2006 жылдары Жаркент, Талғар, Есік, Текелі, Қапшағай, Сарқан және Үштөбе қалаларында жалпы сомасы 283,4 млн.теңге сомада сумен жабдықтау жүйелері салынады және қайта жөнделеді;
апатты және ескі тұрғын үйлерді бұзу және күрделі жөндеуден өткізу, жаңа тұрғын үйлер салу, бос тұрған үйлерді қайта жаңарту (реконструкциялау) - жалпы сомасы 4,4 млн.теңге;
жергілікті бюджет есебінен:
сумен жабдықтау жүйелерін 2004 жылы Сарқан қаласында, 2006 жылы Текелі, Қапшағай және Үштөбе қалаларында 52,0 млн.теңге сомада қайта жаңарту;
2004-2006 жылдары Қаскелең және Қапшағай, Сарқан, Үштөбе, Жаркент, Есік, Үшарал, Текелі қалаларының бас жоспарларын 120,9 млн.теңге сомада әзірлеу;
2006 жылы ішкі қалалық жолдарды 5,0 млн. теңгеге түгендеу.
2005 жылы Есік, Қаскелең және Талғар қалаларында 27,6 млн.теңге сомада "Су құбыры" МКК-нын құру;
2005 жылы Қапшағай, Текелі қалаларында және 2005-2006 жылдары Сарқан, Үшарал, Үштөбе, Жаркент және Есік қалаларында жалпы сомасы 64,4 млн.теңге болатын көркейту жұмыстарын жүргізетін КМК-н құру;
кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен:
Қаскелең қаласында 500 нөмірлік сандық станцияны қоюды аяқтау;
Үшарал қаласында 1800 нөмірлік сыйымдылығымен құрал-жабдықтарды, 2500 нөмірлік электронды сиымдылықпен құрал-жабдықтарға ауыстыру;
Үшарал қаласында 700 байланыстың магистральді және тарату линияларының құрылысы;
Сарқан қаласында байланыстың магистральді және бөлу (тарату)
желілерінің құрылысы (қосымша 100 нөмір);
Қапшағай қаласында 1000 нөмірге арналған электронды станцияларды ұлғайту (АТС-тер арасында ұзындығы 3 км болатын талшықты кабельдер орнату және Шеңгелді селосында радио байланысына қол жеткізу үшін 460 нөмірлік Сарыбұлақ, Кербұлақ, Қосқұдық және Алматы демалыс аймақтарын қамтитын станцияны кеңейту).
6. Қаржыландыру көлемі және көздері 2004-2006 жылдарға арналған осы бағдарламаны іске асыру үшін қаражатқа есепті қажеттілік, басымды инвестициялық жобалар тізбесіне енгізілген объектілер құрылысын есепке ала отырып, 14,2 млрд. теңгені құрады, оның ішінде республикалық бюджеттен 5,7 млрд. теңге, жергілікті бюджеттен 1,7 млрд.
теңге, кәсіпорындардың өз қаражаты және заем қаражаттары есебінен 6,8 млрд.
теңге.
Республикалық бюджет есебінен:
2004 жылы - 190,3 млн.теңге;
2005 жылы - 2765,5 млн.теңге;
2006 жылы - 2755,4 млн.теңге.
Жергілікті бюджет есебінен:
2004 жылы - 223,3 млн. теңге;
2005 жылы - 975,2 млн. теңге;
2006 жылы - 471,7 млн. теңге.
Кәсіпорындар қаражаты және заем қаражаты есебінен:
2004 жылы - 4567,9 млн. теңге;
2005 жылы - 1365,7 млн. теңге;
2006 жылы - 869,3 млн. теңге.
7. Күтілетін нәтижелер Бағдарламаны іске асыру қалаларды тең жағдайда экономикалық, әлеуметтік және мәдени дамыту үшін шағын қалаларды құруға себеп болады.
Жаңа техникалық және технологиялық негізде шағын қалалардың кәсіпорындарын құрылымдық қайта құру жүргізіледі, бұл өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігін көтереді.
Шағын қалалардың экономикалық негізі күшейеді, еңбек рыногында, көші- қонда ауырпалық төмендейді, халықты еңбекпен қамту және олардың табысы артады.
өнеркәсіп секторында:
өнеркәсіп өндірісінің көлемі 38%-ға артып, 21,4 млрд.теңгені құрайды.
71 жаңа өндіріс орындары, учаскелер, цехтар пайдалануға беріліп, 8 объектіде өндіріс көлемі ұлғайтылады. 1519 жұмыс орны құрылады.
10 кәсіпорында ИСО халықаралық сапа стандарты енгізіледі;
шағын және орта бизнесте:
өндірілген өнім мен көрсетілген қызмет 42%-ға артады;
жұмыс істейтін шағын кәсіпорындар саны 10%-ға, жеке кәсіпкерлер - 12%- ға, шағын кәсіпкерлікте шұғылданатындар саны 33,8 мың адамға жеткізіледі.
сауда және қызмет көрсету салалары объектілерінің саны 213 бірлікке артады;
білім саласында:
2 мектеп салынады;
4 мектеп ғимараты күрделі жөндеуден өткізiледi;
11 білім беру объектілерінде жылу өткізу жүйелерін жөндеу және шатырын күрделі жөндеуден өткізу;
жалпы білім беретін мектептерді интернетке қосу толық аяқталады;
Жаркент қаласында балалар бақшасы ашылады;
денсаулық сақтау саласында:
2 перзентхана ашылады;
Қаскелең қаласында туберкулез ауруханасы салынады;
Жаркент, Қаскелең, Сарқан, Талғар, Үшарал және Үштөбе қалаларында орталық аудандық аурухана күрделі жөндеуден өткізіледі;
Үштөбе, Үшарал, Жаркент және Есік қалаларында аудандық санитарлық- эпидемиологиялық станциялары күрделі жөндеуден өткізіледі;
4 қалада сүт кухнялары ашылады.
спорт және туризм саласында:
"Алтын Адам" туристік кешені саласында;
Есік қаласында тарихи-өлкетану мұражайы, Қапшағай қаласында жасөспірімдер спорт мектебі және мәдениет үйі күрделі жөнделеді, Жаркент қаласында Ә.Қастеев атындағы көркем-сурет галереясы және Қаскелең қаласында тарихи-өлкетану мұражайы ашылады.
инженерлік инфрақұрылым саласында:
7 шағын қалаларда сумен жабдықтау жүйелерін қайта жаңарту және жаңадан салынады;
ішкі қалалық жолдарды түгендеу өткізiледi;
8 шағын қалалардың бас жоспарын әзірленедi;
жаңадан үйлер салу, бос тұрған үйлерді қайта жаңарту, апатты жағдайдағы, ескі үйлерді бұзып, күрделі жөндеу өткiзiледi;
3 шағын қалада "Су құбыры" МКК-н құрылады;
7 шағын қалада көркейту жөніндегі КМК құрылады.
8. Iс шаралар жоспары № п/п Iс шара Аяқталу Орындауға Орындалу нысаны жауаптылар мерзiмi Өнеркәсiп Қала салатын Ақпарат Энергетика және Жыл сайын кәсіпорындардың өнеркәсіп 20-қарашаға қуаттарын бөлімі, аудандар толықтыратын (қалалар)
немесе әкімдері алмастыратын баламалы өндірістер құруға жәрдемдесу Техногендiк қалдықтарды өңдеу бөлімі, Текелi мүмкіндіктерін қ.әкімі қарастыру Кластерлеу принципi бойынша шағын қалаларда iрi кәсiпорындар төңiрегiнде шағын өндiрiс орындарын дамыту және орналастыруға көмек көрсету Облыстың шағын Тоқсан сайын қалаларының тоқсанның өнеркәсiптiк, бөлімі, соңғы айының инвестициялық Экономика 25-не және инновациялық басқармасы, әлеуетiнiң аудандар мониторингiн жүзеге асыру Жаңа кәсiпорындар құру және жаңа технологияларды энергетика және енгiзу жөнiндегi өнеркәсiп ең перспективалы бөлiмi, жобаларды даму "Инновациялар институттарына жөнiндегi жiберуге көмектесу комитет" КМК, әкiмдерi 9000 және 14000 сериялы ИСО халықаралық бөлiмi, ҚР-ы стандарттарына ИСМ-нiң сәйкес сапа және стандарттау, экологиялық метрология және менеджмент сертификаттау жүйелерiн облыс кәсiпорындарында Комитетiнiң әзiрлеу және Алматы облысы енгiзуге бойынша мемлекеттiк жөнiнде жұмыс қадағалау жүргiзу Қаскелең әкiмдiк "Инновация 5 шiлдеге қаласында әмбебап қаулысы, технопарктiң ТЭН жобаның комитет" МКК-ы, зiрлеу, оны ТЭН қаржыландыру көздерiн анықтау, кәсiпкерлiктi, технопарк қызметi шағын және орта туралы Ереже бизнестi қолдау әзiрлеу мен дамыту комитет, ғылыми-техникалық Кеңес (келiсiм бойынша)
Аграрлық сектор
Ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң департаментi, аймақтық мамандануына министрлiгiнiң сәйкес ауыл шаруашылық шикiзатын Аудандар өңдейтiн және ауыл шаруашылығына қызмет көрсететiн кәсiпорындар кешенiн орналастыруды қамтамасыз ету Қаскелең, Жаркент, Есiк және Талғар қалаларында селолық кредиттiк серiктестiктер арқылы кәсiпкерлерге кредит беруге көмектесу Текелi, Сарқан, Үшарал қалаларында бақ өсiру шаруашылығын дамыту жөнiнде шаралар қабылдау Табиғи грант түрiнде Еңбек және атаулы әлеуметтiк халықты көмек беру әлеуметтiк тәжiрибесiн қорғау жалғастыру (мал сатып алу үшiн)
Шағын кәсiпкерлiк
Шағын кәсiпкер-
Кәсiпкерлiктi, лiктi дамыту қорымен кәсiп- керлерге кредит беруге көмектесу (ШКДК)
Өндiруге бағдарланған шағын кәсiпорындарды құруға жәрдемдесу бөлімі, Аудандар ЕДРБ мен АДБ-i қаражаты есебiнен, шағын кредит ұйымдары арқылы кәсiпкер- жөнiндегi комитет лерге кредит беру мәселесiн пысықтау Инновациялық және ғылымды қажет ететiн өндiрiс комитет" МКК орындарын дамытуға көмек көрсету Кредит ресурстарын тарту үшiн қаржы құралы ретiнде коммуналдық меншiк объектiлерiн Коммуналдық пайдалану меншiктi жөнiндегi жұмысты жекешелендiру жандандыру және басқару департамент, субъектiлерiне аяқталмаған құрылыс және бос ғимараттар объектiлерiн беру жалғастыру Туризм Қарапайым, Туризм бөлiмi, салыстырмалы түрде арзан, iрi емес демалыс және туризм объектiлерiн жыл бойы пайдалану есебiмен құрылысын салуға Шағын қалаларда Жер ресурстарын жеке меншiк басқару демалыс аймақтарын салуға комитет, туризм мүдделi кәсiпорындар мен ұйымдарға, туризмдi дамытудың нақты аудандарында табиғи грант шегiндегi нормада жер учаскелерiн беру мәселесiн пысықтау Әлеуметтiк демалыс және Денсаулық сақтау емделу үшiн (балалар, мүгедектер, кәрiлер)
объектiлер салу мәселесiн шешу Туристiк инфрақұрылымды Сауда және және жол қызмет көрсету бойындағы салалары сервистiк объектiлердi дамытуды комитет, сыртқы экономикалық байланыстар бөлiмi, Жол және Әлеуметтiк инфрақұрылым Республикалық ұсыныс Бiлiм беру және жергiлiктi 20-ақпанға бюджеттен қаржыландыруға ұсынылатын инфрақұрылымның жаңадан салынатын объектiлерiнiң тiзбесiн қалыптастыру Төмендегi шараларды:
Қаскелең және
Есiк қалаларында мектеп салуды қалалардағы мектеп ғимараттарын күрделi жөндеуден өткiзудi объектiлердiң инженерлiк жүйелерi мен шатырын күрделi жөндеуден қалалардағы орта бiлiмдi мамандар дайындауды және шағын қалалардың еңбек рыногында талап етiлетiн, мамандықтар жұмысшылар дайындау үшiн кәсiптiк-техника- лық мектептер ашу жөнiнде ұсыныс берiп, оны зерделеу Санитарлы-эпи демиологиялық бақылау Аудандардың Жаркент және Есiк перзентханалар үшiн салу ЖСҚ-тар әзiрлеудi, қалаларында 60 орындық әйелдер босанатын үйлер, қаласында туберкулез ауруханасын салуды, Талғар, Үшарал және Сарқан қалаларында сүт кухняларын ашуды, Жаркент, Сарқан, Талғар және Үштөбе қалаларында ОАА өткiзудi, Үшарал, Үштөбе, Есiк, Жаркент, санитарлық-эпи.
