Қазақша:
Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасы Президент Республики Казахстан Президентiнiң 1995 жылғы 26 желтоқсандағы N 2730 Заң күшi бар жарлығы. Күші жойылды - Қазақстан Республикасының
1999.07.23. N 455 Заңымен Мемлекеттiк қызмет туралы Қазақстан Республикасы Конституциясының 33-бабының 4-тармағын iске асыру, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметiн ұйымдастыру негiздерiн, мемлекеттiк қызметшiлердiң құқықтық жағдайын, олардың әлеуметтiк қорғалуын айқындау және мемлекеттiк қызмет саласындағы қатынастарды реттеу мақсатында, "Қазақстан Республикасының Президентi мен жергiлiктi әкiмдерге уақытша қосымша өкiлеттiк беру туралы" 1993 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабына сәйкес осы Жарлықты шығарамын.
I ТАРАУ
Жалпы ережелер 1-бап. Мемлекеттiк қызмет Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк қызмет-азаматтардың мемлекеттiк органдар мен олардың аппараттарында конституциялық негiзде жүзеге асырылатын және мемлекеттiк басқаруды жүзеге асыруға, мемлекеттiң өзге де мiндеттерi мен функцияларын iске асыруға бағытталған кәсiби қызметi.
2-бап. Мемлекеттiк қызметтiң принциптерi ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
1. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметi:
1) заңдылық;
2) мемлекеттiк билiктiң заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлiнуiне қарамастан, мемлекеттiк қызмет жүйесiнiң бiртұтастығы;
3) азаматтардың құқықтарының, бостандықтары мен заңды мүдделерiнiң мемлекет мүдделерi алдында басымдығы;
4) мемлекеттiк қызметтiң жалпыға ашықтығы, яғни өздерiнiң қабiлетi мен кәсiби даярлығына сәйкес азаматтардың оған кiруге тең құқылығы;
5) азаматтардың мемлекеттiк қызметке кiруге ерiктiлiгi;
6) өз өкiлеттiктерi шегiнде жоғары тұрған мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдар қабылдаған шешiмдердiң төменгi мемлекеттiк органдар қызметшiлерiнiң орындауы үшiн мiндеттiлiгi;
7) мемлекеттiк қызметшiлердiң бақылауда болуы мен есеп берiп отыруы;
8) барлық азаматтар мен лауазымды адамдар үшiн мемлекеттiк қызметшiлердiң заңды талаптарын орындаудың мiндеттiлiгi;
9) мемлекеттiк құпия және заңмен қорғалатын өзге де құпия болып табылатын қызметтi қоспағанда, қоғамдық пiкiр мен жариялықты ескеру;
10) мемлекеттiк қызметшiлердiң құқықтық және әлеуметтiк қорғалуы;
11) мемлекеттiк қызметшiлердi көтермелеу және өздерiнiң қызметтiк мiндеттерiн орындамағаны не тиiсiнше орындамағаны үшiн және өз өкiлеттiгiн асыра пайдаланғаны үшiн мемлекеттiк қызметшiлердiң жеке жауапкершiлiгi;
12) мемлекеттiк қызметшiлердiң кәсiпқойлығы мен жоғары бiлiгi;
13) мемлекеттiк қызметшiлердiң қызмет перспективасы;
14) мемлекеттiк қызметтiң үзiлiссiздiгiнiң мемлекеттiк қызмет кадрларының сабақтастығымен және оларды алмастырып отырумен үйлесу принциптерiне негiзделедi.
2. Мемлекеттiк органдар мен олардың аппараттарында саяси партиялардың ұйымдарын құруға жол берiлмейдi. Мемлекеттiк қызметшiлер өздерiнiң лауазымдық мiндеттерiн атқару кезiнде заңдардың талаптарын басшылыққа алады және саяси партиялардың, қоғамдық бiрлестiктердiң және олардың органдарының шешiмдерiне байланысты болмайды.
3-бап. Осы Жарлықтың күшi қолданылатын лауазымды және өзге тұлғалар
1. Осы Жарлықтың күшi заңдарда белгiленген тәртiппен:
1) Республика Президентiнiң Әкiмшiлiгiнде;
2) Парламенттiң, Үкiметтiң, Жоғарғы Соттың, Республиканың өзге соттарының, Конституциялық Кеңесiнiң, Республика орталық сайлау комиссиясының аппараттарында;
3) Қазақстан Республикасының Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн Республиканың мемлекеттiк органдары мен олардың аппараттарында;
4) министрлiктерде, мемлекеттiк комитеттер мен Үкiмет құрамына кiрмейтiн өзге де орталық атқарушы органдар мен олардың аппараттарында;
5) жергiлiктi атқарушы органдар мен олардың құрылымдық бөлiмшелерiнде, мәслихаттар мен әкiмдердiң аппараттарында мемлекеттiк лауазымдарды атқаратын Қазақстан Республикасының азаматтарына қолданылады.
2. Конституцияға және осы Жарлықпен реттелмеген бөлiгiнде Республиканың арнаулы заң актiлерiне сәйкес:
1) Премьер-Министр мен Үкiмет мүшелерiнiң;
2) Орталық сайлау комиссиясы Төрағасының, Төрағаның орынбасарының, хатшысы мен мүшелерiнiң құқықтық мәртебесi анықталады.
3. Республика Конституциясына және Республиканың арнаулы заң актiлерiмен реттелмеген бөлiгiнде осы Жарлыққа сәйкес:
1) Ұлттық Банк Төрағасының;
2) Конституциялық Кеңес Төрағасы мен мүшелерiнiң;
3) Республиканың Жоғарғы Сотының Төрағасы, Жоғарғы Соты алқаларының төрағалары мен судьяларының, облыстық (оларға теңестiрiлген соттары) және аудандық соттары судьяларының;
4) Республиканың Бас Прокуроры мен төменгi прокурорларының;
5) Ұлттық қауiпсiздiк комитетi мен Мемлекеттiк тергеу комитетi төрағаларының;
6) Ұлттық Банк, оның органдары мен бөлiмшелерi, ұлттық қауiпсiздiк, iшкi iстер органдары, Мемлекеттiк тергеу комитетi қызметкерлерiнiң; дипломатиялық қызметтегi қызметкерлердiң;
7) әскери қызметшiлердiң құқықтық мәртебесi анықталады.
4-бап. Осы Жарлықтың күшi қолданылмайтын Осы Жарлықтың күшi:
1) құқықтық мәртебесi Республиканың Конституциясымен және тиiстi конституциялық заңымен анықталатын Қазақстан Республикасының Президентiне;
2) құқықтық мәртебесi Республиканың Конституциясымен және тиiстi конституциялық заңымен анықталатын Қазақстан Республикасы Парламентi Сенатының, Мәжiлiсiнiң төрағалары мен Республика Парламентiнiң депутаттарына;
3) құқықтық мәртебесi Республиканың Конституциясымен және тиiстi заңымен анықталатын мәслихаттар депутаттарына қолданылмайды.
5-бап. Мемлекеттiк органдардың кадр қызметi Мемлекеттiк органдардың кадр қызметi:
1) мемлекеттiк қызметшiлердiң бос лауазымдарына орналасуға конкурстар өткiзудi, аттестациялауды, мемлекеттiк қызметшiлердiң мемлекеттiк қызмет лауазымдарына орналасқан кезде сынақтан өтуiн қамтамасыз етедi;
2) мемлекеттiк органдардың мемлекеттiк қызметшiлердiң мемлекеттiк қызмет өткеруiне байланысты шешiмдерiн ресiмдейдi, мемлекеттiк қызметшiлердiң жеке iстерiн жүргiзедi, мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбек ету тiзiмдерiне қажеттi жазбаларды енгiзедi;
3) мемлекеттiк қызметшiлерге олардың құқықтық жағдайының мәселелерi жөнiнде консультациялар бередi, мемлекеттiк қызметке байланысты шектеулердiң сақталуын бақылайды;
4) мемлекеттiк қызметшiлердiң кәсiби даярлығының деңгейiне талдау жасайды, мемлекеттiк қызметшiлердi қайта даярлау (қайта мамандау) мен бiлiктiлiгiн арттыруды ұйымдастырады;
5) нормативтiк құқықтық актiлерiмен белгiленген өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
6-бап. Мемлекеттiк қызмет туралы заңдар
1. Мемлекеттiк қызмет туралы заңдар Республика Конституциясынан, осы Жарлықтан, Республиканың өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.
2. Осы Жарлықпен реттелмеген мемлекеттiк қызметпен байланысты қатынастар Республиканың еңбек, зейнетақы туралы және өзге де заңдарымен реттеледi.
II ТАРАУ
Мемлекеттiк қызметшiлердiң құқықтық жағдайы 7-бап. Мемлекеттiк лауазым және мемлекеттiк қызметшi
1. Мемлекеттiк лауазым-оны атқаратын адамның өкiлеттiгiнiң мазмұны мен көлемiн бейнеленетiн мемлекеттiк орган мен оның аппаратының құрылымдық бiрлiгi.
2. Ақы төленетiн мемлекеттiк лауазымды атқаратын және заңдарға сәйкес мемлекеттiң мiндеттерi мен функцияларын iске асыру мақсатында мемлекеттiк органның атынан лауазымдық өкiлеттiктi жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының азаматы мемлекеттiк қызметшi болып табылады.
3. Мемлекеттiк органдар мен олардың аппараттарына техникалық қызмет көрсетудi жүзеге асыратын және олардың жұмысын қамтамасыз ететiн адамдар мемлекеттiк қызметшiлерге жатпайды. Мұндай адамдардың тiзбесiн Республика Үкiметi белгiлейдi.
8-бап.Мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарын сыныптау
1. Мемлекеттiк қызметшiлердiң лауазымдарын сыныптаудың негiзгi өлшемдерi олар мемлекеттiк қызметтi жүзеге асыратын органдардың ұйымдық- құқықтық деңгейi, олардың нақты лауазымдағы құзыретiнiң көлемi мен сипаты, лауазымның мемлекеттiк орган құрылымындағы рөлi мен орны болып табылады.
2. Мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының мынадай санаттары белгiленедi;
1) жоғары санат - Премьер-Министрдiң; Мемлекеттiк хатшының; Президент Әкiмшiлiгi Басшысының, Премьер-Министрдiң орынбасарларының лауазымдары;
2) бiрiншi санат - Үкiмет Аппараты Басшысының; Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк орган басшысының;
министрлердiң, мемлекеттiк комитеттер төрағаларының; облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен Республика астанасы әкiмдерiнiң;
Орталық сайлау комиссиясы Төрағасының; Президент Әкiмшiлiгi мен Үкiмет Аппараты басшылары орынбасарларының; Республика Президентiнiң көмекшiлерi мен кеңесшiлерiнiң; Президент өкiлдерiнiң; Парламент Палаталары аппараттары басшыларының; Президент Әкiмшiлiгi құрылымдық бөлiмшелерi басшыларының; Үкiмет құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы органдар басшыларының лауазымдары;
3) екiншi санат - Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органдар басшылары орынбасарларының; министрлердiң орынбасарларының; мемлекеттiк комитеттер төрағалары орынбасарларының;
облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен Республика астанасы әкiмдерi орынбасарларының; Парламент Палаталары аппараттарының басшылары орынбасарларының; Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы орынбасарының, хатшысы мен мүшелерiнiң; Президент Әкiмшiлiгi құрылымдық бөлiмшелерiнiң басшылары орынбасарларының, мемлекеттiк инспекторларының; Үкiмет өкiлдерiнiң; Үкiмет пен Парламент Палаталары аппараттарының құрылымдық бөлiмшелерi басшыларының; Парламент Сенаты Төрағасы мен Мәжiлiсi Төрағасының, Премьер-Министрдiң көмекшiлерi мен кеңесшiлерiнiң және олардың орынбасарларының; Президент Әкiмшiлiгi сектор меңгерушiлерiнiң;
Үкiмет пен Парламент Палаталары аппараттары құрылымдық бөлiмшелерiнiң басшылары орынбасарларының; Үкiмет құрамына кiрмейтiн өзге де орталық атқарушы органдар басшылары орынбасарларының; аудандар мен облыстық бағыныстағы қалалар әкiмдерiнiң лауазымдары;
4) үшiншi санат - Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органдар департаменттерi, агенттiктерi, комитеттерi басшыларының; басқармалары мен дербес бөлiмдерi бастықтарының; бiрiншi басшыларының, министрлердiң, мемлекеттiк комитеттер төрағаларының, сондай- ақ Үкiмет құрамына кiрмейтiн өзге орталық атқарушы органдар бiрiншi басшыларының көмекшiлерi мен кеңесшiлерiнiң; Үкiмет пен Парламент Палаталарының аппараттары секторлары меңгерушiлерiнiң; Президент Әкiмшiлiгiнiң, Үкiмет пен Парламент Палаталары аппараттарының бас және аға сарапшыларының, консультанттарының, сарапшыларының аға референттерiнiң, референттерiнiң лауазымдары;
5) төртiншi санат - Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органдардың, министрлiктердiң, мемлекеттiк комитеттердiң, сондай-ақ Үкiмет құрамына кiрмейтiн өзге де орталық атқарушы органдардың департаменттерiнiң, агенттiктерiнiң, комитеттерiнiң, басқармаларының, дербес бөлiмдерiнiң бастықтары орынбасарларының және бөлiм бастықтарының;
облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен астананың жергiлiктi атқарушы органдарының басқармалары, бөлiмдерi, қызметтерi басшыларының лауазымдары;
6) бесiншi санат - аудандар мен облыстық бағыныстағы қалалар әкiмдерi орынбасарларының; Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органдардың, министрлiктердiң, мемлекеттiк комитеттердiң, сондай-ақ Үкiмет құрамына кiрмейтiн өзге де орталық атқарушы органдардың бас, жетекшi мамандарының; облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен Республика астанасының жергiлiктi атқарушы органдары басқармаларының, бөлiмдерiнiң, қызметтерiнiң басшылары орынбасарларының; облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен Республика астанасы мәслихаттары аппараттарының, жергiлiктi атқарушы органдарының бас және жетекшi мамандарының лауазымдары;
7) алтыншы санат - аудандық және облыстық маңызы бар қалалық, қалалардағы аудандық жергiлiктi атқарушы органдар басқармалары, бөлiмдерi, қызметтерi басшыларының; аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың мәслихаттары аппараттарының құрылымдық бөлiмшелерi басшыларының;
облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен астананың жергiлiктi атқарушы органдары, селолық, поселкелiк, аудандық бағыныстағы қалалық жергiлiктi атқарушы органдар басқармаларының, бөлiмдерiнiң, қызметтерiнiң, облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана мәслихаттары аппараттары мамандарының лауазымдары;
8) жетiншi санат - аудандық, облыстық бағыныстағы қалалық, қалалардағы аудандық жергiлiктi атқарушы органдардың, селолық, поселкелiк, аудандық бағыныстағы қалалық жергiлiктi атқарушы органдардың, олардың бөлiмдерiнiң;
аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың мәслихаттары аппараттары мамандарының лауазымдары.
3. Осы баптың 2-тармағында белгiленген мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының санаттарына өзгертулердi қажет болған жағдайда Республика Президентi енгiзедi.
4. Осы бапта аталған мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының санаттарына осы бапта атап көрсетiлмеген мемлекеттiк қызметшiлердiң қолданылып жүрген лауазымдарын енгiзудi, сондай-ақ мемлекеттiк қызметшiлердiң жаңа лауазымдарын енгiзудi Республика Президентi жүргiзедi.
9-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң бiлiктiлiк сыныптары
1. Мемлекеттiк қызметшiлердiң бiлiктiлiк сыныптары тиiстi санаттардағы мемлекеттiк қызметшiлерге қойылатын бiлiктiлiк талаптарына мемлекеттiк қызметшiлердiң кәсiби даярлығы деңгейiнiң сәйкестiгiн көрсетедi.
2. Жоғары, бiрiншi және екiншi санаттардағы мемлекеттiк қызметшiлерге бiлiктiлiк сыныптары атқаратын лауазымына, кәсiби бiлiктiлiгi мен жұмысының нәтижелерiне сәйкес берiледi.
3. Үшiншi - жетiншi санаттардағы мемлекеттiк қызметшiлерге кезектi бiлiктiлiк сыныптары аттестациялау нәтижелерi бойынша белгiленедi.
4. Аттестациялау мемлекеттiк қызметшiнiң бастамашылығы бойынша оған аттестациялаудың нәтижелерi бойынша кейiннен басқа лауазымға ауыстырмай кезектi бiлiктiлiк сыныбын беру үшiн жүргiзiлуi мүмкiн.
5. Бiлiктiлiк сыныптарын беру мен олардан айыру, өзге мемлекеттiк лауазымдарға ауыстырған кезде оларды сақтау, аттестациялауды жүргiзу тәртiбi Республика Президентi бекiтетiн Мемлекеттiк қызметшiлердiң бiлiктiлiк сыныптары туралы ережемен, сондай-ақ өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiмен белгiленедi.
6. Мемлекеттiк қызметшiлердiң мынадай бiлiктiлiк сыныптары белгiленедi:
1) жоғары санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге жоғары, 1 және 2 сыныптар берiлуi мүмкiн;
2) бiрiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 3 және 4 сыныптар берiлуi мүмкiн;
3) екiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 5 және 6 сыныптар берiлуi мүмкiн;
4) үшiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 7 және 8 сыныптар берiлуi мүмкiн;
5) төртiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 9 және 10 сыныптар берiлуi мүмкiн;
6) бесiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 11 және 12 сыныптар берiлуi мүмкiн;
7) алтыншы санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 13 және 14 сыныптар берiлуi мүмкiн;
8) жетiншi санатқа жатқызылған лауазымдарды атқаратын қызметшiлерге 15 және 16 сыныптар берiлуi мүмкiн.
7. Осы баптың 6-тармағында белгiленген бiлiктiлiк сыныптарына қажет болған жағдайда Республика Президентi өзгертулер енгiзедi.
8. Конституцияның 44-бабының 13)-тармақшасына сәйкес Республика Президентi жоғары, 1,2,3 және 4 бiлiктiлiк сыныптарын, сондай-ақ Республика Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы орынбасарының, хатшысы мен мүшелерiнiң лауазымдарына сәйкес келетiн бiлiктiлiк сыныптарын бередi.
9. Бiлiктiлiк сыныптарын, Республика Президентi беретiн бiлiктiлiк сыныптарын қоспағанда, мемлекеттiк қызметшiлердi тиiстi лауазымдарға тағайындаған мемлекеттiк органдар немесе лауазымды адамдар бередi.
10. Мемлекеттiк қызметке қабылдау кезiнде қызметшiлерге лауазымдардың тиiстi санаттары шегiнде бiлiктiлiк сыныптары берiледi.
11. Лауазымның тиiстi санаты шегiнде кезектi бiлiктiлiк сыныбы берiлуi үшiн мемлекеттiк қызметшi атқаратын лауазымында кемiнде екi - үш жыл мiнсiз жұмыс атқаруға тиiс.
12. Аса жауапты мiндеттердi орындағаны үшiн мемлекеттiк қызметшiге лауазымдардың тиiстi санаты шегiнде кезектi бiлiктiлiк сыныбы мерзiмнен бұрын берiлуi мүмкiн.
13. Мемлекеттiк қызметшiнi заңдарда белгiленген негiздер мен тәртiп бойынша бiлiктiлiк сыныбынан оған осы сыныпты берген мемлекеттiк орган немесе лауазымды адам айыруы немесе төмендетуi мүмкiн.
14. Мемлекеттiк қызметшiге берiлген бiлiктiлiк сыныбы оның өзiнде сақталып қалады.
15. Мемлекеттiк қызметшiнiң еңбек кiтапшасындағы қызмет тiзiмiнде тиiстi бiлiктiлiк сыныбының берiлгенi, өзгертiлгенi және одан айырылғаны туралы жазба жасалады.
10-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң өкiлеттiктерi
1. Мемлекеттiк қызметшiлердiң өкiлеттiктерi:
1) мемлекеттiк органдар алдында тұрған мақсаттарға және мiндеттерге әрi олар атқаратын лауазымдарға қарай анықталады.
2) осы Жарлықта белгiленген құқықтар мен негiзгi мiндеттерден, сондай-ақ лауазымдық нұсқаулықтарда белгiленген өзге де мiндеттерден тұрады.
2. Мемлекеттiк қызметшiлердiң осы Жарлықта белгiленген негiзгi мiндеттерi мен құқықтарынан туындайтын нақты мiндеттерi мен құқықтары типтiк бiлiктiлiк сипаттамалар негiзiнде анықталады және тиiстi мемлекеттiк органдардың басшылары бекiтетiн лауазымдық нұсқаулықтарда көрiнiс табады.
11-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң негiзгi мiндеттері Мемлекеттiк қызметшiлер:
1) Республика Конституциясы мен заңдарын сақтауға;
2) азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн сақтау мен қорғауды қамтамасыз етуге, заңдарда белгiленген тәртiп пен мерзiмде азаматтардың өтiнiштерiн қарауға, олар жөнiнде қажеттi шаралар қолдануға;
3) өздерiне берiлген құқықтар шегiнде және лауазымдық мiндеттерiне сәйкес өкiлеттiктердi жүзеге асыруға;
4) мемлекеттiк және еңбек тәртiбiн сақтауға;
5) қызмет этикасының нормаларын сақтауға;
6) басшыларының бұйрықтары мен өкiмдерiн, жоғары тұрған органдар мен лауазымды тұлғалардың өкiлеттiктерi шегiнде шығарылған шешiмдерi мен нұсқауларын орындауға;
7) мемлекеттiк және заңмен қорғалатын өзге де құпияларды, соның iшiнде мемлекеттiк қызметтi доғарғаннан кейiн де бұл жайында қолхат бере отырып, сақтауға;
8) қызметтiк мiндеттерiн атқару үстiнде алынған, азаматтардың жеке өмiрiне, ар-намысы мен қадiр-қасиетiне қатысты, мәлiметтердi құпия сақтауға әрi заңдарда көзделген жағдайларды қоспағанда, олардан осындай ақпарат берудi талап етпеуге;
9) мемлекеттiк меншiктiң сақталуын қамтамасыз етуге;
10) қызметтiк мiндеттерiн ұтымды атқару үшiн өзiнiң кәсiби деңгейi мен бiлiктiлiгiн көтеруге мiндеттi.
