Қазақша:
Верховный Суд Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 1998 жылғы 14 мамыр № 1 Нормативтік қаулысы Қазақстан Республикасында сот билігі туралы заңнаманы қолданудың кейбір мәселелері туралы
1. Сот төрелігін жүзеге асыру жөніндегі өз қызметтерінде Республикада сот билігінің мемлекеттік билік тармағы ретінде басқа заң шығарушы және атқарушы билік тармақтарымен тежемелік әрі тепе-теңдік жүйелері арқылы өзара іс-қимыл ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды жасайтын туралы Қазақстан Республикасы Конституциясының (бұдан әрі – Конституция) ережелеріне жүгінуге тиіс екендіктеріне соттардың назары аударылсын.
2. Алып тасталды – ҚР Жоғарғы Сотының 22.12.2022 № 10 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.
3. Сот төрелігін жүзеге асыру кезінде судья тәуелсіз, Конституцияға және заңға ғана бағынысты болуға, объективтілік пен бейтараптылықты сақтауға, тараптардың жарыспалылығы мен тең құқылығы қағидатының іске асырылуын қамтамасыз етуге тиіс.
Судья өзі қараған немесе іс жүргізуіндегі сот істеріне мәні бойынша қандай да бір түсініктемелер беруге және өз пікірін білдіруге міндетті емес.
ӘРПК-нің 16-бабының екінші бөлігіне сәйкес судья әкімшілік істің нақты және (немесе) заңды тұстарына жататын құқықтық негіздемелер бойынша өзінің алдын ала құқықтық пікірін айтуға құқылы.
4. Соттар судьялардың тәуелсіздігі мәселелеріне ерекше назар аударып, олардың қызметіне араласуға жол бермеу жөнінде шаралар қолдануға, судьяларға бақылау жасауға немесе оларға өкілеттіктерінен тыс міндеттер жүктеуге тырысушылықтарға тиым салуға тиіс.
Соттардың нақты іс бойынша әділ және бейтарап сот төрелігін жүзеге асыруына кедергі келтіру мақсатындағы кез-келген нысандағы іс-әрекеттерді сот қызметіне араласу деп түсінген жөн.
Араласудың мұндай түрлеріне, атап айтқанда сот процесінің нақты тарабының пайдасына соттың (судьяның) шешім қабылдауы туралы адамның тікелей нұсқауы немесе жанама өтініші және соттың іс бойынша объективті және бейтарап сот төрелігін жүзеге асыруына кедергі келтіру мақсатында басқа да қасақана жасалған әрекеттер жатқызылуы мүмкін.
Мемлекеттік органдардың немесе ондағы лауазымды адамдарының сот ісін жүргізуінде жатқан істі бақылауға алуына сот төрелігін жүзеге асыруға кедергі келтіру мақсатында сот қызметіне араласу деп бағалау керек.
Мұндай әрекеттер Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 407-бабының бірінші, үшінші бөліктерінде көзделген қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғады.
Соттың үй-жайларында, сот ғимараттарына іргелес аумақтарда және өзге де қоғамдық орындарда сот төрелігін жүзеге асыру мәселелері бойынша жиналыстарды, митингілерді, демонстрацияларды, шерулерді, пикеттерді не өзге де жария іс-шараларды Қазақстан Республикасының бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы заңнамасында белгіленген тәртіпті бұза отырып ұйымдастыру және өткізу, егер бұл әрекетте қылмыстық жазаланатын іс- әрекет белгілері болмаса, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексінің (бұдан әрі – ӘҚБтК) 488-бабында көзделген құқық бұзушылық ретінде саралануға жатады.
5. Алынып тасталды - ҚР Жоғарғы Сотының 2008.12.22. N 8 Нормативтік
6. "Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 25 желтоқсандағы № 132-II Конституциялық заңының (бұдан әрі – Сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы Конституциялық заң) 1-бабының 1-тармағына сәйкес сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға тиісті азаматтар мен ұйымдардың өтініштерін, арыздары мен шағымдарын ешбір басқа органдар, лауазымды және басқа тұлғалар іс жүзінде қарауға немесе бақылауға ала алмайды.
Осы орайда, соттар әлдебір істерді шешуге байланысты ұсыныстар айтылған мемлекеттік және өзге де органдар мен ұйымдардағы лауазымды адамдардың жазбаша немесе ауызша өтініштерін қарамай тастайы тиіс, сонымен қатар қажетті жағдайда ол адамдарды жауапқа тарту туралы мәселе қоюы керек.
