Қазақша:
Павлодар облысының мәслихаты Павлодар облысы Мәслихатының Маслихат Павлодарской области 2001 жылғы 13 наурыздағы (ІІ сайланған, Х сессия) шешімі.
Павлодар облысының Әділет басқармасында 2001 жылғы 12 сәуірде № 622 тіркелді Май ауданының кешенді дамытудың 2001 – 2003 жылдарға арналған бағдарлама мен оны 2001 жылы жүзеге асыру жөніндегі шаралар жоспары туралы Облыстық экономика департаментінің бастығы Ғ.З. Қажкеновтың ""Май ауданын кешенді дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған бағдарлама мен оны 2001 жылы жүзеге асыру жөніндегі шаралар жоспары туралы" хабарламасын тыңдап және талқылап, облыстық Мәслихат ШЕШIМ ЕТЕДI
1. Май ауданын кешенді дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналєан және бағдарлама мен оны 2001 жылы жүзеге асыру жөніндегі шаралар жоспары бекітілсін.
2. Облыстық экономика департаменті (Қажкенов Ғ.З) жыл сайын 10 қаңтар мен 10 шілде күніне орай облыстық Мәслихаттың экономика және бюджет жөніндегі комитетіне бағдарламаның орындалуы туралы хабарлайтын болсын.
3. Облыстық қаржы департаменті жыл сайын облыстық бюджетті құрастырғанда бағдарламаны жүзеге асыруға қажетті көлемде қаржы қарастыратын болсын.
4. Осы шешiмнiң орындалуына бақылауды жасау облыстық Мәслихаттың экономика және бюджет жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсiн.
II сайланған облыстық Мәслихаттың Х (кезектен тыс) сессиясының төрағасы О. Қайыргелдинов Облыстық Мәслихаттың хатшысы Т. Айтқазин ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Облыс Мәслихаттың 2001 жылғы 13 наурыздағы шешiмiне қосымша Май ауданын кешендi дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған БАҒДАРЛАМАСЫ
1. Бағдарламаның паспорты Аталуы: Май ауданын кешендi дамытудың 2001 - 2003 жылдарға арналған бағдарламасы (бұдан ірi - Бағдарлама)
Дайындау негiзi: Облыс әкiмiнiң 2000 жылғы 5 қазанда берген тапсырмасы Негiзгi дайындаушылар: Облыс: экономика, ауыл шаруашылығы, индустрия, сауда және кәсiпкерлiктi дамыту, коммуналдық шаруашылық, көлiк және коммуникациялар, қаржы, тұрғындарды әлеуметтiк қорғау және жұмыспен қамту, денсаулық сақтау, бiлiм, мәдениет, туризм және спорт департаменттерi, облыс бойынша күшi-қон және демография басқармасы (келiсiм бойынша), облыс әкiмi аппаратының кадрлар қызметi бөлiмi Мақсаты: Медициналық қызметтерге, бiлiм беруге, байланыс құралдарына, электр қуатымен қамтамасыз етуге, таза суға, еңбекпен қамтамасыз етуге және кедейшiлiкпен күреске жол ашу үшiн қолайлы жағдайлар жасау арқылы тұрғындардың өмiрiн қамтамасыз етудiң сенiмдi жүйесiн жасауды қалыптастыру жөнiндегi iс-шараларды өткiзу арқылы экономикалық өсу негiзiнде Май ауданы тұрғындарының өмiр деңгейi мен сапасын арттыруүшiн жақдай жасау Мiндеттерi: Тұрғындардың қолайлы өмiр жағдайын арттырудың негiзi ретiнде аудан экономикасын сауықтыруға көмектесу Тұрғындардың өмiрiн қамтамасыз етудiң қажеттi жүйесiн қалыптастыру жөнiндегi iсшараларды жүзеге асыру Тұрғындарды жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету Қаржыландыру көздерi: Жергiлiктi табиғи-өндiрiстiк және әлеуметтiк ресурстар, сондай-ақ республикалық және жергiлiктi бюджеттерде қарастырылатын қаражаттар, кәсiпорындардың өз қаражаттары, инвестициялар, банктердiң бағдарламада айқындалған мақсаттарды жүзеге асыруға бөлген қаражаттары осы Бағдарламаны жүзеге асырудың ресурстық базасы болып табылады Күтiлетiн нәтижелер: Бағдарламаны жүзеге асыру нәтижесiнде Май ауданында тұрғындардың өмiрiн қамтамасыз етудiң нақты жұмыс iстейтiн жүйесiн қалыптастыру, нақты экономикалық өсiм мен тұрғындардың жиынтық кiрiстерi мен шығыстарын арттыру негiзiнде ең жоғары сапалы әлеуметтiк жағдайларды қамтамасыз ету көзделуде.
2. Кiрiспе
Облыс аудандарының арасында Май ауданы әлеуметтiк жағынан тұрақсыздық деңгейi жоғары аудан болып сипатталады. Мұнда жұмыссыздық деңгейi ең жоғары, тұрғындардың жұмыспен қамтылуы өте төмен, аз қамтамасыз етiлгендер саны өтуде, бала туу көрсеткiштерi төмен, күшi-қон қарқыны жоғары.
Тұрақтылықты қамтамасыз ететiн iшкi, ұйымдастырушылық, материалдық- техникалық және экономикалық ресурстар жеткiлiксiз жұмылдырылуда. Аудан облыста ауыл шаруашылығын дамытудың 2000 - 2001 жылдарға арналған бағдарламасының көрсеткiштерi бойынша оныншы орында келедi. Осының бірi тұрғындар арасындағы әлеуметтiк жағдайдың күрделене түсуiне әкелiп соғады.
Техникалық базаның едәуiр тозуы, асыл тұқымды мал ұрықтандыру жұмыстарының сапасы мен экономиканың аграрлық секторында нарықтық инфрақұрылымды қалыптастыру үрдiсiнiң қарқыны төмен болуы салдарынан ауыл шаруашылығы өндiрiсiнде түбегейлi жақсарту жұмыстары жүргiзiлмеуде, бұл тұрғындар кiрiсiнiң тұтасынан өсуiне жол бермеуде, ал ол ауыл тұрғындарының өмiр деңгейi мен сапасына керi әсерiн тигiзуде.
