Қазақша:
Қазақстан Республикасының Заңы 2000 жылғы 22 ақпан № 38-II Жолаушылар мен жүктердi халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы конвенцияны бекiту туралы Бiшкекте 1997 жылғы 9 қазанда жасалған Жолаушылар мен жүктердi халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы конвенция бекiтiлсiн.
Қазақстан Республикасының Президенті Беларусь Республикасы - 1998 жылғы 26 маусымда депонирленген;
Украина - 1999 жылғы 14 қыркүйекте депонирленген;
Қырғыз Республикасы - 2000 жылғы 13 сәуірде депонирленген;
Армения Республикасы - 2000 жылғы 11 мамырда депонирленген;
Қазақстан Республикасы - 2000 жылғы 12 маусымда депонирленген;
Тәжікстан Республикасы - 2000 жылғы 27 шілдеде депонирленген;
Молдова Республикасы - 2003 жылғы 25 маусымда депонирленген.
Конвенция 1999 жылғы 14 қыркүйекте күшіне енді Келесі мемлекеттер үшін күшіне енді:
Өзбекстан Республикасы - 1999 жылғы 14 қыркүйекте;
Беларусь Республикасы - 1999 жылғы 14 қыркүйекте;
Украина - 1999 жылғы 14 қыркүйекте;
Қырғыз Республикасы - 2000 жылғы 13 сәуірде;
Армения Республикасы - 2000 жылғы 11 мамырда;
Қазақстан Республикасы - 2000 жылғы 12 маусымда;
Тәжікстан Республикасы - 2000 жылғы 27 шілдеде;
Молдова Республикасы - 2003 жылғы 25 маусымда.
Бұдан әрi Тараптар деп аталатын үкiметтер тұлғасындағы осы Конвенцияға қатысушы-мемлекеттер, жолаушылар мен жүктердi халықаралық автомобильмен тасымалдау саласында келiсiлген iс-әрекеттердiң қажеттілiгіне сүйене отырып, төмендегiлерге келiстi:
I тарау
Жалпы ережелер 1-бап
1. Осы Конвенция жолаушылар мен жүктердi тасымалдауды олардың тiркелген елiне байланыссыз халықаралық қатынастағы автобустармен орындайтын Тараптардың тасымалдаушыларына, сондай-ақ келiсiм-шартта тасымалдау кемінде екi Тараптың аумақтары бойынша және шығу мекенi немесе бару мекенi Тараптардың бiрiнiң аумағында болғанда жүзеге асырылатындығы тасымалдау келiсiм-шартында жолаушыларды және олардың жүктерiн автобустармен тасымалдау атап көрсетiлген жағдайда таралады және олар үшiн мiндеттi болып табылады.
2. Конвенция тасымалдаудың тәртiбi мен ережелерiн, тасымалдаушылардың жауапкершiлiгiн, талаптар мен iзденулер ұсынудың тәртiбiн реттейдi.
3. Конвенцияда қолданылатын терминдердiң мағыналары мынадай:
а) "жолаушы" - тасымалдаушымен өзi немесе оның атынан жасалған тасымалдау келiсiм-шартын орындау мақсатында ақы үшiн немесе тегiн тасымалданатын жеке тұлға;
ә) "тасымалдаушы" - жолаушыларды және жүктердi халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын және мекеннің мемлекеттiк заңына сәйкес кәсiпкерлiк қызметтiң субъектiсi ретiнде тiркелген заңды немесе жеке тұлға;
б) "автобус" - жолаушылар мен жүктердi тасымалдауға арналған, жүргiзушiнің орнын санамағанда кемiнде 7 отыру орны бар автомобиль;
в) "билет" - жолаушының автобусты пайдалануға құқығын куәландыратын және тасымалдаушы мен жолаушы арасында келiсiм-шарт жасалғандығын растайтын құжат;
г) "жүк" - көлiкпен жөнелтуге оралған (қапталған) және жолаушыдан бөлек тасылатын салмақты зат;
д) "жүк түбiртегi" - жүктiң тасымалдауға қабылданғанын растайтын құжат.
II тарау
Тасымалдау шарттары 2-бап
1. Тасымалдауды ұйымдастыру және оларды жүзеге асыруға құқық алуды қоса жолаушылар мен жүктердi халықаралық автомобильмен тасымалдаудың жалпы шарттары, сақтандыру тәртiбi, бақылаудың шекаралық, кедендiк, санитарлық және басқа да түрлерi мынадай құжаттармен реттеледi:
көпжақты конвенциялармен және келiсiмдермен;
халықаралық автомобильдiк қатынас туралы үкiметаралық екiжақты келiсiмдермен;
Тараптардың ұлттық заңдарымен.
2. Билеттің, жүк түбiртегiнiң және парағының нысаны тасымалдаушының автомобиль көлiгi саласындағы мемлекеттiк құзыреттi органдары бекiтедi және аумағында тасымалдау жүзеге асырылатын басқа мемлекеттердің көлiк саласындағы мемлекеттiк құзыреттi органдары таниды.
Автомобильдiк көлiк саласындағы мемлекеттік құзыреттi органдар парағының аумағында тасымалдау жүзеге асырылатын мемлекеттердiң көлiгi саласындағы мемлекеттiк құзыреттi органдары бекiтетiн бiрыңғай билеттердің, жүк түбiртектерiнің және парақтарының нысандарын жасайды.
3-бап
Халықаралық қатынастағы жолаушылар мен жүктердi тасымалдауды жеке, ұжымдық, мемлекеттiк немесе аралас меншiк құқығындағы субъектiлер болып табылатын тасымалдаушылар автобусы тiркелген мемлекетте берiлген тиiстi лицензиясы бар болғанда орындай алады.
Тараптар құзыреттi органдарға лицензияларды өзара тану туралы құжаттың жобасын дайындауды тапсырады.
4-бап
Тасымалдаушы жолаушылар мен жүктердi халықаралық тасымалдауда аумағында тасымалдау жүзеге асырылатын ол мемлекеттiң жол қозғалысы, табиғатын қорғау саласындағы заңын басшылыққа алады.
5-бап
Жолаушылар мен жүктердi халықаралық тасымалдаудың ұйымдастыру және бақылау тәртiбi осы Конвенцияның ажырамас бөлiгi болып табылатын Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы-мемлекеттердің халықаралық қатынастағы автомобиль көлiгiмен жолаушыларды және жүктердi тасымалдау ережелерiмен (бұдан әрi - Жолаушыларды тасымалдау ережелерi), оның 17- бабының ережелерiн ескере отырып айқындалады.
III тарау
Тасымалдаушылардың жауапкершiлiгi 6-бап Халықаралық тасымалдаулардағы тасымалдаушылардың жауапкершiлiгi, сондай-ақ талаптар мен iзденулердi ұсыну тәртiбi осы Конвенциямен, халықаралық автомобильдiк қатынас туралы екiжақты келiсiмдермен, сондай-ақ Тараптардың ұлттық Заңдарымен реттеледi.
7-бап
1. Тасымалдаушы жолаушының денсаулығына келтiрген зиян немесе тасымалдау кезiндегi залалы үшiн мынадай жағдайларда жауапкершiлiк алады:
өлiмiне байланысты, оқиғаның болған жерi мен уақытына байланыссыз (тасымалдау, отырғызу, түсiру немесе жүктi тиеу, түсiру кезiнде) жолаушының денсаулығына тигiзген тән зақымдары және басқа да кез-келген зияндарына байланысты;
жүктің толық және бөлiгiнің жоғалуы немесе оның зақымдалуы.
Тасымалдаушы жүк үшiн оны тасымалдауға алған сәттен оны жеткiзуге дейiн немесе Жолаушыларды тасымалдау ережелерi қарастырған тәртiппен сақтауға өткiзуге жауапкершiлiк алады.
2. Тасымалдаушы өз iс-әрекетi үшiн, сондай-ақ тасымалдау келiсiм-шарты бойынша оған жүктелген мiндеттерiн орындау үшiн қызмет көрсетулерiне жүгiнген басқа тұлғалардың iс-әрекеттерiне де ол тұлғалар өз мiндеттерi аясында iс-қимыл жасаған жағдайда жауапкершiлiк алады.
8-бап
1. Егер оқиғаның себебiн тасымалдаушы болжай алмаған болса және қабылдаған шараларға қарамастан құтыла алмаған болса, сондай-ақ егер зиян немесе залал тез бүлiнетiн немесе тыйым салынған заттар, жабдықтар немесе құралдары бар жүктiң ақауына байланысты туындаса, тасымалдаушы жолаушыға келтiрiлген зиян немесе жүкке жасалған залал үшiн жауапкершiлiктен босатылады.
2. Тасымалдаушы өзiн жауапкершiлiктен босату үшiн жүргiзушiнің дене немесе жүйке жетiмсiздiктерiн, сондай-ақ автобустың жөнделмегендiгiн сылтау ете алмайды.
9-бап
Тасымалдаушының бiр оқиғаға байланысты төлеуге тиiс зиян мен залалдың орнын толтыруының жалпы сомасын Тараптардың ұлттық заңдарына сәйкес соттар айқындайды.
10-бап
1. Егер зиян немесе залал жолаушының кiнәсiнен болса, тасымалдаушы жауапкершiлiктен толық немесе жарым-жартылай босатылады.
2. Егер зиян немесе залал үшiншi тұлғаның кемшiлiгiнен жасалған болса, онда тасымалдаушы барлық зиян мен залал үшiн жауап бередi. Сонымен қатар, осы Конвенцияның 8-бабында қарастырылған жағдайларды қоспағанда, үшiншi тұлғаға iздену талаптарын ұсыну құқығы өзiнде қалады.
