Қазақша:
Қарағанды облысының мәслихаты Қарағанды облыстық Маслихат Карагандинской области Мәслихатының XII сессиясының шешімі 2001 жылғы 5 шілдедегі № 12/1. Қарағанды облысының әділет басқармасында 2001 жылғы 10 шілдеде № 353 тіркелді. Күші жойылды - Қарағанды облыстық Мәслихатының III сессиясының 2003 жылғы 25 желтоқсандағы № 59 шешімімен Облыстық Мәслихат Регламентін бекіту туралы.
1. Облыстық Мәслихаттың Регламенті бекітілсін.
2. Сессия төрағасы, мәслихат хатшысы, тұрақты комиссиялар төрағалары, Мәслихат депутаттары және қызметкелері өз жұмыстарында осы регламентті қатаң басшылыққа алсын.
Сессия төрағасы
В. Самойлюк
Облыстық мәслихат хатшысы К. Медиев ҚАРАҒАНДЫ ОБЛЫСТЫҚ МӘСЛИХАТЫ ОБЛЫСТЫҚ МӘСЛИХАТТЫҢ РЕГЛАМЕНТІ Қарағанды қаласы, 2001 ж.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Қарағанды облыстық Мәслихатының
1. Жалпы ережелер
1. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жеркілікті мемлекеттік басқару туралы» Занының 9-бабына сәйкес облыстық Мәслихаттың сессиясында бекітілген регламентінде мынадай тәртіп айқындалады:
а) сессияларды, Мәслихат органдарының отырыстарын дайындау және өткізу;
б) оларда мәселелерді енгізу және қарау;
в) Мәслихат органдарын құру және сайлау, олардың қызметі туралы есептер тыңдау;
г) депутат сауалдарын, шешімдерің жобаларын қарау;
д) дауыс беру, аппарат жұмысын ұйымдастырудың кез-келген басқа да мәселелерін айқындай алады. Регламент пен заңдардың нормалары сәйкес келмеген жағдайда кейінгісі қолданылады.
Регламент Мәслихат жұмысын ұйымдастырудың кез-келген басқа да мәселелерін айқындай алады. Регламент пен заңдардың нормалары сәйкес Регламенттің сақталуын түсіндіру, пайымдау және бақылау құқығы облыстық Мәслихаттың заңдылық және азаматтар құқығы жөніндегі тұрақты комиссиясына беріледі.
2. Облыстық Мәслихат – облыс халқы сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және Қазақстан Республикасының заңдылығына сәйкес оны орындауға және жүзеге асырылуын бақылауға қажет шараларды белгілейтін сайланбалы орган. Оның қызметі ҚР Конституциясымен, ҚР «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңымен және басқа да ҚР заңдылық актілерімен реттеледі. Бұл қызмет ұжымдық, еркін бақылау мен шешімдер қабылдауға, оларды орындауға жеке жауапкершілікке, заңдылыққа жариялылыққа, құрылатын органдар мен сайланатын лауазымды адамдардың оның алдында есеп беруіне негізделеді. Мәслихаттың шешімі бойынша сессияға қарауға мәселелерді дайындау жөніндегі дайындық жұмысының бір бөлігі тұрақты комиссияларға жүктелуі мүмкін.
3. Мәслихаттың депутаттары жалпы мемлекеттік мүдделерді ескере отырып, облыс халқының еркін білдіреді. Оларға депутаттық құқықтар мен міндеттерін жүзеге асыру үшін қажетті материалдық және ұйымдастыру жағдайы қамтамасыз етіледі.
Сессияларды, тұрақты комиссиялардың және Мәслихаттың басқа органдарының отырыстарын өткізу кезеңінде, депутаттық өкілеттіктерді жүзеге асыру уақытында оған негізгі жұмыс орны бойынша жергілікті бюджеттің қаражаты есебінен орташа жалақысы, бірақ осы қызметте бір жылға дейінгі жұмыс стажы бар облыс әкімі аппараты басшысының жалақысынан аспайтын мөлшерде және жол жүру уақыты ескеріліп, сессиялар өтетін мерзімдегі іссапар шығыстары өтеле отырып, қызметтік міндеттерін орындаудан босатылады.
Депутатты жұмысынан босату жөніндегі қажет құжаттарды Мәслихаттың аппараты уақытылы рәсімдейді.
Депутат Мәслихаттың сессиясы мен оның тұрақты комиссияларында және өзге де органдарда қарау үшін мәселелер ұсынуға, оларды қарауға және шешімдер қабылдауға қатысуға, облыс аумағында орналасқан жергілікті атқарушы орган мен ұйымдардың лауазымды адамдарының Мәслихаттың құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша есептерін тыңдау туралы ұсыныстар енгізуге, облыстық әкімияттың отырыстарының жұмысына қатысуға, Мәслихат пен оның органдары отырыстарының стенограммаларымен және хаттамаларымен танысуға құқылы.
Облыстық Мәслихаттың әрбір депутатына өкілеттіктерін кедергісіз және тиімді жүзге асыру үшін жағдай жасалуына, оның құқықтарын, қадыр-қасиеті мен ар-ожданын қорғауға кепілдік беріледі.
Мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың, меншік түріне қарамастан кәсіпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың басшылары депутаттарға олардың депутаттық өкілеттігін орындауға тиісті көмек жасауға міндетті.
II. Облыстық Мәслихаттың сессияларын дайындау және өткізу
4. Мәслихат қызметінің негізгі формасы сессия болып табылады, онда заң бойынша оның құзыретіне жатқызылған мәселелер шешіледі.
Мәслихаттың сессиясы облыстық Мәслихатқа сайланған депутаттардың кемі үштен екісі қатысқанда заңды. Сессия пленарлық отырыс түрінде өткізіледі.
Сессияның жұмысына Мәслихаттың шешімі бойынша Мәслихат белгілеген мерзімде үзіліс жасалуы мүмкін, бірақ ол 15 күнтізбелік күннен аспауы тиіс.
Сессияның ұзақтығын Мәслихат белгілейді.
Мәслихаттың әрбір отырысы алдында қатысып отырған депутаттарға тіркеу жүрігізіледі, оның нәтижесін сессияның төрағасы отырыстың алдында жария етеді.
Мәслихаттың сессиясы ашық сипатта болады. Жабық сессияларды өткізуге Мәслихат сессиясы төрағасының немесе Мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттардың үштен бір бөлігінің ұсынысы бойынша, егер осы ұсынысқа қатысып отырған жалпы депутаттар санының көпшілігі дауыс берсе, жол беріледі.
Облыс әкімі, оның орнын басушы адам немесе облыс прокуроры Мәслихаттың және оның органдарының ашық және жабық отырыстарына қатысуға құқылы.
Бұқаралық ақпарат құралдары сессия жұмысының барысы туралы және онда қабылданған шешімер туралы олар әділет органдарында мемлекеттік тіркеуден өткеннен соң халықты хабарландырады.
ҚР Мемлекеттік туы облыстық Мәслихаттың ғимаратына, сессия өтетін залға тұрақты қойылады.
Сессияны басқаруды және дайындықты қамтамасыз етуді сессияның төрағасы мен Мәслихат хатшысы жүзеге асырады.
5. Жаңадан сайланған Мәслихаттың бірінші сессиясын облыстық Мәслихат үшін белгіленген депутаттар санының кемінде төрттен үші болған ретте, облыстық Мәслихаттың депутаттары тіркелген күннен бастап отыз күн мерзімнен кешіктірмей, облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.
6. Мәслихаттың бірінші сессиясының алдында дайындық жұмысын жүргізу үшін ол шақырылардан он күн бұрын депутаттардың жалпы санының екіден бір құрамында қалалар мен аудандар депутаттары өкілдерінің жиналысы өткізіледі.
Жиналыста бірінші сессияның күн тәртібі және оны өткізу тәртібі, сессияның төрағасы, Мәслихаттың хатшысы және тексеру комиссиясының төрағасы лауазымдарына кандидатуралар, сессияның жұмыс органдары:
секретариаттың, редакциялық және санақ комиссиясының құрамы жөнінде ұсыныстар іріктеледі. Облыстық Мәслихаттың тұрақты және тексеру комиссияларын құру, аппаратының құрылымы мен штаты, екінші сессияның күн тәртібі мен төрағасының кандидатурасы мәселелері талқыланады.
7. Мәслихаттың кезекті сессиясы кемінде жылына төрт рет шақырылады және оны Мәслихат сессиясының төрағасы жүргізеді. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын осы Мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемінде үштен бірінің, сондай-ақ облыс әкімінің ұсынысы бойынша Мәслихат сессиясының төрағасы шақырады және жүргізеді. Кезектен тыс сессия оны өткізу туралы шешім қабылданған күннен бастап бес күн мерзімінен кешіктірілмей шақырылады.
Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негіз болған ерекше мәселелер қаралуы мүмкін.
Кезектен тыс сессияларды өткізгенде бірінші сессияда кезекті сессияның төрағасы төрағалық етеді, ал екінші кезектен тыс сессияны өткізгенде сессия төрағасының міндетін Мәслихаттың хатшысы атқарады.
8. Мәслихат хатшысы Мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен өткізілетін орны туралы, сондай-ақ сессияның қарауына енгізілетін мәселелер туралы депутаттарға, халыққа және әкімге – сессияға кемінде он күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда кемінде үш күн бұрын хабарлайды.
Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгізілетін мәселелер бойынша қажетті материалдарды депутаттарға және әкімге – сессияға кемінде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда кемінде үш күн қалғанда табыс етеді.
9. Сессияның күн тәртібі, Мәслихат жұмысының перспективалық жоспары, сессияның төрағасы, Мәслихат хатшысы, тұрақты және басқа комиссиялар, депутаттар топтары мен депутатттар, облыс әкімі ұсынған мәселелерден қалыптастырылады.
Сессияның күн тәртібіне қосымша ұсыныстарды сессияның төрағасына қалалық, аудандық мәслихаттар, поселке, ауыл (село), ауылдық (селолық) округ азаматтарды жиналыстарының өкілдері ұсынуы мүмкін.
Сессияның күн тәртібі оны талқылау барысында толықтырылуы және өзгертілуі мүмкін. Сессияның күн тәртібін бекіту туралы Мәслихат шешім қабылдайды.
Күн тәртібі және сессияны өткізу тәртібі туралы тікелей Мәслихат отырысында ұсынылған ұсыныстар секретариатқа беріледі немесе сөздерінде мазмұндалады. Жазбаша ұсыныстарды сессия төрағасы түскен ретінде дауыстап оқиды.
Күн тәртібі бойынша дауыс беру әрбір мәселе жөнінде жеке өткізіледі.
Мәселе күн тәртібіне енгізілді деп, егер оған Мәслихатқа сайланған депутаттардың көпшілігі дауыс берсе, есептеледі. Әрбір сессияда депутаттардың сұрақтарына облыс әкімі бөлімдерінің, комитеттерінің, департаменттері мен басқармалары басшыларының жауаптарына уақыт беріледі, оның құрамы сессияны дайындау барысында сессия төрағасының, тұрақты комиссиялардың ұсынысы бойынша белгіленеді.
10. Сессияға ұсынылатын мәселелері сапалы дайындау үшін Мәслихат хатшысы сессияны дайындау жөніндегі шаралардың жоспарын уақытылы ұйымдастырады, оны сессия төрағасы облыс әкімінен келісе отырып бекітеді.
Шаралар жоспарының жобасы алдын ала тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің отырысында қаралады.
11. Мәслихат сессиясына қалалық және аудандық мәслихаттардың хатшылары ҚР Парламентінің депутаттары, қалалар мен аудандардың әкімдері, жұмысы сессияда қаралатын мемлекеттік органдардың, кәсіпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың басшылары немесе лауазамды адамдарды шақырылады. Сессияларға сондай-ақ облыс прокуроры немесе оның орынбасары, облыстық Мәслихатта тіркелген бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысады. Өз шешімімен Мәслихат жекелеген мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдардың кейбір басшыларына кеңестік дауыс құқымен қатысуға құқық бере алады. Әрбір сессияға шақырылған адамдардың тізімін оның төрағасы мен Мәслихаттың хатшысы белгілейді.