Ауылдағы реформаның жаңа кезеңі ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң үздiксiз өсуiн, ауылдағы өмiр деңгейi мен сапасының бiр қалыптылығын қамтамасыз ететiн жағдайлар мен шаралар жасауға бағытталуы тиiс.
Осыған байланысты ауылды әлеуметтiк-экономикалық дамыту проблемасы Ел Президентi Н. Назарбаевтың қатысуымен өткен агроөнеркәсiп кешенi қызметкерлерiнiң республикалық кеңесiнде аталып өттi, осы Бағдарламаны дайындауда өз шешiмiн тапты.
Бағдарлама нарықтық реформалар кеңеңiнде ауданды әлеуметтiк- экономикалық дамытуда жинаұталєан негiзгi проблемаларды көтередi, мақсаттар мен артықшылықтарды, сондай-ақ шаралар жүйесiн, аудан тұрєындарының өмiр деңгейi мен сапасын көтерудiң негiзгi баєыттары мен тетiктерiн белгiлейдi.
3. Май ауданының әлеуметтiк-экономикалық дамуына талдау Ауылда жүргiзiлген реформалар нақты меншiк иесiн туғызды. Өнiмнiң негiзгi көлемi шаруа қожалықтары мен жеке шаруашылықтарда өндiрiлуде.
Негiзгi мал басы мен құс осылардың қарамағында шоғырланған. 1999 жылдың қорытындылары бойынша олар ет өндiрудi 84,5 пайызға, сүт пен жұмыртқа өндiрудi 100 пайызға орындады. Ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң жаппай төмендеп отырғанының өзiнде шаруа қожалықтарындағы өнiм өндiрiсiнiң көлемi 1998 жылға қарағанда үш есеге артқан. Ауданда жылқы, қой және ешкi саны едәуiр өстi. 2000 жылдың 11 айында шаруа қожалықтары мен жеке шаруашылықтардаєы мал өнiмдерi көлемiнiң өсу қарқыны сақталды, барлық санаттағы шаруашылықтарда мал мен құстың саны артқан.
Май ауданындағы электр желiлерiнiң құрылымы барлық тұрғындарды және аудан экономикасын электр қуатының мол қорымен қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi. Кенттердi көрiктендiру iсi жалғасуда, барлық селолық округтер автобус қатынасымен қамтылған, шағын бизнес дамуда.
"Ақсу-Конечная" темiр жолының құрылысы жүйеге асырылуда. Желтоқсан айының басында темiр жол Көктөбе ауылы төңiрегiнде түйiстi. Жолды iске қосу ауданда пайдалы қазбаларды өндiрудi, жаңа жұмыс орындарын құруды жоғары қарқынмен жүргiзуге мүмкiндiк бередi.
Аудан пайдалы қазбалар қоры бойынша облыстың алдыңғы орындарында.
Көмiр, құрылыс материалдары, тұз, отқа төзiмдi балшық пен басқа да қазба орындары бар. Соған қарамастан мұнда материалдық-шикiзат ресурстары аз зерттелуде.
Ауданда мәдени-рухани қажеттiлiктi қанағаттандыру үшiн де жағдайлар жасалуда, кейбiр клубтар мен кiтапханалар өз жұмыстарын қайтадан бастады.
2000 жылы қабылданған шаралардың нәтижесiнде балалы отбасыларға жәрдемақы төлеу жөнiндегi өткен жылдардың қарызы өтелдi (32,9 млн. теңге.
Сонымен бiрге, ауданда экономикалық жағдай баяу өзгеруде. Аудан бюджеттiк ресурстардан тапшылық көруде. Көптеген кәсiп-орындардың қаржылық жағынан тұрақсыздыңы, шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң төлем қабiлеттерiнiң төмендiгi, жергiлiктi бюджеттiң кiрiс бґлiгiнiѕ ең қажеттi мөлшерден де азаюы ауданды облыстық бюджеттiң субвенциясынан тәуелдi етiп отыр. 2000 жылдың 11 айында бюджеттiң кiрiс бөлiгiнiң орындалуы 49,9 млн.
теңгенi немесе болжамның 84,3 пайызын құрады. Осының бірi жергiлiктi әлеуметтiк бағдарламаларды жүзеге асыру өрiсiнiң тарылуына әкелiп соғады.
1999 жылы бюджеттiк қаражат (субвенцияларды ескере отырып Май ауданының 1 тұрғынына шаққанда селолық аудандар арасында ең жоғары болып табылды - яғни 2990 теңге (аудандар бойынша орташа көрсеткiш 2533 теңге.
Бiрақ, бюджеттiк қаражаттың 50 пайыздан астамы жергiлiктi басқару органдарын ұстауға жұмсалған, ал әлеуметтiк iс-шараларға - 10 пайыз, спорттық және мәдени шараларды өткiзуге - 15 пайыз, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын дамытуға 7 пайыз ғана жұмсалған.
2000 жылы ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң көлемi бiр тұрғынға шаққанда аудан бойынша орташа 25,6 теңгенi құрады, облыс бойынша мұндай орташа көрсеткiш - 106,4 теңге немесе 4 есе көп. Ауылшаруашылық кәсiпорындар бойынша несиелiк қарыз 2000 жылғы 1 қазанға - 33 млн. теңге болды.
"Жетпiс орта шаруа" бағдарламасы қанағаттанғысыз жүзеге асырылуда, оның шеңберiнде барлығы 38 жоба қаралған, бағдарламада қарастырылған қаржының 20 пайызы ғана игерiлген. Ұрықтандыру жұмыстарының тарифттерiн азайту жөнiнде шаралар қолданылмайтындықтан, тұрғындар арасындағы түсiнiк жұмыстарының жеткiлiксiздiгiнен жұмыс iстеп тұрған 5 ұрықтандыру пунктiн пайдалану деңгейi төмен. Аудандағы бар ауыл шаруашылығы техникаларының пайдаланылу мерзiмдерi толыңынан өткен.
