Қазақша:
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Қазақстан Республикасының Білім Министерство образования и науки Республики министрлігі Казахстан және ғылым министрінің 2004 жылғы 3 қыркүйектегі N 712 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2004 жылғы 4 қазанда тіркелді. Тіркеу N 3128. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 4 шілдедегі № 258 бұйрығымен Арнайы білім беру ұйымдары түрлерінің қызметін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілерді бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған арнайы білім беру ұйымдары түрлерінің қызметін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілер бекітілсін:
1) оңалту орталығының қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже 1- қосымшаға сәйкес;
2) психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттерінің қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже 2-қосымшаға сәйкес;
3) логопедтік пункттің қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже 3- қосымшаға сәйкес.
2. Орта білім департаменті (С.Б.Еспосынова) осы бұйрықты белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне мемлекеттік тіркеуге ұсынсын.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
3. Осы бұйрық тіркелген күннен бастап күшіне енеді.
4. Облыстық, Астана, Алматы қалаларының білім басқармалары (департаменттері) аталған бұйрықты білім беру ұйымдарының барлық аудандық, қалалық бөлімдеріне жеткізсін.
5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау вице-министр К.Н.
Шәмшидиноваға жүктелсін.
Министр
"Арнайы білім беру ұйымдары түрлерінің қызметін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілерді бекіту туралы"
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2004 жылғы 3 қыркүйектегі N 712 бұйрығына 1-қосымша Оңалту орталығының қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже
1. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан оңалту орталығының білім беру, оңалту, құқықтық және шаруашылық- экономикалық қызметін реттейді.
Оңалту орталығы (бұдан әрі - Оңалту орталығы) арнайы білім беру ұйымдары түрлерінің бірі болып табылады және облыстың (республикалық маңызы бар қала, Астана) әкімдерінің шешімдерімен құрылады.
2. Оңалту орталығының негізгі міндеттері:
1) сөйлеу тілінде, көру, есту, тірек-қозғалыс аппаратында бұзылуы, оқып- үйрену, қарым-қатынас жасау мен жүріс-тұрысында қиындықтары бар балалар мен жасөспірімдерге психологиялық түзеу мен оңалту түрінде кешенді психологтік-медиктік-педагогикалық көмек көрсету;
2) дамуында, оқытуда, қарым-қатынас жасауда, жүріс-тұрысында проблемалары бар балалардың әр түрлі топтарына қатысты жаңа педагогикалық технологияларды әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізу;
3) мамандардың пәнаралық тобымен (командалық бағалау) балаға қатысты мәселелерді кешенді оқып-үйрену және баланың медициналық, психологиялық, түзету-педагогикалық көмекке деген мүмкіндігі мен қажеттілігін анықтау;
4) баланың дамуының әлеуметтік жағдайын ескере отырып, жеке дамыту бағдарламасын әзірлеу және жасап шығару;
5) жеке, топтық сабақ түрінде түзете-дамыта оқытуды жүргізу;
6) отбасы жағдайында даму мүмкіндіктері шектеулі балаларды тәрбиелеу мәселелері бойынша ата-аналарға (заңды өкілдерге) ақыл-кеңес беру және оқыту;
7) жалпы білім беру және арнайы (түзеу) білім беру мекемелерінің педагогтеріне мүмкіндіктері шектеулі балалардың психофизикалық күйінің ерекшеліктері мен даму мүмкіндіктері жайынан әдістемелік басшылық жасау және көмек беру.
3. Осы Ереже негізінде оңалту орталығы ерекшелігі мен даму келешегі ескеріліп, ұжымның қызмет нормалары мен ережелері анықталатын өз Жарғысын қабылдай алады.
4. Оқыту мазмұны түзеу мекемелерінің білім беру стандарттарымен, Оқу жоспарымен және оңалту орталығында түзеу көмегін алатын әрбір баланың мүмкіндігі мен қажеттілігі ескеріліп әзірленетін жеке дамыту бағдарламасымен анықталады.
5. Оңалту орталығы мүмкіндіктері шектеулі балалардың төмендегідей топтарына көмек көрсете алады:
1) дамуында қиындықтар кездесетін 3 жасқа дейін балалар;
2) мектеп жасына дейінгі балалар (3-тен 7 жасқа дейін):
психикалық дамуында кешеуілдеу бар балалар;
әр түрлі деңгейде көрінетін ақыл-ой кемістігі бар балалар;
балалардың церебрал салымен ауыратын және тірек-қозғалыс аппаратының басқа да бұзылулары бар балалар;
нерв жүйесінің тұқым қуалайтын-дегенеративті ауруларымен ауыратын балалар;
сөйлеу тілінде қатты бұрмалануы бар балалар;
арнайы оқытуды керек ететін есту қызметінің бұзылуы бар балалар;
балалардың ерте аутизмімен және басқа эмоциялық-еріктік бұзылулармен ауыратын балалар;
көру мүшесінің қатты бұзылуы бар балалар;
3) 7-ден 15 жасқа дейінгі мектеп жасындағы балалар:
әр түрлі деңгейде көрінетін ақыл-ой бұзылуы бар балалар;
балалардың ерте аутизмімен және басқа эмоциялық-еріктік бұзылулармен нерв жүйесінің тұқым қуалайтын-дегенеративті ауруларымен ауыратын балалардың орташа және ауыр дәрежедегі церебрал салымен ауыратын деменцияның әр түрлі түрлерімен ауыратын балалар;
психикалық аурулар нәтижесінде оқып-үйренуінде қиындығы бар балалар;
есту мүшесінің бұзылуы бар балалар;
көру мүшесінің бұзылуы бар балалар;
4) 15-тен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер:
аутизммен ауыратын балалар;
балалардың орташа және ауыр дәрежедегі церебрал салымен ауыратын есту мүшесінің бұзылуы бар балалар.
Облыста, республикалық маңызды қалада, астанада басқа арнайы (түзеу)
білім беру ұйымдары болмаған жағдайда оңалту орталығы дамуында мүмкіндіктері шектеулі балалардың барлық санатына түзеу көмегі көрсете алады.
6. Оңалту орталығы бірінші кезекте ақыл-ой және психикалық дамуында ауыр да тереңдеген бұзылулары бар балаларға және әр түрлі себептермен басқа арнайы (түзеу) ұйымдарында түзеу көмегін ала алмайтын балаларға түзеу көмегін көрсетеді.
7. Ата-аналардың (заңды өкілдердің) қалауы бойынша оңалту орталығы білім беру және медициналық сипаттағы қосымша ақылы қызмет түрлерін көрсете алады. Ақылы білім беру қызметтерін көрсететін оңалту орталығының өзара қарым-қатынастары білім беру деңгейін, оқыту мерзімін, ақы көлемін және басқа талаптарды анықтайтын Шартпен реттеледі.
Бұл жағдайда негізі білім беру, медициналық және даму бұзылуы бар балаларды тәрбиелеу мен оқытудың мемлекеттік стандартымен анықталатын басқа да қызмет түрлерінің сапасын қысқарту мен төмендетуге үзілді-кесілді тыйым салынады.
8. Оңалту орталығы тамақ өнімдерін тұтынудың Қазақстан Республикасы заңнамасымен белгіленген нормаларына сай балаларды теңгерімді түрде тамақтандыруды қамтамасыз етеді. Тамақтандыру жұмыс режимін ескере оңалту орталығы мен ата-аналар (заңды өкілдері) арасындағы шартпен нақтыланады.
9. Оңалту орталығы өз қызметін БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы тұжырымдамасына, Қазақстан Республикасының " Білім туралы ", "
Қазақстандағы баланың құқықтары туралы ", "Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы" заңдарына және тағы басқа нормативтік-құқықтық кесімдерге сәйкес және осы Ереженің негізінде жүзеге асырады.
10. Оңалту орталығына білім беру қызметін жүргізу құқына лицензияны облыстардың, республикалық маңызды қалалардың, астананың білім беру басқармалары (департаменттері) береді.
11. ОО-ы мемлекеттік және мемлекеттік емес арнайы білім беру ұйымдары болуы мүмкін.
12. Оңалту орталықтарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүргізіледі.
13. Оңалту орталықтары заңды тұлға болып табылады, оқшауландырылған мүлікке, мемлекеттік және орыс тілдерінде жазылған өз атауы бар мөр мен мөртабанға, сондай-ақ заңнамаға сәйкес банкілік шотқа ие.
2. Оңалту орталығының қызметін ұйымдастыру
14. Баланы оңалту орталығына қабылдауды психологтік-медиктік- педагогикалық консультация (бұдан әрі - ПМПК) қорытындысы негізінде жүргізіледі.
15. Оңалту орталығындағы түзету-дамыту үдерісін ұйымдастыру Оқу жоспарымен, жылдық күнтізбелік жоспармен және орталықтың әдістемелік кеңесінде әзірленетін және бекітілетін сабақ кестесімен реттеледі.