Мәслихаттың отырысына шақырылған адамдар үшін мәжіліс залында арнайы орындар бөлінеді. Шақырылған адамдар Мәслихат сессиясының жұмысына араласуға құқы жоқ, қолдайтындығы немесе қолдамайтындығы жөнінде сезімдерін шектеуге, тәртіпті сақтауға және сессия төрағасының өкімдеріне бағынуға міндетті.
Депутат емес адам, егер ол тәртіпті өрескел бұзған жағдайда, сессия төрағасының өкімі бойынша немесе сессияға қатысушы депутаттардың көпшілігінің талабы бойнша мәжіліс залынан аластатылуы мүмкін.
12. Кезекті сесияның төрағасы Мәслихаттың алдыңғы сессиянында депутаттар арасынан ашық дауыспен сайланады. Сессия төрағасы болмаған жағадайда оның өкілеттігін Мәслихат хатшысы жүзеге асырады.
Мәслихат депутаты Мәслихаттың кезекті сессиясының төрағасы болып күнтізбелік жыл ішінде екі реттен артық сайлана алмайды.
Мәслихат сессиясының төрағасы:
- сессияны шақыру туралы шешім қабылдайды, сессияның күн тәртібін қалыптастырады, сессияны және онда қарауға ұсынылатын мәселелерді дайындауға басшылық жасайды;
- сессия отырысын жүргізеді, регламенттің сақталуын қамтамасыз етеді, хатшымен бірге Мәслихаттың шешімдеріне, хаттамаларға, Мәслихаттың сессиясында қабылданған немесе бекітілген басқа да құжаттарға қол қояды.
Сессия төрағасы отырыстарды ашады және жабады, баяндамашылар мен сөз сөйлеушілерді хабарлайды, шешімдер мен басқа да құжаттардың жобаларын дауысқа салады, отырыста қаралған мәселелер бойынша депутаттардың ұсыныстар оқиды. Өз атына түскен сұрақтарға, өтініштер мен ұсыныстарға жауап қайтарады, анықтама береді, мәжіліс залындағы тәртіпті қамтамасыз етеді, депутаттар дауыс беруге ұсынған мәселелерді дауысқа қояды. Отырыс кезінде сессия төрағасының қарап отырған мәселенің мәні бойынша депутаттардың сөздеріне түсінік беруге құқы жоқ.
Сессия төрағасы қаралып отырған мәселелер бойынша ынтымақтастық ахуалын жасауға, тараптардың позицияларын жақындастыруға көмектеседі. Ол тұрақты комиссияларымен, депутаттық топтармен келіспеушіліктен арылу мақсатында консультациялар ұйымдастырады, қажет болған жағдайда комиссиялар, депутаттық топтар арасындағы келіспеушіліктен арылу үшін депутаттардың келісімімен келісім комиссиясын құрады.
Мәслихат сессиясында дауыс беру кезінде депутаттардың дауысы тең бөлінген жағдайда Мәслихат сессиясының төрағасы шешуші дауыс құқығын пайдаланады.
Мәслихат сессиясы төрағасының шақыруы бойынша облыс аумағында орналасқан жергілікті атқарушы органдардың, ұйымдардың басшылары және басқа лауазымды адамдар Мәслихаттың сессиясына келуге міндетті.
13. Облыстық Мәслихаттың таңертеңгі отырыстары бір үзіліс жасалып, сағат 10-нан 14-ке дейін, күндізгі отырыстары сағат 15-тен 19-ға дейін өткізіледі.
Мәслихат отырыстарды өзге уақытта өткізу туралы шешім қабылдай алады.
Сессия төрағасы өз бастамасы бойынша немесе депутаттардың дәлелді ұсыныстары бойынша қосымша үзілістер жариялай алады. Сессия отырысының соңында депутаттарға екі минутқа дейінгі қысқа жолданым немесе хабарлама жасау үшін 15 минут уақыт беріледі, олар бойынша жарыссөз ашылмайды.
14. Мәслихат отырысытарында баяндамалар үшін уақыт 25 минут шегінде, қосымша баяндамалар үшін – 15 минутқа дейін, жарыссөзде сөйлеушілер үшін – 10 минутқа дейін, кандидатураларды талқылауда үш минутқа дейін, отырысты жүргізу тәртібі, дауыс беру себептері үшін сөз сөйлеуге, анықтамалар мен сұрақтар үшін – 2 минутқа дейін уақыт беріледі.
Қажет болған жағдайда сессия төрағасы отырысқа қатысушы депутаттардың көпшілігінің келісімімен сөз сөйлеушіге уақытты ұзарта алады.
Баяндамашылар мен қосымша баяндамашылар сұрақтарға жауап береді. Егер сөз сөйлеуші берген уақыттан асып кетсе, онда төраға оның сөзін тоқтатады немесе ерекше жағдайда депутаттардың келісімімен оған қосымша 2-3 минут береді.
Сөз беру туралы өтініш сессия төрағасының атына жазбаша түрде секретариатқа беріледі, секретариат оны түскен ретімен тіркеп, сессия төрағасына береді. Сессия төрағасы депутат ауызша өтінгенде де сөз бере алады.
Облыстық Мәслихаттың депутаты бір мәселе бойынша екі реттен артық сөйлей алмайды. Депутаттық сауалдар, анықтама ретінде сөйлеу және сұрақтарға жауап жарыссөзге қатысу деп есептелмейді. Сөйлеу құқығын басқа депутатқа беруге жол берілмейді.
Жарыссөз сессияға қатысып отырған депутаттардың көпшілігінің ашық дауысымен қабылданатын шешім бойынша тоқтатылады. Жарыссөзді тоқтату туралы мәселені қойғанда сессия төрағасы сөзге жазылған және сөйлеген депутаттардың саны туралы хабарлайды, кімнің сөз алуды талап ететіндігін анықтайды.
Облыс әкімбі облыстық Мәслихаттың хатшысы кез-келген уақытта, бірақ регламент шегінде сөз ала алады.
15. Отырысты өткізу тәртібі және дауыс беру жөнінде сөз сөйлеп тұрған адамның сөзі аяқталған соң депутатқа кезектен тыс беріледі. Сессия төрағасы депутаттық сауал, сұраққа жауап және қаралып отырған мәселе бойынша түсінік беру үшін сөзді кезектен тыс бере алады.
Баяндамашаларға сұрақтар жазбаша немесе ауызша беріледі. Жазбаша сұрақтар сессия төрағасына беріледі де Мәслихат отырысында дауыстап оқылады.
16. Облыстық Мәслихатта жұмыс қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі.
Депутат өзінің қай тілде сөйлейтіндігі туралы Мәслихат хатшысына алдын ала хабарлайды.
17. Облыстық Мәслихаттың отырысында сөз сөйлеуші өз сөзінде депутаттардың және басқа адамдардың ары мен намысына нұқсан келтіретін дөрекі, қорлайтын сөздер қолдануға, қазіргі конституциялық құрылымды күшпен құлатуға шақыруға және басқа заңсыз әрекеттерге баруға, қайсібір адамның атына негізсіз айып салуға құқы жоқ. Сөз сөйлеуші осы шарттарды бұзған жағдайда төрағалық етуші оған ескертеді, ал кейін сөзден айырады.
Облыстық Мәслихаттың отырысында ешкімнің де төрағалық етушінің рұқсатынсыз сөйлеуге құқы жоқ. Осы ережені бұзған адам ескертусіз сөзінен айырылады.
18. Сессия секретариаты жетекшісі және мүшелері құрамында депутаттар мен Мәслихат аппараты қызметкерлері арасынан дауыс беру арқылы сайланады.
Секретариат сессияның хаттамасы мен стенограммасын жүргізуді ұйымдастырады, сөз сөйлеуге ниет білдірушілерді жазып отырады, депутаттық сауалдарды, анықтамаларды, хабарламаларды, өтініштерді, ұсыныстарды және депутаттардан түскен басқа да материалдарды тіркейді, сессияның атына жолданымдармен жұмысты ұйымдастырады, отырыстарды қамтамасыз ету жөніндегі басқа да қызметтерді атқарады.
Секретариат төрағалық етушіге депутаттардан түскен ұсыныстарды, сондай- ақ жарыссөзге қатысуға жазылғандар туралы және басқа депуттардың бастамалары туралы мәліметтерді береді.
19. Облыстық Мәслихат ашық дауыспен тақ санды санақ және редакция комиссиясын сайлайды, олардың көпшілігі депутаттар болып табылады, облыс әкімі аппаратының және басқа облыстық ұйымдардың қызметкерлері сайлануы мүмкін. Редакциялық комиссияның құрамы қаралатын мәселенің ерекшелегі, комиссия мүшесінің мамандығы, біліктілігі мен жұмыс тәжірибесі ескеріле отырып, қалаптастырылады.
Редакциялық комиссия кезекті сессияға да сайлануы мүмкін. Сессия секретариатты, санақ және редакция комиссиясын сайлау туралы шешімдер
20. Шешімдер, басқа да құжаттар Мәслихаттың отырыстарында депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады.
Жарысын дауыс беру мынадай жағдайда жүргізіледі:
- облыс әкіміне сенімсіздік көрсеткенде;
- облыстық атқару органының басшысына сенімсіздік көрсеткенде;
- сессияға қатысушы депутаттардың көпшілік дауысымен қабылданған кез- келген мәселені қарағандағы шешім бойынша. Қатысушы депутаттардың көпшілігінің талабы бойынша жасырын дауыс беріледі, оның нәтижесі бір апта мерзімде облыстық газеттерде жарияланады.
21. Ашық дауыс беру өткізгенде санақ комиссиясы дауыстарды санайды.
Жасырын дауыс берілгенде комиссия дауыс берудің барлық процесін ұйымдастырып, оның нәтижесін қорытындылайды. Санақ комиссиясы өз құрамынан өз төрағасын және комиссия хптшысын сайлайды, оның шешімі ашық дауыс беру арқылы көпшілік дауыспен қабылданады.
Ашық дауыс берер алдында сессия төрағасы дауыс берілуге түскен ұсыныстардың санын көрсетеді, олардың мазмұнын оқиды.
Ашық дауыс берудің қорытындысы айқын басымдылық болғанда, егер бір де-бір депутаттың қарсылығы болмаса, дауыс беру саналмай-ақ қабылданады.
Жасырын дауыс берудің уақыты мен орнын, оны өткізудің тәртібін санақ комиссиясы регламент негізінде белгілейді де, санақ комиссиясының төрағасы Бюллетендер тікелей дауыс беру алдында беріледі, олар санақ комиссиясы белгілеген үлгіде комиссияның бақылаумен отырысқа қатысушы депутаттардың санына тең мөлшерде жасалады да санақ комиссиясының төрағасы қол қояды, Белгіленбеген үлдгідегі бюлеттендер жарамсыз деп саналады. Депутаттар жеке өздері және тек дауыс беретін уақытта ғана дауыс беруге міндетті.
Ашық немесе жасырын дауыс беру нәтижесінде сайланған депутаттардың жалпы санынан астам дауыс алған кандидаттар, лауазымды адамдар сайланды, бекітілді, қызметінен босатылды деп есептеледі.
Осыған ұқсас кез келген комиссия, олардың төрағалары мен мүшелері сайланады, бекітіледі, қызметтен босатылады.
22. Жасырын дауыс берудің нәтижесі бойынша санақ комиссиясы хаттама жасайды, оған бар мүшелері қол қояды да Мәслихаттың шешімімен бекітіледі.
Дауыс беруде немесе дауыс санауда қателер анықталса Мәслихаттың шешімімен қайрадан дауыс беру өткізіледі.