Өсiмдiк өндiрiсiнде тарының жалпы алаңы 1999 жылы 1998 жылмен салыстырғанда 5880 гектарға кемiп және 2000 жылы барлығы 1100 га құрады, күнбағыс тиiсiнше 648 га және 300 га құрады. Егiстiк көлемiн қысқартудың негiзгi себебi - айналым қаржысының жоқтығы.
Ауданда бау-бақша өндiрiсiн дамыту, үй жанындағы учаскелердi кеңейту жұмыстары жеткiлiксiз жүргiзiлуде. 3 селолық округте судың жоқтығынан тұрғындар бау-бақша өсiрумен айналыспайды.
Жеткiлiктi шикiзат базасының жоқтығынан, айналымдағы қаржының жеткiлiксiздiгiнен көптеген қайта өңдеу кәсiпорындары соңғы жылдары таратылды немесе өз жұмыстарын тоқтатты. Қазiргi уақытта Ақшиман селосындаєы шұжық цехы ғана жұмыс iстеп тұр.
4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi Медициналық қызметтерге, бiлiм алуға, байланыс құралдарына, электр қуатымен қамтамасыз етуге, таза суға, еңбекпен қамту және кедейшiлiкпен күрестi қамтамасыз етуге жол ашу үшiн қолайлы жағдайлар жасау арқылы тұрғындардың өмiрiн қамтамасыз етудiң сенiмдi жүйесiн жасауды қалыптастыру жөнiндегi iс-шараларды өткiзу арқылы экономикалық өсу негiзiнде Май ауданы тұрғындарының өмiр деңгейi мен сапасын арттыру үшiн жағдай жасау Бағдарламаның басты мақсаты болып табылады.
Мыналар:
ауыл тұрғындарының қолайлы өмiр жағдайын арттырудың негiзi ретiнде аудан экономикасын сауықтыруєа көмектесу;
тұрғындардың өмiрiн қамтамасыз етудiң қажеттi жүйесiн қалыптастыру жөнiндегi iс-шараларды жүзеге асыру;
тұрғындарды жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету Бағдарламаның негiзгi мiндеттерi болып табылады.
5. Бағдарламаны жүзеге асырудың негiзгi бағыттары
5.1.1. Аграрлық секторды дамытудың негiзгi бағыттары Бағдарламаға сәйкес ауданның ауыл шаруашылығын дамытудың мынадай бағыттары анықталды:
ет өндiру бағытындағы мал шаруашылығы, табындық жылқы және қой шаруашылығы;
пайдалы дәндi дақылдар егiстiктерiн кеңейту: тары, күнбағыс;
көкөнiс пен бау-бақша дақылдарын өсiрудi дамыту;
қайта өңдеу кәсiпорындары желiсi мен ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өткiзу жүйесiн ұйымдастыру;
жеке аулаларда халықтық кәсiпшiлiктi, бау-бақшаны, ара шаруашылығын, құс шаруашылығы мен балық аулауды дамыту.
Осы мақсаттар үшiн Бағдарламада мыналар көзделедi:
"Мың орта шаруа", "Қолдан ұрықтандыру пункттерiн ұйымдастыру", "Отбасылық сүт шаруашылықтарын құру арқылы қала маңы аймағында сүт өндiрiсiн дамыту" облыстық мақсатты бағдарламаларын жүзеге асыру жөнiндегi жұмысты жетiлдiру;
ұсақ товар өндiрiсi мен жеке қосалқы шаруашылықтар желiсiн ұлғайтуға бейiмделген мал шаруашылығы өнiмiн сатып алу мен қайта өңдеудiң қолайлы жүйесiн құруға көмек көрсету;
негiзiнен ауданның шалғайдағы ауылдарында дайындау, қайта өңдеу кәсiпорындар желiсiн құру;
аудан аумағындағы диiрмендi, май шығару орындарын, пима басатын цехтарды бiржола жаңғыртып, сүт жјне жарма дақылдарын алғашқы өңдеуден өткiзетiн жаңа желiлердi сатып алып, олардыѕ қызметiн қайта бастау.
Ұсақ товар өндiрiсi шаруашылық субъектiлерiн жеке меншiк негiзiнде өндiрiс қаражаты есебiнен неғұрлым iрi өндiрiстiк кооперативтерге, қауымдастықтарға, акционерлiк қоғамдар мен агрофирмаларға бiрiгу мен қауымдасуға көмектесу.
Бақша дақылдары өсетiн алаңдарды ұлғайтуға байланысты "Жетпiс орта шаруа" аудандық бағдарламасы қаржысы есебiнен Қаратерек селолық округiнiң суармалы учаскесiн қалпына келтiру.
Ауданның аграрлық секторын дамытудың негiзгi баєыттарын жүзеге асыру мынадай бағдарламалар арқылы жүзеге асырылатын болады:
асыл тұқымды қой сатып алу;
құс шаруашылығын дамыту;
шошқа шаруашылығын дамыту;
отбасылық сүт шаруашылықтарын құрып, қала маңы аймағында сүт өндiрiсiн дамыту;
күнбағыс өндiрiсi;
тары өндiрiсi;
мың орта шаруа;
көктемгi дала жұмыстарына несие бөлу.
5.1.2. Ақпараттық-маркетингтiк жүйелер құру және өнiмдi өткiзу жүйесiн ұйымдастыру Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң "Бiртұтас ақпараттық-маркетингтiк жүйенi дамыту" алғашқы бағдарламасы шеңберiнде ауданның маркетингтiк қызметiмен модем байланысымен қамтамасыз ету көзделуде. Сонымен бiрге, барлық селолық округтердi қажеттi ұйымдастыру техникасымен (1 компьютермен қамтамасыз ету белгiленуде. Ол аудандық маркетингтiк қызметпен модем байланысын жүзеге асыратын болады.
Өсiмдiк және мал шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсi көлемiнiң ұлғаюына байланысты товар өткiзу мәселесi пайда болады. Сол үшiн Павлодар, Ақсу және Курчатов қалаларының базарларын пайдалану көзделуде.