16. Оңалту орталығында дамуында әр түрлі ауытқулары бар ерте және мектеп жасындағы балаларға арналған тұрақты топтар құрылуы мүмкін. Бұл топтардағы жұмыс арнайы мектепке дейінгі ұжымдар қызметін реттейтін нұсқамалық-әдістемелік құжаттарға және осы Ережеге сәйкес құрылады.
Оңалту орталығында қажет болған жағдайда балалардың қысқа уақытқа болуына арналған топтар, біріктірілген топтар, дамуында бұзылуы бар балалар мен жасөспірімдердің ата-аналарына (заңды өкілдеріне) арналған ақыл-кеңес беру пункттері ашылуы мүмкін. Оңалту орталығында топтар бір жастағы немесе әр түрлі жастағы балалар қағидаты бойынша жинақталуы мүмкін.
Оңалту орталығындағы топтардың саны білім беру үдерісін жүзеге асыру үшін жасалатын санитарлық нормалар мен жағдайларға қарай Жарғымен Топтардың толықтырылуы балалардың психофизикалық даму бұзылыстары мен жасына байланысты белгіленеді.
17. Оңалту орталығында кәсіптік-еңбекке баулу жұмысшы мамандарға деген қажеттілікке негізделген жергілікті жағдайларға орай және жеткіншектерді жеке еңбек қызметіне дайындауды қамтитын еңбек ету саласын таңдау негізінде психофизикалық дамудың, денсаулықтың жеке ерекшеліктерін, сондай-ақ жасөспірімдер мен олардың ата-аналарының (заңды өкілдерінің) мүддесін ескере отырып жүзеге асырылады.
18. Оңалту орталығында қажетті үй-жайлардың жиынтығы мен оның арнайы жабдықтары мыналар үшін бар болуы қажет:
1) оқу жоспары мен бағдарламаларына, балалар демалысына сәйкес оқу- тәрбие процесін ұйымдастыру;
2) емдік дене тәрбиесін жүргізу; топтық және жеке жұмыс (логопедтік кабинет, емдік физкультура кабинеті, музыкалық риторика, әлеуметтік- тұрмыстық бағдарлану);
3) кейбір медициналық көмектің түрлерін көрсету (дәрігерлік қабылдау кабинеті, процедуралық кабинет, изолятор);
4) санитарлық-гигиеналық және шаруашылық-тұрмыстық қызмет көрсету.
3. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру
19. Түзеу көмегін көрсетудің мазмұны балалардың психофизикалық дамуы мен жеке мүмкіндіктерінің ерекшеліктеріне орай әзірленетін және оңалту орталығы жағдайында дербес түрде іске асырылатын жеке-дамыту бағдарламасымен анықталады.
20. Оқу-тәрбие үдерісі баланы психологтік-медиктік-педагогикалық және клиникалық зерттеу деректерімен шарттастырылған дифференциал және жеке байланыс жасау тәсілдерінің негізінде іске асады.
Балалардың сөйлеу тілінің, зейінінің, жұмысқа қабілеттілігінің ерекшеліктерін, олардың оқу материалын меңгеру мүмкіндігі мен ерекшелігін анықтау оқушының даму болашағын анықтау мен түзеу жұмыстарын таңдау үшін Оқу аптасының ұзақтығы (5 немесе 6 күн) тиісті басқару органымен келісе отырып, әдістемелік кеңеспен белгіленеді және оңалту орталығының Жарғысында бекітіледі.
21. Оқу-тәрбие үдерісі 4 нысанда ұйымдастырылады: жеке, топтық, ақыл- кеңестік беру түрінде және үйде оқытуда. Топтар, топшалар баланың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып жинақталады.
Орталықтағы оқыту баланың жеке мүмкіншіліктерімен анықталады және мемлекеттік, орыс тілдерінде, ал қажет болған жағдайда басқа да тілдерде
4. Білім беру үдерісінің қатысушылары
22. Білім беру үдерісінің қатысушылары балалар, жасөспірімдер және олардың ата-аналары (заңды өкілдері), сауықтыру орталығының педагогикалық, медициналық қызметкерлері, заңгерлері болып табылады.
23. Балаларды түзеу ұйымына жіберу білім беруді басқару органымен тек қана ата-ананың (заңды өкілдердің) келісімі мен психологтік-медиктік- педагогикалық ақыл-кеңес (ПМПК) қорытындысы бойынша жүзеге асырылады.
24. Баланы оңалту орталығынан басқа білім беру ұйымына ауыстыру білім беруді басқару органымен ата-ананың (заңды өкілдердің) келісімі мен психологтік-медиктік-педагогикалық кеңес қорытындысы бойынша жүзеге асырылады.
25. Қызметтің мазмұны мен негізі бағыттарына орай оңалту орталығының штатында әдіскердің, педагог-дефектологтың (олигофренпедагогтың, сурдопедагогтің, тифлопедагогтің), педагог-психологтің, әлеуметтік педагогтің, ЛФК мамандарының, дәрігерлердің (балалар дәрігері, невропатолог, психиатр, сурдолог, ортопед), медбикелердің және басқалардың лауазымдары көзделеді.
26. Түзеу ұйымында медициналық қамтамасыз етуді оңалту орталығының әкімшілігімен бірге балалар мен жасөспірімдердің денсаулығын сақтауға және олардың психофизикалық күйін нығайтуға, диспансерлеуге, алдын алу шараларын өткізуге жауап беретін және санитариялық-гигиеналық және жұқпалы ауруларға қарсы режимнің сақталуын, диеталық тамақтануды, шынығуды және дене тәрбиесін ұйымдастыруды бақылайтын штаттық медициналық қызметкерлер
27. Медициналық қызметкерлер педагогтерге балалардың денсаулығы мен жеке даму ерекшеліктерін ескере отырып, жеке және дифференциал тәсілді қалыптастыруға көмек береді, оларға медиктік-педагогикалық түзету, көмекші құралдарды таңдау, кәсіптік бағдар ұстау бойынша, сондай-ақ ата-аналарға (заңды өкілдеріне) аурулардың алдын алу мақсатында үй жағдайларында қорғаныс режимін сақтау қажеттілігі туралы ұсыныстар береді.
Оңалту орталықтарында медикаментоздық және физиотерапевтикалық емдеу, шынықтыру, емдік дене тәрбиесі, массаж жүргізіледі.
5. Оңалту орталығын басқару
28. Сауықтыру орталығын басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, осы Ережелік қағидаға және сауықтыру орталығының Жарғысына сәйкес жүзеге асырылады.
29. Сауықтыру орталығын басқару төралқалық және дербес басқару қағидаттарында жүзеге асырылады.
Төралқалық басқару нысандары болып сауықтыру орталығының кеңесі, жалпы жиналыс, педагогикалық (әдістемелік) кеңес және басқа нысандар саналады.
30. Сауықтыру кеңесі қызметкерлерінің құқықтары мен міндеттері Жарғымен, ішкі тәртіп ережелерімен және лауазымдық нұсқаулықтармен
31. Сауықтыру орталығын тікелей басқаруды білім беру саласындағы орталық атқарушы органмен тағайындалған директор жүзеге асырады.
32. Сауықтыру орталығының директоры Жарғыға сәйкес және білім беруді басқарудың уәкілетті органымен келісе отырып, өз орынбасарларын қызметке тағайындайды және одан босатады.
33. Оңалту орталықтарын қалыптастыру Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте асырылады.
34. Оңалту орталықтары Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте оқу мекемесін басқару құрылымын, штаттық кестені бекітеді, лауазымдық міндеттерді бөледі, лауазымдық еңбекақыны (мөлшерлемені), лауазымдық еңбекақыға қосылатын үстемеақы мен қосымша ақыны, қызметкерлерге сыйлық беру тәртібі мен көлемін белгілейді.
35. Оңалту орталығының халықаралық ынтымақтастығы Қазақстан Республикасының заңнамасы мен халықаралық шарттар, келісімдер, конвенциялар негізінде жүзеге асырылады.
Оңалту орталығы өз жұмысының ерекшелігіне орай, шетелдік білім беру, ғылым және мәдениет ұйымдарымен, халықаралық ұйымдармен және қорлармен тікелей байланыс орнатуға, ынтымақтастық туралы шарттар жасасуға, білім беру мен денсаулық сақтау саласындағы халықаралық мемлекеттік емес ұйымдарға (қауымдастықтарға) енуге құқылы.
N 712 бұйрығына 2-қосымша Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттерінің қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже
1. Осы ережелер психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттерінің қызметін ұйымдастыру тәртібін белгілейді.
2. Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері (бұдан әрі - ППТК)
арнайы білім беру ұйымдары түрлерінің бірі болып табылады және облыстың, аудан орталығында 18 жасқа дейін даму мүмкіншілігі шектеулі балалар мен жасөспірімдерге кешенді медициналық-педагогикалық және әлеуметтік- психологиялық көмек көрсету үшін құрылады.
3. Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттерінің міндеттері:
1) сөйлеу, көру, есту қабілеті, тірек-қозғалыс аппараты, эмоциялық-еріктік саласы бұзылған, оқуында, қарым-қатынас жасауда, мінез-құлқында қиыншылықтары бар балалар мен жасөспірімдерді психологиялық-педагогикалық түзеу және оңалту түрінде кешенді психологтік-медиктік-педагогикалық көмек көрсету;
2) баланың проблемаларын мамандардың пәнаралық командасы (командалық бағалау) арқылы кешенді зерделеу және баланың медициналық, психологиялық, түзеу-педагогикалық және әлеуметтік көмекке деген мүмкіндіктері мен қажеттіліктерін анықтау;
3) баланың дамуының әлеуметтік жағдайын ескере отырып, жеке дамыту бағдарламасын әзірлеу және құрастыру;
4) жеке, топтық сабақтар нысанында түзеу-дамыту сабақтарын жүргізу;
5) отбасы жағдайында даму мүмкіндіктері шектеулі балаларды тәрбиелеу мәселелері бойынша ата-аналарына (оларды ауыстыратын тұлғаларына) кеңес беру және оқыту;
6) даму мүмкіндіктері шектеулі балалардың психофизикалық жағдайы мен даму мүмкіндіктері туралы жалпы білім беретін мекемелердің педагогтарына әдістемелік басшылық жасау және көмек көрсету.
4. Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері өз қызметтерін Бала құқықтары туралы БҰҰ конвенциясына, " Білім туралы ", "Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы", "Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы" Заңдарына және басқа нормативтік құқықтық құжаттарға сәйкес және осы Ережелер негізінде жүзеге асырылады.
5. ППТК-рі осы Ережелердің негізінде баланың ерекшеліктері мен даму болашағын ескере отырып, ұжым қызметінің нормалары мен ережелерін белгілейтін өзінің Жарғысын әзірлейді және бекітеді.
6. ППТК-нің білім беру қызметін жүргізу құқығына лицензияны облыстардың (қалалардың, аудандардың) республикалық маңызды қаланың және астананың жергілікті білім беру органдары береді.
7. Ата-аналардың (заңды өкілдердің) тілектері бойынша ППТК-і білім беру және медициналық сипатта қосымша ақылы қызмет көрсете алады. Ақылы білім беру қызмет көрсетуді іске асырушы ППТК-нің өзара қарым-қатынасын білім беру деңгейін, оқу мерзімін, төлем мөлшерін және басқа қызмет көрсетулердің деңгейін анықтайтын шартпен реттеледі.
8. ППТК-ті құру, қайта құру және жою Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүргізіледі. ППТК-і заңды тұлға болып табылады, оның жеке мүлкі, мөрі мен мемлекеттік тілде өзінің атауы бар таңбасы, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес банкте шоты болады.
2. ППТК-не балаларды қабылдау
9. ППТК-ға баланы қабылдауды психологиялық-медициналық- педагогикалық кеңестің тұжырымы негізінде меңгеруші жүргізеді.
ППТК-ға тұрақты және уақытша тұруға мүмкіндіктері шектеулі балаларды қабылдауды жыл бойы онда бос орын болған жағдайда жүргізіледі. ППТК-да баланың орны ППТК-мен ата-ананың (заңды өкілдерінің) арасындағы шартта айтылған жағдайда сақталады.
10. ППТК-дан балаларды шығаруды меңгеруші ППТК-мен ата-ананың (заңды өкілдерінің) арасында айтылған шарт жағдайында немесе оның ППТК-ға келуіне бөгет жасайтын баланың денсаулық жағдайы туралы медициналық тұжырым негізінде жүргізеді.
11. ППТК-ы 18 жасқа дейінгі мүмкіндіктері шектеулі балалардың мынадай категорияларына көмек көрсетіледі және мыналарға:
1) 3 жасқа дейін дамуында проблемасы бар;
2) психикалық даму деңгейі тежелген;
3) әртүрлі деңгейде ақыл-ойы кенжелеп қалғандар;
4) бала церебралдық параличі және басқа тірек-қозғалыс аппараты бұзылғандар;
5) күрделі сөйлеу бұзылыстары;
6) арнайы оқытуды талап ететін есту функциясы бұзылғандар;
7) ерте ауыратын бала аутизмі және басқа эмоциялық-ерікті бұзылыстары;
8) күрделі көру бұзылыстары;
9) психикалық аурулар салдарынан оқудағы қиындықтар;
10) мектептегі дағдыларды игерудегі қиындықтар (оқу, жазу және санау).
12. Ауданда арнайы (түзеу) білім беру ұйымдары жоқ болған жағдайда ППТК-ы дамуында мүмкіндіктері шектеулі балалардың барлық категорияларына түзеу көмегін көрсете алады.
13. ППТК-ы ақыл-ойы мен психикалық дамуында ауыр да тереңдеген бұзылыстары бар балаларға ең алдымен түзеу көмегін қамтамасыз етеді, басқа арнайы (түзеу) білім беру ұйымдарында түзеу көмегін ала алмайтын балаларға түзеу көмегін көрсетеді.
3. ППТК-дағы түзеу-дамыту процесі
14. Түзеу көмегінің мазмұны балалардың психофизикалық даму және жеке мүмкіндіктерінің ерекшеліктерінен әзірленетін және ППТК-ы жағдайында іске асырылатын жеке дамыту бағдарламасымен анықталады.
Жеке-дамыту бағдарламасын құрастыру мақсатында баланың психофизикалық жағдайын (командалық бағалау) кешенді тексеру жүргізіледі.
Кешенді тексерудің негізгі міндеттері алдағы жартыжылдықта баламен түзеу жұмыстарының басым бағыттарын анықтау болып табылады. Алдыңғы кезеңде қол жеткізген нәтижелерді ескере отырып, түзеу жұмыстарының міндеттерін өзгерту қайта командалық бағалау барысында жүргізіледі, оларды өткізу мерзімі 2 жылда бір рет немесе көрсеткіштер бойынша белгіленеді.
15. ППТК-ның әдіскері балаларды оқытудың жеке дамыту бағдарламаларын бекітеді.
16. ППТК-да түзеу-дамыту процесін ұйымдастыру әдіскер әзірлейтін және бекітетін Оқу жоспарымен, жылдық күнтізбелік жоспармен және сабақтардың кестесімен регламенттеледі.
17. Оқу-тәрбие процесі баланы психологиялық-медициналық- педагогикалық және клиникалық зерделеу деректеріне негізделген, сараланған және жеке тұрғыдан келу принципі негізінде жүзеге асырылады. Балалардың сөйлеу, зейіндерін, жұмыс қабілетін жүйелі түрде зерделеуді, оларды дамыту динамикасын, білім деңгейін, олардың оқу материалын меңгеру мүмкіндіктері мен ерекшеліктерін, білім алушылардың даму болашағын және түзеу жұмыстарының құралдарын таңдауды анықтау үшін жүргізіледі.
18. Оқу аптасының ұзақтығын (5 немесе 6 күн) тиісті басқару органының келісімімен әдістемелік кеңес белгілейді және ППТК-ның жарғысында бекітіледі.
19. ППТК-да мүмкіндіктері шектеулі балалар мен жасөспірімдерді түзей- оқыта дамыту балалардың қысқа мерзімді топтарында жеке оқыту мен консультативтік нысаны жүргізіледі.
20. Топтар бірдей жастағы немесе әртүрлі жастағы принцип бойынша жинақталады.
21. Топтардың толықтырылуы санаты мен жасына байланысты (3 жасқа дейін және 3 жастан жоғары) белгіленеді:
1) сөйлеу қабілеті күрделі бұзылғандар - 10 және 12 балаларға дейін;
2) естімейтін (саңырау) балалар - екі жастық топтар үшін 8 балаға дейін;
3) нашар еститін балалар - 10 және 12 балаға дейін;
4) көзі көрмейтін (соқыр) балалар - екі жастық топтарда 10 балаға дейін;
5) нашар көретін балалар - 10 және 15 балаға дейін;
6) интеллектісі интеллектуалдық бұзылғандар - 6 және 10 балаға дейін;
7) үштен жоғары жастағы ақыл-ойы терең кенжелеп қалғандар - 8 балаға дейін;
8) тірек-қозғалыс аппараты бұзылғандар - 10 және 12 балаға дейін;
9) психикалық дамуы тежелгендер - 6 және 10 балаға дейін;
10) күрделі кемістігі (2 және одан да көп кемістік) барлар - екі жастық топтар үшін 6 балаға дейін.