11-бап
Егер зиян мен залал жолаушыға, жүкке немесе мүлiкке аумағында тасымалдау жүзеге асырылған мемлекеттiң Жол қозғалыстары ережесiн бұзу немесе Жолаушыларды тасымалдау ережелерiн бұзу нәтижесiнде келтiрiлген болса, оның жауапкершiлiгiн толық немесе жарым-жартылай шығаратын осы Конвенцияның ережелерiне сүйенуге тасымалдаушы құқылы емес. Бұл Осы Конвенцияның 7-бабына сәйкес iс-қимылы үшiн тасымалдаушы жауап беретiн тұлғаға да қатысты.
12-бап
Осы Конвенцияда атап өтiлген зиян немесе залал аумағында келтiрiлген мемлекеттiң ұлттық валютасымен есептеледi.
IV тарау
Арыздар мен талаптар 13-бап
1. Жолаушының тасымалдаушыға жолаушы мен жүктiң жету нүктесiне келген күнiнен бастап жетi күн iшiнде арыз етуге құқығы бар.
2. Жолаушының ауырған жағдайында, денсаулығына байланысты арыз ете алмаған кезде, бұл мерзiм ол жолаушы жазылғанынша созылуы мүмкiн.
14-бап
1. Жолаушы мен жүктi халықаралық тасымалдауға байланысты туындайтын барлық даулы мәселелер бойынша жолаушы құқықтық көмек және азаматтық, отбасылық және қылмыстық iстер бойынша құқықтық қатынастар туралы 1999 жылғы 22 қаңтардағы Конвенцияның 20-бабына сәйкес жолаушы аумағында болған оқиға зиян мен залалға душар қылған мемлекеттiң сотына немесе тасымалдаушы мен жолаушының орналасқан заңды мекен-жайына, сондай-ақ жолаушыны жөнелту немесе келу нүктесiне арыздануға құқылы.
2. Сот Тараптардың азаматтарынан тасымалдауға қатысты арыздануға байланысты Осы Конвенцияның iс-әрекетiне жататын сот шығындарын қамтамасыз етуге қарыздық кепiлдi талап етуге құқықсыз.
15-бап
1. Жолаушының денсаулығына келтiрiлген зиянға байланысты арыздануға құқық үш жыл бойы сақталады.
Ұзақтық мерзiмi тұлғаның тиген зиянды бiлген күннен бастап немесе бiлуге тиiс күннен бастап есептеледi.
2. Жүктің толық немесе жарым-жартылай жоғалуына немесе оның зақымдануына байланысты арыздану құқығы бiр жыл бойы сақталады.
Ұзақтық мерзімі көлiк Құралының жолаушының жету нүктесiне келу күнiнен бастап есептеледi немесе келмеген жағдайда оның онда келуге тиiс күнiнен бастап есептеледi.
3. Арыздың жазбаша берiлуi ұзақтық мерзiмiн тасымалдаушы арыздың қанағаттандырылмайтыны туралы оған тиiстi құжаттарды қоса тiркеп, жазбаша күйде құлақтандырған күнге дейiн тоқтата тұрады. Жасалған арызды жарым- жартылай мойындаған жағдайда ұзақтық мерзiмi арыздың даулы тұсы болып табылатын бөлiгiне қатысты ғана қайтадан басталады. Арызда көрсетiлген фактiлердің дәлелдемесiне немесе оған жауапқа, сондай-ақ iске қатысты құжаттарды қайтаруға байланысты шығындарды осы фактiлерге сiлтеме жасайтын Тарап көтередi. Әрi қарай осы мәселе бойынша арыздар жасау тасымалдаушы оларды қарауға келiспесе, ұзақтық мерзiмiн үзбейдi.
16-бап
1. Осы Конвенцияның ережелерiнен тiкелей немесе жанама шегiнуге жол беретiн тасымалдау келiсiм-шартының шарты күшi жоқ деп танылады. Мұндай шарттың жарамсыздығы өзiнен кейiнгi тасымалдау келiсiм-шартының басқа шарттарының жарамсыздығына әкелiп соқпайды.
2. Тасымалдаушыға сақтандыру келiсiм-шартымен берiлетiн құқыққа сәйкес кез-келген шарт жарамсыз болып табылады.
V тарау
Қорытынды ережелер 17-бап Осы Конвенция Тараптардың қатысушысы болып табылатын басқа халықаралық келiсiм-шарттардың ережелерiн қозғамайды.
18-бап
Осы Конвенцияға Тараптардың жалпы келiсiмi бойынша өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлуi мүмкiн.
19-бап
Осы Конвенцияны пайдалануға немесе түсiнiк беруге байланысты даулы мәселелер қызығушы Тараптардың кеңес беруi немесе келiссөздер жүргiзуi жолымен шешiледi.
20-бап
Осы Конвенция оның мақсаттары мен қағидаларын қуаттайтын мемлекеттердiң оған қосылуына мұндай қосылу туралы құжаттарын кепiл қағаздарына беру жолымен жасауға ашық. Оны кешiрек бекiткен тараптар үшiн ол өзiнiң бекіту грамоталарын сақтауға тапсырған күнiнен бастап күшiне енедi.
21-бап
Осы Конвенция оған қол қойған Тараптармен олардың мемлекетішілік рәсімдеріне сәйкес бекітуге жатады және үшінші бекіту грамотасын депозитарийге тапсырғаннан кейін күшіне енеді. Оны кейінірек бекіткен Тараптар үшін олар өздерінің бекіту грамоталарын депозитарийге сақтауға тапсырған күні күшіне енеді.
22-бап
Осы Конвенция күшiне енген күннен бастап бес жыл iшiнде жүредi.
Осы мерзiм өткеннен кейiн, егер Тараптар басқалай шешiм қабылдамаса, Конвенция әрдайым бес жылдық мерзімге автоматты түрде ұзартылып отырады.
23-бап
Әр Тарап осы Конвенциядан шыққанға дейiн алты ай бұрын кепiлшiге жазбаша құлақтандыру жолдап шыға алады.
1997 жылғы 9 қазанда Бiшкек қаласында бiр түпнұсқа данада орыс тiлiнде жасалды. Түпнұсқа дана Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығының Атқару Хатшылығында сақталады, ол осы Конвенцияға қол қойған әр мемлекетке оның расталған көшiрмесiн жолдайды.
Әзiрбайжан Молдова
Республикасының Республикасының Үкiметi үшін Үкiметi үшiн Армения Ресей Республикасының Федерациясының Үкiметi үшiн Үкiметi үшін Беларусь Тәжiкстан Үкiметi үшiн Үкiметi үшiн Қазақстан Өзбекстан Қырғыз Украина Республикасының Үкiметi үшiн Үкiметi үшiн Жолаушылар мен багажды халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы конвенцияға қосымша Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердiң халықаралық қатынасында автомобиль көлiгiмен жолаушылар мен багажды тасымалдау ЕРЕЖЕЛЕРI
1. Жалпы ережелер
1. Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердiң халықаралық қатынасында автомобиль көлiгiмен жолаушылар мен багажды тасымалдау ережелерi (бұдан әрi - Жолаушыларды тасымалдау ережелерi)
Жолаушылар мен багажды халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы конвенцияға сәйкес әзiрленген, тұрақты және оқтын-оқтын халықаралық автобус қатынасында жолаушылар мен багажды тасымалдау үдерiсiн реттейдi.
2. Осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерi Тараптардың жолаушыларына және тасымалдаушыларына таралады және олар үшiн мiндеттi күшi болады.
3. Осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерi тасымалдау үдерiсiн ұйымдастыру және бақылау жүйесiн, сондай-ақ тасымалдаушылар мен жолаушылардың құқықтары мен мiндеттерiн көздейдi.
4. Жолаушылар мен багажды автобустармен халықаралық тұрақты қатынаста тасымалдауды ұйымдастырудың негiзi Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердiң тасымалдаушылары арасында жасалатын жолаушылар мен багажды тұрақты халықаралық тасымалдау жөнiндегi бiрлескен қызмет туралы шарт (бұдан әрi - Бiрлескен қызмет туралы шарт) болып табылады, Достастық мемлекеттерінің тиiстi құзыреттi көлiк органдарымен алдын ала келiсiлген тарифтердi және қозғалыс кестесiн анықтайды.
