Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Министрлер Кабинетiнiң 1993 жылғы 30 маусымдағы № 552 қаулысы. Күші жойылды - Үкіметінің 2014 жылғы 16 сәуірдегі № 356 қаулысымен "Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы туралы" Қазақстан Республикасы заңының орындалуын қамтамасыз ету жөнiндегi шаралар туралы
1. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзету туралы осыған қосылған Ереже бекiтiлсiн.
2. Алынып тасталды - ҚР Үкіметінің 2005.07.22. N 771 қаулысымен.
3. Алматы, Талдықорған, Семей, Шығыс Қазақстан облыстарының әкiмдерi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзету туралы Ережеге сәйкес және жергiлiктi жағдайды ескере отырып, шекара аймағындағы шекаралық режим туралы шекара әскерлерiмен келiсiлген шешiмдер қабылдасын. Карантиндi орындау, сондай-ақ шекара нарядтары мен Қазақстан Республикасы Iшкi iстер министрлiгiнiң нарядтары қызмет атқаратын шекара аймағының шекарасын қажеттi белгiлермен және нұсқағыштармен жабдықтау жөнiнде мүдделi шаруашылықтардың, органдар мен мекемелердiң шаралар жиынтығын жүзеге асыруын қамтамасыз етсiн.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4. Шекара маңындағы аудан әкiмдерi, Iшкi iстер министрлiгi Қазақстан Республикасының шекара әскерлерiмен бiрлесе отырып, шекара аймағындағы елдi мекендерде, әуежайларда, темiр жол және автомобиль стансаларына паспорт ережелерi сақталуын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы азаматтарының және басқа адамдардың шекара аймағына келуiне, уақытша тұруы мен орын ауыстыруына ұдайы бақылау жасауды қамтамасыз етсiн.
5. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзету туралы Ережеде көрсетiлген министрлiктер мен ведомстволардың басшыларына "Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және осы Ережеде көзделген нұсқауларды, тiзбелердi, ережелердi және басқа нормативтiк актiлердi 1993 жылдың аяғына дейiн әзiрлеп, бекiту мiндеттелсiн.
Қазақстан Республикасы шекара әскерлерiнiң бас басқармасы:
- жүзу құралдарын (мұзда жүрiп-тұру құралдарын) кеме аялдамасынан (тiректену орындарынан) шығаруға (түсiруге) және жүзу құралдары мен мұзда жүрiп-тұру құралдарының осындай аялдамаларын, айлақтарын және тiректену пункттерiн жабдықтау тәртiбiне арналған құжаттарды ресiмдеу тәртiбi туралы нұсқауды;
Мемлекеттiк шекарадағы өткiзу пункттерiндегi режимдi (шекаралық, кедендiк) регламенттейтiн ереженi мүдделi министрлiктердiң және ведомстволардың келiсуiмен әзiрлеп, 1993 жылдың III тоқсанында Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетiне табыс етсiн.
6. Қазақстан Республикасының шекара әскерлерi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзету мүддесi үшiн әскери-қызметтiк мiндеттерiн орындау кезiнде олардың әуе кемелерiнiң ұшуын, республиканың аумағындағы азаматтық және әскери авиация әуежайларын пайдалануын Қазақстан Республикасының Көлiк министрлiгi, Қазақ азаматтық авиация басқармасы, Қорғаныс министрлiгi, Министрлер Кабинетi жанындағы Гидрометеорология бас басқармасы белгiленген тәртiппен қамтамасыз етсiн.
7. Қазақстан Республикасының Сыртқы iстер министрлiгi Ұлттық қауiпсiздiк комитетiмен, басқа да мүдделi министрлiктерiмен және ведомстволарымен бiрлесе отырып, Қазақстан Республикасының ТМД-ға қатысушы көршiлес мемлекеттермен мемлекеттiк шекарасын құқықтық ресiмдеу туралы мәселенi алдын ала пысықтап, екiжақты шарттардың жобаларын әзiрлесiн және оларды келiсу үшiн Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетiне табыс ететiн болсын.
"Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңын шет мемлекеттерге, ТМД-ға қатысушы мемлекеттерге белгiленген тәртiп бойынша жеткiзсiн.
8. Мыналардың:
Қазақ ССР Министрлер Советiнiң 1983 жылғы 25 наурыздағы N 141-23 қаулысының;
Қазақ КСР Министрлер Кабинетiнiң 1991 жылғы 14 қаңтардағы N 30-1 қаулысының күшi жойылған деп танылсын.
Қазақстан Республикасының Премьер-министрi Министрлер Кабинетiнiң 1993 жылғы 30 маусымдағы N 552 қаулысымен Бекiтiлген Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын күзету туралы ЕРЕЖЕ Осы Ереже "Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы туралы"
Қазақстан Республикасы Заңының орындалуын қамтамасыз ету жөнiндегi шараларды айқындайды.
1. Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы арқылы адамдарды, көлiк құралдарын, жүктердi және өзге де мүлiктi өткiзудi Қазақстан Республикасының заңдарына және халықаралық шарттарға (келiсiмдерге) сәйкес шекара әскерлерi жүзеге асырады.
2. Қазақстандық және шетелдiк әуе кемелерiнiң Қазақстан Республикасының ұшып шығуына және олардың Қазақстан Республикасына ұшып кiргеннен кейiн қонуына шекара әскерлерiнiң бақылау өткiзу пункттерi жоқ әуе жайларда (әуе кемелерi тұрақтарында) Қазақстан Республикасы Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң рұқсаты болғанда ғана жол берiледi.
Қазақстандық әуе кемелерi бақылау-өткiзу пункттерi жоқ әуежайлардан (әуе кемелерi тұрақтарынан) арнаулы халықаралық рейстердi орындаған кезде, сондай- ақ шетелдiк, қазақстандық және ТМД-ға қатысушы мемлекеттердiң әуе кемелерi белгiленбеген жерлерде қонуға мәжбүр болған жағдайда, мұндай кемелердi бақылауды Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң органдары әуежайлардың (әуе кемелерi тұрақтарының) әкiмшiлiгiмен немесе авиация бөлiмдерiнiң командашысымен бiрлесе отырып, Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетi, Көлiк министрлiгi мен Қорғаныс министрлiгi бекiтетiн арнайы нұсқамалар негiзiнде жүзеге асырады.
3. Шетелдiк әскери корабльдер мен әскери "көмекшi кемелер, егер халықаралық шарттарда (келiсiмдерде) өзгеше көзделмесе, бұл жөнiнде алдын ала шекара әскерлерiн хабардар етiп", Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң келiсiмi бойынша және Қорғаныс министрлiгiнiң рұқсаты бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын басып өте алады, Қазақстан Республикасының iшкi сулары мен порттарына, шекаралық өзендерiнiң Қазақстандық бөлiгiнiң сулары мен өзге де су қоймаларына ене алады және бұл суларда бола алады.
ТМД-ға қатысушы мемлекеттердiң шекара әскерлерi бөлiмдерiнiң теңiз кемелерi осындай сулардан тысқары жерлерде басталған мемлекеттiк шекараны бұзушыларды iздеуге, заңсыз балық аулау әрекетiн тоқтатуға байланысты жағдайларда Қазақстан Республикасының аумақтық теңiзi мен iшкi суларына кiрiп, оларда бола алады, бұл жайында Қазақстан Республикасы шекара әскерлерiнiң бөлiмдерiне мәлiм етiледi.
Шетелдiк әскери емес кемелер мен әскери корабльдер Қазақстан Республикасының аумақтық теңiзi мен iшкi суларында жүзгенде және болғанда радио байланысы ережесiн, навигациялық, порттық, кедендiк, санитарлық және өзге ережелердi сақтауға мiндеттi.
Шетелдiк әскери емес кемелер мен әскери корабльдер Қазақстан Республикасының аумақтық теңiзiнде, iшкi суларына кiруге мәжбүр болған жағдайда немесе бұл суларда жүзу мен болу ережелерiн мәжбүрлiкпен бұзған жағдайда Қазақстан Республикасының жақындағы портының әкiмшiлiгiне дереу мәлiм етуге мiндеттi.
4. Шекаралық, кедендiк, сондай-ақ санитарлық-карантиндiк, мал дәрiгерлiк және фитосанитарлық бақылауды, Қазақстан Республикасынан көркем, тарихи және басқа да мәдени құндылықтардың әкетiлуiне бақылауды жүзеге асыру үшiн Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетi, Сыртқы экономикалық байланыстар министрлiгi, Денсаулық сақтау министрлiгi, Ауыл шаруашылығы министрлiгi, Мәдениет министрлiгi, Қаржы министрлiгiнiң Бас кеден басқармасы Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өткiзу пункттерi тиiсiнше шекара әскерлерiнiң бақылау-өткiзу пункттерiн, кедендiк, санитарлық- карантиндiк, мал дәрiгерлiк, фитосанитарлық және өнертанымдық мекемелерi (бақылаушылар топтарын) құрады.
Шетелдiк иегерлердiң иелiгiне жататын жүк автокөлiгi экипаждары мүшелерiнiң Қазақстан аумағы бойынша жүк тасуға рұқсаттары болуын бақылауды, осы жүк автокөлiгiнiң Қазақстан Республикасына келуi немесе Қазақстан Республикасынан кетуi кезiнде есебiн алуды жүзеге асыру үшiн Көлiк министрлiгi қажеттi жағдайларда Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өту пункттерiнде халықаралық автомобильдер тасымалының қызметiн құрады.
5. Қазақстан Республикасының Көлiк министрлiгi, "Қазақстан жолдары"
компаниясы, Ауыл шаруашылығы министрлiгi, Қаржы министрлiгi, Энергетика және отын ресурстары министрлiгi, Экология және биоресурстар министрлiгi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өту пункттерiнде шекаралық, кедендiк, санитарлық-карантиндiк, мал дәрiгерлiк және фитосанитарлық бақылауды Қазақстан Республикасынан (ТМД-ға қатысушы мемлекеттерден) көркем, тарихи және басқа да мәдени құндылықтардың әкетiлуiне бақылауды жүзеге асыру үшiн қажеттi үйлер мен коммуникацияларды жабдықтауды, адамдардың, көлiк құралдарының жүктер мен өзге де мүлiктiң Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өтуiне бақылау жасауды жүзеге асыратын шекара әскерлерiнiң бақылау-өткiзу пункттерiне кедендiк және басқа да мекемелердi орналастыруға арналған қызмет үйлерiн және коммуникациялар бөледi.
6. Адамдарды, көлiк құралдарын, жүктер мен өзге мүлiктi оңайлата өткiзу пункттерi Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетiмен келiсiлген, мүдделi министрлiктер мен ведомстволардың ұсыныстары бойынша Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң шешiмдерiмен белгiленедi.
Оңайлата өткiзу тәртiбi Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес белгiленедi.
7. Көлiк ұйымдарының лауазымды адамдары шетел жаққа кетiп бара жатқан пломбыланған вагондарды, автомобильдердi, контейнерлердi, трюмдердi және теңiз, өзен мен әуе кемелерiнiң өзге де орындарын шекара әскерлерi өкiлдерiнiң талап етуi бойынша ашып көрсетуге мiндеттi.
Арнайы рұқсат қағаздары ресiмделген пломбылаулы вагондарды, автомобильдердi, контейнерлердi, трюмдердi және жүгi бар көлiк құралдарының өзге де орындарын шекара әскерлерi буып-қаттауы, пломбылары мен мөрлерi бүтiн болған жағдайда, сондай-ақ бұларда Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзушыларды немесе Қазақстан Республикасына әкелу яки Қазақстан Республикасынан әкету үшiн тыйым салынған заттар мен материалдарды жасыру белгiлерi болмаған жағдайда ашпайды.