22. ППТК-да оқыту баланың жеке мүмкіншіліктерімен анықталады және мемлекеттік, орыс тілдерінде, ал қажет болған жағдайда басқа да тілдерде
23. ППТК-да қажетті үй-жайлардың жиынтығы мен оның арнайы жабдықтары мыналар үшін бар болуы қажет:
1) оқу жоспары мен бағдарламаларына, балалар демалысына сәйкес оқу-
2) емдік дене тәрбиесін жүргізу; топтық және жеке жұмыс (логопедтік кабинет, емдік физкультура кабинеті, музыкалық риторика, әлеуметтік-
3) кейбір медициналық көмектің түрлерін көрсету (дәрігерлік қабылдау кабинеті);
4) санитарлық-гигиеналық және шаруашылық-тұрмыстық қызмет көрсету.
4. Білім беру процесіне қатысушылар
24. Білім беру процесіне қатысушылар балалар, жасөспірімдер мен олардың ата-аналары (заңды өкілдері), педагогикалық, ППТК-ның медициналық қызметкерлері.
25. Балаларды түзеу ұйымдарына жіберуді тек ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімі бойынша және психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестің тұжырымы бойынша білім беруді басқару органы жүзеге асырады.
ППТК-дан баланы басқа білім беру ұйымына ауыстыру ата-аналарының келісімі бойынша және психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестің тұжырымы негізінде білім беруді басқару органы жүзеге асырады.
ППТК-ның штатының мазмұны мен қызметінің негізгі бағыттарына байланысты әдістемешінің, педагог-логопедтің, педагог-дефектологтың (олигофренологтың, сурдопедагогтың, тифлопедагогтың), педагог-психологтың, әлеуметтік педагогтың, ЛФК маманының, невропатолог дәрігердің лауазымы көзделеді.
ППТК-да арнайы педагогикалық жоғары білімі бар тұлғалар, сондай-ақ арнайы педагогика мен психологиядан қайта даярлықтан өткен тәжірибелі мұғалімдер мен мектепке дейінгі мекемелердің тәрбиешілері жұмыс істей алады.
5. Психологиялық-педагогикалық кабинетті басқару
26. ППТК-ны басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, осы Ережеге және ППТК-ның Жарғысына сәйкес және алқалық және дара басшылық принципінде жүзеге асырылады.
ППТК-ы оқу-тәрбие процесінде, кадрларды таңдау мен орналастыруда Қазақстан Республикасының белгіленген заңнамасы шегінде қаржы-шаруашылық және басқа қызметті жүзеге асыруда дербес болады.
27. ППТК-ның қызметкерлерінің құқықтары мен міндеттерін Жарғы, ішкі тәртіп пен лауазымдық нұсқаулық белгілейді.
28. ППТК-ны тікелей басқаруды білім беру саласындағы орталық атқарушы орган тағайындаған басшы жүзеге асырады.
ППТК-ның басшысының жоғары дефектологиялық білімі болуы, арнайы білім саласында жұмыс өтілі 5 жылдан кем болмауы қажет.
29. ППТК-ы оқу орнын басқару құрылымын, штаттық кестесін бекітеді, лауазымдық міндеттерін бөледі, лауазымдық жалақыны (мөлшерлеме), лауазымдық жалақыға үстемеақы және қосымша ақы, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қызметкерлерге сыйлықақы төлеудің тәртібі мен мөлшерін белгілейді.
N 712 бұйрығына 3-қосымша Логопедтік пункттің қызметін ұйымдастыру тәртібі туралы ереже
1. Осы ережелер меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан логопедтік пункт қызметінің тәртібін белгілейді.
2. Логопедтік пункт логопедтің басшылығымен ауызша және жазбаша сөйлеу кемшіліктерін жою жөнінде балалармен сабақ жүргізетін білім беру ұйымы.
3. Логопедтік пунктті білім беруді басқару органы ашады. Әрбір логопедтік пунктке топтардың (сыныптардың) белгілі бір саны бекітіліп беріледі.
4. Қалалық жалпы білім беретін мектепте логопедтік пунктті ашу 14-16 сыныптар болғанда, ауылдық мекемеде 9-12 сыныптар болғанда жүзеге асырылады. Бір уақытта қалалық логопедтік пунктте 20-30 адам, ауылдық жерде 15-25 адам оқиды.
5. Қалалық жерде және ауылдық жерде орналасқан білім беру мекемелерінің (бастауыш мектеп-бала бақша, кешенді мектептер, гимназиялар, лицейлер, балалар оқу-тәрбие орталықтары) басшылары сыныптар (топтар)
санына қарамастан логопедтік пункттер ашуға құқылы.
2. Логопедтік жұмысты ұйымдастыру
6. Жалпы білім беретін мектептің логопедтік пунктіне ауызша және жазбаша сөйлеуінде (жалпы сөйлеу қабілеті дамымаған, фонетико- фонематикалық дамымауы, жазу мен оқу бұзылыстары, кекештену, сөйлеудің айту жағы бұзылған (дислалия, дизартрия, ринолалия) әртүрлі бұзылыстары бар балалар қабылданады.
7. Сөйлеу қабілеті бұзылған балаларды логопедтік пунктке қабылдау үшін анықтау жыл бойы жүргізіледі. Мамырда бірінші сыныпқа баратын балаларды тексеру жүзеге асырылады.
8. Сөйлеу қабілеті жеткіліксіз балалар сөйлеу кемістігіне байланысты кейін топтар мен кіші топтарға бөлу үшін тізімде тіркеледі.
Логопедтік пунктке қабылданған әрбір балаға сөйлеу картасы толтырылады.
9. Логопедтік жұмысты ұйымдастырудың негізгі нысаны топтық (кіші топтық) сабақтар болып табылады. Топқа бірдей бұзылыстары бар және жастары бірдей балалар таңдалып алынады. Әртүрлі жастағы балаларды топтарға жинақтау:
1) сөйлеу қабілеті жалпы дамымаған (СЖД) - 3-5 адам;
2) СЖД-ға байланысты оқу мен жазу бұзылыстармен - 3-5 адам;
3) фонетико-фонематикалық жетілмегендер (ФФЖ) - 3-5 адам;
4) ФФЖ-ге байланысты оқу мен жазу бұзылыстарымен - 4-6 адам;
5) кекештенумен - 4-6 адам;
6) дыбысты айту кемшіліктерімен - 5-6 жіберіледі.
10. Мектепке дейінгі логопедтік пунктте жеке сабақтар сөйлеу бұзылыстары бар барлық балалармен, мектептегі логопедтік пункттерде - сөйлеуінде ауыр бұзылыстары бар (ринолалия, дизартрия, СЖД 1-2 деңгейі) балалармен Әрбір топтағы балалармен сабақтар аптасына 2-3 рет жүргізіледі.
Топтық сабақтардың ұзақтығы балалардың жастарына байланысты және мектепке дейінгі ұйымдарда құрастырылады: екінші кіші топта - 15-20 минут, ортаншы топта - 20-25 минут, жоғары және даярлық топта - 30-35 минут.
Мектептегі логопедтік пункттағы топтық сабақтардың ұзақтығы - 40-45 минут.
Мектепке дейінгі логопедтік пункттағы кіші топтардағы сабақтардың ұзақтығы - 20-30 минут; жеке сабақтарда - 15-20 минут.
Мектептегі логопедтік пункттағы кіші топтардағы сабақтардың ұзақтығы - 20-30 минут; жеке сабақтарда - 20-25 минут.
11. Түзей оқытудың ұзақтығы сөйлеу бұзылыстары айқын білінуі мен оның құрылымына байланысты. Фонетико-фонетикалық бұзылыстармен (ФФБ) және осы бұзылыстарға байланысты оқу мен жазу бұзылыстары бар балалар логопедтік көмекті жарты жылдан 1 жасқа дейін алады. СЖБ және осы бұзылыстарға байланысты оқу мен жазу бұзылыстары бар балалар логопедтік пунктте бұзылыс деңгейіне байланысты 2-ден 3 жасқа дейінгі балалар оқиды.
Мектептегі логопедтік пунктте сабақтар сабақтан бос сағаттарда жүргізіледі.
Мектепке дейінгі логопедтік пунктте сабақтар сабақтан бос сағаттарда немесе "Сөз дамыту және сауаттылыққа оқытуға даярлау", "Бейнелеу өнері", "Еңбек" және "Құрастыру" бойынша сабақтар кезінде жүргізіледі.
12. Сөйлеу қабілеті бұзылған балаларды бітірту жыл бойы олардың сөз дамыту кемшіліктерінің жойылуына байланысты жүзеге асырылады.
13. Психофизикалық жағдайын нақтылау үшін қажет болған жағдайда балалар ата-аналарының келісімімен логопедпен маман-дәрігерлерден (невропатологқа, психиатрға, отоларинголкке және т.б.) кеңес алуға немесе ПМПК-ге жіберіледі.
14. Логопедтік сабақтардың нәтижелері сөйлеу картасында белгіленеді және педагог-тәрбиешінің, сынып жетекшісіне және ата-аналар назарына жеткізіледі.