12-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң құқықтары Мемлекеттiк қызметшiнiң:
1) азаматтарға Республика Конституциясы мен заңдары арқылы кепiлдiк берiлген құқықтар мен бостандықтарды пайдалануға;
2) өз өкiлеттiгiнiң шегiнде мәселелердi қарауға және солар бойынша шешiмдер қабылдауға қатысуға, оларды тиiстi органдар мен лауазымды адамдардың орындауын талап етуге;
3) белгiленген тәртiппен лауазымдық мiндеттерiн атқару үшiн қажеттi ақпарат пен материалдарды алуға;
4) лауазымдық мiндеттерiн атқару үшiн белгiленген тәртiппен меншiк нысанына қарамастан, ұйымдарға баруға;
5) мемлекеттік қызметшi атқаратын лауазымға сәйкес мiндеттер мен қызметтiк өкiлеттiктер көлемiнiң дәл анықталуын басшыдан талап етуге;
6) жеке басының қадiр-қасиетiнiң құрметтелуiне, басшылар, өзге де лауазымды адамдар мен азаматтар тарапынан өзiне әдiлеттi және сыпайы қарым- қатынас жасалуына;
7) өзi атқаратын лауазымға, жұмыс сапасына, тәжiрибесiне, стажына және осы Жарлықпен белгiленген өзге де негiздерге қарай еңбегiнiң тиiсiнше ынталандырылуына және оған ақы төленуiне;
8) тиiстi бюджет қаражаты есебiнен қайта даярлауға (қайта мамандануға)
және қызмет бiлiктiлiгiн арттыруға;
9) өзiнiң мемлекеттiк қызмет өткеруiне қатысты материалдармен кедергiсiз танысуға, қажеттi жағдайларда жеке түсiнiктер беруге;
10) бiлiктiлiгi мен қабiлетi, өзiнiң қызметтiк мiндеттерiн адал орындауы ескерiле отырып, қызмет бабында жоғарылауға;
11) қызметшiнiң пiкiрiнше, негiзсiз айып тағылған ретте қызметтiк тексеру жүргiзiлуiн талап етуге;
12) еңбегiнiң қорғалуына, залалсыз, қауiпсiз және жоғары өнiмдi жұмыс үшiн қажеттi еңбек жағдайына;
13) әлеуметтiк және құқықтық қорғалуға;
14) мемлекеттік қызметтен өз қалауы бойынша шығуға;
15) әлеуметтiк сақтандыруға және зейнетақымен қамсыздандырылуға;
16) Республика заңдарында белгiленген рет пен тәртiп бойынша қызметтiк- штаттық қаруға;
17) жоғары мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдарға мемлекеттік қызметтi жетiлдiру жөнiнде ұсыныстар енгiзуге құқығы бар.
13-бап. Мемлекеттiк қызметте болуға байланысты шектеулер
1. Мемлекеттiк қызметшiнiң:
1) өкiлдi органдардың депутаты және жергiлiктi өзiн өзi басқару органдарының мүшесi болуға;
2) педагогтiк, ғылыми және өзге де шығармашылық қызметтi қоспағанда, ақы төленетiн басқа жұмыспен шұғылдануға;
3) кәсiпкерлiк қызметпен шұғылдануға, соның iшiнде, егер Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес шаруашылық жүргiзушi субъектiнi басқаруға тiкелей қатысу өзiнiң қызметтiк мiндеттерiне кiрмесе, оның ұйымдық-құқықтық нысанына қарамастан, шаруашылық жүргiзушi субъектiнi басқаруға қатысуға;
4) өзi қызмет iстейтiн не өзiне тiкелей бағынысты немесе бақылауындағы мемлекеттiк органда үшiншi тұлғалардың iстерi бойынша өкiл болуға;
5) өзiнiң қызметтiк мiндетiн материалдық-техникалық, қаржылық және ақпараттық қамтамасыз ету құралдарын, басқа мемлекеттiк мүлiк пен қызметтiк ақпаратты қызметтiк емес мақсатта пайдалануға;
6) ереуiлдердi қоса алғанда, мемлекеттiк органдардың қалыпты жұмыс iстеуiне және қызметтiк мiндеттердi орындауға кедергi келтiретiн iс-қимылдарға қатысуға;
7) лауазымдық мiндеттерiн атқаруына байланысты жеке мақсаты үшiн азаматтар мен заңды тұлғалардың қызметтерiн пайдалануға хақы жоқ.
2. Мемлекеттiк қызметшi мемлекеттiк қызмет өткеру уақытында коммерциялық ұйымдардың жарғылық капиталындағы өзiнiң меншiктi үлесiн (акциялар пакетiн) заңдарда белгiленген тәртiппен сенiм бiлдiрiлген басқаруға беруге мiндеттi.
III ТАРАУ
Мемлекеттiк қызметке кiру 14-бап. Мемлекеттiк қызметке кiру құқығы
1. Мемлекеттiк қызметке кiруге Республика азаматтарының құқығы бар. Мемлекеттiк қызметшi лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық мiндеттердiң сипатына ғана байланысты болады.
2. Егер Республика заңдарымен, халықаралық шарттарымен, сондай-ақ Президентiмен өзгеше көзделмесе, онда шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар мемлекеттiк қызметке қабылдануға тиiс емес.
15-бап. Мемлекеттiк қызметке кiрген кезде қойылатын талаптар
1. Мемлекеттiк қызметке кiретiн адамдар мынадай талаптарға сәйкес келуге:
1) Қазақстан Республикасының азаматы болуға;
2) егер Республика заңдарымен мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының тиiстi санаттарына қатысты өзгеше белгiленбесе, жасы он сегiзден кем болмауға;
3) тиiстi бiлiктiлiк талаптарына сәйкес келетiн қажеттi бiлiмi мен кәсiби даярлық деңгейi, сондай-ақ заңдарда көзделген жағдайларда жұмыс стажы болуға тиiс.
2. Мемлекеттiк қызметке кiрген кезде азамат салық қызметi органдарына салық салу объектiлерi болып табылатын өзiнiң алған табыстары мен өзiне меншiк құқығымен тиесiлi мүлiгi туралы мәлiметтер тапсыруға мiндеттi. Осы аталған мәлiметтер салық қызметi органдарының қызметтiк құпиясын құрайды.
3. Мемлекеттiк қызметке орналасу мемлекеттiк қызметшi кадрлар туралы республикалық деректер орталығына алдын ала сұрау салу және азаматтардың мiндеттi арнайы тексеруден өтуi ретiмен жүзеге асырылады.
16-бап. Мемлекеттiк қызмет лауазымдарын атқарудың тәсiлдерi мен тәртiбi
1. Мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының жоғары, бiрiншi, екiншi санаттарымен көзделген лауазымдарға орналасу Республика Конституциясы мен заңдарында белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
2. Мемлекеттiк қызметшiлер лауазымдарының үшiншi - жетiншi санаттарында көзделген лауазымдарға орналасу тағайындау тәртiбiмен не бес жылдан аспайтын мерзiмге жасалуы және ол өткеннен кейiн қайта жасалуы мүмкiн контракт шарттарымен жүзеге асырылады. Типтiк контрактыны Республика Үкiметi бекiтедi.
17-бап. Мемлекеттiк қызметтегi бос лауазымға орналасу үшiн конкурс
1. Мемлекеттiк қызметтегi лауазымға орналасу үшiн конкурс (бұдан әрi - конкурс):
1) азаматтардың мемлекеттiк қызметке бiрдей орналасу құқығын қамтамасыз етедi;
2) мемлекеттiк қызмет лауазымдарының үшiншiден бастап жетiншiсiн қоса алғандағы санаттары бойынша бос лауазымға орналасу үшiн өткiзiледi.
2. Конкурс:
1) осы Жарлықтың 15-бабында белгiленген талаптар сақтала отырып, жарияланған сәтiнен бастап бiр айдан аспайтын мерзiмнiң iшiнде оған қатысуға өтiнiш берген азаматтардың арасында;
2) құжаттар конкурс нысанында өткiзiледi.
3. Мемлекеттiк қызметшiлер оны өткiзу сәтiнде өздерiнiң қандай лауазымдар атқаратынына қарамастан, конкурсқа қатысуға хақылы.
4. Конкурстық комиссия:
1) оны тиiстi мемлекеттiк органның басшысы сол органның кадр қызметiнiң ұсынуымен құрады;
2) конкурсқа қатысушыларды бiлiмi туралы, мемлекеттiк қызметтi және өзге де еңбек қызметiн өткеруi туралы құжаттардың, сондай-ақ ұсыныстардың, тест нәтижелерi мен тиiстi мемлекеттiк органдардың шешiмi бойынша берiлетiн басқа құжаттардың негiзiнде бағалайды.
5. Конкурсқа әрбiр қатысушыға конкурс нәтижелерi туралы ол аяқталғаннан кейiнгi бiр ай мерзiм iшiнде жазбаша түрде хабарланады.
6. Конкурстық комиссияның шешiмi тиiстi мемлекеттiк лауазымға ұсынылған азаматпен контракт жасасу немесе осындай контракт жасасудан бас тарту үшiн негiз болып табылады.
7. Конкурсты өткiзудiң тәртiбi мен өзге де шарттары Республиканың нормативтiк құқықтық актiлерiмен айқындалады.
IV ТАРАУ
Мемлекеттiк қызметтi өткеру және қызметтегi мансап 18-бап. Мемлекеттiк қызметтегi сынақ
1. Мемлекеттiк қызметке қабылданатын азамат үшiн, сондай-ақ мемлекеттiк қызметшi үшiн оны жоғары тұрған санаттағы лауазымға ауыстыру кезiнде үш айға дейiнгi мерзiмге сынақ белгiленуi мүмкiн.
2. Мемлекеттiк қызметшi дәлелдi себептермен қызметте болмаған кезең сынақ мерзiмiне есептелмейдi.
3. Мемлекеттiк қызметшiге сынақ кезеңiнде осы Жарлықтың күшi
4. Мемлекеттiк қызметшiге сынақ мерзiмi аяқталғанға дейiн кезектi бiлiктiлiк сыныбы берiлмейдi.
5. Сынақ нәтижесi қанағаттанғысыз болған ретте мемлекеттiк қызметшi бұрынғы немесе мемлекеттiк қызметтегi басқа лауазымға ауыстырылуы немесе қызметтен шығарылуы мүмкiн.
