Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 28 наурыздағы N 37 қаулысы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 1999 жылғы 7 мамырда тіркелді. Тіркеу N 754. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы № 14 қаулысымен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен банктер, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арасында корреспонденттік қатынастар орнату ережелерін бекіту туралы
1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi мен банктер, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар арасында корреспонденттiк қатынастар орнату ережелерi бекiтiлсiн және Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткен күннен бастап күшiне енгiзiлсiн.
Ескерту: 1-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
2. Заң департаментi (Сизова С.И.) Төлем жүйесi басқармасымен (Мұсаев Р.
Н.) бiрлесiп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде тiркеуден өткiзсiн.
Ескерту: 2-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан
3. Төлем жүйесi басқармасы (Мұсаев Р.Н.) осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуден өткiзген күннен бастап бiр апта мерзiмде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң филиалдарына жiберсiн, оларға осы қаулыны және бекiтiлген Ережелердi екiншi деңгейдегi банктерге жiберудi мiндеттесiн.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Төрағасының орынбасары Н.Қ.Абдулинаға жүктелсiн.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Қазақстан Республикасы 1999 жылғы 28 наурызындағы N 37 қаулысымен Бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен банктердің, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың арасында корреспонденттік қатынастар орнату жөніндегі ережелер Ескерту: Ереженің атауына өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4- тармақтан қараңыз) қаулысымен.
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Осы Ереже "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы, "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы, "Ақша төлемі және аударымы туралы" 1998 жылғы 29 маусымдағы (бұдан әрі – Ақша төлемі мен аударымы туралы заң)
Қазақстан Республикасының Заңдарына, Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілеріне және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – Ұлттық Банк) нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес әзірленді.
Ескерту: 1-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2009.08.24 N 85 қаулысымен.
2. Осы Ережелер екiншi деңгейдегi банктердiң және "Қазақстан Даму Банкі"
АҚ-ның (бұдан әрі - банктер), сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың (бұдан әрі - ұйымдар) корреспонденттiк есепшоттарын теңгемен және шетел валютасымен Ұлттық Банкте ашу, жүргiзу және жабу тәртiбiн реттейдi.
Корреспонденттiк есепшоттар Ұлттық Банк пен банктің және/немесе ұйымның арасында корреспонденттiк есепшот шарты жасалғаннан кейiн ашылады.
Корреспонденттiк есепшот шартының талаптарына сәйкес Ұлттық Банк екінші деңгейдегі банктің немесе ұйымның пайдасы үшін түсетiн ақшаны қабылдауға, екінші деңгейдегі банкке, ұйымға немесе үшiншi адамдарға тиiстi ақша сомасын аудару (беру) туралы екінші деңгейдегі банктің, ұйымның өкiмiн орындауға және корреспонденттiк есепшот шартында көзделген басқа да қызметтердi көрсетуге мiндеттенедi.
Ескерту: 2-тармаққа өзгертулер енгізілді;
екінші сөйлемде және одан әрі мәтін бойынша "екінші деңгейдегі" деген сөздер алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136, 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
3. Осы Ережелер Ұлттық Банктiң баланстық есепшоттарына және солар бойынша ашылатын Ұлттық Банктiң бухгалтерлiк есеп позициясын көрсететiн жеке есепшоттарына, сондай-ақ банктердің ең төменгі резервтік талаптарды орындау тәртібін белгілейтін Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес Ұлттық Банктiң банкке қоятын ең аз резервтiк талаптарының сомасын депондау үшін ашылатын есепшоттарға қолданылмайды.
Ескерту: 3-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147 қаулысымен.
4. Ұлттық Банк ақылы негiзде корреспонденттiк есепшоттарды жүргiзудi, банктің, ұйымның қолма-қол ақшасын қабылдау және беру операцияларын орындауды және басқа қызметтердi жүзеге асыруға құқылы. Ол көрсететiн қызметтердiң түрлерi мен оларға төленетiн ақының мөлшерiн Ұлттық Банк өз бетiнше белгілейдi.
Ескерту: 4-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136 қаулысымен.