8. Қазақстан Республикасының аумағын малдың жұқпалы ауруларынан күзету мақсатында Қазақстан Республикасы мемлекеттiк шекарасының өн бойында карантин алқабы белгiленедi, онда мал дәрiгерлiк қадағалау органдарының ұсынысы бойынша шекаралық әскерлер эпидемиологиялық және эпизоотиялық жағдайға байланысты кәсiпорындарға, ұйымдар мен азаматтарға қарасты малды ұстау мен жаюға тыйым салуы мүмкiн. Бұған мемлекеттiк шекарада тiкелей тұратын (жұмыс iстейтiн) азаматтардың, сондай-ақ карантин алқабында орналасқан шекара әскерлерi бөлiмшелерiнiң малын (үй жануарларын)
ұстау мен жаю кiрмейдi.
Карантин алқабын Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi белгiлейдi. Оны қоршауды атқару өкiметiнiң органдары шаруашылықтар мен ведомстволар қамтамасыз етедi. Ондағы мал дәрiгерлiк режимдi Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлiгi немесе оның тапсыруы бойынша шекаралық облыстардың мал дәрiгерлiк қадағалау органдары айқындайды.
9. Қытай Халық Республикасы мен Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасындағы шекара алқабы Қазақстан Республикасы Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң ұсынысы бойынша белгiленедi, шекара алқабының енi ахуал мен жергiлiктi жағдайдың ерекшелiктерiне қарай Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң шешiмiмен өзгертiлуi мүмкiн.
10. Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi немесе оның тапсыруы бойынша шекаралық облыстардың әкiмдерi жергiлiктi жағдайды ескере отырып, "Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, республиканың басқа да заң актiлерiне сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң келiсуi бойынша шекара аймағы мен шекара алқабындағы режим туралы қаулылар мен шешiмдер басып шығарады.
11. Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi мемлекеттiк шекараны күзетудiң қажеттiлiгi, инженерлiк бөгеттер тұрғызу, шекаралық жолдар, көпiрлер мен басқа да объектiлердi салу үшiн шекара әскерлерiне оларға бұрын бөлiнген жерлердi, сондай-ақ шекара алқабынан да, одан тысқары жерлерден де енi 30-50 м. жер алқабын және Қазақстан Республикасы мемлекеттiк шекарасының өн бойынан 5 метрлiк алқапты тұрақты түрде пайдалануға тегiн бекiтедi.
12. Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетi республиканың мүдделi министрлiктерiмен, мемлекеттiк комитеттерiмен және ведомстволарымен бiрлесе отырып, iшкi iстер органдары берген өткiзу қағазынсыз шекара аймағында жеке басын куәландыратын құжаттары бойынша кiруге құқы бар лауазымды адамдардың тiзбесiн белгiлейдi.
13. Шекара аймағында тұрақты тұратын азаматтар бүкiл шекара аймағының шегiнде Қазақстан Республикасының шекаралық облыстарының аумағында iшкi iстер органдарының рұқсатынсыз; өткiзу қағаздарынсыз жүрiп тұра алады.
14. Оқуға кеткенге дейiн шекаралық аймақ пен шекаралық алқаптың елдi пункттерiнiң тұрғындары болып келген жоғары, арнаулы орта және басқа оқу орындарының оқушылары, студенттерi бұл пункттерге олардың оқу орындарында оқитындығын куәландыратын құжаттар бойынша, олардың шекара аймағы мен шекара алқабы елдi пункттерiнен оқуға кеткендiгiн растайтын жергiлiктi атқару органдарының анықтамалары бойынша келедi.
15. Қазақстан Республикасының азаматтарына шекара аймағына келу, онда болу құқығына өткiзу қағазын жеке арыздар немесе тиiстi өтiнiштер және сол арыздар мен өтiнiштердiң негiздiлiгiн растайтын құжаттар негiзiнде тұрған жерi бойынша Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары бередi.
Басқа мемлекеттердiң тұрғындары шекара аймағына, егер халықаралық шарттар мен келiсiмдерде өзгеше көзделмесе, жеке арыздары және сол арыздарының негiздiлiгiн растайтын басқа құжаттар негiзiнде тұрған жерi бойынша тиiстi iшкi iстер органдары берген рұқсат қағаздары бойынша келедi.
Шекара аймағының тұрғындары болып табылатын, бiрақ одан уақытша кеткен 16 жасқа дейiнгi балалар ата-аналарынсыз (қамқоршыларынсыз) жүрген кезде бұл аймаққа тууы туралы куәлiктерi бойынша, ал бұлар болмай қалғанда - олардың шекара аймағында тұратындығын растайтын жергiлiктi атқару органдарының анықтамалары бойынша келедi. Шекара аймағының тұрғындары болып табылатын балалар оған ата-аналарымен (қамқоршылармен) бiрге келедi де сол адамдардың рұқсат қағаздарына енгiзiледi.
16. Азаматтар тобы колхоздардың (совхоздардың) ауыл шаруашылығы жұмыстарын өткiзуiне, маусымдық теңiз және өзен кәсiпшiлiгiне көмектесу үшiн, малды жайылымдарға айдап апару, құрылыс, iздестiру және өзге жұмыстарды жүргiзу үшiн, сондай-ақ туристер тобы, артистер бригадалары және шекара аймағында тұрмайтын азаматтардың басқа да ұжымдары шекара аймағына келгенде өткiзу қағазы топ жетекшiсiнiң атына берiлуi мүмкiн, онда бiрге келген адамдардың жеке басын куәландыратын құжаттар мен келген жердегi мүдделi кәсiпорындардың, мекемелердiң, ұйымдардың (колхоздарды қосқанда)
лауазымды адамдары қол қойып растаған әрi елтаңбалы мөр басылған жетекшiнiң қолындағы атаулы тiзiм бойынша олардың саны көрсетiледi.
17. Шекара аймағында, шекара алқабында орналасқан кәсiпорындардың, мекемелердiң, ұйымдардың (меншiктiң кез келген нысанындағы) басшыларына шекара аймағына, шекара алқабына келуге және осы аймақта, алқапта тұруға рұқсаты жоқ адамдарды жұмысқа қабылдауға тиым салынады.
18. Қызметтiк iс-сапарына, ауруханаларға, санаторийлерге, демалыс үйлерiне, пансионаттарға, басқа да емдеу-сауықтыру мекемелерiне баратын Қазақстан Республикасының, ТМД-ға қатысушы мемлекеттердiң азаматтары шекара аймағында iс-сапар куәлiктерi, бағыттамалар, жолдамалар (курсовкалар)
бойынша, жеке басын куәландыратын құжаттар болғанда келедi.
19. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерiнiң (соның iшiнде республикалық ұланның, темiр жол, құрылыс және басқа арнайы құрамалар мен бөлiмдердiң), әскерлердiң және Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк, Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдарының әскери қызметшiлерi, сондай-ақ Қазақстан Республикасының прокуратура органдары мен соттарының прокурорлық-тергеу қызметкерлерi, Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдарының қатардағы және басшы құрамдағы адамдары шекара аймағына олардың жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша және қызметтiк ұйғарымдар, өту куәлiктерi, iс-сапары мен демалыс құжаттары бойынша келедi.
Аталған адамдардың отбасы мүшелерi шекара аймағына отбасының қожасымен бiрге келерде оның қызметтiк ұйғарымына немесе демалыс билетiне жазылады, ал аталған адамдарға өз бетiмен барушылар - жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша және отбасы қожасының қызмет орны берген анықтамалар бойынша келедi.
Бұл баптың ережелерi ТМД-ға қатысушы мемлекеттер әскерлерiнiң, қауiпсiздiк, iшкi iстер органдарының әскери қызметшiлерi мен олардың мүшелерiне де қолданылады.
20. Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерiнен (соның iшiнде Республикалық ұланнан, темiр жол, құрылыс және басқа арнайы құрамалар мен бөлiмдерден), әскерлер мен Қазақстан Республикасының ұлттық қауiпсiздiк органдарынан, Қазақстан Республикасы Iшкi iстер министрлiгiнiң iшкi әскерлерiнен босаған әскери қызметшiлер, сондай-ақ Қазақстан Республикасының прокуратура органдары мен соттарының прокурорлық-тергеу қызметкерлерi, Қазақстан Республикасының Iшкi iстер органдарынан босаған қатардағы және басшы құрамының адамдары, егер олар осы жерден шақырылған болса немесе онда жақын туысқандары болса, шекара аймағына қызметтiк ұйғарымдары немесе өту куәлiктерi бойынша келедi, ал мiндеттi әскери қызметке шақырылған адамдар шекара аймағына тиiстi әскери комиссариаттардың олардың баратын пунктi көрсетiлген жiберiлген атаулы тiзiмдерi мен ұйғарымдары бойынша келедi.
ТМД-ға қатысушы мемлекеттердiң әскерлерiнен, қауiпсiздiк және iшкi iстер органдарынан босаған әскери қызметшiлерi шекара аймағына, егер олар сол жерден шақырылған болса немесе жақын туысқандары болса, қызметтiк ұйғарымдар немесе өту куәлiктерi бойынша келедi.
21. Жергiлiктi және халықаралық тасымалдауды жүзеге асырушы яки темiр жолдар мен тас жолдары, су жолдарын, тиiстi көлiк құралдарын, сондай-ақ мұнай құбырларын, байланыс пен электр қуатын беру желiлерiн жөндеу мен пайдалануды қамтамасыз ететiн кәсiпорындардың, ұйымдардың тұрақты қызметкерлерi шекара аймағына қызмет қажеттiлiгi жағдайында, осы қызметкерлер үшiн белгiленген еңбек мiндеттерi мен жұмыс учаскелерiнiң (рейстерiнiң, маршруттарының) шегiнде өздерiнiң қызметтiк куәлiктерi бойынша
22. Қазақстан Республикасы мен шекаралық облыстардың халық депутаттары, шекара аймағының аумағы ведомстволық жағынан бағынышты облыстық атқару органдарының басшылары мен олардың орынбасарлары халық депутаттарының куәлiктерi немесе қызметтiк куәлiктерi бойынша келедi.
23. Шекара аймағына орналасқан балалардың (мектептердiң) сауықтыру мекемелерiне баратын балалар бұл аймаққа ұйымдасқан түрде, өту қағаздары немесе iс-сапар құжаттары бар өздерiн алып жүрушi адамдармен өту қағаздарынсыз келедi. Аталған балалар мекемелерiне орналасқан балалардың ата- аналары балаларына жолығу мақсатында шекара аймағына жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша және балалар мекемелерiне жолдама берген кәсiпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың анықтамалары бойынша келе алады.
24. Ұлы Отан соғысына қатысушылар және жеңiлдiктер бойынша соларға теңестiрiлген адамдардың арасындағы мүгедектер шекара аймағына олардың жеке басын куәландыратын құжаттар және Ұлы Отан соғысына қатысушы куәлiктерi (жеңiлдiктер алу құқығы туралы куәлiктер және мүгедектiгi туралы құжаттар) бойынша келедi.
Туысқандарының қайтыс болу (науқастану) жағдайы бойынша шекара аймағына баратын азаматтар осы аймаққа олардың жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша және емдеу мекемелерi растаған тиiстi телеграммалар (анықтамалар) бойынша, туысқандарының жерленген жерiне барған кезде - жергiлiктi атқару органдарының анықтамалары бойынша келедi.
25. Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын немесе уақытша келген шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың шекара аймағына, соның iшiндегi шекара маңы аймағындағы еркiн экономикалық аймаққа (қалаға) келуi және онда болуы Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады. Барлық жағдайда олардың шекара аймағына келуi мен онда болуына рұқсатты Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетiмен келiсу бойынша iшкi iстер органдары бередi.