Мемлекеттік және өзге де органдар мен ұйымдардың лауазымды адамдары, жоғарыда көрсетілген заң талаптарына сәйкес, сот істері жөніндегі азаматтар мен ұйымдардың өтініштері мен арыз-шағымдары бойынша арыз иелеріне сот шешімдеріне арыздардың тек жоғары тұрған сотқа заңмен белгіленген тәртіп бойынша берілетіндігін түсіндірулері қажет.
мәселелері бойынша ғана жүзеге асырылады. Бұл ретте соттың заңнаманы сақтау мәселелері және қаралып отырған іс бойынша болжанатын нәтижелер, жасалған сот актілері және оларды қайта қарау, яғни соттың нақты істер бойынша сот төрелігін жүзеге асыру мәселелері талқылауға жатпайды.
7. Заңды күшіне енген соттың үкімі, шешімі немесе қаулысы, онда көрсетілген нұсқаулық, сондай-ақ сот белгілеген мән-жайлар мен олардың құқылық бағасы бәріне бірдей міндетті.
Сот шешімін өз бетімен бұрмалауға, кір келтіруге, оның орындалуына кедергі жасауға ешкімнің қақысы жоқ. Сот шешіміне келіспеушілік білдіру, оны жоғары тұрған сотқа шағымдау (наразылық білдіру) тек заңмен белгіленген тәртіп бойынша жүргізілуі тиіс.
Азаматтардың, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың лауазымды адамдарының заңды күшіне енген сот актісін ерікті түрде орындаудан жалтаруы заңда көзделген жауаптылыққа алып келетіні түсіндірілсін.
Заңды күшіне енген сот актісін орындамау, сондай-ақ оның орындалуына кедергі келтіру жағдайында азаматтар, билік өкілдері мен қызметшілер ҚК-нің 430-бабы бойынша қылмыстық жауапқа тартылуға жатады.
8. Сот талқылауының жариялылық қағидаты барлық адамдардың, оның ішінде қаралатын сот ісі бойынша процеске қатысушы емес адамдардың істі талқылау кезінде қатысуына мүмкіндікті қамтамасыз ету болып табылатынын соттардың назарда ұстағаны жөн. Сондықтан масс-медиа өкілдерінің сот отырысы залына қатысуына және сот отырысының жазбасын жүргізуіне заңсыз тыйым салу жағдайларын жариялылық қағидатына қайшы деп санап, болдырмау қажет.
«Масс-медиа туралы» 2024 жылғы 19 маусымдағы № 93-VIII Қазақстан Республикасы Заңының 67-бабының 2-тармағына сәйкес бұқаралық ақпарат құралдарының Қазақстан Республикасының масс-медиа туралы заңнамасын бұзу арқылы сотқа ықпал етуі Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.
Қолданыстағы заңнаманың нормаларына қатысты сот талқылауының нәтижелерін күні бұрын шешу деп бұқаралық ақпарат құралдарының сот процесі тараптарының бірінің ақтығы туралы не соттың белгілі бір шешім шығаруының заңдылығы мен әділдігі туралы тікелей немесе жанама түрде қоғамдық пікір қалыптастыруға бағытталған хабарламаларды таратуын түсіну керек.
9. Сотқа құрмет көрсетпеушіліктің, егер онда басқа арнаулы әкімшілік тәртіп бұзушылықтың немесе қылмыстың белгісі болмаса, кінәлі деп табылған адамдар ӘҚБтК-нің 653-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылатынын, осыған сәйкес сотқа немесе сот белгілеген тәртіпке көпе-көрінеу менсінбеушілік әрекеттеріне айғақ боларлық кез-келген әрекеттің (әрекетсіздіктің) сотқа құрмет көрсетпеушілік болып табылатынын түсіндіру керек.
Сотқа құрмет көрсетпеушілік, егер ол судьяның және (немесе) алқабидің қызметтік істерімен байланысты қорлаумен астасып жатса, ҚК-тің 410-бабы екінші бөлімі бойынша қылмыстық жауапкершілікке әкеп соғады.