"Ақсу-Конечная" темiр жолының iске қосылуы өнiмге сұранысты өсiрiп, өткiзу рыногын кеңейтуге көмектесетiн болады.
Жарма дақылдарын iске асыру үшiн облыста жұмыс iстейтiн "Жарма дақылдары" кооперативiнiң мүмкiндiктерiн пайдалану белгiленуде.
5.1.3. Ауыл шаруашылығы өндiрiсiн техникалық жарақтандыру Бағдарлама шеңберiнде:
машина-технологиялық станцияларды және ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын жалға беру пункттерiн ашуға күш салу, негiзгi құралдарды ауылда лизинг түрiнде жалдау жүйесiн дамыту;
өндiрiстiк-технологиялық және техникалық қызметтер көрсету үшiн қолда бар машина-технологиялық станциялар мен сервистiк пункттердi нығайтуға көмектесу көзделуде. МТС желiсiн дамыту жөнiндегi жұмысты жалғастыру көзделуде.
5.2. Инфрақұрылымды дамыту Өндiрiстiк инфрақұрылымның даму деңгейi аудан экономикасының әлеуетiне, тұрғындарды қалыпты өмiр сүруге қажеттi қызметтермен және мүмкiндiктермен қамтамасыз ету деңгейiн көрсетедi.
Сумен жабдықтау, көлiк, жол пайдалану, телекоммуникациялар - негiзгi басты бағыттар болып белгiлендi.
Оларды жүзеге асыру мақсатында:
Баскөл ауылынан Майтбек ауылына дейiн ұзындыєы 114 км болатын суқұбырын қазiргi заманғы су дайындау жабдықтарын қолдана отырып, қайтадан iшiнара қалпына келтiру қарастырылсын. Басқа елдi мекендерде ауылды сумен жабдықтау дербес блок-жүйелерiн қолдану арқылы жүзеге асыру көзделуде;
тұрғындар талабын ескере отырып, маршрут желiсiн кеңейту көзделуде.
Жолаушылар көлiктерiнiң иелерiн ауылдық жерлерде жолаушылар тасымалына арналған ашық тендерлерге қатысуға кеңiнен тарту қамтамасыз етiлсiн.
Аялдамаларды көркейтудi қамтамасыз ету. Жолаушылар тасымалы үшiн неғұрлым қолайлы автобустар пайдалану көзделуде;
5.3. Әлеуметтiк саланы дамыту және қызметтердi пайдалану мүмкiндiктерiн қмтамасыз ету
5.3.1. Медициналық қызмет көрсету Ауыл тұрєындарына селолық медициналық қызмет көрсету деңгейiн қала тұрғындарына қызмет көрсету деңгейiмен жақындастыра отырып, бірi пайдалана алатын алғашқы медициналық-санитарлық көмекпен қамтамасыз ету басты бағыт болып табылады.
Осы мақсатта Бағдарлама:
облыстық бюджетте тұрғындарға алғашқы медициналық-санитарлық қызмет көрсетуге арналған қаржы бөлудi қамтамасыз етудi;
5.3.2. Бiлiм беру жүйесi Азаматтардың мiндеттi орта бiлiм алу және оның сапасын арттыру жөнiндегi конституциялық құқықтарын жүзеге асыруды қамтамасыз ету мақсатында Бағдарламада:
бар бiлiм беру мекемелерiнiң желiсiн сақтап қалу және оны ауыл тұрғындарының талаптарына сәйкес келтiру;
5-6 жастағы балаларды мектепке дейiнгi мiндеттi дайындықтан өткiзу;
мектеп жасындағы барлық балаларды мiндеттi оқумен қамту жөнiндегi iс-шараларды жүзеге асыру;
ауыл мектептерiн жаңа буынды компьютерлiк техникамен, оның iшiнде демеушiлердiң қаражаты есебiнен, қамтамасыз ету;
ауыл мектептерiн жаңа шыққан оқу-көрнекi құралдармен, оқулықтармен және әдiстемелiк әдебиетпен жабдықтау;
ауыл мектептерi мұғалiмдерiнiң бiлiктiлiк деңгейiн үнемi арттыру;
қайырымдылық интернатын, балалар шығармашылығы үйiн, мектептер жанынан интернаттар ашу белгiлендi.
5.3.3. Мәдениет пен спортты дамыту Ауыл тұрғындарын бос уақытта мәдени және ақпараттық-ағартушылық қызметтермен қамтамасыз ету; тұратын мекен- жайларының қашықтығына қарамастан, қалың бұқараны дене тәрбиесiмен және спортпен шұғылдануға тарту.
Бұл мақсатта:
мәдениет мекемелерiн - кiтапханаларды, клубтарды - қалпына келтiру;
аудандық Мәдениет үйiн шалғайдағы елдi мекендерге қызмет көрсету үшiн жылжымалы жұмылдыру кешенiмен қамтамасыз ету;
спорттық мекемелердi қажеттi спорт құралдарымен және жабдықтармен жабдықтау;
бар спорт алаңдары мен ғимараттарын iске қосып, дене тәрбиесiмен және спортпен айналысу үшiнәрбiр елдi мекенде спорт алаңдары құрылысын ұйымдастыру;
ауылда бұқаралық спорт және дене тәрбиесi - сауықтыру шараларын, ауылдық спорт ойындарын жүйелi түрде өткiзудi қамтамасыз ету;
дене тәрбиесi мен спорт арқылы салауатты өмiр салтын кеңiнен насихаттауды қамтамасыз ету көзделедi.
5.4. Шағын бизнес пен кәсiпкерлiктi дамыту Шағын бизнес пен кәсiпкерлiктi бұдан әрi дамыту мақсатында:
қолөнерiн, халық және әйелдер кәсiпкерлiгiн дамытуға, кәсiпшiлiгiн жаңғыртуға ықпал жасау;
шағын бизнес субъектiлерiн ақпараттық және кеңестiк қостау жасау;
5.5. Тұрғындарды жұмыспен қамту санын өсiру, жұмыс орындарын құру және әлеуметтiк қорғау Еңбекке орналастыру жұмысын ұйымдастыруды, оның iшiнде қоғамдық жұмыстардағы уақытша ақылы жұмыс орындарын, жаңа жұмыс орындарын құруды кейiн жұмысқа орналастырып , жұмыссыздарды өзiн-өзi жқмыспен қамтуға оқытуды көздеу.