III. Облыстық Мәслихаттың актілерін қарау және қабылдау, облыстың бюджетін, әлеуметтік-экономикалық дамуының жоспарлары мен бағдарламаларын бекіту
23. Облыстық Мәслихат шешімдер қабылдайды. Шешімдер сайланған депутаттардың жалпы санынан көпшілік дауыспен қабылданады, егер заңда немесе регламентте басқаша белгіленбесе.
Мәслихаттың отырысына қатысушы депутаттардың көпшілік дауысымен процедуралық мәселелер бойынша шешімдер қабылданады. Оларға мыналар жатады: дауыс беру түрін таңдау, мәселені талқылауға берілетін уақытты белгілеу, жарыссөзді жалғастыру немесе тоқтату туралы шешім қабылдау, уақытша депутаттық топтардың жеке құрамын және олардың өкілеттігін бекіту, шешімдерің жобаларын негізге алу, Мәслихаттың үндеулері мен өтініштерін қабылдау.
Облыс әкімініе сенімсіздік білдіру туралы шешім депутаттардың жалпы санының 2/3 дауысымен ашық немесе жасырын дауыс беру арқылы, облыстық атқарушы органның басшысын босату немесе сенімсіздік білдіру жөнінде – сайланған депутаттар санының көпшілік дауысымен қабылданады.
24. Облыстық Мәслихаттың қарауына шешімдердің жобаларын, басқа да актілерді ұсыну құқына оның депутаттары, тұрақты комиссиялар, депутаттық топтар, облыс әкімі ие.
25. Шешімдердің жобалары, басқа да актілер сессия үстінде секретариатқа, ал сессиялар арасындағы кезеңде – сессия төрағасына немесе Мәслихаттың хатшысына беріледі.
Қабылданған шешімдердің жобаларын, басқа да актілерді сессияның төрағасы немесе Мәслихаттың хатшысы тұрақты комиссияларға қарауға және ұсыныстар дайындауға жібереді. Бір мезгілде сессияға қосымша баяндама бойынша қорытынды дайындау, қосымша ақпаратты тексеру және жинау өткізу жүктелуі мүмкін.
Актілердің жобалары мен басқа мәселелерді дайындау үшін тұрақты комиссиялар өз құрамынан жұмыс топтарын құра алады. Қажет болған жағдайда бірнеше комиссияның бірлескен жұмыс комиссиясы құрылады. Жұмыс тобының жұмысына ынта білдірген кез келген депутат қатыса алады.
26. Сессияның төрағасы, Мәслихаттың хатшысы, тұрақты немесе дайындық комиссиялары, жұмыс топтары шешімдердің жобаларын ғылыми сараптауға жіберіп, мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың пікірлерін сұрайды, дайындалған мәселені және шешімдердің жобаларын еңбек ұжымдары мен азаматтардың жиналыстарында алдын ала талқылай алады. Сессия төрағасының немесе Мәслихат хатшысының шешімі бойынша шешімнің жобасы облыстық баспасөзде жарияланады, сонда ескертпелер мен ұсыныстарды қараудың мерзімі мен тәртібі де белгіленеді.
27. Шешімдердің баламалы жобаларын Мәслихат және оның органдары негізгі шешіммен бірге қарайды. Сессияға мәселе дайындауға қатысушы тұрақты комиссиялар арасында келіспеушілік болғанда комиссиялардың төрағалары және сессия төрағасы оларды жою жөнінде шаралар қолданады, қалған келіспеушіліктер Мәслихаттың назарына жеткізіледі.
28. Сессияда мәселені қарағанда әдетте баяндама, ал қажет болған жағдайда жетекші тұрақты комиссияның, басқа да тұрақты комиссияның, жұмыс тобының, уақытша комиссияның қосымша баяндаламалары тыңдалады. Тұрақты комиссиялардың, комиссияның және жұмыс топтарының қосымша баяндаманың немесе шешімнің жобасы жөніндегі қорытындыларының қағидаларымен келіспейтін жекелеген мүшелері өз пікірлерін осы мәселе бойынша жалпы жарыссөз басталғанда дейін мазмұндап бере алады.
29. Депутаттар және шақырылған адамдар баяндаманы, қосымша баяндаманы және шешімнің жобасы жөнінде тұрақты комиссия қорытындысын талқылайды, шешімнің жобасына түзету ретінде ұсыныстар мен ескертпелер айтады. Жобаны талқылау баптар бойынша өткізіледі. Жобаға түзетүлер сессияның секретариатына ұсынылатын өзгерістер мен қосымшыларды айқын мазмұндай отырып, тек қана жазбаша түрде беріледі. Осы талаптарды қанағанттандырмайтын түзетүлер қарауға қабылданбайды.
30. Әрбір мәселені талқылау аяқталған соң сессия ол бойынша шешім қабылдайды. Егер бір мәселе бойынша шешімдердің жобалары бірнешеу болса, олардың әрқайсысы талқыланғанша барлық депутаттарға берілуі тиіс.
Редакциялық комиссия өз пікірін айтады және дәлелдейді: шешімдер жобасының қайсысын негізге алып, қайсысын қабылдамау керек. Дауыс беруге барлық енгізілген шешімдердің жобалары қойылады, жобалардың біріне қатысушы депутаттар көпшілігі негізге алынғаннан кейін депутттар оған түзетүлер енгізу процедурасына көшеді.
31. Депутаттар тұрақты немесе редакциялық комиссия шешімдері мен жобасын өңгеуге қатысып, оларды қарауға қосымша ұсыныстар мен түзетулерді жазбаша түрде бере алады. Комиссия Мәслихатқа қабылданмаған және қабылданған түзетулерін дәлелді негіздемелерімен бірге өңделген жобаны ұсынады. Комиссияның баяндамасында жобаға енген және қабылданбаған ұсыныстар көрсетіледі, түзетулерді қабылдау немесе қабылдамау себептері келтіріледі.
32. Шешім жобасына түзетулер болғанда дауыс беру мынадай ретпен жүзеге асыралады:
1. Ұсынылған (өңделген) жоба негізге алынады, ол қабылданбаған одан әрі дауыс беру тоқтатылады.
2. Дауыс беруге міндетті түрде кезекпен негізге алынған жобаға кірмеген барлық түзетулер қойылады, дауыс беру арқылы сайланған депутаттардың көпшілігі дауыс бергендері шешімге енгізіледі.
3. Шешімге жалпы қабылданған түзетулер ескеріле отырып дауыс беріледі.
Қабылданбаған жобалар, шешімдер және оларға түзетулер бойынша ағымдағы сессияда қайырадан дауыс беруге жол берілмейді.
33. Түзетулерге бөлек дауыс беріледі, оларға дауыс берудің ретін төрағалық етуші белгілейді. Алдымен өзгелерді қабылдау – қабылдамауды анықтайтын түзетулер дауысқа түседі. Бірін-бірі жоятын түзетулер бойынша дауыс берілер алдында оларды төрағалық етуші оқып береді. Түзетуді енгізуші оның мәні бойынша түсінктерге немесе дауыс берер алдында оны алып тастауға құқылы.
Дауыс беру қабылданатын шешімнің әрбір бабы бойынша жеке өткізіледі.
Мәслихат сессиясы және тұрақты комиссиялар қабылданған шешімдер мен басқа құжаттарға Мәслихаттың хатшысы мен аппараты қайсыбір түзету енгізуге жол берілмейді. Сесиялардың хаттамалары сессиядан кейін бір айдан кешіктірілмей басылуы тиіс. Барлық сессиялар хаттамаларының бір данасы тұрақты комиссиялар отырысы бөлмесінде болады да депутаттарға олардың өтініші бойынша беріледі.
34. Облыстық Мәслихаттың жалпыға бірдей міндетті маңызы бар ведомствоаралық сипаттағы немесе азаматтардың құқықтарына, бостандығы мен міндеттеріне қатысты шешімдерін заңда белгіленген тәртіпте Қарағанды облысы бойынша әділет басқсрмасында мемлекеттік тіркеуіне жатады және оларды Мәслихаттың хатшысы орындаушылар мен лауазымды адамдарғ жеткізеді, облыстық баспасөзде жарияланады.
35. Облыстық жоспарлардың, облыстың әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламаларының жобалары, олардың орындылысы туралы есептер, Мәслихаттың басқа да жоспарлы және жоспарлы емес мәселелері, облысты басқару схемасы, әкімияттың, ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша консультациялық-кеңесші органдарының жеке құрамы, сондай-ақ олар бойынша шешімдердің жобалары Мәслихатқа кезекті сессиядан үш апта бұрын Мәслихатың тұрақты комиссиясына қарауға енгізіледі. Мәслихаттың хатшысы осы жобаларды тұрақты комиссиялардың қарауына жібереді.
35-1. Қаржы жылына облыстық бюджеттің жобасын облыс әкімі облыстық Мәслихатқа қарауға тиісті жылға республикалық бюджет туралы заң күшіне енгеннен кейін кемі апта мерзімде қарауға енгізеді. Облыстық Мәслихат екі апта ішінде оны бекіту жөнінде шешім қабылдайды.
Облыстық бюджеттің жобасын тұрақты (уақытша) комиссияларда қарау жөніндегі жұмыс облыс әкімі Мәслихатқа қарауға енгізген күннен бастап бес күн ішінде аяқталады.
Облыстық Мәслихаттың облыстық бюджеттің жобасын қарау жөніндегі тұрақты (уақытша) комиссиялары отырыстарының хаттамалары облыстық қаржы басқармасына комиссиялар отырысы өткен күні беріледі.
Облыс әкімі Мәслихатқа облыстық бюджеттің тұрақты (уақытша)
комиссиялардың ескертпелері мен қосымшалары ескерілген жобасын облыстық бюджеттің жобасын тұрақты (уақытша) комиссия қарағаннан кейінгі екі күнішінде табыс етеді.
35-2. Облыстық Мәслихаттың кезекті сессиясына тиісті жылға облыстық бюджетті нақтылауға қатысты жоспардан тыс мәселелерді енгізгенде материалдарды ұсыну осы регламенттің 35-1 бабында көзделген мерзімде жүзеге асыралады.
35-3. Облыстық бюджетті Мәслихаттың сессиясында нақтыланғанда оны шақыру туралы шешім қабылданғаннан кейін екі күнде бюджет жобасын тұрақты (уақытша) комиссияларды және облыстық қаржы басқармасында комиссиялар ұсынған түзетулер мен қосымшалар бойынша жұмыс істеледі.
35-4. Облыс әкімі есеп беріп отырған жылдан кейінгі жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей облыстық Мәслихатқа өткен қаржы жылының облыстық бюджетінің орындалысы туралы жылдық есепті ұсынады, ол облыстық Мәслихаттың сессиясында есеп ұсынылған күннен екі апта ішінде бекітіледі.
36. Облыстық Мәслихат әлеуметтік-экономикалық даму жоспарлары мен бағдарламаларының және облыстық бюджеттің орындалу барысын бақылайды, осы мәселелер бойынша облыс әкімиятының есебін тыңдайды.
IҮ. Мәслихаттың комиссиялары мен депутаттық топтары, лауазымды адамдары, бақылау функцияларын жүзеге асыру
37. Бірінші сессияда облыстық Мәслихат депутаттар арасынан Мәслихаттың хатшысын сайлайды, ол тұрақты негізде жұмыс істейтін және Мәслихатқа есеп беретін лаузымды адам болып табылады. Мәслихаттың хатшысы Мәслихаттың қызметін ұйымдастыру және қамтамасыз ету жөніндегі ағымдағы жұмысты орындайды.
Оның негізгі лауазымдық міндеті «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» заңның 19-бабымен және регламентпен белгіленеді.