қадағалаудың аудандық қызметтерiн күрделi жөндеу жүргiзудi Мәдениет және Спорт және дене спорт шынықтыру объектiлерiнде көркейту және Мәдениет жұмыстарын Талғар қаласында 2004, 2005 футбол стадионын жж. 20 салуға жәрдемдесу ақпанына Талғар ауданының әкiмi Жұмысқа орналастыру мүмкiндiктерi туралы жаппай ақпарат құралдары арқылы халықты уақытылы хабардар ету үшiн бойынша жұмысшы күшiне сұраныс туралы мәлiметтер базасының бос жұмыс орындары банкiн үнемi толықтырып отыру Кәсiби кеңес беру және әртүрлi категориядағы босатылған қызметкерлердi қайта оқытуды ұйымдастыру Жаңа жұмыс орындарын құру есебiнен жұмыссыздарды жұмысқа орналастыру, бос жұмыс орындарының жәрмеңкесiн, және басқа да көпшiлiк шараларды Инженерлі инфрақұрылым Ескi үйлердi Сәулет және құрылыс өткiзу, авариялық (апатты) тұрғын үйлердi бұзу және муниципалдық тұрғын үйлер салуды қамтамасыз ету 7 шағын қалада Жол және сумен жабдықтау жүйелерiн қайта жаңарту және салуды жүзеге Аудандар мен асыру қалалар әкiмдерi Жаркент, Есік, Сәулет және қала құрылысы Қапшағай, Сарқан, Үштөбе, Үшарал, тиiстi аудандар Текелi қалаларының бас жоспарын әзiрлеу Есiк, Қаскелең қалаларында "Су құбыры" ЖМКК құру Қапшағай, Текелi, Үшарал, Сарқан, Үштөбе, Есiк және Жаркент көркейту жөнiнде МКК құру Iшкi қалалық жолдарды жөндеуге ЖСҚ-тар әзiрлеу және түгендеу Қоршаған ортаны қорғау Өнеркәсiптi техникалық-тех нологиялық бөлiмi, қоршаған жаңартудың ортаны қорғау, жобалық ұсыныстарын санитарлық-эпиде- экологиялық және миологиялық санитарлық-эпи басқармалары, сараптамадан өткiзуге мониторинг жүргiзу, экологиялық таза өнiмдер өндiруге көшiру қоршаған ортаны қоршаған ортаға тұрақты өнеркәсiп және энергетика бөлiмi, Аудандар Беталды төгiлген күресiндердi жою және қатты басқармасы, жол тұрмыстық және коммуналдық қалдықтардың тұрпатты полигондарын жөнiнде шаралар қабылдау Кен өндiру кәсiпорындары ның үйiндiлерi мен қалдық сақтау қоймаларының үлкен көлемiн жою мәселелерiн шешу жөнiндегi шараларды жүзеге Басқалары Аудандық 2004 жылдың маңыздағы шағын 15-шiлде қалаларда Статистика сiне статистикалық есептi енгiзу мәселесiн iстеп бiтiру Көшi-қон және халықтың демография көшi-қонының өткiзу қаржы маңыздағы қалалар аппаратын құру Жергiлiктi бюджеттi атқару барысында секвестрлеуге жатпайтын бюджеттiк бағдарламалар бойынша олардың шығыстарын көшу жолымен шағын қалаларды сметалық тетiгiн жетiлдiру енгiзу Бағдарланған шығындар, млн теңге көздерi 2004 ж.
2005 ж.
2006 ж.
Инвестициялық жобаларға сәйкес қаржыландыруды қажет етпейдi 4492500,0 1365700,0 869300,0 Шетел инвестициялары, кәсiпорындардың жеке меншік және қарызға алынған қаражаттары Жергiлiктi бюджет, кәсiпорын қаражаты Мемлекеттiк агроазық-түлiк бағдарламасына және Мемлекеттiк атаулы әлеуметтiк көмек шеңберiнде ШКДҚ-нан бөлiнген қаражат есебiнен әлеуметтiк инфрақұрылым Республикалық және жергiлiктi бюджет Жергiлiктi бюджет Республикалық бюджет 12 090,0 қаражаты шегiнде Ескi тұрғын үйлердi және апатты жағдайдағы үйлердi бұзу жөнiнде 2004-2005 жж.
Арналған бағдарлама 91029,6 қоршаған ортаны қорғау

На русском языке:
Алматы облысының мәслихаты Решение Алматинского Маслихат Алматинской области областного маслихата от 13 апреля 2004 года № 5-31.
Зарегистрировано Департаментом юстиции Алматинской области 19 мая 2004 года № 1629. Утратило силу решением маслихата Алматинской области от 17 января 2007 года № 35-267 О Программе развития малых городов Алматинской области на 2004-2006 годы
1. Утвердить Программу развития малых городов Алматинской области на 2004-2006 годы согласно приложения.
2. Рекомендовать руководителям областных управлений, комитетов и департаментов, акимам районов и городов принять исчерпывающие меры по полному и качественному выполнению показателей Программы развития малых городов Алматинской области на 2004-2006 годы.
3. Контроль за исполнением данного решения возложить на заместителя Акима области (Б.Такенов) и постоянную комиссию областного Маслихата по вопросам бюджета, финансов и тарифной политики (Хасенов М.С.).
Председатель сессии областного Маслихата О.Туктибаев Секретарь областного Маслихата А. Сыдык Приложение к Решением Маслихата Алматинской области от 13 апреля 2004 года № 5- ПРОГРАММА РАЗВИТИЯ МАЛЫХ ГОРОДОВ АЛМАТИНСКОЙ ОБЛАСТИ НА 2004-2006 ГОДЫ
1. Паспорт
Программа развития малых городов Алматинской области на 2004-2006 годы На- имено- вание Осно- для Постановление Правительства Республики Казахстан от 5 сентября 2003 года № 903 "О плане мероприятий по реализа- ции Программы Правительства РК на 2003-2006 годы" и Постановление Правительства Республики Казахстан от 31 де- кабря 2003 года № 1389 "О программе развития малых городов на 2004-2006 годы"
ра з работ- ки
Управление экономики Акима Алматинской области Основ- ной разра- бот- чик Цель Создание условий и конкурентной среды для социально-экономического развития городов Для достижения цели программы предусматривается решение следующих задач:
Зада- чи в вод новых и максимальная загрузка существующих производств по переработке сел ьскохозяй ственной продукции;
выпуск высококачественной и экспортоориентированной продукции, расширение продуктовых инновации с использова- нием передовых технологии;
внедрение международных стандартов качества ИСО 9000 и 14000;
развитие предприятий по выпуску строительных материалов ;
обеспечение доступности кредитных средств для субъектов малого и среднего бизнес;
решение жилищных проблем, восстановление объектов инженерной инфраструктуры ;
обеспечение потребности предоставления качественных услуг связи;
решение проблемы дефицита ученических мест, развитие сети дошкольных учреждений и профтехшкол, укрепление мате- риально-технической базы объектов образования, здравоохранения, культуры, спорта.
2004-2006 годы
Сроки реали- зации
Источ- ники
Средства республиканского и местных бюджетов, ЗАО "Фонд развития малого предпринимательства", а также ЗАО "Банк Развития Казахстана", АО "Инвестиционная компания: Инвестиционный фонд Казахстана", АО "Национальный иннова- ционный фонд" и собственные средства предприятий.
фи- нанс и рова- ния
Ожи- дае- мые
Рост объема промышленного производства в 2006 году к уровню 2003 года на 38%, объема произведенной продукции и оказанных услуг в малом и среднем бизнесе на 42%, решение проблем инженерной и социальной инфраструктуры малых городов области ре- зуль- таты
2. Введение
Программа развития малых городов Алматинской области на 2004 - 2006 годы разработана в соответствии с постановлением Правительства Республики Казахстан от 5 сентября 2003 года № 903 "О плане мероприятий по реализации Программы Правительства Республики Казахстан на 2003 - 2006 годы" и постановлением Правительства Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1389 "О Программе развития малых городов на 2004-2006 годы".
Разработка Программы обусловлена тем, что за годы экономических реформ в развитии большинства малых городов произошли негативные изменения. В условиях рыночной экономики возникла необходимость изменения подходов к развитию малых городов, постепенного перевода их на самостоятельное развитие за счет внутренних ресурсов.
Для разработки программы во всех малых городах области были созданы Координационные советы, в состав которых вошли представители трех групп гражданского сообщества. Приоритеты развития, определенные в процессе рабочих встреч Координационных советов, прошли публичные слушания во всех малых городах области.
Программа определяет основные направления развития промышленного сектора экономики и малого и среднего бизнеса, призвана решить проблемы инженерной и социальной инфраструктуры.
В соответствии с Программой индустриально-инновационного развития области основной ориентир в промышленности будет сделан на строительную индустрию, в предпринимательстве на производство, а не на торгово-закупочную деятельность.
Учитывая политику оптимизации сельского расселения в рамках Государственной программы развития сельских территорий РК на 2004 - 2010 годы и ежегодного увеличения квоты иммиграции оралманов основными пунктами приема населения станут малые города. В связи с чем в рамках программы предусматривается развитие жилищного строительства и связанной с ней инженерной и социальной инфраструктуры, а также решение проблемы строительства муниципального жилья для определенных групп населения.
3. Анализ современного социально-экономического положения
1) Общая характеристика В Алматинской области насчитываются 9 малых городов, к которым относятся города с численностью населения, не превышающей 50 тыс. человек.
Из них 7 малых городов являются административными центрами соответствующих сельских районов и 2 города имеют статус областного значения.
На 1 января 2004 года численность населения в 9 малых городах составляет 257,8 тыс. человек и по сравнению с данными переписи 1999 года население увеличилось на 2,7 тыс. человек (диаграмма 1).
Диаграмма 1
В соответствии с классификацией, проведенной в рамках республиканской программы развития малых городов, к городам с преимущественным развитием добывающей промышленности отнесен город Текели (добыча металлических руд), с преимущественным развитием обрабатывающей промышленности - город Капшагай (машиностроение, строительство), с преимущественным развитием отраслей, перерабатывающих сельскохозяйственную продукцию - города Талгар, Сарканд, Жаркент, Каскелен, Есик, Ушарал и Уштобе.
При этом малые города области существенно отличаются друг от друга по ресурсному потенциалу, демографической ситуации, социально- экономическим показателям. По совокупности критериев отнесения малых городов к депрессивным (объем производства промышленной продукции, наличие ресурсной базы, удаленность от крупных рынков сбыта продукции, уровень безработицы, среднемесячная зарплата, экологические условия), в Алматинской области таковых не имеется.