6. Егер сынақ мерзiмi өтiп кеткенмен мемлекеттiк қызметшi мемлекеттiк қызметтi одан әрi атқарып жүрген болса, ол сынақтан өткен болып саналады әрi бұдан кейiн оны қызметтен босатуға заңмен көзделген негiздер бойынша ғана жол берiледi.
7. Осы бапта көзделген сынақ адамдарды жоғары, бiрiншi және екiншi санаттағы мемлекеттiк лауазымдарға тағайындаған кезде қолданылмайды.
19-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердi аттестациялау
1. Мемлекеттiк қызметшiлер өздерi атқаратын лауазым мен қызметiнiң перспективасына сәйкестiгiн анықтау, олардың кәсiптiк даярлығының, құқықтық мәдениетiнiң деңгейiн, азаматтармен жұмыс iстеу қабiлетiн бағалау мақсатымен кемiнде үш жылда бiр рет аттестациядан өтедi.
2. Аттестациялық комиссияны мемлекеттiк органның басшысы сондағы кадр қызметiнiң ұсынуымен құрады.
3. Аттестациялық комиссия мемлекеттiк қызметшiнi атқаратын мемлекеттiк лауазымына сәйкес келмейдi деп тапқан жағдайда ол кәсiптiк қайта даярлауға жiберiлуi немесе лауазымының төмендетiлуi, сондай-ақ тиiстi мемлекеттiк органның басшысы оның сыныбын төмендетуi мүмкiн.
4. Жоғары, бiрiншi және екiншi санаттағы мемлекеттiк лауазымдардағы мемлекеттiк қызметшiлер аттестациялауға жатпайды.
5. Мемлекеттiк қызметшiлердi аттестациядан өткiзудiң тәртiбi мен шарттары Республиканың нормативтiк актiлерiмен белгiленедi.
20-бап. Мемлекеттiк қызметтегi жоғарылау
1. Мемлекеттiк қызметшінің қызмет бабындағы жоғарылауы оны жоғары тұрған лауазымға өсiру немесе оған неғұрлым жоғары бiлiктiлiк сыныбын беру жолымен жүзеге асырылады.
2. Мемлекеттiк қызметте жоғарылаған кезде жұмыста барынша жақсы нәтижелерге жеткен, бастамашыл, өзiнiң кәсiптiк деңгейiн тұрақты түрде арттырып отыратын және кадр резервiне алынған мемлекеттiк қызметшiлер басым құқықпен пайдаланады.
3. Мемлекеттiк қызметтегi жоғарылау:
1) осы Жарлықта белгiленген мемлекеттiк қызмет лауазымдарының санаттарына және бiлiктiлiк сынаптарына сәйкес:
2) мемлекеттiк қызметшiлер салық қызметi органдарына өздерiнiң тапқан табысы және меншiк құқығы бойынша оларға тиесiлi салық төлеу объектiсi болып табылатын мүлiк жөнiнде мәлiметтер табыс еткен жағдайда, сондай-ақ мемлекеттiк қызметшiлер кадрлары туралы республикалық деректер орталығына сұрау салу арқылы жүзеге асырылады.
21-бап. Жұмыс уақыты мен қызметтiк iссапар
1. Жұмыс уақытының ұзақтығы, сондай-ақ нормаланбаған жұмыс күнi үшiн өтем жасау кепiлдiктерi мен тәртiбi және мемлекеттiк қызметшiлердi демалыс пен мереке күндерiнде жұмысқа тарту Республиканың еңбек туралы заңдарымен белгiленедi.
2. Мемлекеттiк қызметшiлерге қызметтiк iссапар, оның iшiнде шет мемлекеттерге iссапар шығындары өтеледi, оларға Республика заңдарында көзделген өтем алу кепiлдiктерi мен құқықтары қолданылады.
22-бап. Мемлекеттiк қызметте болудың шектi жасы
1. Мемлекеттiк қызметте болудың шектi жасы алпыс жас.
2. Кәсiби деңгейi жоғары адамдарға әрi олардың жұмыс қабiлетiн ескерiп, тиiстi мемлекеттiк органның басшысы мемлекеттiк қызметте болуының мерзiмiн ұзартуы мүмкiн, бiрақ бұл мерзiм бес жылдан аспауға тиiс.
V ТАРАУ
Мемлекеттiк қызметшiлердi қамтамасыз ету 23-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбегiне ақы төлеу
1. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбегiне ақы төлеу қызметтiк мiндеттердi сөзсiз әрi барынша толық орындау үшiн жеткiлiктi материалдық жағдайларды қамтамасыз етуге, мемлекеттiк органдар мен олардың аппараттарын бiлiгi жоғары және тәжiрибелi кадрлармен толықтыруға, олардың адал да бастамашыл еңбегiн ынталандыруға тиiс.
2. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбекақысы лауазымдық жалақылардан, бiлiктiлiк сыныптары үшiн, мемлекеттiк қызметте еңбек сiңiрген жылдары үшiн қосымша төлемдерден, сыйақы мен басқа да үстеме ақыдан тұрады.
3. Мемлекеттiк қызметшiлердiң лауазымдық жалақылары осы Жарлықтың 8- бабында көзделген санаттарға сәйкес белгiленедi.
4. Сынып үшiн қосымша төлем мемлекеттiк қызметшiге берiлген бiлiктiлiк сыныбына сәйкес жүргiзiледi.
5. Әскери және өзге де атақтары, сыныптық шендерi, дипломатиялық дәрежелерi бар мемлекеттiк қызметке ауыстырылған (iссапарға жiберiлген)
адамдарға мемлекеттiк қызметшiнiң тиiстi сыныбы берiледi, бұған дейiн берiлген атақтары, шендерi мен дәрежелерi сақталады. Аталған адамдардың еңбегiне ақы төлеу осы Жарлыққа сәйкес жүргiзiледi.
6. Еңбек сiңiрген жылдары үшiн үстеме ақы мемлекеттiк қызметшiлерге олар мiнсiз жұмыс iстеген жағдайда сыныбы үшiн қосымша ақысы қосылып, лауазымдық жалақысының жиынтық мөлшерiне процентпен есептелген және мемлекеттiк қызметтегi стажына қарай ай сайын мынадай мөлшерде төленедi:
еңбек сiңiрген жылдары үш жыл болса - он бес, бес жыл болса - жиырма, он жыл болса - отыз, он бес жыл болса - қырық, жиырма жыл болса - елу процент.
7. Еңбек сiңiрген жылдарына проценттiк үстеме ақы төлеу үшiн мемлекеттiк қызмет стажы Үкiметтiң ұсынуы бойынша Республика Президентi бекiтетiн тиiстi Ережемен айқындалған тәртiп бойынша есептеледi.
8. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбегiне ақы төлеудiң бiрыңғай жүйесiн Үкiмет әзiрлейдi және Премьер-Министр оны Республика Президентiнiң бекiтуiне ұсынады.
9. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбекақысы республикалық және жергiлiктi бюджет қаражаты есебiнен, сондай-ақ егер бұл тиiстi мемлекеттiк орган туралы заңда көзделген жағдайда - нысаналы мақсаттағы мемлекеттiк қорлардың қаражаты есебiнен төленедi.
Бюджет қаржысының қысқаруы лауазымдық жалақыны, оларға жасалатын қосымша төлемдер мен үстеме ақыны кемiтуге, сондай-ақ осы Жарлықпен көзделген кепiлдiктердiң, жеңiлдiктер мен өтемдердiң қаржыландырылуын кемiтуге негiз бола алмайды.
24-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң еңбек демалыстары
1. Мемлекеттiк қызметшiлерге ұзақтығы отыз күнтiзбелiк күннен тұратын жыл сайынғы еңбек демалысы берiлiп, оларға сауықтыру үшiн екi лауазымдық жалақы мөлшерiнде жәрдемақы төленедi.
2. Мемлекеттiк қызметшiлердiң қалауына қарай жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы оларға бөлiнiп берiлуi мүмкiн.
3. Мемлекеттiк қызметшiге заңдарға сәйкес жалақысы сақталмайтын демалыс берiлуi мүмкiн.
25-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердi адал еңбегi үшiн көтермелеу
1. Лауазымдық мiндеттерiн үлгiлi атқарғаны, мiнсiз мемлекеттiк қызметi, аса маңызды әрi күрделi тапсырмаларды орындағаны үшiн және жұмыстағы өзге де жетiстiктерi үшiн мемлекеттiк қызметшiлер:
1) қызметi бойынша жоғары тұрған лауазымдарға жоғарылату жолымен немесе кезектi бiлiктiлiк сыныбын мерзiмiнен бұрын беру арқылы:
2) ақшалай сыйлықтармен;
3) ынталандырудың заңда көзделген өзге де түрлерi арқылы көтермеленедi.
2. Ерекше еңбегi үшiн мемлекеттiк қызметшiлер Қазақстан Республикасының наградаларымен наградталады.
26-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердi әлеуметтiк қорғау шаралары
1. Мемлекеттiк қызметшiлер заңда белгiленген тәртiппен тұрғын үймен қамтамасыз етiледi.
2. Тұрғын үй жағдайларын жақсартуға мұқтаж мемлекеттiк қызметшiлерге жеке тұрғын үй құрылысы үшiн жер учаскелерi тегiн берiледi. Жер учаскелерiн беру шарттарын Республика Үкiметi айқындайды.
3. Мемлекеттiк қызметшiлер мен олардың бiрге тұрып жатқан отбасы мүшелерi белгiленген тәртiппен тиiстi денсаулық сақтау мекемелерiнде медициналық қызметтi пайдаланады.
4. Қызметтiк мiндеттерiн орындауына байланысты өмiрi мен денсаулығына зиян келген, сондай-ақ қызметте болған кезеңiнде сырқаттанған немесе еңбек қабiлетiнен айрылған жағдайда, мемлекеттiк қызметшi мемлекеттiк тегiн сақтандырумен қамтамасыз етiледi.
5. Басқа мемлекеттiк органдар мен ұйымдардан ауысу тәртiбiмен мемлекеттiк қызметке қабылданған адамдарға екi жыл бойы егер олар мемлекеттiк қызметшi үшiн қазiргi лауазымына белгiленген деңгейден асатын болса, бұрынғы лауазымдағы орташа еңбекақысы мен жеңiлдiктерi сақталады.
Осы Ереже Қазақстан Республикасынан тыс жерлерден мемлекеттiк қызметке ауыстырылатын адамдарға қолданылмайды.
6. Мемлекеттiк орган таратылған немесе штат (адам саны) қысқартылған жағдайда мемлекеттiк органдарда кемiнде үш жыл жұмыс стажы болған ретте, мемлекеттiк қызметшiге төрт орташа айлық жалақысы мөлшерiнде жұмыстан шығу жәрдемақысы төленедi.
7. Мемлекеттiк қызметшi қайтыс болған жағдайда оның отбасы мүшелерiне мемлекеттiк органдағы соңғы қызмет орны бойынша үш айлық лауазымдық жалақысы мөлшерiнде жәрдемақы төленедi, бұл ретте жәрдемақы мөлшерi қолданылып жүрген заңдарда белгiленген мөлшерден төмен болмауға тиiс.