Мектепке дейінгі және мектептегі логопедтік пункттегі сабақтарға балалардың міндетті түрде қатысу және қажетті талаптарды орындау жауапкершілігі мұғалім- логопедке, мектепке дейінгі ұйымның немесе мектептің педагогтарына және ата- аналарға (заңды өкілдеріне) жүктеледі.
3. Мұғалім-логопед
15. Мұғалім-логопед болып дефектологиялық білімі ("логопедия"
мамандығы, қайта даярлық курсынан өткен жағдайдағы "олигофренопедагог" пен "сурдопедагог"), "логопедия" мамандығы бойынша қайта даярлықтан міндетті түрде өткен "орыс (қазақ) тілі мен әдебиеті мұғалімі", "бастауыш сыныптарының мұғалімі" мамандығы бойынша жоғары білімі бар тұлғалар тағайындалады.
Мұғалім-логопед жалпы білім беретін мекемелер мұғалімдері үшін белгіленген тәртіппен тағайындалады және жұмыстан босатылады.
Мұғалім-логопед балалардың сөйлеу бұзылыстарын уақтылы анықтауға, пунктті жинақтауға түзете оқытудың сапасына жауап береді.
16. Мұғалім-логопед:
1) ауызша және жазбаша сөйлеу қабілетінің кемшіліктерін түзету бойынша балаларға сабақ жүргізуі және алғашқы кемістікке байланысты үлгермеуді болдырмау мен алдын алуға жәрдемдесуі;
2) сөйлеу бұзылыстарына байланысты үлгермеушілік мәселелері бойынша педагогтар мен ата-аналарға (заңды өкілдерге) кеңес беруі;
3) логопедтік пункттарға баратын балалармен жұмыс істейтін педагогтармен жүйелі түрдегі байланысты жүзеге асыруы;
4) мектепке дейінгі мекемелермен, жалпы білім беретін мектептермен және сөйлеу қабілеттері күрделі бұзылған балаларға арналған мектептермен, логопедтермен, балалар поликлиникасының, ПМПК-ның, оңалту орталықтарының, психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттерінің дәрігер- мамандарымен байланысты жүзеге асыруы;
5) білім беру қызметкерлері, ата-аналар арасында логопедтік сабақтар жөнінде насихат жүргізуі, логопедтік жұмыстың міндеттері, мазмұны, нәтижесі, сөйлеу бұзылыстары бар мектеп оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу және болдырмау жөніндегі логопедтік түзеу ерекшелігі туралы баяндамалармен педагогикалық кеңестер мен ата-аналар (заңды өкілдер) жиналыстарында сөз сөйлеуі;
6) мұғалім-логопедтердің (аудандық, қалалық) әдістемелік бірлестіктердің жұмысына қатысуы;
7) білім беру ұйымының әкімшілігі ұсынатын нысан бойынша жыл сайынғы есепті құрастыруы;
8) өзінің кәсіби біліктілігін арттыруы (5 жылда бір рет) және педагогтік қызметкерлер үшін белгіленген тәртіппен аттестатталуы қажет.
17. Апталық жүктеме 18 сағатты құрайды кеңес жұмыстарына жұмсалған уақытты ескермей отырып.
4. Логопедтік пункттің жұмысына басшылық жасау
18. Мұғалім-логопедтің жұмысына басшылықты және бақылауды логопедтік пункттің қарамағындағы білім беруді басқару органы, сондай-ақ логопедтік пункт базасында ашылған мектепке дейінгі ұйымның, мектептің әкімшілігі жүзеге асырады.
19. Ауданда, қалада, облыста жалпы білім беретін мекемелер жанында бірнеше логопедтік пункт болған кезде аудандық (қалалық), облыстық, әдістемелік кабинеттерде немесе білім қызметкерлерінің біліктілігін арттыру институттарында мұғалім-логопедтердің әдістемелік бірлестіктері құрылуы мүмкін.
Мұғалім-логопедтердің әдістемелік бірлестіктеріне басшылық жасау негізінен аттестаттаудың қорытындысы бойынша аға мұғалім-әдіскер атағы бар, білім беруді басқару органы тағайындаған аса тәжірибелі мұғалім-логопедтің біріне жүктеледі.
20. Аудан орталығынан қашықта жатқан жалпы білім беретін мекемелерде (шағын жинақталған мектептер) балаларға логопедтік көмек көрсетуді логопедия бойынша курстық қайта даярлықтан өткен мектепке дейінгі ұйымдардың педагог- тәрбиешілері мен ана тілі мұғалімдері (бастауыш сыныптардың) жүзеге асыра алады. Бұл ретте логопедтік жұмыс еңбек саласындағы заңнамалық актілерге сәйкес қосымша төлем төлеумен осы Ережеге сәйкес ұйымдастырылады.
21. Жалпы білім беретін мектептің жанындағы логопункттегі логопед құжаттарының түрлері:
1) мектеп бойынша сөйлеуінде кемшіліктері бар балаларды есепке алу журналы;
2) сөйлеу картасы;
3) логопедтік сабақтарға қатысуды есепке алу журналы;
4) оқу жылына арналған әр топтың оқушысының келешек жоспары;
5) әр топқа арналған күнделікті жұмыс жоспары;
6) оқу жылына арналған жылдық жұмыс жоспары;
7) мектеп директоры растаған топтар мен кіші топтардың сабақтар кестесі;
8) оқу жылы бойы істелген жұмыс туралы есептердің көшірмелері;
9) логопедтік кабинеттің паспорты.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Министерство образования и науки Республики министрлігі Приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 3 Казахстан сентября 2004 года № 712.
Зарегистрирован Министерством юстиции Республики Казахстан 4 октября 2004 года № 3128.
Утратил силу приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 4 июля 2013 года № Об утверждении нормативных правовых актов, регламентирующих деятельность видов специальных организаций образования
1. Утвердить прилагаемые нормативные правовые акты, регламентирующие деятельность видов специальных организаций образования:
1) правила о порядке организации деятельности реабилитационного центра согласно приложению 1;
2) правила о порядке организации деятельности кабинетов психолого- педагогической коррекции согласно приложению 2;
3) правила о порядке организации деятельности логопедического пункта согласно приложению 3.
2. Департаменту среднего образования (Испусинова С.Б.) представить настоящий приказ в установленном порядке на государственную регистрацию в Министерство юстиции Республики Казахстан.
3. Настоящий приказ вводится в действие со дня регистрации.
4. Областным, городов Астаны и Алматы управлениям (департаментам)
образования довести данный приказ до всех районных, городских отделов и организаций образования.
5. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на вице- министра Шамшидинову К.Н.
Министр
Приложение 1 к приказу Министра образования и науки Республики Казахстан 3 сентября 2004 г. N 712 "Об утверждении нормативных правовых актов, регламентирующих деятельность видов специальных организаций образования"
Правила о порядке организации деятельности реабилитационного центра
1. Общие положения
1. Настоящие правила регулируют образовательную, реабилитационную, правовую и хозяйственно-экономическую деятельность реабилитационного центра независимо от форм собственности и ведомственной подчиненности.
Реабилитационный центр (далее - центр) является одним из видов специальных организаций образования и создается в городах республиканского и областного значения решением акима области (города республиканского значения, столицы).
2. Основные задачи реабилитационного центра:
1) оказание комплексной психолого-медико-педагогической помощи в виде психолого-педагогической коррекции и реабилитации детей и подростков с нарушениями речи, зрения, слуха, опорно-двигательного аппарата, с трудностями в обучении, общении, поведении;
2) разработка, апробация, внедрение новых педагогических технологий применительно к различным группам детей, имеющих проблемы в развитии, обучении, общении, поведении;
3) комплексное изучение проблем ребенка междисциплинарной командой специалистов (командная оценка) и определение возможностей и потребностей ребенка в медицинской, психологической, коррекционно-педагогической и социальной помощи;
4) разработка и составление индивидуальной развивающей программы с учетом социальной ситуации развития ребенка;
5) проведение коррекционно-развивающего обучения в форме индивидуальных, групповых занятий;
6) консультирование и обучение родителей (законных представителей) по вопросам воспитания детей с ограниченными возможностями в развитии в условиях семьи;
7) методическое руководство и оказание помощи педагогам общеобразовательных и специальных (коррекционных) организаций образования об особенностях психофизического состояния и возможностях развития детей с ограниченными возможностями.
3. Центр разрабатывает и утверждает на основе настоящих Правил свой Устав, в котором определяются нормы и правила деятельности коллектива с учетом его особенностей и перспектив развития.
4. Содержание обучения определяется индивидуально-развивающей программой, разрабатываемой с учетом возможностей и потребностей каждого ребенка, получающего коррекционную помощь в центре.