Қазақстан Республикасының азаматтары, соның iшiнде шетелде тұрақты тұратын, шетел азаматтығын алған олардың отбасының мүшелерi шекара аймағында тұратын туысқандары мен таныстарына жолығу үшiн барғанда бұл аймаққа жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша және аталған туысқандары мен таныстарының жергiлiктi атқару органдары растаған шақырулары немесе телеграммалары бойынша келедi.
Қызмет, қоғамдық, жеке iстерi бойынша, емделуге және демалуға немесе туристер ретiнде шетелдерге барған Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан Республикасына келген кезде шекара аймағына орналасқан өзiнiң тұрақты тұратын жерiне шетелдiк паспорттар немесе ұлттық паспорттар, сондай- ақ Қазақстан Республикасына қайтуы жөнiндегi куәлiктерi бойынша барады.
26. Шекара аймағына баратын адамдар тиiстi пунктiне келiсiмен үш күн мерзiм iшiнде өзiнiң құжаттарын тiркеу немесе тiркелiм жасау үшiн iшкi iстер органдарына немесе жергiлiктi өкiмет органдарына тапсыруға мiндеттi.
27. Шекара аймағы шегiнде әкiмшiлiк орталықтары, мектептерi, ауруханалар, басқа мекемелер, кәсiпорындар (бiрлескен, шаруа) және ұйымдар, колхоздар (фермерлiк, жалгерлiк, шаруа шаруашылықтары) еркiн экономикалық аймақтың (қаланың) шаруашылық құрылымы орналасып, ал оларға қызмет көрсететiн азаматтардың бiр бөлiгi шекара аймағынан тысқары жерде тұрған жағдайда, бұл азаматтарға олардың жеке басын және сол жерде жағдайда тұратынын растайтын құжаттар бойынша келуге рұқсат етiледi.
Тиiстi жерлердiң тiзбелерiн шекара әскерлерiнiң келiсуi бойынша шекаралық облыстардың өкiмет пен басқару органдары белгiлейдi және жергiлiктi халық хабардар етiледi.
28. Сотталған немесе бас еркiнен айыру орындарынан мiндеттi түрде еңбекке тартуға шартты түрде босатылған адамдардың шекара аймағы шегiне келуi жалпы белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
29. Шекара аймағына психоневрологиялық диспансерлер (ауруханалар) мен еңбекпен түзеу мекемелерiн орналастыруға, әдетте, жол берiлмейдi.
30. Ұлттық қауiпсiздiк комитетi Қазақстан Республикасының Iшкi iстер министрлiгiмен, Көлiк министрлiгiмен, теңiз және өзен көлiгi басқармасының органдарымен бiрлесе отырып, шекара аймағында орналасқан темiр жол стансаларының, разъездерiнiң және басқа тоқтату пункттерiнiң, автостансаларының, темiр жол және өзен порттарының, порт-пункттерi мен айлақтарының, аэропорттар мен аэродромдардың тiзбелерiн, сондай-ақ аталған пункттерге бару үшiн азаматтардың жол жүру құжаттарын ресiмдеу тәртiбi туралы және темiр жол, әуе, теңiз, өзен және автомобиль көлiгi қызметкерлерiнiң шекара аймағына келу құқы жөнiндегi жолаушылардың құжаттарын тексеру тәртiбi туралы нұсқамаларды бекiтедi.
31. Көлiк кәсiпорындары мен ұйымдары iшкi iстер органдары берген жеке басын куәландыратын құжаттарды және шекара аймағына баруға құқық беретiн өткiзу қағазын немесе шекара аймағына өткiзу қағазынсыз баруға құқық беретiн тиiстi құжаттарды көрсетуi бойынша жолаушыларға шекара аймағында орналасқан стансаларға, порттарға, айлақтарға және аэропорттарға деген темiржолмен, автомобильмен, теңiзбен, өзенмен және әуе көлiгiмен жүру үшiн билеттер сатады және қызметтiк жүрiп-тұру билеттерiн бередi.
Шекара аймағына бару құқына арналған тиiстi құжаттары жоқ жолаушыларға билет сатуға жол берген адамдар, сондай-ақ көлiк құралына мiнгiзген жүргiзушiлер (машинистер), бұл үшiн Қазақстан Республикасының заңына сәйкес жауап бередi.
32. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын кесiп өту құқына арналған құжаттары бар, шекара аймағы арқылы аялдап өтетiн жолаушыларға, соның iшiнде шетелге бара жатқан жолаушыларға олардың жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша поездарда, самолеттерде, кемелерде және автобустарда жүруiне рұқсат етiледi.
33. Шекара аймағы аумағында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасына жақын орналасқан аудандардың, қалалардың, поселкелердiң, селолардың (ауылдардың) аумағына немесе шекара аймағы белгiленбеген, шекара әскерлерi қорғайтын теңiз жағалауында кәсiпорындарға, мекемелерге, ұйымдарға (колхоздарды қоса) және азаматтарға тиесiлi, балық аулайтын, аң аулайтын, ғылыми-зерттеу, спорттық және басқа өздiгiнен жүретiн, өздiгiнен жүрмейтiн кемелер, сондай-ақ мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдар (аэрошаналар, буерлер, мотошаналар) осындай кемелерге және мұз үстiндегi қозғалыс құралдарына қадағалауды жүзеге асыратын органдарда белгiленген тәртiппен тiркелуден бөлек, шекара әскерлерiнiң таяу арадағы бөлiмшелерiнде тiркеуден өтуге тиiс, бұл туралы олардың иесiнiң тiркеу құжаттарына арнаулы штамп қойылады.
Аталған кемелермен мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдар белгiленген айлақтарға, кемежайларға және тiрек бекеттерiне бекiтiлуi керек және олардың тұруына арналған тұрақты орны болуға тиiс.
Бұл кемелердiң, сондай-ақ мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдардың тиесiлiлiгiн тану үшiн олардың иелерi әуеден көрiнетiн жерлерге таным белгiлерiн салады, ал жақтауына белгiленген тәртiппен тiркеу нөмiрiн жазады.
Шекара әскерлерiнiң осы тармақта көзделген кемелердi тiркеу тәртiбi әскери кемелерге және Әскери-Теңiз Күштерiнiң өзге де кемелерiне, сондай-ақ тиiстi теңiз және өзен порттарына бекiтiлiп, белгiленген тәртiппен тiркелген Қазақбалықөнеркәсiп кәсiпорындары мен ұйымдарына, басқа да министрлiктер мен ведомстволарға (Қазақстан Республикасының Ұлттық Қауiпсiздiк комитетi бекiткен тiзбе бойынша) тиесiлi кемелерге таратылмайды.
34. Өздiгiнен жүретiн және өздiгiнен жүрмейтiн кемелермен, мұз үстiндегi қозғалыс құралдарымен азаматтар шекара әскерлерi күзететiн теңiз жағалауында, шекарадағы өзендер, көлдер және өзге су тоғандарының жағалауларында уақытша болған кезде олардың иелерi шекара әскерлерiнiң таяу маңдағы бөлiмшелерiнде уақытша есепке алынуға және белгiленген айлақтарда, кемежайлар мен тiрек бекеттерiнде ұсталуға тиiс.
35. Теңiз жағалауындағы шекара әскерлерi күзететiн маңайдағы шекара аймағы белгiленбеген шекара аймағының, сондай-ақ аудандар, қалалар, поселкелер және селолар (ауылдар) аумағының шегiндегi айлақтар, кемежайлар және тiрек бекеттерi тиiстi әкiм немесе халық депутаттарының Кеңестерi мүдделi кәсiпорындардың, мекемелердiң және ұйымдардың (колхоздарды қоса) ұсынуы бойынша айқындайтын жерлерде құрылады.
Белгiленбеген айлақтарда, кемежайларда, тiрек бекеттерiнде және осы үшiн бөлiнбеген басқа да орындарда өздiгiнен жүретiн және өздiгiнен жүрмейтiн кемелердi, мұз үстiндегi қозғалыс құралдарын сақтау мен қоюға, адамдарды мiнгiзуге және түсiруге, жүктердi тиеуге және түсiруге, зiлзала мен авария жағдайынан басқа кезде тыйым салынады.
36. Құжаттарды ресiмдеу мен өздiгiнен жүретiн және өздiгiнен жүрмейтiн кемелердiң, мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдардың теңiзге және шекарадағы өзен, көл тағы басқа су тоғандарының қазақстандық бөлiгiне шығуының тәртiбiн, олардың аумақтық теңiзде, Қазақстан Республикасының iшкi суларында, шекарадағы өзендермен өзге де су тоғандарының қазақстандық бөлiгiнде жүру мен қозғалу тәртiбiн, осымен бiрдей дәрежеде аталған кемелер мен құралдар үшiн айлақтарды, кемежайларды және тiрек бекеттерiн жабдықтаудың тәртiбiн Қазақстан Республикасының шекара әскерлерi Бас басқармасының ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi белгiлейдi.
Кәсiпорындар, мекемелер, және ұйымдар (кез келген меншiк нысандарындағы) тиiстi айлақтарды, кемежайлары және тiрек бекеттерiн белгiленген тәртiппен жабдықтауға, олардың күзетiлуi мен шекара әскерлерiнiң бөлiмшелерiмен байланысын қамтамасыз етуге мiндеттi. Азаматтарды осы объектiлердi күзетуге қатысты жұмысқа қабылдау шекара әскерлерiмен келiсiлiп жүргiзiледi.
37. Осы Ереженiң 34, 35, 36 және 37 тармақтарының өздiгiнен жүретiн, өздiгiнен жүрмейтiн кемелер мен мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдарды есептеу және ұстау, олардың республика суларында жүзу мен қозғалу бөлiгiндегi тәртiп шекара әскерлерi күзетпейтiн Арал теңiзiнiң жағалауына да таратылады (өздiгiнен жүретiн және өздiгiнен жүрмейтiн кемелер мен мұз үстiнде қозғалуға арналған құралдарды шекара әскерлерiнiң бөлiмшелерiнде есепке қоюдың тәртiбiнен басқасы).
38. Шекарадағы кеме жүретiн өзендерде, көлдер мен өзге де су тоғандарында балық аулау Қазақстан Республикасының Халықаралық шарттарына сәйкес шекара әскерлерiнiң рұқсаты бойынша және Ауыл шаруашылығы министрлiгi белгiлеген тәртiппен жүргiзiледi.
Ескерту: 38-тармағына өзгертулер енгiзiлдi - ҚР Үкiметiнiң 17.05.1996 № 609 қаулысымен.
Шекарадағы кеме жүрмейтiн өзендерде балық аулауға шекара әскерлерi ерекше жағдайларда рұқсат етуi мүмкiн.
39. Әуесқой балықшылардың, туристердiң және спортшылардың теңiзге, шекарадағы кеме жүзетiн өзендердiң, көлдердiң, өзге де су тоғандарының қазақстандық бөлiгiне шығуына тәулiктiң жарық мезгiлiнде, шекара әскерлерi берген өткiзу қағаздары бойынша тiркелген өздiгiнен жүретiн, өздiгiнен жүрмейтiн кемелер мен мұз үстiндегi қозғалысқа арналған құралдарда, қараңғы түскенге дейiн белгiленген айлақтарға, кемежайлар мен тiрек бекеттерiне оралатын етiп рұқсат етiледi.
Теңiзге шыққанда жағалаудан екi мильге дейiн ұзауға жол берiледi.
40. Шекара әскерлерi күзететiн теңiздiң жағалауларындағы, шекарадағы өзендердiң, көлдердiң және басқа су тоғандарының жағалауларындағы шомылуға арналған орындарды, оларды жабдықтау мен пайдаланудың тәртiбiн шекара әскерлерiмен келiсе отырып, жергiлiктi атқарушы органдар айқындайды.