ЕСКЕРТУ. 26-бап өзгертiлдi - Қазақстан Республикасының 1997.06.19. N 134-I Заңымен.
27-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердi зейнетақымен және әлеуметтiк жағынан қамсыздандыру Мемлекеттiк қызметшiлердi зейнетақымен қамсыздандыру және мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар төлеу Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.
ЕСКЕРТУ. 27-бап өзгертiлдi - Қазақстан Республикасының 1997.06.19. N VI ТАРАУ Мемлекеттiк қызметтi тоқтату 28-бап. Мемлекеттiк қызметтi тоқтатудың негiздерi
1. Мемлекеттiк қызметтi тоқтату үшiн мыналар негiз болып табылады:
1) адамның өз еркi бойынша қызметтен шығуға өтiнiш беруi;
2) контракт мерзiмiнiң бiтуi немесе заңдарда көзделген негiздер бойынша контрактыны бұзу;
3) мемлекеттiк қызметшiнiң осы Жарлықтың 22-бабында көзделген мемлекеттiк қызметте болудың шектi жасына жетуi;
4) мемлекеттiк қызметшiнiң өзiнiң табысы мен мүлкi туралы көрiнеу жалған мәлiметтер беруi;
5) Қазақстан Республикасының азаматтығын жоғалтуы;
6) Республика заңдарында көзделген өзге де негiздер.
2. Мемлекеттiк қызметшiнi лауазымынан босатуды мемлекеттiк лауазымға тағайындау (сайлау) құқығы берiлген тиiстi лауазымды адам (орган) жүргiзедi.
3. Заңсыз шығарылған жағдайда мемлекеттiк қызметшiнiң өз құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауға құқығы бар.
ЕСКЕРТУ. 28-бап өзгертiлдi - Қазақстан Республикасының 1997.06.19. N
29. Мемлекеттiк қызметшiнiң орнынан түсуi
1. Орнынан түсу - мемлекеттiк қызметшiнiң өзiнiң жазбаша өтiнiшi негiзiнде жүзеге асырылатын тиiстi мемлекеттiк лауазымдағы мiндеттерiн атқаруын тоқтатуы.
2. Орнынан түсу қабылданады немесе одан мемлекеттiк қызметшiнi осы лауазымға тағайындаған (сайлаған) мемлекеттiк орган немесе лауазымды адам дәлелдi түрде бас тартады. Орнынан түсудi қабылдау немесе одан бас тарту туралы шешiм жазбаша өтiнiш берiлген күннен бастап бiр ай мерзiм iшiнде қабылданады. Орнынан түсуi қабыл алынбаған жағдайда мемлекеттiк қызметшi қызметтiк мiндеттерiн атқаруды жалғастыра беруге тиiс және оның еңбек туралы заңдарда көзделген тәртiппен қызметтен босауға хақы бар.
3. Мемлекеттiк қызметшi Конституциямен, осы Жарлықпен, Республиканың өзге де заңдарымен белгiленген негiздер мен тәртiп бойынша орнынан түседi.
Лауазымдық мiндеттерiн өрескел бұзушылық, мемлекеттiк қызметте болумен сыйыспайтын қылықтар жасау мемлекеттiк қызметшiнiң орнынан түсуi үшiн негiз бола алмайды, оны қызметiнен шығару үшiн негiз болып табылады.
4. Орнынан түсу құқығын осы Жарлықтың 5-тармағында аталған лауазымды адамдар пайдаланады.
5. Мына жағдайларда:
1) Республиканың Премьер-Министрi орнынан түскенде, Конституцияға сәйкес Үкiметтiң бүкiл құрамы орнынан түсетiн болады;
2) Президент Әкiмшiлiгiнiң басшысы орнынан түскенде, оның орынбасарлары мен Президент Әкiмшiлiгi құрылымдық бөлiмшелерiнiң басшылары орнынан түсетiн болады;
3) Республика Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк органның басшысы орнынан түскенде, оның орынбасарлары, департаменттердiң агенттiктердiң, комитеттердiң басшылары, басқармалар мен дербес бөлiмдердiң бастықтары, осы аталған мемлекеттiк органдар басшыларының көмекшiлерi мен кеңесшiлерi орнынан түсетiн болады:
4) министрлер, мемлекеттiк комитеттердiң төрағалары, сондай-ақ өзге орталық атқарушы органдардың басшылары орнынан түскенде, олардың орынбасарлары, департаменттердiң, агенттiктердiң, комитеттердiң басшылары, басқармалар мен дербес бөлiмдердiң бастықтары, осы аталған мемлекеттiк органдар басшыларының көмекшiлерi мен кеңесшiлерi орнынан түсетiн болады;
5) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен Республика астанасының әкiмдерi орнынан түскенде, олардың орынбасарлары, аудандар мен облыстық бағыныстағы қалалардың әкiмдерi орнынан түсетiн болады:
6) Үкiмет аппаратының Басшысы орнынан түскенде, оның орынбасарлары, Үкiмет аппараты құрылымдық бөлiмшелерiнiң басшылары орнынан түсетiн болады;
7) Парламент Палаталары аппараттарының басшылары орнынан түскенде, олардың орынбасарлары, Парламент Палаталары аппараттарының құрылымдық бөлiмшелерiнiң басшылары орнынан түсетiн болады.
6. Зейнетақы төлемдерiн алуға құқық беретiн жасқа жетпеген жоғары санаттағы мемлекеттiк қызметшi денсаулық жағдайына байланысты орнынан түскен жағдайда, оған ай сайын оның орташа айлық жалақысының елу процентi төленедi.
7. Зейнетақы төлемдерiн алуға құқық беретiн жасқа жеткен, еңбекке орналастырылған, қылмысы үшiн сотталған жағдайда осы Жарлықтың 6-тармағында көзделген төлемдер тоқтатылады.
ЕСКЕРТУ. 29-бап өзгертiлдi - Қазақстан Республикасының 1997.06.19. N VII ТАРАУ Мемлекеттiк қызмет туралы заңды бұзғаны үшiн жауапкершiлiк 30-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң жауапкершiлiгi
1. Мемлекеттiк қызметшiнiң өзiне жүктелген мiндеттердi атқармағаны және тиiсiнше атқармағаны, лауазымдық өкiлеттiктерiн асыра пайдаланғаны, мемлекеттiк және еңбек тәртiбiн бұзғаны, сол сияқты мемлекеттiк қызметте болуға қатысты осы Жарлықта белгiленген шектеулердi сақтамағаны үшiн мемлекеттiк қызметшiге:
1) сөгiс;
2) қызметiне толық сәйкес келмейтiнi туралы ескерту;
3) кезектi сынып берудi немесе неғұрлым жоғары лауазымға тағайындауды бiр жылға дейiн кiдiрту;
4) мемлекеттiк қызметтен босату түрiнде тәртiптiк жазалар қолданылуы мүмкiн;
2. Тәртiптiк жазаны:
1) лауазымдық өкiлеттiктерiне сәйкес осындай құқықтары бар адамдар қолданады;
2) жасалуы заңда көзделген өзге жауапкершiлiкке әкелiп соғатын қылықтары үшiн тәртiптiк жаза қолданылуға тиiс емес.
3. Тәртiптiк жаза қолдану тәртiбi заңдарда белгiленедi.
4. Мемлекеттiк қызметшiлер қылмыс және өзгедей құқық бұзушылық жасаған жағдайда заңдарда белгiленген негiздер мен тәртiп бойынша тиiсiнше қылмыстық, әкiмшiлiк, материалдық жауап бередi.
31-бап. Мемлекеттiк қызметшiлердiң оларды жауапкершiлiкке тартқан кездегi құқықтарының кепiлдiктерi
1. Мемлекеттiк қызметшi оны жауапкершiлiкке тартуға байланысты барлық материалдармен танысуға хақылы.
2. Мемлекеттiк органның немесе лауазымды адамның әрекеттерi мен шешiмдерiне жауапкершiлiкке тартылған мемлекеттiк қызметшiнiң не жоғары тұрған органға, лауазымды адамға не сотқа шағым жасауына болады.
32-бап. Мемлекеттiк қызмет туралы заңдарды бұзғаны үшiн өзге адамдардың жауапкершiлiгi Мемлекеттiк қызмет туралы заңдардың бұзылуына кiнәлi өзге адамдар Республика заңдарына сәйкес жауап бередi.
VIII ТАРАУ
Қорытынды Ережелер 33-бап. Осы Жарлықтың күшiне ену тәртiбi
1. Осы Жарлық 1996 жылдың 1 шiлдесiнен бастап күшiне енетiн осы Жарлықтың 23-бабының 4-тармағын қоспағанда, 1996 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшiне енедi.
2. Жарлықтың күшi бұрын зейнет демалысына шыққан адамдарға, сондай-ақ осы Жарлық күшiне енген сәтте мемлекеттiк қызметте тұрған зейнеткерлерге қолданылмайды.
Президентi

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Президенті Указ Президента Республики Президент Республики Казахстан Казахстан, имеющий силу Закона, от 26 декабря 1995 г. N 2730. Указ признан утратившим силу с 1 января 2000 г. - Законом РК от 23 июля 1999 г. N 455 О государственной службе В целях реализации пункта 4 статьи 33 Конституции Республики Казахстан, определения основ организации государственной службы Республики Казахстан, правового положения государственных служащих, их социальной защищенности и регулирования отношений в сфере государственной службы, в соответствии со статьей 1 Закона Республики Казахстан от 10 декабря 1993 года "О временном делегировании Президенту Республики Казахстан и главам местных администраций дополнительных полномочий" издаю настоящий Указ.
Глава 1
Общие положения
Статья 1. Государственная служба Государственная служба в Республике Казахстан есть профессиональная деятельность граждан в государственных органах и их аппаратах, осуществляемая на конституционной основе и направленная на осуществление государственного управления, реализацию иных задач и функций государства.
Статья 2. Принципы государственной службы
1. Государственная служба в Республике основывается на принципах:
1) законности;
2) единства системы государственной службы, независимо от разделения государственной власти на законодательную, исполнительную и судебную ветви;
3) приоритета прав, свобод и законных интересов граждан перед интересами государства;
4) общедоступности, то есть равного права граждан поступления на государственную службу в соответствии со своими способностями и профессиональной подготовкой;
5) добровольности поступления граждан на государственную службу;
6) обязательности исполнения решений, принятых вышестоящими государственными органами и должностными лицами в пределах их полномочий, для служащих нижестоящих государственных органов;
7) подконтрольности и подотчетности государственных служащих;
8) обязательности для всех граждан и должностных лиц исполнения законных требований государственных служащих;
9) учета общественного мнения и гласности, за исключением деятельности, составляющей государственные секреты или иную охраняемую законом тайну;
10) правовой и социальной защищенности государственных служащих;
11) поощрения государственных служащих и их личной ответственности за неисполнение либо ненадлежащее исполнение своих должностных обязанностей и превышение своих полномочий;
12) профессионализма и компетентности государственных служащих;
13) служебной перспективы для государственных служащих;
14) сочетания непрерывности государственной службы с преемственностью и сменяемостью кадров государственной службы.