5. Жолаушыларды тасымалдау ережелерiндегi терминдердiң мағынасы:
"автовокзал" - елдi мекендерде жолаушыларға қызмет көрсетiлуiн қамтамасыз ететiн ғимараттар кешенi және оған: 75 адамнан артық сиятын күту залы мен билет кассалары бар ғимарат; жолаушыларды отырғызуға және түсiруге арналған перрон; автобустардың тұруына арналған алаңдар, автобусты тазалауға және қарауға арналған бекеттер кiредi;
"автостанция" - елдi мекендерде жолаушыларға қызмет көрсетiлуiн қамтамасыз ететiн ғимараттар кешенi және оған: 75 адамнан артық сиятын күту залы мен билет кассалары бар ғимарат; жолаушыларды отырғызуға және түсiруге арналған перрон; автобустардың тұруына арналған алаңдар кiредi;
"қол жүгi" - салмағы 20 кг аспайтын және көлемi 600х400х200 мм аспайтын, жолаушы ақысыз тасымалдайтын жолаушының заттары;
"жүргiзушi" - автокөлiк құралын басқаратын немесе тасымалдаушының атынан және тапсырмасы бойынша автомобильдi басқару және жүк алушыларға, жүк жөнелтушiлерге немесе жолаушыларға қызмет көрсету функциялары жүктелген жеке тұлға;
"тасымалдау шарты" - тасымалдаушы мен жолаушы арасында жасалатын көлiк қызметiн көрсету туралы келiсiм;
"бағыт" - автокөлiк құралының анықталған мекендер арасында белгiленген жүру жолы;
"маятниктiк тасымалдау" - белгiленген мерзiмде бiр мемлекеттiң аумағынан екiншi мемлекеттің аумағына уақытша болу орнына осы топты осы тасымалдаушының автобустарымен бiрiншi шыққан мемлекетiне кейiннен алып келумен жүзеге асырылатын жолаушылар тобын тасымалдау;
"оқтын-оқтын тасымалдау" - жүзеге асыру шарттары әрбiр жағдайда тапсырыс берушi мен тасымалдаушының арасындағы келiсiм бойынша анықталатын тасымалдау;
"тұрақты тасымалдау" - жолаушылар мен багажды тасымалдау шарты, тарифтер және жолаушыларды отырғызу және түсiруге арналған аялдама мекендерi көрсетілген бағыт бойынша автобустар қозғалысының кестесi анықталған тасымалдау шарты бойынша тасымалдау;
"қозғалыс кестесi" - рейстің орындалу уақыты, орны және кезектiлiгi туралы мәлiметтер бар кесте;
"рейс" - автобустың бағыттың бастапқы және соңғы мекенiне дейiнгi жолы;
"рұқсат беру жүйесi" - мемлекетаралық автобус тасымалдарын орындауды қамтамасыз ететiн нормативтiк, технологиялық құжаттардың жиынтығы;
"бағыттар сызбасы (бағыттар)" - бағыттардың шартты белгiлерi мен графикалық суреттемесi;
"тариф" - жолаушылар мен багажды тасымалдау төлемiнiң қашықтық немесе уақыт бiрлiгiне белгiленген шамасы;
"трафарет" - жолаушыларға арналған автобустардың бағыты мен жұмыс тәртiбi туралы ақпараты бар көрсеткiш;
"формуляр (жол парағы)" - тасымалдау түрiн анықтайтын және сапар бағытының сипаты мен жолаушылардың тiзiмi бар құжат;
"құзыреттi көлiк органы" - тасымалдаушыға келiсiлген бағыт бойынша автомобильмен халықаралық жолаушылар тасымалдарын жүзеге асыру құқығына рұқсат беретiн мемлекеттiң көлiк органы;
"лицензия" - Тараптың уәкiлеттi мемлекеттiк органы беретiн автомобильмен халықаралық қатынаста жолаушылар тасымалын белгiленген мерзiм iшiнде жүзеге асыру құқығын куәландыратын құжат.
II. Жолаушылар тасымалдарын ұйымдастыру
6. Автомобиль көлiгiмен жолаушыларды халықаралық тасымалдауды орындауға арналған лицензияларды беру, мерзiмiн ұзарту және күшiн жою автобус тiркелген мемлекеттiң қолданылатын заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.
7. Мыналарды тасымалдауға болмайды:
багажда және қол жүгiнде жарылғыш, уландыратын, тез жанатын, радиоактивтi, химиялық, токсикалық, озон қабатын бұзатын, олар құрамында бар заттар мен бұйымдарды, есiрткi, психотроптық және сасық заттарды;
жылжымалы құрамды, жолаушылардың киiмiн, сақтау камераларын және сондағы заттарды ластайтын багажды;
осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерiнде белгiленген мөлшер мен салмақ нормаларынан асатын багаж, сондай-ақ аумағында тасымалдау орындалатын мемлекеттiң заңдарына сәйкес тасымалдауға тыйым салынған заттарды.
8. Халықаралық қатынаста тұрақты жолаушылар тасымалдары бағытын ашу үшін тасымалдаушыға мыналарды орындау қажет:
бағыт өтетiн басқа мемлекеттегi әрiптесiмен бағыт ашу туралы ниетiн келiсу;
өз мемлекетiнiң құзыреттi көлiк органына мынадай құжаттарды қоса тапсырыс жолдау: Бiрлескен қызмет туралы шарт, халықаралық қатынаста жолаушылар тасымалдарын жүзеге асыру құқығына арналған лицензияның көшiрмесi, сондай-ақ кәсiпорынның деректерiмен бiрге тiркелуi туралы куәлiк, бағыттағы қозғалыс кестесi, шекара өткелдерi, тасымалдау тарифтерi, бағыттағы жүргiзушiлердің еңбек және демалыс режимi көрсетiлген бағыт сызбасы.
Тапсырыс берiлген мемлекеттің құзыреттi көлiк органы аумағы арқылы бағыт өтетiн мемлекеттiң құзыреттi көлiк органына рұқсат алу туралы өтiнiштi, жоғарыда көрсетiлген құжаттарды қоса берiп, бағытты ашуға тапсырысты жолдайды.
Тапсырыс берiлген мемлекеттiң құзыреттi көлiк органы аумақтары арқылы бағыт өтетiн мемлекеттерден рұқсаттар алғаннан кейiн осы рұқсаттарды тасымалдаушыға бередi.
Тасымалдаушы бағыт сызбасын ресiмдейдi және аумағы арқылы бағыт өтетін мемлекеттiң құзыреттi көлiк органына келiсуге жiбередi.
Бағытты, аялдамаларды, қозғалыс кестесiн өзгерту, сондай-ақ бағытты жабу аумағы арқылы бағыт өтетiн мемлекеттердің құзыретті көлiк органдарымен алдын ала келiскеннен кейiн жүргiзiледi.
9. Құзыреттi көлiк органдары Достастық мемлекеттерiнiң құзыреттi органдарымен тұрақты қатынастағы автобустардың шекарадан өту уақытын келiседi және кезектен тыс шекарадан өтуге арналған рұқсатнама бередi.
10. Тұрақты қатынаста жолаушыларды халықаралық тасымалдауға арналған автобустар бағыттың бастапқы және соңғы мекендерi көрсетiлген алдынан және жанынан трафареттермен жабдықталады.
11. Халықаралық қатынастағы автобустардың шығуы мен келуi автовокзалдан (автостанциядан) жүзеге асырылады.
Автовокзалдарда (автостанцияларда) тасымалдау ережелерi, автобус қозғалысының кестесi, жолаушылардың жүру және багажды тасымалдау құны мен шарттары, автовокзал қызмет көрсетулерi туралы, басқа көлiк құралдарының жұмысы туралы ақпарат беріледi.
12. Тасымалдау тарифтерi тасымалдаушылармен келiсiледi.
13. Билетте мынадай негiзгi мәлiметтер болуы тиiс:
шығу және бару автовокзалының (автостанциясының) атауы;
билеттiң нөмiрi (типография тәсiлiмен белгiленген);
жол ақысы;
билеттің берiлген уақыты;
шығу күнi мен уақыты;
отыру орындарының нөмiрлерi;
билет берiлген орын;
рейс нөмiрi.
Билеттің сатылғаны билеттi есепке алу парағында белгiленедi.
14. Жол жүру билеттерiн алдын ала сату, багажды тасымалдауды ресiмдеу автовокзалдардың (автостанциялардың) жеке кассаларында және жеке орналасқан билеттердi алдына ала сату кассаларында жүзеге асырылады.
Автобустардың шығатын күнi билеттер бағыттың бастапқы мекендерiндегi автовокзалдардың (автостанциялардың) кассаларынан, ал аралық мекендерде - автобуста бос орындар бар-жоғы туралы ақпаратты алған бойда сатылуы тиiс.
Билет онда көрсетiлген шығу күнi мен автобус рейсiне ғана қолданылатын болады.
Билеттердi кезектен тыс сатып алу құқығы азаматтарға аумағында билет сатылатын мемлекеттің қолданылатын заңдарына сәйкес берiледi.
15. Халықаралық бағыттағы автобустармен тасымалданатын жолаушылардың саны осы автобус моделi үшiн жасаушы зауыт белгiлеген санға сәйкес болады.
16. Халықаралық қатынастағы автобустың жүргiзушiсi мен жолаушыларында шекарадан өту құқығына тиiстi түрде ресiмделген құжаттары болуы тиiс.
17. Шекарадан өту кезiнде жолаушылардың құжаттары, багаж, қол жүгi, валюта және құндылықтар аумағы арқылы тасымалдау жүзеге асырылатын мемлекеттің қолданылатын шекара және кеден заңдарының талаптарына сәйкес ресiмделуi тиiс.
18. Багаж тасымалдаушы оны багаж түбiртегiн көрсеткен адамға тапсырған жағдайда жолаушыға берiлген деп есептеледi.
19. Егер багаж түбiртегi болмаса, тасымалдаушы осы багаждың тиесiлiгiн дәлелдеген тұлғаға багажды беруге құқылы. Егер багажды түбiртексiз алуға талап қойған тұлға оған багаждың тиесiлiгiнiң дәлелдемелерiн жеткiлiксiз ұсынса, тасымалдаушы одан тиiстi кепiл енгiзудi талап етуге құқылы, кепіл енгiзiлген күнiнен бiр жыл өткен соң қайтып берiледi.
20. Автобус соңғы мекенге келген бойда талап етiлмеген багаж, оған багаж түбiртегi берiлдi ме, жоқ па қарамастан, жауапты сақтауға тапсырылады, сол үшiн жолаушыдан багажды алған кезiнде ақы алынады. Тасымалдаушы багажды сақтауды үшiншi тұлғаға тапсыруы мүмкiн, үшiншi тұлға оны сақтағаны үшiн сыйақы алуға құқылы.
Багажды сақтау тәртiбi сақтау жүзеге асырылатын мемлекеттiң қолданылатын заңдарымен реттеледi.
21. Жолаушының беру туралы арызы түскен күннен бастап он төрт күн ішінде жеткiзiп берiлмеген багаж жоғалған деп есептеледi.
