Қазақша:
Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасы Президент Республики Казахстан Президентінің Жарлығы. 2001 жылғы 26 маусым № 643 "Қазақстан Республикасының сот жүйесi мен судьяларының мәртебесi туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында көзделген ережелердi бекiту туралы «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңының 29-бабының 8- тармағына, 30-1-бабының 3-тармағына және 38-1-бабының 4-тармағына сәйкес қаулы етемін:
1. Қоса берiлiп отырған:
1) Судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтуi туралы ереже;
1-1) Сот жюриi туралы ереже;
2) алып тасталды - ҚР Президентінің 2012.05.18 N 329 Жарлығымен;
3) алып тасталды - ҚР Президентінің 2011.04.01 N 1177 Жарлығымен;
4) алып тасталды – ҚР Президентінің 28.08.2017 № 535 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
5) Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссия туралы ереже.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
2. Мыналардың:
1) "Қазақстан Республикасы соттарының судьяларын аттестациялау туралы ереженi бекiту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінiң 1996 жылғы 24 мамырдағы N 3004 Жарлығының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 1996 ж., N 22, 189-құжат);
2) "Қазақстан Республикасының соттары судьяларының бiлiктiлiк сыныптары туралы ереженi бекiту туралы" Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1997 жылғы 15 қазандағы N 3677 Жарлығының (Қазақстан Республикасының ПYАЖ-ы, 1997 ж., N 45, 412-құжат);
3) "Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының тәртіптік алқасы, облыстық және оларға теңестірілген тәртіптік алқалар туралы Ережені бекіту туралы"
Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 12 қарашадағы N 3746 Жарлығының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 1997 ж., N 49, 453-құжат)
күші жойылды деп танылсын.
3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.
Қазақстан Республикасының Президенті Президентінің 2001 жылғы 26 маусымдағы № 643 Жарлығымен БЕКІТІЛГЕН Судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтуi туралы ЕРЕЖЕ
1. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 25 желтоқсандағы Конституциялық заңына (бұдан әрі – Конституциялық заң) сәйкес судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтуінің шарттары мен тәртібін белгілейді.
2. Судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтуінің негізгі міндеттері жергілікті соттардағы жұмыстың ерекшеліктерін зерделеу, судья лауазымындағы жұмыс үшін қажетті практикалық және ұйымдастырушылық дағдыларды меңгеру болып табылады.
Тағылымдамадан өту судьялыққа кандидаттың іскерлік, кәсіби және адамгершілік қасиеттерін зерделеу және оның судья өкілеттіктерін жүзеге асыру перспективасын айқындау мақсатында жүзеге асырылады.
Судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтуі негізгі жұмыс орнынан қол үзе отырып, тұрақты негізде жүзеге асырылады.
Судьялыққа кандидат Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алғаннан кейін тағылымдамадан өте алады.
Тағылымдамадан өту кезеңінде судьялыққа кандидатқа еңбек заңнамасында белгіленген тәртіппен жалақысы сақталмайтын демалыс беріледі.
Тағылымдамадан өту кезеңінде судьялыққа кандидатқа бір жылға дейінгі еңбек өтілі бар аудандық және оған теңестірілген сот судьясының лауазымдық айлықақысының 70% мөлшерінде жалақының белгіленген сомасы төленеді.
3. Бұрын кемінде бес жыл судья болып тұрақты жұмыс істеген және жұмыстан босатылған күнінен бастап төрт жылдың ішінде қайтадан судья лауазымына орналасуға ниет білдірген адамдардың тағылымдамадан өтуі талап етілмейді.
Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің жанындағы Сот төрелігі академиясын (бұдан әрі – Сот төрелігі академиясы) аяқтаған адамдардың оқуды аяқтаған күнінен бастап төрт жыл бойы тағылымдамадан өтуі талап етілмейді.
4. Тағылымдамадан өту мерзімі аудандық және оған теңестірілген сотта (бұдан әрі – аудандық сот) сегіз айды, облыстық және оған теңестірілген сотта (бұдан әрі – облыстық сот) бір айды құрайды.
Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі алты айды, оның ішінде аудандық сотта бес айды, облыстық сотта бір айды құрайды.
Заң мамандығы бойынша кем дегенде он жыл жұмыс өтілі бар адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі алты айды, оның ішінде аудандық сотта бес айды, облыстық сотта бір айды құрайды.
Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған және заң мамандығы бойынша кем дегенде он жыл жұмыс өтілі бар адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі үш айды, оның ішінде аудандық сотта екі айды, Заң мамандығы бойынша он бес жылдан астам жұмыс өтілі бар адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі үш айды, оның ішінде аудандық сотта екі айды, облыстық сотта бір айды құрайды.
Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған және заң мамандығы бойынша кем дегенде он бес жыл жұмыс өтілі бар адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі екі айды, оның ішінде аудандық сотта бір Тізбесін Жоғарғы Соттың ұсынысы бойынша Жоғары Сот Кеңесі бекітетін құқықтың жекелеген салаларындағы мамандар болып табылатын адамдар үшін тағылымдамадан өту мерзімі облыстық сотта бір айды құрайды.
Судьялыққа кандидат ұзақтығы екі айдан артық уақытша еңбекке жарамсыз болған жағдайда сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның (бұдан әрі – уәкілетті орган) басшысы тағылымдаманы тоқтатады.
Осы Ереженің 26-тармағының 5) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, судьялыққа кандидаттың өтініші бойынша уәкілетті органның басшысы белгіленген мерзім өткенге дейін тағылымдаманы тоқтатады.
Кейіннен судьялыққа кандидат осы Ережеде белгіленген тәртіппен тағылымдамадан өтуге жіберілуі мүмкін.
Уәкілетті орган бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымды алған адамдардың тағылымдамасы тоқтатылғаны туралы мәліметті шешім қабылданған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде Жоғары Сот Кеңесіне жолдайды.
2. Судьялыққа кандидатқа қойылатын талаптар
5. Тағылымдамадан өтуге:
1) жиырма тоғыз жасқа толған;
2) жоғары заң білімі бар, моральдық-адамгершілік қасиеттері жоғары, абыройы мінсіз, заң мамандығы бойынша кемінде бес жыл жұмыс өтілі бар;
3) қолданылу мерзімі өтпеген (оның ішінде тағылымдаманың болжанып отырған мерзімі аяқталғанға дейінгі өтпеген) біліктілік емтиханын тапсырған;
4) медициналық куәландырудан өткен және судьяның кәсіби міндеттерін орындауға кедергі болатын аурулардың жоқтығы расталған Қазақстан Республикасының азаматы жіберіледі.
3. Тағылымдамадан өтудің шарттары мен тәртібі
6. Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің Аппараты судья лауазымына біліктілік емтиханын сәтті тапсырған және Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған адамдардың тізімдерін уәкілетті органға жолдайды.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы уәкілетті орган басшысының ұсыныстары негізінде жыл сайын жергілікті соттарда тағылымдамадан өту үшін бос орындарды бөлуді жүзеге асырады.
Тағылымдамадан өтуге арналған орындар облыста, астанада және республикалық маңызы бар қалаларда судьялардың болжанатын бос орындарының саны негізінде, бірақ әрбір облыс, астана және республикалық маңызы бар қала үшін кемінде үш орыннан бөлінеді.
Судья лауазымына кандидаттар бос орындардың бөлінуіне сәйкес тағылымдамаға қабылданады.
Тағылымдамадан өту судья лауазымына кандидаттың тұрғылықты жері бойынша тіркелген облыс, астана және республикалық маңызы бар қалалар аумағындағы жергілікті соттарда жүзеге асырылады. Тұрғылықты жері бойынша тағылымдамадан өту үшін бос орындар болмаған жағдайда кандидат басқа облыста, астанада және республикалық маңызы бар қалаларда бос орындар болған жағдайда тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтінішпен Тағылымдамадан өтуге адамдарды іріктеу жөніндегі комиссияға (бұдан әрі – Комиссия) жүгінуге құқылы.
Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған адамдарға тағылымдамадан өтуге рұқсат беру тағылымдамадан өтуге бос орындардың бөлінуіне қарамастан жүзеге асырылады.
Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымын алған адамның тағылымдамадан өтуі осы Ереженің 4-тармағының талаптарын ескере отырып, бос лауазымға тағайындауға ұсыным келіп түскен сотта жүзеге асырылады.
7. Тағылымдамадан өту үшін құжаттарды қабылдау тоқсан сайын келесі тоқсандық айдың бірінші күнінен кейін жүргізіледі.
Уәкілетті орган жергілікті соттарда тағылымдамадан өту үшін бос орындар туралы хабарландыруды тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініштерді қабылдау басталғанға дейін кемінде күнтізбелік он бес күн бұрын мемлекеттік және орыс тілдерінде Жоғарғы Соттың және Жоғары Сот Кеңесінің интернет- ресурстарында жариялайды.
1) кадрларды есепке алу бойынша жеке парақ;
2) өмірбаян;
3) диплом мен оның қосымшасының көшірмелері;
4) біліктілік емтиханын тапсырғанын растайтын құжаттың көшірмесі;
5) соңғы жұмыс орнынан қызметтік мінездеме. Дәлелді себептермен мінездеме беру мүмкін болмаған жағдайда жазбаша түсініктеме ұсынылады;
6) құжаттарды тапсырған күнге дейін берілгеніне бір жыл өтпеген, судьяның кәсіби міндеттерін орындауға кедергі болатын аурулардың жоқтығын растайтын, медициналық куәландырудан өткені туралы құжат.
Жоғары Сот Кеңесінің бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымын алған адам уәкілетті органның сұрау салуы бойынша осы тармақтың 1), 2), 3), 4), 5)
тармақшаларында көрсетілген құжаттарды ұсынады.
9. Уәкілетті орган өтініштерді қабылдау аяқталған күнінен бастап бес жұмыс күні ішінде тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш білдірген адамдар туралы мәліметті Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеттен сұратады.
Тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш білдірген адамдарға қатысты ақпарат өтініштерді қабылдау аяқталған күнінен бастап Жоғарғы Соттың және Жоғары Сот Кеңесінің интернет-ресурстарында жарияланады.
Тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш берген адамның іскерлік және адамгершілік қасиеттерін сипаттайтын мәліметтер келіп түскен кезде оларға тексеру жүргізіледі, оның нәтижелері тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы мәселені шешу кезінде және жалпы отырыста тағылымдаманың қорытындысы қаралған кезде ескеріледі.
10. Тағылымдамадан өтуге адамдарды іріктеуді уәкілетті органның және Жоғары Сот Кеңесі Аппаратының қызметкерлері қатарынан уәкілетті органның басшысы құратын Комиссия жүзеге асырады.
Комиссияны құру және оның жұмысын ұйымдастыру тәртібін Жоғары Сот Кеңесі Аппараты басшысының келісімімен уәкілетті органның басшысы айқындайды.
Комиссия Жоғары Сот Кеңесінен бос лауазымға тағайындау туралы ұсыным алған адамдардың тізімі келіп түскеннен кейін бос лауазымға тағайындау туралы ұсыным алған адамдарға тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы шешім қабылдайды.
11. Тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтінішті қарау нәтижелері бойынша Комиссия мынадай шешімнің біреуін қабылдайды:
1) тағылымдамадан өтуге рұқсат беру;
2) тағылымдамадан өтуге рұқсат беруден бас тарту.
Тағылымдамадан өтуге жіберілген адамдар туралы мәліметтер облыстық соттарға жолданады және Жоғарғы Соттың және Жоғары Сот Кеңесінің интернет- ресурстарында жарияланады.
Тағылымдамадан өтуге рұқсат алған адам интернет-ресурстарда мәліметтер жарияланғаннан кейін жеті жұмыс күні ішінде тағылымдамаға кірісуге міндетті.
12. Облыстық соттың төрағасы осы Ереженің 11-тармағы 1)
тармақшасының негізінде қылмыстық, азаматтық және әкімшілік мамандандыру бойынша тағылымдамадан міндетті түрде өту үшін өкіммен аудандық сотты не мамандандыру болған жағдайда – аудандық соттарды белгілейді.
Облыстық сот төрағасының өкімімен тағылымдама үйлестірушісі – облыстық соттың судьясы (бұдан әрі – тағылымдама үйлестірушісі)
тағайындалады, оған тағылымдамадан өту бойынша жалпы үйлестіру мен бақылау жүктеледі.
13. Уәкілетті органның басшысы, судьялыққа кандидат және оның жұмыс берушісі арасында тағылымдамадан өту туралы келісім жасалады.
Егер судьялыққа кандидат еңбек қатынастарында болмаса, тағылымдамадан өту туралы келісім уәкілетті органның басшысы мен судьялыққа кандидат арасында жасалады.
Тағылымдамадан өту туралы келісімде:
1) тараптардың атауы;
2) тараптардың құқықтары мен міндеттері, оның ішінде судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өтудің алдында орналасуға ниет білдірген соттардағы судьялардың бос лауазымдарына арналған конкурсқа жалпы отырыстың оң қорытындысының қолданысы кезеңінде қатысу және тиісті бос лауазымдарға конкурсқа қатысудан бас тартқан жағдайда, оған жұмсалған мемлекеттік қаражатты қайтару міндеті;
3) тағылымдамадан өту орны;
4) тағылымдамадан өту шарттары мен тәртібі қамтылуы тиіс.
Тағылымдамадан өту туралы үлгі келісімді уәкілетті орган бекітеді.
14. Судьялыққа кандидатқа тағылымдамадан өтуге рұқсат беруден:
1) сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;
2) тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш берер алдындағы үш жыл ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылығы үшін тәртіптік жауаптылыққа тартылған, сондай-ақ мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылығы үшін қызметтен шығарылған;
3) тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш берер алдындағы үш жыл ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін сот тәртібімен әкімшілік жаза қолданылған;
4) тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтініш берер алдындағы үш жыл ішінде қылмыстық теріс қылық жасағаны үшін соттың айыптау үкімі шығарылған немесе қылмыстық теріс қылық жасағаны үшін қылмыстық жауаптылықтан Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35- бабы бірінші бөлігі 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негізінде босатылған;
5) соттылықтың болуы;
6) қылмыс жасағаны үшін қылмыстық жауаптылықтан Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігі 3), 4), 9),
10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негізінде босатылған;
7) судья лауазымынан, құқық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдардан және соттардан, әскери қызметтен теріс себептер бойынша, сондай- ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де жағдайларда қызметтен шығарылған;
8) адамның моральдық-әдептілік бейнесін теріс жағынан сипаттайтын нақты мәліметтер болған;
9) медициналық куәландыру нәтижелері бойынша судьяның кәсіби міндеттерін орындауға кедергі болатын ауруы болған;
10) Ереженің 8-тармағында көзделген құжаттарды ұсынбаған немесе дұрыс емес деректер ұсынған;
11) Конституциялық заңда белгіленген судьялыққа кандидаттарға қойылатын өзге де талаптарға сәйкес келмеген жағдайларда бас тартылады.
Жоғары Сот Кеңесі бос лауазымға тағайындау туралы ұсыным беру кезінде кандидаттардың осы тармақтың жоғарыда аталған талаптарына сәйкестігін тексеруді жүзеге асырады.
Комиссия отырысқа дейін адамның моральдық-этикалық бейнесін жағымсыз жағынан сипаттайтын мәліметтер келіп түскен жағдайда тағылымдамадан өтуге рұқсат беруден бас тарту туралы шешім шығаруға құқылы.
Тағылымдамадан өтуге рұқсат беруден бас тарту туралы шешім қабылданған кезде Комиссия кандидатты бос лауазымға тағайындау туралы ұсынымның күшін жою жөнінде мәселені қарау үшін материалдарды Жоғары Сот Кеңесіне жолдайды.
15. Тағылымдамадан өту судьялыққа кандидаттың Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы бекіткен Судьялыққа кандидаттардың тағылымдамадан өтуінің үлгі бағдарламасына сәйкес жасалған тағылымдамадан өтудің жеке жоспарына енгізілген іс-шараларды орындауын қамтиды.
16. Жеке жоспарды тиісті аудандық сот төрағасының және тағылымдама үйлестірушісінің келісімі бойынша облыстық соттың төрағасы бекітеді.
Жеке жоспарға кейін өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін, ол туралы судьялыққа кандидат үш жұмыс күні ішінде хабардар етіледі.
17. Судьялыққа кандидат аудандық сотқа келген кезде сот төрағасы судьялардың арасынан тағылымдама жетекшісін – аудандық соттың судьясын (бұдан әрі – тағылымдама жетекшісі) не осы соттың ішінде мамандандыру бар болған кезде тағылымдама жетекшілерін тағайындайды. Тағылымдама жетекшісі болып кемінде 5 жыл судьялық жұмыс өтілі бар судья тағайындалады. Аталған сотта көрсетілген талапқа сәйкес келетін судья болмаған жағдайда, одан аз судьялық жұмыс өтілі бар судьяны тағылымдама жетекшісі етіп тағайындауға болады.
Облыстық сотта тағылымдамадан өткен кезде облыстық сот төрағасы тағылымдама жетекшісін облыстық сот судьяларының арасынан тағайындайды.