2. В государственных органах и их аппаратах не допускается создание организаций политических партий. Государственные служащие при исполнении должностных обязанностей руководствуются требованиями законодательства и не связаны решениями политических партий, общественных объединений и их органов.
Статья 3. Должностные и иные лица, на которых распространяется действие настоящего Указа
1. Действие настоящего Указа распространяется на граждан Республики Казахстан, которые в установленном законодательством порядке занимают государственные должности в:
1) Администрации Президента Республики;
2) аппаратах Парламента, Правительства, Верховного Суда, иных судов Республики, Конституционного Совета, Центральной избирательной комиссии Республики;
3) государственных органах Республики, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики Казахстан, и их аппаратах;
4) министерствах, государственных комитетах и иных центральных исполнительных органах, не входящих в состав Правительства, и их аппаратах;
5) местных исполнительных органах и их структурных подразделениях, аппаратах маслихатов и акимов.
2. В соответствии с Конституцией и в части, не урегулированной настоящим Указом, специальными законодательными актами Республики определяется правовой статус:
1) Премьер-Министра и членов Правительства;
2) Председателя, заместителя Председателя, секретаря и членов Центральной избирательной комиссии.
3. В соответствии с Конституцией Республики и настоящим Указом, в части, не урегулированной специальными законодательными актами Республики,
1) Председателя Национального банка;
2) Председателя и членов Конституционного Совета;
3) Председателя Верховного Суда, председателей коллегий и судей Верховного Суда, судей областных (приравненных к ним судов) и районных судов Республики;
4) Генерального Прокурора Республики и нижестоящих прокуроров;
5) председателей Комитета национальной безопасности и Государственного следственного комитета;
6) сотрудников Национального Банка, его органов и подразделений, органов национальной безопасности, внутренних дел, Государственного следственного комитета, дипломатической службы;
7) военнослужащих.
Статья 4. Должностные и иные лица, на которых действие настоящего Указа не распространяется Действие настоящего Указа не распространяется на:
1) Президента Республики Казахстан, правовой статус которого определяется Конституцией и соответствующим конституционным законом
2) председателей Сената, Мажилиса Парламента Республики Казахстан и депутатов Парламента Республики, правовой статус которых определяется Конституцией и соответствующим конституционным законом Республики;
3) депутатов маслихатов, правовой статус которых определяется Конституцией и соответствующим законом Республики.
Статья 5. Кадровая служба государственных органов Кадровая служба государственных органов:
1) обеспечивает проведение конкурсов на замещение вакантных должностей государственной службы, аттестации, прохождение государственными служащими испытания при замещении должностей государственной службы;
2) оформляет решения государственных органов, связанные с прохождением государственными служащими государственной службы, ведет личные дела государственных служащих, вносит необходимые записи в послужные списки государственных служащих;
3) консультирует государственных служащих по вопросам их правового положения, контролирует соблюдение ограничений, связанных с государственной службой;
4) анализирует уровень профессиональной подготовки государственных служащих, организует переподготовку (переквалификацию) и повышение квалификации государственных служащих;
5) осуществляет иные полномочия, установленные нормативными правовыми актами.
Статья 6. Законодательство о государственной службе
1. Законодательство о государственной службе состоит из Конституции Республики, настоящего Указа, иных нормативных правовых актов Республики.
2. Отношения, связанные с государственной службой, не урегулированные настоящим Указом, регламентируются трудовым, пенсионным и иным законодательством Республики.
Глава II
Правовое положение государственных служащих
Статья 7. Государственная должность и государственный служащий
1. Государственная должность - структурная единица государственного органа и его аппарата, отражающая содержание и объем полномочий занимающего ее лица.
2. Государственным служащим является гражданин Республики Казахстан, занимающий оплачиваемую государственную должность и в соответствии с законодательством осуществляющий должностные полномочия от имени государственного органа в целях реализации задач и функций государства.
3. К государственным служащим не относятся лица, осуществляющие техническое обслуживание и обеспечивающее функционирование государственных органов и их аппаратов. Перечень таких лиц устанавливается Правительством Республики.
Статья 8. Классификация должностей государственных служащих
1. Основными критериями классификации должностей государственных служащих являются организационно-правовой уровень органа, в котором они осуществляют государственную службу, объем и характер компетенции на конкретной должности, роль и место должности в структуре государственного органа.
2. Устанавливаются следующие категории должностей государственных служащих:
1) высшая категория - должности: Премьер-Министра; Государственного секретаря; Руководителя Администрации Президента; заместителей Премьер- Министра;
2) первая категория - должности: Руководителя Аппарата Правительства;
руководителя государственного органа, непосредственно подчиненного и подотчетного Президенту Республики; министров; председателей государственных комитетов; акимов областей, городов республиканского значения и столицы Республики; Председателя Центральной избирательной комиссии; заместителей руководителей Администрации Президента и Аппарата Правительства; помощников и советников Президента Республики;
представителей Президента; руководителей аппаратов Палат Парламента;
руководителей структурных подразделений Администрации Президента;
руководителей центральных исполнительных органов, не входящих в состав Правительства;
3) вторая категория - должности: заместителей руководителей государственных органов, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики; заместителей министров; заместителей председателей государственных комитетов; заместителей акимов областей, городов республиканского значения и столицы Республики; заместителей руководителей аппаратов Палат Парламента; заместителя Председателя, секретаря и членов Центральной избирательной комиссии; заместителей руководителей структурных подразделений, государственных инспекторов Администрации Президента;
представителей Правительства; руководителей структурных подразделений аппаратов Правительства и Палат Парламента; помощников и советников Председателя Сената и Председателя Мажилиса Парламента, Премьер-Министра и их заместителей; заведующих секторами Администрации Президента;
заместителей руководителей структурных подразделений аппаратов Правительства и Палат Парламента; заместителей руководителей иных центральных исполнительных органов, не входящих в состав Правительства;
акимов районов и городов областного подчинения;
4) третья категория - должности: руководителей департаментов, агентств, комитетов; начальников управлений и самостоятельных отделов; помощников и советников первых руководителей государственных органов, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики, министров, председателей государственных комитетов, а также первых руководителей иных центральных исполнительных органов, не входящих в состав Правительства; заведующих секторами аппаратов Правительств и Палат Парламента; главных и старших экспертов, консультантов, экспертов, старших референтов, референтов Администрации Президента, аппаратов Правительства и Палат Парламента;
5) четвертая категория - должности: заместителей начальников департаментов, агентств, комитетов, управлений, самостоятельных отделов и начальников отделов государственных органов, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики, министерств, государственных комитетов, а также центральных исполнительных органов, не входящих в состав Правительства; руководителей управлений, отделов, служб местных исполнительных органов областей, городов республиканского значения и столицы;
6) пятая категория - должности: заместителей акимов районов и городов областного подчинения; главных, ведущих специалистов государственных органов, непосредственно подчиненных и подотчетных Президенту Республики, министерств, государственных комитетов, а также иных центральных исполнительных органов, не входящих в состав Правительства; заместителей руководителей управлений, отделов, служб местных исполнительных органов областей, городов республиканского значения и столицы Республики; главных и ведущих специалистов аппаратов маслихатов, местных исполнительных органов областей, городов республиканского значения и столицы Республики;
7) шестая категория - должности: руководителей управлений, отделов, служб районных и городских областного значения, районных в городах местных исполнительных органов; руководителей структурных подразделений аппаратов маслихатов районов, городов областного значения; специалистов управлений, отделов, служб областных, городов республиканского значения и столицы местных исполнительных органов, сельских, поселковых, городских районного подчинения местных исполнительных органов, аппаратов маслихатов областей, городов республиканского значения и столицы;
8) седьмая категория - должности: специалистов районных, городских областного подчинения, районных в городах исполнительных органов, сельских, поселковых, городских районного подчинения местных исполнительных органов, их отделов; аппаратов маслихатов районов, городов областного значения.
3. Изменения в установленные пунктом 2 настоящей статьи категории должностей государственных служащих при необходимости вносятся Президентом Республики.
4. Отнесение к названным в настоящей статье категориям должностей государственных служащих существующих должностей государственных служащих, не перечисленных в настоящей статье, а также отнесение новых должностей государственных служащих производится Президентом Республики.
Статья 9. Квалификационные классы государственных служащих
1. Квалификационные классы государственных служащих указывают на соответствие уровня профессиональной подготовки государственных служащих квалификационным требованиям, предъявляемым к государственным должностям соответствующих категорий.
2. Квалификационные классы государственным служащим высшей, первой и второй категорий присваиваются в соответствии с занимаемой должностью, уровнем профессиональной квалификации и результатами работы.
3. Очередные квалификационные классы государственным служащим третьей - седьмой категорий устанавливаются по результатам аттестации.
4. Аттестация может быть проведена по инициативе государственного служащего для присвоения ему по результатам аттестации очередного квалификационного класса без последующего перевода на другую должность.
5. Порядок присвоения и лишения квалификационных классов, сохранения их при переводе на иные государственные должности, проведения аттестации устанавливается Положением о квалификационных классах государственных служащих, утверждаемым Президентом Республики, а также иными нормативными правовыми актами.
6. Устанавливаются следующие квалификационные классы государственных служащих:
1) служащим, занимающим должности, отнесенные к высшей категории, могут быть присвоены высший, 1 и 2 классы;
2) служащим, занимающим должности, отнесенные к первой категории, могут быть присвоены 3 и 4 классы;
3) служащим, занимающим должности, отнесенные ко второй категории, могут быть присвоены 5 и 6 классы;
4) служащим, занимающим должности, отнесенные к третьей категории, могут быть присвоены 7 и 8 классы;
5) служащим, занимающим должности, отнесенные к четвертой категории, могут быть присвоены 9 и 10 классы;
6) служащим, занимающим должности, отнесенные к пятой категории, могут быть присвоены 11 и 12 классы;
7) служащим, занимающим должности, отнесенные к шестой категории, могут быть присвоены 13 и 14 классы;
8) служащим, занимающим должности, отнесенные к седьмой категории, могут быть присвоены 15 и 16 классы.
7. Изменения в установленные пунктом 6 настоящей статьи квалификационные классы при необходимости вносятся Президентом Республики.
8. В соответствии с подпунктом 13) статьи 44 Конституции Президент Республики присваивает высший, 1, 2, 3 и 4 квалификационные классы, а также квалификационные классы, соответствующие должностям заместителя Председателя, секретаря и членов Центральной избирательной комиссии Республики.
9. Квалификационные классы присваиваются государственными органами или должностными лицами, назначившими на соответствующие должности государственных служащих, за исключением квалификационных классов, присваиваемых Президентом Республики.
10. При приеме на государственную службу служащим присваивается квалификационный класс в пределах соответствующей категории должностей.