Осы мақсаттарда:
еңбек рыногының қажетiн ескерiп, жұмыссыздарды даярлау және қайта даярлау жұмысын жетiлдiру;
қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру;
жергiлiктi шикiзатты, материалдарды және қызмет түрлерiн пайдаланып, халық қолөнерi саласында тұрғындардың өздерiн-өзi жұмыспен қамтуды қолдау жөнiндегi шараларды жүзеге асыру;
жеке қосалқы шаруашылық, бағбандық жјне бақша өсiру үшiн жер учаскелерiн беру;
ауылда рыноктық инфрақұрылымды дамыту;
шағын және орта кәсiпкерлiктi дамыту үшiн жағдай жасау, өз iсiн дамытуға тiлек бiлдiрген азаматтардың еңбектiк және кәсiпкерлiк ынтасын қолдау жоспарлануда.
5.6. Кадрларды оқыту
Басқару деңгейi және мемлекеттiк лауазымдар бойынша аудан кадрларының бiлiктiлiгiн арттыру қажеттiлiгiне талдау жасау. Ауданның мемлекеттiк қызметшiлерiн оқытуды ұйымдастыруға әдiснамалық көмек көрсету, оқу- әдiстемелiк әдебиетпен, қазiргi бағдарламалармен және технологиялармен қамтамасыз ету, басқарушылық функциялар мен мемлекеттiк қызметшiлердi оқытуды жетiлдiру, олардың бiлiктiлiгiн арттыруєа бақылау жасау. Ауыл шаруашылығының проблемалары жөнiнде семинарлар ұйымдастыру. Ауданның мемлекеттiк қызметшiлерiн Қазақстан Республикасы Президентi жанындағы Мемлекеттiк қызмет академиясына оқуға жiберудi тәжiрибеге енгiзу.
6. Қаржыландыру ресурстары мен көздерi Жергiлiктi табиғи-өндiрiстiк және әлеуметтiк ресурстар, сондай-ақ республикалық және жергiлiктi бюджеттерде көзделген қаржы, кәсiпорындардың өз қаржылары, инвестициялар, банктердiң Бағдарламаны iске асыруға бөлген қаржылары Бағдарламаны жүзеге асырудың ресурстық негiзi болып табылады.
2001 жылға жоспарланып отырған қаржы көлемiнде облыстық бюджеттiң қаржысы 144,3 млн. теңгенi, банктердiң қаржысы 4,9 млн. теңгенi құрайды.
Келесi 2002 - 2003 жылдары көлемдер тиiстi жылға бекiтiлетiн бюджетке сәйкес анықталатын болады.
7. Бағдарламаны жүзеге асырудан күтiлетiн нәтижелер Бағдарламаның iс-шараларын iске асыру нәтижесiнде тұрғындардығ тiршiлiгiн қамтамасыз ететiн тұрақты жұмыс iстейтiн жүйенi қалыптастыру, нақты экономикалық су және кiрiстер мен шығындар жиынтығын көбейту негiзiнде ауданның барлық тұрғындарын сапалы әлеуметтiк игiлiктермен қамтылуға тең жол ашуды қамтамасыз ету көзделуде.
2001 жылы ауыл шаруашылыңында тарының жалпы өнiмiн 1000 тоннаға, арпаның өнiмiн -180 тоннаға, күнбағыс майы дақылдарын - 150 тоннаға дейiн арттыру көзделуде. Тары егiсi 3000 га, арпа -500 га, дәнге арналған күнбағыс - 500 га орын алады. Үй маңындағы учаскелердi дамытуды ескерiп, көкөнiс - бақша дақылдары мен картоп өсiру алаңдары ұлғаяды. Күнбағыс майын өндiру, тары өңдеу, ақтаған тары, шұжық өнiмдерi өндiрiсi жолға қойылады.
Ауылшаруашылық малдың тұқымдық және өнiмдiлiк сапасы артады. Отбасылық сүт шаруашылықтары құрылады, өнiм өткiзу жұмысы ұйымдастырылады.
Сервистiк қызмет көрсету көлемi ұлғаяды, материалдық-техникалық база жақсарады.

На русском языке:
Павлодар облысының мәслихаты Решение Павлодарского Маслихат Павлодарской области областного Маслихата от 13 марта 2001 года (Х сессия, ІІ созыв).
Зарегистрировано Управлением юстиции Павлодарской области 12 апреля 2001 года за № 622 «О программе комплексного развития Майского района на 2001 – 2003 годы и плане мероприятий по ее реализации на 2001 год»
Заслушав и обсудив информацию начальника департамента экономики области г-на Кажкенова Г.З. "О программе комплексного развития Майского района на 2001-2003 годы и плане мероприятий по ее реализации на 2001 год", областной Маслихат РЕШИЛ
1. Утвердить программу комплексного развития Майского района на 2001 - 2003 годы и плане мероприятий по ее реализации на 2001 год.
2. Департаменту экономики области (Кажкенов Г.З.) ежегодно к 10 января и 10 июля представлять информацию в постоянную комиссию областного Маслихата по экономике и бюджету о выполнении программы.
3. Департаменту финансов области ежегодно при формировании областного бюджета предусматривать необходимые средства для реализации программы.
4. Контроль за реализацией данного решения возложить на постоянную комиссию областного Маслихата по экономике и бюджету.