По степени удаленности от крупных рынков сбыта и наличию выхода на железную дорогу города можно разделить на 3 группы.
К первой группе относятся города Алматинского региона, отличающиеся выгодным географическим положением, имеющие значительный экономический потенциал и возможности для развития. Удаленность от крупнейшего мегаполиса республики города Алматы составляет 71 км для города Капшагай, 47 км - город Есик, 25 км - город Талгар, 26 км - город Каскелен.
Ко второй группе относятся города Текели, Жаркент, Уштобе и Ушарал.
Эти города расположены достаточно выгодно географически - город Жаркент возле китайской границы, города Текели и Уштобе возле областного центра, города Талдыкорган (39 км и 47 км, соответственно) и город Ушарал имеет выход на единственную железную дорогу, связывающую республику с Китаем.
К третьей группе относится город Сарканд. Основной проблемой города Сарканд является удаленность от крупных рынков сбыта (до города Талдыкорган
- 155 км и до города Алматы - 422 км) и отсутствие выхода к железной дороге.
Ближайшая железнодорожная станция находится на расстоянии 183 км.
Развитие многих малых городов было непосредственно связано с определенной отраслью экономики, поэтому в зависимости от состояния и тенденций в этих отраслях складывалась и ситуация в конкретном малом городе.
Наиболее острыми проблемами всех малых городов районного значения является отсутствие самостоятельных городских бюджетов (наличие самостоятельного статуса юридического лица и специального расчетного счета)
и статистического учета. Действующий механизм перераспределения бюджетных средств между бюджетами различных уровней приводит к неустойчивости финансового положения малых городов, не обеспечивает в полном объеме финансирование расходов, связанных с функционированием имеющихся объектов социальной сферы.
Отсутствие статистического учета осложняет анализ социально- экономического развития городов и, соответственно, не дает возможности проведения мониторинга по основным группам показателей.
2) Промышленность
В 2003 году объем промышленного производства в малых городах области составил 15,5 млрд. тенге или 12,5% в общем объеме промышленного производства области (диаграмма 2).
Диаграмма 2
Объем производства в малых городах за период 2001-2003 годы в действующих ценах, млн.тенге При этом наибольший объем в общей структуре производства в 2003 году занимали города Капшагай (28%), Каскелен (20%), Есик (18%) и Текели (15%).
Диаграмма 3
В первую очередь это связано с количеством предприятий, занимающихся промышленным производством. Промышленность девяти малых городов формируют 45 крупных и средних предприятий. Из общего количества крупных и средних предприятий 13 являются производителями продуктов переработки сельскохозяйственного сырья, 6 предоставляют услуги водоснабжения и канализации, 5 занимаются электро- и теплоснабжением, 5 производят строительные материалы, 2 - в горнодобывающей промышленности и 2 - в металлообработке, 3 - в текстильном производстве.
В разрезе городов наибольшее количество крупных и средних предприятий имеется в городах Капшагай, Текели и Талгар (диаграмма 4).
Диаграмма 4
Сектор малочисленных предприятий промышленности представлен 61 предприятием с 1245 работающими. Наибольшее количество занятых в малых промышленных предприятиях в городах Талгар, Каскелен и Уштобе (диаграмма Диаграмма 5 В основном данные предприятия специализируются в производстве пищевых продуктов, строительных материалов и др.
В разрезе городов наибольший рост объема производства по сравнению с 2001 годом был зафиксирован в городах Ушарал (266,3%), Капшагай (249,7%) и Текели (206,0%).
Диаграмма 6
За период 2001 - 2003 год введено 65 новых промышленных производств, участков и цехов. Создано 1692 новых рабочих места. Наибольшее количество созданных предприятий было введено в городах Талгар (17 предприятий на 192 рабочее место), Текели (13/605) Жаркент (13/181), Капшагай (6/460) и Сарканд (12/76 рабочих мест).
Расширено производство на 3 предприятиях в городах Жаркент и Капшагай, что дополнительно создало 134 рабочих места.
В результате в промышленном секторе экономики малых городов области за трехлетний период создано 1826 рабочих места.
Освоен выпуск новых видов продукции: крахмал, гипсокартонные листы, мебель, мраморная мука, кондитерские изделия и др.
Увеличение спроса и высокая конкуренция повлияли на создание продуктовых инноваций на действующих предприятиях: ОАО "ФудМастер"
(молоко длительного хранения, биомолоко, йогурты, новые сорта мороженого);
ЗАО "Аям" (сухие завтраки); ТОО "Рыбпром" (рыбная продукция); ТОО "ФудМастер асептик" (натуральные соки, консервированные овощи с собственным брэндом), ТОО "Хамле компани ЛТД" (кондитерские изделия с торговой маркой "So№ata").
В 2003 году на 4 крупных и средних предприятиях в городах Каскелен и Капшагай внедрены и сертифицированы международные стандарты системы менеджмента ИСО серии 9000.
Вместе с тем в большинстве предприятий наблюдается слабое оснащение современным технологическим оборудованием, значительное старение основных производственных фондов и низкий процент загрузки мощностей (от 20-50%), что не позволяет производить качественную и соответствующую европейским стандартам продукцию и снижать себестоимость производства. Кроме того, фактором, ограничивающим развитие промышленности малых городов, является низкая доля производства высокотехнологичных и наукоемких видов конечной продукции.
Территориальные диспропорции в размещении производительных сил обусловили резкую дифференциацию уровней социально-экономического развития малых городов. До 1990-х годов промышленное производство в малых городах характеризовался выраженной специализацией на одной-двух отраслях, а другие отрасли были развиты незначительно.
В настоящее время промышленный сектор регионов представлен следующим образом:
Город Текели , специализировавшийся на горнодобывающей промышленности, в недавнем прошлом испытывал проблему закрытия рудника и высвобождения рабочей силы. Поэтому в рамках создания альтернативных производств одним из направлений явилось добыча и переработка известняков и мрамора. Уже существуют ряд предприятий, занимающихся производством мраморных блоков, мраморной крошки и муки. Ведется монтаж оборудования ОАО "Казцинк" и ТОО "Шарыктас" по обработке природных камней. ТОО "ГРК "Коксу" в 2003 году приступило к производственному выпуску шунгита. Кроме того, есть и неиспользованные возможности, месторождения висмута Бирикши, в котором среднее содержание металла составляет 0,1 % в комплексных медно- свинцово-цинково-серебряных рудах.
Для использования высвобождающихся после ликвидации рудника работников ОАО "Казцинк" с 2002 года началась работа по созданию альтернативных производств: тепличного комплекса, промышленной переработки плодоовощной продукции, производство облицовочных строительных материалов, розлива кристально - чистой питьевой воды, переработки клинкера, швейное производство.
В городе действует ряд средних промышленных предприятий, таких как ОАО "Алтын бидай" (производство и реализация солода пивоваренного), АО "Алатау Мрамор" (добыча и переработка мрамора), ТОО "Сандира" (выпуск керамического кирпича), ТОО "ПКФ Казахстан Тексти Лайн" ( производством швейно-трикотажных и текстильных изделий), ТОО "Горно - рудная компания "Коксу" (внедрение новейших технологии для получения шунгитового концентрата), а также ряд малых промышленных предприятий производящих современные строительные материалы.
В городе Капшагае имеются крупные и средние предприятия, продукция и услуги которых пользуется популярностью на территории республики и за ее пределами, такие как: ТОО "Вимпекс" (выпуск алкогольной продукции), ОАО "Трансстроймост" (строительство искусственных сооружений:
мостов, путепроводные развязки, эстакады, виадуки, акведуки, аквапарки), АОЗТ "Аям" (глубокая переработка пшеницы, кукурузы и выпуск сухих завтраков), ЗАО АЗОК (изготовление профнастила и металлочерепицы из тонкого металла, металлоконструкции различного назначения), ЗАО "Капшагайстройсервис"
(производство дорожно-тротуарных плит, строительных материалов и т.
д.), ЗАО "Ермин Стеклопак" (выпуск оконных, дверных блоков из пластика и алюминия), ЗАО "Полимер" (производство полиэтиленовых труб и фасонных изделий), ОАО "Капшагайский фарфор" (производство фарфоровой посуды для бытовых нужд).
Город Есик в настоящее время располагает мощной промышленной базой предприятий по промышленной переработке сельскохозяйственной и животноводческой продукции.
ОАО "Компания Фудмастер" с ТОО "ФудМастер Асептик" освоили производство молочных и кисломолочных продуктов, мороженого, йогуртов, сухих сливок, натуральных и молочных соков. Компании проводят целенаправленную работу по техническому оснащению производства и расширению ассортимента выпускаемой продукции.
Предприятия города также занимаются выпуском текстильно-швейных изделий, мешкотары и тканого полотна (ОАО "Коктем" и ТОО "Трилис- Пластик"), резинотехнических и керамических изделий (ТОО "Резина" и ТОО "Орнек"), дорожно-строительными работами, строительством новых объектов и ремонтно-строительными работами ОАО "ДСУ-13", ТОО "Фирма "Андра", реализацией экологически чистой родниковой питьевой воды и ПЭТ-форм для производства полиэтиленовых бутылок ТОО "Меке и К" и рядом других.
В городе Каскелен в течение ряда лет действует турецкая компания ТОО "Хамле Компани ЛТД", выпускающая широкий ассортимент кондитерских изделий (более ста видов) на уровне мировых стандартов. Доля реализации продукции на местном рынке составляет 70 %, а экспорт - 30 %. Продукция реализуется через торговые филиалы и представительства в 17 городах республики, а также экспортируется в Россию, Кыргызстан, Беларусь, Монголию и в особенности в КНР. В целях расширения ассортимента в строй вводится новое новейшее уникальное оборудование и применяются самые современные технологии.
В городе также налажено производство хлебобулочных и вино- водочных изделий. Началось восстановление плодоконсервного завода, реконструкция овощного, сокового и томатного цехов. В качестве сезонных работников привлекаются студенты и учащиеся, что позволяет снизить количество правонарушений среди молодежи.
Успешно функционируют предприятия по выпуску железобетонных конструкций, строительного кирпича, производства извести и мраморной крошки, строительства дорог и устройств черных покрытий, каналов, домов и др. Этими предприятиями оказываются услуги во всех регионах республики.
В городе Талгар функционируют следующие промышленные предприятия: ТОО "I№tellServis" - производство полиграфической продукции высокого качества, Талгарский экспериментальный литейно-механический завод (ТЭЛМЗ) - выпуск чугунных изложниц и прочих литейных изделий, ТОО "Тексти Маркет" - выпуск швейных изделий, ТОО "Зергер" - изготовление нестандартного сельскохозяйственного оборудования, ТОО "Брик" - выпуск кирпичей, ТОО "Индастриз" - цех по выпуску насосов для велосипедов, АО "Алсу" - производство лекарственных препаратов, Кошмоваляльная фабрика - производство юртового войлока и каркасов для юрт, ТОО УППКОС - производстве пуговиц для военных, рабочих рукавиц.
Пищевая и перерабатывающая промышленность представлена: ТОО "Барон" - производство макаронных изделий, ТОО "Снек Фуд Компани" - производство картофельных чипсов, сухих завтраков, ОАО "Талгарспирт" - производство спирта (основан с 1886 года), ТОО "Карлыгаш" - производство колбасных, вино-водочных и кондитерских изделий, ТОО "Салтанат" - производство вин, ТОО "Заилийский продукт" - производство плодово- консервных изделий.
Промышленность города Ушарал представлена рыбзаводом Алматинского филиала ТОО "Рыбпром", имеющим замкнутый цикл производства, и миницехами по производству хлеба, масла растительного, муки и т.д.