41. Қазақстан Республикасы шекара әскерлерiнiң кемелерi аумақтық теңiздегi, Қазақстан Республикасының iшкi суларындағы, шекарадағы өзендер мен өзге де су тоғандарының қазақстандық бөлiгiндегi кемелерге (катерлерге) түн мезгiлiндегi қажет кезде орнатылған шамсыз жүзуге рұқсат етiледi. Бұл жағдайда кемелердiң (катерлердiң) командирлерi басқа кемелермен соқтығысып қалуды болдырмайтын шаралар қабылдауға мiндеттi.
42. Шекара аймағындағы аң аулаудың тәртiбi шекара әскерлерiмен келiсiледi.
Шекара өтетiн жерде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы мен шекара әскерлерiнiң шекара өтетiн жерден тыс орналасқан инженерлiк қоршауы арасындағы жерлерде аң аулауға тыйым салынады.
43. Шекара өтетiн және мемлекеттiк шекара мен шекара әскерлерiнiң қоршау жерлерi тұрған аралықтағы тұста, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына (келiсiмдерiне) сәйкес жүзеге асырылатын мемлекеттiк және қорғаныстық маңызды құрылыстар мен зiлзаланы жоюға, аса хауiптi жұқпалы аурулармен күрес жөнiндегi шараларды жүзеге асыруға байланысты жұмыстардан басқа құрылыс, шабу және басқа жұмыстар шекара әскерлерiнiң келiсiмiмен жүргiзiледi.
44. Адамдарды, көлiк құралдарын, жүктер мен өзге де мүлiктердi шекара арқылы өткiзудi ресiмдеудiң тиiстi тәртiбiн қамтамасыз ету мүддесiмен белгiленген Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өткiзу бекеттерiндегi режим, сондай-ақ тиiстi бақылауды жүзеге асыратын шекара әскерлерiнiң, кеден және басқа мекемелердiң бақылау-өткiзу бекеттерiн құру және қызмет жағдайына қолдау көрсету бөтен адамдардың бекеттердегi олар үшiн жабық өткiзу орындарына және шетелге бара жатқан көлiк құралдарына енiп кетуiн болдырмауға ықпал етуге тиiс.
Мемлекеттiк шекара арқылы өткiзу бекеттерiндегi режимдi белгiлеудiң тәртiбiн Қазақстан Республикасының шекара әскерлерi Бас Басқармасы Қазақстан Республикасының мүдделi министрлiктерiмен және ведомстволармен келiсе отырып ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетi белгiлейдi.
Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң Қаулысы негiзiнде және соны орындау үшiн Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өткiзудi жүзеге асыратын министрлiктер мен ведомстволар, аэропорттардың, теңiз және өзен порттарының, темiр жол мен автомобиль вокзалдарының, станцияларының, бастықтары жергiлiктi жағдайды ескере отырып өздерiнiң бұйрықтарын (нұсқауларын) шығарады, оларды шекара әскерлерiмен, кеден органдарымен және iшкi iстер органдарымен келiседi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өткiзу бекеттерi болып табылатын аэропорттарда, теңiз және өзен порттарында, темiржолдарда, автомобиль вокзалдары мен станцияларында шекара әскерлерi аэропорттарының, станциялардың, вокзалдардың әкiмшiлiктерiмен бiрлесiп, шекара және кеден бақылауы жүзеге асырылатын орынды айқындайды. Шекара әскерлерi бұл жерлерге қосымша режим тәртiбiн енгiзедi.
45. Оларға сенiп тапсырылған шетелге бара жатқан көлiк құралдарында адамдардың заңсыз жүруiне жол берген қазақстандық теңiз және өзен кемелерiнiң капитандары, әуе кемелерiнiң командирлерi, темiржолдағы поездардың бастықтары, вагондардағы жолсерiктер, автомобиль көлiгiнiң жүргiзушiлерi бұл үшiн Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жауап бередi.
46. Шекара аймағының шегiнде, ал ол белгiленбеген жерде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы маңындағы аудандар, қалалар, поселкелер, селолар, ауылдар немесе шекара әскерлерi күзететiн теңiз жағалауы, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы теңiз, iшкi сулар шекарадағы өзендер мен өзге де су тоғандарының қазақстандық бөлiгi шегiнде мыналар жүзеге асырыла алады:
а) Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлiгiнiң рұқсатымен - әуе кемелерiнiң барлық үлгiлерiнiң ұшуы және аэрофото түсiрулер, геологиялық, топографиялық жұмыстар.
Қорғаныс Министрлiгiнiң рұқсатымен және Қазақстан Республикасының Шекара әскерлерiмен келiсiп-шекара өтетiн және мемлекеттiк шекара мен шекара әскерлерiнiң инженерлiк қоршау желiлерi тұрған аралық жердегi жұмыстар;
б) Қазақстан Республикасы шекара әскерлерiнiң рұқсатымен-геологиялық, гидротехникалық, жол және өзге iздестiрулер, сондай-ақ шекарадағы өзен, көл және өзге су тоғандарының су режимi өзгеруiне байланысты гидротехникалық, мелиоративтiк және басқа жұмыстар, жергiлiктi жердi кино-фотоға түсiру, соның iшiнде шекара аймағының шегiнде.
47. Шекара өтетiн және мемлекеттiк шекара мен шекара әскерлерiнiң мемлекеттiк қоршау желiсi тұрған аралықтағы жерге онда тұрақты тұрмайтын Қазақстан Республикасының азаматын өткiзу өндiрiстiк немесе қызметтiк қажеттiлiк кезiнде ғана жүзеге асырылады. Бұл азаматтарды өткiзудiң және уақытша болуының тәртiбiн, сондай-ақ аталған жерлердегi ауыл шаруашылық жұмыстары мен өзге де қызметтердi жүргiзудiң тәртiбiн жергiлiктi атқару органдарымен келiсе отырып шекара әскерлерi белгiлейдi.
Шекара өтетiн және шекара әскерлерiнiң инженерлiк құрылыс желiлерi тұрған жерде орналасқан елдi мекендерге өткiзудiң тәртiбi шекара аймағындағыдай жүзеге асырылады.
Кәсiпорындардың, ұйымдардың, мекемелердiң (колхоздарды қоса)
басшылары шекара өтетiн және мемлекеттiк шекара мен шекара әскерлерiнiң, инженерлiк қоршау желiлерi тұрған аралықтағы тұста өткiзiлуi көзделген ауыл шаруашылығы және басқа жұмыстардың уақыты, орны мен сипаты туралы шекара әскерлерiнiң бөлiмшесiне күнi бұрын хабардар етуге және жұмыс iстейтiн азаматтардың белгiленген шекара режимiн сақтауын қамтамасыз етуге мiндеттi.
48. Шекара әскерлерi және Әуе шабуылынан қорғаныс әскерлерi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын қорғау жөнiндегi тапсырмаларды орындай отырып, қару-жарақ пен жауынгерлiк техниканы қолданады:
а) қару-жарақ пен жауынгерлiк техника:
Қазақстан Республикасының аумағына қарумен басып кiрудi әскери топтар мен бандылардың әуеден шабуыл жасауын тойтару үшiн;
- Мемлекеттiк шекарадағы қарулы арандатудың жолын кесу үшiн;
- Шекара әскерлерi мен әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерiне қарулы шабуылды тойтару үшiн;
- күтпеген жерден жасалған қарулы шабуылды тойтару және Қазақстан Республикасының шекарасын бұзушы басқа да қарулы қарсылықтарды тыю үшiн;
- жауынгерлiк техниканы пайдаланған шабуылды тойтару үшiн;
- ұсталған адамның тартып алынған қарумен қашқан кезiнде ескертусiз қолданылады;
б) "Тоқта!" деп дауыстап, жоғары қарай ескерту оғын атқаннан кейiн қару- жарақ пен жауынгерлiк техника:
- Шекарашылардың, шекараны немесе халықты қорғау жөнiндегi қоғамдық парызын орындаушы адамдардың өмiрiне тiкелей қауiп төнген және оның бетiн қайтарудың басқадай әдiстерi мүмкiн болмаған жағдайда қарусыз адамның шабуылын тойтару мен қарсылығын тыю үшiн;
- Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзғаны үшiн ұсталған адамдар қашуға әрекет жасаған кезде, егер олар қарсылық көрсетiп, шекарашының өмiрiне анық қауiп төнсе;
- Әуе кемесiн алып қашқаны үшiн және бұған басқа әдiстi қарсы қоюдың мүмкiндiгi қалмаған кезде;
- азаматтарды олардың өмiрi мен денсаулығына қауiп төндiрген шабуылдан, сондай-ақ кепiлге ұсталғандарды босату үшiн қолданылады.
49. Қазақстан Республикасының аумағындағы теңiзде, iшкi суларда, шекарадағы өзендер мен өзге су тоғандарының және ашық теңiздiң қазақстандық бөлiгiндегi сулардағы шекара әскерлерiнiң кемелерiнiң (катерлерiнiң), авиациясының қару-жарақ қолдануға хұқы бар:
а) ескертусiз:
- Қазақстан Республикасының шекарадағы кемелерiне (катерлерiне) қарулы шабуылды тойтару үшiн немесе шетел кемелерiнiң қазақстандық жағалауларға, су астындағы және су үстiндегi қазақстандық объектiлерге қарулы әрекетiн (ату және т.б.) тыю үшiн;
оларды Қазақстан Республикасының аумақтық теңiзiнде, iшкi суларда, шекарадағы өзендер мен өзге су тоғандарының қазақстандық бөлiгiнде тоқталып, ұстаған кезде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзушы - теңiз (өзен) кемелерiнiң қарулы қарсылығын тыю үшiн;
б) ескерту оғын атқаннан (дүркiн-дүркiн) кейiн:
- теңiз (өзен) кемелерiн алып қашуды болдырмау үшiн және оған басқа әдiспен қарсылық көрсетудiң мүмкiндiгi қалмағанда;
- мемлекеттiк, кооперативтiк және жеке теңiз (өзен) кемелерiн қарулы шабуылдан қорғау үшiн, оларды басқадай қорғау шараларының нәтижесi болмағанда қолданады.
Кеменi нысанаға алу Қазақстан Республикасының суларында басталып, үздiксiз жүргiзiлген жағдайда, ашық теңiздегi шекара кемелерi (катерлерi) қару қолданады.
50. Шекара әскерлерiнiң ұшақтары мен тiкұшақтары:
- әскери топтар мен бандалардың Қазақстан Республикасының аумағына қарулы шабуыл жасап басып кiруiн тойтару, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасындағы қарулы арандатушылықтың жолын кесу үшiн;
- Шекара әскерлерiнiң кемелерiне (катерлерiне) оларға жасалған қарулы шабуылды тойтару кезiнде көмек көрсету үшiн немесе Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұза отырып, қарулы қарсылық көрсеткен кемелердi тыю үшiн қару-жарақ қолданады.
51. Шекара әскерлерi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзған әуе кемелерi мен басқа да ұшатын аппараттарға, шетелдiң әскери кемелерiне, соның iшiнде сүңгуiр қайықтарға қатысты қару-жарақ пен жауынгерлiк техниканы Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетi мен және Қорғаныс министрлiгiмен келiсiп қолданады.
52. Шекара әскерлерiнiң әскери қызметшiлерi мемлекеттiк шекараны қорғау жөнiндегi қызметте жүрген кезде қару-жарақты сондай-ақ дабыл белгiсiн беруге немесе көмекке шақыруға пайдалануға хұқылы.
53. Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерi, Әскери-Теңiз Күштерi мен Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерiнiң басқа да түрлерi қару-жарақ пен жауынгерлiк техниканы шекара әскерлерiнiң Қазақстан Республикасының аумағына қарулы шабуыл жасаған әскери топтар мен бандаларды тойтаруына, мемлекеттiк шекарадағы қарулы арандатудың жолын кесуiне жәрдем көрсеткен кезде, сондай-ақ мемлекеттiк шекараны бұзған әуе кемелерiне, басқа да ұшу аппараттарына, шетелдiң әскери кемелерiне, соның iшiнде Қазақстан Республикасының аумағындағы теңiз бен iшкi суларында әшкереленген сүңгуiр қайыққа қатысты қорғаныс министрлiгi белгiлеген тәртiппен қолданады:
54. Шекара әскерлерiне:
- егер олар қарулы қарсылық көрсетпесе Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзған адамдарға қатысты, соның iшiнде оларды ұстаған кезде керi оралуға әрекет жасаған адамдарға қатысты;
- егер шекараны бұзу анық кездейсоқ немесе мемлекеттiң шекараға жақын жерде ауыл шаруашылық және басқа жұмыстарды атқаруға байланысты (аң аулау, мал жаю, саңырауқұлақ, жидек, отын жинау және басқа), сондай-ақ өздiгiнен жүретiн және өздiгiнен жүрмейтiн кемелерде шомылу мен жүзу кезiнде орын алса, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын шекарашылардың көзiнше бұзған адамдарға қатысты;
- шекарадағы режим мен Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы өткiзу бекеттерiндегi режимдi бұзғаны үшiн ұсталған адамдар қашуға әрекеттенген кезде;
- егер олар қарулы қарсылық көрсетпесе Қазақстан Республикасының аумағындағы суларында (аумағындағы теңiзде) және шекарадағы өзендердiң, көлдердiң және басқа су тоғандарының Қазақстандық бөлiгiнде кәсiпшiлiкпен шұғылданып жүрген шетелдiң балық аулайтын және басқа кәсiпкер кемелерiне қатысты;
- егер мемлекеттiк шекараны бұзудың нақты қаупi болмаса Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасына жақын орналасқан шекара аймағындағы аудандардың, қалалардың, поселкелердiң, селолар мен ауылдардың аумағындағы жолдармен немесе шекара әскерлерi күзететiн теңiз жағалауымен жүрiп бара жатқан және шекара әскерлерiнiң аялдау туралы талаптарын орындамаған автокөлiк құралдарына қатысты;
- Қазақстан Республикасының шекарасынан өтiп бара жатқан хайуанаттарға;
- Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекара режимiн бұзушыларға қару қолдануға тыйым салынады.
55. Қару қолданған кезде, әдетте, Қазақстан Республикасының аумағына қарулы шабуыл жасап басып кiрудi тойтару, қарулы адамдардың жолын кесу мен Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын қарулы бұзушылармен бетпе-бет жүздесуден басқа жағдайларда, шектес мемлекеттердiң аумағына оқ пен снарядтардың ұшуына жол берiлмейдi.
Қаруды заңсыз қолданған адам Қазақстан Республикасының заңына сәйкес тәртiпке шақыратын, қылмыстық немесе өзге жауапкершiлiкке тартылады.
56. Мемлекеттiк шекараны тiкелей қорғайтын шекара әскерлерiнiң бөлiмшелерiндегi қару мен оқ-дәрiнi сақтаудың, берудiң тәртiбiн Қазақстан Республикасының Ұлттық хауiпсiздiк комитетi айқындайды.
57. Қажет жағдайда, шекара әскерлерi құрамалары мен бөлiмдерi командирлерiнiң қарауы бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын қорғауға тартылған жекелеген азаматтарға шекараны қорғау жөнiндегi әрекеттер кезеңiнде оқ ататын, суық қарулар берiлуi мүмкiн, бұл орайда шекара әскерлерiнiң құрамалар (бөлiмдер) командирлерi бұл азаматтардың қаруды қолданудың тәртiбi туралы осы Ережеде көзделген талаптарды орындауын қамтамасыз етуге мiндеттi.
58. Мемлекеттiк шекараны қорғау жөнiндегi мiндеттерiн орындаған кезде шекара әскерлерiне арнаулы құралдарды (қол кiсен, резеңке таяқ, көзден жас ағызатын, қолдануға рұқсат етiлген және басқа заттар (газдар), назарды басқа жаққа аударып жiберетiн жарық-дыбыс қондырғысы, көлiктi күшпен тоқтатуға арналған қондырғы, күрестiң жауынгерлiк әдiстерi мен қызметтiк иттер) қолдану құқы берiледi.
Бұл құралдарды қолдану мен пайдаланудың тәртiбiн Қазақстан
59. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасын бұзған шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар, егер олар қылмыстық жауапкершiлiкке тартылмаса және шектес мемлекеттердiң шекарадағы өкiлiне берiлмесе, Қазақстан Республикасында құруға қалдырылуы немесе одан қуылуы мүмкiн.
Бұл шараларды жүзеге асырудың тәртiбiн Сыртқы iстер министрлiгiмен келiсе отырып, Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарына сәйкес Ұлттық қауiпсiздiк комитетi айқындайды.
60. Қазақстан Республикасының Ұлттық қауiпсiздiк комитетiне, шекара әскерлерiнiң басшылығына, күзетшi кемелердiң (катерлердiң) отрядтарына, бригадаларына, жекелеген бақылау - өткiзу бекеттерiне, КХР-дың шекараны қорғау өкiлдерiмен уағдаластық бойынша мемлекеттiк шекараның қолданылып жүрген режимiн ұстау, қақтығыстарды реттеу, қылмысты-элементтердiң шекараны бұзғаны, зiлзала, қауiптi аурулар, азаматтардың жоғалуы туралы хабарлау жөнiндегi шараларды үйлестiру үшiн олармен шекара өкiлдерiнiң кездесуiн өткiзуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы арқылы адамдарды, көлiк құралдарын, жүктердi және басқа мүлiктердi өткiзудi жүзеге асыру жөнiндегi жұмыста байланыс пен өзара iс-қимылды қолдану отыруға рұқсат етiледi.
Аумағының шегiнде шекара аймағы белгiленетiн аудандардың, қалалардың, селолық, ауылдық кеңестердiң, темiр жол стансаларының, әуе-жайлардың және өзен кеме айлақтарының ТIЗБЕСI картасы 1: 200000 1974 жылғы басылымы Алматы облысы Райымбек ауданындағы Нарынқол, Жамбыл, Текес, Тегiстiк, Көкбек, Қайнар, Сарыжаз, Шалкөде, Қарасаз, Сарыбастау, Сүмбi, Қызылшекара, Шибүтiн, Көмiршi селолық кеңестерi шегiнде.
Ұйғыр ауданындағы Көлжат, Кiшi Диқан, Кетмен, Дардамты селолық кеңестерi шегiнде Талдықорған облысы Панфилов ауданы - толығымен.
Гвардия ауданындағы Калиновка, Чкалов, Көксу селолық кеңестерi шегiнде.
Көксу ауданы - толығымен.
Талдықорған ауданы - толығымен.
Қапал ауданындағы Арасан, Суықсай селолық кеңестерi шегiнде.
Сарқанд ауданындағы Аманбөктер, Покатилов селолық кеңестерi шегiнде.
Үйгентас ауданындағы Лепсi селолық кеңесi шегiнде.
Алакөл ауданындағы Достық поселкелiк кеңесi және Арғайты селолық кеңесi шегiнде.
Семей облысы
Мақаншы ауданы - толығымен.
Ақсуат ауданындағы Ойшiлiк, Құмкөл, Екпiн, Ақсуат селолық кеңестерi шегiнде.
Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы - толығымен.
Зайсан ауданы - толығымен.
Марқакөл ауданы - толығымен.
Катонқарағай ауданы - толығымен.
Темiр жол стансалары
Алматы темiр жолының Достық, Жалаңашкөл, Көктұма, Ақши стансалары мен N 13, 16, 19 разъездерi.
Әуежайлар (АӘФ-ның жергiлiктi әуе жолы)
Панфилов ауданының Жаркент қаласы Ақсуат ауданының Ақсуат селосы Мақаншы ауданының Қабанбай селосы Зайсан ауданының Зайсан қаласы Тарбағатай ауданының Ақжар қаласы Марқакөл ауданының Алексеевка селосы Марқакөл ауданының Боран селосы Катонқарағай ауданының Катонқарағай селосы Өзен айлақтары Iле пароходствосының Борахұдзыр және Дүбүн айлақтары, Жоғарғы Ертiс пароходствосының Приозер, Боран айлақтары Республиканың шекара маңындағы облыстарының жоғарыда көрсетiлген аудандарының, қалаларының, поселкелерiнiң, селолық (ауылдық) кеңестерiнiң барлық автобекеттерi (автостансалары) шекара аймағына

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Постановление Кабинета Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Министpов Республики Казахстан (Премьер-Министр РК)
от 30 июня 1993 годп № 552.
Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 16 апреля 2014 года № 356 О меpах по обеспечению выполнения Закона Республики Казахстан "О Госудаpственной гpанице Республики Казахстан"
1. Утвердить прилагаемое Положение об охране государственной границы Республики Казахстан.
2. Исключен постановлением Правительства РК от 22.07.2005 № 771.
3. Главам Алматинской, Талдыкорганской, Семипалатинской и Восточно- Казахстанской областных администраций в соответствии с Положением об охране государственной границы Республики Казахстан и с учетом местных условий принять согласованные с пограничными войсками решения о пограничном режиме в пограничной зоне. Обеспечить проведение комплекса мер заинтересованными хозяйствами, органами и учреждениями по возведению ограждения карантинной полосы и выполнению в ней требований ветеринарного режима, а так же по оборудованию границы пограничной зоны в местах несений службы пограничных нарядов и нарядов Министерства внутренних дел Республики Казахстан необходимыми знаками и указателями.
4. Главам администраций приграничных районов, Министерству внутренних дел совместно с Пограничными войсками Республики Казахстан обеспечить соблюдение правил паспортного режима в населенных пунктах, аэропортах, на железнодорожных и автомобильных станциях пограничной зоны, а также постоянный контроль за въездом, временным проживанием и передвижением граждан Республики Казахстан и иных лиц в пограничной зоне.
5. Обязать руководителей всех указанных в Положении об охране государственной границы Республики Казахстан министерств и ведомств до конца 1993 года разработать и утвердить инструкции, перечни, правила и другие нормативные акты, предусмотренные Законом Республики Казахстан "О государственной границе Республики Казахстан" и настоящим Положением.
Главному управлению Пограничных войск Республики Казахстан разработать и в течение III квартала 1993 г. представить в Кабинет Министров Республики Казахстан согласованные с заинтересованными министерствами и ведомствами:
Инструкцию о порядке оформления документов на выход (выпуск)
плавсредств (средств передвижения по льду) с причалов (мест базирования) и порядок оборудования этих причалов, пристаней и пунктов базирования плавсредств, средств передвижения по льду;
Правила, регламентирующие режим (пограничный, таможенный) в пунктах пропуска на государственной границе.
6. Министерству транспорта, Казахскому управлению гражданской авиации, Министерству обороны, Главному управлению по гидрометеорологии при Кабинете Министров Республики Казахстан в установленном порядке обеспечить полеты воздушных судов Пограничных войск Республики Казахстан, использование ими аэродромов гражданской и военной авиации на территории республики при выполнении служебно-боевых задач в интересах охраны государственной границы Республики Казахстан.
7. Министерству иностранных дел совместно с Комитетом национальной безопасности, другими заинтересованными министерствами и ведомствами Республики Казахстан предварительно проработать вопрос о правовом оформлении государственной границы Республики Казахстан с соседними государствами - участниками СНГ, подготовить проекты двусторонних договоров и представить их на согласование в Кабинет Министров Республики Казахстан.