Тағылымдама жетекшісі:
1) қажетті жұмыс көлемін белгілейді;
2) судьялыққа кандидатқа кәсіби білім деңгейін арттыруға және тәжірибелік дағдыларды алуға көмек көрсетеді;
3) тағылымдамадан өтудің жеке жоспарының орындалуын қамтамасыз етеді.
18. Судьялыққа кандидат сотта тағылымдамадан өткен кезде судья консультантының (көмекшісінің) мынадай функцияларын орындайды:
1) судьяның өкілеттігін орындауға қажетті құқықтық ақпарат іздеуді, нормативтік құқықтық актілерді, сот практикасының материалдарын іріктеуді жүзеге асырады;
2) судьяның іс жүргізуіндегі істер туралы ақпаратты әзірлейді;
3) істерді сот талқылауына әзірлеу бойынша іс-әрекеттерді жүзеге асырады;
4) процестік құжаттардың жобаларын әзірлейді;
5) судьяның қарауына келіп түскен азаматтық сот ісін жүргізу шеңберіндегі арыздарды (талап қою арыздарын) зерделеуге, қылмыстық іс жүргізу шеңберіндегі істерді (материалдарды), шағымдарды, әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер мен олар бойынша шағымдарды зерделеуге қатысады;
6) Қазақстан Республикасының процестік заңнамасында көзделген іс- әрекеттер жасау туралы судьяға ұсыныстар береді;
7) істерді қараудың процестік мерзімдерінің сақталуына мониторингті
8) судьяның іс жүргізуіндегі істер бойынша өтініштер мен сұрау салуларға жауап жобаларын әзірлейді;
9) тағылымдамадан өту міндеттерінен туындайтын өзге де функцияларды орындайды.
19. Тағылымдамадан өту туралы келісім сақталмаған жағдайда, сондай-ақ осы Ереженің 26-тармағында көзделген жағдайларда тағылымдама үйлестірушісі дербес не тағылымдама жетекшісінің ұсынымы негізінде тағылымдаманың қорытындысы жөнінде теріс қорытынды беру туралы ұсынымды жалпы отырыстың қарауына мерзімінен бұрын енгізеді.
20. Аудандық соттарда тағылымдамадан өту аяқталғаннан кейін және тағылымдамадан өту қорытындылары бойынша судьялыққа кандидат жазбаша есеп жасайды, онда судьялыққа кандидаттың жеке жоспарды және тағылымдама жетекшісінің тапсырмаларын орындауы туралы мәліметтер көрсетілуі тиіс.
Жазбаша есепке тағылымдамадан өту кезеңінде судьялыққа кандидат жасаған процестік құжаттардың жобалары қоса тіркелуі тиіс.
Судьялыққа кандидаттың жазбаша есебін тағылымдама үйлестірушісі қарайды.
Тағылымдамадан өту қорытындысы бойынша тағылымдама жетекшілері судьялыққа кандидатқа пікір жазады. Тағылымдамадан өту жүзеге асырылған соттардың төрағалары пікірлерді бекітеді. Пікірде судьялыққа кандидаттың алған тәжірибелік дағдылары мен білімі, процестік құжаттардың жобаларын жасау сапасы, судья міндеттерін жүзеге асыруға дайындық дәрежесі, еңбек және орындаушылық тәртібін сақтауы, судьялыққа кандидаттың іскерлік және адамгершілік қасиеттері туралы мәліметтер қамтылуы тиіс.
Тағылымдама жетекшілері судьялыққа кандидатқа арналған пікірді, тағылымдамадан өтудің жеке жоспарын, оның орындалғаны туралы нәтижелермен бірге және судьялыққа кандидаттың тағылымдамадан өту қорытындылары туралы жазбаша есебін тағылымдама үйлестірушісінің қарауына ұсынады.
Тағылымдама қорытындысы және оларды қарау нәтижелері бойынша тағылымдама үйлестірушісі тағылымдаманы өтудің барлық кезеңдерінің нәтижесіне негізделген ұсынуды күнтізбелік он бес күн ішінде енгізеді, ол тағылымдаманың басқа да материалдарымен бірге облыстық соттың жалпы отырысының қарауына енгізіледі.
4. Тағылымдаманың қорытындыларын қарау
21. Тағылымдама үйлестірушісі ұсыным енгізгеннен кейін бір айдан кешіктірмей жалпы отырыс судьялыққа кандидаттың есебін тыңдай отырып, тағылымдама қорытындыларын қарайды.
22. Судьялыққа кандидаттың тағылымдамасының қорытындыларын қарау нәтижелері бойынша жалпы отырыс тағылымдама қорытындылары туралы оң немесе теріс қорытынды береді, ол көпшілік дауыспен қабылданады және төрағалық етуші оған қол қояды.
23. Тағылымдама нәтижелері туралы жалпы отырыстың қорытындысында мынадай мәліметтер көрсетіледі:
1) қорытынды шығарылған күні мен орны;
2) судьялыққа кандидатқа қатысты ұсыныс енгізген тағылымдама үйлестірушісінің тегі, аты және әкесінің аты;
3) судьялыққа кандидаттың тегі, аты және әкесінің аты, туған жылы, күні, айы, тұрғылықты жері, тағылымдамадан өту кезеңіндегі жұмыс орны;
4) тағылымдамадан өткен соттардың атауы мен тағылымдамадан өту кезеңі;
5) тағылымдама жетекшілерінің тегі, аты және әкесінің аты;
6) тағылымдамадан өту кезінде орындалған жұмыс көлемінің қысқаша сипаттамасы;
7) судьялыққа кандидаттың дайындық деңгейінің, көрсеткен қасиеттерінің сипаттамасы және оны сипаттайтын басқа да деректер;
8) судья лауазымында жұмыс істеуге кәсіби, жеке-психологиялық және адамгершілік қасиеттері бойынша жарамдылығы туралы қорытынды;
9) жалпы отырыстың дауыс беру қорытындылары;
10) облыстық сот төрағасының қолы.
24. Судья лауазымына кандидат тағылымдамасының нәтижелері туралы жалпы отырыстың қорытындысын облыстық сот Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесіне жібереді.
25. Тағылымдама қорытындылары туралы жалпы отырыстың оң қорытындысы төрт жыл бойы жарамды болады.
26. Жалпы отырыс тағылымдама нәтижелері туралы теріс қорытындыны мынадай:
1) судьялыққа кандидат Конституциялық заңда белгіленген, судьялыққа кандидаттарға қойылатын талаптарға сәйкес келмеген;
2) теріс қылық жасаған;
3) судьялыққа кандидаттың моральдық-әдептілік бейнесін теріс жағынан сипаттайтын мәліметтер болған;
4) тағылымдамадан өту туралы келісімде белгіленген талаптарды сақтау бойынша міндеттерді орындамаған;
5) медициналық куәландыру нәтижелері бойынша судьяның кәсіби міндеттерін орындауға кедергі болатын аурулары болған;
6) судья лауазымынан, құқық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдардан және соттардан, әскери қызметтен теріс себептер бойынша, сондай- ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де жағдайларда қызметтен шығарылған жағдайларда береді.
27. Тағылымдама нәтижелері туралы теріс қорытынды алған жағдайда судьялыққа кандидат қайтадан тағылымдамадан өтуге оны алған күннен бастап бір жыл өткеннен кейін ғана жіберіледі.
Осы Ереженің 26-тармағының 5) тармақшасында көзделген негіздер бойынша тағылымдама нәтижелері туралы теріс қорытынды алған жағдайда медициналық куәландыру нәтижелері бойынша судьяның кәсіби міндеттерін орындауға кедергі болатын ауруларының жоқтығы кейіннен расталған жағдайларды қоспағанда, судьялыққа кандидат қайтадан тағылымдамадан өтуге жіберілмейді.
Сот жюриі туралы
1. Сот жюриі туралы осы ереже (бұдан әрі – Ереже) Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына (бұдан әрі – Конституциялық заң), «Қазақстан Республиканың Жоғары Сот Кеңесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес әзірленді және Сот жюриін қалыптастыру мен оның жұмысын ұйымдастыру тәртібін айқындайды.
2. Сот жюриі судьяларға қатысты тәртіптік істерді қарау үшін құрылады.
3. Сот жюриінің мүшелерi өз қызметiнде тәуелсiз және Қазақстан Республикасының Конституциясын, Конституциялық заңды, Заңды және осы Ережені ғана басшылыққа алады.
4. Сот жюриінің қызметіне араласуға және оның мүшелеріне ықпал етуге жол берілмейді. Сот жюриінің мүшесі өзінің іс жүргізуіндегі материалдар, қабылданған шешімдер бойынша қандай да бір ақпарат беруге құқылы емес.
2. Сот жюриін қалыптастыру тәртібі
5. Сот жюриі он үш судьядан – аудандық және оларға теңестірілген соттардың (бұдан әрі – аудандық сот) үш судьясынан, облыстық және оларға теңестірілген соттардың (бұдан әрі – облыстық сот) төрт судьясынан, кассациялық соттардың үш судьясынан және Жоғарғы Соттың үш судьясынан тұрады. Сот жюриіне кеңесші дауыс беру құқығы бар заңгерлер қауымының екі өкілі де кіреді.
Судьялар Сот жюриінің құрамына Конституциялық заңның 22-бабының 2-1- тармағына сәйкес Жоғарғы Соттың кеңейтілген жалпы отырысының ұсынымы бойынша тағайындалады, ал заңгерлер қауымының өкілдерін ұйымдардың жарғысына сәйкес олардың ұсынымы бойынша Жоғары Сот Кеңесі үш жыл мерзімге тағайындайды.
Жоғарғы Соттың кеңейтілген жалпы отырысында ашық немесе жасырын дауыс беру арқылы судьялар арасынан ең көп дауыс жинаған кандидат сайланған болып есептеледі.
6. Сот жюриінің құрамына негізгі мүшелерден басқа, судьялар қатарынан Сот жюриінің запастағы мүшелері, сондай-ақ заңгерлер қауымының өкілдері сайланады.
Сот жюриінің запастағы мүшесі, кворумның болмауына әкеп соққан Сот жюриінің мүшесіне қарсылық білдірілген немесе олар өздігінен бас тартқан, Сот жюриі мүшесінің біреуі шығып қалған жағдайларда Сот жюриі мүшесінің міндеттерін атқаруға кіріседі, сондай-ақ Конституциялық заңға сәйкес Сот жюриінің құрамына жаңа мүшелерді тағайындау қажет болған жағдайда өкілеттіктердің қалған мерзімінде Сот жюриі мүшесінің міндеттерін атқарады.
Егер запастағы мүшелерінің резерві таусылса, Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен қалған мерзімге қосымша сайлау өткізіледі.
Сот жюриінің құрамы мен запастағы мүшелерінің кандидатураларын Жоғарғы Сот Кеңесі бекітеді.
Жоғары Сот Кеңесі Сот жюриінің құрамына кандидатураларды уәжді шешімімен қабылдамауға құқылы.
7. Судьялар қатарынан Сот жюриінің, сондай-ақ судьялар қатарынан Сот жюриінің запастағы мүшелерінің құрамына ұсынылатын адамдардың кәсіби деңгейі жоғары, мінсіз беделі, судьялар қауымы арасында беделге ие және кемінде он жыл судьялық жұмыс өтілі болуға тиіс.
Заңгерлер қауымы өкілдерінен Сот жюриінің, сондай-ақ заңгерлер қауымы өкілдерінен Сот жюриінің запастағы мүшелерінің құрамына ұсынылатын адамдардың кәсіби деңгейі жоғары, мінсіз беделі және заңгерлік мамандық бойынша кемінде он жыл жұмыс өтілі болуға тиіс.
8. Сот жюриінің құрамына сот төрағалары және сот алқаларының төрағалары, Жоғары Сот Кеңесінің мүшелері, Судья әдебі жөніндегі комиссияның, Жоғарғы Сот жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссияның, Жоғары Сот Кеңесі жанындағы Кадр резерві жөніндегі комиссияның мүшелері – судьялар сайлана алмайды.
9. Сот жюриі құрамының ұйымдастыру отырысында судьялар қатарынан көпшілік дауыспен Сот жюриінің төрағасы сайланады.
Сот жюриінің төрағасы болып сайланған адам Жоғарғы Сот Төрағасының өкімімен Сот жюриінде төрағалық ету кезеңіне негізгі жұмыс орнындағы міндеттерін орындаудан босатылады.
Судьялар жюриінің хатшысы болып Жоғары Сот Кеңесі Аппаратының қызметкері тағайындалады.
10. Сот жюриінің төрағасы:
1) Сот жюриіне жалпы басшылықты қамтамасыз етеді;
1-1) судьялар арасынан Сот жюриінің мүшелеріне тәртіптік істер мен материалдарды баяндау үшін бөледі;
2) Сот жюриінің отырыстарын шақырады және оларда төрағалық етеді;
3) Сот жюриінің отырысында қаралатын мәлелерді айқындайды және күн тәртібін бекітеді;
4) Сот жюриінің шешімдері мен хаттамаларына қол қояды;
5) комиссия құрады және Сот жюриінің мүшелеріне өтініш берілген немесе тәртіптік теріс қылық жасалған жерге барып, тексерулер жүргізуге тапсырма беруге құқылы;
6) Сот жюриі жұмысын талдауды және практикасын жинақтап-қорытуды ұйымдастырады;
7) Сот жюриінің атқарған жұмысы туралы ақпаратты Жоғары Сот Кеңесіне ұсынады;
8) мемлекеттік, қоғамдық және өзге де органдармен, ұйымдармен және лауазымды адамдармен қатынастарда Сот жюриінің атынан өкілдік етеді;
9) Конституциялық заңда белгіленген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
11. Сот жюриінің төрағасы уақытша болмаған жағдайда, оның тапсыруы бойынша төрағаның міндеттерін судьялар қатарынан Сот жюриі мүшелерінің бірі атқарады.
12. Сот жюриінің отырыстары қажеттігіне қарай өткізіледі, Сот жюриі мүшелерінің үштен екі бөлігі қатысқан жағдайда құқықтық күші болады.
Сот жюриі отырыстарының уақытында оның мүшелері басқа міндеттерді орындаудан босатылады және қажет болған жағдайда Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес отырыс өткізілетін жерге іссапарға жіберіледі.
Сот жюриі Жоғары Сот Кеңесі алдында есеп береді.
13. Сот жюриі отырыстар мен тексерулерді тиісті өңірлерге барып өткізуге құқылы.
14. Сот жюриі мүшесінің міндеттерін атқарудан босату негіздері:
1) Сот жюриінің мүшесін лауазымынан босатылуы, оның ішінде Сот жюриінің құрамына кандидатты ұсынған ұйымның құрамынан шығарылуы, Сот жюриінің құрамына кіретін судьяның өкілеттігінің тоқтатылуы немесе тоқтатыла тұруы;
2) Сот жюриі мүшесінің атына кір келтіретін теріс қылық жасауы;
3) Сот жюриі мүшесінің сайланған мерзімінің аяқталуы;
4) өз тілегі бойынша өтініші.
Сот жюриінің мүшесі міндеттерін атқарудан Жоғары Сот Кеңесінің шешімімен босатылады.
3. Судьяларға қатысты тәртіптік істерді қарау тәртібі
15. Судьялар Конституциялық заңда көзделген негіздер бойынша ғана тәртіптік жауаптылыққа тартылуы мүмкін.
16. Судья тәртiптiк терiс қылық жасағаны үшiн тәртiптiк жауаптылыққа тартылуы мүмкiн.
Қызметтік міндеттерін атқару не қызметтен тыс кездегі кінәлі әрекет (әрекетсіздік) салдарынан Конституциялық заңның және (немесе) Судья әдебі кодексінің ережелері бұзылып, бұл сот билігі беделін түсіруге және судьяның беделіне нұқсан келтіруге алып келген тәртіптік теріс қылық болып табылады.
17. Судья тәртiптiк жауаптылыққа:
1) сот iстерi мен материалдарын қарау кезiнде заңдылықты өрескел бұзғаны үшiн тартылуы мүмкін.
Заңдылықты өрескел бұзу деп судья өзінің адал болмауы немесе ұқыпсыздығы салдарынан жол берген, заңды анық және елеулі түрде бұзуы түсініледі.
Заңдылықтың өрескел бұзылу фактісін осы негіз бойынша сот актісінің күшін жойған немесе өзгерткен жоғары тұрған сот сатысы анықтайды және істі қараған судьялардың алқа құрамы қол қойған, судьяны заңдылықты өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі жөніндегі ұсынуда көрсетіледі.
Дәлелдемелерді бағалауға байланысты сот актісінің күшін жою немесе оны өзгерту заңдылықты өрескел бұзу болып табылмайды.
Судьяны заңдылықты өрескел бұзғаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі бойынша ұсыну жоғары тұрған сот сатысының сот актісімен бір мезгілде шығарылады.
2) судья әдебіне қайшы келетiн, атына кір келтіретін терiс қылық жасағаны
18. Сот төрағалары және соттардың сот алқаларының төрағалары Конституциялық заңда көзделген лауазымдық мiндеттерiн тиiсiнше орындамағаны үшін тәртiптiк жауаптылыққа тартылуы мүмкiн.