Основная продукция рыбзавода - филе судака поставляется на экспорт в европейские страны, завершением производства является рыбокостная мука, хорошо используемая на отечественных птицефабриках. В 2003 году Ушаральский рыбзавод ввел в строй цех по воспроизводству мальков карповых пород рыб.
В городе Жаркенте экономика города базируется на ряде действующих средних промышленных, строительных предприятиях и организациях: ТОО "Алым Астык" (крахмал), ТОО "Султан" (деревообрабатывающее предприятие), ТОО "Турсын" (производство кирпича), ТОО "Жаркент техника" (ремонт сельскохозяйственной техники), ТОО "Курылысшы М", АО "Строитель"
(строительные услуги), а также ряде малых предприятий по переработке сельскохозяйственной продукции.
В городе Уштобе промышленный сектор экономики представлен следующими предприятиями: ОАО "Достар - Каратал" (переработка зерна), 12 субъектами малого бизнеса, созданными на базе ОАО "Уштобинский опытно- механический завод" (производство промышленной продукции для нужд сельского хозяйства, цех по производству пластиковых изделий и по переработке жильного кварца, литейный цех и вводимый в действие нефтеперерабатывающий завод), ТОО "Уштобе - Айдын" (заготовка и переработка молока), ТОО "Каратал Балык" (цех по выработке рыбных консервов и мясокостной муки, филе судака экспортируется в Германию).
В городе Сарканд основным промышленным предприятием является ТОО "Орлеу", занимающееся переработкой молока, а также сеть мелких предприятий по переработке сельскохозяйственной продукции: мельницы, маслобойки, хлебопекарни и т.д.
3) Аграрный сектор
Аграрный сектор экономики в малых городах области представлен 1280 крестьянскими хозяйствами и личными подсобными хозяйствами в количестве 51443 дворов.
Малыми городами продукции сельского хозяйства за 2003 год произведено на сумму 3706,3 млн.тенге, или 3,6% от всего объема, в том числе продукции растениеводства - 2418,3 млн. тенге, продукции животноводства - 1288,0 млн.тенге (диаграмма 7). Объем производства аграрного сектора более чем в 5 раз меньше объема производства промышленного сектора, что свидетельствует о не характерном для городов развитии данного направления.
Диаграмма 7
Вся посевная площадь составила 24,5 тыс. га, удельный вес зерновых культур в общей посевной площади составляет 44,5%, из них наибольший удельный вес имеют город Сарканд - 22,5% и город Капшагай - 22,1 %. Под масличными культурами занято 4%, картофелем - 7,5%, овощами - 6,2%.
В малых городах от общего количества скота области на начало года 2004 года содержалось 3,9% поголовья крупного рогатого скота, 1,7% овец и коз, 20,4% свиней, 2,3% лошадей, 2,4% птицы. В основном скот содержится для личного потребления населением. Для улучшения породных и продуктивных качеств крупного рогатого скота во всех малых городах работают пункты искусственного осеменения.
Проблемой для развития крестьянских хозяйств остается недостаток сельхозтехники для обработки посевных площадей, финансовые трудности для покупки семян, ГСМ, средств для защиты растений, минеральных удобрений и т.
д. Во всех малых городах услуги по ремонту сельскохозяйственной техники оказывают МТС.
В целях дальнейшего обеспечения кредитными средствами сельхозтоваропроизводителей в 2003 году создано 4 сельских кредитных товарищества в городах Есик, Жаркент, Каскелен, Талгар, по которым открыта кредитная линия на сумму 154,6 млн. тенге, в том числе 43,9 млн. тенге уже выданы.
В области при содействии иностранных инвесторов действует "Фонд содействия фермеров" для обеспечения крестьянских хозяйств товарным кредитом.
4) Малое предпринимательство Развитие малого предпринимательства является приоритетным направлением развития любого малого города. Малый бизнес является мощным рычагом для решения целого комплекса экономических и социальных программ:
от насыщения рынка разнообразными товарами и услугами до снижения остроты безработицы, обеспечения занятости населения путем создания новых производств и рабочих мест.
По состоянию на 1 января 2004 года в малых городах действуют 1665 предприятий малого бизнеса (юридических лиц) или 35,4% от общего количества предприятий области.
В территориальном разрезе наибольшее количество активных предприятий приходится на города: Каскелен - 224 единиц, Талгар - 187, Капшагай - 170, Есик - 105.
Количество индивидуальных предпринимателей по области составляет 37726 единиц, из них 6385 в малых городах (16,9%).
При этом наибольшее количество населения, занятого во всех сферах малого предпринимательства наблюдается в городах Каскелен (26%), Капшагай (20%), Талгар (16%) и Жаркент (11%).
Диаграмма 8
Предприятиями малого бизнеса освоен выпуск более четырехсот наименований продукции, завозимой ранее из других регионов Казахстана и зарубежных стран. Среди них: изделия из пластмассы, мебель, швейные и трикотажные изделия, майонез, кетчупы, горчица, кондитерские, мясные и колбасные изделия, фармацевтические препараты и многое другое. Производимая продукция субъектами малого предпринимательства в основном реализуются на внутреннем рынке.
За 2003 год объем производства продукции и оказанных услуг составил 10,4 млрд.тенге, что на 15,1% больше уровня 2002 года.
Вместе с тем большинство субъектов занятых в малом предпринимательстве (30%) специализируются на торговле и сфере услуг, так как торговая деятельность наиболее доступна для предприятий малого бизнеса. В промышленной сфере действует 23%, в сельском хозяйстве - 18% (диаграмма 9).
Диаграмма 9
При этом наибольшее количество объектов торговли и сферы услуг наблюдается в городах Жаркент (15,8 %от общего количества объектов в малых городах), Капшагай (14,9%), Талгар (14,3%) и Есик (12,8%).
Диаграмма 10
Развитию предпринимательства в малых городах области способствовали механизмы, выработанные исполнительным органами в соответствии с действующим законодательством, среди них: передача в аренду на льготных условиях производственных площадей; льготное кредитование частных предпринимателей из бюджетных средств; размещение заказа бюджетных учреждений у предпринимателей зарегистрированных и осуществляющих свою деятельность в малых городах; проведение зачета взаимной задолженности между малыми предприятиями, частными предпринимателями и бюджетом.
Основным источником финансирования субъектов малого предпринимательства являются кредиты банков второго уровня и собственные средства предприятий.
Вместе с тем, потенциал малого бизнеса малых городов области в полной мере не реализован. Существует круг проблем, наиболее характерных для сферы малого предпринимательства. В первую очередь, инвестиционные ограничения, дефицит первоначального капитала и недостаток оборотных средств для приобретения необходимого оборудования, сырья и материалов, рекламы.
Трудности испытываются и в получении кредита, так как отсутствуют ликвидное залоговое обеспечение и эффективные бизнес - планы. Руководители малых предприятий не занимаются разработкой стратегий развития своих предприятий.
В области развития туризма малый и средний бизнес имеет значительный потенциал для роста. На территории области расположены государственные национальные природные парки: "Алтын Эмель" и "Иле- Алатау", Алматинский и Алакольский заповедники; крупные озера Балхаш и Алаколь, Капшагайское водохранилище.
В области разработано свыше 100 туристических маршрутов, действуют свыше 150 туристских и санаторно-оздоровительных объектов. Наиболее перспективны для развития Карасайский (г.Каскелен), Талгарский (г.Талгар), Енбекшиказахский (г.Есик), Панфиловский (г.Жаркент) районы, города Капшагай и Текели.
В пределах города Есик расположен всемирно известный Есикский Курган, в котором найден "Алтын-Адам - Золотой Человек", молодой воин эпохи саков, имеющий исключительное значение как уникальный памятник археологии в древней истории казахского и всех тюркоязычных народов.
Город Жаркент имеет интересную и богатую 120 летнюю историю, располагает большой инфраструктурой туризма, благодаря чему был включен в государственную программу Республики Казахстан "Возрождение исторических центров Шелкового пути, сохранение и преемственное развитие культурного наследия тюрко-язычных государств, создание инфраструктуры".
В эту Программу были включены Архитектурно-художественный музей "Жаркентская мечеть", здание Жаркентского острога.
По территории Талгарского района проходил маршрут Шелкового пути, он пролегал через город Талхиз, который был расположен на окраине города Талгар.
Талхиз, как объект туризма также включен в Государственную программу Республики Казахстан "Возрождение исторических центров шелкового пути, сохранение и преемственное развитие культурного наследия тюрко-язычных государств, создание инфраструктуры туризма". Учитывая эти факторы в городе в перспективе будет создан собственный туристический продукт с сопутствующей инфраструктурой: торговлей сувенирами, организацией экскурсий, пунктов питания и т.д., а также проведена работа по благоустройству городища "Талхиз", организации музея.
Несмотря на наличие благоприятных природных условий, потенциал туризма остается далеко невостребованным. Материальная база большинства объектов туризма остается слабой, не соответствует международным стандартам, объекты показа - музеи, историко-культурные памятники требуют реставрации.
5) Социальная инфраструктура В малых городах действуют 60 государственных школ, из которых 3 размещены в приспособленных зданиях, остальные - в типовых. В них обучается 54810 детей. Из общего количества школ только 4 не имеют спортивных залов. В школах обучение ведется на 3 языках: казахском, русском и уйгурском.
Школы полностью телефонизированы, не подключены к сети Интернет только 9 школ из 60. Однако отмечается слабая материально-техническая база, как школ, так и всех других объектов образования.
В 8 школах 943 учащихся или 12,2 % от их общего количества ведут углубленное изучение отдельных предметов.
Кроме того, в малых городах имеется 4 частные школы: Талгарский лицей агробизнеса и менеджмента, Жаркентский информационный физико- математический лицей, частная гуманитарная гимназия и казахско-турецкий юношеский лицей востоковедения в городе Есик, в которых обучается 833 учащихся.
В основном обучение ведется в 2 смены. При этом значительный перегруз школ отмечается в школе № 4 имени Аблайхана города Есик (1518 учащихся на 640 мест), школе имени Х.Хамраева города Жаркент (720 учащихся на 300 мест) и в школе № 49 города Талгар (695 учащихся на 320 мест).
Диаграмма 11
По оценке управления чрезвычайных ситуации в аварийном состоянии находится средняя школа имени Райымбека в городе Есик, а также требуется сейсмоусиление еще 14 школ.
Во всех малых городах (кроме города Есик), имеются 23 дошкольных учреждения, которые посещают 2342 детей.
Система среднего общего образования дополняется внеклассной и внешкольной воспитательной работой, призванной удовлетворять индивидуальные запросы детей. Так, в малых городах области созданы 22 внешкольные организации, в том числе: 8 ДЮСШ (отсутствует только в городе Сарканд), 5 центров детского творчества в городах Ушарал, Уштобе, Капшагай, Текели, Сарканд, 2 школы искусства в городах Талгар и Каскелен, станция юных туристов в городе Есик, областная станция юных натуралистов и юных техников в городе Талгар, музыкальные школы в городах Есик, Талгар и Жаркент и дом школьника в городе Талгар.
В 6 малых городах области, кроме Уштобе, Ушарал и Текели, имеется 14 колледжей, в которых на начало 2003-2004 учебного года обучаются 5063 учащихся, в том числе 8 частных с численностью 2007 учащихся.
Подготовка рабочих кадров осуществляется в 8 профессионально- технических школах, где обучается 1939 учащихся, нет профтехшколы только в городе Уштобе. Все профтехшколы, кроме города Есик, являются государственными.
В системе образования государственную защиту и поддержку детства обеспечивают школы-интернаты и детские дома. Функционируют 5 вспомогательных школ-интернатов с контингентом 921 детей. В детском доме города Уштобе воспитываются 144 детей.
Таким образом, в сфере образования малых городов требуется решение проблемы перегрузки отдельных школ, открытие детских дошкольных учреждений, дальнейшее развитие сети профтехшкол и укрепление материально- технической базы всех объектов.