Довести в установленном порядке до сведения иностранных государств, государств - участников СНГ Закон Республики Казахстан "О государственной границе Республики Казахстан".
8. Признать утратившими силу:
постановление Совета Министров Казахской ССР от 25 марта 1983 г. N 141- постановление Кабинета Министров Казахской ССР от 14 января 1991 г. N 30-1.
Премьер-министр
Республики Казахстан
Утверждено постановлением Кабинета Министров от 30 июня 1993 г. N 552 Положение об охране государственной границы Республики Казахстан Настоящее Положение определяет меры по обеспечению выполнения Закона Республики Казахстан "О государственной границе Республики Казахстан".
1. Пропуск через государственную границу Республики Казахстан лиц, транспортных средств, грузов и иного имущества осуществляется пограничными войсками в соответствии с законодательством Республики Казахстан и международными договорами (соглашениями) Республики Казахстан.
2. Вылет казахстанских и иностранных воздушных судов из Республики Казахстан и их посадка после влета в Республику Казахстан допускаются в аэропортах (на аэродромах), где нет контрольно-пропускных пунктов пограничных войск, только при наличии разрешения Комитета национальной безопасности Республики Казахстан.
При выполнении казахстанскими воздушными судами специальных международных рейсов из аэропортов (с аэродромов), где нет контрольно- пропускных пунктов пограничных войск, а также при вынужденных посадках в неустановленных местах иностранных, казахстанских и воздушных судов государств-участников СНГ, совершающших международные полеты, контроль за такими судами осуществляют органы Комитета национальной безопасности Республики Казахстан совместно с администрацией аэропортов (аэродромов) или командованием авиационных частей на основании специальных инструкций, утверждаемых Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан, Министерством транспорта и Министерством обороны Республики Казахстан.
3. Иностранные военные корабли и военно-вспомогательные суда могут пересекать государственную границу Республики Казахстан, заходить во внутренние воды и порты Республики Казахстан, в казахстанскую часть вод пограничных рек и иных водоемов и пребывать в этих водах по согласованию с Правительством и по разрешению Министерства обороны Республики Казахстан с предварительным уведомлением об этом пограничных войск, если иное не предусмотрено международными договорами (соглашениями).
Морские суда частей пограничных войск государств - участников СНГ могут входить и пребывать в территориальном море и внутренних водах Республики Казахстан в случаях, связанных с поиском нарушителей государственной границы, пересечением незаконной рыболовной деятельности, которые начаты за пределами таких вод, о чем ставятся в известность морские части пограничных войск Республики Казахстан.
Иностранные невоенные суда и военные корабли во время плавания и пребывания в территориальном море и внутренних водах Республики Казахстан обязаны соблюдать правила радиосвязи, навигационные, портовые, таможенные, санитарные и иные правила.
Иностранные невоенные суда и военные корабли в случае вынужденного захода в территориальное море, внутренние воды Республики Казахстан или в случае вынужденного несоблюдения правил плавания и пребывания в этих водах обязаны немедленно поставить в известность администрацию ближайшего порта
4. Для осуществления пограничного, таможенного, а также санитарно- карантинного, ветеринарного и фитосанитарного контроля, контроля за вывозом из Республики Казахстан художественных, исторических и других культурных ценностей Комитет национальной безопасности, Министерство внешнеэкономических связей, Министерство здравоохранения, Министерство сельского хозяйства, Министерство культуры, Главное таможенное управление Министерства финансов Республики Казахстан создают в пунктах пропуска через государственную границу Республики Казахстан соответственно контрольно- пропускные пункты пограничных войск, таможенные, санитарно-карантинные, ветеринарные, фитосанитарные и искусствоведческие учреждения (группы контролеров).
Для осуществления контроля за наличием у членов экипажей грузового автотранспорта, принадлежащего иностранным владельцам, разрешений на перевозку грузов по территории Республики Казахстан, учета этого грузового автотранспорта при въезде в Республику Казахстан или выезде из Республики Казахстан, Министерство транспорта создает в необходимых случаях в пунктах пропуска через государственную границу Республики Казахстан службу международных автомобильных перевозок.
5. Министерство транспорта, Компания "Казакстан жолдары", Министерство культуры, Министерство сельского хозяйства, Министерство финансов, Министерство энергетики и топливных ресурсов, Министерство экологии и биоресурсов Республики Казахстан оборудуют в пунктах пропуска через государственную границу Республики Казахстан необходимые помещения и коммуникации для осуществления пограничного, таможенного, санитарно- карантинного, ветеринарного и фитосанитарного контроля, контроля за вывозом из Республики Казахстан (государств - участников СНГ) художественных, исторических и других культурных ценностей, выделяют служебные помещения для размещения контрольно-пропускных пунктов пограничных войск, таможенных и других учреждений, осуществляющих контроль за передвижением через государственную границу Республики Казахстан лиц, транспортных средств, грузов и иного имущества.
6. Пункты упрощенного пропуска лиц, транспортных средств, грузов и иного имущества через государственную границу Республики Казахстан определяются решениями Кабинета Министров Республики Казахстан по представлениям заинтересованных министерств и ведомств, согласованными с Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан. Порядок упрощенного пропуска определяется в соответствии с международными договорами Республики Казахстан.
7. Должностные лица транспортных организаций обязаны по требованию представителей пограничных войск вскрывать опломбированные вагоны, автомобили, контейнеры, трюмы и иные помещения морских, речных и воздушных судов заграничного следования.
Опломбированные вагоны, автомобили, контейнеры, трюмы и иные помещения транспортных средств с грузами, на которые оформлены специальные пропуска, пограничными войсками не вскрываются при условии целостности упаковки, пломб и печатей, а также при отсутствии признаков укрытия в них нарушителей государственной границы Республики Казахстан или запрещенных для ввоза в Республику Казахстан или вывоза из Республики Казахстан предметов и материалов.
8. В целях охраны территории Республики Казахстан от заноса заразных болезней животных вдоль государственной границы Республики Казахстан устанавливается карантинная полоса, в которой по представлению органов ветеринарного надзора пограничными войсками в зависимости от эпидемиологической и эпизоотической обстановки может быть запрещено содержание и выпас скота, принадлежащего предприятиям, организациям и гражданам. Исключение составляют содержание и выпас скота, (домашних животных) граждан, проживающих (работающих) непосредственно у государственной границы, а также подразделений пограничных войск, дислоцированных в карантинной полосе.
Карантинная полоса устанавливается Кабинетом Министров Республики Казахстан. Ее ограждение обеспечивается органами исполнительной власти, хозяйствами и ведомствами. Ветеринарный режим в ней определяется Министерством сельского хозяйства Республики Казахстан или по его поручению органами ветеринарного надзора пограничных областей.
9. Пограничная полоса на государственной границе Республики Казахстан с Китайской Народной Республикой устанавливается по представлению Комитета национальной безопасности Республики Казахстан, ширина пограничной полосы в зависмости от особенности обстановки и местных условий может быть измена решением Кабинета Министров Республики Казахстан.
10. Кабинетом Министров Республики Казахстан или по его поручению главами администраций пограничных областей с учетом местных условий, в соответствии с Законом Республики Казахстан "О государственной границе Республики Казахстан", другими законодательными актами республики издаются по согласованию с Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан постановления и решения о пограничном режиме в пограничной зоне и пограничной полосе.
11. Кабинетом Министров Республики Казахстан для нужд охраны государственной границы, возведения инженерных заграждений, строительства пограничных дорог, мостов и других объектов за пограничными войсками безвозмездно в постоянное пользование закрепляются отведенные им ранее земли, а также земельные полосы шириной 30-50 м как в пограничной полосе, так и за ее пределами и 5-метровая полоса вдоль государственной границы
12. Комитет национальной безопасности Республики Казахстан совместно с заинтересованными министерствами, государственными комитетами и ведомствами республики определяет перечень должностных лиц, имеющих право на въезд в пограничную зону по документам, удостоверяющим личность, без пропусков, выдаваемых органами внутренних дел.
13. Граждане, постоянно проживающие в пограничной зоне, могут передвигаться в пределах всей пограничной зоны на территории пограничных областей Республики Казахстан без разрешения органов внутренних дел и пропусков.
14. Учащиеся, студенты высших, средних специальных и других учебных заведений, являвшиеся до выезда на учебу жителями населенных пунктов пограничной зоны и пограничной полосы, въезжают в эти пункты по документам, удостоверяющим их принадлежность к учебным заведениям по справкам местных исполнительных органов, подтверждающим их выезд на учебу из населенных пунктов пограничной зоны и пограничной полосы.
15. Пропуска на право въезда в пограничную зону и пребывание в ней выдаются гражданам Республики Казахстан органами внутренних дел Республики Казахстан по месту жительства на основании личных заявлений или соответствующих ходатайств и документов, подтверждающих обоснованность этих заявлений и ходатайств.
Жители других государств въезжают в пограничную зону по пропускам, выдаваемым соответствующими органами внутренних дел по месту жительства на основании личных заявлений и других документов, подтверждающих обоснованность этих заявлений, если иное не предусмотрено международными договорами и соглашениями.
Дети до 16 лет, являющиеся жителями пограничной зоны, но временно выезжавшие из нее, въезжают в эту зону при следовании без родителей (опекунов) по свидетельствам о рождении, а при отсутствии их - по справкам местных исполнительных органов, подтверждающим их проживание в пограничной зоне. Дети, не являющиеся жителями пограничной зоны, въезжают в нее вместе с родителями (опекунами) и вносятся в пропуска этих лиц.
16. При въездах в пограничную зону групп граждан для оказания помощи колхозам (совхозам) в проведении сельскохозяйственных работ, сезонного морского и речного промысла, для сопровождения скота на пастбища, ведения строительных, изыскательских и иных работ, а также групп туристов, бригады артистов и других коллективов граждан, не проживающих в пограничной зоне, пропуск может выдаваться на имя руководителя группы, с указанием количества следующих с ним лиц и по документам, удостоверяющим их личность и имеющимся у руководителя поименным спискам, заверенным подписями должностных лиц и скрепленным гербовой печатью заинтересованных предприятий, учреждений, организаций (включая колхозы) по месту выезда.
17. Руководителям предприятий, учреждений, организаций (любой формы собственности), расположенных в пограничной зоне, пограничной полосе, запрещается принимать на работу лиц, не имеющих разрешения на въезд в пограничную зону, пограничную полосу и на проживание в этой зоне, полосе.
18. Граждане Республики Казахстан, государств - участников СНГ, следующие в служебные командировки, больницы, санатории, дома отдыха, пансионаты, другие лечебно-оздоровительные учреждения, въезжают в пограничную зону по командировочным удостоверениям, направлениям, путевкам (курсовкам), при наличии документов, удостоверяющих личность.
19. Военнослужащие Вооруженных Сил Республики Казахстан (в том числе республиканской гвардии, железнодорожных, строительных и других специальных соединений и частей), войск и органов национальной безопасности Республики Казахстан, внутренних дел Республики Казахстан, а также прокурорско-следственные работники органов прокуратуры и судов Республики Казахстан, лица рядового и начальствующего состава органов внутренних дел Республики Казахстан, въезжают в пограничную зону по документам, удостоверяющим их личность и по служебным предписаниям, проходным свидетельствам, командировочным и отпускным документам. Члены семей указанных лиц, следующие в пограничную зону вместе с главой семьи, вписываются в служебное предписание или отпускной билет последнего, а следующие самостоятельно к указанным лицам - въезжают по документам, удостоверяющим личность, и по справкам, выдаваемым с места службы главы семьи.
Положения данной статьи распространяются и на военнослужащих войск, органов безопасности, внутренних дел и членов их семей государств - участников СНГ.