19. Судьялық қате, сондай-ақ сот актiсiнiң күшiн жою немесе оны өзгерту, егер заңдылықтың өрескел бұзылу фактісі анықталмаса, судьяның жауаптылығына алып келмейді.
Судьяның кінәлі әрекеттеріне байланысты емес, материалдық немесе процестік құқық нормаларын дұрыс түсіндірмеуге және қолданбауға алып келген іс-әрекет судьялық қате деп танылады.
20. Алып тасталды - ҚР Президентінің 17.06.2025 № 914 (01.07.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
21. Сот істері мен материалдарын қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін судьяны тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі бойынша жоғары тұрған сот сатысының ұсынуы сот істері мен материалдарын қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін судьяға қатысты материалдарды Сот жюриінің қарауына негіз болып табылады.
1) аудандық соттың судьясына, төрағасына немесе облыстық соттың судьясына қатысты – облыстық соттың жалпы отырысына;
2) облыстық соттың сот алқасының төрағасына, төрағасына, кассациялық соттың судьясына қатысты – кассациялық соттың жалпы отырысына;
3) кассациялық соттың төрағасына, Жоғарғы Соттың судьясына немесе сот алқасының төрағасына қатысты – Жоғарғы Соттың жалпы отырысына талқылауға Талқылау қорытындылары бойынша облыстық соттың, кассациялық соттың немесе Жоғарғы Соттың жалпы отырысы осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім ішінде Сот жюриіне сот істері мен материалдарын қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін судьяны тәртіптік жауаптылыққа тарту немесе тартпау жөнінде ұсыным беру туралы шешім қабылдайды.
редакцияда - ҚР Президентінің 17.06.2025 № 914 (01.07.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) жарлықтарымен.
21-2. Сот істері мен материалдарын қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін судьяға қатысты материалдар осы Ереженің 21-1-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген облыстық соттың, кассациялық соттың немесе Жоғарғы Соттың жалпы отырысының шешімі қабылданған күннен бастап он жұмыс күні ішінде Сот жюриіне жолданады.
1) Судья әдебі жөніндегі комиссиялардың судья әдебіне қайшы келетін, атына кір келтіретін теріс қылық жасағаны үшін тәртіптік іс жүргізу шеңберінде судьяның әрекетін тексеру үшін оған қатысты материалдарды Сот жюриіне беру туралы, сондай-ақ тексеру қорытындылары бойынша судьяның судья әдебіне қайшы келетін, атына кір келтіретін теріс қылық жасау фактісі расталған масс- медиадағы, онлайн-платформалардағы, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінде мәліметтер бойынша шешімдері;
2) Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы негіз болып табылады.
үшін судьяға қатысты материалдар Сот жюриіне – Судья әдебі жөніндегі комиссияның шешіміне шағымдану мерзімі өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде, бірақ Конституциялық заңның 42-бабының 1-тармағында көзделген тәртіптік іс жүргізуді бастаудың мерзімдері өткенге дейін бір айдан кешіктірмей, ал осы шешімге шағым берілген жағдайда судьялар бірлестігінің органы Судья әдебі жөніндегі комиссияның судьяға қатысты материалдарды Сот жюриіне беру туралы шешімін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім шығарғаннан кейін он жұмыс күні ішінде, бірақ Конституциялық заңның 42-бабының 1-тармағында көзделген тәртіптік іс жүргізуді бастаудың мерзімдері өткенге дейін бір айдан кешіктірмей жолданады.
Осы Ереженің 21-3-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуына судья әдебіне қайшы келетiн, атына кір келтіретін терiс қылық жасағаны үшін судьяға қатысты материалдар қоса беріледі.
1) лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін тәртіптік іс жүргізу шеңберінде сот төрағасының немесе соттың сот алқасы төрағасының әрекеттерін тексеру үшін оған қатысты материалдарды Сот жюриіне беру туралы облыстық соттардың және Жоғарғы Соттың жалпы отырыстарының шешімдері;
Тәртіптік теріс қылық жасаудың нақты мән-жайларын анықтау үшін тексеру жүргізу мерзімі Жоғарғы Сот Төрағасының, облыстық сот төрағасының дәлелді шешімімен дәл сол мерзімге ұзартылуы мүмкін, ол туралы мерзім ұзартылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде өтініш берген жеке немесе заңды тұлғаға (бұдан әрі – өтініш беруші) хабарланады.
Оған қатысты тексеру жүргізіп жатқан сот төрағасы немесе сот алқасының төрағасы дәлелді себептер бойынша жұмыста болмаған кезеңде, тексеру жүргізу мерзімі ол жұмысқа шыққанға дейін тоқтатыла тұрады.
Тексеру нәтижелері бойынша Жоғарғы Сот немесе облыстық сот тексеру барысында анықталған фактілер мен мән-жайларды және сот төрағасының немесе соттың сот алқасы төрағасының әрекеттерінде оның лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамауына байланысты тәртіптік теріс қылық белгілерінің болуы немесе болмауы туралы тұжырым көрсетілетін қорытынды жасайды.
Оған қатысты тексеру жүргізілген сот төрағасы немесе соттың сот алқасының төрағасы қорытындымен танысады, бұл оның қолхатымен куәландырылады. Сот төрағасы немесе соттың сот алқасының төрағасы Сот жюриіне жолданатын материалдармен танысқаның растаудан бас тартқан жағдайда уәкілетті органның немесе оның аумақтық бөлімшелерінің қызметкерлері тиісті акт жасайды, ол материалдарға қоса тіркеледі.
Тексеру нәтижелері бойынша қорытынды жасалған күннен бастап бір ай ішінде ол:
1) аудандық соттың төрағасына қатысты – облыстық соттың жалпы отырысына;
2) облыстық соттың сот алқасының төрағасына, төрағасына, кассациялық соттың төрағасына немесе Жоғарғы Соттың сот алқасының төрағасына қатысты – Жоғарғы Соттың жалпы отырысына талқылауға шығарылады.
Талқылаудың қорытындылары бойынша облыстық соттың немесе Жоғарғы Соттың жалпы отырысы тәртіптік іс жүргізу шеңберінде сот төрағасының немесе сот алқасы төрағасының әрекеттерін тексеру үшін оған қатысты материалдарды Сот жюриіне беру не беруден бас тарту туралы шешім шығарады.
өзгеріс енгізілді - ҚР Президентінің 17.06.2025 № 914 (01.07.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) жарлықтарымен.
21-8. Осы Ереженің 21-6-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген негіз бойынша өз лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін сот төрағасына немесе соттың сот алқасының төрағасына қатысты материалдар облыстық соттың немесе Жоғарғы Соттың жалпы отырысының тиісті шешімі қабылданған күннен бастап он жұмыс күні ішінде, бірақ Конституциялық заңның 42-бабының 1-тармағында көзделген тәртіптік іс жүргізуді бастаудың мерзімдері өткенге дейін бір айдан кешіктірмей Сот жюриіне жолданады.
Осы Ереженің 21-6-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуына өз лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін сот төрағасына немесе соттың сот алқасының төрағасына қатысты материалдар қоса беріледі.
22. Алып тасталды – ҚР Президентінің 18.12.2024 № 736 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
23. Кассациялық соттың төрағасына, Жоғарғы Соттың судьясына, сот алқасының төрағасына қатысты тәртіптік іс жүргізу шеңберінде материалдарды жинау, олардың толықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті мемлекеттік органға (бұдан әрі – уәкілетті орган) жүктеледі.
Аудандық соттың судьясына, төрағасына, облыстық соттың судьясына, сот алқасының төрағасына, төрағасына және кассациялық соттың судьясына қатысты тәртіптік іс жүргізу шеңберінде материалдарды жинау, олардың толықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету уәкілетті органның аумақтық бөлімшелеріне жүктеледі.
Судья барлық материалдармен оларды Сот жюриіне жолданғанға дейін танысып, өз қолымен растауға тиіс.
Судья Сот жюриіне жолданатын материалдармен танысуды өз қолымен растаудан бас тартқан жағдайда, уәкілетті органның немесе оның аумақтық бөлімшелерінің қызметкерлері тиісті акт жасайды, ол материалдарға қоса тіркеледі.
24. Сот жюриінің судьяға қатысты материалдарды қарауы үшін масс- медиада, онлайн-платформаларда, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінде қамтылған, оларды тексеру қорытындысы бойынша судья әдебіне қайшы келетiн, атына кір келтіретін терiс қылық жасау фактісі расталған мәліметтер де негіз Масс-медиада, онлайн-платформаларда, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінде қамтылған:
1) сот актілерімен келіспеушілікті білдіретін;
2) сот істерін қарау кезінде заңдылықтың бұзылғанын көрсететін мәліметтер тексерілуге жатпайды.
Аудандық соттың судьясына, төрағасына, облыстық соттың судьясына қатысты тексеру жүргізу облыстық сотқа және Судья әдебі жөніндегі комиссияға Кассациялық соттың судьясына қатысты тексеру жүргізу кассациялық сотқа және Судья әдебі жөніндегі комиссияға жүктеледі.
Облыстық соттың сот алқасының төрағасына, төрағасына, кассациялық соттың төрағасына, Жоғарғы Соттың судьясына, сот алқасының төрағасына қатысты тексеру жүргізу Жоғарғы Сотқа және Судья әдебі жөніндегі комиссияға 24-1. Алып тасталды – ҚР Президентінің 18.12.2024 № 736 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
24-2. Тексерілуге жататын өтініш Сот жюриіне келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Жоғарғы Сотқа, кассациялық сотқа, облыстық сотқа немесе Судья әдебі жөніндегі комиссияға тексеру жүргізу үшін жіберіледі.
Жоғарғы Сот, кассациялық сот, облыстық сот немесе Судья әдебі жөніндегі комиссия өтінішті тексеру нәтижелері туралы өтініш берушіге хабарлайды.
Егер өтініште судьяның осы Ереженің 24-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген тәртіптік теріс қылық жасағаны туралы жеткілікті мәліметтер болмаса, өтініш берушіге судьяны тәртіптік жауаптылыққа тарту тәртібі түсіндіріледі.
25. Судьяларға қатысты тәртіптік істер және судьялардың іс-әрекеттерін тексеру нәтижелері бар материалдар келіп түскен кезде Сот жюриінің төрағасы бес жұмыс күні ішінде:
1) Сот жюриінің мүшелеріне тәртіптік істер мен материалдарды зерделеу үшін бөлу;
2) толық ресімдеу үшін тәртіптік істер мен материалдарды қайтару;
3) Сот жюриінің судьялар қатарындағы мүшелерінен және Жоғарғы Соттың судьяларынан тұратын бірлескен комиссияның тексеру жүргізуі;
4) алып тасталды – ҚР Президентінің 18.12.2024 № 736 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
Тәртіптік іс немесе материал мынадай жағдайларда жеке-жеке тәртіптік іс жүргізуге бөлінуі мүмкін:
1) бірнеше судьяға қатысты;
2) бір судьяға қатысты жеке тәртіптік теріс қылықтар бойынша.
Тәртіптік істер мен материалдарды біріктіру немесе бөлу кезінде осы Ереженің 28-тармағында белгіленген мерзімдерді есептеу Сот жюриі тиісті шешім қабылдаған күннен бастап жүзеге асырылады.
26. Судьяға қатысты тәртіптік іс жүргізу теріс қылық анықталған күннен бастап – бір жылдан кешіктірілмей және теріс қылық жасалған күннен бастап екі жылдан кешіктірілмей басталуы мүмкін.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзімдерге судьяның тәртіптік теріс қылық анықталған күннен кейін дәлелді себеппен жұмыста болмаған уақыты қосылмайды.
Жоғары тұрған сот сатысының заңдылықты бұзу фактісін белгілеп, судьяны тәртіптік жауаптылыққа тарту мәселесі бойынша ұсыну шығарған күні сот ісін қарау кезінде судьяның заңдылықты бұзуына байланысты тәртіптік теріс қылық анықталған күн болып есептеледі, ал заңсыз сот актісі шығарылған күн осындай теріс қылық жасалған күн болып есептеледі.
Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы енгізілген немесе судьяның судья әдебіне қайшы келетін, атына кір келтіретін теріс қылық жасау фактісін белгілеп, Судья әдебі жөніндегі комиссияның шешім шығарған күні судья әдебіне қайшы келетін тәртіптік теріс қылық анықталған күн болып есептеледі, ал осындай теріс қылық жасалған күн немесе кезең оның жасалған күні болып есептеледі.
Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы енгізілген, облыстық соттардың және Жоғарғы Соттың жалпы отырыстарының лауазымдық міндеттерді тиісінше орындамау фактісін анықтаған шешімдер қабылдаған күні соттар төрағаларының, соттардың сот алқалары төрағаларының өз лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамауына байланысты тәртіптік теріс қылықтың анықталған күні болып есептеледі, ал соттар төрағаларының, соттардың сот алқалары төрағаларының өз лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамаған күні немесе кезеңі осындай теріс қылықтың жасалған күні болып есептеледі.
Егер тәртіптік теріс қылық жасалған күн уақыт кезеңімен айқындалатын болса, осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген мерзімдерді есептеу кезең аяқталғаннан кейінгі келесі күннен бастап жүзеге асырылады.
27. Алып тасталды – ҚР Президентінің 07.02.2022 № 804 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
28. Тәртiптiк iс жүргізу қызметтік тексеру және судьяның дәлелді себеппен жұмыста болмаған уақытын есептемегенде, басталған күнінен бастап екi ай мерзiмде аяқталуға тиiс.
Сот жюриінің төрағасы тәртіптік материалды қарау үшін қабылдаған және ол бойынша баяндамашыны белгілеген күн тәртіптік іс жүргізудің басталуы деп есептеледі.
29. Cот жюриіне келіп түскен материалдарды қабылдауды, сұраулар жіберуді, судьяға қатысты тәртіптік істі қарау тағайындалғаны туралы оған, сондай-ақ Сот жюриінің мүшелеріне отырыстың өткізілетін күні, уақыты және орны туралы хабарлауды Жоғары Сот Кеңесінің Аппараты жүзеге асырады.
30. Сот жюриінің төрағасы судьяға қатысты тәртіптік істің баяндамашысын және қарау күнін белгілейді. Істің толықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету мақсатында оны қарағанға дейін тексеру тағайындай алады.
31. Баяндамашы Судья әдебі жөніндегі комиссиядан және соттардан қосымша құжаттар мен материалдарды, оның ішінде қаралуы кезінде заңды өрескел бұзушылықтарға жол берілген сот істерін сұрата алады.
Қосымша құжаттар мен материалдар, егер сұрау салуда басқа мерзім көрсетілмесе, сұрау салу алынған күннен бастап он жұмыс күні ішінде ұсынылады. Бұл ретте сұрау салуда көрсетілген мерзім үш жұмыс күнінен кем болмайды.
32. Тәртіптік істі қарау өзіне қатысты тәртіптік іс жүргізу басталған судьяның міндетті түрде қатысуымен өткізіледі.
Судья тәртіптік істі қарауға жеке өзі, сондай-ақ өкілдерімен бірге қатысуға Адвокаттар, заң консультанттары палатасының мүшелері болып табылатын заң консультанттары ғана судьяның өкілдері бола алады.
Судья дәлелді себеппен келмеген жағдайда (науқастануы немесе Сот жюриінің отырысына қатысуына объективті кедергі келтірген өзге де мән- жайлар) Сот жюриінің отырысы кейінге қалдырылады.
Судья дәлелсіз себеппен келмеген кезде немесе судья Сот жюриінің отырысына қатысудан бас тарту туралы жазбаша арыз берген кезде тәртіптік істі қарау оның қатысуынсыз өткізіледі.
Сот жюриінің отырысы аудио-, бейнежазба қолданылып, оның ішінде бейнеконференцбайланыс пайдаланылып өткізілуі мүмкін.
33. Өзіне қатысты тәртіптік іс жүргізу қаралып отырған судья істі қарау басталғанға дейін Сот жюриінің мүшесіне (мүшелеріне) дәлелді қарсылық мәлімдей алады.
34. Егер Судья жюриінің мүшесi соған қатысты материалдар қаралып отырған судьямен туыстық қатынаста болса, не оның объективтiлiгi мен бейтараптығына күмән туғызатын өзге де жағдайлар болса, отырысқа қатыса алмайды.
35. Сот жюриінің кез келген мүшесі материалдарды қарауға қатысудан дәлелді түрде өздігінен бас тартатындығы туралы мәлімдей алады.
36. Қарсылық білдіру немесе өздігінен бас тарту туралы мәселені Сот жюриінің мүшелері оған қатысты қарсылық білдіру (өздігінен бас тарту)
мәлімделген адамның қатысуынсыз көпшілік дауыспен шешеді.
Мәлімделген қарсылық білдіру (өздігінен бас тарту) бойынша дауыс берудің нәтижелері отырыс хаттамасында көрсетіледі.