В сфере здравоохранения малых городов действуют центральных 7 районных и 2 городских больницы. Они обслуживают не только население малых городов, но и жителей районов, центрами которых являются. Также имеются 2 туберкулезные больницы в городах Жаркент и Сарканд, региональный противотуберкулезный диспансер в городе Талгар и инфекционная больница в городе Каскелен.
В них развернуто 2175 коек или 31,8% от общего количества коек в области (6830), плановая мощность амбулаторно-поликлинических учреждений составляет 4000 посещений в 1 смену.
В лечебно-профилактических учреждениях области работает 2112 медицинских работников, в том числе 640 врачей и 1472 средних медицинских работников (диаграмма 12).
Диаграмма 12
Все объекты здравоохранения телефонизированы и обеспечены аптеками. В 2003 году проведен капитальный ремонт в центральной районной больнице в городе Талгар на сумму 30,0 млн. тенге, в городской больнице города Капшагай на сумму 32,6 млн.тенге за счет средств областного бюджета.
Кроме того, медицинские услуги оказывают частные организации: ТОО "Вита", ТОО "Здоровье", "Брандт" и "Медцентр" в городе Каскелен, частная больница на 15 коек в городе Уштобе, лечебный центр "Красный крест" и Красный полумесяц" в городе Ушарал.
Высокий уровень заболеваемости туберкулезом отмечается в городах Уштобе - 200,9 на 100 тыс.человек, Ушарал - 188,6, Сарканд - 183,8.
В целом в малых городах сеть здравоохранения является достаточной, их материально-техническая база - удовлетворительная.
Во всех малых городах Алматинской области имеются дома культуры, библиотеки, 3 музея, 1 музыкальная школа в г. Жаркент, молодежный центр "Алуа" в городе Сарканд, молодежно-досуговый центр "Мир", клуб общества глухих в городе Текели, гарнизонный офицерский клуб в городе Ушарал и развлекательный центр "Достар клуб" в городе Уштобе.
Книжный фонд библиотек малых городов насчитывает 1237,8 тыс.
экземпляров, в том числе на казахском языке - 292,9 тыс. экземпляров. Услугами библиотек пользуются 53930 читателей или 21% от всего населения малых городов (261,4 тыс. человек).
Для занятий спортом во всех малых городах области имеются 13 стадионов, 14 спортивных площадок, 16 спортивных залов. Также функционируют ипподром в г. Есик, профессиональный частный клуб "Даулет"
по греко-римской борьбе в г. Жаркент, 3 спортивных клуба - "СКИФ", "Пляжный волейбол" и "Федерация баскетбола" в городе Капшагай, крытый спортивный комплекс в городе Каскелен. В городе Текели создана федерация по боксу.
Анализ показывает, что требуется укрепление материально-технической базы существующих объектов культуры и спорта.
В 2003 году в малых городах было создано 3142 рабочих места или 22,5% в их общем количестве по области (13954). В уполномоченные органы по вопросам занятости обратилось 6652 человека, из них трудоустроены 4772 или 68,4% против 62% в среднем по области. Самый низкий уровень трудоустройства зафиксирован в г. Уштобе ( 41%) и в г. Есик (52%) (диаграмма 13).
Диаграмма 13
Особое внимание уделялось семьям, не имеющим в своем составе ни одного работающего. Из всех поставленных на учет 403 семей малых городов (кроме города Каскелена, где такие семьи не зарегистрированы) за 2003 год трудоустроено по одному члену семьи (диаграмма 14).
Диаграмма 14
На оплачиваемые общественные работы было направлено 3561 безработных или 27,4% от общего числа направленных в целом по области, на профессиональное обучение и переподготовку - 1069 человек или 26,7%.
Постоянная адресная социальная помощь была выплачена 22,5 тыс. получателям на общую сумму 231,7 млн. тенге, что составляет от суммарных показателей по области, соответственно, 18,3 и 20,2 процента. При этом в расчете на 1000 человек населения в малых городах приходится 85 получателей адресной социальной помощи против 83 в среднем по области. Наибольшее количество получателей в расчете на 1000 человек приходится на г. Сарканд (180), Капшагай (158), Жаркент (134), Текели (119) и Ушарал (118) (диаграмма 15).
Диаграмма 15
Основными источниками доходов населения малых городов являются заработная плата на предприятиях и организациях (в основном бюджетных), доля которой составляет в общей сумме доходов 50-60%, пенсии, стипендии, различные пособия составляют до 20-30% доходов, поступления от подсобного хозяйства - 10-15%. Численность безработных за 2003 год составила 14362 человека, что составляет 21,2% от всех безработных по области или 10,6% в общей численности экономически активного населения малых городов области против 8,6% в среднем по области. Среди безработных от 60 до 80 % составляют граждане, длительное время (более года) не имеющие работы, потерявшие свою квалификацию. На рынке труда малых городов сохраняется как количественное, так и качественное несоответствие спроса и предложения рабочей силы. Стабилизация в промышленности и экономике в целом потребовала наличия профессиональных кадров, в первую очередь инженерно- технических работников, а внедрение на предприятиях новых технологий привело к повышению требований к уровню квалификации работников. Вследствие этого возникает необходимость принятия мер по воспроизводству кадрового потенциала на новой качественной основе, исходя из перспектив и приоритетов развития экономики городов, создания новых рабочих мест.
6) Инженерная инфраструктура Одной из основных проблем малых городов является вопрос содержания и ремонта объектов инженерной инфраструктуры.
Объем потребляемый воды малыми городами на начало 2004 года составил 26300,0 тыс. куб. м. Стоимость за 1 куб. м потребляемой воды колеблется от 10 тенге 50 тиын в городах Капшагай и Уштобе, до 46,05 тенге в остальных городах. При чем стоимость воды снижается при увеличении объемов потребления (диаграмма 16).
Диаграмма 16
Большинство внутригородских и внутридомовых водопроводных и канализационных сетей введены в эксплуатацию или капитально отремонтированы более 20-25 лет назад. Техническое оборудование сооружений и сетей водоснабжения и канализации изношено более чем на 60-70%, в связи с чем, растет аварийность на сетях и сооружениях, не обеспечивается подача воды нормативного качества, что является источниками загрязнения окружающей среды, заболеваемости населения. Для решения этих проблем необходима их полная инвентаризация и подготовка перечня наиболее проблемных объектов, требующих незамедлительного принятия мер. В 2003 году во всех городах проведено реформирование предприятий "Водоканала", для обслуживания сетей им передана вся необходимая техника.
Обеспеченность автомобильными дорогами малых городов находится на удовлетворительном уровне. 7 городов находятся вдоль автомобильных дорог республиканского значения - Капшагай, Талгар, Есик, Сарканд, Ушарал, Жаркент, Каскелен и 2 города вдоль автодорог местного значения - Уштобе и Текели.
Однако состояние большей части дорожной сети в малых городах оценивается неудовлетворительно. Большинство дорог построены более 20-30 лет назад, не отвечают возросшим требованиям автомобильного движения, нуждаются в капитальном, среднем ремонтах и реконструкции. Плохое состояние дорог увеличивает транспортные расходы и, соответственно, тормозит развитие экономики малых городов.
Система связи включает в себя почтовую, телеграфную, междугородную и международную автоматическую телефонную связь, а также услуги интернета в некоторых городах. При этом до сих остается проблема нехватки телефонных номеров (диаграмма 17).
Диаграмма 17
По состоянию на 1 января 2004 года на сети Алматинской областной дирекции телекоммуникаций общее количество основных телефонных аппаратов составило 139,8 тыс. единиц, в том числе в малых городах - 35,2 тыс. единиц (25,4%). Средняя телефонная плотность по малым городам области составляет 14,4 телефонов на 100 человек (среднеобластная - 9).
В 2003 году по кредитной линии EDSF запущена электронная станция в городе Жаркент. Население города Есик имеет полную возможность телефонизации, поскольку в 2000 году введена в эксплуатацию новая ГТС на 5000 номеров. Однако население испытывает проблемы, связанные с отсутствием радио и ограниченностью приема некоторых каналов республиканского телевещания.
В декабре 2002 года в городе Капшагай произведена замена аппаратуры уплотнения ВО-12-3 на ИКМ-30 с прокладкой кабеля Капшагай - Шенгелды протяженностью 42 километра. В 2003 году заменена станция на электронную емкостью 512 номеров.
При Талгарском филиале ОАО "Казахтелеком" функционирует городской радиоузел. Вещание ведется на казахском и русском языках. В городе функционирует местное телевидение "МИГ", что дает возможность населению города получать в полной мере определенную информацию о регионе.
Электроснабжение малых городов обеспечивается через АО "ТАТЭК" в Талдыкорганском регионе и АПК АРЭК в Алматинском регионе области.
В тоже время не обеспечивается надежность электроснабжения. Это связано с тем, что срок службы электросетей 10 и 0,4 кВ превысил все нормативы.
Часть из них эксплуатируется более 45 лет. Используемые на линиях деревянные опоры требуют срочной замены на железобетонные. Необходима замена кабельных линий, приборов учета электроэнергии, голого провода на изолированный, а также реконструкция трансформаторных подстанций.
Протяженность только электросетей 10 и 0,4 кВ в каждом из малых городов колеблется от 50 до 90 км, а стоимость их реконструкции от 100 до 180 млн.
тенге.
Диаграмма 18
Централизованным теплоснабжением обеспечены только города Текели и Капшагай, остальные города обеспечиваются теплом через локальные котельные. Всего в малых городах области имеется 8 котельных, из них 1 крупная котельная в городе Капшагай (ГКП "Капшагайтеплосервис") и мелкие по 3 в городах Талгар и Каскелен и одна в городе Ушарал. Мелкие котельные, отапливающие отдельные объекты, стоят на балансе учреждений образования, здравоохранения, культуры. Стоимость за 1 Гкал теплоэнергии Капшагайской котельной 1474 тенге. В 2003 году ею выработано 134522 Гкал/час теплоэнергии.
Снижение промышленного производства, прекращение жилищно- гражданского строительства привели к значительному избытку тепловой мощности. Необходимо субсидирование теплоснабжающих предприятий коммунальной собственности на приобретение топлива в осенне-зимний сезон.
Газоснабжение городов производится на базе использования сжиженного углеводородного газа. Количество пользующихся газом составляет 49746 абонентов из них: 12647 пользуются емкостным газом, 37099 - баллонным газом (диаграмма 19). В 4 городах Талдыкорганского региона (города Уштобе, Ушарал, Жаркент и Сарканд) емкостной газ вообще не используется.
Диаграмма 19
При этом в многоэтажных домах используются газовые баллоны, что является нарушением противопожарной безопасности. Для их устранения необходимо восстановление существующих специальных газовых резервуаров.
Общая площадь жилого фонда по малым городам составляет 5281432 кв.
м., из них: многоквартирные дома 4254105 кв. м, индивидуальные дома 1027327 кв. м. При этом имеется большой процент ветхого и брошенного гражданами жилья. Всего площадь аварийного и ветхого жилья составляет 81680 кв. м., в том числе: подлежит сносу 49744 кв. м., требуется провести сейсмоусиление и капитальный ремонт 31936 кв. м (диаграмма 20).
Диаграмма 20
Не решены вопросы содержания многоквартирных домов. Почти повсеместно прекращено проведение их капитального ремонта. Содержание и ремонт домов осуществляется за счет средств, собираемых с жителей. При этом низкий уровень доходов жителей не позволяет накапливать достаточные средства для осуществления данных работ.
Требуется решение проблемы модернизации крупнопанельных домов первых лет массовой застройки и сейсмостойкости многих зданий и сооружений.