5. Реабилитационный центр оказывает помощь детям и подросткам с ограниченными возможностями:
1) в возрасте до 3-х лет;
2) дошкольного возраста (от 3 до 7 лет), имеющим:
задержку психического развития;
умственную отсталость различной степени выраженности;
детский церебральный паралич и другие нарушения опорно-двигательного аппарата;
наследственно-дегенеративные заболевания нервной системы;
тяжелые речевые расстройства;
нарушения слуховой функции, требующие специального обучения;
ранний детский аутизм и другие эмоционально-волевые расстройства;
тяжелые нарушения зрения;
3) школьного возраста от 7 до 15 лет, имеющим:
ранний аутизм и другие эмоционально-волевые расстройства;
наследственно-дегенаративные заболевания нервной системы;
детский церебральный паралич средней и тяжелой степени;
различные виды деменции;
трудности в обучении вследствие психических заболеваний;
нарушения слуха;
нарушения зрения;
4) подросткам в возрасте от 15 до 18 лет, имеющим:
умственную отсталость в различной степени;
аутизм;
нарушения слуха.
В случаях, когда в области, городе республиканского значения и столице отсутствуют другие специальные (коррекционные) организации образования, центр может оказывать коррекционную помощь всем категориям детей с ограниченными возможностями в развитии.
6. Центр обеспечивает коррекционную помощь, прежде всего тем детям, которые имеют тяжелые и глубокие нарушения в умственном и психическом развитии, и детям, которые по различным причинам не могут получить коррекционную помощь в других специальных (коррекционных) организациях.
7. Центр по желанию родителей (законных представителей) может оказывать дополнительные платные услуги образовательного и медицинского характера. Взаимоотношения центра, реализующие платные образовательные услуги, регулируются Договором, определяющим уровень образования, сроки обучения, размер платы и другие условия.
При этом категорически запрещается сокращение и снижение качества основных образовательных, медицинских и других услуг, определяемых государственным стандартом воспитания и обучения детей с ограниченными возможностями.
8. Центр обеспечивает сбалансированное питание детей с установленным законодательством Республики Казахстан нормами потребления продуктов питания. Питание организуется с учетом режима работы, кратность его определяется Уставом и конкретизируется договором между центром и родителями (законными представителями).
9. Центр осуществляет свою деятельность в соответствии с Конвенцией ООН по правам ребенка, Законами Республики Казахстан "Об образовании", "О правах ребенка в Республике Казахстан", "О социальной и медико- педагогической коррекционной поддержке детей с ограниченными возможностями", другими нормативными правовыми актами и настоящими Правилами.
10. Лицензии на право ведения образовательной деятельности центра выдаются управлениями (департаментами) образования областей, города республиканского значения и столицы.
11. Центр может быть государственной или негосударственной специальной организацией образования.
12. Создание, реорганизация и ликвидация центра производится в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
13. Центр является юридическим лицом, имеет обособленное имущество, печать и штамп со своим наименованием на государственном и русском языках, а также в соответствии с законодательством Республики Казахстан счет в банке.
2. Организация деятельности центра
14. Зачисление ребенка в центр осуществляется на основании заключения психолого-медико-педагогической консультации (далее - ПМПК).
15. Организация коррекционно-развивающего процесса регламентируется Учебным планом, годовым календарным планом и расписанием занятий, которые утверждаются методическим советом центра.
16. В центре могут создаваться стационарные группы для детей раннего и дошкольного возраста с различными отклонениями в развитии. Работа в этих группах строится в соответствии с инструктивно-методическими документами и настоящими Правилами.
В центре могут функционировать группы кратковременного пребывания детей, интегрированные группы, консультационные пункты для родителей (законных представителей) детей и подростков с проблемами в развитии. Группы комплектуются по одновозрастному или разновозрастному принципу.
Количество групп определяются Уставом центра в зависимости от санитарных норм и условий для осуществления образовательного процесса.
Наполняемость групп устанавливается в зависимости от нарушения психофизического развития и их возраста.
17. Профессионально-трудовое обучение осуществляется, исходя из местных условий, ориентированных на потребность в рабочих кадрах и с учетом индивидуальных особенностей психофизического развития, здоровья, а также интересов подростков и их родителей (законных представителей) на основе выбора профиля труда, включающего в себя подготовку подростков для индивидуальной трудовой деятельности.
18. Центр должен располагать необходимым набором помещений специального оборудования для:
1) организации учебно-воспитательного процесса в соответствии с Учебным планом и программами, отдыха детей;
2) проведения лечебной физкультуры; групповой и индивидуальной работы (логопедический кабинет, зал лечебной физкультуры, музыкальной ритмики, социально-бытовой ориентировки, кабинет слухового восприятия, кабинет коррекции зрения, физиотерапевтический кабинет);
3) оказания некоторых видов медицинской помощи (кабинет врачебного приема, процедурный кабинет, изолятор);
4) санитарно-гигиенического и хозяйственно-бытового обслуживания.
3. Организация учебно-воспитательного процесса
19. Содержание коррекционной помощи определяется индивидуально- развивающей программой, разрабатываемой, исходя из особенностей психофизического развития и индивидуальных возможностей детей, и реализуемой в условиях центра самостоятельно.
20. Учебно-воспитательный процесс осуществляется на основе принципов дифференцированного и индивидуального подходов, обусловленных данными психолого-медико-педагогического и клинического изучения ребенка.
Систематическое изучение особенностей речи, внимания, работоспособности детей, динамики их развития, выявления уровня знаний, возможностей и особенностей усвоения ими учебного материала проводится для определения перспективы развития обучающегося и выбора средств коррекционной работы.
Продолжительность учебной недели (5 или 6 дней) устанавливается методическим советом по согласованию с органом управления образованием и закрепляется в Уставе центра.
21. Учебно-воспитательный процесс организуется индивидуально или в группе (подгруппе), на дому. Группы, подгруппы комплектуются с учетом возрастных и индивидуальных возможностей ребенка.
Обучение в центре определяется индивидуальными возможностями ребенка и проводится на государственном и русском языках, а при необходимости на других языках.
4. Участники образовательного процесса
22. Участниками образовательного процесса являются дети, подростки и их родители (законные представители), педагогические, медицинские работники и другие работники центра.
23. Направление детей в центр осуществляется органами управления образованием только с согласия родителей (законных представителей) и по заключению ПМПК.
24. Перевод ребенка из центра в другую образовательную организацию осуществляется органами управления образованием только с согласия родителей (законных представителей) и на основании заключения ПМПК.
25. В зависимости от содержания и основных направлений деятельности центра в штате предусматриваются должности методиста, учителя-логопеда, учителя-дефектолога (олигофренопедагога, сурдопедагога, тифлопедагога), педагога-психолога, социального педагога, специалистов ЛФК, врачей (педиатр, невропатолог, психиатр, сурдолог, ортопед), медицинских сестер, медсестры- массажиста и другие.
В центре должны работать лица, имеющие высшее образование по специальной педагогике, а также опытные учителя, воспитатели дошкольных учреждений, прошедшие курсы переподготовки по специальной педагогике и психологии.
26. Медицинское обеспечение в центре осуществляют штатные медицинские работники, которые совместно с администрацией центра отвечают за охрану здоровья детей и подростков, укрепление их психофизического состояния, диспансеризацию, проведение профилактических мероприятий, контролируют соблюдение санитарно-гигиенического и противоэпидемического режима, организацию диетического питания, закаливания и физического воспитания.
27. Медицинские работники оказывают помощь педагогам в организации индивидуального и дифференцированного подхода с учетом здоровья и особенностей развития детей, дают рекомендации по медико-педагогической коррекции, подбору вспомогательных средств, профессиональной ориентации, родителям (законным представителям) о необходимости соблюдения охранительного режима в домашних условиях в целях профилактики заболеваний.
В центре проводятся медикаментозное и физиотерапевтическое лечение, закаливание, лечебная физкультура, массаж.
5. Управление центром
28. Управление центром осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан, настоящими Правилами и Уставом центра.
29. Управление центром осуществляется на принципах коллегиальности и единоначалия.
Формами коллегиального управления является Совет реабилитационного центра, попечительский совет, общее собрание, педагогический (методический)
совет и другие формы.
30. Права и обязанности работников центра определяются Уставом, правилами внутреннего распорядка и должностными инструкциями.
31. Непосредственное управление центром осуществляет директор, назначаемый местным исполнительным органом в области образования.
Директор должен иметь высшее дефектологическое образование, стаж работы в сфере специального образования не менее 5 лет.
32. Директор центра согласно Уставу и по согласованию с уполномоченным органом управления образованием назначает и освобождает от должности своих заместителей и работников.
33. Формирование центра осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
34. Центр утверждает структуру управления учебным заведением, штатное расписание, распределяет должностные обязанности, устанавливает должностные оклады (ставки), надбавки и доплаты к должностным окладам, порядок и размер премирования работников в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
35. Международное сотрудничество центра осуществляется на основе законодательства Республики Казахстан и международных договоров.