37. Кворумның болмауына әкелетін қарсылық білдіру (өздігінен бас тарту)
қанағаттандырылған жағдайда, Сот жюриінің отырысы басқа уақытқа ауыстырылады, бұл туралы өзіне қатысты материалдар қаралып жатқан судья хабардар етіледі.
Бұл жағдайда Сот жюриінің мүшесі Сот жюриінің запастағы мүшесімен алмастырылады.
38. Өзіне қатысты іс қаралып жатқан судья материалдарды зерттеуге қатыса алады, мәні бойынша түсініктемелер беріп, қосымша материалдар ұсына алады, өтінішхат бере алады.
39. Сот жюриінің отырысына түсініктемелер беру үшін судья жұмыс істейтін соттың төрағасы не тиісті сот алқасының төрағасы, сондай-ақ басқа адамдар қажетті жағдайларда шақырылуы мүмкін.
40. Істі қарау нәтижелері бойынша шешімді Сот жюриінің мүшелері оларға қандай да бір ықпал ету мүмкіндігі болмайтындай жағдайда көпшілік дауыспен қабылдайды.
Сот жюриінің мүшесі дауыс беруден қалыс қалуға құқылы емес. Дауыстар тең түскен жағдайда, өзіне қатысты тәртіптік іс қаралып отырған судьяның жағдайын жақсартатын шешім қабылданды деп есептеледі.
41. Конституциялық заңның 44-1-бабына сәйкес Сот жюриі тәртіптік істі қарау нәтижелері бойынша мынадай шешімдердің бірін шығарады:
1) Конституциялық заңның 40-бабының 1-тармағында көзделген тәртіптік жазаны қолдану туралы;
2) тәртiптiк iс жүргiзудi тоқтату туралы.
42. Судьяларға тәртiптiк жазаның мына түрлерi қолданылуы мүмкiн:
1) ескерту;
2) сөгіс;
3) қызметтiк мiндеттерiн тиiсiнше атқармағаны үшiн сот төрағасы немесе сот алқасының төрағасы қызметiнен босату;
4) Конституциялық заңда көзделген негiздер бойынша судьяны қызметінен босату.
43. Судья жіберген әрбiр тәртiп бұзушылық үшiн Сот жюриі тәртiптiк терiс қылықтың сипатын, судьяның жеке басы туралы деректер мен оның кiнәсiнiң дәрежесiн ескере отырып, бiр ғана тәртiптiк жаза қолданады.
44. Тәртіптік жаза қолданылған кезде жасалған тәртіптік теріс қылықтың сипаты, жасалуының мән-жайы мен салдары, тәртіптік теріс қылықты жасаған судья кінәсінің түрі, судьяның жеке басы және судьяның іс-әрекеттерінен (әрекетсіздігінен) сот төрелігін жүзеге асыру қағидаттарының, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылу дәрежесі ескеріледі.
45. Тәртіптік жаза қолданылған күнінен бастап бір жыл бойы күшінде болады. Егер жаза қолданылған күннен бастап бір жыл бойына судья жаңа тәртіптік жазаға тартылмаса, онда ол тәртіптік жазаға тартылмаған деп есептеледі.
Судьяға бірнеше жаза берілген жағдайда, ол уақыты бойынша соңғы жаза берілген күннен бастап бір жыл мерзім өткенге дейін жазаға тартылған болып
46. Судьяға қатысты тәртіптік іс жүргізуді тоқтату үшін негіздер:
1) судьяның іс-әрекеттерінде тәртіптік теріс қылық құрамының болмауы;
2) судьяға қатысты Конституциялық заңның 42-бабының 1-тармағында белгіленген тәртіптік істі қарау мерзімдерінің аяқталуы;
3) жасалған тәртіптік теріс қылықтың теріс құқықтық салдары болмай, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына әкеп соқтырмай, маңыздылығы шамалы болып, егер Сот жюриі судьяның іс-әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) ауызша мін тағумен шектелу мүмкіндігі туралы тұжырымға келсе;
4) Конституциялық заңның 34-бабында көзделген негіздер бойынша судьяны атқаратын лауазымынан босату және сот төрағасының, сот алқасы төрағасының және судьяның өкілеттіктерін тоқтату;
5) жоғары тұрған сот сатысының шығарылуы тәртіптік іс жүргізуге бастама жасауға негіз болған сот актісін жоюы болып табылады.
47. Конституциялық заңның 40-бабы 1-тармағының 4), 5) тармақшаларына сәйкес Сот жюриінің тәртіптік жазаны қолдану туралы шешімі төрағаны, сот алқасының төрағасын және судьяны атқарып отырған қызметінен босату туралы мәселені Жоғары Сот Кеңесінің қарауы үшін негіз болып табылады.
48. Тәртіптік жаза берілген күннен бастап алты ай өткеннен кейін, судьяның тәртібі мінсіз болып, өзінің қызметтік міндеттерін адал атқарған кезде судьяның өтінішхаты бойынша жаза мерзімінен бұрын алынуы мүмкін.
49. Сот жюриіне тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алу туралы өтінішхатты судьяның мінсіз тәртібі мен өзінің қызметтік міндеттерін адал атқаратыны туралы тиісті құжаттарды қоса тіркеп, аудандық соттың судьясына, төрағасына, облыстық соттың судьясына қатысты – облыстық соттың төрағасы, кассациялық соттың судьясына қатысты – кассациялық соттың төрағасы, облыстық соттың төрағасына, сот алқасының төрағасына, кассациялық соттың төрағасына, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясына, сот алқасының төрағасына қатысты – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы ұсынады.
50. Судьяның тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алу туралы өтінішхатын Сот жюриі материал қарауға түскен сәттен бастап бір ай мерзімде қарастырып мынадай шешімдердің бірін шығарады:
1) тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алу туралы;
2) тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алудан бас тарту туралы.
51. Сот жюриінің отырысында хаттама немесе аудио-, бейнежазба қолданылса – қысқаша хаттама жүргізіледі.
Хаттамаға отырыста төрағалық етуші мен хатшы қол қояды.
52. Cот жюриі шешімдерінің көшірмелері өзіне қатысты шешім қабылданған судьяға, сондай-ақ тиісті облыстық сотқа, кассациялық сотқа немесе Жоғарғы Сотқа жіберіледі.
Судьяның тәртіптік теріс қылық жасағаны немесе Конституциялық заңның 28-бабында көрсетілген талаптарды орындамағаны үшін судья лауазымынан босату туралы шешімдердің көшірмелері Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесіне жіберіледі.
4. Сот жюриі шешімдерінің күшін жою және қайта қарау
53. Сот жюриінің шешіміне судья шешімнің көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей Жоғары Сот Кеңесіне шағымдана алады.
54. Жоғары Сот Кеңесi «Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі туралы» Заңның 24-бабы 3-тармағының 3) тармақшасында көзделген шешімді қабылдаған жағдайда, Сот жюриі істі қайта қарайды.
54-1. Шығарылуы сот істерін және материалды қарау кезінде заңдылықты өрескел бұзғаны үшін судьяны тәртіптік жауаптылыққа тартуға негіз болған сот актісінің күшін жоғары тұрған сот сатысы жойған немесе өзгерткен жағдайда Сот жюриі судьяның арызы негізінде тәртіптік жауаптылыққа тарту туралы шешімнің күшін жояды және істі қайта қарайды.
5. Сот жюриінің жұмысын ұйымдастыру
55. Сот жюриінің қызметiн ұйымдастырудың, оның отырыстарын өткізудің шарттары мен тәртібі, сондай-ақ оның мүшелерінің өкілеттіктерін жүзеге асыруының өзге де мәселелері бойынша Сот жюриінің регламентін Жоғары Сот Кеңесi бекітеді.
56. Сот жюриінің қызметін ұйымдастырушылық, ақпараттық- талдамалық және өзге де қамтамасыз етуді Жоғары Сот Кеңесінің Аппараты жүзеге асырады.
Президентiнiң
N 643 Жарлығымен
БЕКIТIЛГЕН
Судьялардың республикалық және облыстық тәртiптiк-бiлiктiлiк алқалары туралы ЕРЕЖЕ Қазақстан Республикасы судьяларының бiлiктiлiк сыныптары туралы Қазақстан Республикасының судьяларына куәліктерді беру ҚАҒИДАЛАРЫ Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссия туралы
1. Осы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссия туралы ереже (бұдан әрі - Ереже)
Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына (бұдан әрі – Конституциялық заң), «Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссияны (бұдан әрі - Комиссия)
қалыптастыру мен оның жұмысын ұйымдастыру тәртібін айқындайды.
2. Комиссия судьяның кәсіби қызметін бағалау, судьяның отставкаға құқығын және оны тоқтатуды растау үшін құрылады.
3. Комиссия мүшелері өз қызметінде тәуелсіз және Қазақстан Республикасының Конституциясын, Конституциялық заңды, осы Ережені және Комиссияның Регламентін ғана басшылыққа алады.
4. Комиссияның қызметіне араласуға және оның мүшелеріне ықпал етуге жол берілмейді. Комиссия мүшесі өзіндегі материалдар мен қабылданған шешімдер бойынша қандай да бір ақпарат беруге құқылы емес.
2. Комиссияны құру тәртібі
5. Комиссия тоғыз мүшеден – облыстық және оларға теңестірілген соттардың (бұдан әрі – облыстық сот) төрт судьясынан, кассациялық соттардың (бұдан әрі – кассациялық сот) екі судьясынан, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының (бұдан әрі – Жоғарғы Сот) бір судьясынан және отставкадағы екі судьядан тұрады.
6. Комиссия құрамындағы судьялардың кәсіби деңгейі жоғары, абыройы мінсіз және судьялар қауымы арасында беделді әрі жиырма жыл және одан да көп судьялық өтілі болуға тиіс.
7. Комиссия құрамына Жоғарғы Соттың Төрағасы мен сот алқаларының төрағалары, кассациялық соттардың төрағалары, облыстық соттардың төрағалары мен сот алқаларының төрағалары, Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің (бұдан әрі – Жоғары Сот Кеңесі), Қазақстан Республикасының Судьялар одағы филиалдарының судья әдебі жөніндегі комиссияларының және Жоғары Сот Кеңесі жанындағы Сот жюриінің мүшелері – судьялар сайлана алмайды.
8. Комиссия құрамы Жоғарғы Соттың кеңейтілген жалпы отырысында екі жыл мерзімге сайланады.
Бұл ретте Жоғарғы Соттың бір судьясын және отставкадағы екі судьяны қоспағанда, тиісті сот сатысынан, оның ішінде облыстық соттардан және кассациялық соттардан Комиссия мүшелерінің жартысы жыл сайын қайта тағайындалады.
Судья Комиссия мүшесі қатарынан шыққан жағдайда Комиссияның жаңа мүшесі үш ай ішінде сайланады.
9. Облыстық соттардың судьялары ішінен кандидаттар облыстық соттардың кеңейтілген жалпы отырыстарында ұсынылған кандидаттардың қатарынан Кассациялық соттардың судьялары ішінен кандидаттар кассациялық соттардың жалпы отырыстарында ұсынылған кандидаттардың қатарынан Жоғарғы Сот судьяларының және отставкадағы судьялардың ішінен кандидаттарды Жоғарғы Соттың Төрағасы балама негізде ұсынады.
Ашық немесе жасырын дауыс беру арқылы Жоғарғы Соттың кеңейтілген жалпы отырысы мүшелерінің ең көп дауыс санын жинаған кандидат сайланды деп
10. Комиссияның құрамына негізгі мүшелерінен басқа тиісті сот сатысынан Комиссияның бір запастағы мүшесі уақытша жоқ болған Комиссияның негізгі мүшесінің міндеттерін атқару үшін сайланады.
Комиссияның запастағы мүшесі Комиссия шешімінің негізінде оның шығып қалған мүшесінің міндеттерін атқаруға кіріседі.
Егер тиісті сот сатысынан Комиссияның негізгі немесе запастағы мүшесі болып табылатын судья басқа сот сатысының судьясы болып тағайындалса, осы Ережеде белгіленген тәртіппен қалған мерзімге олардың қосымша сайлауы өткізіледі.
11. Алғашқы ұйымдастыру отырысында Комиссия құрамы өзінің мүшелерінің қатарынан көпшілік дауыспен Комиссияның төрағасы мен хатшысын сайлайды.
12. Комиссия төрағасы:
1) Комиссияға жалпы басшылықты қамтамасыз етеді;
2) Комиссия отырыстарын шақырады және оларға төрағалық етеді;
3) Комиссия отырыстарында қарау үшін шығарылатын мәселелерді айқындайды және күн тәртібін бекітеді;
4) Комиссияның шешімдері мен хаттамаларына қол қояды;
5) Комиссия жұмысының практикасына талдау жасауды және қорытуды
6) Жоғарғы Соттың кеңейтілген жалпы отырысында Комиссияның атқарған жұмысы туралы ақпаратты ұсынады;
7) мемлекеттік, қоғамдық және өзге де органдармен, ұйымдармен және лауазымды адамдармен қатынастарда Комиссияның атынан өкілдік етеді;
8) осы Ережеде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
13. Комиссия төрағасы уақытша болмаған жағдайда оның тапсырмасы бойынша төрағаның міндеттерін Комиссия мүшелерінің бірі атқарады.
14. Комиссия отырыстары қажеттілігіне қарай өткізіледі және оның құрамының жартысынан көбі қатысқан кезде заңды болады.
Комиссия жұмысы кезінде оның мүшелері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес отырыс өткізілетін жерге іссапарға жіберіледі және басқа міндеттерді атқарудан босатылады. Комиссия мүшесі оның отырысына бейнебайланыс режимінде қатыса алады.
15. Комиссия өз отырыстарын жергілікті соттарға барып өткізуге құқылы.
16. Комиссия екі судьяны ротациялау негізінде екі жыл мерзімге Жоғары Сот Кеңесінің жанындағы Біліктілік комиссиясына жібереді.
Жоғары Сот Кеңесінің жанындағы Біліктілік комиссиясының құрамына кандидаттарды Комиссия төрағасы ұсынады.
17. Жоғары Сот Кеңесінің жанындағы Біліктілік комиссиясының құрамына судьяларды жіберу туралы шешім Комиссия отырысында дауыс беру арқылы қабылданады және Комиссияның дауыс беруге қатысқан мүшелерінің көпшілігі оған дауыс берсе, қабылданды деп саналады. Жіберу туралы шешім Жоғары Сот Кеңесіне үш жұмыс күні ішінде жіберіледі.
18. Судьяны Комиссия мүшесінің міндеттерін атқарудан босату үшін:
1) судьяның қызметтен босатылуы, судья өкілеттіктерінің тоқтатылуы не
2) отставкадағы судьяның отставкасының тоқтатылуы;
3) судья әдебіне қайшы келетін теріс қылық жасауы;
4) өкілеттік мерзімінің аяқталуы;
5) өз қалауы негіз болып табылады.
3. Судьяның кәсіби қызметіне бағалау жүргізу тәртібі
19. Судьяның кәсіби қызметін бағалау деп оның кәсіптік білім деңгейін және оларды сот төрелігін жүзеге асыруда қолдана білуін, сот қызметінің нәтижелерін бағалау және оның Конституциялық заңда қойылатын талаптарға сәйкестігі танылады.
20. Судьяның кәсіби қызметін бағалау судьялар корпусының сапалық құрамын жақсарту, кәсіби біліктілігінің өсуін ынталандыру, сот істерін қарау кезінде заңдылықты нығайтуға жауапкершілігін арттыру, судьяның өзін-өзі кәсіби жетілдіру салаларын анықтау үшін оның әлсіз және күшті жақтарын анықтау мақсатында жүргізіледі.
Судьяның кәсіби қызметін бағалауды жүргізген кезде судьялардың тәуелсіздігі қағидаттары бұзылмауы тиіс.
21. Кәсіби қызметті бағалау:
1) судья лауазымындағы жұмысының үш жылғы нәтижелері бойынша алғаш рет;
2) судья лаузымындағы жұмысында әрбір бес жыл сайын мерзімді жүргізіледі;
3) алып тасталды – ҚР Президентінің 07.02.2022 № 804 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
Жиырма жыл және одан да көп судьялық өтілі бар судьялар кәсіби қызметті мерзімді бағалаудан босатылады.
22. Судьяның кәсіби қызметін алғаш рет бағалау судья лауазымында үзіліссіз болған үш жыл өткен соң жүргізіледі.
23. Судьяның кәсіби қызметін мерзімді бағалау оның судья лауазымында үзіліссіз болған әрбір келесі бес жыл өткен сайын жүргізіледі. Судьяның кәсіби қызметін мерзімді бағалау көрсетілген мерзім басталған күнінен бастап алты айдан кешіктірілмей өткізілуі тиіс.
24. Судья жұмысының нәтижелері сот төрелігін жүзеге асыру сапасының көрсеткіші негізінде бағаланады. Сот төрелігін жүзеге асыру сапасының көрсеткіштері, Деректерді жинау әдістері, рәсімдері, оның ішінде жазбаша эссе және (немесе) кейстік міндеттерді шешу арқылы қосымша өлшемшарттарды қолдану судьяның кәсіби қызметіне бағалау жүргізу әдістемесінде айқындалады, ол Жоғары Сот Кеңесінің келісімімен Жоғарғы Соттың жалпы отырысында бекітіледі және Жоғарғы Соттың интернет-ресурсында жарияланады.