20. Военнослужащие, уволенные из Вооруженных Сил Республики Казахстан (в т.ч. республиканской гвардии, железнодорожных, строительных и других специальных соединений и частей), войск и органов национальной безопасности Республики Казахстан, внутренних войск Министерства внутренних дел Республики Казахстан, а также прокурорско-следственные работники органов прокуратуры и судов Республики Казахстан, лица рядового и начальствующего состава, уволенные из органов внутренних дел Республики Казахстан, въезжают в пограничную зону по служебным предписаниям или проходным свидетельствам, если они были призваны из этой местности или имеют там близких родственников, а лица, призванные на действительную военную службу, въезжают в пограничную зону по препроводительным именным спискам и предписаниям соответствующих военных комиссариатов с указанием пункта, в который они следуют.
Военнослужащие, уволенные из войск, органов безопасности и внутренних дел государств - участников СНГ въезжают в пограничную зону по служебным предписаниям или проходным свидетельствам, если они были призваны из той местности или имеют близких родственников.
21. Постоянный персонал предприятий, организаций, осуществляющих местные и международные перевозки, либо обеспечивающих ремонт и эксплуатацию железных и шоссейных дорог, водных путей, соответствующих транспортных средств, а также нефтепроводов, линий связи и электропередач, въезжают в пограничную зону при служебной необходимости, в пределах, установленных для этого персонала трудовых обязанностей и участков работы (рейсов, маршрутов), по своим служебным удостоверениям.
22. Народные депутаты Республики Казахстан из пограничных областей, главы областных исполнительных органов и их заместители, которым подведомственна территория пограничной зоны, въезжают по удостоверениям народного депутата или служебным удостоверениям.
23. Дети, следующие в детские (школьные) оздоровительные учреждения, расположенные в пограничной зоне, въезжают в эту зону организованно, без пропусков, с сопровождающими их лицами, имеющими пропуска или командировочные документы. Родители детей, находящихся в указанных детских учреждениях, могут в целях посещения детей въезжать в пограничную зону по документам, удостоверяющим личность, и по справкам предприятий, учреждений и организаций, выдавших путевки в детские учреждения.
24. Участники Великой Отечественной войны и инвалиды из числа лиц, приравненных к ним по льготам, въезжают в пограничную зону по документам, удостоверяющим их личность, и удостоверениям участника Великой Отечественной войны (свидетельства о праве на льготы и документам об инвалидности).
Граждане, следующие в пограничную зону по случаю смерти (болезни)
родственников, въезжают в эту зону по документам, удостоверяющим их личность, и по соответствующим телеграммам (справкам), заверенным лечебными учреждениями, а при следовании к местам захоронения родственников - по справкам местных исполнительных органов.
25. Въезд в пограничную зону, в т.ч. и в свободную экономическую зону (города) в приграничной зоне, и пребывание в ней постоянно проживающих или временно находящихся в Республике Казахстан иностранных граждан и лиц без гражданства осуществляется в порядке, установленном зконодательством Республики Казахстан. Во всех случаях разрешения на их въезд в пограничную зону и на пребывание в ней даются органами внутренних дел по согласованию с Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан.
Граждане Республики Казахстан, в том числе постоянно проживающие за границей, члены их семей, имеющие иностранное гражданство, следующие для посещения родственников и знакомых, проживающих в пограничной зоне, въезжают в эту зону по документам, удостоверяющим их личность, и по приглашениям или телеграммам указанных родственников и знакомых, заверенным местными исполнительными органами.
Граждане Республики Казахстан, находившиеся за границей по служебным, общественным, частным делам, на лечении и отдыхе, либо в качестве туристов, при въезде в Республику Казахстан следует к месту своего постоянного жительства, расположенному в пограничной зоне, по заграничным паспортам или национальным паспортам, а также свидетельствам на возвращение в Республику Казахстан.
26. Лица, въезжающие в пограничную зону, обязаны по прибытии в пункт назначения в трехдневный срок сдать свои документы в органы внутренних дел или местные органы власти для регистрации или прописки.
27. В тех случаях, когда в пределах пограничной зоны расположены административные центры, школы, больницы, другие учреждения, предприятия (совместные, малые) и организации, колхозы (фермерские, арендные, крестьянские хозяйства), хозяйственная структура свободной экономической зоны (города), а часть обслуживаемых ими граждан проживает за пределами пограничной зоны, этим гражданам разрешается въезд в пограничную зону по документам, удостоверяющим их личность и проживание в данной местности.
Перечни соответствующих местностей устанавливаются органами власти и управления пограничных областей по согласованию с пограничными войсками и объявляются местному населению.
28. Въезд лиц, осужденных или условно освобожденных из мест лишения свободы с обязательным привлечением к труду, в пределы пограничной зоны осуществляется в общеустановленном порядке.
29. Размещение в пограничной зоне психоневрологических диспансеров (больниц) и исправительно-трудовых учреждений, как правило, не допускается.
30. Комитетом национальной безопасности совместно с Министерством внутренних дел Республики Казахстан, Министерством транспорта, органами управления морского и речного транспорта утверждаются перечни железнодорожных станций, разъездов и других остановочных пунктов, автостанций, морских и речных портов, портпунктов и пристаней, аэропортов и аэродромов, которые расположены в пограничной зоне, а также инструкции о порядке оформления проездных документов граждан для следования в указанные пункты и порядке проверки работниками железнодорожного, воздушного, морского, речного и автомобильного транспорта документов у пассажиров на право въезда в пограничную зону.
31. Транспортные предприятия и организации продают билеты и выдают служебные проездные билеты пассажирам для проезда железнодорожным, автомобильным, морским, речным и воздушным транспортом до станций, портов, пристаней и аэропортов, расположенных в пограничной зоне, по предъявлению документов, удостоверяющих их личность, и пропусков на право въезда в пограничную зону, выдаваемых органами внутренних дел или соответствующих документов, дающих право на въезд в пограничную зону без пропусков.
Лица, допустившие продажу билетов пассажирам, а также водители (машинисты), взявшие на транспортное средство лиц, не имеющих соответствующих документов на право въезда в пограничную зону, несут за это ответственность согласно законодательству Республики Казахстан.
32. Пассажирам, следующим транзитом через пограничную зону, в том числе пассажирам заграничного следования, имеющим документы на право пересечения государственной границы Республики Казахстан, разрешается проезд в поездах, самолетах, на судах и автобусах по документам, удостоверяющим их личность.
33. На территории пограничной зоны, а также на территории районов, городов, поселков, сел (аулов), прилегающей к государственной границе Республики Казахстан или к охраняемому пограничными войсками побережью моря, где пограничная зона не установлена, рыболовные, охотничьи, научно- исследовательские, спортивные и другие самоходные и несамоходные суда, а также средства для передвижения по льду (аэросани, буера, мотосани), принадлежащие предприятиям, учреждениям, организациям (включая колхозы) и гражданам, помимо регистрации в установленном порядке в органах, осуществляющих надзор за такими судами и средствами для передвижения по льду, должны быть зарегистрированы в ближайшем подразделении пограничных войск, о чем на регистрационных документах их владельца ставится специальный штамп.
Указанные суда и средства для передвижения по льду должны быть приписаны к установленным пристаням, причалам и пунктам базирования и иметь постоянные места для их стоянки.
Для опознания принадлежности этих судов, а также средств для передвижения по льду их владельцы наносят на видных с воздуха местах опознавательный знак, а на бортах наносят в установленном порядке регистрационные номера.
Порядок регистрации судов пограничными войсками, предусмотренный настоящим пунктом, не распространяется на военные корабли и иные суда Военно-Морских Сил, а также на суда, принадлежащие предприятиям и организациям Казахрыбпромсбыта, других министерств и ведомств (по перечню, утвержденному Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан), приписанные к соответствующим морским и речным портам и зарегистрированные в установленном порядке.
34. Самоходные и несамоходные суда, средства передвижения по льду, с которыми граждане на время прибывают на охраняемые пограничными войсками побережье моря, берега пограничных рек, озер и иных водоемов, должны быть поставлены их владельцами на временный учет в ближайшем подразделении пограничных войск и содержаться на установленных пристанях, причалах и в пунктах базирования.
35. В пределах пограничной зоны, а также на территории районов, городов, поселков и сел (аулов), прилегающей к охраняемому пограничными войсками побережью моря, где пограничная зона не установлена, пристани, причалы и пункты базирования создаются в местах, определяемых главами соответствующих администраций или Советами народных депутатов по представлениям заинтересованных предприятий, учреждений и организаций (включая колхозы), согласованным с пограничными войсками.
Хранение и стоянка самоходных и несамоходных судов, средств передвижения по льду, посадка и высадка людей, погрузка и выгрузка грузов вне установленных пристаней, причалов, пунктов базирования и вне других отведенных для этого мест воспрещается, за исключением случаев бедствий и аварий.
36. Порядок оформления документов и выхода в море и казахстанскую часть вод пограничных рек, озер и иных водоемов самоходных и несамоходных судов и средств для передвижения по льду, порядок их плавания и передвижения в территориальном море, внутренних водах Республики Казахстан, казахстанской части вод пограничных рек и иных водоемов, а равно порядок оборудования пристаней, причалов и пунктов базирования для указанных судов и средств устанавливается Кабинетом Министров по представлению Главного управления пограничных войск Республики Казахстан.
Предприятия, учреждения и организации (любой формы собственности)
обязаны в установленном порядке оборудовать соответствующие пристани, причалы и пункты базирования, обеспечить их охрану и связь с подразделениями пограничных войск. Прием граждан на работу, связанную с охраной этих объектов, согласовывается с пограничными войсками.
37. Правила, предусмотренные пунктами 34, 35, 36 настоящего Положения, в части учета и содержания самоходных и несамоходных судов и средств для передвижения по льду, их плавание и передвижение в водах республики, распространяется и на неохраняемое пограничными войсками побережье Аральского моря (кроме правила постановки на учет самоходных и несамоходным судов и средств для передвижения по льду в подразделении пограничных войск).
38. Рыбная ловля на пограничных судоходных реках, озерах и иных водоемах производится по разрешению пограничных войск в соответствии с международными договорами Республики Казахстан и правилами, устанавливаемыми Министерством сельского хозяйства.
Рыбная ловля на пограничных несудоходных реках может быть разрешена пограничными войсками в исключительных случаях.
39. Выход в море и в казахстанскую часть вод пограничных судоходных рек, озер и иных водоемов, в том числе на подледный лов рыбаков-любителей, туристов и спортсменов разрешается в светлое время суток, по пропускам, выдаваемым пограничными войсками, на зарегистрированных самоходных и несамоходных судах и на средствах для передвижения по льду с возвращением до наступления темноты на установленные пристани, причалы и в пункты базирования.
Выход в море допускается с удалением до двух миль от берега.
40. Места для купания на охраняемых пограничными войсками побережьях морей, берегах пограничных рек, озер и иных водоемов, порядок их оборудования и использования определяются местными исполнительными органами по согласованию с пограничными войсками.
41. Кораблям (катерам) пограничных войск Республики Казахстан в территориальном море, внутренних водах Республики Казахстан, казахстанской части вод пограничных рек и иных водоемов разрешается при необходимости плавать в ночное время без установленных огней. В этих случаях командиры кораблей (катеров) обязаны принимать меры, предупреждающие столкновение с другими судами.
42. Порядок охоты в пограничной зоне согласовывается с пограничными войсками.
Охота в пограничной полосе, а также в полосе местности между государственной границей Республики Казахстан и линией инженерных заграждений пограничных войск, расположенных вне пределов пограничной полосы, запрещается.