Мәслихат хатшысының лауазымына кандидатураларды Мәслихаттың депутаттары Мәслихаттың сессиясына ұсынады. Ұсынылатын кандидатуралардың санына шек қойылмайды. Кандидаттар өздерінің алдағы қызметінің жобалық бағдарламасымен таныстырады. Кандидатураларды талқылау Мәслихаттың шешімі бойынша тоқтатылады. Кандидат егер ашық немесе жасырын дауыс беру нәтижесінде депутаттардың жалпы санының жартысынан астам дауыс алса, Мәслихаттың хатшысы лауазымына сайланды деп есептеледі.
Мәслихаттың хатшысының сайлануы туралы шешім қабылданады.
Егер Мәслихат хатшысының лауазымына екіден астам кандидат ұсынылып, олардың бір де бірі сайлануға талап етілетін дауыс санын ала алмасы, ең артық дауыс алған екі кандидатура бойынша қайрадан дауыс беріледі.
Егер қайтадан дауыс бергенде кандидаттардың бір де бірі депутаттардың жалпы санының жартысынан астам дауыс ала алмаса, жаңа кандидатуралар ұсыныла отырып, қайтадан сайлау өткізіледі.
Мәслихат хатшысын қызметінен босату туралы ұсыныс Мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен сессияға енгізілуі мүмкін.
Мәселе күн тәртібіне қойылғанда ашық дауыс беріледі. Мәслихаттың хатшысы қызметінен мерзімінен бұрын босатылғанда жаңа хатшыны сайлау алғашқыға ұқсас өткізіледі.
Жыл сайын ақырғы сессияда Мәслихат хатшысының жұмысы туралы есеп тыңдалады.
38. Мәслихат өз өкілеттігінің мерзіміне бірінші сессияда депутаттар қатарынан Мәслихаттың қарауына жататын мәселелерді алдын ала қарау және дайындау, оның шешімдерін, заңдарды жүзеге асыруға көмектесу, өз құзыры шегінде бақылау функцияларын орындау үшін тұрақты комиссиялар құрады.
Тұрақты комиссияның төрағалары мен мүшелерін Мәслихат депутаттар арасынан ашық дауыс беру арқылы сайлайды.
Әрбір тұрақты комиссияның құрамына жеке дауыс беріледі. Комиссияның атауы мен саны, олардың сандық және жеке құрамын Мәслихат сессия төрағасының, Мәслихат хатшысының ұсынысы бойынша белгілейді. Олардың саны 7-ден аспауы керек. Осы мәселелер бойынша ұсыныстарды кез-келген депутат бере алады.
Тұрақты комиссиялардың құрамы қалыптасқаннан кейін сессияның жұмысында тұрақты комиссиялардың отырыстарынан өткізу үшін үзіліс жасалады, үзілісте олардың төрағалығына кандидатуралар ұсынылады.
Комиссияларда төрағаның кандидатурасына алдын ала ұсыну ашық дауыс беру арқылы қатысқан мүшелердің көпшілік дауысымен бекітіледі.
Комиссия төрағаларының кандидатураларын сессияда олардың атынан тиісті комиссияның бір депутаты сессияға ұсынады, олардың сандары шектелмейді. Кез-келген депутат сондай-ақ, комиссия төрағалығына кандидатура ұсынуы мүмкін. Мәслихат отырысында төраға кандидатурасын талқылау әр комиссия бойынша жеке өткізіледі. Төрағаның орынбасары және тұрақты комиссияның хатшысы оның ұйымдық отырысында төрағаның немесе депутаттардың ұсынысы бойынша сайланады. Тұрақты комиссиялар шағын комиссиялар, өз қызметінің бағыттары бойынша сектолар құруы мүмкін. Қажет болған жағдайда жаңа тұрақты комиссиялар құрылып, бұрынғы құрылғандары таратылуы немесе қайта құрылуы мүмкін.
Тұрақты комиссиялардың қызметін ұйымдастыру, қызметі мен өкілеттігі «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы»
Қазақстан Республикасы заңының 12-15-баптарымен белгіленген.
Тұрақты комиссиялардың қаулылары орындалмаған немесе оған лауазымды адамдар әдейі жалған ақпарат берген жағдайда комиссияның ұсынысы бойынша облыстық Мәслихаттың хатшысы тиісті органға тәртіптік шара қолдану үшін ұйғарым жасайды.
39. Облыстық Мәслихаттың қарауына жататын жекелеген мәселелерді сессияларда қарауға дайындық мақсатында Мәслихат, немесе Мәслихаттың хатшысы уақытша комиссиялар құруға құқылы. Уақытша комиссиялардың құрамы, міндеттері, өкілеттік мерзімі мен құқықтарые ол құрылған бетте Мәслихат немесе Мәслихаттың хатшысы белгілейді. Мәселені зерттеу нәтижесі бойынша уақытша комиссия қорытынды жасайды, ол жетекші тұрақты комиссияға беріледі.
40. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы бойынша немесе Мәслихат шешімі бойынша көпшіліктік тыңдаулар өткізу алады.
Көпшіліктік тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, жергілікті өзін- өзі басқару органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің, азаматтардың қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтілген отырыстары түрінде тұрақты комиссияның қарауына жататын мейлінше маңызды және қоғамдық маңызы бар мәселелерді тақылау мақсатында өткізіледі.
Көпшіліктік тыңдаулар өткізу үшін депутаттар арасынан жұмыс тобы құрылады, тыңдауларды дайындау барысында мамандар қатыстырылуы мүмкін.
Тұрақты комиссия бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халыққа алда болатын көпшіліктік тыңдаулардың тақырыбын хабарлауға, азаматтарға материалдар жинауға көмек көрсету жөнінде жолданым жасауға құқылы, тыңдаулар аяқталған соң оның нәтижесі халыққа жарияланады. Тыңдауларға дайндық барысында облыстақ, қалалық және аудандық әкімияттың, олардың бөлімдерінің, комитеттерінің, департаменттерінің, басқармаларының және басқа бөлімшелерінің, құқық қорғау органдарының, банктердің, меншіктің барлық түріндегі кәсіпорындардың, мекемелердің және ұйымдардың басшылары комиссия мүшелеріне тыңдауларды дайындау жөнінде қажетті ақпаратты, материалдарды және ҚР «Мемлекеттік құпиялар туралы» Заңымен танылған құпиялардан басқа облыстық Мәслихаттың құзырына жататын мәселелер бойынша құжаттарды кедергізіс беруге міндетті. Көпшіліктік тыңдауларға тұрақты комиссия өзі белгілеген адамдарды шақырады. Тыңдауларға кеңесші дауыс құқымен облыстық Мәслихаттың басқа тұрақты комиссиясының депутаттары, сондай-ақ журналистер, азаматтар қатысуға құқылы.
Тұрақты комиссия көпшіліктік тыңдауды дайындау және өткізу үшін құрған жұмыс тобы жазбаша қорытында дайындайды, оған комиссияның барлық мүшелері қол қояды, онымен мүдделі адамдардың бәрі танысуы тиіс.
Тыңдаулардың нәтижесі бойынша тұрақты комиссия қаулы қабылдайды.
Егер көпшіліктік тыңдаулар барысында анықталған кемшіліктерді жою үшін облыстық Мәслихаттың, облыс әкімінің немесе республикалық органдардың араласуы қажет болса, онда комиссияның қорытындысы мен қаулысы осы органдарға жолданады.
Тұрақты комиссия көпшіліктік тыңдаулары нәтижесі бойынша өз өкілеттігі шегінде қабылдаған қаулылары облыстың, қалалар мен аудандардың басқару органдарының, олардың бөлімшелерінің, кәсіпорындар мен ұйымдардың лауазымды адамдары мен азаматтардың орындауы үшін міндетті.
41. Облыстық бюджеттің жасалуы мен атқарылуын бақылау үшін Мәслихат өзі өкілеттігі мерзіміне тексеру комиссиясын сайлайды. Тексеру комиссиясы мүшелерінің санын Мәслихат белгіледі. Комиссияның төрағасын Мәслихат депутаттар арасынан сайлайды. Облыстық Мәслихаттың тексеру комиссиясының төрағасы өз қызметін басқа жұмыстан босатылған негізде жүзеге асырады.
Тексеру комиссиясының жұмысына Мәслихат депутаты емес адамдар да шарт негізінде тартылуы мүмкін.
Тексерістер Мәслихаттың, тескеру комиссиясысының, не Мәслихат хатшысының шешімдерімен, Мәслихаттың сайланған депутаттары санының кемінде үштен бірінде талап етуі бойынша, сондай-ақ ҚР Заңдылығымен белгіленген өзге де жағдайларда жүргізілуі мүмкін. Тексеру нәтижесі бойынша тексеру комиссиясы акт жасайды, ол туралы Мәслихат пен әкімиятқа хабарлайды.
Тексеру жылына кемінде бір рет өткізіледі. Тексеру комиссиясының жұмысын ұйымдастыру Мәслихаттың тұрақты комиссияларының жұмысына ұқсас.
42. Мәслихат депутаты сессия төрағасына, Мәслихат хатшысына, облыстық әкімияттың, облыс аумағында орналасқан кәсіпорындардың, ұйымдар мен мекемелердің басшыларына Мәслихаттың құзырына жататын қоғамдық маңызы бар мәселелер бойынша сауалдар беріп, сессияда жария етуге құқылы.
43. Сауал жазбаша түрде бірінеше депутаттың атынан берілсе, онда олардың фамилиялары мен сайлау округтерінің номері көрсетіліп, барлық депутаттар қол қоюы тиіс. Облыстық Мәслихаттың тұрақты немесе уақытша комиссиясының атынан жасалатын жазбаша сауалға оның төрағасы қол қояды.
Тексеру комиссияның атынан сауал беру туралы шешім комиссияның отырысында қабылданып, хатталады.
44. Сессияның басталуына дейін енгізілген сауалдар сессияның төрағасына, Мәслихаттың хатшысына беріледі де мәселе оның отырысында сессияның күн тәртібіне енгізуді шешу қойылғанда қаралады. Сауалдардың көшірмесін Мәслихаттың хатшысы мерзімі және жауап беру тәртібін көрсете отырып, ол бағытталған органға немесе лауазымды адамға жолдайды. Сессияны өткізу барысында енгізілген сауалдар төрағалық етушіге отырысты беріледі. Сауалдар жаупаты оқу және кейін талқылау үшін Мәслихат хатшысы мемлекеттік органның басшысы немесе оның орнындағы адамды сессияға шақырады.
45. Сессияда қаралуға тиіс мәселеге байланыссыз сауалдарды Мәслихат күн тәртібіне жеке мәселе ретінде енгізеді немесе сессияның жұмысының соңында арнайы бөлінген уақытта қаралады. Мәслихат күн тәртібін сауалдар мен сұрақтарға мүмкіндік болатындай етіп уақыт резервін қалдыра отырып белгілейді.
Сауалдарға жауап беруге 15 минут, ал сұрақтарға жауап беруге бес минутқа деін жауап беріледі. Сессияда шешілуге тиіс мәселеге байланыссыз сауалдар күн тәртібіне енгізілмейді де төрағалық етуші сессияда тиісті мәселе бойынша жарыссөз басталғанда дейін жария етеді.
46. Егер сауал тиісті емес мемлекеттік органға немесе лауазымды адамға қойылса, облыстық Мәслихаттың құзырынан тыс болса, немесе «Мемлекеттік құпиялар туралы» Заңға сәйкес мемлекеттік немесе қызметтік құпия болып табылатын ақпарат беру талап етілсе, яки болмаса тергеу немесе анықтау органдарында өндірісте жатқан қылмысты істер жөніндегі мәліметтер болса, қабылданбайды. Жоғарыда аталған негіздер бойынша сауалдарды қабылдамауды Мәслихат, ал сессия арлығындағы кезенде сессияның төрағасы немесе Мәслихаттың хатшысы жүзеге асырады. Мәслихат депутаттардың қоғамдық маңызы жоқ жолданымын сауал деп танымауына болады. Бұл жағдайда оны қарау депутаттық жолданымның басқа түріне жатқызылады. Сауалды пайдалылық себебімен қайтаруға жол берілмейді.