25. Комиссияның қызметін қамтамасыз ететін сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның (бұдан әрі – уәкілетті орган) құрылымдық бөлімшесі судьяның кәсіби қызметіне бағалау жүргізу үшін ақпарат жинауды жүзеге асырады.
26. Кәсіби қызметі бағаланатын судья Комиссия отырысынан күнтізбелік бес күн бұрын оған қатысты Комиссияның қарауына шығарылатын материалдармен танысуы тиіс.
27. Судьяның кәсіби қызметіне бағалау жүргізу басталғанға дейін Комиссия қажет болған кезде қосымша құжаттар мен материалдарды, оның ішінде судья қараған кезде заңды бұзуға жол берілген сот істерін талап етіп, тексеру жүргізеді.
Комиссия төрағасы тексеру жүргізуді Комиссия мүшелерінің біріне тапсырады.
28. Комиссияның қарауына келіп түскен материалдарды қабылдауды, кәсіби қызметі бағалануға жататын судьяларға хабарлауды, сондай-ақ комиссия мүшелеріне отырыстың күні, уақыты мен өткізілетін орны туралы хабардар етуді Комиссия қызметін қамтамасыз ететін уәкілетті органның құрылымдық бөлімшесі
29. Кәсіби қызметті бағалау бойынша Комиссия отырысы кәсіби қызметі бағаланатын судьяның міндетті түрде қатысуымен өткізіледі. Судьяның Комиссия отырысына қатысуы бейнебайланыс режимінде қамтамасыз етілуі мүмкін.
Комиссия отырысында хаттама жүргізіледі.
30. Комиссия судьяның кәсіби қызметін бағалау нәтижелері бойынша
1) атқаратын лауазымына сай деп тану;
1-1) Сот төрелігі академиясына біліктілікті арттыру курстарына, оның ішінде жеке жоспар бойынша жіберіп, атқаратын лауазымына сай деп тану;
2) алып тасталды – ҚР Президентінің 07.02.2022 № 804 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен;
3) жоғары тұрған лауазымға (жоғары тұрған сот сатысына) кадр резервіне қоюға ұсыным жасау;
4) жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы;
5) кәсіби жарамсыздығына орай атқаратын лауазымына сай келмейді деп тану;
6) алып тасталды – ҚР Президентінің 07.02.2022 № 804 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссияның осы тармақтың бірінші бөлігінің 3) тармақшасында көзделген шешімі ұсынымдық сипатта болады.
31. Кәсіби қызметті бағалау нәтижелері бойынша судьяны кәсіби жарамсыздығына байланысты атқаратын лауазымына сай келмейді деп тану туралы Комиссияның шешімі Жоғары Сот Кеңесінің судьяны атқарып отырған лауазымынан босату туралы мәселені қарауы үшін негіз болып табылады.
Кәсіби қызметті бағалау нәтижелері бойынша судьяны жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы Комиссияның шешімі Жоғары Сот Кеңесінің судьяны жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы, ал ауысудан бас тартқан жағдайда судьяны атқарып отырған лауазымынан босату туралы мәселені қарауы үшін негіз болып табылады.
32. Комиссияның шешімі көпшілік дауыспен қабылданады. Комиссия мүшелерінің дауыс беруден қалыс қалуға құқығы жоқ. Дауыстар тең түскен жағдайда, өзіне қатысты материалдар қаралып отырған судьяның жағдайын жақсартатын шешім қабылданды деп есептеледі.
33. Комиссия мүшесі қабылданып отырған шешіммен келіспеген жағдайда ерекше пікірін жазбаша көрсетуге құқылы, ол шешімге қоса беріледі.
34. Комиссияның хаттамалық шешімінде:
1) Комиссияның құрамы;
2) материалдарды қарау орны және уақыты;
3) кәсіби қызметі бағаланған судья;
4) Комиссия отырысында материалды қарау негіздері;
5) Комиссия қабылдаған шешімнің тұжырымдары мен уәждері;
6) шешімге шағымдану тәртібі туралы мәліметтер қамтылуы тиіс.
35. Хаттамалық шешімге отырыста төрағалық етуші және Комиссияның хатшысы қол қояды.
36. Алып тасталды – ҚР Президентінің 07.02.2022 № 804 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Жарлығымен.
37. Комиссияның судьяны кәсіби жарамсыздығына байланысты атқаратын лауазымына сай келмейді деп тану, жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы хаттамалық шешімінің көшірмесі күнтізбелік бес күн ішінде Жоғары Сот Кеңесіне жіберіледі.
38. Судьяның кәсіби қызметін бағалаудан өткен судьяларға қатысты комиссияның хаттамалық шешімінің көшірмесі қабылданған күнінен бастап күнтізбелік бес күн ішінде тиісті облыстық сотқа, кассациялық сотқа және
39. Комиссияның судьяны кәсіби жарамсыздығына орай атқаратын лауазымына сай келмейді деп тану туралы, жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы хаттамалық шешімінің көшірмесі күнтізбелік бес күн ішінде тиісті облыстық сотқа, кассациялық сотқа, Жоғарғы Сотқа, сондай-ақ өзіне қатысты шешім қабылданған судьяға мәлімет үшін жіберіледі.
4. Судьяның отставкаға құқығын және оны тоқтатуды растау туралы мәселелерді қарау тәртібі
40. Комиссия Жоғары Сот Кеңесі жіберген материалдар негізінде судьяның отставкаға құқығын растау туралы мәселені қарауды жүзеге асырады.
41. Комиссияның Регламентінде аудандық соттың судьясына, төрағасына және облыстық соттың судьясына қатысты көзделген құжаттарды Комиссияға облыстық соттың төрағасы, кассациялық соттың судьясына қатысты – кассациялық соттың төрағасы, облыстық соттың төрағасына және сот алқасының төрағасына, кассациялық соттың төрағасына, Жоғарғы Соттың судьясына және сот алқасының төрағасына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің оларды лауазымға тағайындауына байланысты өз өкілеттіктерін бұрын тоқтатқан судьяларға қатысты – Жоғарғы Соттың Төрағасы ұсынады.
42. Судьяның отставкаға құқығын растау туралы арыз материал түскен кезден бастап бір ай мерзім ішінде қаралып, тиісті шешім шығарылуы тиіс.
43. Судьяның отставкаға құқығын растаудан бас тарту туралы Комиссияның шешімі судьяны қызметінен отставка нысанында босатудан бас тартуға негіз
44. Судьяның отставкасы Конституциялық заңның 35-бабының 3- тармағында көзделген негіздер бойынша тоқтатылады.
Комиссия Жоғары Сот Кеңесі жіберген материалдар негізінде отставканы тоқтатуды қарайды.
45. Комиссия судьяның отставкаға құқығын растау және отставканы тоқтату туралы материалдарды қарау нәтижесі бойынша мынадай шешімдердің бірін шығарады:
1) отставкаға құқығын растау туралы;
2) отставкаға құқығын растаудан бас тарту туралы;
3) отставканы тоқтату туралы;
4) отставканы тоқтатудан бас тарту туралы.
Комиссияның шешімі Жоғары Сот Кеңесіне қарау үшін жіберіледі.
46. Судьяның отставкаға құқығын растау және отставканы тоқтату туралы материалдарды қарау нәтижелері жөніндегі хаттамалық шешімге отырысқа төрағалық етуші және Комиссияның хатшысы қол қояды.
5. Комиссияның шешімдеріне шағым жасау
47. Комиссияның шешімдерімен танысқан күннен бастап Жоғары Сот Кеңесіне он жұмыс күнінен кешіктірмей шағым жасауға болады.
48. Жоғары Сот Кеңесінің судьяны атқарып отырған лауазымынан босату туралы ұсыным беруден бас тартуы Комиссия шығарған шешімнің күшін жояды.
Жоғары Сот Кеңесінің Комиссия шешімін жоюы Жоғары Сот Кеңесінің не Комиссияның Конституциялық заңның 44-бабында көзделген өзге шешімді қабылдауы үшін негіз болып табылады.
Жоғары Сот Кеңесінің Конституциялық заңның 44-бабы 1-тармағының 4)
тармақшасында көзделген шешімді қабылдауы Жоғары Сот Кеңесінің судьяны жүктемесі аз басқа сотқа, төмен тұрған сотқа ауыстыру туралы мәселені қарауы үшін негіз болып табылады.
6. Комиссияның жұмысын ұйымдастыру
49. Комиссияның қызметін ұйымдастырудың өзге де мәселелері, оның отырыстарын өткізу шарттары мен тәртібі, сондай-ақ оның мүшелерінің өкілеттіктерді жүзеге асыруы Комиссияның Регламентімен реттеледі.
50. Комиссияның қызметін ұйымдастырушылық, ақпараттық-талдамалық және өзге де қамтамасыз етуді уәкілетті орган жүзеге асырады.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Президенті Указ Президента Республики Президент Республики Казахстан Казахстан от 26 июня 2001 года № Об утверждении положений, предусмотренных Конституционным законом Республики Казахстан "О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан"
В соответствии с пунктом 8 статьи 29, пунктом 3 статьи 30-1 и пунктом 4 статьи 38-1 Конституционного закона Республики Казахстан «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан» постановляю:
1. Утвердить прилагаемые:
1) Положение о прохождении стажировки кандидатом в судьи;
1-1) Положение о Судебном жюри;
2) исключен Указом Президента РК от 18.05.2012 № 329.
3) исключен Указом Президента РК от 01.04.2011 № 1177.
4) исключен Указом Президента РК от 28.08.2017 № 535 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).
5) Положение о Комиссии по качеству правосудия при Верховном Суде Республики Казахстан.
2. Признать утратившими силу:
1) Указ Президента Республики Казахстан от 24 мая 1996 года N 3004 "Об утверждении Положения об аттестации судей судов Республики Казахстан"
(САПП Республики Казахстан, 1996 г., N 22, ст. 189);
2) Указ Президента Республики Казахстан от 15 октября 1997 года N 3677 "Об утверждении Положения о квалификационных классах судей судов Республики Казахстан" (САПП Республики Казахстан, 1997 г., N 45, ст. 412);
3) Указ Президента Республики Казахстан от 12 ноября 1997 года N 3746 "Об утверждении Положения о дисциплинарной коллегии Верховного Суда Республики Казахстан, областных и приравненных к ним дисциплинарных коллегиях" (САПП Республики Казахстан, 1997 г., N 49, ст. 453).
3. Настоящий Указ вступает в силу со дня подписания.
Президент
Республики Казахстан
УТВЕРЖДЕНО
Указом Президента от 26 июня 2001 года № 643 ПОЛОЖЕНИЕ о прохождении стажировки кандидатом в судьи
1. Общие положения
1. Настоящее Положение в соответствии с Конституционным законом Республики Казахстан от 25 декабря 2000 года «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан» (далее – Конституционный закон) определяет условия и порядок прохождения стажировки кандидатом в судьи.
2. Основными задачами прохождения стажировки кандидатом в судьи являются изучение специфики работы в местных судах, приобретение необходимых практических и организаторских навыков для работы в должности судьи.
Прохождение стажировки осуществляется в целях изучения деловых, профессиональных и моральных качеств кандидата в судьи и определения перспектив осуществления им судейских полномочий.
Прохождение стажировки кандидатом в судьи осуществляется на постоянной основе с отрывом от основного места работы.
Кандидаты в судьи могут проходить стажировку после получения рекомендации Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность.
В период прохождения стажировки кандидату в судьи предоставляется отпуск без сохранения заработной платы в порядке, установленном трудовым законодательством.
В период прохождения стажировки кандидату в судьи выплачивается фиксированная сумма заработной платы в размере 70% от должностного оклада судьи районного и приравненного к нему суда со стажем работы до одного года.
3. Лицам, ранее работавшим постоянными судьями не менее пяти лет и в течение четырех лет со дня увольнения изъявившим желание вновь занять должность судьи, прохождение стажировки не требуется.
Лицам, окончившим обучение в Академии правосудия при Высшем Судебном Совете Республики Казахстан (далее – Академия правосудия), прохождение стажировки не требуется в течение четырех лет со дня окончания обучения.
4. Прохождение стажировки составляет восемь месяцев в районном и приравненном к нему суде (далее – районный суд), один месяц в областном и приравненном к нему суде (далее – областной суд).
Срок прохождения стажировки для лиц, получивших рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность, составляет шесть месяцев, из них пять месяцев – в районном суде, один месяц – в областном суде.
Срок прохождения стажировки для лиц, имеющих юридический стаж работы не менее десяти лет, составляет шесть месяцев, из них пять месяцев – в районном суде, один месяц – в областном суде.
Срок прохождения стажировки для лиц, получивших рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность и имеющих юридический стаж работы не менее десяти лет, составляет три месяца, из них два месяца – в районном суде, один месяц – в областном суде.
Срок прохождения стажировки для лиц, имеющих юридический стаж работы свыше пятнадцати лет, составляет три месяца, из них два месяца – в Срок прохождения стажировки для лиц, получивших рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность и имеющих юридический стаж работы свыше пятнадцати лет, составляет два месяца, из них один месяц – в районном суде, один месяц – в областном суде.
Срок прохождения стажировки для лиц, являющихся специалистами в отдельных отраслях права, перечень которых по предложению Верховного Суда утверждается Высшим Судебным Советом, составляет один месяц в областном В случае временной нетрудоспособности кандидата в судьи продолжительностью более двух месяцев стажировка прекращается руководителем уполномоченного государственного органа в сфере судебного администрирования (далее – уполномоченный орган).
По заявлению кандидата в судьи руководителем уполномоченного органа стажировка прекращается до истечения установленного срока, за исключением случаев, предусмотренных подпунктом 5) пункта 26 настоящего Положения.
В последующем кандидат в судьи может быть допущен к прохождению стажировки в порядке, предусмотренном настоящим Положением.
Уполномоченный орган направляет сведения о прекращении стажировки кандидатов, получивших рекомендацию о назначении на вакантную должность, в Высший Судебный Совет в течение пяти рабочих дней со дня принятия решения.
2. Требования, предъявляемые к кандидату в судьи
5. К прохождению стажировки допускается гражданин Республики Казахстан:
1) достигший возраста двадцати девяти лет;
2) имеющий высшее юридическое образование, высокие морально- нравственные качества, безупречную репутацию, стаж работы по юридической профессии не менее пяти лет;
3) сдавший квалификационный экзамен, срок действия которого не истек (в том числе не истекает до окончания предполагаемого срока стажировки);
4) прошедший медицинское освидетельствование и подтвердивший отсутствие заболеваний, препятствующих исполнению профессиональных обязанностей судьи.
3. Условия и порядок прохождения стажировки
6. Аппарат Высшего Судебного Совета Республики Казахстан направляет в уполномоченный орган списки лиц, успешно сдавших квалификационный экзамен на должность судьи, и лиц, получивших рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность.
Председатель Верховного Суда Республики Казахстан ежегодно на основании предложений руководителя уполномоченного органа осуществляет распределение вакантных мест для прохождения стажировки в местных судах.
Места для прохождения стажировки распределяются исходя из количества прогнозируемых в области, столице и городах республиканского значения вакансий судей, но не менее трех мест для каждой области, столицы и городов республиканского значения.
Кандидаты на должность судьи принимаются на стажировку в соответствии с распределением вакантных мест.
Прохождение стажировки осуществляется в местных судах на территории области, столицы и городов республиканского значения, где кандидат на должность судьи зарегистрирован по месту жительства. В случае отсутствия вакантных мест для прохождения стажировки по месту жительства кандидат вправе обратиться с заявлением о допуске в Комиссию по отбору лиц на прохождение стажировки (далее – Комиссия) при условии наличия вакантных мест в другой области, столице и городах республиканского значения.
Допуск лиц к прохождению стажировки, получивших рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность, осуществляется независимо от распределения вакантных мест для прохождения стажировки.
Прохождение стажировки лицом, получившим рекомендацию Высшего Судебного Совета, осуществляется в суде, в который получена рекомендация о назначении на вакантную должность, с учетом требований пункта 4 настоящего Положения.
7. Прием документов для прохождения стажировки осуществляется ежеквартально после первого числа месяца следующего квартала.
Объявление о вакантных местах для прохождения стажировки в местных судах публикуется уполномоченным органом на интернет-ресурсах Верховного Суда и Высшего Судебного Совета на государственном и русском языках не менее чем за пятнадцать календарных дней до начала приема заявлений о допуске к прохождению стажировки.
8. Лицо, изъявившее желание пройти стажировку, обращается в Комиссию с заявлением о допуске к прохождению стажировки в течение пятнадцати календарных дней со дня опубликования объявления.