22. Егер жоғалды деп есептелген багаж жолаушы берудi талап еткен күннен бастап бiр жылдың iшiнде табылса, тасымалдаушы осы туралы жолаушыға хабарлайды. Хабарландыру алған күннен бастап отыз күннің iшiнде жолаушы багажды не шығу мекенiне, не бару мекенiне жеткiзудi талап ете алады.
III. Жолаушының мiндеттерi мен құқықтары
23. Халықаралық автобус тасымалдарын жүзеге асыру кезiнде жолаушы мыналарға мiндеттi:
билет сатып алуға және тасымалдаушы белгiлеген жол жүру құнына сәйкес багаж тасымалына ақы төлеуге, билетте белгіленген орынға отыруға, билеттi салардың соңына дейiн сақтауға және оны бақылаушы тұлғаларға көрсетуге;
автобусқа отыратын орынға осы мемлекеттiң аумағында қолданылатын ережелерге сәйкес келуге;
аумағы арқылы халықаралық тасымалдау жүзеге асырылатын мемлекеттің шекарасынан өту үшiн белгiленген ережелердi сақтауға;
багаж түбiртегi болуға және өзінің багажы мен басқа мүлкiн қарау, сондай- ақ өзiне тиесілі заттар мен материалдардың үлгілерi мен сынамаларын тиiстi бақылау органдары жедел талдау үшiн таңдау кезiнде жанында болуға.
24. Халықаралық бағыттың жолаушысы мыналарға құқылы:
өзiмен бiрге автобуста жасы 5-ке толмаған бiр баланы ақысыз, жеке орынсыз, жасы 5-пен 10-ның арасындағы баланы бiр орын берiп, билеттiң толық құнының 50 процентiн төлеп, алып жүруге және жасы 10-ға толмаған екi және одан көп баланы алып жүргенде олардың бiреуi ақысыз, ал қалғандары жеке орын берiліп, билеттің толық құнының 50 процентiн төлей отырып, тасымалданады;
қол жүгiнiң бiр орнын ақысыз тасымалдауға, торларда ұсақ аңдар мен құстарды, жануарларды (ит, мысық) тасымалдаушы белгiлеген ақыға, тасымалданатын жануарларды отырғызу кезiнде жануар шығарылатын мемлекеттiң малдәрiгерлiк қызметi берген құжаттарды ұсына отырып, өзiмен тасымалдауға;
көрсетiлетiн қызметтердiң тiзбесi, оларды көрсету шарттары және қозғалыс бағыты туралы уақтылы және анық ақпарат алуға;
халықаралық тасымалдауды жүзеге асыру кезiнде жолаушының денсаулығына немесе оның багажына келтiрiлген залал үшiн өтемақы талап етуге;
тасымалдаушылардан тасымалдау шартын орындауды талап етуге;
багажды тасымалдауға тапсыру кезiнде оның құнын жариялауға.
Багаждың жарияланған құндылығының сомасын жолаушы жөнелтушi мемлекеттiк ұлттық валютасында анықтайды және багаж түбiртегінде көрсетедi.
Түбiртек бүкiл тасымалдау уақытында және багаж бен оған тиесiлi басқа мүлiктi қарау уақытында сақталуы тиiс.
25. Жолаушыға:
бос орын болмаған жағдайда;
багаж кеденге қатысты ресiмделмеген жағдайда;
тасымалдауға тыйым салынған немесе номенклатура, салмақ не болмаса көлемдерi бойынша белгiленген нормаларға сәйкес келмейтiн багажды алып өтуге тырысқанда тасымалдауды орындаудан бас тартылуы мүмкiн.
26. Жолаушы:
қозғалыс уақытында жүргiзушiге кедергi жасауға немесе автобусты басқарудан оның назарын бөлуге;
автобустың есiгiн толық тоқтағанға дейiн ашуға;
билеттерге және басқа жол құжаттарына түзету енгiзуге және оларды басқа жолаушыларға беруге;
багажды отырғыштарда тасымалдауға;
көзделген жағдайлардан басқа кезде, қажетсiз апаттық жабдықты пайдалануға құқысыз.
27. Жолаушы оның кiнәсi бойынша келтiрiлген залал үшiн, соның iшiнде тасымалдаушыға тиесiлi автобусты немесе жабдықты зақымдағаны не болмаса ластағаны үшiн, сондай-ақ осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерiн бұзғаны үшiн жауап бередi.
Өтемақы көлемi келтiрiлген залалдың шамасымен анықталады.
IV. Тасымалдаушының мiндеттерi мен құқықтары
28. Тасымалдаушы:
халықаралық қатынастығы билеттердi алдын ала сатуды қамтамасыз етуге;
сапар алдында жүргiзушiнi бағытының сызбасымен таныстыруға және оған қозғалыс кестесiн тапсыруға;
автобусты тиiстi техникалық және санитарлық күйде уақтылы беруге;
жолаушыға тасымалдау шарты мен бекiтiлген кестеге сәйкес автобуста қауiпсiз, қолайлы сапарды қамтамасыз етуге;
жолаушыға тасымалдау шартында көзделген қосымша қызметтер көрсетуге мiндеттi.
29. Тасымалдаушы мыналарға құқылы:
өзi болжамаған және барлық қабылдаған шараларға қарамастан алдын ала алмаған жағдайлар кезiнде рейсті тоқтатуға құқылы. Бұл жағдайда тасымалдаушы билеттi көрсеткеннен кейiн жолаушыға оның құнын, сондай-ақ жолаушы ақысын төлеген қосымша қызмет көрсетулердің құнын қайтарады. Сонымен қатар жолаушы көтерген тиiстi құжаттармен расталған және билетте көрсетiлген сапардың басталу орнына оның қайтып келу мүмкiндiгi мен одан ең арзан көлiк құралымен кетуге байланысты шығыстары қайтаруға жатады. Билет құнын және ақысын төлеген қосымша қызмет көрсетулердiң құнын жолаушыға қайтару шарттары Бiрлескен қызмет туралы шартта анықталады;
эпидемия, табиғи апат немесе жойқын күш (форс-мажор) жағдайларында өз мемлекетiнің аумағында халықаралық тасымалдарды шектеуге немесе тоқтатуға;
багаж түбiртегінде жолаушының келiсуiмен багаждың немесе оның орамының күйi туралы белгi соғуға. Егер жолаушы белгiнi растамаса, онда тасымалдаушы багажды тасымалдауға қабылдаудан бас тарта алады. Егер багажды тасымалдаушы белгiсiз қабылдаса, багаж тиiстi күйiнде және тиiстi орамда қабылданды деп есептеледi.
V. Жүргiзушiнің мiндеттерi мен құқықтары
30. Халықаралық жолаушылар тасымалдарын орындайтын автобус жүргiзушiсi мыналарға мiндеттi:
Жол қозғалысы ережелерiн, автобусты техникалық пайдалану ережелерiн, лауазымдық нұсқаулықты басшылыққа алуға және диспетчер қызметiнiң жедел нұсқауларын орындауға;
аумағы арқылы халықаралық тасымалдау жасалатын мемлекеттiң шекаралық, кедендiк, санитарлық-карантиндiк және басқа бақылау түрлерiнің ережелерiн сақтауға;
көлiк құралының тiркеу құжаттары және 1968 жылғы 8 қарашадағы Жол қозғалысы туралы конвенцияның талаптарына жауап беретiн жүргiзушi куәлiгi болуға;
жолаушыларды шекарадан өту кезiнде бақылаудан өткiзу үшiн ұйымдастыруға, уақтылы хабарландыруға және дайындауға құқылы;
шекарадан өту кезiнде тексеруге мыналарды көрсетуге:
а) тұрақты тасымалдар кезiнде:
жүргiзушi куәлiгiн, жол парағын, билеттi есепке алу құжаттамасын, рұқсаттың түпнұсқасын, автобус қозғалысының кестесiн, лицензияны, Мемлекеттiк шекарадан өту құқығына құжаттарды;
б) оқтын-оқтын тасымалдар кезiнде: жүргiзушi куәлiгiн, жол парағын, лицензияны, оқтын-оқтын тасымалдауға арналған рұқсатты (егер осы халықаралық автомобиль тасымалдары туралы келiсiмде көзделсе), мемлекеттiк шекарадан өту құқығына құжаттарды;
халықаралық автомобиль тасымалдарын орындайтын көлiк құралдары экипаждарының жұмысына қатысты келiсiмге сәйкес жүргiзушiнiң жұмыс режимiн растауға;
белгiленген бағыт бойынша жүруге және автобустың қозғалыс кестесiн орындауға;
жолаушыларды отырғызу уақытында жүру және багажды тасымалдау билеттерінің бар-жоғын және сәйкестiгiн тексеруге;
тасымалдауға арналған багажды қабылдауға және орналастыруға, жолаушыларға кестеде көзделген аялдамаларда багажды беруге;
аялдамалардың аттарын және оларда тұру уақытын жариялауға;
халықаралық тасымалдарды бақылау құқығы бар тұлғалардың белгiсi бойынша автобусты тоқтатуға, олардың нұсқауларын орындауға және бақылау жүргiзуде көмек көрсетуге;
отырғызуды (түсiрудi) көлiк құралы тоқтағаннан кейiн тек отырғызу алаңынан, ал ондай алаң болмаған жағдайда - тротуардан немесе жолдың шетiнен жүзеге асыруға. Егер бұл мүмкiн болмаса, онда бұл қауiпсiз және басқа қозғалысқа қатысушыларға кедергi жасамайды деген шартпен жүрiс бөлiгi жағынан;
жол-көлiк оқиғасы жағдайында мүмкiндiгiнше жапа шеккендерге көмек көрсетуге және болған жағдай туралы тиiстi билiк органдарына хабарлауға;
алғашқы медициналық көмектi қажет ететiн жолаушыға оны көрсету, сондай-ақ жақын жердегi кезек күттiрмейтiн көмек көрсету пунктiне жеткiзу шараларын қабылдауға. Егер жолаушы сапарды ауру салдарынан тоқтатса, оның багажы осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерiнiң 20-тармағында көзделген тәртiппен сақтауға тапсырылады;
қозғалысты автобустың есiктерi толық жабылғаннан кейiн бастауға және оларды аялдамаларда ғана ашуға құқылы.