11. Для присвоения очередного квалификационного класса в пределах соответствующей категории должности государственный служащий должен безупречно отработать на занимаемой должности не менее двух-трех лет.
12. За выполнение особо ответственных задач государственному служащему может быть присвоен очередной квалификационный класс досрочно в пределах соответствующей категории должностей.
13. Государственный служащий может быть лишен квалификационного класса или понижен в нем государственным органом или должностным лицом, присвоившим ему этот класс, по основаниям и в порядке, установленным законодательством.
14. Присвоенный государственному служащему квалификационный класс сохраняется за ним.
15. В послужном списке (трудовой книжке) государственного служащего производится запись о присвоении, изменении и лишении соответствующего квалификационного класса.
Статья 10. Полномочия государственных служащих
1. Полномочия государственных служащих:
1) определяются целями и задачами, стоящими перед государственными органами, и занимаемыми ими должностями;
2) состоят из установленных настоящим Указом прав и основных обязанностей, а также иных обязанностей, устанавливаемых должностными инструкциями.
2. Конкретные обязанности и права государственных служащих, вытекающие из установленных настоящим Указом основных обязанностей и прав, определяются на основе типовых квалифицированных характеристик и отражаются в должностных инструкциях, утверждаемых руководителями соответствующих государственных органов.
Статья 11. Основные обязанности государственных служащих Государственные служащие обязаны:
1) соблюдать Конституцию и законодательство Республики;
2) обеспечивать соблюдение и защиту прав, свобод и законных интересов граждан и юридических лиц, рассматривать в порядке и сроки, установленные законодательством, обращения граждан, принимать по ним необходимые меры;
3) осуществлять полномочия в пределах предоставленных им прав и в соответствии с должностными обязанностями;
4) соблюдать государственную и трудовую дисциплину;
5) соблюдать нормы служебной этики;
6) выполнять приказы и распоряжения руководителей, решения и указания вышестоящих органов и должностных лиц, изданные в пределах их полномочий;
7) хранить государственные секреты и иную охраняемую законом тайну, в том числе и после прекращения государственной службы, о чем дают подписку;
8) сохранять в тайне получаемые при исполнении служебных обязанностей сведения, затрагивающие личную жизнь, честь и достоинство граждан, и не требовать от них предоставления такой информации, за исключением случаев, предусмотренных законодательством;
9) обеспечивать сохранность государственной собственности;
10) повышать свой профессиональный уровень и квалификацию для эффективного исполнения служебных обязанностей.
Статья 12. Права государственных служащих Государственный служащий имеет право:
1) пользоваться правами и свободами, которые гарантируются гражданам Республики Казахстан и законами Республики Казахстан;
2) участвовать в пределах своих полномочий в рассмотрении вопросов и принятии по ним решений, требовать их исполнения соответствующими органами и должностными лицами;
3) получать в установленном порядке информацию и материалы, необходимые для исполнения должностных обязанностей;
4) посещать в установленном порядке для исполнения должностных обязанностей организации, независимо от формы их собственности;
5) требовать от руководителя точного определения задач и объема служебных полномочий в соответствии с должностью, занимаемой государственным служащим;
6) на уважение личного достоинства, справедливое и уважительное отношение к себе со стороны руководителей, иных должностных лиц и граждан;
7) на стимулирование и оплату труда в зависимости от должности, которую он занимает, качества, опыта, стажа работы и иных установленных настоящим Указом оснований;
8) на переподготовку (переквалификацию) и повышение служебной квалификации за счет средств соответствующего бюджета;
9) беспрепятственно знакомиться с материалами, которые касаются прохождения им государственной службы, в необходимых случаях давать личные объяснения;
10) на продвижение по службе с учетом квалификации и способностей, добросовестного исполнения своих служебных обязанностей;
11) требовать служебного расследования при наличии безосновательных по мнению служащего, обвинений;
12) на охрану труда, здоровые, безопасные и необходимые для высокопроизводительной работы условия труда;
13) на социальную и правовую защиту;
14) на увольнение с государственной службы по собственному желанию;
15) на социальное страхование и пенсионное обеспечение;
16) на служебно-штатное оружие, в случаях и порядке, определяемых законодательством Республики;
17) на внесение вышестоящим государственным органам и должностным лицам предложений по совершенствованию государственной службы.
Статья 13. Ограничения, связанные с пребыванием на государственной службе
1. Государственный служащий не вправе:
1) быть депутатом представительных органов и членом органов местного самоуправления;
2) заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме педагогической, научной и иной творческой деятельностью;
3) заниматься предпринимательской деятельностью, в том числе участвовать в управлении хозяйствующим субъектом, независимо от его организационно-правовой формы, если непосредственное участие в управлении хозяйствующим субъектом не входит в его должностные обязанности в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
4) быть представителем по делам третьих лиц в государственном органе, в котором он состоит на службе, либо непосредственно ему подчиненном или подконтрольном;
5) использовать в неслужебных целях средства материально-технического, финансового и информационного обеспечения его служебной деятельности, другое государственное имущество и служебную информацию;
6) участвовать в действиях, препятствующих нормальному функционированию государственных органов и выполнению служебных обязанностей, включая забастовки;
7) в связи с исполнением должностных обязанностей пользоваться в личных целях услугами граждан и юридических лиц.
2. Государственный служащий обязан на время прохождения государственной службы передавать в доверительное управление находящиеся в его собственности доли (пакеты акций) в уставном капитале коммерческих организаций в порядке, установленном законодательством.
Глава III
Поступление на государственную службу
Статья 14. Право поступления на государственную службу
1. Право поступления на государственную службу имеют граждане Республики. Требования, предъявляемые к кандидату на должность государственного служащего, обуславливаются только характером должностных обязанностей.
2. Иностранные граждане и лица без гражданства не могут быть приняты на государственную службу, если иное не предусмотрено законами, международными договорами, а также Президентом Республики.
Статья 15. Требования, предъявляемые при поступлении на государственную службу
1. Лица, поступающие на государственную службу, должны отвечать следующим требованиям:
1) обладать гражданством Республики Казахстан;
2) быть не моложе восемнадцати лет, если иное в отношении соответствующих категорий должностей государственных служащих не установлено законодательством Республики;
3) обладать необходимым образованием и уровнем профессиональной подготовки, соответствующими квалификационным требованиям, а также в предусмотренных законодательством случаях стажем работы по специальности.
2. При поступлении на государственную службу гражданин обязан представить в органы налоговой службы сведения о полученных им доходах и имуществе, принадлежащем ему на праве собственности, являющихся объектами налогообложения. Указанные сведения составляют служебную тайну органов налоговой службы.
3. Поступление на государственную службу осуществляется при условии предварительного запроса в республиканский центр данных о кадрах государственных служащих и прохождении гражданами обязательной специальной проверки.
Статья 16. Способы и порядок замещения должностей государственной службы
1. Замещение должностей, предусмотренных высшей, первой, второй категориями должностей государственных служащих, осуществляется в порядке, определяемом Конституцией и законодательством Республики.
2. Замещение должностей, предусмотренных третьей - седьмой категориями должностей государственных служащих, осуществляется в порядке назначения либо на условиях контракта, который заключается на срок не более пяти лет и может быть перезаключен по его истечении. Типовой контракт утверждается
Статья 17. Конкурс на замещение вакантной должности
1. Конкурс на замещение вакантной должности государственной службы (далее - конкурс):
1) обеспечивает право граждан на равный доступ к государственной службе;
2) проводится на замещение вакантной должности с третьей по седьмую категорию должностей государственной службы.
2. Конкурс проводится:
1) среди граждан, подавших заявление на участие в нем, при соблюдении требований, установленных статьей 15 настоящего Указа, в течение не более одного месяца с момента его объявления;
2) в форме конкурса документов.
3. Государственные служащие вправе участвовать в конкурсе независимо от того, какие должности они занимают на момент его проведения.
4. Конкурсная комиссия:
1) образуются руководителем соответствующего государственного органа по представлению его кадровой службы;
2) оценивает участников конкурса на основании документов об образовании, о прохождении государственной службы и иной трудовой деятельности, а также рекомендаций, результатов тестирования и других документов, представляемых по решению соответствующих государственных
5. Каждому участнику конкурса сообщается о результатах конкурса в письменной форме в течение месяца со дня его завершения.
6. Решение конкурсной комиссии является основанием для заключения контракта с гражданином, рекомендованным на соответствующую государственную должность, либо отказа в заключении такого контракта.
7. Порядок и иные условия проведения конкурса определяются нормативными правовыми актами Республики.
Глава IV
Прохождение государственной службы и служебная карьера
Статья 18. Испытание на государственной службе
1. Для гражданина, принимаемого на государственную службу, а также для государственного служащего при его переводе на должность вышестоящей категории может устанавливаться испытание на срок до трех месяцев.
2. В срок испытания на засчитываются периоды, когда государственный служащий отсутствовал на службе по уважительным причинам.
3. На государственного служащего в период испытания распространяется действие настоящего Указа.
4. Государственному служащему до окончания срока испытания очередной квалификационный класс не присваивается.
5. При неудовлетворительном результате испытания государственный служащий может быть переведен на прежнюю или другую должность государственной службы либо уволен.
6. Если срок испытания истек, а государственный служащий продолжает государственную службу, он считается выдержавшим испытание и последующее увольнение допускается только по основаниям, предусмотренным
7. Предусмотренное настоящей статьей испытание не применяется при назначении лиц на государственные должности высшей, первой и второй категорий.
Статья 19. Аттестация государственных служащих
1. Государственные служащие с целью определения их соответствия занимаемой должности и служебной перспективы, оценки уровня их профессиональной подготовки, правовой культуры, способности работать с гражданами проходят аттестацию не реже одного раза в три года.
2. Аттестационная комиссия образуется руководителем государственного органа по представлению его кадровой службы.
3. В случае признания аттестационной комиссией государственного служащего не соответствующим занимаемой государственной должности, он может быть направлен на профессиональную переподготовку либо понижен в должности, а также понижен в классе руководителем соответствующего государственного органа.
4. Аттестации не подлежат государственные служащие, находящиеся на государственных должностях высшей, первой и второй категорий.
5. Порядок и условия проведения аттестации государственных служащих устанавливаются нормативными правовыми актами Республики.
Статья 20. Продвижение по государственной службе
1. Продвижение по службе государственного служащего осуществляется путем занятия вышестоящей должности или присвоения ему более высокого
2. Преимущественным правом на продвижение по государственной службе пользуются государственные служащие, достигшие наилучших результатов в работе, инициативные, постоянно повышающие свой профессиональный уровень и зачисленные в кадровый резерв.
3. Продвижение по государственной службе осуществляется:
1) в соответствии с установленными настоящим Указом категориями должностей государственных служащих и квалифицированными классами;
2) при условии представления государственным служащим в органы налоговой службы сведений о полученных им доходах и имуществе, принадлежащем ему на праве собственности, являющихся объектами налогообложения, а также предварительного запроса в республиканский центр данных о кадрах государственных служащих.