Председатель
Х (внеочередной) сессии областного Маслихата II созыва О. Каиргельдинов Секретарь областного Маслихата Т. Айтказин Приложение к решению сессии областного Маслихата от 13 марта 2001 года ПРОГРАММА КОМПЛЕКСНОГО РАЗВИТИЯ МАЙСКОГО РАЙОНА НА 2001 - 2003 ГОДЫ
1. Паспорт программы
Наименование: Программа комплексного развития Майского района на 2001 - 2003 годы (далее - Программа)
Основание для разработки: Поручение акима области от 5 октября 2000 года Основные разработчики: Департаменты: экономики, сельского хозяйства, индустрии, торговли и развития предпринимательства, коммунального хозяйства, транспорта и коммуникаций, финансов, социальной защиты и занятости населения, здравоохранения, образования, культуры, туризма и спорта области, управление миграции и демографии по области (по согласованию), отдел кадровой службы аппарата акима области Цель: Создание условий для повышения уровня и качества жизни населения Майского района на основе экономического роста за счет проведения мероприятий по формированию достойной системы жизнеобеспечения населения через создание благоприятных условий для доступа к медицинским услугам, образованию, средствам связи, электрификации, чистой воде, обеспечение занятости и борьба с бедностью Задачи: Содействие оздоровлению экономики района, как основы повышения благосостояния населения.
Осуществление мероприятий по формированию необходимой системы жизнеобеспечения населения.
Обеспечение занятости населения Источники финансирования: Ресурсной базой реализации настоящей Программы являются местные природно-производственные и социальные ресурсы, а также средства, предусматриваемые в республиканском и местных бюджетах, собственные средства предприятий, инвестиции, средства банков, выделяемые на реализацию целей, определенных Программой Ожидаемые результаты: В результате реализации Программы предполагается сформировать в Майском районе устойчиво функционирующую систему жизнеобеспечения населения, обеспечить максимальный охват качественными социальными благами на базе реального экономического роста и повышения совокупных доходов и расходов населения
2. Введение
Майский район среди других районов области характеризуется как регион повышенной социальной нестабильности. Здесь отмечены наибольший уровень безработицы, самая низкая занятость населения, рост численности малообеспеченных граждан, низкие показатели рождаемости, высокие темпы миграционных процессов. Недостаточно мобилизуются внутренние, организационные, материально-технические и экономические ресурсы для укрепления стабильности. Район занимает десятое место в области по показателям реализации программы развития сельского хозяйства на 2000 - 2001 год. Все это влечет повышение социальной напряженности среди населения.
На фоне значительного износа технической базы, слабого уровня селекционно-племенной работы и низких темпов формирования рыночной инфраструктуры в аграрном секторе экономики не происходит коренных сдвигов в повышении эффективности сельскохозяйственного производства, что в целом не способствует росту доходов населения, и как следствие, негативно сказывается на уровне и качестве жизни сельских жителей.
Новый этап реформ на селе должен быть направлен на создание условий и мер по обеспечению динамичного развития сельскохозяйственного производства, достойного уровня и качества жизни на селе.
В этой связи проблемы социально-экономического развития села, отмеченные на республиканском совещании работников агропромышленного комплекса с участием Президента страны Н. Назарбаева, нашли свое решение при разработке настоящей Программы.
Программа раскрывает основные проблемы, накопившиеся в социально- экономическом развитии района за период рыночных реформ, определяет цели и приоритеты, а также систему мер, основные направления и механизмы повышения уровня и качества жизни населения района.
3. Анализ социально-экономического развития Майского района Реформы, проведенные на селе, привели к появлению реального собственника. Основной объем продукции производится в крестьянских хозяйствах и личных подворьях. Здесь сосредоточено основное поголовье скота и птицы. По итогам 1999 года ими произведено 84,5% мяса, 100% молока и яиц.
При общем спаде объемов сельскохозяйственного производства объем производства продукции в крестьянских хозяйствах возрос в три раза против уровня 1998 года. В районе значительно увеличилось поголовье лошадей, овец и коз. За 11 месяцев 2000 года сохранилась тенденция роста объемов животноводческой продукции в крестьянских хозяйствах и личных подворьях, увеличилась численность скота и птицы во всех категориях хозяйств.
Структура электрических сетей Майского района позволяет обеспечить электроэнергией все население и экономику района с большим запасом по мощности. Продолжается благоустройство поселков, все сельские округа охвачены автобусным сообщением, развивается малый бизнес.
Осуществляется строительство железной дороги "Аксу - Конечная". В начале декабря 2000 года состоялась стыковка железнодорожного пути в районе села Коктобе. Ввод в строй дороги позволит более высокими темпами вести в районе разработку месторождений, создавать новые рабочие места.
Район занимает одно из ведущих мест в области по запасам полезных ископаемых. Имеются месторождения угля, строительных материалов, соли, огнеупорных каолиновых глин и другие. В то же время минерально-сырьевые ресурсы здесь изучены мало.
В районе создаются условия для удовлетворения культурно-духовных потребностей, возобновляют деятельность клубы и библиотеки.
В результате принятых мер в 2000 году полностью погашена задолженность прошлых лет по выплате пособий семьям, имеющим детей (32,9 млн. тенге).
Вместе с тем, экономическая ситуация в районе меняется медленно. Район испытывает трудности с бюджетными ресурсами. Неустойчивое финансовое состояние большинства предприятий, неплатежи хозяйствующих субъектов привели к падению доходной части местного бюджета ниже объема минимально необходимых расходов, поставили в полную зависимость район от субвенций из областного бюджета. За 11 месяцев 2000 года исполнение доходов бюджета района составило 49,9 млн. тенге или 84,3 % от прогноза. Все это приводит к сужению возможностей реализации местных социальных программ.
В 1999 году бюджетные ассигнования (с учетом субвенций) в расчете на одного жителя в Майском районе явились самыми высокими среди сельских районов - 2990 тенге (в среднем по районам 2533 тенге). Однако, более 50 % бюджетных средств направлялись на содержание органов местного управления, тогда как на социальные мероприятия -10 %, на проведение спортивных и культурных мероприятий - 15 %, на развитие жилищно-коммунального хозяйства
- 7 %.
В 2000 году объем сельскохозяйственной продукции в расчете на 1 жителя в среднем по району составил 25,6 тыс. тенге, тогда как в среднем по области этот показатель равен - 106,4 тыс. тенге или в 4 раза выше. Кредиторская задолженность по сельхозпредприятиям на 1 октября 2000 года достигла 33 млн.