31. Жүргiзушi мыналарға құқылы:
тасымалдау шартын бұзған немесе өзiнiң тәртiбi, ауруы және жанындағы жолаушыларға қауiп төндiретiн басқа себептердiң салдарынан жолаушыны сапарға жiбермеуге немесе жақын жердегi аялдамада түсiруге;
жолаушыдан оның мiндеттерiн орындауын талап етуге;
багаж түбiртегi көрсетiлмесе, багажды бермеуге;
автобус пен багажды қарау уақытында жанында болуға.
VI. Төлемдердi қайтару
32. Автовокзалдың (автостанцияның) кассасына халықаралық қатынастағы автобустың шығуынан екi сағат бұрын билеттi қайтарғанда, жолаушыға билеттi алдын ала сатқаны үшiн алуға көзделген алымды алып қалып, билеттiң құны қайтарылады. Билеттi осы мерзiмнен кеш, бiрақ қозғалыс кестесiнде көзделген автобустың шығу уақытынан 15 минут бұрын тапсырған кезде жолаушыға билеттiң тасымалдаушы анықтайтын мөлшердегi құны қайтарылады.
Билеттi жоғалтқан жағдайда жолаушы автобусқа отырғызуға жiберiлмейдi, билет құны қайтарылмайды, көшiрмесi берiлмейдi, талаптар қабылданбайды.
33. Егер бiр мемлекеттiң тасымалдаушысы екiншi мемлекеттiң аумағы арқылы өту уақытында қандай да бiр себеппен қозғалысты жалғастыра алмаса, онда осы мемлекеттің Халықаралық автомобиль тасымалдаушылары қауымдастығы көрсетiлген автобус жүргiзушiсiнiң өтiнiшi бойынша тасымалдаушы есебiнен осы автобус жолаушыларын қажеттi бағытта жөнелту мүмкiндiгi бар жақын жердегi мекенге тасымалдауды ұйымдастыруға қажеттi көмек көрсетедi.
Тоқтауға мәжбүр болған жағдайда және жолаушыны бару орнына жеткiзу мүмкiндiгi болмағанда, сондай-ақ егер жолаушы ауру немесе кездейсоқ жағдай салдарынан сапарды тоқтатса, сынған немесе мәжбүрлi тоқтау орнынан соңғы бару мекенiне дейiнгi қашықтықты есептей отырып, жол ақысы және багажды тасымалдау құны (комиссиялық алымнан басқасы) оған қайтарылады, бұл Бiрлескен қызмет туралы шартпен реттеледi.
34. Жолаушы автобус рейске шыққанға дейiн кассаға билеттердi қайтаруға және алдын ала сатылған билеттер бойынша алымдарды қоса толық жол ақы құнын алуға мына жағдайларда құқылы:
автобус қозғалыс кестесiнде көзделген уақытпен салыстырғанда рейске бiр сағаттан артық кешiккенде;
жолаушыға билетте көзделгеннен төмен кластағы орын берілгенде.
Жолаушы төменгi кластағы автобуспен жүруге келiсiм берсе, оған билет құнындағы айырмашылық қайтарылады.
Егер кестеде көзделген автобустың орнына басқа жүру құны қымбатырақ автобус келсе, осы туралы жарияланғанға дейiн билет сатып алған жолаушылар осы билеттер бойынша қосымша ақы төлеусiз жүруге құқылы.
Автобус үлгiсiн ауыстыру туралы хабарланған сәттен бастап билеттер жолаушыларға тиiстi ескерту жасай отырып, белгiленген жоғары тариф бойынша сатылады.
Билет сатып алынған автобустың шығу уақытынан үш сағаттай кешiккен жағдайда, ауырған немесе кездейсоқ жағдай салдарынан үш тәулiк iшiнде жолаушы билет құнының 25 процентiн төлей отырып, жол құжаттарын қалпына келтiруге немесе билет құнының 25 процентiн алып қалумен жолақы құнын қайтып алуға құқылы.
Ақшаны қайтаруды:
билеттi сатқан немесе жеткiзіп берген билеттi алдын ала сататын кассалар - автобус рейске шыққанға дейiн бiр күнтiзбелiк тәулiк (18 сағатқа дейiн) iшiнде;
бастапқы бағыт мекенi автовокзалдың (автостанцияның) ағымдағы билеттер сату кассалары - автобус рейске шығатын күнi жүзеге асырады.
VII. Жолаушылар мен багажды тасымалдауды бақылау
35. Автомобиль көлiгiмен жолаушылар мен багажды халықаралық тасымалдау кезiнде тасымалдауды бақылау халықаралық автомобиль қатынасы туралы екiжақты үкiметаралық келiсiмдердiң және аумақтары арқылы тасымалдар жүзеге асырылатын мемлекеттердiң ұлттық заңдарының негiзiнде жүзеге
36. Осы Жолаушыларды тасымалдау ережелерiн бұзғаны үшiн тасымалдаушылар мен жолаушылардың жауапкершiлігi 1997 жылғы 9 қазандағы Жолаушылар мен багажды халықаралық автомобильмен тасымалдау туралы конвенцияда, халықаралық автомобиль қатынасы туралы көптарапты және екіжақты үкіметаралық келісімдерде, сондай-ақ аумақтарында бұзу жасалған мемлекеттің ұлттық заңдарында көзделеді.

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 22 февраля 2000 года № 38 О ратификации Конвенции о международных автомобильных перевозках пассажиров и багажа Ратифицировать Конвенцию о международных автомобильных перевозках пассажиров и багажа, совершенную в Бишкеке 9 октября 1997 года.
Президент
Республики Казахстан
Примечание. Текст международной Конвенции, прилагаемый к нормативному правовому акту, не является официальным. Официально заверенную копию международной Конвенции РК на языках заключения можно получить в Министерстве иностранных дел РК, ответственном за регистрацию, учет и хранение международных Конвенций РК Конвенция о международных автомобильных перевозках подлежит ратификации подписавшими ее Сторонами в соответствии с их внутригосударственными процедурами и вступит в силу после сдачи депозитарию третьей ратификационной грамоты . Для Сторон, ратифицировавших ее позднее, она вступает в силу в день сдачи ими на хранение депозитарию своих ратификационных грамот Подписали:
Азербайджанская Республика, Республика Армения, Республика Беларусь, Республика Казахстан, Кыргызская Республика, Республика Молдова, Российская Федерация, Республика Таджикистан, Республика Узбекистан, Украина сдали уведомления:
Российская Федерация - депонировано 31 декабря 2004 года (внутригосударственные процедуры выполняются).
Сдали ратификационные грамоты:
Республика Узбекистан - депонирована 20 февраля 1998 года;
Республика Беларусь - депонирована 26 июня 1998 года;
Украина - депонирована 14 сентября 1999 года;
Кыргызская Республика - депонирована 13 апреля 2000 года;
Республика Армения - депонирована 11 мая 2000 года;
Республика Казахстан - депонирована 12 июня 2000 года;
Республика Таджикистан - депонирована 27 июля 2000 года;
Республика Молдова - депонирована 25 июня 2003 года.
Конвенция вступила в силу 14 сентября 1999 года Вступила в силу для государств:
Республика Узбекистан - 14 сентября 1999 года;
Республика Беларусь - 14 сентября 1999 года;
Украина - 14 сентября 1999 года.
Кыргызская Республика - 13 апреля 2000 года;
Республика Армения - 11 мая 2000 года;
Республика Казахстан - 12 июня 2000 года;
Республика Таджикистан - 27 июля 2000 года;
Республика Молдова - 25 июня 2003 года.
Государства-участники настоящей Конвенции в лице правительств, именуемые в дальнейшем Сторонами, исходя из необходимости согласованных действий в сфере международных автомобильных перевозок пассажиров и багажа, согласились о нижеследующем:
Глава I
Общие положения
Статья 1
1. Настоящая Конвенция распространяется на перевозчиков Сторон, выполняющих перевозку пассажиров и багажа в международном сообщении автобусами, независимо от страны их регистрации, и имеет для них обязательную силу, а также на перевозки пассажиров и их багажа автобусами, когда в договоре перевозки указано, что перевозка осуществляется по территориям не менее двух Сторон и пункт отправления или пункт назначения находится на территории одной из Сторон.
2. Конвенция регламентирует условия и правила перевозок, ответственность перевозчиков, порядок предъявления претензий и исков.
3. Употребляемые в Конвенции термины имеют следующие значения:
а) "пассажир" - физическое лицо, которое во исполнение договора перевозки, заключенного от его имени или им самим, перевозится за плату или бесплатно перевозчиком;
б) "перевозчик" - юридическое или физическое лицо, осуществляющее международные перевозки пассажиров и багажа и зарегистрированное как субъект предпринимательской деятельности согласно законодательству государства местонахождения;
в) "автобус" - автомобиль, предназначенный для перевозки пассажиров и багажа, имеющий не менее 7 мест для сидения, не считая места водителя;
г) "билет" - документ, удостоверяющий право пользования пассажиром автобусом и подтверждающий заключение договора перевозки между перевозчиком и пассажиром;
д) "багаж" - груз, упакованный для отправления транспортом и перевозимый отдельно от пассажира;
е) "багажная квитанция" - документ, подтверждающий прием багажа для перевозки.