43. Строительство, рубка и другие работы в пограничной полосе и в полосе местности, находящейся между государственной границей и линией инженерных заграждений пограничных войск, за исключением работ на стройках, осуществляемых в соответствии с международными договорами (соглашениями)
Республики Казахстан, стройками государственного и оборонного значения и работ, связанных с ликвидацией стихийных бедствий и осуществлением мер по борьбе с особо опасными инфекционнными болезнями производится с согласия пограничных войск.
44. Режим в пунктах пропуска через государственную границу Республики Казахстан, устанавливаемый в интересах обеспечения надлежащего порядка оформления пропуска через границу лиц, транспортных средств, грузов и иного имущества, а также создания и поддержания условий для служебной деятельности контрольно-пропускных пунктов пограничных войск, таможенных и других учреждений, осуществляющих соответствующий контроль, должен способствовать исключению доступа посторонних лиц к закрытым для них в пунктах пропуска местам и транспортным средствам заграничного следования.
Правила, регламентирующие режим в пунктах пропуска через государственную границу, устанавливаются Кабинетом Министров Республики Казахстан по представлению Главного управления пограничных войск Республики Казахстан и согласованию с заинтересованными министерствами и ведомствами Республики Казахстан.
На основе и во исполнение постановления Кабинета Министров Республики Казахстан министерства и ведомства, начальники аэропортов, морских и речных портов, железнодорожных и автомобильных вокзалов и станций, где осуществляется пропуск через государственную границу Республики Казахстан, издают с учетом местных условий свои приказы (инструкции), согласовывая их с пограничными войсками, таможенными органами и органами внутренних дел.
В аэропортах, на аэродромах, в морских и речных портах, на железнодорожных и автомобильных вокзалах и станциях, являющихся пунктами пропуска через государственную границу Республики Казахстан совместно с администрацией аэропортов, станций, вокзалов, пограничными войсками определяются места, где осуществляется пограничный и таможенный контроль. В этих местах пограничными войсками вводятся дополнительные режимные правила.
45. Капитаны казахстанских морских и речных судов, командиры воздушных судов, начальники железнодорожных поездов, проводники вагонов, водители автомобильного транспорта, допустившие незаконное пребывание лиц на вверенных им транспортных средствах заграничного следования, несут за это ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
46. В пределах пограничной зоны, а там, где она не установлена, - в пределах территории районов, городов, поселков, сел, аулов, прилегающей к государственной границе Республики Казахстан или к охраняемому пограничными войсками побережью моря, а также в территориальном море, внутренних водах Республики Казахстан, казахстанской части вод пограничных рек и иных водоемов могут осуществляться:
а) полеты всех типов воздушных судов и аэрофотосъемка, геодезические и топографические работы - по разрешению Министерства обороны Республики Казахстан; в пограничной полосе и в полосе местности, находящейся между государственной границей и линией инженерных заграждений пограничных войск, - по разрешению Министерству обороны и согласованию с Пограничными войсками Республики Казахстан;
б) геологические, гидротехнические, дорожные и иные изыскания, а также гидротехнические, мелиоративные и другие работы, связанные с изменением водного режима пограничных рек, озер и иных водоемов, кинофотосъемка местности, в том числе в пределах пограничной полосы - по разрешению Пограничных войск Республики Казахстан.
47. Пропуск в пограничную полосу и в полосу местности, находящуюся между государственной границей и линией инженерных заграждений пограничных войск граждан Республики Казахстан, не проживающих там постоянно, осуществляется только при производственной или служебной необходимости. Порядок пропуска и временного пребывания этих граждан, а также порядок производства сельскохозяйственных работ и иной деятельности в указанных местностях устанавливается пограничными войсками по согласованию с местными исполнительными органами.
Порядок пропуска в населенные пункты, расположенные в пограничной полосе и в полосе местности, находящейся за линией инженерных сооружений пограничных войск, осуществляется как в пограничную зону.
Руководители предприятий, учреждений, организаций (включая колхозы)
обязаны заблаговременно ставить в известность подразделения пограничных войск о времени, месте и характере сельскохозяйственных и иных работ, намеченных к проведению в пограничной полосе и в полосе местности, находящейся между государственной границей и линией инженерных заграждений пограничных войск и обеспечивать соблюдение работающими гражданами установленного пограничного режима.
48. Пограничные войска и войска Противовоздушной обороны, выполняя задачи по охране государственной границы Республики Казахстан, применяют оружие и боевую технику:
а) без предупреждения оружие и боевая техника применяются:
- для отражения вооруженного вторжения, воздушного нападения войсковых групп и банд на территорию Республики Казахстан;
- для пресечения вооруженных провокаций на государственной границе;
- для отражения вооруженного нападения на подразделения пограничных войск и войск противовоздушной обороны;
- для отражения внезапного вооруженного нападения и прекращения вооруженного сопротивления других нарушителей границы Республики Казахстан;
- для отражения нападения с использованием боевой техники;
- при побеге задержанных лиц с захваченным оружием;
б) после оклика "Стой!" и предупредительного выстрела вверх оружие и боевая техника применяется:
- для отражения нападения и прекращения сопротивления хотя и невооруженных лиц, но в условиях, когда жизни пограничников, лиц выполняющих общественный долг по охране границы, или населения угрожает непосредственная опасность и предотвратить ее другими способами не представляется возможным;
- при попытке к побегу лиц, задержанных за нарушение государственной границы Республики Казахстан, если они оказывают сопротивление и жизни пограничника угрожает явная опасность;
- для предотвращения угона воздушных судов и невозможности воспрепятствовать этому другим способом;
- для защиты граждан от нападения, угрожающего их жизни и здоровью, а также освобождения заложников.
49. В территориальном море, внутренних водах Республики Казахстан, казахстанской части вод пограничных рек и иных водоемов и в открытом море корабли (катера), авиация пограничных войск имеют право применять оружие:
а) без предупреждения:
- для отражения вооруженного нападения на пограничные корабли (катера)
Республики Казахстан или для прекращения вооруженных действий иностранных судов против казахстанского побережья, казахстанских подводных и надводных объектов (обстрел и т.д.);
- для прекращения вооруженного сопротивления морских (речных) судов - нарушителей государственной границы Республики Казахстан при их остановке и задержании в территориальном море, внутренних водах Республики Казахстан, в казахстанской части вод пограничных рек и иных водоемов;
б) после предупредительных выстрелов (очередей):
- для предотвращения угона морских (речных) судов и невозможности
- для защиты государственных, кооперативных и личных морских (речных)
судов от вооруженного нападения на них, когда другие меры защиты оказываются безрезультатными.
В открытом море оружие пограничными кораблями (катерами) применяется при условии, что преследование судна было начато в водах Республики Казахстан и велось непрерывно.
50. Самолеты и вертолеты пограничных войск применяют оружие:
- для отражения вооруженного нападения и вторжения на территорию Республики Казахстан войсковых групп и банд, пресечения вооруженных провокаций на государственной границе Республики Казахстан;
- для оказания помощи кораблям (катерам) пограничных войск при отражении вооруженного нападения на них и для прекращения вооруженного сопротивления судов - нарушителей государственной границы Республики
51. Пограничные войска применят оружие и боевую технику в отношении нарушивших государственную границу Республики Казахстан воздушных судов и других летательных аппаратов, иностранных военных кораблей, в том числе подводных лодок, в порядке, согласованном с Комитетом национальной безопасности и Министерством обороны Республики Казахстан.
52. Военнослужащие пограничных войск при несении службы по охране государственной границы также имеют право использовать оружие для подачи сигнала тревоги или вызова помощи.
53. Войска противовоздушной обороны, Военно-Морские Силы и другие виды Вооруженных Сил Республики Казахстан применяют оружие и боевую технику при оказании содействия пограничным войскам в отражении вооруженного нападения на территорию Республики Казахстан войсковых групп и банд, пресечении вооруженных провокаций на государственной границе, а также в отношении нарушивших государственную границу воздушных судов, других летательных аппаратов, иностранных военных кораблей, в том числе подводных лодок, обнаруженных в территориальном море и внутренних водах Республики Казахстан, в порядке установленном Министерством обороны.
54. Пограничными войсками воспрещается применять оружие:
- в отношении лиц, нарушивших государственную границу Республики Казахстан, в том числе в отношении лиц, которые при их задержании будут пытаться возвратиться обратно, если они не оказывают вооруженного сопротивления;
- в отношении лиц, нарушивших государственную границу Республики Казахстан на виду у пограничников, если эти нарушения происходят явно случайно или в связи с производством вблизи государственной границы сельскохозяйственных и других работ (охота, выпас скота, сбор грибов, ягод, топлива и др.), также во время купания и плавания на самоходных и несамоходных судах;
- при попытке к побегу лиц, задержанных за нарушение пограничного режима и режима в пунктах пропуска через государственную границу Республики
- в отношении иностранных рыболовных и других промысловых судов, занимающихся промыслом в территориальных водах (территориальном море)
Республики Казахстан и казахстанской части вод пограничных рек, озер и иных водоемов, если они не оказывают вооруженного сопротивления;
- в отношении автомототранспортных средств, следующих по дорогам пограничной зоны, территории районов, городов, поселков, сел и аулов, прилегающей к государственной границе Республики Казахстан или к охраняемому пограничными войсками побережью моря, и не выполняющих требования пограничных войск об остановке, если не имеется реальной опасности нарушения государственной границы;
- по животным, переходящим государственную границу Республики
- по нарушителям режима государственной границы Республики Казахстан.
55. При применении оружия, как правило, не допускается полет пуль и снарядов на территорию сопредельного государства, за исключением случаев отражения вооруженного нападения и вторжения на территорию Республики Казахстан войсковых групп и банд, пресечения вооруженных провокаций и столкновений с вооруженными нарушителями государственной границы Лица, незаконно применявшие оружие, несут дисциплинарную, уголовную или иную ответственность в соответствии с законодательством Республики
56. Порядок хранения, выдачи оружия и боеприпасов в подразделениях пограничных войск, непосредственно охраняющих государственную границу, определяется Комитетом национальной безопасности Республики Казахстан.
57. В случае необходимости, по усмотрению командиров соединений и частей пограничных войск, отдельным гражданам, привлекаемым к охране государственной границы Республики Казахстан может выдаваться на период участия в действиях по охране границы огнестрельное, холодное оружие, при этом командиры соединений (частей) пограничных войск обязаны обеспечить выполнение этими гражданами предусмотренных настоящим Положением требований о порядке применения оружия.
58. Пограничным войскам представляется право при выполнении обязанностей по охране государственной границы применять специальные средства (наручники, резиновые палки, слезоточивые и другие разрешенные к применению вещества (газы), светозвуковые устройства отвлекающего воздействия, устройства для принудительной остановки транспорта, боевые приемы борьбы и служебные собаки).
Порядок применения и использования этих средств определяется
59. Иностранные граждане и лица без гражданства, нарушившие государственную границу Республики Казахстан, если они не привлекаются к уголовной ответственности и не передаются пограничным представителям сопредельного государства, могут быть оставлены на жительство в Республики Казахстан или выдворены из нее. Порядок осуществления этих мер определяет Комитет национальной безопасности по согласованию с Министерством иностранных дел в соответствии с действующим законодательством Республики
60. Комитету национальной безопасности Республики Казахстан, командованию пограничных войск, отрядов, бригад сторожевых кораблей (катеров), отдельных контрольно-пропускных пунктов разрешается по договоренности с представителями пограничной охраны КНР проводить с ними погранпредставительские встречи для координации мероприятий по поддержанию существующего режима государственной границы, урегулирования инцидентов, информирования о нарушении границы преступными элементами, стихийных бедствий, опасных заболеваниях, исчезновениях граждан, а также поддерживать связь и взаимодействие в работе по осуществлению пропуска через государственную границу Республики Казахстан лиц, транспортных средств, грузов и иного имущества.