10. Сот істі қарау, оның ішінде бейнебайланыс (онлайн) режимінде қарау кезінде тәртіпті бұзу немесе сотты құрметтемеушілік болған жағдайда тікелей осы сот отырысында өзінің қаулысымен (ұйғарымымен) адамға Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 18-тарауында, АПК-нің 188-бабында, ҚПК-нің 346-бабында көзделген процестік мәжбүрлеу шараларын қолдануға құқылы.
Қылмыстық немесе азаматтық іс бойынша сот талқылауы барысында процеске қатысып отырған адамның тарапынан сотқа құрмет көрсетпеу фактісі анықталған кезде сот ӘҚБтК-нің 684-бабының үшінші бөлігіне сәйкес кінәлі адамды ӘҚБтК-нің 653-бабында көзделген әкішілік жауаптылыққа тартуға құқылы. Сот (судья) мұндай әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарауды тиісінше АПК-нің 120-бабында немесе ҚПК-нің 346-бабының бірінші бөлігінде көзделген тәртіппен жүргізеді.
Соттың (судьяның) тікелей сот отырысының залында бұзушыға процестік мәжбүрлеу немесе әкімшілік жаза шараларын қолдану жөніндегі әрекеттері сот отырысының хаттамасында көрсетілуге тиіс. Апелляциялық, кассациялық сатылардағы соттардың аталған әрекеттері сот отырысының хаттамасында мұндай хаттама заңға сәйкес жүргізілетін жағдайларда ғана тіркеледі.
Соттың ӘҚБтК-нің 653-бабы бойынша әкімшілік жаза қолдану туралы шешімі жеке уәжді қаулы түрінде қосымша ресімделеді.
Сот отырысынан тыс жасалған сотты құрметтемеушілік үшін әкімшілік жазаларды сот ӘҚБтК-нің 684-бабының бірінші бөлігінде көрсетілген ӘҚБтК-нің нормаларына сәйкес жалпы тәртіппен қолданады.
11. Судья сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы Конституциялық заңның 39-бабында көзделген негіздер бойынша ғана тәртіптік жауаптылыққа, атап айтқанда:
1) сот істері мен материалдарын қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін;
2) судья әдебіне қайшы, мәртебесіне нұқсан келтіретін терiс қылық жасағаны үшiн тартылуы мүмкін.
Осы негіздермен қатар сот төрағасын (сот алқасының төрағасын) тәртіптік жауаптылыққа тарту үшін Конституциялық заңда көзделген лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамау тағы бір негіз табылады.
Бұл негіздер тізбесі толық және кеңейте түсіндіруге жатпайды.
Сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы Конституциялық заңның 39-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес заңдылықты өрескел бұзу деп судья өзінің адал болмауы немесе ұқыпсыздығы салдарынан жол берген, заңды анық және елеулі түрде бұзуы түсініледі.
Заңдылықтың өрескел бұзылу фактісін осы негіз бойынша сот актісінің күшін жойған немесе өзгерткен жоғары тұрған сот сатысы анықтайды және істі қараған судьялардың алқа құрамы қол қойған, судьяны заңдылықты өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі жөніндегі ұсынуда көрсетіледі.
Жоғарыда көрсетілген норманы ескере отырып судьяны заңдылықты өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі бойынша ұсыну мынадай талаптарға сәйкес келуі тиіс:
сот актісінің күшін жоюға немесе оны өзгертуге негіз болған бұзушылықтар және ұсынуда көрсетілген заңдылықты бұзушылықтар бірдей болуы тиіс;
жол берілген заңдылықты өрескел бұзушылық туралы тұжырымдар ұсынуда уәжделуі тиіс;
ұсыну күші жойылған немесе өзгертілген сот актісімен бір күні шығарылуы тиіс;
ұсыну Сот жюриіне енгізіледі.
Судьяны лауазымынан босату барлық жағдайларда заңда белгіленген тәртіппен және тек заңда көзделген негіздер бойынша жария түрде жүзеге асырылуы тиіс.
Дәлелдемелерді бағалауға байланысты сот актісінің күшін жою немесе оны өзгерту заңды өрескел бұзу болып табылмайды.
12. Судья қауымдастығының органы болып табылатын Қазақстан Республикасы Судьялар Одағы және оның жергілікті жерлердегі органдары сот төрелігін іске асыруда сот қызметтеріне араласпау мен тәуелсіздігі принципін қатаң сақтау жағдайында өз қызметтерін жүзеге асыратынын соттар ескеруі тиіс.