К заявлению должны быть приложены следующие документы:
1) личный листок по учету кадров;
2) автобиография;
3) копии диплома и приложения к диплому;
4) копия документа, подтверждающего сдачу квалификационного экзамена;
5) служебная характеристика с последнего места работы. При невозможности по уважительным причинам представить характеристику представляются письменные объяснения;
6) документ о прохождении медицинского освидетельствования, подтверждающий отсутствие заболеваний, препятствующих исполнению профессиональных обязанностей судьи, выданный не позднее одного года до дня сдачи документов.
Документы, указанные в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5) настоящего пункта представляются лицом, получившим рекомендацию Высшего Судебного Совета о назначении на вакантную должность, по запросу уполномоченного органа.
9. Уполномоченный орган в течение пяти рабочих дней со дня окончания приема заявлений запрашивает в Комитете по правовой статистике и специальным учетам сведения о лицах, подавших заявления о допуске к прохождению стажировки.
Информация о лицах, подавших заявления о допуске к прохождению стажировки, со дня окончания приема заявлений публикуется на интернет- ресурсах Верховного Суда и Высшего Судебного Совета.
При поступлении сведений, характеризующих деловые и моральные качества лиц, подавших заявление о допуске к прохождению стажировки, проводится их проверка, результаты которой учитываются при рассмотрении вопросов о допуске к прохождению стажировки и итогов стажировки пленарным заседанием.
10. Отбор лиц на прохождение стажировки осуществляет Комиссия, образуемая руководителем уполномоченного органа из числа работников уполномоченного органа и Аппарата Высшего Судебного Совета.
Порядок формирования и организации работы Комиссии определяется руководителем уполномоченного органа по согласованию с руководителем Аппарата Высшего Судебного Совета.
Решение о допуске к прохождению стажировки лиц, получивших рекомендацию о назначении на вакантную должность, принимается Комиссией после получения от Высшего Судебного Совета списка лиц, получивших рекомендацию о назначении на вакантную должность.
11. По результатам рассмотрения заявления лица о допуске к прохождению стажировки Комиссия принимает одно из следующих решений:
1) о допуске лица к прохождению стажировки;
2) об отказе в допуске к прохождению стажировки.
Сведения о лицах, допущенных к прохождению стажировки, направляются в областные суды и публикуются на интернет-ресурсах Верховного Суда и Высшего Судебного Совета.
Лицо, допущенное к прохождению стажировки, обязано приступить к стажировке в течение семи рабочих дней после публикации сведений на интернет- ресурсах.
12. Председатель областного суда на основании подпункта 1) пункта 11 настоящего Положения для обеспечения обязательного прохождения стажировки по уголовной, гражданской и административной специализации распоряжением определяет районный суд либо при наличии специализации – районные суды.
Распоряжением председателя областного суда назначается координатор стажировки – судья областного суда (далее – координатор стажировки), на которого возлагаются общая координация и контроль за прохождением
13. Между руководителем уполномоченного органа, кандидатом в судьи и его работодателем заключается соглашение о прохождении стажировки.
В случае, если кандидат в судьи не состоит в трудовых отношениях, соглашение о прохождении стажировки заключается между руководителем уполномоченного органа и кандидатом в судьи.
Соглашение о прохождении стажировки должно содержать:
1) наименование сторон;
2) права и обязанности сторон, в том числе обязанность кандидата в судьи в период действия положительного заключения пленарного заседания участвовать в конкурсе на занятие вакантных должностей судей в суды, в которые он изъявил желание перед прохождением стажировки, и возврата потраченных на него государственных средств в случае отказа от участия в конкурсах на соответствующие вакантные должности;
3) место прохождения стажировки;
4) условия и порядок прохождения стажировки.
Типовое соглашение о прохождении стажировки утверждается уполномоченным органом.
14. Кандидату в судьи отказывается в допуске к прохождению стажировки в случаях:
1) признания судом недееспособным или ограниченно дееспособным;
2) привлечения в течение трех лет до дня подачи заявления о допуске к прохождению стажировки к дисциплинарной ответственности за дисциплинарный проступок, дискредитирующий государственную службу, а также увольнения за дисциплинарный проступок, дискредитирующий государственную службу;
3) наложения в судебном порядке административного взыскания за совершение коррупционного правонарушения в течение трех лет до дня подачи заявления о допуске к прохождению стажировки;
4) вынесения обвинительного приговора суда за совершение уголовного проступка или освобождения от уголовной ответственности за совершение уголовного проступка на основании пунктов 3), 4), 9), 10) и 12) части первой статьи 35 или статьи 36 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан в течение трех лет до дня подачи заявления о допуске к прохождению стажировки;
5) наличия судимости;
6) освобождения от уголовной ответственности за совершение преступления на основании пунктов 3), 4), 9), 10) и 12) части первой статьи 35 или статьи 36 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан;
7) увольнения по отрицательным мотивам с должности судьи, из правоохранительных органов, специальных государственных органов и судов, с воинской службы, а также в иных случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан;
8) наличия достоверных сведений, характеризующих морально-этический облик лица с отрицательной стороны;
9) наличия заболеваний, препятствующих исполнению профессиональных обязанностей судьи, по результатам медицинского освидетельствования;
10) непредставления документов, предусмотренных пунктом 8 настоящего Положения, либо представления недостоверных данных;
11) несоответствия иным требованиям, предъявляемым к кандидатам в судьи, установленным Конституционным законом.
Проверку кандидатов на соответствие вышеперечисленным требованиям настоящего пункта осуществляет Высший Судебный Совет при даче рекомендации о назначении на вакантную должность.
Комиссия вправе вынести решение об отказе в допуске к стажировке в случае поступления до заседания сведений, характеризующих морально- этический облик лица с отрицательной стороны.
При вынесении решения об отказе в допуске к стажировке Комиссия направляет материалы в Высший Судебный Совет для рассмотрения вопроса об отмене рекомендации о назначении кандидата на вакантную должность.
15. Прохождение стажировки включает в себя выполнение кандидатом в судьи мероприятий, включенных в индивидуальный план прохождения стажировки, составленный в соответствии с Типовой программой прохождения стажировки кандидатов в судьи, утвержденной Председателем Верховного Суда
16. Индивидуальный план утверждается председателем областного суда по согласованию с председателем соответствующего районного суда и координатором стажировки.
В индивидуальный план могут быть внесены в последующем изменения и дополнения, о чем кандидат в судьи должен быть уведомлен в течение трех рабочих дней.
17. По прибытии кандидата в судьи в районный суд председатель суда назначает из числа судей руководителя стажировки – судью районного суда (далее – руководитель стажировки) либо при наличии специализации внутри данного суда – руководителей стажировки. Руководителем стажировки назначается судья, имеющий стаж работы в должности судьи не менее 5 лет. В случае отсутствия в данном суде судьи, соответствующего указанному требованию, руководителем стажировки может быть назначен судья с меньшим стажем судейской работы.
При прохождении стажировки в областном суде председателем областного суда назначается руководитель стажировки из числа судей областного суда.
Руководитель стажировки:
1) определяет необходимый объем работы;
2) оказывает кандидату в судьи помощь в повышении уровня профессиональных знаний и приобретении практических навыков;
3) обеспечивает выполнение индивидуального плана прохождения
18. Кандидат в судьи при прохождении стажировки в суде выполняет следующие функции консультанта (помощника) судьи:
1) осуществляет поиск правовой информации, подборку нормативных правовых актов, материалов судебной практики, необходимых судье для осуществления его полномочий;
2) готовит информацию о делах, находящихся в производстве судьи;
3) осуществляет действия по подготовке дел к судебному разбирательству;
4) изготавливает проекты процессуальных документов;
5) участвует в изучении поступивших на рассмотрение судье заявлений (исковых заявлений) в рамках гражданского судопроизводства, дел (материалов), жалоб в рамках уголовного судопроизводства, дел об административных правонарушениях и жалоб по ним;
6) вносит предложения судье о совершении действий, предусмотренных процессуальным законодательством Республики Казахстан;
7) осуществляет мониторинг соблюдения процессуальных сроков рассмотрения дел;
8) готовит проекты ответов на обращения и запросы по делам, находящимся в производстве судьи;
9) иные функции, вытекающие из задач прохождения стажировки.
19. В случае несоблюдения соглашения о прохождении стажировки, а также в случаях, предусмотренных пунктом 26 настоящего Положения, координатор стажировки самостоятельно либо на основании представления руководителя стажировки досрочно вносит на рассмотрение пленарного заседания представление о даче отрицательного заключения об итогах стажировки.
20. После завершения прохождения стажировки в районных судах и по итогам прохождения стажировки кандидат в судьи составляет письменный отчет, в котором должны быть отражены сведения о выполнении им индивидуального плана и заданий руководителя стажировки. К письменному отчету должны быть приложены проекты процессуальных документов, составленных кандидатом в судьи в период прохождения стажировки.
Письменный отчет кандидата в судьи рассматривается координатором По итогам прохождения стажировки руководители стажировки составляют отзывы на кандидата в судьи. Отзывы утверждаются председателями судов, в которых осуществлено прохождение стажировки. Отзыв должен содержать сведения о полученных кандидатом в судьи практических навыках и знаниях, качестве составления проектов процессуальных документов, степени подготовки к осуществлению обязанностей судьи, соблюдении трудовой и исполнительской дисциплины, деловых и моральных качествах кандидата в судьи.
Отзывы на кандидата в судьи, индивидуальный план стажировки с результатами о его выполнении и письменный отчет кандидата в судьи об итогах прохождения стажировки представляются руководителями стажировки на рассмотрение координатора стажировки.
По итогам стажировки и результатам их рассмотрения координатор стажировки в течение пятнадцати календарных дней вносит представление, основанное на результатах прохождения всех этапов стажировки, которое вместе с другими материалами стажировки выносится на рассмотрение пленарного заседания областного суда.
4. Рассмотрение итогов стажировки
21. Пленарное заседание рассматривает итоги стажировки не позднее одного месяца после внесения представления координатором стажировки с заслушиванием отчета кандидата в судьи.
22. По результатам рассмотрения итогов стажировки кандидата в судьи пленарное заседание дает положительное либо отрицательное заключение об итогах стажировки, которое принимается большинством голосов и подписывается председательствующим.
23. В заключении пленарного заседания об итогах стажировки указываются следующие сведения:
1) дата и место вынесения заключения;
2) фамилия, имя и отчество координатора стажировки, которым внесено представление в отношении кандидата в судьи;
3) фамилия, имя и отчество, дата рождения, место жительства, место работы на период прохождения стажировки кандидата в судьи;
4) наименования судов и период прохождения стажировки;
5) фамилия, имя и отчество руководителей стажировки;
6) краткое описание объема выполненной работы в период прохождения
7) характеристика уровня подготовки, проявленных качеств и других характеризующих данных кандидата в судьи;
8) вывод о пригодности к работе в должности судьи по профессиональным, индивидуально-психологическим и нравственным качествам;
9) итоги голосования пленарного заседания;
10) подпись председателя областного суда.
24. Заключение пленарного заседания об итогах стажировки кандидата на должность судьи направляется областным судом в Высший Судебный Совет
25. Положительное заключение пленарного заседания об итогах стажировки действительно в течение четырех лет.
26. Отрицательное заключение об итогах стажировки дается кандидату в судьи пленарным заседанием в случаях:
1) несоответствия требованиям, предъявляемым к кандидатам в судьи, установленным Конституционным законом;
2) совершения порочащего проступка;
3) наличия сведений, отрицательно характеризующих морально-этический облик кандидата в судьи;
4) невыполнения обязанностей по соблюдению требований соглашения о прохождении стажировки;
5) наличия заболеваний, препятствующих исполнению профессиональных обязанностей судьи по результатам медицинского освидетельствования;
6) увольнения по отрицательным мотивам с должности судьи, из правоохранительных органов, специальных государственных органов и судов, с воинской службы, а также в иных случаях, предусмотренных законами
27. В случае получения отрицательного заключения об итогах стажировки кандидат в судьи допускается к прохождению повторной стажировки не ранее чем через один год со дня его получения.
В случае получения отрицательного заключения об итогах стажировки по основаниям, предусмотренным подпунктом 5) пункта 26 настоящего Положения, кандидат в судьи к прохождению повторной стажировки не допускается, за исключением случаев последующего подтверждения по результатам медицинского освидетельствования отсутствия заболеваний, препятствующих исполнению профессиональных обязанностей судьи.
от 26 июня 2001 года
№ 643 о Судебном жюри
1. Настоящее Положение о Судебном жюри (далее – Положение)
разработано в соответствии с Конституцией Республики Казахстан, Конституционным законом Республики Казахстан «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан» (далее – Конституционный закон), Законом Республики Казахстан «О Высшем Судебном Совете Республики Казахстан»
(далее – Закон) и определяет порядок формирования и организации работы Судебного жюри.
2. Судебное жюри образуется для рассмотрения дисциплинарных дел в отношении судей.
3. В своей деятельности члены Судебного жюри независимы и руководствуются только Конституцией Республики Казахстан, Конституционным законом, Законом и настоящим Положением.
4. Не допускаются вмешательство в деятельность Судебного жюри и оказание воздействия на его членов. Член Судебного жюри не вправе давать какую-либо информацию по находящимся в его производстве материалам, принятым решениям.
2. Порядок формирования Судебного жюри
5. Судебное жюри состоит из тринадцати судей – трех судей районных и приравненных к ним судов (далее – районный суд), четырех судей областных и приравненных к ним судов (далее – областной суд), трех судей кассационных судов и трех судей Верховного Суда. В Судебное жюри входят также два представителя юридической общественности, имеющие право совещательного голоса.
Судьи назначаются в состав Судебного жюри по рекомендации расширенного пленарного заседания Верховного Суда в соответствии с пунктом 2- 1 статьи 22 Конституционного закона, а представители юридической общественности по рекомендации организаций в соответствии с их уставом – Высшим Судебным Советом, сроком на три года.
Избранным считается кандидат из числа судей, набравший наибольшее число голосов расширенного пленарного заседания Верховного Суда посредством открытого или тайного голосования.
6. В состав Судебного жюри помимо основных членов избираются запасные члены Судебного жюри из числа судей, а также представителей юридической общественности.
Запасной член Судебного жюри приступает к исполнению обязанностей члена Судебного жюри в случаях отвода или самоотвода члена Судебного жюри, повлекшего отсутствие кворума, выбытия члена Судебного жюри, а также в случае необходимости назначения в состав Судебного жюри новых членов согласно Конституционному закону и исполняет обязанности члена Судебного жюри на оставшийся срок полномочий.
Если резерв запасных членов будет исчерпан, проводятся довыборы на оставшийся срок.
Состав Судебного жюри и кандидатуры запасных членов утверждаются Высшим Судебным Советом.
Высший Судебный Совет вправе мотивированным решением отклонить кандидатуры в состав Судебного жюри.
7. Лица, рекомендуемые в состав Судебного жюри из числа судей, а также запасных членов Судебного жюри из числа судей, должны обладать высокими профессиональными качествами, безупречной репутацией, пользоваться авторитетом судейской общественности и иметь стаж работы судьей не менее десяти лет.
Лица, рекомендуемые в состав Судебного жюри от представителей юридической общественности, а также запасных членов Судебного жюри из числа представителей юридической общественности, должны обладать высокими профессиональными качествами, безупречной репутацией и иметь стаж работы по юридической специальности не менее десяти лет.
8. В состав Судебного жюри не могут быть избраны председатели судов и председатели судебных коллегий судов, члены Высшего Судебного Совета, судьи – члены Комиссии по судейской этике, Комиссии по качеству правосудия при Верховном Суде, Комиссии по кадровому резерву при Высшем Судебном Совете.
9. На организационном заседании состава Судебного жюри из числа судей большинством голосов избирается председатель Судебного жюри.
Лицо, избранное председателем Судебного жюри, распоряжением Председателя Верховного Суда освобождается от исполнения служебных обязанностей по основному месту работы на период председательствования в Судебном жюри.
Секретарем Судебного жюри назначается работник Аппарата Высшего Судебного Совета.
10. Председатель Судебного жюри:
1) обеспечивает общее руководство Судебным жюри;
1-1) распределяет дисциплинарные дела и материалы членам Судебного жюри из числа судей для доклада;
2) созывает заседания Судебного жюри и председательствует на них;
3) определяет вопросы, выносимые для рассмотрения на заседания Судебного жюри, и утверждает повестку дня;
4) подписывает решения и протоколы Судебного жюри;
5) создает комиссию и вправе поручать членам Судебного жюри проводить проверки с выездом на место обращения или совершения дисциплинарного проступка;
6) организует анализ и обобщение практики работы Судебного жюри;
7) представляет информацию о проделанной работе Судебного жюри Высшему Судебному Совету;
8) представляет Судебное жюри в отношениях с государственными, общественными и иными органами, организациями и должностными лицами;
9) осуществляет иные полномочия, установленные Конституционным законом.
11. В случае временного отсутствия председателя Судебного жюри по его поручению обязанности председателя исполняет один из членов Судебного жюри, из числа судей.
12. Заседания Судебного жюри проводятся по мере необходимости, правомочны при наличии не менее двух третей состава из числа членов На время заседаний Судебного жюри его члены освобождаются от выполнения других обязанностей и при необходимости командируются к месту проведения заседания в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
Судебное жюри отчитывается перед Высшим Судебным Советом.