Глава II
Условия перевозок
Статья 2
1. Общие условия международных автомобильных перевозок пассажиров и багажа, включающие организацию перевозок и получение права на их осуществление, порядок страхования, пограничного, таможенного, санитарного и других видов контроля, регламентируются следующими документами:
многосторонними конвенциями и соглашениями;
двусторонними межправительственными соглашениями о международном автомобильном сообщении;
национальным законодательством Сторон.
2. Форма билета, багажной квитанции и формуляра утверждается государственными компетентными органами в области автомобильного транспорта перевозчика и признается государственными компетентными органами в области транспорта других государств, по территории которых осуществляется перевозка.
Государственные компетентные органы в области автомобильного транспорта разработают единые формы билета, багажной квитанции и формуляра, утверждаемые государственными компетентными органами в области транспорта государств, по территории которых осуществляется перевозка.
Статья 3
Перевозки пассажиров и багажа в международном сообщении могут выполняться перевозчиками, которые являются субъектами права частной, коллективной, государственной или смешанной форм собственности, при наличии соответствующей лицензии, выданной в государстве регистрации автобуса.
Стороны поручают компетентным органам подготовить проект документа о взаимном признании лицензий.
Статья 4
Перевозчик при выполнении международных перевозок пассажиров и багажа руководствуется законодательством в области дорожного движения, охраны природы того государства, по территории которого осуществляется перевозка.
Статья 5
Порядок организации и контроля международных перевозок пассажиров и багажа определяется Правилами перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом в международном сообщении государств-участников Содружества Независимых Государств (далее - Правила перевозок пассажиров), являющимися неотъемлемой частью настоящей Конвенции, с учетом положений ее статьи 17 .
Глава III Ответственность перевозчиков
Статья 6
Ответственность перевозчиков при международных перевозках, а также порядок предъявления претензий и исков регламентируются настоящей Конвенцией, двусторонними соглашениями о международном автомобильном сообщении, а также национальным законодательством Сторон.
Статья 7
1. Перевозчик несет ответственность за вред, причиненный здоровью пассажира или ущерб багажу во время перевозки в связи:
со смертью, телесными повреждениями или любым другим вредом, причиненным здоровью пассажира, независимо от места и времени происшествия (во время перевозки, посадки, высадки или погрузки, выгрузки багажа);
с полной или частичной утерей багажа или его повреждением.
Перевозчик несет ответственность за багаж с момента принятия его к перевозке до момента его доставки либо сдачи на хранение в порядке, предусмотренном Правилами перевозок пассажиров.
2. Перевозчик несет ответственность как за свои действия, так и за действия других лиц, к услугам которых он прибегает для выполнения обязательств, возлагаемых на него в силу договора перевозки, когда эти лица действуют в пределах своих обязательств.
Статья 8
1. Перевозчик освобождается от ответственности за вред, причиненный пассажиру, или ущерб, нанесенный багажу, если причиной происшествия явились обстоятельства, последствия которых перевозчик, несмотря на принятые меры, не мог предвидеть и избежать, а также, если вред или ущерб возникли вследствие дефекта багажа, имеющего скоропортящиеся или запрещенные для перевозки вещества, средства или предметы.
2. Для снятия с себя ответственности перевозчик не может ссылаться ни на физические или психические недостатки водителя, а также ни на неисправность
Статья 9
Общая сумма возмещения вреда или ущерба, которая должна быть выплачена перевозчиком в связи с одним и тем же событием, определяется судами Сторон в соответствии с их национальным законодательством.
Статья 10
1. Перевозчик освобождается полностью или частично от ответственности, если вред или ущерб возник по вине пассажира.
2. Если вред или ущерб нанесен действиями или упущениями третьего лица, то перевозчик отвечает за весь вред или ущерб. При этом за ним остается право предъявить исковые требования к этому третьему лицу, за исключением случаев, предусмотренных статьей 8 настоящей Конвенции.
Статья 11
Перевозчик не вправе ссылаться на положения настоящей Конвенции, исключающие полностью или частично его ответственность, если вред или ущерб причинен им пассажиру, багажу или имуществу в результате нарушения им Правил дорожного движения государства, по территории которого осуществлялась перевозка, или Правил перевозок пассажиров. То же относится к лицу, за действия которого перевозчик отвечает в соответствии со статьей 7 настоящей Конвенции.
Статья 12
Вред или ущерб, упомянутый в настоящей Конвенции, исчисляется в национальной валюте государства, на территории которого он был причинен.
Глава IV
Претензии и иски
Статья 13
1. Пассажир имеет право предъявить претензию перевозчику в течение семи дней со дня прибытия пассажира или багажа в пункт назначения.
2. В случае болезни пассажира, когда он по состоянию здоровья не способен предъявить претензию, этот срок может быть продлен до выздоровления пассажира.
Статья 14
1. По всем спорным вопросам, возникающим в связи с перевозкой пассажиров и багажа в международном сообщении, пассажир имеет право в соответствии со статьей 20 Конвенции о правовой помощи и правовых отношениях по гражданским, семейным и уголовным делам от 22 января 1993 года обратиться в суды государства, на территории которого произошло событие, повлекшее вред либо ущерб, или расположенных по юридическому адресу перевозчика или пассажира, а также в пунктах отправления или прибытия
2. Суд не вправе требовать от граждан Сторон внесения залога для обеспечения уплаты судебных издержек, связанных с предъявлением иска, касающегося перевозок, подпадающих под действие настоящей Конвенции.
Статья 15
1. Право на предъявление иска в связи с причиненным здоровью пассажира вредом сохраняется в течение трех лет.
Срок давности исчисляется со дня, когда лицо, которому был причинен вред, узнало или должно было узнать об этом.
2. Право на предъявление иска в связи с полной или частичной утерей багажа или его повреждением сохраняется в течение одного года.
Срок давности исчисляется со дня прибытия транспортного средства в пункт назначения пассажира или, в случае неприбытия, со дня, когда оно должно было прибыть туда.
3. Предъявление претензии в письменном виде приостанавливает течение срока давности до того дня, пока перевозчик в письменном виде уведомит о неудовлетворении претензии, приложив к ней соответствующие документы. В случае частичного признания предъявленной претензии течение срока давности возобновляется только в отношении той части претензии, которая остается предметом спора. Затраты, связанные с доказательством фактов, изложенных в претензии, или с ответом на нее, а также возвращением относящихся к делу документов, несет Сторона, которая ссылается на эти факты. Предъявление дальнейших претензий по тому же вопросу не прерывает срока давности, если перевозчик не соглашается их рассматривать.
Статья 16
1. Условие договора перевозки, которым прямо или косвенно допускается отступление от положений настоящей Конвенции, признается не имеющим силы.
Недействительность такого условия не влечет за собой недействительности других условий договора перевозки.
2. Недействительным является любое условие, согласно которому перевозчику предоставляются права, вытекающие из договора страхования.
Глава V
Заключительные положения
Статья 17
Настоящая Конвенция не затрагивает положений других международных договоров, участниками которых являются Стороны.
Статья 18
В настоящую Конвенцию могут быть внесены изменения и дополнения с общего согласия Сторон.
Статья 19
Спорные вопросы, связанные с применением или толкованием настоящей Конвенции, разрешаются путем консультаций или переговоров заинтересованных Сторон.
Статья 20
Настоящая Конвенция открыта для присоединения к ней государств, разделяющих ее цели и принципы, путем передачи депозитарию документов о таком присоединении. Присоединение считается вступившим в силу со дня получения депозитарием сообщения о присоединении.
Статья 21
Настоящая Конвенция подлежит ратификации подписавшими ее Сторонами в соответствии с их внутригосударственными процедурами и вступит в силу после сдачи депозитарию третьей ратификационной грамоты. Для Сторон, ратифицировавших ее позднее, она вступает в силу в день сдачи ими на хранение депозитарию своих ратификационных грамот.
Статья 22
Настоящая Конвенция действует в течение пяти лет со дня ее вступления в силу.
По истечении этого срока Конвенция автоматически продлевается каждый раз на пятилетний период, если Стороны не примут иного решения.
Статья 23
Каждая Сторона может выйти из настоящей Конвенции, направив письменное уведомление об этом депозитарию не позднее чем за 6 месяцев до выхода.
Совершено в городе Бишкеке 9 октября 1997 года в одном подлинном экземпляре на русском языке. Подлинный экземпляр хранится в Исполнительном Секретариате Содружества Независимых Государств, который направит каждому государству, подписавшему настоящую Конвенцию, ее заверенную копию.
Приложение к Конвенции о международных автомобильных перевозках Правила перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом в международном сообщении государств-участников Содружества Независимых Государств I. Общие положения
1. Правила перевозок пассажиров и багажа автомобильным транспортом в международном сообщении государств-участников Содружества Независимых Государств (далее - Правила перевозок пассажиров) разработаны в соответствии с Конвенцией о международных автомобильных перевозках пассажиров и багажа и регламентируют процесс перевозки пассажиров и багажа автобусами в регулярном и нерегулярном международном автобусном сообщении.
2. Настоящие Правила перевозок пассажиров распространяются на пассажиров и перевозчиков Сторон и имеют для них обязательную силу.
3. Настоящие Правила перевозок пассажиров предусматривают систему организации и контроля перевозочного процесса, а также права и обязанности перевозчиков и пассажиров.
4. Основой организации перевозок пассажиров и багажа автобусами в международном регулярном сообщении является договор о совместной деятельности по регулярной международной перевозке пассажиров и багажа (далее - Договор о совместной деятельности), который заключается перевозчиками государств-участников Содружества Независимых Государств, определяет тарифы и расписание движения, предварительно согласованные с соответствующими компетентными органами транспорта государств Содружества.