тенге.
Неудовлетворительно реализуется программа "Жетпис орта шаруа", в рамках которой рассмотрено всего 38 проектов, освоено лишь 20 % предусмотренных программой средств. Из-за недостаточной разъяснительной работы среди населения, непринятия мер по снижению тарифов на услуги по искусственному осеменению, уровень использования имеющихся 5 пунктов искусственного осеменения остается крайне низким. Сельскохозяйственная техника, имеющаяся в районе, полностью выработала амортизационный срок.
В растениеводстве общая площадь посевов проса в 1999 году сократилась по сравнению с 1998 годом на 5880 га и в 2000 составила всего 1100 га, подсолнечника соответственно 684 и 300 га. Основной причиной сокращения посевных площадей является отсутствие оборотных средств.
В районе недостаточно ведется работа по развитию огородничества, расширению приусадебных участков. В 3-х сельских округах население не занимается огородничеством из-за отсутствия водоснабжения.
Из-за отсутствия достаточной сырьевой базы, недостатка оборотных средств многие предприятия переработки в последние годы были ликвидированы или приостановили свою деятельность. В настоящее время работает лишь колбасный цех в селе Акшиман.
4. Цель и задачи Программы Главной целью Программы является:
создание условий для повышения уровня и качества жизни населения Майского района на основе экономического роста, за счет проведения мероприятий по формированию достойной системы жизнеобеспечения населения через создание благоприятных условий для доступа к медицинским услугам, образованию, средствам связи, электрификации, чистой воде, а также обеспечение занятости и борьба с бедностью.
Основные задачи:
содействие оздоровлению экономики района, как основы повышения благосостояния сельского населения;
осуществление мероприятий по формированию необходимой системы жизнеобеспечения населения;
обеспечение занятости населения.
5. Основные направления реализации Программы
5.1.1. Основные направления развития аграрного сектора В соответствии с Программой определены следующие направления развития сельского хозяйства района:
мясное скотоводство, табунное коневодство и овцеводство;
расширение посевов рентабельных культур: проса, подсолнечника;
развитие производства овощей и бахчевых культур;
организация сети предприятий переработки и системы сбыта сельскохозяйственной продукции;
развитие в личных подворьях народных промыслов, огородничества, пчеловодства, птицеводства и ловли рыбы.
В этих целях Программой предусматривается:
активизировать работу по реализации областных целевых программ "Мын орта шаруа", "Организация пунктов искусственного осеменения", "Развитие молочного производства в пригородной зоне методом создания семейных молочных хозяйств";
оказать содействие по созданию гибкой системы закупа и переработки животноводческой продукции, ориентированной на расширение сети мелкотоварного производства и личных подсобных хозяйств;
создать сеть заготовительных, перерабатывающих предприятий, преимущественно в отдаленных селах района;
возобновить деятельность имеющихся на территории района мельницы, маслобоек, пимокатных цехов с одновременной модернизацией и приобретением новых линий по первичной переработке молока и крупяных культур.
На основе частной собственности на средства производства содействовать интеграции и кооперированию мелкотоварных хозяйствующих субъектов в более укрупненные производственные кооперативы, ассоциации, акционерные общества и агрофирмы.
В связи с увеличением площадей под бахчевыми культурами предусмотреть, за счет средств районной программы "Жетпис орта шаруа", восстановление поливного участка в Каратерекском сельском округе.
Реализация основных направлений развития аграрного сектора района будет осуществляться через программы:
приобретение племенного поголовья овец;
развитие птицеводства;
развитие свиноводства;
развитие молочного производства в пригородной зоне с созданием семейных молочных хозяйств;
производство подсолнечника;
производство проса;
мын орта шаруа;
кредитование весенне-полевых работ.
5.1.2. Создание информационно - маркетинговых систем и организация системы сбыта продукции В рамках пилотной программы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан "Развитие единой информационно-маркетинговой системы" предусматривается обеспечение маркетинговой службы района модемной связью. Кроме того, намечается обеспечение всех сельских округов необходимой оргтехникой (по 1 компьютеру), которая позволит осуществлять модемную связь с районной службой маркетинга.
С увеличением объемов производства продукции растениеводства и животноводства возникнут вопросы сбыта продукции. Для чего предусматривается использовать рынки городов Павлодара, Аксу и Курчатова.
Ввод железной дороги "Аксу-Конечная" также будет способствовать увеличению спроса на продукцию и расширению рынка сбыта.
Для реализации крупяных культур намечено использовать возможности действующего в области сбытового кооператива "Жарма дакылдары".
5.1.3. Техническая оснащенность сельскохозяйственного производства В рамках Программы предполагается:
сосредоточить усилия на создании машинно-технологических станций и пунктов проката сельскохозяйственной техники и оборудования, развивать систему аренды основных средств в форме лизинга на селе;
содействовать укреплению существующих машинно-технологических станций и сервисных пунктов для оказания производственно-технологических и технических услуг. Продолжить работу по развитию сети МТС.
5.2. Развитие инфраструктуры Уровень развития производственной инфраструктуры характеризует потенциал экономики района, степень обеспеченности населения необходимыми для нормального существования услугами и возможностями.
Основными приоритетными направлениями определены водоснабжение, транспорт, эксплуатация дорог, телекоммуникации.
В целях их реализации предусматривается:
частичное восстановление группового водопровода от села Басколь до села Майтубек протяженностью 114 км с применением современных установок по водоподготовке. В остальных населенных пунктах - осуществить применение автономных блок-систем сельского водоснабжения;
расширить маршрутную сеть с учетом потребностей населения. Обеспечить широкое привлечение владельцев пассажирского транспорта к участию в открытых тендерах на перевозку пассажиров в сельской местности. Обеспечить благоустройство остановок. Использовать более комфортабельные автобусы для перевозки пассажиров.
5.3. Развитие социальной сферы и обеспечение доступности услуг
5.3.1. Медицинское обслуживание Приоритетной сферой является обеспечение сельского населения общедоступной первичной медико-санитарной помощью, на условиях сближения уровня сельского медицинского обслуживания с городским.