Решение всех этих проблем позволит увеличить загрузку строительно-монтажных организации и окажет мультипликативный эффект на развитие экономики городов и области в целом.
Остаются нерешенными жилищные проблемы многих категорий населения, жилищный фонд в целом стареет. Количество пустующих домов по состоянию на 1 января 2004 года составляет 45 домов или 106044 кв. м., все эти многоквартирные дома по малым городам (диаграмма 21). В рамках оптимизации жилищного фонда необходимо усовершенствование механизма обращения взыскания на недвижимость недобросовестных собственников.
Строительство муниципального жилья сократилось до минимума, а в малых городах и вовсе отсутствует. Генеральные планы городов устарели и требуют корректировки с учетом новых рыночных условий. На сегодняшний день генеральный план имеется только в одном городе Талгар и находится на стадии согласования.
Низкая платежеспособность населения не позволяет увеличить объемы индивидуального жилищного строительства и препятствует формированию рынка жилья. Ипотечное кредитование в той форме, в которой действовало, недоступно для людей имеющих средний уровень доходов и требует пересмотра.
Потребность в жилье по девяти малым городам составляет 137,8 тыс. кв. м. или 1351 человек.
Диаграмма 21
Не во всех городах функционируют предприятия по благоустройству и санитарной очистке территорий. Средств, выделяемых на проведение данных работ недостаточно, что приводит к нежеланию частных структур работать в данном секторе и его убыточности. Наиболее остро эта проблема стоит в городах Ушарал и Сарканд. Решением данной проблемы может стать создание государственных жилищных служб.
4. Цель и задачи
Целью Программы является создание условий и конкурентной среды для социально-экономического развития городов.
Основными задачами Программы являются:
ввод новых и максимальная загрузка существующих производств по переработке сельскохозяйственной продукции;
выпуск высококачественной и экспортоориентированной продукции, расширение продуктовых инноваций с использованием передовых технологий;
внедрение международных стандартов качества ИСО 9000 и 14000;
развитие предприятий по выпуску строительных материалов;
обеспечение доступности кредитных средств для субъектов малого и среднего бизнеса;
решение жилищных проблем, восстановление объектов инженерной инфраструктуры;
обеспечение потребности предоставления качественных услуг связи;
решение проблемы дефицита ученических мест, развитие сети дошкольных учреждений и профтехшкол, укрепление материально-технической базы объектов образования, здравоохранения, культуры, спорта;
повышение уровня жизни населения;
развитие и сохранение культурно- исторических и рекреационных зон области.
Решение выделенных задач предполагает разработку и реализацию широкого круга мер разной направленности.
5. Основные направления развития малых городов
1) Общие направления
Основными направлениями развития малых городов на период 2004 - 2006 годы станут:
совершенствование структуры экономики путем диверсификации и создания оптимального сочетания предприятий различной величины и отраслевой принадлежности;
расширение состава функциональной специализации городов;
поиск крупных инвестиционных проектов, способных оказать мультипликативный эффект на развитие экономики;
развитие жилищно-коммунальной сферы, строительство и реконструкция жилья;
территориальная организация социальной инфраструктуры для обеспечения доступности населению основных видов услуг;
регулирование процесса миграции населения из неперспективных сел в малые города;
внедрение статистического учета в малых городах районного значения;
формирование аппаратов акимов городов районного значения с приданием им статуса юридического лица;
усовершенствование механизма сметного финансирования малых городов путем перехода на финансирование их расходов по бюджетным программам, не подлежащим секвестированию в ходе исполнения местного бюджета;
решение вопроса наделения самостоятельными бюджетами малых городов, не имеющих своих бюджетов;
вовлечение общественных объединений и неправительственных организаций, включая созданные Координационные советы, для проведения регулярного мониторинга выполнения Стратегических планов и программ развития каждого малого города и внесения корректировок с учетом изменений.
2) Развитие промышленности Основные направления развития промышленности на 2004 - 2006 годы:
обеспечение индустриального роста за счет привлечения инвестиций и развития наукоемких производств, инновационных;
создание новых производств по глубокой переработке сельскохозяйственной продукции, выпускающих импортозамещающую, экспортоориентированную продукцию;
развитие мощностей по производству современных видов строительных материалов с максимальным использованием местных минеральных и сырьевых ресурсов;
повышение конкурентоспособности продукции обрабатывающих отраслей промышленности, внедрение систем качества и экологического мониторинга в соответствии с международными стандартами серии 9000 и 14000, реализация мероприятий по ресурсосбережению и повышению производительности труда;
В 2004 году планируется реализация крупных инвестиционных проектов в рамках индустриально-инновационной программы:
За счет средств иностранных инвесторов строительство завода по производству гипсокартонных листов (ГКЛ) АО "Кнауф-Гипс" (г. Капшагай), по проекту освоено 16 млн. евро, в т.ч. завезено оборудование на общую сумму 9,8 млн. евро, проводятся монтажные и строительные работы, предполагаемая мощность завода - 6 млн. кв. м. ГКЛ в год.
Также в предстоящий трехлетний период планируется реализация ряд крупных инвестиционных проектов:
В городе Текели за счет собственных средств предприятий планируется строительство двух камнеобрабатывающих заводов ТОО "Казцинк - Гранит" (производство облицовочных плиток) и ТОО "Шарыктас" (производство нестандартных блоков) по проектам планируется освоить 504,9 и 119,5 млн. тенге соответственно.
На базе Текелийского ГОК будет организовано производство клинкера, на ТОО "ГРК Коксу" освоение шунгита в качестве композиционных материалов для производства шин.
При участии АО "Инвестиционный фонд Казахстана" будет реализован проект ТОО "Мрамор Тас" по добыче мраморного бута и дальнейшей переработке его в мраморную муку, стоимость проекта 1,175 млн. $.
В городе Капшагай в предстоявшие годы намечено реализовать три проекта по производству строительных материалов: строительство кирпичного завода ТОО "Dala Group" стоимостью 60 млн. тенге, завода по производству облицовочных плиток и стеновых блоков ТОО "Каро" стоимостью 70 млн. тенге и производство стеклопакетов по итальянской технологии на ЗАО "Ермин стеклопак интернейшнл".
Планируется производство фарфоровых изоляторов на базе АО "Капшагайский фарфор", стоимость проекта 5 млн. $. За счет средств предприятий и банков второго уровня будет реализован проект строительства полнокомплектного НПЗ, разработчик проекта НИИ НХТиМ при КазНУ им. Аль- Фараби, стоимость - 453,4 тыс. $.
В сфере переработки сельскохозяйственной продукции планируется введение завода по выпуску мясной и рыбной продукции на 30 рабочих мест и мельницы на ТОО "Казагросервис" на 55 рабочих мест. Сумма привлеченных инвестиций 60 и 290 млн.тенге соответственно.
В городе Талгар прорабатывается вопрос финансирования через Институты развития проекта ОАО "ТЭЛМЗ" по производству труб с полимерным покрытием, стоимость проекта 450 тыс. $.
За счет средств предприятий и БВУ будет реализован проект ТОО УПП КОС по производству деталей верхнего строения железнодорожного пути, необходимо финансирование - 27 млн. тенге и проект АО "Талгар" по модернизации производства швейно-трикотажных изделий стоимостью 3 млн. $.
В городе Каскелен будет расширено производство новых видов продукции на ТОО "Хамле" - бульонных кубиков, плиточного шоколада.
Стоимость проекта 1050,0 млн. тенге.
В городе Уштобе при участии Институтов развития будет реализован проект ТОО "Кварцевый завод" по строительству обогатительной фабрики по выпуску кварцевых концентратов стоимость 5,8 млн. $, мощность проекта 4000 тонн обогащенного кварца в год.
Будет продолжен ускоренный переход к международным стандартам управления качеством продукции ИСО 9000 и 14000 и реализация мероприятий по ресурсосбережению и повышению производительности труда. В 2004 году намечается завершить внедрение и сертификацию системы качества на предприятиях: ОАО "Казцинк" (ТОО "БИОТЕК", ТОО "Зеленый дом", ГОК, Энергокомплекс").
В сфере развития природопользования кроме месторождений полезных ископаемых имеется потенциал для развития побочного лесопользования.
Поэтому перспективным является создание базы в городе Сарканд по заготовке и первичной обработке лекарственных трав и строительство фармацевтического завода в городе Каскелен.
3) Развитие агропромышленного сектора Перспективы малых городов агропромышленного направления зависят от государственной поддержки предприятий, перерабатывающих сельскохозяйственное сырье. В Государственной агропродовольственной программе определены меры по поддержке таких предприятий:
поставка оборудования на лизинговой основе;
возмещение ставки вознаграждения (интереса) по лизингу оборудования и банковского кредита.
В малых городах предусматривается размещение комплекса предприятий, перерабатывающих сельскохозяйственное сырье и обслуживающих сельское хозяйство:
заводов по ремонту сельхозтехники;
предприятий по глубокой переработке зерна, мяса и молока, плодоовощной продукции, рыбы;
складов, холодильных камер для хранения продукции;
сервисных служб по обслуживанию сельских товаропроизводителей и населения (агрохимслужб, МТС, племцентров, консалтинговых и маркетинговых центров).
Будет продолжена работа по оказанию помощи населению и крестьянским хозяйствам в выделении микрокредитов, дотаций на приобретение посевного материала, аренды сельхозтехники, приобретении ГСМ, минеральных удобрений, саженцев плодовых культур, вакцинации и идентификации скота, оказании услуг по искусственному осеменению маточного поголовья скота.
Для сбыта выращенной продукции населением предусматривается скооперироваться с крестьянскими хозяйствами или производственными кооперативами. Эти меры позволят не только повысить товарность личного подсобного хозяйства, но и увеличить доходы населения.
Намечается дальнейший рост посевов сахарной свеклы и масличных культур. Будет уделяться особое внимание развитию садоводства в городах Текели, Сарканд, Ушарал и т.д.
Дальнейшее развитие производства овощей и фруктов позволит удовлетворить потребность населения городов, излишки будут реализовываться в городах Талдыкорган и Алматы.
Для развития животноводства и снижения количества лиц, проживающих за чертой бедности, будет продолжена практика предоставления государственной адресной социальной помощи в виде натурных грантов (для покупки скота).
4) Развитие малого предпринимательства и туризма Основными направлениями развития малого предпринимательства на предстоящий трехлетний период будет:
активизация работ по созданию предприятий, ориентированных на производство, а не на торгово-закупочную деятельность;
создание условий для развития инновационных и наукоемких производств;
содействие кредитованию предпринимателей Фондом развития малого предпринимательства (ФРМП);
решение вопроса кредитования предпринимателей через микрокредитные организации области за счет средств ФРМП, выделяемых ему ЕБРР и АБР;
активизация деятельности сельских кредитных товариществ в 4 малых городах (Есик, Жаркент, Каскелен, Талгар);
расширение практики использования объектов коммунальной собственности в качестве финансового инструмента для привлечения кредитных ресурсов через совершенствование механизма предоставления залогового обеспечения;
дальнейшая передача субъектам малого предпринимательства незавершенного строительства и пустующих объектов;
создание условий для привлечения предпринимателей в сектор народных промыслов и бондарных производств;
стимулирование создания и развития объектов инфраструктуры малого предпринимательства (бизнес инкубаторы, консалтинговые центры);
организация совместными усилиями исполнительных местных органов, центров занятости, НПО обучающих семинаров и тренингов, включающие наиболее эффективные программы по открытию собственного бизнеса;
Реализация данных мер позволит качественно подойти к развитию малого предпринимательства, повысить долю самозанятого населения и решить вопросы их самообеспеченности.