47. Мәслихат сауалды қарауды басқа сессияға ауыстыруы мүмкін.
Сессияның күн тәртібін бекіткенге дейін оны енгізген депутаттар қайтарып ала алады. Күн тәртібі бекітілгеннен кейін сауалды қараудан алып тастау тек қана Мәслихаттың шешімі бойынша жүзеге асырылады. Жазбаша түрде берілген сауалдар сессияның хаттамасына тіркеледі.
48. Депутаттық сауал жолданған мемлекеттік органның басшысы, немесе лауазымды адам, егер сауалда жауап берудің бұдан ұзақ мерзімі көрсетілмесе, осы сессияда оған облыстық Мәслихаттың құзырына жататын мәселелер бойынша жауап беруге міндетті. Сауалға жауап талқылауға қойылады. Сауал бойынша шешім қабылданады. Отырысқа қатысып отырған депутаттардың көпшілік дауысымен сауал бойынша талқыламай-ақ шешім қабылдау орынды деп танылуы мүмкін. Осы шешімді қабылдауға байланыссыз өз аттарынан сауал берген депутаттар оған жауап берген органға немесе лауазымды адамнан қосымша түсінік алуы, сөз сөйлеуге немесе мәлімдеме білдіруі мүмкін.
Депутат облыс аумағында орналасқан атқарушы органдарға және ұйымдарға сайлаушылардың мүддесіне қатысты мәселелер бойынша депутаттық сауалдар беруге және жолданымдар жіберуге құқылы және олардан заңда белгіленген мерзімде жазбаша жауап алуға тиіс.
49. Депутаттық сауал, оған жауап, сауал бойынша қабылданған шешім ол туралы қысқаша ақпарат облыстық баспасөзде жарияланып, радио немесе телевизия арқылы берілуі мүмкін.
50. Облыстың қалалары мен аудандары аумақтарынан сайланған Мәслихат депутаттары облыстық Мәслихаттың кемі бес депутат құрамында саяси партиялардың депутаттық тобы түрінде бірігуі мүмкін.
Саяси партиялардың депутаттық тобын тіркеу Мәслихат сессияында жүзеге Саяси партиялардың депутаттық топтары, облыстық Мәслихат қарайтын мәселелер бойынша пікір алмасу өткізеді. Депутаттық топтар Мәслихаттың отырысында сөз сөйлеу үшін өз өкілін ұсынуға құқылы.
Ү. Облыстық Мәслихат қызметін ұйымдастыру және қамтамасыз ету
51. Облыстық Мәслихаттың заңды тұлға құқығы болмайды. Сессияларды өткізу, басшылықты, ақпаратты және тұрақты комиссияларды орналастыру үшін тиісті дәрежеде жабдықталған бөлмелер бөлінеді.
52. Мәслихаттың және оның органдарының қызметін қамтамасыз ету, депутаттарға өздерінің өкілеттігін жүзеге асыруда көмек көрсету үшін облыстық Мәслихаттың аппараты құрылады, оның құрамында міндетті түрде заң кеңесшісі көзделеді. Мәслихат жыл сайын өз қызметін қамтамасыз етуге шығындардың сметасын бекітеді. Мәслихаттың хатшысы аппараттың жұмысына басшылық етеді, оның қызметшілерін тағайындап, қызметтен босатады.
53. Облыс орталығынан тыс тұратын депутттарға сессияда, депутаттық комиссиялардың отырыстарында, депутат жұмысы бойынша облыстың қалалары мен аудандарына сапарт шегу уақытына қызметтік іс-сапарда болған ретінде тәуліктік ақы төленіп, жолақы, тұрғын бөлме жалдау жөніндегі шығындары қайтарылады.
Депутаттқа облыстық Мәслихаттың шығындары есебінен депутаттық қызметі үшін кеткен кеңселік және пошталық шығындары төленеді.
Қарағанды қаласында тұратын депутаттарға сессия өткізілетін күндері түскі үзілісте тиісті есептік нормативтің 0,5 ставкасы мөлшерінде тамақтануы төленеді.
54. Мәслихат сессиясы депутаттарға берілетін жазбаша ақпараттың тізімі мен мерзімділігін бекітеді. Ақпарат беруге жауапты органдар мен лауазымды адамдар да белгіленеді.
Депутаттар сайланған қалалар мен аудандарда, сайлау округтерінде сайлаушыларды қабылдау және олардың депутаттармен кездесуі үшін бөлмелер бөлінеді.
55. Облыстық Мәслихат өзінің өкілеттігі мерзіміне тұрақты комиссиялар төрағаларының кеңесін мына құрамда құрады: тұрақты және тексеру комиссияларының төрағалары, саяси партиялар депутаттық топтарының басшылары, Мәслихаттың хатшысы, кезекті сессияның төрағасы, Мәслихаттың хатшысы ұсынатын 1-3 депутат.
Мәслихаттың тұрақты комиссиялары төрағаларының кеңесі кеңесші орган болып табылады, оның құрамы сессияда бекітіледі. Қаралатын мәселелер бойынша ол ұсыныстар мен қорытындалар қабылдайды. Тұрақты комиссиялар төрағаларының кеңесі өз отырыстарын қажет болған жағдайда өткізеді. Қажет болған жағдайда кезекті сессияның төрағасы немесе облыстық Мәслихаттың хатшысының бастамасымен тұрақты комиссиялар төрағасы кеңесінің кезектен тыс мәжілісін өткізуі мүмкін.
Тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің отырысына жекелеген депутаттар, жергілікті атқарушы органдардың басшылары, сарапшылар мен мамандар шақырылуы мүмкін. Тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің отырыстарында мыналар талқыланады: алдағы сессиялардың күн тәртібі мәселелері; күн тәртібіне қосымша мәселелер енгізу үшін ұсыныстар; облыстық Мәслихаттың құрылымы, штаттық кестесі және шығындары сметасының жобасы;
сессияға шығарылатын мәселелерді дайындау барысы; сессияда қарауға шығарылатын шешімдердің, үндеулердің, мәлімдемелердің және басқа құжаттардың жобалары; депутаттар қызметін анықтамалық-ақпараттық қамтамасыз ету; алдағы сессиялар төрағаларына, редакциялық комиссияларға, сессияға мәселелер дайындау жөніндегі жұмыс тобы құрамына кандидатуралар ұсыну; облыстық Мәслихат аппаратының жекелеген қызметкерлерінің жұмысын талқылау; кезекті сессияда жұмысы туралы ақпарат тыңдалатын лауазымды адамның кандидатурасын белгілеу; облыстық Мәслихат және оның тұрақты комиссиялары қабылдайтын шешімдер мен қаулылардың орындалысы;
көпшіліктік тыңдауларға дайындықтаң барысы; сондай-ақ облыста азаматтардың құқығын сақтауға байланысты мәселелерді қарайды және қажет болғанда сессияға мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен және қоғамдық бірлестіктермен қатынастар туындайтын мәселелер жөнінде ұсыныс енгізеді, басқа мәселелер.
Тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің отырыстарын облыстық Мәслихат аппаратының бір қызметкері қысқа хаттамалап отырады. Тұрақты және тексеру комиссияларының төрағалары комиссиялардың кезекті отырыстарында депутаттарға тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің отырысында қаралған мәселелер мен қабылданған ұсыныстар туралы хабарлап тұрады. Тұрақты комиссиялар төрағалары кеңесінің жұмысына облыстық Мәслихаттың хатшысы басшылық жасайды.

На русском языке:
Қарағанды облысының мәслихаты Решение ХII сессии Маслихат Карагандинской области Карагандинского областного Маслихата от 5 июля 2001 года № 12/1. Зарегистрировано управлением юстиции Карагандинской области 10 июля 2001 года за № 353. Утратило силу решением III сессии Маслихата от 25 декабря 2003 года Об утверждении Регламента областного Маслихата
1. Регламент областного Маслихата утвердить.
2. Председателю сессии, секретарю маслихата, председателям постоянных комиссий, депутатам и работникам аппарата маслихата в своей работе строго руководствоваться настоящим регламентом.
Председатель сессии
В. Самойлюк
К. Медиев
Секретарь областного
Маслихата
КАРАГАНДИНСКИЙ ОБЛАСТНОЙ МАСЛИХАТ РЕГЛАМЕНТ ОБЛАСТНОГО МАСЛИХАТА г. Караганда, 2001 г.
Карагандинского областного Маслихата
1. Общие положения
1. В соответствии со статьей 9 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении в Республике Казахстан" регламентом Маслихата, утвержденным на его сессии, определяется порядок:
а/ подготовки и проведения сессий, заседаний органов Маслихата;
б/ внесения и рассмотрения на них вопросов;
в/ образования и избрания органов Маслихата, заслушивания отчетов об их деятельности;
г/ рассмотрения депутатских запросов, проектов решений;
д/ голосования, организации работы аппарата, другие процедурные и организационные вопросы.
Регламент может определять любые другие вопросы организации работы Маслихата. В случаях расхождения норм регламента и законов применяются последние.
Право разъяснения, толкования и контроль за соблюдением регламента предоставляется постоянной комиссии областного Маслихата по законности и правам граждан.
2. Областной Маслихат – выборный орган, избираемый населением области, выражающий волю населения и в соответствии с законодательством Республики Казахстан определяющий меры, необходимые для её реализации и контролирующий их осуществление. Его деятельность регулируется Конституцией РК, Законом РК "О местном государственном управлении в Республике Казахстан" и другими законодательными актами РК. Она основывается на коллективном, свободном обсуждении и принятии решений, персональной ответственности за их выполнение, законности, гласности, подотчетности перед ним создаваемых им органов и избираемых должностных лиц. По решению Маслихата часть подготовительных работ по подготовке вопросов на рассмотрение сессий может поручаться постоянным комиссиям.
3. Депутаты маслихата выражают волю населения области с учетом общегосударственных интересов. Им обеспечиваются необходимые материальные и организационные условия для осуществления депутатских прав и обязанностей.
В период проведения сессий, заседаний постоянных комиссий и иных органов маслихата, на время осуществления депутатских полномочий депутат освобождается от выполнения служебных обязанностей с возмещением ему за счет средств местного бюджета средней заработной платы по месту основной работы, но в размере, не превышающем заработную плату руководителя аппарата акима области со стажем работы в указанной должности до одного года, и командировочных расходов на срок проведения сессий с учетом времени в пути.
Необходимые документы по освобождению от работы депутатов своевременно оформляются аппаратом Маслихата.
Депутат вправе предлагать вопросы для рассмотрения на сессии маслихата и его постоянных комиссий и иных органов, участвовать в их рассмотрении и принятии решений, вносить предложения о заслушивании на сессии отчетов должностных лиц местного исполнительного органа и организаций, расположенных на территории области, по вопросам отнесенным к компетенции маслихата, принимать участие в работе заседаний областного акимата, знакомиться со стенограммами и протоколами заседаний маслихата и его органов.
Каждому депутату областного Маслихата гарантируются условия для беспрепятственного и эффективного осуществления полномочий, защиты его прав, чести и достоинства.
Руководители государственных органов, общественных объединений, предприятий, организаций и учреждений, независимо от форм собственности, обязаны оказывать депутатам необходимое содействие в выполнении депутатских полномочий.
II. Подготовка и проведение сессий областного Маслихата
4. Основной формой деятельности Маслихата является сессия, на которой он решает вопросы, отнесенные к его ведению законами.
Сессия Маслихата правомочна, если на ней присутствует не менее двух третей от числа депутатов избранных в областной Маслихат. Сессия проводится в форме пленарных заседаний.
В работе сессии по решению Маслихата может быть сделан перерыв на срок, установленный Маслихатом, но не превышающий 15-ти календарных дней.
Продолжительность сессии определяется Маслихатом.
Перед каждым заседанием Маслихата проводится регистрация присутствующих депутатов, ее результаты оглашаются председателем сессии перед началом заседаний.