Центр в соответствии со спецификой своей работы имеет право устанавливать прямые связи с зарубежными организациями образования, науки и культуры, международными организациями и фондами, заключать договоры о сотрудничестве, вступать в международные неправительственные организации (ассоциации) в области образования и здравоохранения.
Приложение 2
Правила о порядке организации деятельности кабинетов психолого- педагогической коррекции
1. Настоящие правила определяют порядок организации деятельности кабинетов психолого-педагогической коррекции.
2. Кабинеты психолого-педагогической коррекции (далее - КППК) являются одним из видов специальных организации образования и создаются в районном центре для оказания комплексной медико-педагогической и социально- психологической помощи детям и подросткам с ограниченными возможностями в развитии в возрасте до 18 лет.
3. Задачи кабинетов психолого-педагогической коррекции:
1) оказание комплексной психолого-медико-педагогической помощи в виде психолого-педагогической коррекции и реабилитации детей и подростков с нарушениями речи, зрения, слуха, опорно-двигательного аппарата, эмоционально- волевой сферы, с трудностями в обучении, общении, поведении;
2) комплексное изучение проблем ребенка междисциплинарной командой специалистов (командная оценка) и определение возможностей и потребностей ребенка в медицинской, психологической, коррекционно-педагогической, и
3) разработка и составление индивидуальной развивающей программы, с
4) проведение коррекционно-развивающего обучения в форме
5) консультирование и обучение родителей (лиц их заменяющих) по вопросам воспитания детей с ограниченными возможностями в развитии в
6) методическое руководство и оказание помощи педагогам общеобразовательных учреждений об особенностях психофизического состояния и возможностях развития детей с ограниченными возможностями.
4. КППК осуществляют свою деятельность в соответствии с Конвенцией ООН по правам ребенка, Законами Республики Казахстан "Об образовании", "О правах ребенка в Республике Казахстан", "О социальной и медико- педагогической коррекционной поддержке детей с ограниченными возможностями", другими нормативными правовыми актами и настоящими
5. КППК разрабатывают и утверждают на основе настоящих Правил свой Устав, в котором определяются нормы и правила деятельности коллектива с
6. Лицензия на право ведения образовательной деятельности КППК выдается местными органами образования областей (городов, районов), города
7. По желанию родителей (законных представителей) КППК может оказывать дополнительные платные услуги образовательного и медицинского характера. Взаимоотношения КППК, реализующие платные образовательные услуги, регулируются Договором, определяющим уровень образования, сроки
8. Создание, реорганизация и ликвидация КППК производится в соответствии с законодательством Республики Казахстан. КППК являются юридическим лицом, имеют обособленное имущество, печать и штамп со своим наименованием на государственном языке, также в соответствии с законодательством Республики Казахстан счет в банке.
2. Прием детей в КППК
9. Зачисление ребенка в КППК производится заведующим на основании заключения психолого-медико-педагогической консультации.
Прием детей с ограниченными возможностями в КППК на постоянное и временное пребывание ведется в течение года при наличии в нем свободных мест.
За ребенком сохраняется место в КППК в случаях, оговоренных Договором между КППК и родителем (законным представителем).
10. Отчисление детей из КППК производится заведующим в случаях оговоренных Договором между КППК и родителем (законным представителем)
или на основании медицинского заключения о состоянии здоровья ребенка, препятствующего его пребыванию в КППК.
11. КППК оказывает помощь следующим категориям детей с ограниченными возможностями в возрасте до 18 лет, имеющим:
1) проблемы в развитии в возрасте до 3-х лет;
2) задержку психического развития;
3) умственную отсталость различной степени выраженности;
4) детский церебральный паралич и другие нарушения опорно- двигательного аппарата;
5) тяжелые речевые расстройства;
6) нарушения слуховой функции, требующие специального обучения;
7) ранний детский аутизм и другие эмоционально-волевые расстройства;
8) тяжелые нарушения зрения;
9) трудности в обучении вследствие психических заболеваний;
10) трудности в усвоении школьных навыков (чтения, письма и счета).
12. В случаях, когда в районе отсутствуют другие специальные (коррекционные) организации образования, КППК может оказывать коррекционную помощь всем категориям детей с ограниченными возможностями в развитии.
13. КППК оказывает коррекционную помощь, прежде всего тем детям, которые имеют тяжелые и глубокие нарушения в умственном и психическом развитии, детям, которые по различным причинам не могут получить коррекционную помощь в других специальных (коррекционных) организациях образования.
3. Коррекционно-развивающий процесс в КППК
14. Содержание коррекционной помощи определяется индивидуально- развивающей программой, разрабатываемой исходя из особенностей психофизического развития и индивидуальных возможностей детей.
Для составления индивидуально-развивающей программы проводится комплексное обследование психофизического состояния ребенка (командная оценка). Основной задачей комплексного обследования является выделение приоритетных направлений коррекционной работы с ребенком на ближайшее полугодие. Изменение задач коррекционной работы с учетом достигнутых на предшествующем этапе результатов проводится в ходе повторных командных оценок, сроки проведения - 2 раза в год или по показаниям.
15. Методист КППК утверждает индивидуальные развивающие программы обучения детей.
16. Организация коррекционно-развивающего процесса в КППК регламентируется Учебным планом, годовым календарным планом и расписанием занятий, разрабатываемыми и утверждаемыми методистом.
17. Учебно-воспитательный процесс осуществляется на основе принципов дифференцированного и индивидуального подхода, обусловленного данными психолого-медико-педагогического и клинического изучения ребенка.
Систематическое изучение особенностей речи, внимания, работоспособности детей, динамики их развития, выявления уровня знаний, возможностей и особенностей усвоения ими учебного материала проводится для определения перспективы развития обучающегося и выбора средств коррекционной работы.
18. Продолжительность учебной недели (5 или 6 дней) устанавливается методическим советом по согласованию с соответствующим органом управления образованием и закрепляется в Уставе КППК.
19. Коррекционно-развивающее обучение детей и подростков с ограниченными возможностями в КППК может проводиться в группах кратковременного пребывания детей с оказанием индивидуальной или консультативной помощи.
20. Группы комплектуются по одновозрастному или разновозрастному принципу. Количество групп в КППК определяется Уставом организации в зависимости от санитарных норм и условий для осуществления образовательного процесса.
21. Наполняемость групп устанавливается в зависимости от категории и возраста (до 3-х лет и старше 3-х лет) и составляет соответственно для детей:
1) с тяжелыми нарушениями речи - до 10 и до 12 детей;
2) неслышащих (глухих) детей - до 8 детей для обеих возрастных групп;
3) слабослышащих детей - до 10 и до 12 детей;
4) незрячих (слепых) детей - до 10 детей для обеих возрастных групп;
5) слабовидящих детей - до 10 и до 15 детей;
6) с интеллектуальными нарушениями интеллекта - до 6 и до 10 детей;
7) с глубокой умственной отсталостью в возрасте старше трех лет - до 8 детей;
8) с нарушением опорно-двигательного аппарата - до 10 и 12 детей;
9) с задержкой психического развития - до 6 и 10 детей;
10) со сложными дефектами (2 и более дефекта) - до 6 для обеих возрастных групп.
22. Обучение в КППК определяется индивидуальными возможностями ребенка и проводится на государственном и русском языках, а при необходимости на других языках.
23. КППК должен располагать необходимым набором помещений и специальным оборудованием для:
1) организации учебно-воспитательного процесса в соответствии с Учебным
2) проведения лечебной физкультуры; групповой и индивидуальной работы (логопедический кабинет, зал лечебной физкультуры, музыкальной ритмики, социально-бытовой ориентировки);
3) оказания некоторых видов медицинской помощи (кабинет врачебного приема);
4) санитарно-гигиенического и хозяйственно-бытового обслуживания.
24. Участниками образовательного процесса являются дети, подростки и их родители (законные представители), педагогические, медицинские работники КППК.
25. Направление детей в коррекционную организацию осуществляется органами управления образованием только с согласия родителей (законных представителей) и по заключению ПМПК.
Перевод ребенка из КППК в другую образовательную организацию осуществляется органами управления образованием с согласия родителей В зависимости от содержания и основных направлений деятельности в штате КППК предусматриваются должности методиста, педагога-логопеда, педагога-дефектолога (олигофренопедагога, сурдопедагога, тифлопедагога), педагога-психолога, социального педагога, специалистов ЛФК, врача- невропатолога.
В КППК должны работать лица, имеющие высшее образование по специальной педагогике, а также опытные учителя, воспитатели дошкольных учреждений, прошедшие курсы переподготовки по специальной педагогике и
5. Управление КППК
26. Управление КППК осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан, настоящими Правилами и Уставом КППК на принципах коллегиальности и единоначалия.
КППК самостоятельны в осуществлении учебно-воспитательного процесса, подборе и расстановке кадров, финансово-хозяйственной и иной деятельности в пределах, установленных законодательством Республики Казахстан.