В результате реализации запланированных мер в 2004 году планируется:
в сфере развития промышленного сектора малого предпринимательства:
в городе Есик ввод нового объекта по производству электрокабеля;
в городе Уштобе открытие цеха по розливу газированных напитков;
в городе Жаркент открытие кирпичного завода, цеха по выпуску тротуарных плит, розливу минеральной воды и производству колбасных изделий, 2 маслобоек, пекарни и кормодробилки;
в городе Талгар расширение производства по переработке плодоовощной продукции, введение столярного, швейного и макаронного цехов, а также цеха по обработке мрамора;
в городе Сарканд введение мельницы и цеха по производству мебели;
в городе Текели расширение производства мраморной муки.
Сумма вложенных средств на реализацию данных мер составит 75,45 млн.тенге.
в сфере развития торговли и сферы услуг:
в городе Ушарал открытие 15 магазинов, торгового рынка, 3 объектов общественного питания и 5 объектов в сфере услуг;
в городе Есик открытие 5 магазинов, торгового рынка, 2 объектов общественного питания и 1 объекта в сфере услуг;
в городе Уштобе открытие 34 магазинов, 7 объектов общественного питания и 3 объектов в сфере услуг;
в городе Каскелен открытие торгового рынка, 6 объектов в городе Жаркент открытие 19 магазинов, 16 объектов общественного в городе Сарканд открытие 8 магазинов, торгового рынка, 4 объектов в городе Талгар открытие 25 магазинов, торгового рынка, 7 объектов общественного питания и 9 объектов в сфере услуг;
в городе Капшагай открытие 6 магазинов, торгового рынка, 6 объектов общественного питания и 3 объектов в сфере услуг;
в городе Текели открытие 7 магазинов, торгового рынка, 1 объекта общественного питания и 4 объектов в сфере услуг;
Всего будет открыто 119 магазинов, 7 торговых рынков, 52 объекта общественного питания и 35 объектов сферы услуг.
Освоение рекреационного потенциала и развитие туризма малых городов предусматривает реализацию следующих мероприятий:
строительство простых, относительно недорогих, некрупных (в пределах 25-100 мест) объектов размещения туристов и отдыхающих с расчетом на круглогодичное использование;
представление предприятиям и организациям, заинтересованным в строительстве собственных зон отдыха в малых городах, земельных участков в виде государственных натуральных грантов в пределах норм застройки в конкретных районах развития туризма и отдыха;
строительство объектов для социального отдыха и лечения (детей, инвалидов, престарелых) за счет бюджетных средств;
создание туристских комплексов, этнографических музеев и зон отдыха;
развитие сопутствующей инфраструктуры: транспортно-дорожной, водо- электро- теплоснабжения, телекоммуникаций.
Дальнейшее развитие туризма будет осуществляться по объектам государственной программы "Возрождение исторических центров Шелкового Пути", восстановления и развития туристических объектов на Капшагайском водохранилище, а также Алакольской группе озер, для чего необходимо открытие авиарейса Алматы - Ушарал, используя малую авиацию области. Военный аэродром, находящийся вблизи города Ушарал может и способен принимать любые типы самолетов.
Содействие созданию общественных объединений и бизнес ассоциаций позволит защитить интересы предпринимателей и выявить проблемы, связанные с бюрократическим вмешательством различных проверяющих органов.
5) Развитие социальной инфраструктуры В целях дальнейшего развития социальной инфраструктуры малых городов предусматривается:
формирование перечня объектов нового строительства и реконструкция социальной инфраструктуры, рекомендуемых к финансированию из республиканского бюджета;
строительство футбольного стадиона в городе Талгар;
дальнейшая компьютеризация и укрепление материально-технической базы объектов здравоохранения, образования и культуры;
осуществление систематического мониторинга городских рынков труда путем усиления работы с работодателями по полному представлению сведений о наличии свободных рабочих мест;
организация курсов профессионального обучения и профессиональной подготовки в соответствии с потребностями рынка труда;
активизация организации общественных работ с переходом на постоянную занятость;
осуществление трудоустройства безработных за счет создания новых рабочих мест, организации ярмарок свободных рабочих мест, других массовых мероприятий, способствующих трудоустройству;
материально-техническое обновление действующих профессионально- технических школ для подготовки рабочих по специальностям, востребованным на рынке труда малых городов;
воспроизводство кадрового потенциала путем привлечения молодых специалистов и организации государственного заказа на наиболее востребованные специальности.
За счет запланированных мер будет проводиться:
из республиканского бюджета:
строительство новой школы 2006 году в городе Есик на 250,0 млн.
строительство родильных домов в 2005-2006 годах в городах Жаркент и Есик по 60 коек на 610,8 млн. тенге.
строительство туберкулезной больницы в городе Каскелен в 2006 году на 148,7 млн.тенге;
подготовка специалистов со средним профессиональном образованием в 2004 году в городах Талгар, Есик, Сарканд, Жаркент и Каскелен на общую сумму 2,3 млн.тенге.
из местного бюджета:
строительство новой школы в городе Каскелен на 760 ученических мест в 2006 году на 400 млн.тенге;
капитальный ремонт кровли и системы отопления на объектах образования на 147,1 млн.тенге;
капитальный ремонт центральной районной больнице города Жаркент, Каскелен, Уштобе, Сарканд, Талгар и Уштобе в 2005-2006 годах на сумму 230,0 млн. тенге;
капитальный ремонт районных СЭС на 20,0 млн.тенге;
капитальный ремонт в 2004-2006 годах историко-краеведческого музея г. Есик, дома культуры и ДЮСШ г. Капшагай и открытие художественной галереи им. А. Кастеева в г.Жаркент, Историко-краеведческий музей в городе Каскелен на общую сумму 107,6 млн. тенге.
открытие в 2004 году молочной кухни в городах Сарканд, Талгар, Каскелен и Ушарал на сумму 12,0 млн.тенге;
подготовка специалистов со средним профессиональном образованием в 2004-2006 годах в городах Талгар, Есик, Сарканд, Жаркент и Каскелен на общую сумму 219,6 млн.тенге.
6) Развитие инженерной инфраструктуры Для развития инженерной инфраструктуры будут проводиться следующие мероприятия:
инвентаризация и подготовка перечня наиболее проблемных объектов водоснабжения, реконструкция систем водоснабжения;
разработка проектно-сметной документации и ремонт внутригородских и подъездных автомобильных дорог;
восстановление существующих специальных газовых резервуаров для обеспечения жителей многоэтажных домов регулярным и безопасным газоснабжением;
замена аналоговых телефонных станций на цифровые;
строительство муниципального жилья для социально уязвимых слоев населения и государственных служащих;
развитие ипотечного кредитования путем снижения кредитной ставки и первоначального взноса до 10% от общей стоимости жилья и увеличения срока предоставления кредита с 10 до 20 лет;
упрощение условий предоставления земельных участков для индивидуального строительства;
разработка генеральных планов всех малых городов с учетом новых рыночных условий;
проведение инвентаризации всех пустующих помещений, зданий и передача бесхозяйных объектов организациям малого и среднего бизнеса;
вовлечение в оборот пустующего, брошенного многоквартирного жилья путем усовершенствование механизма обращения взыскания на недвижимость у недобросовестных собственников;
отработка вопроса по льготному и долгосрочному кредитованию банками второго уровня кооперативов собственников квартир для проведения работ по капитальному и среднему ремонту инженерных внутридомовых сетей и кровли;
снос ветхого и аварийного жилья;
субсидирование теплоснабжающих предприятий коммунальной собственности за счет республиканского и местного бюджетов;
увеличение экономической привлекательности работ по благоустройству и санитарной очистке территорий путем расширения перечня организаций, в которых проводятся общественные работы;
инвентаризация и рекультивация стихийных свалок, строительство полигонов ТБО.
за счет республиканского бюджета реконструкция и строительство систем водоснабжения в 2004-2006 годах в городах Жаркент, Талгар, Есик, Текели, Капшагай, Сарканд и Уштобе на общую сумму 283,4 млн.тенге;
строительство нового, реконструкция пустующего, снос и капитальный ремонт аварийного и ветхого жилья на общую сумму 4,4 млрд.тенге.
за счет местного бюджета реконструкция систем водоснабжения в 2004 году в городе Сарканд и в 2006 городах Текели, Капшагай и Уштобе году на сумму 52,0 млн.тенге;
разработка генеральных планов городов Каскелен и Капшагай, Сарканд, Уштобе, Жаркент, Есик, Ушарал, Текели в 2005-2006 году на общую сумму 120,9 млн.тенге;
инвентаризация внутригородских дорог в 2006 году на сумму 5,0 млн.
тенге;
создание ДГКП "Су Кубыры" в 2005 году в городах Есик, Каскелен и Талгар на общую сумму 27,6 млн.тенге;
создание КГП по благоустройству в 2005 году в городах Капшагай, Текели и в городах Сарканд, Ушарал, Уштобе, Жаркент и Есик в 2005-2006 годах на общую сумму 64,4 млн.тенге;
за счет собственных средств предприятий завершение монтажа цифровой станции на 500 номеров в городе Каскелен;
замена аналогового оборудования емкостью 1800 номеров на электронную емкостью 2500 номеров в городе Ушарал;
строительство магистральных и распределительных линий связи на 700 пар в городе Ушарал;
строительство магистральных и распределительных линий связи в городе Сарканд (дополнительно 100 номеров);
расширение электронной станции на 1000 номеров в городе Капшагай (прокладка волоконного кабеля между АТС длиной 3 километра и расширение станции по радио доступу в селе Шенгелды на 460 номеров с охватом сЎл Сарыбулак, Кербулак, Коскудук и Алматинских зон отдыха).
6. Объемы и источники финансирования Расчетная потребность в средствах на реализацию данной Программы на 2004 - 2006 годы, с учетом строительства объектов, включенных в перечень приоритетных инвестиционных проектов, составляет 14,2 млрд. тенге, в том числе из республиканского бюджета 5,7 млрд.тенге, из местного бюджета 1,7 млрд. тенге, за счет собственных средств предприятий и заемных средств 6,8 млрд.
За счет республиканского бюджета:
2004 год - 190,3 млн.тенге;
2005 год - 2765,5 млн.тенге;
2006 год - 2755,4 млн.тенге.
За счет местного бюджета:
2004 год - 223,3 млн.тенге;
2005 год - 975,2 млн.тенге;
2006 год - 471,7 млн.тенге.
За счет средств предприятий и заемных средств:
2004 год - 4567,9 млн.тенге;
2005 год - 1365,7 млн.тенге;
2006 год - 869,3 млн.тенге.
7. Ожидаемые результаты Реализация Программы будет способствовать созданию для малых городов равных условий для дальнейшего экономического, социального и культурного развития, проживания населения и развития предпринимательства.
Будут проведены структурные преобразования предприятий малых городов на новой технической и технологической основе, что повысит конкурентоспособность производимой продукции.
Укрепится экономическая основа функционирования малых городов, снизятся напряженность на рынке труда, миграция, повысится занятость населения и увеличатся их доходы.
в промышленности секторе:
объем промышленного производства увеличится на 38% и составит 21,4 млрд.тенге.
введутся в эксплуатацию 71 новых производств, участков, цехов и расширится производство на 8-ми объектах. Будет создано 1519 рабочих мест .
10 предприятий внедрят международные стандарты качества ИСО;
в малом и среднем бизнесе:
объем произведенной продукции и оказанных услуг увеличится на 42%;
количество действующих малых предприятий возрастет на 10%, индивидуальных предпринимателей на 12%, численность занятых в малом предпринимательстве достигнет 33,8 тыс.человек.