Сессия маслихата носит открытый характер. Проведение закрытых сессий допускается по решению маслихата, принимаемому по предложению председателя сессии маслихата или 1/3 числа депутатов, присутствующих на сессии Маслихата, если за это проголосовало большинство от общего числа присутствующих депутатов.
Аким области, лицо его замещающее, и прокурор области вправе присутствовать на открытых и закрытых заседаниях маслихата и его органов.
Средства массовой информации извещают население о ходе работы сессии и о принятых на ней решениях после их государственной регистрации в органах юстиции.
Государственный флаг РК устанавливается постоянно на здании областного Маслихата, в зале, где проводятся сессии.
Руководство и обеспечение подготовки сессий осуществляет председатель сессии и секретарь Маслихата.
5. Первая сессия вновь избранного маслихата созывается председателем областной территориальной избирательной комиссии не позднее чем в тридцатидневный срок со дня регистрации депутатов областного Маслихата, при наличии не менее ¾ от числа депутатов, определенного для областного Маслихата.
6. Для проведения подготовительной работы перед первой сессией Маслихата за 10 дней до ее созыва проводится собрание представителей депутатов от городов и районов в составе одной второй от общего числа депутатов.
На собрании вырабатываются предложения по повестке дня первой сессии и порядку его ведения, кандидатурам на должность председателя сессии и секретаря Маслихата и председателя ревизионной комиссии, по составу рабочих органов сессий: секретариат, редакционная и счетная комиссии. Обсуждаются вопросы образования постоянных и ревизионной комиссий, структура и штат аппарата областного Маслихата, повестка дня и кандидатура председателя второй сессии.
7. Очередная сессия Маслихата созывается не реже четырех раз в год и ведется председателем сессии маслихата. Внеочередная сессия маслихата созывается и ведется председателем сессии маслихата по предложению не менее 1 /3 от числа депутатов, избранных в данный маслихат, а также акима области.
Внеочередная сессия созывается не позднее чем в пятидневный срок со дня принятия решения о проведении внеочередной сессии. На внеочередной сессии рассматриваются исключительно вопросы, послужившие основанием для её созыва.
При проведении внеочередных сессий на первой сессии председателем является председатель очередной сессии, а при проведении второй внеочередной сессии обязанности председателя сессии исполняет секретарь маслихата.
8. О времени созыва и месте проведения сессии маслихата, а также о вопросах, вносимых на рассмотрение сессии, секретарь Маслихата сообщает депутатам, населению и акиму не позднее чем за десять дней до сессии, а в случае созыва внеочередной сессии – не позднее чем за три дня. По вопросам, вносимым на рассмотрение сессии, секретарь маслихата не позднее чем за пять дней до сессии, а в случае созыва внеочередной сессии не позднее чем за три дня представляет депутатам и акиму необходимые материалы.
9. Повестка дня сессии формируется на основе перспективного плана работы Маслихата, вопросов, вносимых председателем сессии, секретарем маслихата, постоянными и иными комиссиями, депутатскими группами и депутатами, акимом области.
Дополнительные предложения к повестке дня сессии могут представляться председателю сессии городскими, районными Маслихатами, собраниями представителей граждан поселка, аула, (села), аульного /сельского/ округа, общественными объединениями.
Повестка дня сессии при ее обсуждении может быть дополнена и изменена.
Об утверждении повестки дня сессии Маслихат принимает решение.
Вносимые непосредственно на заседании Маслихата предложения по повестке дня и порядку проведения сессии подаются в секретариат письменно или излагаются в выступлениях. Письменные предложения оглашаются председателем сессии в порядке поступления.
Голосование по повестке дня проводится раздельно по каждому вопросу.
Вопрос считается внесенным в повестку дня, если за него проголосовало большинство депутатов, избранных в Маслихат. На каждой сессии отводится время на вопросы и ответы депутатам руководителями отделов, комитетов, департаментов и управлений акима области, состав которых определяется в процессе подготовки сессии по предложениям председателя сессии, постоянных комиссий.
10. Для качественной подготовки вопросов, вносимых на сессию, секретарь Маслихата своевременно организует разработку плана мероприятий по подготовке сессии, который утверждается председателем сессии по согласованию с акимом области. Проект плана мероприятий предварительно рассматривается на заседании Совета председателей постоянных комиссий.
11. На сессии Маслихата приглашаются секретари городских и районных маслихатов, депутаты Парламента РК, акимы городов и районов, руководители или должностные лица тех государственных органов, предприятий, учреждений и организаций, работа которых рассматривается на сессии. На сессиях также присутствуют прокурор области или его заместитель, представители средств массовой информации, аккредитованных в областном Маслихате. Своим решением Маслихат может предоставить право присутствовать на сессиях некоторым руководителям отдельных государственных органов и общественных объединений с правом совещательного голоса. Списки приглашенных на каждую сессию определяется ее председателем и секретарем Маслихата.
Для лиц, приглашенных на заседание Маслихата, отводятся специальные места в зале заседаний. Приглашенные лица не имеют права вмешиваться в работу сессии Маслихата, обязаны воздерживаться от проявлений одобрения или неодобрения, соблюдать порядок и подчиняться распоряжениям председателя Лицо, не являющееся депутатом, в случае грубого нарушения им порядка, может быть удалено из зала заседаний по распоряжению председателя сессии или по требованию большинства присутствующих на сессии депутатов.
12. Председатель очередной сессии избирается открытым голосованием из числа депутатов на предыдущей сессии Маслихата. При отсутствии председателя сессии его полномочия осуществляются секретарем Маслихата.
Депутат маслихата не может быть избран председателем очередной сессии маслихата более 2-х раз в течение календарного года.
Председатель сессии Маслихата:
- принимает решение о созыве сессии, формирует повестку дня сессии, руководит подготовкой сессии и вопросов, вносимых на рассмотрение;
- ведет заседание сессии, обеспечивает соблюдение регламента, совместно с секретарем подписывает решения Маслихата, протоколы, иные документы, принятые или утвержденные на сессии Маслихата.
Председатель сессии открывает и закрывает заседания, объявляет докладчиков и выступающих, ставит на голосование проекты решений и других документов, зачитывает предложения депутатов по рассматриваемым на заседании вопросам, отвечает на вопросы, заявления и предложения, поступающие в его адрес, дает справки, обеспечивает порядок в зале заседаний, ставит на голосование вопросы, предложенные депутатами для голосования. Во время заседания председатель сессии не вправе комментировать выступления депутатов по существу обсуждаемых вопросов.
Председатель сессии способствует созданию атмосферы сотрудничества, сближению позиций сторон по рассматриваемым вопросам. Он организует консультации с постоянными комиссиями, депутатскими группами в целях преодоления разногласий, образует при необходимости с ведома депутатов согласительную комиссию для преодоления разногласий между комиссиями, депутатскими группами.
Председатель сессии маслихата пользуется правом решающего голоса в случае, если при голосовании на сессии маслихата голоса депутатов разделяются поровну.
По приглашению председателя сессии маслихата руководители местных исполнительных органов, руководители и иные должностные лица организаций, расположенных на территории области, обязаны являться на сессию маслихата для предъявления информации по вопросам, относящимся к ведению маслихата.
13. Утренние заседания областного Маслихата проводятся с 10 до 14 часов с одним перерывом, дневные заседания – с 15 до 19 часов. Маслихат может принять решение о проведении заседаний в иное время. Председатель сессии может объявить дополнительные перерывы по собственной инициативе или по мотивированному предложению депутатов. В конце заседания сессии отводится 15 минут для выступления депутатов с краткими, до 2-х минут заявлениями и сообщениями, прения по которым не открываются.
14. Время для докладов на заседаниях Маслихата предоставляется в пределах 25 минут, для содокладов – до 15 минут, выступающим в прениях –до 10 минут, при обсуждении кандидатур – до 3 минут, для выступлений по порядку ведения заседания, по мотивам голосования, для справок и вопросов – до 2-х минут.
В необходимых случаях председатель сессии может с согласия большинства присутствующих на заседании депутатов продлить время для выступления.
Докладчики и содокладчики отвечают на вопросы. Если выступающий превысил отведенное время, председатель или прерывает его выступление, или в исключительных случаях с согласия депутатов предоставляет ему дополнительно 2-3 минуты.
Заявления о предоставлении слова подаются в письменном виде в секретариат на имя председателя сессии, секретариат регистрирует их в порядке поступления и передает председателю сессии. Председатель сессии может предоставить слово для выступления и при устном обращении депутата.
Депутат областного Маслихата может выступить по одному и тому же вопросу не более двух раз. Не считаются выступлениями в прениях депутатские запросы, выступления для справок и ответы на вопросы. Передача права на выступление другому депутату не допускается.
Прения прекращаются по решению, принимаемому открытым голосованием большинством присутствующих на сессии депутатов. При постановке вопросов о прекращении прений председатель сессии информирует о числе записавшихся и выступивших депутатов, выясняет, кто настаивает на предоставлении слова.
Аким области, секретарь областного Маслихата могут взять слово для выступления в любое время, но в пределах регламента.
15. Слово по порядку ведения заседания и мотивам голосования должно предоставляться депутату вне очереди после окончания предыдущего выступления. Председатель сессии может предоставить вне очереди слово для справки депутатского запроса, ответа на вопрос и дачи разъяснений по обсуждаемому вопросу.
Вопросы докладчикам подаются в письменном или устном виде.
Письменные вопросы подаются председателю сессии и оглашаются на заседании
16. В областном Маслихате работа ведется на казахском и русском языках.
Депутат в своем намерении выступить на ином языке заблаговременно сообщает секретарю Маслихата.
17. Выступающий на заседаниях областного Маслихата не вправе употреблять в своей речи грубые, оскорбительные выражения, носящие ущерб чести и достоинству депутатов и других лиц, призывать к насильственному свержению существующего конституционного строя и другим незаконным действиям, допускать необоснованные обвинения в чей-либо адрес. В случае нарушения выступающим данных условий председательствующий предупреждает его, а затем лишает слова.
Никто не вправе выступать на заседании областного Маслихата без разрешения председательствующего. Нарушивший это правило лишается слова без предупреждения.
18. Секретариат сессии избирается голосованием из числа депутатов и работников аппарата Маслихата в составе руководителя и членов. Секретариат организует ведение протокола и стенограмм сессии, ведет запись желающих выступить, регистрирует депутатские запросы, справки, сообщения, заявления, предложения и другие материалы, поступающие от депутатов; организует работу с обращениями в адрес сессии, выполняет иные функции по обеспечению заседаний.
Секретариат представляет председательствующему поступившие от депутатов предложения, а также сведения о записавшихся для выступления в прениях и о других инициативах депутатов.
19. Областной Маслихат открытым голосованием избирает в нечетном составе счетную и редакционную комиссии, большинство членов которых является депутатами, могут избираться работники аппарата акима области и других областных организаций. Состав редакционной комиссии формируется с учетом специфики рассматриваемого вопроса, специальности, квалификации и опыта работы членов комиссии.
Редакционная комиссия может избираться и на очередную сессию. По избранию секретариата, счетной и редакционной комиссий сессия принимает решения.
20. Решения, другие документы принимаются на заседаниях Маслихата открытым голосованием большинством голосов от общего числа депутатов.
Тайное голосование проводится при:
- выражении недоверия акиму области;
- выражении недоверия руководителю областного исполнительного органа;
При рассмотрении любого другого вопроса по решению, принятому большинством голосов депутатов, присутствующих на сессии. По требованию большинством присутствующих депутатов проводится тайное голосование, результаты которого в недельный срок публикуются в областных газетах.
21. При проведении открытого голосования счетная комиссия проводит подсчет голосов. При проведении тайного голосования комиссия организует весь процесс голосования и подводит его итоги. Счетная комиссия избирает из своего состава председателя и секретаря комиссии, ее решения принимаются большинством голосов при открытом голосовании.
Перед началом открытого голосования председатель сессии указывает количество предложений, ставящихся на голосование, зачитывает их формулировки.