В этих целях Программа предусматривает:
выделение предусмотренных областным бюджетом финансовых средств на оказание первичной медико-санитарной помощи населению.
5.3.2. Система образования В целях обеспечения реализации конституционных прав граждан на получение обязательного среднего образования и повышения его качества Программой намечено:
сохранить имеющуюся сеть общеобразовательных учреждений и привести ее в соответствие с потребностями сельского населения;
проводить обязательную предшкольную подготовку детей 5-6 летнего возраста;
реализовывать мероприятия по полному охвату детей школьного возраста обязательным обучением;
обеспечить сельские школы компьютерной техникой нового поколения, в том числе за счет средств спонсоров;
оснастить сельские школы учебно-наглядными пособиями, учебниками и методической литературой нового поколения;
систематически повышать квалификацию учителей сельских школ;
открыть интернат милосердия, детский дом творчества, пришкольные интернаты.
5.3.3. Развитие культуры и спорта Обеспечить сельское население комплексом культурно-досуговых и информационно-просветительских услуг, привлекать широкие слои к занятиям физкультурой и спортом независимо от удаленности места проживания.
В этих целях предусматривается:
восстановить учреждения культуры - библиотеки, клубы;
обеспечить районный Дом культуры передвижным мобильным комплексом для обслуживания отдаленных населенных пунктов;
укомплектовать спортивные учреждения необходимым спортивным инвентарем и оборудованием;
задействовать существующие спортивные площадки и сооружения, организовать строительство спортивных площадок для занятий физической культурой и спортом в каждом населенном пункте;
обеспечить систематическое проведение спортивно-массовых и физкультурно-оздоровительных мероприятий на селе, сельских спортивных игр;
обеспечить широкую пропаганду здорового образа жизни посредством физической культуры и спорта.
5.4. Развитие малого бизнеса и предпринимательства В целях дальнейшего развития малого бизнеса и предпринимательства намечается:
способствовать развитию ремесленничества, возрождению народных промыслов и женскому предпринимательству;
осуществлять информационное и консультативное сопровождение субъектов малого бизнеса.
5.5. Рост занятости населения, создание рабочих мест и социальная защита Предусмотреть организацию трудоустройства, в том числе за счет временных оплачиваемых рабочих мест на общественных работах, создание новых рабочих мест, обучение безработных самозанятости и обучение с последующим трудоустройством.
В этих целях планируется:
совершенствовать подготовку и переподготовку безработных с учетом потребностей рынка труда;
организовать общественные работы;
осуществлять меры по поддержке самостоятельной занятости населения в области народных ремесел с использованием местного сырья, материалов и услуг;
предоставлять земельные участки для ведения личного подсобного хозяйства, садоводства и огородничества;
развивать рыночную инфраструктуру на селе;
создать условия для развития малого и среднего предпринимательства, поддерживать трудовую и предпринимательскую инициативу граждан, желающих открыть собственное дело.
5.6. Учеба кадров
Осуществить анализ потребности района в повышении квалификации кадров по уровням управления и государственным должностям. Оказать методологическую помощь в организации обучения госслужащих района, повышении их квалификации, обеспечить учебно-методической литературой, современными программами и технологиями, совершенствовать управленческие функции и обучение госслужащих, осуществлять контроль за повышением их квалификации. Организовать семинары по проблемам сельского хозяйства.
Практиковать направление государственных служащих из района на обучение в Академию государственной службы при Президенте Республики Казахстан.
6. Ресурсы и источники финансирования Ресурсной базой реализации Программы являются местные природно- производственные и социальные ресурсы, а также средства, предусматриваемые в республиканском и местных бюджетах, собственные средства предприятий, инвестиции, средства банков, выделяемые на реализацию Программы.
В объеме планируемых средств на 2001 год средства местного бюджета составляют 144,3 млн. тенге, банков - 4,9 млн. тенге.
На последующие 2002-2003 годы цифры будут уточняться в соответствии с утверждаемым бюджетом на соответствующий год.
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы В результате реализации мероприятий Программы предполагается сформировать устойчиво функционирующую систему жизнеобеспечения населения, обеспечить равный доступ и всеобщий охват жителей района качественными социальными благами на базе реального экономического роста и повышения совокупных доходов и расходов.
В сельском хозяйстве в 2001 году намечается увеличить валовой сбор проса до 1000 тонн, ячменя до 200 тонн, маслосемян подсолнечника до 150 тонн.
Увеличатся посевы овощебахчевых культур и картофеля с учетом развития приусадебных участков. Будет налажено производство подсолнечного масла, переработка проса, производство пшена, колбасных изделий. В животноводстве улучшатся породные и продуктивные качества сельскохозяйственных животных.
Будут создаваться семейные молочные хозяйства, организован сбыт продукции.
Увеличится объем сервисных услуг, улучшится материально-техническая база.
В производственной инфраструктуре будут приняты меры по обеспечению качественной питьевой водой, бесперебойной телефонной связью, в том числе междугородней, стабильным автобусным сообщением. Улучшится состояние дорог.
Повысится качество оказываемой населению медицинской помощи, улучшатся материально-техническая база учреждений здравоохранения, снабжение их лекарствами и продуктами питания, повысится квалификация медперсонала.
В сфере образования укрепится материально-технической база, будут созданы необходимые условия для обучения детей.
Будет расширена инфраструктура предпринимательства, увеличено производство традиционных товаров народного потребления.
Улучшится работа учреждений культуры, что будет способствовать удовлетворению нравственных и эстетических потребностей населения.
Будут приняты меры по обучению и повышению квалификации кадров, совершенствованию управленческих функций исполнительных органов района.
По итогам выполнения запланированных мероприятий на постоянные рабочие места будет трудоустроено 200 человек. Повысят свою квалификацию, получат новые профессии, в том числе ориентированные на предпринимательскую деятельность, 80 безработных. На общественных работах сроком до 4 месяцев будет занято порядка 500 человек.
Привлечение на общественные работы, обучение с последующим трудоустройством, обеспечение самозанятости будут способствовать трудоустройству одного трудоспособного члена в каждой из малообеспеченных семей.