5. Термины, содержащиеся в Правилах перевозок пассажиров, имеют следующие значения:
"автовокзал" - комплекс сооружений, обеспечивающий обслуживание пассажиров в населенных пунктах и включающий: здание с залом ожидания вместимостью свыше 75 человек и билетными кассами; перрон для посадки и высадки пассажиров; площадку для стоянки автобусов, посты для уборки и осмотра автобуса;
"автостанция" - комплекс сооружений, обеспечивающий обслуживание пассажиров в населенных пунктах и включающий: здание с залом ожидания вместимостью до 75 человек и билетными кассами; перрон для посадки и высадки пассажиров; площадку для стоянки автобусов;
"кладь ручная" - вещи пассажира массой не более 20 кг и имеющие габариты не более 600 х 400 х 200 мм, перевозимые бесплатно пассажиром;
"водитель" - физическое лицо, управляющее автотранспортным средством, или на которое от имени и по поручению перевозчика возложены функции управления автомобилем и обслуживания грузополучателей, грузоотправителей или пассажиров;
"договор перевозки" - соглашение об оказании транспортных услуг, заключаемое между перевозчиком и пассажиром;
"маршрут" - установленный путь следования автотранспортного средства между определенными пунктами;
"перевозка маятниковая" - перевозка группы пассажиров, осуществляемая в определенные сроки, с территории одного государства к месту временного пребывания на территорию другого государства с последующим возвращением данной группы автобусами того же перевозчика в государство ее первоначального отъезда;
"перевозка нерегулярная" - перевозка, при которой условия ее осуществления определяются в каждом отдельном случае по согласованию между заказчиком и перевозчиком;
"перевозка регулярная" - перевозка пассажиров и багажа по договору перевозки, в котором определены условия перевозки, тарифы и расписание движения автобусов по маршруту с указанием пунктов остановки для посадки и высадки пассажиров;
"расписание движения" - график, таблица, содержащие сведения о времени, месте и последовательности выполнения рейса;
"рейс" - путь автобуса от начального до конечного пункта маршрута;
"система разрешительная" - совокупность нормативных, технологических документов, обеспечивающих выполнение межгосударственных автобусных перевозок;
"схема маршрутов (маршруты)" - графическое изображение маршрутов (маршрута) условными обозначениями;
"тариф" - установленная величина оплаты перевозки пассажиров и багажа на единицу расстояния или времени;
"трафарет" - указатель с информацией для пассажиров о маршруте и режиме работы автобусов;
"формуляр (дорожный лист)" - документ, который определяет вид перевозки и содержит описание маршрута поездки и список пассажиров;
"компетентный орган транспорта" - орган транспорта государства, выдающий перевозчику разрешение на право осуществления международных автомобильных пассажирских перевозок по согласованному маршруту;
"лицензия" - документ, выдаваемый уполномоченным государственным органом Стороны, удостоверяющий право осуществления пассажирских автомобильных перевозок в международном сообщении в течение установленного срока.
II. Организация перевозок пассажиров
6. Выдача, продление и аннулирование лицензий на выполнение международных перевозок пассажиров автомобильным транспортом осуществляются в соответствии с действующим законодательством государства - места регистрации автобусов.
7. Не допускаются к перевозке:
в багаже и ручной клади взрывоопасные, отравляющие, огнеопасные, едкие, радиоактивные, химические, токсичные, озоноразрушающие вещества и изделия, содержащие их, наркотические, психотропные и зловонные вещества;
багаж, загрязняющий подвижной состав, одежду пассажиров, камеры хранения и находящиеся там вещи;
багаж, превышающий нормы по размерам и весу, установленные настоящими Правилами перевозок пассажиров, а также предметы, перевозка которых запрещена законодательством государства, на территории которого она выполняется.
8. Для открытия маршрута регулярных перевозок пассажиров в международном сообщении перевозчику необходимо:
согласовать с партнером из другого государства, в которое пролегает маршрут, намерения об открытии маршрута;
направить в компетентный орган транспорта своего государства заявку с приложением следующих документов: Договора о совместной деятельности, копии лицензии на право осуществления пассажирских перевозок в международном сообщении, а также свидетельства о регистрации предприятия с его реквизитами, расписания движения на маршруте, схемы маршрута с указанием погранпереходов, тарифов на перевозку, режима труда и отдыха водителей на маршруте.
Компетентный орган транспорта государства, в который подана заявка, направляет компетентному органу транспорта государства, по территории которого проложен маршрут, ходатайство о получении разрешения, заявки на открытие маршрута с приложением документов, обозначенных выше.
Компетентный орган транспорта государства, в который подана заявка, после получения разрешений от всех государств, по территории которых проложен маршрут, выдает эти разрешения перевозчику.
Перевозчик оформляет схему маршрута и подает ее на согласование в компетентные органы транспорта государств, по территории которых пролегает маршрут.
Изменение маршрута, остановок, расписания движения, а также закрытие маршрута производится после предварительного согласования с соответствующими компетентными органами транспорта государств, по территории которых пролегает маршрут.
9. Компетентные органы транспорта согласовывают с компетентными органами государств Содружества время пересечения границы автобусами регулярного сообщения и выдают пропуск для внеочередного пересечения границы.
10. Автобусы для международных перевозок пассажиров в регулярном сообщении оборудуются передним и боковым трафаретами с наименованием начального и конечного пункта маршрута.
11. Отправление и прибытие автобусов международного сообщения осуществляется с автовокзала (автостанции).
На автовокзалах (автостанциях) предоставляется информация о правилах перевозок, расписании движения автобусов, стоимости и условиях проезда пассажиров и перевозки багажа, услугах автовокзала, о работе других видов транспорта.
12. Тарифы на перевозки согласовываются перевозчиками.
13. Билет должен содержать следующие основные данные:
наименование автовокзала (автостанции) отправления и назначения;
номер билета (обозначенный типографским способом);
стоимость проезда;
дату выдачи билета;
дату и время отправления;
номер места для сидения;
место выдачи билета;
номер рейса.
Продажа билетов отмечается в билетно-учетном листе.
14. Предварительная продажа билетов на проезд, оформление перевозки багажа осуществляется в отдельных кассах автовокзалов (автостанций) и отдельно расположенных кассах предварительной продажи билетов.
В день отправления автобусов билеты должны продаваться в кассах автовокзалов (автостанций) начальных пунктов маршрутов, а в промежуточных пунктах - при получении информации о наличии свободных мест в автобусе.
Билет является действительным только на указанный в нем день отъезда и рейс автобуса.
Право внеочередного приобретения билетов предоставляется гражданам в соответствии с действующим законодательством государства, на территории которого производится продажа билета.
15. Количество пассажиров, перевозимых автобусом на международных маршрутах, соответствует количеству, установленному заводом - изготовителем для данной модели автобуса.
16. Водитель и пассажиры автобуса международного сообщения должны иметь надлежащим образом оформленные документы на право пересечения
17. При пересечении границы документы пассажиров, багаж, ручная кладь, валюта и ценности должны быть оформлены в соответствии с требованиями действующих пограничного и таможенного законодательства государства, по территории которого осуществляется перевозка.
18. Багаж считается выданным пассажиру в том случае, если перевозчик передал его лицу, предъявившему багажную квитанцию.
19. Если багажная квитанция отсутствует, то перевозчик вправе передать багаж лицу, доказавшему принадлежность ему этого багажа. Если лицом, претендующим на получение багажа без квитанции, представляется недостаточно доказательств принадлежности ему багажа, перевозчик вправе потребовать от него внесения соответствующего залога, который возвращается по истечении одного года со дня его внесения.
20. Багаж, не востребованный по прибытии автобуса на конечный пункт, независимо от того, была ли выдана на него багажная квитанция или нет, сдается на ответственное хранение, за которое взимается плата с пассажира при получении багажа. Перевозчик может поручить хранение багажа третьему лицу, который имеет право на получение вознаграждения за его хранение.
Порядок хранения багажа регулируется законодательством, действующим в государстве, в котором осуществляется хранение.
21. Багаж, не доставленный пассажиру в течение четырнадцати дней со дня поступления его заявления о выдаче, считается утерянным.
22. Если багаж, считавшийся утерянным, найден в течение года со дня, когда пассажир потребовал его выдачи, перевозчик уведомляет об этом пассажира. В течение тридцати дней со дня получения извещения пассажир может потребовать доставить багаж либо в пункт своего отправления, либо в пункт назначения.
III. Обязанности и права пассажира
23. При осуществлении международных автобусных перевозок пассажир обязан:
приобрести билет и оплатить перевозку багажа в соответствии с установленной перевозчиком стоимостью поездки, занимать обозначенное в билете место, сохранять билет до конца поездки и предъявлять его контролирующим лицам;
прибыть к месту посадки в автобус в соответствии с правилами, действующими на территории данного государства;
соблюдать установленные правила пересечения границы государства, по территории которого осуществляется международная перевозка;
иметь багажную квитанцию и присутствовать во время осмотра багажа и другого имущества, принадлежащего ему, а также при отборе образцов, проб веществ и материалов, которые ему принадлежат, для экспресс-анализа соответствующими контролирующими органами.