Итоги открытого голосования могут быть приняты без подсчета голосов по явному большинству, если нет возражений ни от одного депутата.
Время и место тайного голосования, порядок его проведения устанавливаются счетной комиссией на основе регламента и объявляются председателем счетной комиссии.
Выдача бюллетеней производится непосредственно перед голосованием, они изготавливаются под контролем счетной комиссии по установленной ею форме в количестве, равном числу присутствующих на заседании депутатов и подписывается председателем счетной комиссии. Недействительными считаются бюллетени не установленной формы. Депутаты обязаны голосовать лично и только во время голосования.
Избранными, утвержденными, освобожденными от должности в результате открытого или тайного голосования считаются кандидаты, должностные лица, получившие более половины голосов от общего числа избранных депутатов.
Аналогично избираются, утверждаются, освобождаются любые комиссии, их председатели и члены.
22. По результатам тайного голосования счетная комиссия составляет протоколы, которые подписываются всеми ее членами и утверждаются решением Маслихата. При обнаружении ошибок при голосовании или при подсчете голосов по решению Маслихата проводится повторное голосование.
III. Рассмотрение и принятие актов областного Маслихата, утверждение бюджета, планов и программ социально- экономического развития области.
23. Областной Маслихат принимает решения. Решения принимаются большинством голосов от общего числа избранных депутатов, если иное не установлено законом или регламентом.
Большинством голосов присутствующих на заседании Маслихата депутатов принимаются решения по процедурным вопросам к которым относятся: выбор формы голосования, определение времени, отводимого на обсуждение вопроса, принятие решений о продолжении или прекращении прений, утверждение персонального состава временных депутатских групп и их полномочий, принятие за основу проектов решений, принятие заявлений и обращений Маслихата.
Решение о выражении недоверия акиму области принимается открытым или тайным голосованием 2/3 голосов от общего числа депутатов, по освобождению или выражению недоверия руководителю областного исполнительного органа – большинством от числа избранных депутатов.
24. Право вносить на рассмотрение областного Маслихата проекты решений, другие акты принадлежит его депутатам, постоянным комиссиям, депутатским группам, акиму области.
25. Проекты решений, другие акты передаются во время сессии в секретариат, а в период между сессиями – председателю сессии или секретарю Принятые к рассмотрению проекты решений, другие акты направляются председателем сессии или секретарем Маслихата в постоянные комиссии для рассмотрения и подготовки предложений. Одновременно одной из постоянных комиссий может быть поручена подготовка заключения по проекту акта Маслихата, содоклада на сессию, проведение проверки и сбора дополнительной информации.
Для работы над проектами актов и подготовки других вопросов постоянные комиссии могут создавать из своего состава рабочие группы. При необходимости создается совместная рабочая группа несколькими комиссиями. В работе рабочей группы при желании может принимать участие любой депутат.
26. Председатель сессии, секретарь Маслихата, постоянные или подготовительные комиссии, рабочие группы могут направлять проекты решений на научную экспертизу, запрашивать мнение государственных органов и должностных лиц, предварительно обсуждать подготавливаемые вопросы и проекты решений в трудовых коллективах и на собраниях граждан. По решению председателя сессии или секретаря маслихата проект решения публикуется в областной печати, при этом определяются сроки и порядок рассмотрения замечаний и предложений.
27. Альтернативные проекты решений рассматриваются маслихатом и его органами одновременно с основным проектом. При наличии разногласий между постоянными комиссиями, принимающими участие в подготовке вопроса сессии, председателями комиссий и председателем сессии принимаются меры по их преодолению, оставшиеся разногласия доводятся до сведения Маслихата.
28. При рассмотрении вопроса на сессии как правило, заслушивается доклад, а при необходимости и содоклад ведущей постоянной комиссии, других постоянных комиссий, рабочих групп и временных комиссий. Постоянные комиссии, отдельные члены комиссии и рабочих групп, несогласные с положениями содоклада или заключениями по проекту решения, могут изложить свои мнения до начала общих прений по рассматриваемому вопросу.
29. Депутаты и приглашенные лица обсуждают доклад, содоклад и заключение постоянной комиссии по проекту решения, высказывают предложения и замечания в форме поправок к проекту решения. Обсуждение проекта проводится постатейно. Поправки к проектам подаются только в письменном виде в секретариат сессии с четкими формулировками предлагаемых изменений или дополнений, с указанием их места в тексте проекта решения. Не удовлетворяющие этим требованиям поправки к рассмотрению не принимаются.
30. После завершения обсуждения каждого вопроса сессия принимает по нему решение. Если проектов решений по одному вопросу вносится несколько, каждый из них до обсуждения должен быть вручен всем депутатам. Редакционная комиссия высказывает и аргументирует свое мнение: какой из проектов решений принять за основу, какой отклонить. На голосование ставятся все внесенные проекты решений, после принятия большинством присутствующих одного из проектов за основу, депутаты приступают к процедуре принятия поправок к нему.
31. Депутаты могут участвовать в доработке проекта решения постоянной или редакционной комиссии, направлять на их рассмотрение дополнительные предложения и поправки в письменном виде. Комиссия представляет Маслихату доработанный проект с аргументированным обоснованием отклоненных и принятых поправок. В докладе комиссии указываются вошедшие в проект и отклоненные предложения, аргументируются причины принятия или отклонения поправок.
32. При наличии поправок к проекту решения голосование осуществляется в следующей последовательности:
1. Предложенный (доработанный) проект принимается за основу, при его отклонении дальнейшее голосование прекращается.
2. На голосование в обязательном порядке ставятся поочередно все поправки, не включенные в принятый за основу проект, голосованием в решение включаются те из них, за которые проголосовало большинство избранных
3. Голосуется решение в целом с учетом принятых поправок. Повторное голосование по отклоненным проектам и решений и поправкам к ним на текущей сессии не допускается.
33. Поправки голосуются раздельно, последовательность их голосования определяется председательствующим. В первую очередь голосуются поправки, определяющие принятие – отклонение других. Перед голосованием по взаимоисключаемым поправкам они зачитываются председательствующим, внесшие поправку вправе выступить с разъяснениями ее сути или снять ее перед голосованием. Голосование проводится отдельно по каждой статье принимаемого решения. Не допускаются какие-либо поправки в решения и другие документы, принимаемые сессиями Маслихата и постоянными комиссиями, секретарем и аппаратом Маслихата. Протоколы сессий должны быть отпечатаны не позднее чем через месяц после сессии. Один экземпляр протоколов всех сессий находится в помещении заседаний постоянных комиссий и выдается депутатам по их просьбе.
34. Решения областного Маслихата, имеющие общеобязательное значение, межведомственный характер или касающиеся прав, свобод и обязанностей граждан, подлежат государственной регистрации управлением юстиции по Карагандинской области в установленном законодательством порядке и доводятся секретарем Маслихата до сведения исполнителей и должностных лиц, публикуются в областной печати.
35. Проекты областных планов, программ социально-экономического развития области, отчетов об их исполнении, другие плановые и неплановые вопросы маслихата, схемы управления областью, персональный состав акимата, консультативно-совещательных органов по вопросам межведомственного характера, а также проекты решений по ним вносятся в Маслихат за три недели до очередной сессии на рассмотрение постоянных комиссий маслихата. Секретарь Маслихата направляет эти проекты на рассмотрение постоянных комиссий.
35-1. Проект областного бюджета на финансовый год вносится акимом области на рассмотрение областного Маслихата не позднее двухнедельного срока после вступления в силу закона о республиканском бюджете на соответствующий год. Областной Маслихат в течении двух недель принимает решение по его утверждению.
Завершение работ по рассмотрению проекта областного бюджета на постоянных (временной) комиссиях в течение 5 дней со дня его внесения акимом области на рассмотрение маслихата.
Протоколы заседаний постоянных (временной) комиссий областного Маслихата по рассмотрению проекта областного бюджета предоставляются областному финансовому управлению в день заседаний комиссий.
Аким области представляет в Маслихат проект областного бюджета с учетом замечаний и дополнений постоянных (временной) комиссий в течении последующих двух дней после рассмотрения проекта областного бюджета постоянными (временной) комиссиями.
35-2. При внесении на очередную сессию областного Маслихата внеплановых вопросов, касающихся уточнения областного бюджета на соответствующий год, представление материалов осуществляется в сроки, предусмотренные в ст.35-1 настоящего Регламента.
35-3. При уточнении областного бюджета на внеочередной сессии маслихата в течение двух дней со дня принятия решения о её созыве проводится работа по рассмотрению проекта бюджета в постоянных (временной) комиссиях и в областном финансовом управлении над представленными поправками и дополнениями, внесенными на комиссиях.
35-4. Акимом области не позднее 1 июля года, следующего за отчетным, представляется областному Маслихату годовой отчет об исполнении областного бюджета за истекший финансовый год и утверждается сессией областного Маслихата в течении двух недель со дня представления отчета.
36. Областной Маслихат контролирует ход выполнения планов и программ социально-экономического развития и областного бюджета, заслушивает по этим вопросам отчеты акимата области.
1У. Комиссии и депутатские группы, должностные лица Маслихата, осуществление контрольных функций
37. На первой сессии областной Маслихат избирает из числа депутатов секретаря Маслихата, являющегося должностным лицом, работающего на постоянной основе и ему подотчетным. Секретарь Маслихата выполняет текущую работу по организации и обеспечению деятельности Маслихата.
Его основные должностные функции определяются ст.19 Закона "О местном государственном управлении в Республике Казахстан" и регламентом.
Кандидатуры на должность секретаря Маслихата выдвигаются депутатами маслихата на сессии маслихата. Количество выдвинутых кандидатур не ограничивается. Кандидаты выступают с примерными программами своей предстоящей деятельности, обсуждение кандидатур прекращается по решению Маслихата. Кандидат считается избранным на должность секретаря Маслихата, если в результате открытого или тайного голосования он получил более половины голосов от общего числа депутатов.
Об избрании секретаря Маслихата принимается решение.
Если на должность секретаря Маслихата было выдвинуто более двух кандидатур и не один из них не набрал требуемого для избрания числа голосов, проводится повторное голосование по двум кандидатурам, получившим наибольшее число голосов.
Предложение об освобождении от должности секретаря Маслихата может быть внесено на сессии большинством голосов от общего числа депутатов маслихата.
При включении вопроса в повестку дня проводится открытое голосование.
При досрочном освобождении секретаря Маслихата от должности выборы нового секретаря проводятся аналогично первичным.
Ежегодно на последней сессии заслушивается отчет о работе секретаря
38. На срок своих полномочий Маслихат образует на первой сессии из числа депутатов постоянные комиссии для предварительного рассмотрения и подготовки вопросов, относящихся к ведению Маслихата, содействия проведению в жизнь его решений, законов, осуществления в пределах своей компетенции контрольных функций. Председатели и члены постоянных комиссий избираются Маслихатом открытым голосованием из числа депутатов.
Состав каждой постоянной комиссии голосуется отдельно. Наименование и количество комиссий, их численный и персональный состав определяется Маслихатом по предложению председателя сессии, секретаря Маслихата. Их число не должно превышать семи. Предложения по этим вопросам вправе внести каждый депутат.
После формирования состава постоянных комиссий в работе сессии делается перерыв для проведения заседаний постоянных комиссий, на которых выдвигаются кандидатуры их председателей. Предварительное выдвижение кандидатур председателей в комиссиях утверждается большинством присутствующих членов при открытом голосовании.
Кандидатуры председателей комиссии от их имени предлагаются сессии одним их депутатов соответствующей комиссии, их количество не ограничивается. Любой депутат также может выдвинуть кандидатуру председателя комиссии. Обсуждение на заседании Маслихата кандидатур председателей проводится отдельно по каждой комиссии. Заместитель председателя и секретарь постоянной комиссии избираются на ее организационном заседании по предложению председателя или депутатов.