13. Судебное жюри вправе проводить заседания и проверки с выездом в соответствующие регионы.
14. Основаниями для освобождения от исполнения обязанностей члена Судебного жюри являются:
1) освобождение члена Судебного жюри от должности, в том числе исключение из состава организации, рекомендовавшей кандидата в состав Судебного жюри, прекращение либо приостановление полномочий судьи, входящего в состав Судебного жюри;
2) совершение членом Судебного жюри порочащего проступка;
3) истечение срока, на который был избран член Судебного жюри;
4) заявление по собственному желанию.
Член Судебного жюри освобождается от исполнения обязанностей решением Высшего Судебного Совета.
3. Порядок рассмотрения дисциплинарных дел в отношении судей
15. Судьи могут быть привлечены к дисциплинарной ответственности только по основаниям, предусмотренным Конституционным законом.
16. Судья может быть привлечен к дисциплинарной ответственности за совершение дисциплинарного проступка.
Дисциплинарным проступком является виновное действие (бездействие)
при исполнении служебных обязанностей либо во внеслужебной деятельности, в результате которого были нарушены положения Конституционного закона и (или)
Кодекса судейской этики, что повлекло умаление авторитета судебной власти и причинение ущерба репутации судьи.
17. Судья может быть привлечен к дисциплинарной ответственности за:
1) грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов.
Под грубым нарушением законности понимается очевидное и существенное нарушение закона, которое было допущено судьей вследствие его недобросовестности или небрежности.
Факт грубого нарушения законности устанавливается вышестоящей судебной инстанцией, отменившей или изменившей судебный акт по этому основанию, и указывается в представлении по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности, подписанном коллегиальным составом судей, рассмотревшим дело.
Отмена или изменение судебного акта, связанные с оценкой доказательств, не является грубым нарушением законности.
Представление по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности выносится одновременно с судебным актом вышестоящей судебной инстанции.
2) совершение порочащего проступка, противоречащего судейской этике.
18. Председатели судов и председатели судебных коллегий судов могут быть привлечены к дисциплинарной ответственности за ненадлежащее исполнение своих должностных обязанностей, предусмотренных Конституционным законом.
19. Судейская ошибка, а также отмена или изменение судебного акта не влекут ответственности судьи, если не был установлен факт грубого нарушения законности.
Судейской ошибкой признается деяние, приведшее к неправильному толкованию и применению норм материального или процессуального права, не связанное с виновными действиями судьи.
20. Исключен Указом Президента РК от 17.06.2025 № 914 (вводится в действие с 01.07.2025).
21. Основанием для рассмотрения Судебным жюри материалов в отношении судьи за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов является представление вышестоящей судебной инстанции по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов.
21-1. Представление вышестоящей судебной инстанции по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов в течение одного месяца со дня установления факта грубого нарушения законности, не считая времени отсутствия судьи на работе по уважительной причине, выносится на обсуждение:
1) пленарного заседания областного суда – в отношении судьи, председателя районного суда или судьи областного суда;
2) пленарного заседания кассационного суда – в отношении председателя судебной коллегии, председателя областного суда, судьи кассационного суда;
3) пленарного заседания Верховного Суда – в отношении председателя кассационного суда, судьи или председателя судебной коллегии Верховного Суда.
По итогам обсуждения пленарное заседание областного суда, кассационного суда или Верховного Суда в течение срока, предусмотренного частью первой настоящего пункта, принимает решение о даче Судебному жюри рекомендации о привлечении или непривлечении судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов.
1) решения Комиссии по судейской этике о передаче в Судебное жюри материалов в отношении судьи для проверки его действий в рамках дисциплинарного производства за совершение порочащего проступка, противоречащего судейской этике, а также по сведениям, содержащимся в масс- медиа, на онлайн-платформах, в обращениях физических и юридических лиц, по итогам проверки которых подтвержден факт совершения судьей порочащего проступка, противоречащего судейской этике;
2) представление Председателя Верховного Суда.
Комиссии по судейской этике в порядке и сроки, предусмотренные Положением о Комиссии по судейской этике.
2) пункта 21-3 настоящего Положения, прилагаются материалы в отношении судьи за совершение порочащего проступка, противоречащего судейской этике.
1) решения пленарных заседаний областных судов и Верховного Суда о передаче в Судебное жюри материалов в отношении председателя суда или председателя судебной коллегии суда для проверки его действий в рамках дисциплинарного производства за ненадлежащее исполнение должностных обязанностей;
1) пленарного заседания областного суда – в отношении председателя районного суда;
2) пленарного заседания Верховного Суда – в отношении председателя судебной коллегии, председателя областного суда, председателя кассационного суда или председателя судебной коллегии Верховного Суда.
По итогам обсуждения пленарное заседание областного суда или Верховного Суда выносит решение о передаче либо об отказе в передаче в Судебное жюри материалов в отношении председателя суда или председателя судебной коллегии суда для проверки его действий в рамках дисциплинарного производства.
2) пункта 21-6 настоящего Положения, прилагаются материалы в отношении председателя суда или председателя судебной коллегии суда за ненадлежащее исполнение своих должностных обязанностей.
22. Исключен Указом Президента РК от 18.12.2024 № 736 (вводится в
23. Сбор материалов в рамках дисциплинарного производства, обеспечение их полноты и объективности в отношении председателя кассационного суда, судьи, председателя судебной коллегии Верховного Суда возлагаются на уполномоченный государственный орган в сфере судебного администрирования (далее – уполномоченный орган).
Сбор материалов в рамках дисциплинарного производства, обеспечение их полноты и объективности в отношении судьи, председателя районного суда, судьи, председателя судебной коллегии областного суда, председателя областного суда и судьи кассационного суда возлагаются на территориальные подразделения уполномоченного органа.
Судья должен быть ознакомлен со всеми материалами до их направления в Судебное жюри и подтвердить своей подписью.
В случае отказа судьи подтвердить своей подписью ознакомление с материалами, направляемыми в Судебное жюри, работниками уполномоченного органа или его территориальных подразделений составляется соответствующий акт, который приобщается к материалам.
24. Основанием для рассмотрения Судебным жюри материалов в отношении судьи являются также сведения, содержащиеся в масс-медиа, на онлайн-платформах, в обращениях физических и юридических лиц, по итогам проверки которых подтвержден факт совершения судьей порочащего проступка, противоречащего судейской этике.
Не подлежат проверке сведения, содержащиеся в масс-медиа, на онлайн- платформах, в обращениях физических и юридических лиц, в которых:
1) выражается несогласие с судебными актами;
2) указываются нарушения законности при рассмотрении судебных дел.
Проведение проверок в отношении судьи, председателя районного суда, судьи областного суда возлагается на областной суд и Комиссию по судейской этике.
Проведение проверок в отношении судьи кассационного суда возлагается на кассационный суд и Комиссию по судейской этике.
Проведение проверок в отношении председателя судебной коллегии, председателя областного суда, председателя кассационного суда, судьи, председателя судебной коллегии Верховного Суда возлагается на Верховный Суд и Комиссию по судейской этике.
24-1. Исключен Указом Президента РК от 18.12.2024 № 736 (вводится в 24-2. Обращение, подлежащее проверке, в течение трех рабочих дней со дня поступления в Судебное жюри направляется в Верховный Суд, кассационный суд, областной суд или Комиссию по судейской этике для проведения проверки.
О результатах проверки обращения Верховный Суд, кассационный суд, областной суд или Комиссия по судейской этике извещают заявителя.
В случае, если обращение не содержит достаточные сведения о совершении судьей дисциплинарного проступка, указанного в части первой пункта 24 настоящего Положения, заявителю разъясняется порядок привлечения судьи к дисциплинарной ответственности.
25. При поступлении дисциплинарных дел в отношении судей и материалов с результатами проверок действий судей председатель Судебного жюри в течение пяти рабочих дней принимает решение о:
1) распределении дисциплинарных дел и материалов членам Судебного жюри для изучения;
2) возврате дисциплинарных дел и материалов для дооформления;
3) проведении проверки совместной комиссией из членов Судебного жюри из числа судей и судей Верховного Суда;
4) исключен Указом Президента РК от 18.12.2024 № 736 (вводится в 25-1. Дисциплинарные дела и материалы могут быть объединены в одно дисциплинарное производство по однородным дисциплинарным проступкам в отношении одного судьи.
Дисциплинарное дело и материал могут быть разъединены в отдельные дисциплинарные производства в следующих случаях:
1) в отношении нескольких судей;
2) в отношении одного судьи по отдельным дисциплинарным проступкам.
Исчисление сроков, установленных пунктом 28 настоящего Положения, при объединении или разъединении дисциплинарных дел и материалов осуществляется со дня принятия Судебным жюри соответствующего решения.
26. Дисциплинарное производство в отношении судьи может быть начато не позднее года со дня обнаружения проступка и не позднее двух лет со дня совершения проступка.
В сроки, указанные в части первой настоящего пункта, не включается время отсутствия судьи на работе по уважительной причине после дня обнаружения дисциплинарного проступка.
Днем обнаружения дисциплинарного проступка, связанного с нарушением судьей законности при рассмотрении судебного дела, считается день вынесения вышестоящей судебной инстанцией представления по вопросу привлечения судьи к дисциплинарной ответственности, которым установлен факт нарушения законности, а днем совершения такого проступка считается день вынесения незаконного судебного акта.
Днем обнаружения дисциплинарного проступка, противоречащего судейской этике, считается день внесения представления Председателя Верховного Суда или вынесения решения Комиссией по судейской этике, которым установлен факт совершения судьей порочащего проступка, противоречащего судейской этике, а днем совершения такого проступка считается день или период его совершения.
Днем обнаружения дисциплинарного проступка, связанного с ненадлежащим исполнением председателями судов, председателями судебных коллегий судов своих должностных обязанностей, считается день внесения представления Председателя Верховного Суда, принятия решений пленарными заседаниями областных судов и Верховного Суда, которыми установлен факт ненадлежащего исполнения должностных обязанностей, а днем совершения такого проступка считается день или период ненадлежащего исполнения председателями судов, председателями судебных коллегий судов своих должностных обязанностей.
В случае, если день совершения дисциплинарного проступка определяется периодом времени, исчисление сроков, установленных частью первой настоящего пункта, осуществляется со следующего дня после окончания периода.
27. Исключен Указом Президента РК от 07.02.2022 № 804 (вводится в
28. Дисциплинарное производство должно быть окончено в двухмесячный срок со дня его начала, не считая времени служебной проверки и отсутствия судьи на работе по уважительной причине.
Началом дисциплинарного производства считается дата принятия председателем Судебного жюри дисциплинарного материала на рассмотрение и определения докладчика по нему.
29. Прием материалов, поступивших в Судебное жюри, направление запросов, извещение судьи, в отношении которого назначено рассмотрение дисциплинарного дела, а также информирование членов Судебного жюри о дате, времени и месте проведения заседания осуществляет Аппарат Высшего
30. Председатель Судебного жюри определяет докладчика и дату рассмотрения дисциплинарного дела в отношении судьи. В целях обеспечения полноты и объективности рассмотрения дела может назначать проверку до его рассмотрения.
31. Докладчик может истребовать дополнительные документы и материалы от Комиссии по судейской этике и судов, в том числе судебные дела, при рассмотрении которых были допущены грубые нарушения закона.
Дополнительные документы и материалы предоставляются в течение десяти рабочих дней с даты получения запроса, если в запросе не указан другой срок.
При этом срок, указанный в запросе, не может составлять менее трех рабочих дней.
32. Рассмотрение дисциплинарного дела производится с обязательным участием судьи, в отношении которого начато дисциплинарное производство.
Судья вправе участвовать в рассмотрении дисциплинарного дела лично, а также с представителями.
Представителями судьи могут быть только адвокаты, юридические консультанты, являющиеся членами палаты юридических консультантов.
В случае неявки судьи по уважительной причине (болезнь или иные обстоятельства, объективно воспрепятствовавшие участию на заседании Судебного жюри) заседание Судебного жюри переносится.
При неявке судьи без уважительной причины или предоставлении судьей письменного заявления об отказе в участии на заседании Судебного жюри рассмотрение дисциплинарного дела производится без его участия.
Заседание Судебного жюри может проводиться с применением аудио-, видеофиксации, в том числе с использованием видеоконференцсвязи.
33. Судья, в отношении которого рассматривается дисциплинарное производство, может заявить мотивированный отвод члену (членам) Судебного жюри до начала рассмотрения дела.
34. Член Судебного жюри не может участвовать на заседании если он состоит в родственной связи с судьей, в отношении которого рассматриваются материалы, либо если имеются иные обстоятельства, вызывающие сомнение в его объективности и беспристрастности.
35. Любой член Судебного жюри может заявить мотивированный самоотвод от участия в рассмотрении материалов.
36. Вопрос об отводе или самоотводе разрешается членами Судебного жюри в отсутствие лица, в отношении которого заявлен отвод (самоотвод), большинством голосов.
Результаты голосования по заявленному отводу (самоотводу) отражаются в протоколе заседания.
37. В случае удовлетворения отвода (самоотвода), повлекшего отсутствие кворума, заседание Судебного жюри переносится на другой срок, о чем извещается судья, в отношении которого рассматривается дело.
В этом случае член Судебного жюри замещается запасным членом
38. Судья, в отношении которого рассматривается дело, может принимать участие в исследовании материалов, давать пояснения по существу, представлять дополнительные материалы, заявлять ходатайства.
39. В необходимых случаях на заседание Судебного жюри для дачи пояснений могут быть приглашены председатель суда, где работает судья, либо председатель соответствующей судебной коллегии, а также другие лица.
40. Решение по результатам рассмотрения дела принимается членами Судебного жюри большинством голосов в условиях, исключающих возможность оказать любое воздействие на его членов.
Член Судебного жюри не вправе воздерживаться от голосования. При равенстве голосов принятым считается решение, улучшающее положение судьи, в отношении которого рассматривается дисциплинарное дело.
41. В соответствии со статьей 44-1 Конституционного закона по результатам рассмотрения дисциплинарного дела Судебным жюри выносится одно из следующих решений:
1) о наложении дисциплинарного взыскания, предусмотренного пунктом 1 статьи 40 Конституционного закона;
2) о прекращении дисциплинарного производства.
42. К судьям могут быть применены следующие виды дисциплинарного взыскания:
1) замечание;
2) выговор;
3) освобождение от должности председателя суда или председателя судебной коллегии за ненадлежащее исполнение служебных обязанностей;
4) освобождение от должности судьи по основаниям, предусмотренным
43. За каждое нарушение, допущенное судьей, Судебное жюри налагает лишь одно дисциплинарное взыскание с учетом характера дисциплинарного проступка, данных о личности судьи и степени его вины.
44. При наложении дисциплинарного взыскания учитываются характер дисциплинарного проступка, обстоятельства и последствия его совершения, форма вины, личность судьи, совершившего дисциплинарный проступок, и степень нарушения действиями (бездействием) судьи принципов отправления правосудия, прав и свобод граждан, прав и законных интересов организаций.
45. Дисциплинарное взыскание действует в течение одного года со дня его наложения. Если в течение года со дня наложения взыскания судья не будет подвергнут новому дисциплинарному взысканию, то он считается не подвергавшимся дисциплинарному взысканию.
В случае наложения на судью нескольких взысканий он считается имеющим взыскание до истечения годичного срока со дня наложения последнего по времени взыскания.
46. Основаниями для прекращения дисциплинарного производства в отношении судьи являются:
1) отсутствие в действиях судьи состава дисциплинарного проступка;
2) истечение сроков рассмотрения дисциплинарного дела в отношении судьи, установленных пунктом 1 статьи 42 Конституционного закона;
3) малозначительность совершенного дисциплинарного проступка, который не имел негативных правовых последствий и не повлек нарушения прав и свобод граждан, прав и законных интересов организаций, если Судебное жюри придет к выводу о возможности ограничиться устным порицанием действий (бездействия)
судьи;
4) освобождение судьи от занимаемой должности и прекращение полномочий председателя суда, председателя судебной коллегии и судьи по основаниям, предусмотренным статьей 34 Конституционного закона;
5) отмена вышестоящей судебной инстанцией судебного акта, вынесение которого послужило основанием для инициирования дисциплинарного производства;
47. Решение Судебного жюри о наложении дисциплинарного взыскания в соответствии с подпунктами 4), 5) пункта 1 статьи 40 Конституционного закона является основанием для рассмотрения Высшим Судебным Советом вопроса об освобождении председателя, председателя судебной коллегии и судьи от занимаемой должности.
48. По истечении шести месяцев со дня наложения дисциплинарного взыскания оно может быть снято досрочно по ходатайству судьи при безупречном поведении судьи и добросовестном отношении к исполнению своих обязанностей.
49. Ходатайство о досрочном снятии дисциплинарного взыскания с приложением соответствующих документов о безупречном поведении судьи и добросовестном отношении к исполнению своих обязанностей представляется в Судебное жюри в отношении судьи, председателя районного суда, судьи областного суда – председателем областного суда, в отношении судьи кассационного суда – председателем кассационного суда, в отношении председателя, председателя судебной коллегии областного суда, председателя кассационного суда, судьи, председателя судебной коллегии Верховного Суда Республики Казахстан – Председателем Верховного Суда Республики Казахстан.