24. Пассажир международного маршрута имеет право:
перевозить с собой в автобусе бесплатно одного ребенка в возрасте до 5 лет
- без предоставления отдельного места, в возрасте от 5 до 10 лет - с 50- процентной скидкой от стоимости полного билета - с предоставлением отдельного места и при перевозке двух и более детей, в возрасте до 10 лет, один из них перевозится бесплатно, остальные - с 50-процентной скидкой от стоимости полного билета, с предоставлением отдельного места;
бесплатно перевозить с собой одно местно ручной клади, мелких зверей и птиц в клетках, животных (собак, кошек) за плату, установленную перевозчиком, с предоставлением при посадке на перевозимых животных документов, выданных ветеринарной службой государства, из которого животное вывозится;
получать своевременную и точную информацию о перечне предоставляемых услуг, условиях их предоставления и маршруте движения;
требовать возмещения причиненного при осуществлении международной перевозки вреда здоровью пассажира или ущерба его багажу;
требовать выполнения перевозчиками договора перевозки;
объявлять ценность багажа при сдаче его для перевозки.
Сумма объявленной ценности багажа должна быть определена пассажиром в национальной валюте государства - отправителя и указана в багажной квитанции. Квитанция должна быть сохранена на все время перевозки и осмотра багажа и другого имущества, которое ему принадлежит.
25. Пассажиру может быть отказано в перевозке:
в случае отсутствия свободных мест;
в случае неоформленного в таможенном отношении багажа;
при попытке провоза багажа, запрещенного к перевозке или несоответствующего установленным нормам по номенклатуре, весу или размерам.
26. Пассажир не вправе:
во время движения мешать водителю или отвлекать его внимание от управления автобусом;
открывать двери автобуса до полной его остановки;
вносить исправления в билеты и другие проездные документы и передавать их другим пассажирам;
перевозить багаж на сидениях;
пользоваться аварийным оборудованием без надобности, кроме предусмотренных случаев.
27. Пассажир отвечает за причиненный по его вине ущерб, в том числе за повреждение или загрязнение автобуса или оборудования, принадлежащего перевозчику, а также за нарушение настоящих Правил перевозок пассажиров.
Размер возмещения определяется величиной причиненного ущерба.
IV. Обязанности и права перевозчика
28. Перевозчик обязан:
обеспечить предварительную продажу билетов в международном сообщении;
перед поездкой ознакомить водителя со схемой маршрута и вручить ему расписание движения;
своевременно подать автобус в надлежащем техническом и санитарном состоянии;
обеспечить пассажиру безопасную, удобную поездку в автобусе в соответствии с договором перевозки и утвержденным расписанием;
обеспечить проезд пассажирам до конечного пункта маршрута без дополнительных для них расходов в случае прекращения поездки из-за технической неисправности автобуса;
предоставить пассажиру дополнительные услуги, предусмотренные договором перевозки.
29. Перевозчик имеет право:
отменить рейс автобуса при обстоятельствах, которые он не смог предвидеть и предотвратить, несмотря на все принятые меры. В этом случае перевозчик возвращает пассажиру стоимость билета после его предъявления, а также стоимость оплаченных пассажиром дополнительных услуг. Кроме того, подлежат возврату подтвержденные соответствующими документами расходы, понесенные пассажиром и связанные с его возможным возвращением в указанное в билете место начала поездки и отбытием из него самым дешевым средством транспорта. Условия возвращения стоимости билета и оплаченных дополнительных услуг пассажиру определяются Договором о совместной деятельности;
ограничить или прекратить международные перевозки на территории своего государства в случае эпидемии, стихийного бедствия или обстоятельств непреодолимой силы (форс-мажор);
отметить в багажной квитанции состояние багажа или его упаковки с согласия пассажира. Если пассажир не подтверждает отметку, то перевозчик может отказаться от принятия багажа к перевозке. В случае если багаж принят перевозчиком без отметки, считается, что багаж был принят в надлежащем состоянии и в надлежащей упаковке.
V. Обязанности и права водителя
30. Водитель автобуса, выполняющий международные перевозки пассажиров, обязан:
руководствоваться Правилами дорожного движения, правилами технической эксплуатации автобуса, должностной инструкцией и выполнять оперативные указания диспетчерской службы;
соблюдать правила пограничного, таможенного, санитарно-карантинного и других видов контроля государств, по территории которых совершается международная перевозка;
иметь регистрационные документы на транспортное средство и удостоверение водителя, отвечающие требованиям Конвенции о дорожном движении от 8 ноября 1968 года;
организовывать, своевременно оповещать и подготавливать пассажиров для прохождения контроля при пересечении границы;
предъявлять для проверки при пересечении границы:
а) при регулярных перевозках: удостоверение водителя, дорожный (путевой) лист, билетно-учетную документацию, оригинал разрешения, расписание движения автобуса, лицензию, документы на право пересечения государственной границы;
б) при нерегулярных перевозках: удостоверение водителя, дорожный (путевой) лист, лицензию, дорожный лист, разрешение на нерегулярную перевозку (если такое предусмотрено соглашением о международных автомобильных перевозках), документы на право пересечения государственной границы;
подтвердить согласно соглашению, касающемуся работы экипажей транспортных средств, производящих международные автомобильные перевозки, режим работы водителя;
следовать по установленному маршруту и выполнять график движения автобуса;
проверять наличие и соответствие билетов на проезд и перевозку багажа во время посадки пассажиров;
принимать и размещать багаж, предназначенный для перевозки, выдавать пассажирам багаж на остановках, предусмотренных расписанием;
объявлять названия остановок и время стоянки на них;
останавливать автобус по сигналу лиц, имеющих право контроля за международными перевозками, выполнять их указания и оказывать помощь в проведении контроля;
осуществлять посадку (высадку) после остановки транспортного средства лишь с посадочной площадки, а в случае отсутствия такой площадки - с тротуара или обочины. Если это невозможно, то со стороны проезжей части при условии, что это будет безопасно и не создаст препятствий другим участникам движения;
в случае дорожно-транспортного происшествия по возможности оказать помощь потерпевшим и оповестить соответствующие органы власти о случившемся;
принять меры к оказанию первой медицинской помощи пассажиру, нуждающемуся в ней, а также к доставке его в ближайший пункт неотложной помощи. Если пассажир прекращает поездку вследствие болезни, то его багаж сдается на хранение в порядке, предусмотренном пунктом 20 настоящих Правил;
начинать движение после полного закрытия дверей в автобусе и открывать их только на остановках.
31. Водитель имеет право:
не допустить к поездке или высадить на ближайшей остановке пассажира, нарушившего договор перевозки, или вследствие своего поведения, болезни и других причин, представляющих опасность для окружающих пассажиров;
требовать от пассажиров выполнения их обязанностей;
не выдавать багаж, если не предъявлена багажная квитанция;
присутствовать во время осмотра автобуса и багажа.
VI. Возвращение платежей
32. При возвращении билета в кассу автовокзала (автостанции) не позднее чем за 2 часа до отправления автобуса международного сообщения пассажиру возвращается стоимость билета за вычетом предусмотренного сбора за предварительную продажу билета.
При возвращении билета позже этого срока, но не менее чем за 15 минут до отправления автобуса, предусмотренного расписанием движения, пассажиру возвращается стоимость билета в размере, определяемом перевозчиком.
В случае потери билета пассажир к посадке в автобус не допускается, стоимость билета не возвращается, дубликат не выдается, претензии не принимаются.
33. Если автобус перевозчика одного государства во время проезда по территории другого государства не может по какой-либо причине продолжать движение, то Ассоциация международных автомобильных перевозчиков этого государства по просьбе водителя указанного автобуса оказывает за счет перевозчика необходимое содействие в организации перевозки пассажиров данного автобуса в ближайший пункт, откуда имеется возможность осуществлять отправку в необходимом направлении.
В случае вынужденной остановки и при невозможности доставки пассажира к месту прибытия, а также, если пассажир прекращает поездку вследствие заболевания или несчастного случая, ему возвращается стоимость проезда и провоза багажа (за исключением комиссионного сбора) из расчета расстояния от места поломки или вынужденной остановки к конечному пункту прибытия, что регулируется Договором о совместной деятельности.
34. Пассажир имеет право вернуть билеты в кассу до отправления автобуса в рейс и получить полную стоимость проезда, включая сборы по предварительной продаже билетов, в следующих случаях:
при опоздании автобуса в рейс больше, чем на час, по сравнению со временем, предусмотренным в расписании движения;
при предоставлении пассажиру места в автобусе более низкого класса, чем тот, который был предусмотрен в билете. При согласии пассажира на проезд в автобусе более низкого класса ему возвращается разница в стоимости билета.
Если вместо автобуса, предусмотренного расписанием, подается автобус, проезд на котором дороже, то пассажиры, которые приобрели билеты до объявления об этом, имеют право проезда по этим билетам без доплаты. С момента объявления о замене типа автобуса билеты продаются по установленному более высокому тарифу с соответствующим предупреждением пассажиров.
В случае опоздания пассажир имеет право в течение трех часов с момента отправления автобуса, на который приобретен билет, а вследствие болезни или несчастного случая - трех суток, восстановить проездные документы с доплатой 25% стоимости билета или получить стоимость проезда с вычетом 25% стоимости билета.
Возврат денег осуществляется:
кассами предварительной продажи билетов, которые продали или доставили билет, за календарные сутки (до 18 часов) до отправления в рейс кассами текущей продажи билетов автовокзала (автостанции) начального пункта маршрута - в день отправления в рейс автобуса.
VII. Контроль перевозок пассажиров и багажа
35. Контроль перевозок пассажиров и багажа при международных перевозках автомобильным транспортом осуществляется на основании двусторонних межправительственных соглашений о международном автомобильном сообщении и национального законодательства государств, по территории которых перевозки осуществляются.
36. Ответственность перевозчиков и пассажиров за нарушение настоящих Правил перевозок пассажиров предусматривается Конвенцией о международных автомобильных перевозках пассажиров и багажа от 9 октября 1997 года, многосторонними и двусторонними межправительственными соглашениями о международном автомобильном сообщении, а также национальным законодательством государства, на территории которого совершено нарушение.