Сонымен бірге, судьялар сот жұмысы мен судьялар мәртебесіне, маңызды мемлекеттік-құқылық мәселелерді шешуде судьялар қоғамдастығы позициясын айқындауға, өздерінің құқығы, ар-ожданы мен абыройын қорғау жөнінде шаралар қабылдауға Қазақстан Республикасының қатысты мәселелер бойынша Судьялар Одағына жүгінуге қақылы.
Әрбір судья өзінің сот билігінің жүктеушісі болып табылатынын, судьялық антына берік, судьялық ар-ожданың қасиет тұтатынын, сатылмайтынын және тәуелсіз, өз тәртібін қызметте және жеке өмірінде судья этикасының Кодексіне қатаң сәйкестендіріп құратынын үнемі сезініп жүруі тиіс.
Әрбір судья өз қызметімен заңның үстемдігін, құқық пен әділдіктің салтанат құруын, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, конституциялық құрылысты, мемлекеттік және қоғамдық мүддені қорғауды жүзеге асыруды қамтамасыз етуге, заңдылық пен демократияның кепілі болуға және зорлық- зомбылыққа қарсы тұруға міндетті.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 4-бабына сәйкес осы нормативтік қаулы қолданыстағы құқықтың құрамына енгізіледі, жалпыға міндетті болып табылады және ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі.

На русском языке:
Верховный Суд Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты Нормативное постановление Верховного суда Республики Казахстан от 14 мая 1998 года № 1 О некоторых вопросах применения законодательства о судебной власти в Республике Казахстан
1. Обратить внимание судов на необходимость в деятельности по осуществлению правосудия исходить из положения Конституции Республики Казахстан (далее – Конституция) о том, что судебная власть в Республике является ветвью государственной власти, взаимодействующей с иными ветвями государственной власти Республики: законодательной и исполнительной с использованием системы сдержек и противовесов.
2. Исключен нормативным постановлением Верховного Суда РК от
22.12.2022 № 10 (вводится в действие со дня первого официального опубликования).
3. Судья при осуществлении правосудия должен быть независимым, подчиняться только Конституции и закону, сохранять объективность и беспристрастность, обеспечить реализацию принципа состязательности и равноправия сторон.
Судья не обязан давать каких-либо объяснений и выражать свое мнение по существу рассмотренных или находящихся в его производстве судебных дел.
В соответствии с частью второй статьи 16 АППК судья вправе высказать свое предварительное правовое мнение по правовым обоснованиям, относящимся к фактическим и (или) юридическим сторонам административного дела.
4. Суды должны уделять особое внимание вопросам независимости судей, принимать меры по недопустимости вмешательства в их деятельность, пресекать попытки контроля за судьями или возложения на них обязанностей, не присущих их полномочиям.
Под вмешательством в деятельность суда следует понимать любые формы воздействия на судью в целях воспрепятствования осуществлению им объективного и беспристрастного правосудия по конкретному делу.
К таким видам вмешательства, в частности, могут быть отнесены прямое указание или косвенная просьба лица о принятии судом (судьей) решения в пользу конкретной стороны судебного процесса и другие умышленные действия, совершенные в целях воспрепятствования осуществлению им объективного и беспристрастного правосудия по делу.
Взятие на контроль дела, находящегося в производстве суда, государственными органами или их должностными лицами следует расценивать как вмешательство в судебную деятельность в целях воспрепятствования осуществлению правосудия.
Такие действия влекут уголовную ответственность, предусмотренную частями первой, третьей статьи 407 Уголовного кодекса Республики Казахстан (далее - УК).
Организация и проведение собраний, митингов, демонстраций, шествий, пикетов либо иных публичных мероприятий в помещениях судов, на прилегающих к зданиям судов территориях и иных общественных местах по вопросам отправления правосудия и с нарушением требований законодательства о порядке организации и проведения мирных собраний в Республике Казахстан, если это действие не имеет признаков уголовно наказуемого деяния, подлежит квалификации как правонарушение, предусмотренное статьей 488 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях (далее - КоАП).
4-1. Согласно Уставу Республиканского общественного объединения «Союз судей Республики Казахстан» (далее – Союз судей) предметом и основной целью его деятельности, наряду с другими, являются защита интересов судейского сообщества, содействие укреплению статуса судей и их независимости.