27. Права и обязанности работников КППК определяются Уставом, правилами внутреннего распорядка и должностными инструкциями.
28. Непосредственное управление КППК осуществляет заведующий, назначаемый местным исполнительным органом в области образования.
Заведующий КППК должен иметь высшее дефектологическое образование, стаж работы в сфере специального образования не менее 5 лет.
29. КППК утверждает структуру управления учебным заведением, штатное расписание, распределяет должностные обязанности, устанавливает должностные оклады (ставки), надбавки и доплаты к должностным окладам, порядок и размер премирования работников в порядке, установленном законодательством Приложение 3 Правила о порядке организации деятельности логопедического пункта
1. Настоящие Правила определяют порядок организации деятельности логопедического пункта, созданного при школах независимо от форм собственности и ведомственной подчиненности.
2. Логопедический пункт - организация образования, в которой под руководством логопеда проводятся занятия с детьми по устранению недостатков устной и письменной речи.
3. Логопедический пункт открывается местными органами управления образованием, которые осуществляют контроль за правильной организацией обслуживания в них детей с нарушениями речи. За каждым логопедическим пунктом закрепляется определенное количество групп (классов).
4. Открытие логопедического пункта при школе осуществляется при наличии 14-16 классов в городской местности, при наличии 9-12 классов - в сельской местности. На городском логопедическом пункте занимаются одновременно 20-25 человек, на сельском - 15-20 человек.
5. Руководители образовательных учреждений (начальная школа-детский сад, школа-комплекс, гимназия, лицей, детский учебно-воспитательный центр), расположенных как в городской, так и сельской местности, имеют право открывать логопедические пункты независимо от количества классов (групп).
2. Организация логопедической работы
6. На логопедический пункт зачисляются дети, имеющие различные нарушения устной и письменной речи (общее недоразвитие речи, фонетико- фонематическое недоразвитие, нарушения письма и чтения, заикание, нарушения произносительной стороны речи (дислалию, дизартрию, ринолалию).
7. Выявление детей с речевыми нарушениями для зачисления в логопедический пункт проводится в течение года. В мае осуществляется обследование детей, поступающих в первые классы.
8. Дети с недостатками речи регистрируются в списке для последующего распределения по группам в зависимости от речевого дефекта. На каждого ребенка, зачисленного на логопедический пункт, заполняется речевая карта.
На логопедический пункт зачисляются дети, недостатки речи которых препятствуют успешному усвоению знаний: дети с общим недоразвитием речи, фонетико-фонематическим недоразвитием, нарушениями чтения и письма.
9. Основной формой организации логопедической работы являются групповые (подгрупповые) занятия. В группы подбираются дети с однородными нарушениями речи и одного возраста. Допускается комплектование в группы детей разного возраста с:
1) общим недоразвитием речи (ОНР) - 3-5 человек;
2) нарушениями чтения и письма, обусловленными ОНР - 4-6 человек;
3) фонетико-фонематическим недоразвитием (ФФН) - 3-5 человек;
4) нарушениями чтения и письма, обусловленными ФФН - 4-6 человек;
5) заиканием - 3-4 человека;
6) недостатками звукопроизношения - 5-6 человек.
10. Индивидуальные занятия на логопедическом пункте с детьми дошкольного возраста проводятся со всеми детьми, имеющими речевые нарушения, школьного возраста - с детьми, имеющими тяжелые нарушения речи (ринолалия, дизартрия, ОНР 1-2 уровней).
Занятия с каждой группой детей проводятся 2-3 раза в неделю.
Продолжительность групповых занятий зависит от возраста детей и составляет для дошкольников:
во второй младшей группе - 15-20 минут, в средней группе - 20-25 минут, в старшей и подготовительной - 30-35 минут.
Продолжительность подгрупповых занятий для дошкольников - 20-30 минут, индивидуальных - 15-20 минут.
Продолжительность групповых занятий для детей школьного возраста - 40- 45 минут.
Продолжительность подгрупповых занятий школьного возраста - 25-30 минут, индивидуальных - 20-25 минут.
11. Продолжительность коррекционного обучения зависит от выраженности речевого нарушения и его структуры. Дети с фонетико-фонетическими нарушениями (ФФН) и нарушениями чтения и письма, обусловленными этими нарушениями, получают логопедическую помощь от полугодия до 1 года. Дети с ОНР и нарушениями чтения и письма занимаются на логопедическом пункте от 2 до 3 лет в зависимости от степени нарушения.
Занятия на логопедическом пункте проводятся в часы, свободные от уроков.
Занятия на логопедическом пункте для дошкольников проводятся в часы, свободные от занятий, либо во время занятий по "Развитию речи и подготовке к обучению грамоте", "Изобразительному искусству", "Труду" и "Конструированию".
12. Выпуск детей с нарушениями речи осуществляется в течение всего учебного года по мере устранения у них недостатков речевого развития.
13. В случае необходимости для уточнения психофизического состояния дети с согласия родителей (законных представителей) могут быть направлены логопедом на консультации к врачам-специалистам (невропатологу, психиатру, отоларингологу) или в ПМПК.
14. Результаты логопедических занятий отмечаются в речевой карте и доводятся до сведения педагога-воспитателя, классного руководителя и родителей (законных представителей). Ответственность за обязательное посещение детьми занятий на логопедическом пункте и выполнение необходимых требований возлагается на учителя-логопеда, педагогов организаций образования и родителей (законных представителей).
3. Учитель-логопед
15. Учителем-логопедом назначается лицо, имеющее дефектологическое образование (специальность "логопедия", "олигофренопедагог", "сурдопедагог"
при условии прохождения курсов переподготовки), высшее педагогическое образование по специальностям: "учитель русского (казахского) языка и литературы", "учитель начальных классов" с обязательным прохождением курсов по переподготовке по специальности "логопедия".
Учитель-логопед назначается и увольняется в порядке, установленном для учителей общеобразовательных учреждений.
Учитель-логопед отвечает за своевременное выявление детей с речевыми нарушениями, комплектование пункта, качество коррекционного обучения.
16. Учитель-логопед должен:
1) проводить занятия с детьми по исправлению недостатков устной и письменной речи, содействовать предупреждению и преодолению неуспеваемости, обусловленной первичным дефектом;
2) консультировать педагогов и родителей (законных представителей) по вопросам неуспеваемости в связи с речевыми нарушениями и давать рекомендации по ее предупреждению и преодолению;
3) осуществлять систематическую связь с педагогами, работающими с детьми, посещающими логопедический пункт;
4) осуществлять связь с дошкольными учреждениями, общеобразовательными школами и школами для детей с тяжелыми нарушениями речи, логопедами, врачами-специалистами детских поликлиник, ПМПК, реабилитационными центрами, кабинетами психолого-педагогической коррекции;
5) вести пропаганду логопедических знаний среди работников образования, родителей (законных представителей), выступать на педагогических советах, родительских собраниях с докладами о задачах, содержании, результатах логопедической работы, специфике логопедической коррекции по профилактике и преодолению неуспеваемости школьников, имеющих нарушения речи;
6) участвовать в работе методических объединений учителей-логопедов района, города;
7) составлять ежегодный отчет по оказанию логопедической помощи и представляет администрации организации образования;
8) повышать свою профессиональную квалификацию (раз в 5 лет) и аттестоваться в порядке, установленном для педагогических работников.
17. Недельная нагрузка учителя-логопеда составляет 18 часов без учета времени на консультативную работу.
4. Руководство работой логопедического пункта
18. Руководство и контроль за работой учителей-логопедов осуществляется органами управления образованием, в ведении которых находится логопедический пункт, а также администрацией организации образования, где открыт логопедический пункт.
19. При наличии в районе, городе, области нескольких логопедических пунктов могут создаваться методические объединения учителей-логопедов в районных (городских), областных методических кабинетах или в институтах повышения квалификации работников образования.
Руководство методическим объединением учителей-логопедов возлагается на одного из наиболее опытных учителей-логопедов, имеющего по итогам аттестации звание старшего учителя-методиста, назначаемого органами управления образованием.
20. В отдаленных от райцентра общеобразовательных учреждениях (малокомплектные школы) оказание логопедической помощи детям может осуществляться педагогами-воспитателями дошкольных организаций и учителями родного языка (начальных классов), прошедших курсовую переподготовку по логопедии. При этом логопедическая работа организуется в соответствии с настоящими Правилами, с дополнительной оплатой в соответствии с законодательством о труде.
21. Виды документации логопеда на логопедическом пункте при школе:
1) журнал учета детей с недостатками речи;
2) речевая карта;
3) журнал учета посещаемости логопедических занятий;
4) перспективный план работы на каждую группу учащихся на учебный год;
5) ежедневный план работы на каждую группу;
6) годовой план работы на учебный год;
7) расписание занятий групп и подгрупп, заверенное директором школы;
8) копии отчетов о проделанной работе за учебный год;
9) паспорт логопедического кабинета.