Постоянные комиссии могут образовывать подкомиссии, секторы по направлениям своей деятельности. В случае необходимости могут образовываться новые постоянные комиссии, упраздняться и реорганизовываться ранее созданные.
Организация деятельности, функции и полномочия постоянных комиссий определяются ст. ст. 12-15 Закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении в Республике Казахстан»
В случае невыполнения постановлений постоянных комиссий или предоставления им должностными лицами заведомо ложной информации по предложению комиссий секретарь областного Маслихата обращается в соответствующий орган с представлением для принятия дисциплинарных мер.
39. В целях подготовки к рассмотрению на сессиях отдельных вопросов отнесенных к ведению областного Маслихата, маслихат либо секретарь маслихата вправе образовывать временные комиссии. Состав, задачи, сроки, полномочия и права временных комиссий определяются Маслихатом либо секретарем Маслихата при их образовании. По результатам изучения вопроса временная комиссия представляет заключение, которое передается ведущей постоянной комиссии.
40. Постоянные комиссии могут по собственной инициативе или решению Маслихата проводить публичные слушания.
Публичные слушания проводятся с целью обсуждения наиболее важных и общественно значимых вопросов, отнесенных к ведению постоянных комиссий, в форме расширенных заседаний этих комиссий с участием депутатов, представителей исполнительных органов, органов местного самоуправления, организаций, средств массовой информации, граждан.
Для проведения публичного слушания создается рабочая группа из числа депутатов, могут при подготовке слушаний привлекаться специалисты.
Постоянная комиссия через средства массовой информации вправе доводить до сведения населения тему предстоящих публичных слушаний, обращаться к гражданам с просьбой о помощи в сборе материалов, по завершению слушаний их результаты обнародуются. В ходе подготовки слушаний руководители областного, городских и районных акиматов, их отделов, комитетов, департаментов, управлений и других подразделений, правоохранительных органов, банков, предприятий, учреждений и организаций всех форм собственности обязаны беспрепятственно предоставлять членам комиссий по подготовке слушаний необходимую информацию, материалы и документы по вопросам, относящимся к компетенции областного Маслихата, кроме признанных законом РК «О государственных секретах» секретными. На публичные слушания постоянная комиссия приглашает определенных ею лиц. В них с правом совещательного голоса вправе участвовать депутаты областного Маслихата из других постоянных комиссий, а также журналисты, граждане.
Заседание постоянных комиссий, как правило, открыты, за исключением случаев, когда сообщаемая информация в соответствии с законодательством является государственной тайной.
Рабочая группа, созданная постоянной комиссией для подготовки и проведения публичных слушаний готовит письменное заключение, которое подписывают все ее члены, с ним должны быть ознакомлены заинтересованные лица. По результатам публичных слушаний постоянная комиссия принимает постановление.
Если в ходе публичных слушаний будет установлено, что для устранения выявленных недостатков требуется вмешательство областного Маслихата, акима области или республиканских органов, то заключение и постановление комиссии направляются в эти органы.
Постановления постоянных комиссий по результатам публичных слушаний, принятые в пределах их полномочий, обязательны для выполнения органами управления областью, городами и районами, их подразделениями, предприятиями и организациями, должностными лицами и гражданами.
41. Для контроля за разработкой и исполнением областного бюджета Маслихат избирает на срок своего полномочия ревизионную комиссию. Число членов ревизионной комиссии определяется маслихатом. Председатель комиссии избирается из числа депутатов. Председатель ревизионной комиссии областного Маслихата осуществляет свои функции на освобожденной основе. К работе ревизионной комиссии могут привлекаться и лица на договорной основе, не являющиеся депутатами маслихата.
Ревизии могут проводиться по решению маслихата, ревизионной комиссии, либо секретаря маслихата, по требованию не менее 1/3 от числа избранных депутатов, а также в иных случаях, определенных законодательством РК. По результатам ревизии ревизионная комиссия составляет акт, о котором информирует маслихат в акимат. Ревизии проводятся не реже одного раза в год.
Организация работы ревизионной комиссии аналогична работе постоянных комиссий маслихата.
42. Депутат Маслихата имеют право обращаться с запросами к председателю сессии, секретарю Маслихата, руководителям областного акимата, предприятий, организаций и учреждений, расположенных на территории области по вопросам компетенции Маслихата, имеющим общественное значение оглашается на сессии.
43. При внесении запроса в письменной форме от имени нескольких депутатов в нем должны указываться их фамилии и номера избирательных округов и должен быть подписан всеми депутатами. Письменный запрос, вносимый от имени постоянной или временной комиссии областного Маслихата, подписывается ее председателем. Решение о внесении запроса от имени постоянной комиссии принимается на ее заседании и протоколируется.
44. Запросы, вносимые до начала сессии, подаются председателю сессии, секретарю маслихата и рассматриваются на ее заседании при решении вопроса о включении их в повестку дня сессии. Копия запроса направляется секретарем Маслихата, органу или должностному лицу, которому он адресован, с указанием срока и порядка представления ответа. Запросы, вносимые в ходе проведения сессии, подаются председательствующему на заседании. Для оглашения ответа на запрос и последующего его обсуждения секретарь Маслихата приглашает руководителя государственного органа или лицо его заменяющего, которому он адресован, на сессию.
45. Запрос, не связанный с другими вопросами, которые предстоит рассмотреть на сессии, включается Маслихатом в повестку дня самостоятельным вопросом, либо рассматривается в конце работы сессии в специально отведенное для этого время. Маслихат определяет повестку таким образом, чтобы в ней был предусмотрен резерв времени для обращения с запросами и вопросами. Для ответа на запрос предоставляется 15 минут, а для ответа на вопрос – до 5 минут.
Запросы, связанные с другими вопросами, которые предстоит решить на сессии, не включаются в повестку дня и оглашаются председательствующим на сессии до начала прений по соответствующему вопросу.
46. Запрос подлежит отклонению, если он адресован ненадлежащему государственному органу или должностному лицу, выходит за пределы компетенции областного Маслихата, либо согласно Закона «О государственных секретах» содержит требование представить информацию, являющуюся государственной или служебной тайной, либо сведения по уголовным делам, находящимся в производстве органов следствия или дознания. Отклонение запроса по перечисленным выше основаниям осуществляется Маслихатом, а в межсессионный период - председателем сессии или секретарем Маслихата.
Маслихат может не признать запросом обращение депутатов, не имеющее общественного значения. В этом случае рассмотрение его осуществляется в порядке, установленном для других видов обращения депутата. Отклонение запроса по мотивам целесообразности не допускается.
47. Маслихат может перенести рассмотрение запроса на другую сессию. До утверждения повестки дня сессии запросы могут быть отозваны внесшими их депутатами. После утверждения повестки дня сессии снятие запроса с рассмотрения осуществляется только по решению Маслихата. Запросы, поданные письменно, прилагаются к протоколу сессии.
48. Руководитель государственного органа или должностное лицо, которым адресован депутатский запрос, обязаны на данной сессии дать на него ответ по вопросам, относящимся к компетенции областного Маслихата, в случае если в запросе не установлен более длительный срок ответа. Ответ на запрос ставится на обсуждение. По запросу принимается решение. Большинством голосов присутствующих на заседании депутатов может признано целесообразным принять решение по запросу без обсуждения. Независимо от принятия указанного решения депутаты, от имени которых внесен запрос, могут обратиться к органу или должностному лицу, представившему ответ на него, за дополнительными разъяснениями, выступить с репликой или заявлением.
Депутат вправе обращаться с депутатским запросом и обращением к исполнительным органам и организациям, расположенным на территории области, по вопросам, затрагивающим интересы избирателей и должен получить от них письменный ответ в срок, определенный законодательством.
49. Депутатский запрос, ответ на него, принятое по запросу решение, краткая информация о них могут публиковаться в областной печати, передаваться по радио или телевидению.
50. Депутаты Маслихата, избранные на территории районов и городов области, могут объединяться в виде депутатских групп политических партий в составе не менее 5-ти депутатов областного Маслихата.
Регистрация депутатских групп политических партий осуществляется на сессии маслихата.
Депутатские группы политических партий проводят обмен мнениями по вопросам, рассматриваемым областным Маслихатом. Депутатские группы имеют право выдвинуть своего представителя для выступления на заседании Маслихата.
У. Организация и обеспечение деятельности областного Маслихата.
51. Областной Маслихат не обладает правами юридического лица.
Для проведения сессии, размещения руководства, аппарата и постоянных комиссий выделяются надлежащим образом оборудованные помещения.
52. Для обеспечения деятельности Маслихата и его органов, оказания помощи депутатам в осуществлении их полномочий образуется аппарат Маслихата, в их составе которого обязательно предусматривается юристконсультант. Маслихат ежегодно утверждает смету расходов на обеспечение своей деятельности. Секретарь Маслихата руководит работой аппарата, назначает и освобождает от должности его служащих.
53. Депутатам, проживающим за пределами областного центра, за время нахождения на сессии, заседании депутатских комиссий, поездок по городам и районам области по депутатской работе выплачиваются суточные и возмещаются расходы по проезду, найму жилого помещения, как находящимся в служебных командировках.
Депутату оплачиваются канцелярские и почтовые расходы, понесенные на депутатскую деятельность за счет расходов областного Маслихата.
Депутатам, проживающим в г.Караганде, в дни проведения сессий ежедневно оплачивается питание в обеденный перерыв в размере 0,5 ставки существующего расчетного норматива.
54. Сессия Маслихата утверждает перечень и периодичность письменной информации, предоставляемой депутатам. Определяются также органы и должностные лица, ответственные за предоставление информации.
В городах и районах, избирательных округах, от которых избраны депутаты, выделяются помещения для приема избирателей и встреч с ними
55. Областной Маслихат на срок своих полномочий образует Совет председателей постоянных комиссий в составе: председателей постоянных и ревизионной комиссий, руководителей депутатских групп политических партий секретаря Маслихата, председателя очередной сессии, 1-3 депутатов, предлагаемых секретарем Маслихата.
Совет председателей постоянных комиссий Маслихата является совещательным органом, его состав утверждается сессией. По обсуждаемым вопросам он принимает рекомендации и заключения.
Совет председателей постоянных комиссий свои заседания проводит по мере необходимости. В случае необходимости по инициативе председателя очередной сессии или секретаря областного Маслихата может проводиться внеочередное заседание Совета председателей постоянных комиссий.
На заседании Совета председателей постоянных комиссий могут приглашаться отдельные депутаты, руководители местных исполнительных органов, эксперты и специалисты.
На заседаниях Совета председателей постоянных комиссий обсуждаются:
вопросы повестки дня предстоящих сессий; рекомендации для включения в повестку дня дополнительных вопросов; проекты структуры, штатного расписания и сметы расходов областного Маслихата; ход подготовки выносимых на сессию вопросов; проекты выносимых на рассмотрение сессий решений, обращений, заявлений и др. документов; справочно-информационное обеспечение деятельности депутатов; рекомендации кандидатур председателей предстоящих сессий, редакционных комиссий, состава рабочих групп по подготовке вопросов на сессии; обсуждение работы отдельных работников аппарата областного Маслихата; определение кандидатур должностных лиц, информация о работе которых рекомендуется к заслушиванию на очередной сессии; выполнение решений и постановлений, принимаемых областным Маслихатом и его постоянными комиссиями; ход подготовки к публичным слушаниям, рассматривает вопросы, связанные с соблюдением прав граждан в области и в, случае необходимости, вносят предложения на сессии вопросы, возникающие в отношениях с государственными органами, организациями, органами местного самоуправления и общественными объединениями, другие вопросы.
Заседания Совета председателей постоянных комиссий кратко протоколируются одним из работников аппарата областного Маслихата.
Председатели постоянных и ревизионной комиссии на очередных заседаниях комиссий информируют депутатов о рассмотренных на заседаниях Совета председателей постоянных комиссий вопросах и принятых рекомендациях.
Работой Совета председателей руководит секретарь областного Маслихата.