В этой связи в соответствии с подпунктом 4 части первой статьи 58 Гражданского процессуального кодекса Республики Казахстан (далее - ГПК)
Союз судей в случае обращения к нему судьи вправе через уполномоченных им лиц представлять судью и предъявлять в его интересах иски в суд о защите чести и достоинства.
5. Исключен нормативным постановлением Верховного суда РК от
22.12.2008 № 8 (порядок введения в действие см. п. 2 ).
6. В соответствии с пунктом 1 статьи 1 Конституционного закона Республики Казахстан от 25 декабря 2000 года № 132-II "О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан" (далее – Конституционный закон о судебной системе и статусе судей), обращения, заявления и жалобы граждан и организаций, подлежащие рассмотрению в порядке судопроизводства, не могут быть рассмотрены по существу или взяты на контроль никакими другими органами, должностными и иными лицами.
Исходя из этого, судам надлежит оставлять без рассмотрения письменные или устные обращения должностных лиц государственных и иных органов и организаций, в которых излагаются рекомендации по поводу разрешения того или иного дела, а в необходимых случаях кроме того ставить вопрос о привлечении к ответственности этих лиц.
Должностные лица государственных и иных органов и организаций, в соответствии с указанными выше требованиями закона, на обращения и заявления граждан и организаций по судебным делам должны разъяснять заявителям, что жалобы на судебные решения могут подаваться только в вышестоящий суд и в установленном законом порядке.
6-1. В соответствии со статьями 9, 14, 16-5, 20 и 21 Конституционного закона о судебной системе и статусе судей ведение личного приема граждан отнесено к исключительным полномочиям председателей судов и председателей судебных коллегий, поэтому другие судьи не вправе вести прием граждан.
Личный прием граждан председателями судов и председателями судебных коллегий осуществляется только по вопросам организации судопроизводства в местных судах, Верховном Суде. При этом не подлежат обсуждению вопросы соблюдения судом законодательства и предполагаемые результаты по рассматриваемому делу, состоявшиеся судебные акты и их пересмотр, то есть вопросы отправления правосудия судом по конкретным делам.
7. Вступившие в законную силу приговор, решение или постановление суда обязательно для всех как в отношении указанных в них предписаний, так и установленных судом обстоятельств и их правовой оценки.
Никто не вправе произвольно искажать решение суда, порочить его и препятствовать исполнению. Выражение несогласия с судебным решением и его обжалование (опротестование) в вышестоящий суд должны производиться в Разъяснить, что уклонение граждан, должностных лиц государственных органов и организаций от добровольного исполнения вступившего в законную силу судебного акта, влечет предусмотренную законом ответственность.
В случае неисполнения вступившего в законную силу судебного акта, а равно воспрепятствования его исполнению, граждане, представители власти и служащие подлежат привлечению к уголовной ответственности по статье 430 УК.
8. Судам следует иметь в виду, что принцип гласности судебного разбирательства заключается в обеспечении возможности всем лицам, в том числе не являющимся участниками процесса по рассматриваемому судебному делу, присутствовать при его разбирательстве. Поэтому следует исключить, как противоречащие принципу гласности, случаи незаконного отказа представителям масс-медиа присутствовать в зале судебного заседания и производить его фиксацию.
В соответствии с пунктом 2 статьи 67 Закона Республики Казахстан от 19 июня 2024 года № 93-VIII «О масс-медиа» воздействие средств массовой информации на суд, как нарушение законодательства Республики Казахстан о масс-медиа, влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.
Под предрешением результатов судебного разбирательства, применительно к нормам действующего законодательства, следует понимать распространение средствами массовой информации сообщений, прямо или косвенно направленных на формирование общественного мнения о правоте одной из сторон судебного процесса либо о законности и справедливости вынесения судом определенного решения.
9. Разъяснить, что за проявление неуважения к суду, если оно не содержит признака другого специального административного правонарушения или преступления, виновные лица несут административную ответственность по статье 653 КоАП, в соответствии с которой неуважением к суду признаются любые действия, (бездействие) свидетельствующие о явном пренебрежении к суду или установленным в суде правилам.
Неуважение к суду, выразившееся в оскорблении судьи и (или) присяжного заседателя в связи с его служебной деятельностью, влечет уголовную ответственность по части второй статьи 410 УК.