50. Ходатайство судьи о досрочном снятии дисциплинарного взыскания рассматривается Судебным жюри в месячный срок с момента поступления материалов на рассмотрение с вынесением одного из следующих решений:
1) о досрочном снятии дисциплинарного взыскания;
2) об отказе в досрочном снятии дисциплинарного взыскания.
51. На заседании Судебного жюри ведется протокол либо при применении аудио-, видеозаписи – краткий протокол.
Протокол подписывается председательствующим на заседании и секретарем.
52. Копии решений Судебного жюри направляются судье, в отношении которого принято решение, а также в соответствующие областной суд, кассационный суд или Верховный Суд.
Копии решений об освобождении от должности судьи за совершение им дисциплинарного проступка или невыполнение требований, указанных в статье 28 Конституционного закона, направляются в Высший Судебный Совет 52-1. Судебное жюри по своей инициативе или по заявлению судьи, в отношении которого рассмотрено дело, может исправить допущенные в решении описки.
Судебное жюри рассматривает заявление судьи об исправлении описок в решении Судебного жюри в течение десяти рабочих дней со дня поступления такого заявления.
Вопрос об исправлении описок в решении Судебного жюри рассматривается Судебным жюри на заседании без участия судьи.
По итогам рассмотрения вопроса об исправлении описок Судебное жюри выносит дополнительное решение.
4. Отмена и пересмотр решений Судебного жюри
53. Решение Судебного жюри может быть обжаловано судьей в Высший Судебный Совет не позднее десяти рабочих дней со дня получения копии решения.
54. В случае принятия Высшим Судебным Советом решения, предусмотренного подпунктом 3) пункта 3 статьи 24 Закона «О Высшем Судебном Совете Республики Казахстан», Судебное жюри повторно рассматривает дело.
54-1. В случае отмены или изменения вышестоящей судебной инстанцией судебного акта, вынесение которого послужило основанием для привлечения судьи к дисциплинарной ответственности за грубое нарушение законности при рассмотрении судебных дел и материалов, Судебное жюри на основании заявления судьи отменяет решение о привлечении к дисциплинарной ответственности и повторно рассматривает дело.
5. Организация работы Судебного жюри
55. По иным вопросам организации деятельности Судебного жюри, условий и порядка проведения заседаний, а также осуществлении полномочий его членов Высшим Судебным Советом утверждается Регламент Судебного жюри.
56. Организационное, информационно-аналитическое и иное обеспечение деятельности Судебного жюри осуществляется Аппаратом Высшего Судебного Совета.
от 26 июня 2001 года N 643 ПОЛОЖЕНИЕ о Республиканской и областных дисциплинарно- квалификационных коллегиях судей Утверждено от 26 июня 2001 г. N 643 Положение о квалификационных классах судей Республики Казахстан
1177.
УТВЕРЖДЕНЫ
ПРАВИЛА выдачи удостоверений судьям Республики Казахстан о Комиссии по качеству правосудия при Верховном Суде
1. Настоящее Положение о Комиссии по качеству правосудия при Верховном Суде Республики Казахстан (далее - Положение) разработано в соответствии с Конституцией Республики Казахстан, Конституционным законом Республики Казахстан «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан» (далее - Конституционный закон), Законом Республики Казахстан «О Высшем Судебном Совете Республики Казахстан» и определяет порядок формирования и организации работы Комиссии по качеству правосудия при Верховном Суде Республики Казахстан (далее - Комиссия).
2. Комиссия образуется для оценки профессиональной деятельности судьи, подтверждения права судьи на отставку и ее прекращение.
3. В своей деятельности члены Комиссии независимы и руководствуются только Конституцией Республики Казахстан, Конституционным законом, настоящим Положением и Регламентом Комиссии.
4. Не допускаются вмешательство в деятельность Комиссии и оказание воздействия на его членов. Член Комиссии не вправе давать какую-либо информацию по находящимся у него материалам и принятым решениям.
2. Порядок формирования Комиссии
5. Комиссия состоит из девяти членов – четырех судей областных и приравненных к ним судов (далее – областной суд), двух судей кассационных судов, одного судьи Верховного Суда Республики Казахстан (далее – Верховный Суд) и двух судей в отставке.
6. Судьи в составе Комиссии должны обладать высоким профессионализмом, безупречной репутацией и заслуженным авторитетом в судейской среде и иметь двадцать и более лет судейского стажа.
7. В состав Комиссии не могут быть избраны Председатель и председатели судебных коллегий Верховного Суда, председатели кассационных судов, председатели и председатели судебных коллегий областных судов, судьи – члены Высшего Судебного Совета Республики Казахстан (далее – Высший Судебный Совет), комиссий по судейской этике филиалов Союза судей Республики Казахстан и Судебного жюри при Высшем Судебном Совете.
8. Состав Комиссии избирается расширенным пленарным заседанием Верховного Суда сроком на два года.
При этом половина членов Комиссии от соответствующей судебной инстанции, в том числе от областных судов и кассационных судов, за исключением одного судьи Верховного Суда и двух судей в отставке, переназначаются каждый год.
В случае выбытия судьи из числа членов Комиссии новый член Комиссии избирается в течение трех месяцев.
9. Кандидаты из числа судей областных судов избираются из числа кандидатов, рекомендованных расширенными пленарными заседаниями областных судов.
Кандидаты из числа судей кассационных судов избираются из числа кандидатов, рекомендованных пленарными заседаниями кассационных судов.
Кандидаты из числа судей Верховного Суда и судей в отставке представляются на альтернативной основе Председателем Верховного Суда.
Избранным считается кандидат, набравший наибольшее число голосов членов расширенного пленарного заседания Верховного Суда посредством
10. В состав Комиссии помимо основных членов избирается по одному запасному члену Комиссии от соответствующей судебной инстанции для исполнения обязанностей временно отсутствующего основного члена Комиссии.
Запасной член Комиссии приступает к исполнению обязанностей выбывшего члена Комиссии на основании ее решения.
В случае если судья, являющийся основным или запасным членом Комиссии от соответствующей судебной инстанции, будет назначен судьей другой судебной инстанции, проводятся их довыборы на оставшийся срок в порядке, установленном настоящим Положением.
11. На первом организационном заседании состав Комиссии из числа своих членов большинством голосов избирает председателя и секретаря Комиссии.
12. Председатель Комиссии:
1) обеспечивает общее руководство Комиссией;
2) созывает заседания Комиссии и председательствует на них;
3) определяет вопросы, выносимые для рассмотрения на заседания Комиссии, и утверждает повестку дня;
4) подписывает решения и протоколы Комиссии;
5) организует анализ и обобщение практики работы Комиссии;
6) представляет информацию о проделанной работе Комиссии на расширенном пленарном заседании Верховного Суда;
7) представляет Комиссию в отношениях с государственными, общественными и иными органами, организациями и должностными лицами;
8) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Положением.
13. В случае временного отсутствия председателя Комиссии по его поручению обязанности председателя исполняет один из его членов.
14. Заседания Комиссии проводятся по мере необходимости и правомочны при наличии более половины членов ее состава.
На время работы Комиссии ее члены в соответствии с законодательством Республики Казахстан командируются к месту проведения заседания и освобождаются от выполнения других обязанностей. Член Комиссии может участвовать в ее заседании в режиме видеосвязи.
15. Комиссия вправе проводить свои заседания с выездом в местные суды.
16. Комиссия делегирует в Квалификационную комиссию при Высшем Судебном Совете сроком на два года двух судей на ротационной основе.
Кандидаты в состав Квалификационной комиссии при Высшем Судебном Совете выдвигаются председателем Комиссии.
17. Решение о делегировании судей в состав Квалификационной комиссии при Высшем Судебном Совете принимается на заседании Комиссии путем голосования и считается принятым, если за него проголосовало большинство членов Комиссии, участвующих в голосовании. Решение о делегировании в течение трех рабочих дней направляется в Высший Судебный Совет.
18. Основаниями для освобождения судей от исполнения обязанностей члена Комиссии являются:
1) освобождение судьи от должности, прекращение либо приостановление полномочий судьи;
2) прекращение отставки судьи в отставке;
3) совершение порочащего проступка, противоречащего судейской этике;
4) истечение срока полномочий;
5) собственное желание.
3. Порядок проведения оценки профессиональной деятельности судьи
19. Оценкой профессиональной деятельности судьи признаются оценка уровня его профессиональных знаний и умения применять их при отправлении правосудия, результатов судебной деятельности и соответствие его требованиям, предъявляемым Конституционным законом.
20. Оценка профессиональной деятельности судьи проводится в целях улучшения качественного состава судейского корпуса, стимулирования роста профессиональной квалификации, повышения ответственности за укрепление законности при рассмотрении судебных дел, выявления слабых и сильных сторон судьи для определения сфер его профессионального самосовершенствования.
При проведении оценки профессиональной деятельности судьи не должны нарушаться принципы независимости судей.
21. Оценка профессиональной деятельности проводится:
1) впервые по результатам трех лет работы в должности судьи;
2) периодически через каждые пять лет работы в должности судьи;
3) исключен Указом Президента РК от 07.02.2022 № 804 (вводится в Судьи, имеющие двадцать и более лет судейского стажа, освобождаются от периодической оценки профессиональной деятельности.
22. Оценка профессиональной деятельности судьи впервые проводится по истечении трех лет непрерывного пребывания в должности судьи.
23. Периодическая оценка профессиональной деятельности судьи проводится по истечении каждых последующих пяти лет непрерывного пребывания в должности судьи. Периодическая оценка профессиональной деятельности судьи должна быть проведена не позднее шести месяцев со дня наступления указанного срока.
24. Результаты работы судьи оцениваются на основании показателя качества отправления правосудия. Показатели качества отправления правосудия, методы, процедуры сбора данных, в том числе применение дополнительных критериев посредством письменного эссе и (или) решения кейсовых задач, определяются Методикой проведения оценки профессиональной деятельности судьи, которая утверждается пленарным заседанием Верховного Суда по согласованию с Высшим Судебным Советом и публикуется на интернет-ресурсе Верховного Суда.
25. Сбор информации для проведения оценки профессиональной деятельности судьи осуществляется структурным подразделением уполномоченного государственного органа в сфере судебного администрирования (далее – уполномоченный орган), обеспечивающим деятельность Комиссии.
26. Судья, чья профессиональная деятельность подлежит оценке, за пять календарных дней до заседания Комиссии должен быть ознакомлен с материалами, которые в отношении него выносятся на рассмотрение Комиссии.
27. До начала проведения оценки профессиональной деятельности судьи Комиссией при необходимости проводится проверка с истребованием дополнительных документов и материалов, в том числе судебных дел, при рассмотрении которых судьей были допущены нарушения закона.
Председателем Комиссии проведение проверки поручается одному из ее членов.
28. Прием материалов, поступивших на рассмотрение Комиссии, извещение судей, чья профессиональная деятельность подлежит оценке, а также информирование членов Комиссии о дате, времени и месте проведения заседания осуществляется структурным подразделением уполномоченного органа, обеспечивающим деятельность Комиссии.
29. Заседание Комиссии по оценке профессиональной деятельности проводится с обязательным участием судьи, чья профессиональная деятельность оценивается. Участие судьи на заседании Комиссии может быть обеспечено в режиме видеосвязи.
На заседании Комиссии ведется протокол.
30. Комиссия по результатам оценки профессиональной деятельности судьи выносит одно из следующих решений:
1) признать соответствующим занимаемой должности;
1-1) признать соответствующим занимаемой должности с направлением на курсы повышения квалификации в Академию правосудия, в том числе по индивидуальному плану;
2) исключен Указом Президента РК от 07.02.2022 № 804 (вводится в действие со дня его первого официального опубликования);
3) рекомендовать для зачисления в кадровый резерв на вышестоящую должность (в вышестоящую судебную инстанцию);
4) о переводе в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд;
5) признать не соответствующим занимаемой должности в силу профессиональной непригодности;
6) исключен Указом Президента РК от 07.02.2022 № 804 (вводится в Решение Комиссии по качеству правосудия, предусмотренное подпунктом
3) части первой настоящего пункта, носит рекомендательный характер.
31. Решение Комиссии о признании судьи не соответствующим занимаемой должности в силу профессиональной непригодности по результатам оценки профессиональной деятельности является основанием для рассмотрения Высшим Судебным Советом вопроса об освобождении судьи от занимаемой должности.
Решение Комиссии о переводе судьи в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд по результатам оценки профессиональной деятельности является основанием для рассмотрения Высшим Судебным Советом вопроса о переводе судьи в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд, а в случае отказа от перевода – об освобождении судьи от занимаемой должности.
32. Решение Комиссии принимается большинством голосов. Члены Комиссии не вправе воздерживаться от голосования. При равенстве голосов принятым считается решение, улучшающее положение судьи, в отношении которого рассматриваются материалы.
33. В случае несогласия с принимаемым решением член Комиссии вправе письменно изложить особое мнение, которое прилагается к решению.
34. Протокольное решение Комиссии должно содержать сведения о:
1) составе Комиссии;
2) месте и времени рассмотрения материалов;
3) судье, чья профессиональная деятельность оценена;
4) основаниях рассмотрения материала на заседании Комиссии;
5) выводах и мотивах принятого Комиссией решения;
6) порядке обжалования решения.
35. Протокольное решение подписывается председательствующим на заседании и секретарем Комиссии.
36. Исключен Указом Президента РК от 07.02.2022 № 804 (вводится в
37. Копия протокольного решения Комиссии о признании судьи не соответствующим занимаемой должности в силу профессиональной непригодности, о переводе в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд в течение пяти календарных дней направляется в Высший Судебный Совет.
38. Копия протокольного решения Комиссии в отношении судей, прошедших оценку профессиональной деятельности судьи, в течение пяти календарных дней со дня его принятия направляется в соответствующий областной суд, кассационный суд и Верховный Суд.
39. Копия протокольного решения Комиссии о признании судьи не соответствующим занимаемой должности в силу профессиональной непригодности, о переводе в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд в течение пяти календарных дней направляется для сведения в соответствующий областной суд, кассационный суд, Верховный Суд, а также судье, в отношении которого принято решение.
4. Порядок рассмотрения вопросов о подтверждении права судьи на отставку и ее прекращение
40. Рассмотрение вопроса о подтверждении права судьи на отставку осуществляется Комиссией на основе материалов, направленных Высшим Судебным Советом.
41. Документы, предусмотренные Регламентом Комиссии, в отношении судьи, председателя районного суда и судьи областного суда представляются в Комиссию председателем областного суда, в отношении судьи кассационного суда – председателем кассационного суда, в отношении председателя и председателя судебной коллегии областного суда, председателя кассационного суда, судьи и председателя судебной коллегии Верховного Суда, а также судей, ранее прекративших свои полномочия в связи с назначением их Президентом Республики Казахстан на должности, – Председателем Верховного Суда.
42. Заявление о подтверждении права судьи на отставку должно быть рассмотрено в месячный срок с момента поступления материала на рассмотрение с вынесением соответствующего решения.
43. Решение Комиссии об отказе в подтверждении права судьи на отставку служит основанием для отказа в освобождении от должности в форме отставки.
44. Отставка судьи прекращается по основаниям, предусмотренным пунктом 3 статьи 35 Конституционного закона.
Прекращение отставки рассматривается Комиссией на основе материалов, направленных Высшим Судебным Советом.
45. Комиссия по результатам рассмотрения материалов о подтверждении права судьи на отставку и прекращении отставки выносит одно из следующих решений:
1) о подтверждении права на отставку;
2) об отказе в подтверждении права на отставку;
3) о прекращении отставки;
4) об отказе в прекращении отставки.
Решение Комиссии направляется для рассмотрения в Высший Судебный Совет.
46. Протокольное решение по результатам рассмотрения материалов о подтверждении права судьи на отставку и прекращении отставки подписывается председательствующим на заседании и секретарем Комиссии.
5. Обжалование решения Комиссии
47. Решения Комиссии могут быть обжалованы в Высший Судебный Совет не позднее десяти рабочих дней со дня ознакомления.
48. Отказ Высшего Судебного Совета в даче рекомендации об освобождении судьи от занимаемой должности отменяет вынесенное Комиссией решение. Отмена Высшим Судебным Советом решения Комиссии является основанием для принятия Высшим Судебным Советом либо Комиссией иного решения, предусмотренного статьей 44 Конституционного закона.
Принятие Высшим Судебным Советом решения, предусмотренного подпунктом 4) пункта 1 статьи 44 Конституционного закона, является основанием для рассмотрения Высшим Судебным Советом вопроса о переводе судьи в другой суд с меньшей нагрузкой, в нижестоящий суд.
6. Организация работы Комиссии
49. Иные вопросы организации деятельности Комиссии, условий и порядка проведения ее заседаний, а также осуществления полномочий ее членов регулируются Регламентом Комиссии.
50. Организационное, информационно-аналитическое и иное обеспечение деятельности Комиссии осуществляется уполномоченным органом.