Статья 21. Рабочее время и служебные командировки
1. Продолжительность рабочего времени, а также гарантии и порядок компенсации за ненормированный рабочий день и привлечение государственных служащих к работе в выходные и праздничные дни устанавливаются трудовым
2. Государственным служащим возмещаются расходы на служебные командировки, в том числе и в иностранные государства. На них распространяются предусмотренные законодательством Республики гарантии и право на получение компенсации.
Статья 22. Предельный возраст пребывания на
1. Предельный возраст пребывания на государственной службе составляет шестьдесят лет.
2. Лицам, обладающим высоким профессиональным уровнем и с учетом их работоспособности, руководителем соответствующего государственного органа может быть продлен срок государственной службы, но не более чем на пять лет.
Глава V
Обеспечение государственных служащих
Статья 23. Оплата труда государственных служащих
1. Оплата труда государственных служащих должна обеспечивать достаточные материальные условия для безусловного и исчерпывающего исполнения служебных обязанностей, способствовать укомплектованию государственных органов и их аппаратов компетентными и опытными кадрами, стимулировать их добросовестный и инициативный труд.
2. Заработная плата государственных служащих состоит из должностных окладов, доплат за квалифицированные классы, надбавок за выслугу лет на государственной службе, премий и других надбавок.
3. Должностные оклады государственных служащих устанавливаются в соответствии с категориями, предусмотренными статьей 8 настоящего Указа.
4. Доплата за класс производится в соответствии с квалификационным классом, присвоенным государственному служащему.
5. Лицам, имеющим воинские и иные звания, классные чины, дипломатические ранги, переведенным (прикомандированным) на государственную службу, присваивается соответствующий класс государственного служащего, сохраняются присвоенные ранее звания, чины и ранги. Оплата труда указанных лиц производится в соответствии с настоящим Указом.
6. Надбавка за выслугу лет выплачивается государственным служащим ежемесячно в процентах к суммарному размеру должностного оклада с включением доплаты за класс и в зависимости от стажа государственной службы в следующих размерах: при выслуге лет в три года - пятнадцать, в пять лет - двадцать, в десять лет - тридцать, в пятнадцать лет - сорок, в двадцать лет - пятьдесят процентов при безупречной работе.
7. Стаж государственной службы для выплаты процентных надбавок за выслугу лет исчисляется в порядке, определяемом соответствующим Положением, которое утверждается Президентом Республики по представлению Правительства.
8. Единая система оплаты труда государственных служащих разрабатывается Правительством и представляется Премьер-Министром на утверждение Президенту Республики Казахстан.
9. Заработная плата государственных служащих выплачивается за счет средств республиканского и местных бюджетов, а также в случае, если это предусмотрено законодательством о соответствующем государственном органе - за счет средств государственных фондов целевого назначения. Сокращение бюджетных ассигнований не может быть основанием для уменьшения должностных окладов, доплат и надбавок к ним, а также финансирования иных, предусмотренных настоящим Указом, гарантий, льгот и компенсаций.
Статья 24. Отпуска государственных служащих
1. Государственным служащим предоставляется ежегодный отпуск продолжительностью тридцать календарных дней с выплатой пособия для оздоровления в размере двух должностных окладов.
2. По желанию государственных служащих ежегодные оплачиваемые отпуска могут предоставляться им по частям.
3. Государственному служащему в соответствии с законодательством может быть предоставлен отпуск без сохранения заработной платы.
Статья 25. Поощрения государственных служащих за добросовестный труд
1. За образцовое выполнение должностных обязанностей, безупречную государственную службу, выполнение заданий особой важности и сложности и за другие достижения в работе государственные служащие поощряются:
1) продвижением по службе путем занятия вышестоящей должности или досрочного присвоения очередного квалификационного класса;
2) денежными премиями;
3) иными формами стимулирования, предусмотренными законодательством.
2. За особые заслуги государственные служащие награждаются государственными наградами Республики Казахстан.
Статья 26. Меры социальной защиты государственных
1. Государственные служащие обеспечиваются жильем в установленном законодательством порядке.
2. Для индивидуального жилищного строительства государственным служащим, нуждающимся в улучшении жилищных условий, бесплатно предоставляются земельные участки. Условия предоставления земельных участков определяются Правительством Республики.
3. Государственные служащие и члены их семей, проживающие совместно с ними, пользуются в установленном порядке медицинским обслуживанием в соответствующих государственных учреждениях здравоохранения.
4. Государственным служащим обеспечивается бесплатное государственное страхование на случай причинения вреда жизни и здоровью, связанного с выполнением служебных обязанностей, а также болезни или потери трудоспособности, наступившей в период пребывания на службе.
5. При приеме на государственную службу в порядке перевода лиц из других государственных органов и организаций за ними в течение двух лет сохраняются средняя заработная плата и льготы, имевшиеся на прежней должности, если они превышали уровень, установленный для государственного служащего на нынешней должности. Настоящее правило не распространяется на лиц, переводимых с государственной службы из-за пределов Республики Казахстан.
6. В случае ликвидации государственного органа или сокращения штатов (численности государственному служащему производится выплата выходного пособия в размере четырех среднемесячных заработных плат при наличии стажа работы в государственных органах не менее трех лет.
7. В случае смерти государственного служащего членам его семьи выплачивается пособие в размере трех месячных должностных окладов по последнему месту службы в государственном органе, при этом размер пособия не может быть ниже установленного действующим законодательством.
Статья 27. Пенсионное и социальное обеспечение государственных служащих Пенсионное обеспечение государственных служащих и выплата государственных социальных пособий по инвалидности, по случаю потери кормильца осуществляются в соответствии с законодательством Республики
Глава VI
Прекращение государственной службы
Статья 28. Основания прекращения государственной службы
1. Основаниями для прекращения государственной службы являются:
1) подача лицом заявления об увольнении по собственному желанию;
2) истечение срока контракта либо расторжение контракта по основаниям, предусмотренным законодательством;
3) достижение государственным служащим предельного возраста пребывания на государственной службе, установленного статьей 22 настоящего Указа;
4) представление государственным служащим заведомо ложных сведений о его доходах и имуществе;
5) утрата гражданства Республики Казахстан;
6) по иным основаниям, предусмотренным законодательством Республики.
2. Увольнение от должности государственного служащего производится соответствующим должностным лицом (органом), наделенным правом назначения (избрания) на государственную должность.
3. В случае незаконного увольнения государственный служащий имеет право на судебную защиту своих прав и свобод.
Статья 29. Отставка государственного служащего
1. Отставка есть прекращение исполнения обязанностей на соответствующей государственной должности государственным служащим, осуществляемое на основании его письменного заявления.
2. Отставка принимается или в ней дается мотивированный отказ государственным органам или должностным лицом, назначившим (избравшим)
государственного служащего на эту должность. Решение о принятии отставки или отказа в ней принимается в месячный срок со дня подачи письменного заявления.
В случае отказа в отставке государственный служащий должен продолжать исполнение служебных обязанностей и имеет право на увольнение в порядке, предусмотренном трудовым законодательством.
3. Государственные служащие уходят в отставку на основаниях и в порядке, установленных Конституцией, настоящим Указом и иным законодательством Республики. Грубое нарушение должностных обязанностей, совершение проступков, не совместимых с нахождением на государственной службе, не могут служить основанием для отставки государственного служащего, а являются основанием для увольнения.
4. Правом на отставку обладают должностные лица, перечисленные в пункте 5 настоящей статьи.
5. В случае отставки:
1) Премьер-Министра Республики в соответствии с Конституцией подает в отставку весь состав Правительства;
2) Руководителя Администрации Президента подают в отставку его заместители и руководители структурных подразделений Администрации Президента;
3) руководителя государственного органа, непосредственно подчиненного и подотчетного Президенту Республики, подают в отставку его заместители, руководители департаментов, агентств, комитетов, начальники управлений и самостоятельных отделов, помощники и советники руководителя названного государственного органа;
4) министров, председателей государственных комитетов, а также руководителей иных центральных исполнительных органов подают в отставку их заместители, руководители департаментов, агентств, комитетов, начальники управлений и самостоятельных отделов, помощники и советники руководителей названных государственных органов;
5) акимов областей, городов республиканского значения и столицы Республики подают в отставку их заместители, акимы районов и городов областного подчинения;
6) Руководителя Аппарата Правительства подают в отставку его заместители, руководители структурных подразделений Аппарата Правительства;
7) руководителей аппаратов Палат Парламента подают в отставку их заместители, руководители структурных подразделений аппаратов Палат Парламента.
6. В случае отставки по состоянию здоровья государственного служащего высшей категории, не достигшего возраста, дающего право на получение пенсионных выплат, ему выплачивается ежемесячно пятьдесят процентов его среднемесячной заработной платы.
7. В случае достижения возраста, дающего право на получение пенсионных выплат, трудоустройства, осуждения за совершение преступления выплаты, предусмотренные пунктом 6 настоящей статьи, прекращаются.
Глава VII
Ответственность за нарушение законодательства о государственной службе
Статья 30. Ответственность государственных служащих
1. За неисполнение и ненадлежащее исполнение государственным служащим возложенных на него обязанностей, превышение должностных полномочий, нарушение государственной и трудовой дисциплины, а равно за несоблюдение установленных настоящим Указом ограничений, связанных с пребыванием на государственной службе, на государственного служащего могут налагаться дисциплинарные взыскания:
1) выговор;
2) предупреждение о неполном служебном соответствии;
3) задержка до одного года в присвоении очередного класса или в назначении на более высокую должность;
4) увольнение с государственной службы.
2. Дисциплинарное взыскание:
1) налагается лицами, имеющими такое право в соответствии с должностными полномочиями;
2) не может быть наложено за деяние, совершение которого влечет предусмотренную законом иную ответственность.
3. Порядок наложения дисциплинарного взыскания определяется
4. Государственные служащие в случае совершения ими преступлений и иных правонарушений несут соответственно уголовную, административную, материальную ответственность на основаниях и в порядке, установленных
Статья 31. Гарантии прав государственных служащих при привлечении их к ответственности
1. Государственный служащий вправе знакомиться со всеми материалами, связанными с привлечением его к ответственности.
2. Действия и решения государственного органа или должностного лица могут быть обжалованы привлекаемыми к ответственности государственными служащими либо вышестоящему органу, должностному лицу, либо в суд.
Статья 32. Ответственность иных лиц за нарушение законодательства о государственной службе Иные лица, виновные в нарушении законодательства о государственной службе, несут ответственность в соответствии с законодательством Республики.
Глава VIII
Заключительные положения
Статья 33. Порядок вступления в силу настоящего Указа
1. Настоящий Указ вступает в силу с 1 января 1996 года, за исключением пункта 4 статьи 23 настоящего Указа, который вступает в силу с 1 июля 1996 года.
2. Действие Указа не распространяется на лиц, ранее вышедших на пенсию, а также пенсионеров, состоящих на государственной службе на момент вступления в силу настоящего Указа.
Президент Республики
Казахстан