количество объектов торговли и сферы услуг увеличится на 213 единиц;
в сфере образования будут:
построены 2 школы;
проведен капитальный ремонт зданий 4 школ;
проведен капитальный ремонт кровли и системы отопления в 11 объектах образования;
полностью завершится подключение к Интернету общеобразовательных школ;
откроется детский сад в г.Жаркент;
в сфере здравоохранения:
построены 2 родильных дома;
построена туберкулезная больница в городе Каскелен;
капитально отремонтированы центральные районные больницы городов Жаркент, Каскелен, Сарканд, Талгар, Ушарал и Уштобе;
капитально отремонтированы районные санитарно-эпидемиологические станции городов Уштобе, Ушарал, Жаркент и Есик;
открыты молочные кухни в 4 городах.
в сфере спорта и туризма:
построен туристический комплекс "Алтын Адам";
капитальный ремонт историко-краеведческого музей в городе Есик, дом культуры и ДЮСШ города Капшагай, откроются художественная галерея им. А.
Кастеева в городе Жаркент и историко-краеведческий музей в городе Каскелен.
в сфере инженерной инфраструктуры будет:
проведена реконструкция и строительство систем водоснабжения в 7 малых городах;
проведена инвентаризация внутригородских дорог;
разработаны генеральные планы 8 малых городов;
построено новое, реконструировано пустующее, снесено и капитально отремонтировано аварийное и ветхое жилье;
созданы ДГКП "Су Кубыры" в 3 малых городах;
созданы КГП по благоустройству в 7 малых городах.
8. План мероприятий
Ответст-
Срок
Предполагаемые расходы, млн. тенге венные за ник финан- п /п Мероприятие Фор- ма за- вер- ис- пол- 2004 г.
2005 г.
2006 г.
исполнение сиро- нения вания ше- Промышленность Еже- В со- Ин- фор- Отдел энергетики и промыш- годно ответ- ствии с ин- Содействовать созданию аль- тернативных производств, до- полняющих или замещающих мощности гра- ма- ция ленности, Акимы районов (городов)
к 20 нояб- вести- дообразующего предприятия ря цион- ными проек- тами Финан- Изучить возможность перера- ботки техногенных отходов ленности, Аким г.Те- кели вание не тре- бу- ется ленности, Комитет по поддержке и раз- витию предпринима- Оказать содействие в разви- тии малых производств во- круг крупных предприятий и размещении их в малых горо- дах по принципу кластериза- ции тельства, малого и среднего бизне- са, Акимы районов (городов)
квар-
Осуществлять монито- ринг промышленного, инве- стицион- таль- ного и ин- ленности, Управле- ние экономики, Аки- мы районов (горо- дов)
новационного потенциалов малых городов области но к числу пос- лед- не- го ме- сяца тала Иност- 500,0 700,0 300,0 Управление экономи- ки, отдел энергетики и ранные ин- вес- промышлен- тиции, собст- Содействовать продвижению в институты развития наибо- лее перспективных проектов по созданию новых предприя- тий и внедрению новых тех- нологий венные и за- емные сред- ности, КГП "Коми- тет по инновациям", Акимы районов (го- родов)
ства пред- прия- тий ленности, управле- ние государст- Проводить работу по содей- ствию в разработке и внедре- нию на предприятиях обла- сти систем качества и эколо- гического менеджмента в со- ответствии с требованиями международных стандартов ИСО серии 9000 и 14000 венного надзора по Алматинской обла- сти комитета по стан- дарти- зации, метрологии и сертификации МИТ РК, Алматинское об- ластное территори- альное управление охраны окружающей среды, Акимы райо- нов (городов)
Мест-
Разработать ТЭО универсаль- ного По- ста- К 5 июля ный бюд- жет, сред- нов- ле- ГКП "Комитет по ин- новациям", Управле- ние экономики, Ко- митет по поддержке и развитию предпри- нима- технопарка в г.Каскелен, определить источники его фи- нансирования, разработать Положение о деятельности технопарка ние Аки- та об- среднего бизнеса, на- учно- технический Совет (по согласова- нию)
ла- сти,
ТЭО про- ек- та
Аграрный сектор
Способствовать размещению комплекса предприятий, пере- рабатыва- Департамент сельско- го хозяйства, Терри- тори- ющих сельско- ствии с Го- судар- МСХ, Акимы райо- ствен- ной агро- продо- хозяйственное сырье и обслу- живающих сельское хозяй- ство в соответствии с зональ- ной специализацией сельско- хозяй- воль- ственного производства ной прог- рам- мой и инвес- тици- онны- ми проек- Содействовать кредитованию предпринима- ториальное управле- ние МСХ, Акимы телей через сельские кредит- ные товарищества в городах Каскелен, Жаркент, Есик и Талгар раммой Принять меры по развитию садоводства в городах Теке- ли, Сарканд, Ушарал го хозяйства, Акимы соответствующих В рам- Продолжить практику предо- ставления государствен- ках госу- дарст- ной адресной социальной по- мощи в виде натурных гран- тов (для покупки скота)
венной ад- рес- го хозяйства, Управ- ление труда и соцза- щиты населения, соци- альной помо- щи Малое предпринимательство предпринимате- В рамках вы- де- Комитет по поддерж- ке и развитию пред- принимательства, ма- лого и среднего биз- лей Фондом развития малого пред- ляемых ФРМП сред- приниматель- ств ства (ФРМП)
неса, Управление экономики, Акимы Способствовать созданию ма- лых предприятий, ориентиро- принима- ванных на производство среднего бизнеса, От- дел энергетики и ности, Акимы Проработать вопрос кредито- вания предпринима- К 15 июня года телей через микрокредитные организации за счет привлече- ния средств ЕБРР и АБР среднего бизнеса новациям"
Способствовать развитию ин- новационных и наукоемких производств Активизировать работу по ис- пользованию объектов комму- нальной собственности в ка- честве финансового инстру- мента для привлечения кре- дитных ресурсов са, Департамент по управле- нию и приватизации коммунальной соб- ности Продолжить работу по пере- даче субъектам малого пред- тельства объектов незавер- шенного строительства и пу- стующих зданий среднего бизнеса, Де- партамент по управ- лению и приватиза- ции коммунальной собствен- ности, Акимы райо- Туризм Содействовать строительству простых, относительно недо- рогих, некрупных объектов Отдел туризма, Аки- отдыха и туризма с расчетом на круглогодичное использо- Проработать вопрос предо- ставления предприятиям и организациям, заинтересо- ван- Комитет по управле- нию земельными ре- сурсами, Отдел ту- ризма, Акимы райо- ным в строительстве соб- ственных зон отдыха в малых городах, участков земли в виде госу- дарствен- ных натуральных грантов в пределах норм застройки в конкретных районах развития туризма Отдел туризма, Управление здраво- охра- Проработать вопрос строи- тельства объектов для соци- ального отдыха и лечения (де- тей, инвалидов, престарелых)
нения, Управление труда и социальной защиты населе- ния, Акимы районов Отдел ту- ризма, Уп- Обеспечить развитие туристи- ческой инфраструктуры и объектов придорожного сер- виса равление торговли, Управление архитек- туры и градостро- ительства, Комитет витию предприни- мательства, малого и дел внеш- еэкономичес- ких связей, Управле- ние дорожного и ком- муналь- ного хо- зяйства, Акимы райо- Социальная инфраструктура Пред- Формировать перечень объек- тов ново- ложе- Департамент образо- вания, Управление здравоохра- го строитель- фев- ства и рекон- нения, Акимы райо- раля струкции соци- альной инфра- структуры, рекомендуемых к финансирова- нию из респуб- ликанского и местного бюд- жетов Обеспечить:
Рес вания,Акимы соот- убли- строительство школ в городе Каскелен и Есик канс- ветствующих райо- нов кий и мест- проведение капитального ре- монта зданий школ городов жеты монта кровли и инженерных систем объектов образования в городах ный бюджет Рес- вания, Акимы соот- публи- кан- Обеспечить подготовку спе- циалистов со средним образо- ванием и проработать вопрос открытия про- ский и фессионально- мест- технических школ для подго- товки рабочих по специаль- ностям, востребованным на рынке труда малых городов нения, Уп- разработку ПСД для строи- тельства родильных домов в городах Жаркент и Есик равление санитарно- эпидемиоло- гического надзора, Акимы соот- строительство родильных до- мов по 60 коек в городах Жаркент и Есик, туберкулез- ной больницы в городе Каске- лен открытие молочных кухонь в городах Каскелен, Талгар, Ушарал и Сарканд монта ЦРБ в городах Жар- кент, Каскелен, Сарканд, Тал- гар и Уштобе капитальный ремонт район- ных служб санитарно- эпидемиологи- ческого надзора в городах Ушарал, Уштобе, Есик, Жар- кент, Каскелен Обеспечить благоустрой- ство и капитальный ремонт на объектах культуры и спор- Управление спорта и физической культу- ры, Управление куль- туры, Акимы райо- футбольного стадиона в горо- де Талгар Управление спорта и физической культу- ры, Аким Талгарско- го района Постоянно пополнять банк ва- кансий Республикан- Управление труда и социальной защиты населения, Акимы вание не тре- буется по- след- ской базы данных о спросе на рабочую силу в разрезе специ- альностей для своевременно- го информирования населе- ния через средства массовой информации о возможностях трудоустрой- ства него меся- ца В пре- Организовать профессио- наль- делах сред- ное консуль- ств из ного бюд- тирование и переобучение вы- свобождаемых работников различных категорий жета Продолжить работу по тру- доустройству безработных за счет создания новых рабочих мест, организации ярмарок свободных рабочих мест, дру- гих массовых мероприятий, способствующих трудо- устрой- ству Инженерная инфраструктура ках прог- ительства, Акимы раммы по ка- Осуществить капитальный ре- монт ветхого, снос аварий- ных жилых домов и строи- тельство муниципального жи- лья питальному ремон- ту вет- хого жилья и сносу ава- рийных жи- лых домов на 2004- 2005 гг.
91029,6
Управление дорожно- го и коммуналь- Осуществить реконструкцию и строительство систем водо- снабжения в 7-ми малых го- родах ский и мест- ного хозяйства, Аки- жет ительства, Акимы со- от- Разработать генеральные пла- ны городов Жаркент, Есик, Каскелен, Капшагай, Сар- канд, Уштобе, Ушарал и Теке- ли Создать ДГКП "Су Кубыры"
в городах Есик, Каскелен и мы соот- К 20 вествующих районов Создать КГП по благо- устройству в городах Капша- гай, Текели, Ушарал, Сар- канд, Уштобе, Есик и Жар- кент Провести инвентаризацию и разработку ПСД на ремонт внутригород- ских дорог Охрана окружающей среды Отдел энер- Вести мониторинг прохожде- ния через эколо- гическую и санитарно- гетики и промыш- лен- ности, Управление среды, Управление государст- ческую экспертизу проект- ных предложений технико- тех- венного санитарного нологического обновления ности, переход промышлен- ных предприятий на произ- водство экологически чистых продуктов Управление охраны окружающей среды, Отдел про- Обеспечить проведение регу- лярного экологического мони- торинга окружающей среды в малых городах мышленности и энер- ге- тики, Акимы райо- ств мест- Принять меры по ликвидации стихийных свалок и организа- ции типовых полигонов твер- дых бытовых отходов ных бюдже- ного хозяй- тов ства, Акимы районов Осуществить меры по реше- нию вопросов ликвидации больших объе- мов отвалов и хвостохрани- лищ горнодобываю- щих предприятий Прочие Отработать вопрос внед- рения статис- ки, Управление ста- тистики, Акимы рай- онов (городов)
тического учета в малых горо- дах районного значения Проводить мониторинг мигра- ции населения в малых горо- дах Управление мигра- ции и демографии, Акимы райнов (горо- Проработать вопросы созда- ния аппаратов акимов горо- Финансовое управле- ние, Акимы районов дов районного значения с на- делением малых городов са- мостоятель- ными бюджетами Внести предложения по усо- шенствованию механизма сметного финансирования ма- лых городов путем перехода на финансирование их расхо- дов по бюджетным програм- мам