10. Суд при рассмотрении дела, в том числе в режиме видеосвязи (онлайн), в случае нарушения порядка или проявления неуважения к суду вправе непосредственно в этом же судебном заседании своим постановлением (определением) наложить на лицо меры процессуального принуждения, предусмотренные главой 18 Административного процедурно-процессуального кодекса Республики Казахстан, статьей 188 ГПК, 346 УПК.
При установлении в ходе судебного разбирательства по уголовному либо гражданскому делу факта неуважения к суду со стороны присутствующего в процессе лица суд также вправе в соответствии с частью третьей статьи 684 КоАП привлечь виновное лицо к административной ответственности, предусмотренной статьей 653 КоАП. Рассмотрение такого дела об административном правонарушении производится судом (судьей) в порядке, предусмотренном статьей 120 ГПК или частью первой статьи 346 УПК соответственно.
Действия суда (судьи) по наложению мер процессуального принуждения либо административного взыскания на нарушителя непосредственно в зале заседания суда должны быть отражены в протоколе судебного заседания.
Указанные действия суда апелляционной, кассационной инстанций фиксируются в протоколе судебного заседания лишь в тех случаях, когда в соответствии с законом такой протокол ведется.
Решение суда о наложении административного взыскания по статье 653 КоАП дополнительно оформляется в виде отдельного мотивированного постановления.
Административные взыскания за проявления неуважения к суду, которые совершены вне судебного заседания, налагаются в общем порядке в соответствии с нормами КоАП судом, указанным в части первой статьи 684 КоАП.
11. Судья может быть привлечен к дисциплинарной ответственности только по основаниям, предусмотренным статьей 39 Конституционного закона о судебной системе и статусе судей, а именно:
1) за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов;
2) за совершение порочащего проступка, противоречащего судейской этике.
Наряду с данными основаниями, еще одним основанием для привлечения к дисциплинарной ответственности председателя суда (председателя судебной коллегии) является ненадлежащее исполнение должностных обязанностей, предусмотренных Конституционным законом.
Этот перечень оснований является исчерпывающим и расширительному толкованию не подлежит.
Согласно подпункту 1) пункта 1 статьи 39 Конституционного закона о судебной системе и статусе судей под грубым нарушением законности понимается очевидное и существенное нарушение закона, которое было допущено судьей вследствие его недобросовестности или небрежности.
Факт грубого нарушения законности устанавливается вышестоящей судебной инстанцией, отменившей или изменившей судебный акт по этому основанию, и указывается в представлении по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности, подписанном коллегиальным составом судей, рассмотревшим дело.
С учетом вышеуказанной нормы представление по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности должно соответствовать следующим требованиям:
нарушения, послужившие основанием для отмены или изменения судебного акта, и нарушения законности, отраженные в представлении, должны быть идентичными;
в представлении должны быть мотивированы выводы о допущенном грубом нарушении законности;
представление подлежит вынесению в один день с судебным актом, которым отменен или изменен судебный акт;
представление вносится в Судебное жюри.
Освобождение судьи от должности во всех случаях должно проходить гласно, по установленной законом процедуре и только по предусмотренным законом основаниям.
Отмена или изменение судебного акта, связанные с оценкой доказательств, не является грубым нарушением законности.
12. Суды должны учитывать, что органы судейского сообщества, каковым являются Союз Судей Республики Казахстан и его органы на местах, осуществляют свою деятельность при строгом соблюдении принципа независимости и невмешательства в деятельность судов по отправлению правосудия.
Вместе с тем, судьи вправе обращаться в Союз Судей Республики Казахстан по вопросам работы судов и статуса судей, определения позиции судейского сообщества в решении важных государственно-правовых проблем, принятия мер по защите своих прав, чести и достоинства и другим вопросам.
Каждый судья должен осознавать, что он является носителем судебной власти, быть верен судейской присяге, дорожить судейской честью, быть неподкупным и независимым и строить свое поведение на службе и в личной жизни в строгом соответствии с Кодексом судейской этики.
Каждый судья всей своею деятельностью обязан обеспечивать верховенство закона, торжество права и справедливости, осуществлять защиту прав и свобод граждан, конституционного строя, государственных и общественных интересов, являться гарантом законности, демократии и противостоять произволу.
Согласно статье 4 Конституции настоящее нормативное постановление включается в состав действующего права, является общеобязательным и вводится в действие со дня официального опубликования.