5. Осы Ережелерде пайдаланылатын терминдердiң мағынасы мынадай:
1) ақша аударудың бастамашысы (бұдан әрi - бастамашы) - ақша аудару туралы нұсқауды алғаш рет орындауға ұсынған адам;
2) банктік сәйкестендіру коды - ақша аудару не төлеу туралы нұсқауды ұсынған кезде банктерді және Қазақстан Республикасы төлем жүйелерінің қатысушылары - ұйымдарды сәйкестендіруге арналған символдардың тізбегі;
3) нұсқау - шарттың және заңның талабына сәйкес ақша аудару не төлеу туралы жіберушінің алушы банкке ұсынатын бұйрығы. Нұсқаулар тапсырма нысанында не талаптар нысанында жасалады;
4) банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығы - банктер мен ұйымдардың жүйеге келтірілген, олардың банктік сәйкестендіру кодтары және басқа деректемелері бар тізбесі:
5) банктің коды, банк филиалының коды – клиенттің банк шотының нөмірін қалыптастыру, экспорттық-импорттық валюталық бақылау мақсатында және өзге мақсаттарда пайдалану үшін банктерге, ұйымдарға және олардың филиалдарына Ұлттық Банк беретін, үш цифрлық разрядтан тұратын бірегей нөмір.
Ескерту: 5-тармаққа толықтыру, өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 13 мамырдағы N 172, 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136, 2007.06.25. N 66 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз),
2008.10.24. N 84 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз), 2009.09.25 N 91 (2-т. қараңыз) Қаулыларымен.
2-тарау. Банктің және ұйымның Ұлттық Банкте корреспонденттік шот ашу тәртібі Ескерту: 2-тарау жаңа редакцияда жазылды, атауы жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 13 мамырдағы N 172 қаулысымен, 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136 қаулысымен.
6. Корреспонденттік есепшот шартын жасау үшін банктер Ұлттық Банктің төлем жүйелері бөлімшесіне қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның (бұдан әрі – уәкілетті мемлекеттік орган) банк операцияларын жүргізуге лицензиясының көшірмесін, сондай-ақ Қазақстан Республикасында банктік есепшоттар ашу жөніндегі Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға және осы Ережелерге сәйкес құжаттарды береді.
Ескерту: 6-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2005.11.17 N 147, 2009.08.24 N 85 Қаулыларымен.
6-1. Ұлттық Банкте корреспонденттік шот ашу үшін банк ұсынған құжаттарды қарауды және корреспонденттік шот шартын жасау үшін оған жіберуді төлем жүйелері бөлімшесі толық құжаттар пакеті ұсынылған күннен бастап бір ай ішінде жүзеге асырады.
Ескерту: 6-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-
7. Ұлттық Банк Басқармасының шешіміне сәйкес Ұлттық Банкте қызмет көрсетілуі тиіс ұйымдар уәкілетті мемлекеттік органның аударым операцияларын жүргізуге лицензиясы немесе Ұлттық Банктің банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды (бұдан әрі – инкассациялау бойынша операциялар) жүргізуге лицензиясы болғанда, банкаралық ақша аударымы жүйесін пайдаланушы мәртебесін алу мақсатында Ұлттық Банкте ұлттық валютамен корреспонденттік шот аша алады.
Инкассациялау бойынша операциялар жүргізуге лицензиясы бар ұйымға ол банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды қайта санау, сұрыптау, орау, сақтау, сондай-ақ банктерге және банктердің тапсырмасы бойынша олардың клиенттеріне беру бойынша операцияларды қоса атқарған кезде корреспонденттік шот ашуға жол беріледі.
Ескерту: 7-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі
8. Ұлттық Банкте корреспонденттік есепшот ашу туралы мәселені қарау үшін ұйымдар Ұлттық Банктің банктік есепшоттар ашу тәртібін белгілейтін нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген құжаттардан басқа мынадай құжаттарды Ұлттық Банктің төлем жүйелері бөлімшесіне ұсынуға тиіс:
осы ұйымды ақша аударудың банкаралық жүйесіне қосуға қажетті мынадай ақпарат кіретін негіздеме:
ақша аударудың банкаралық жүйесі арқылы операциялардың болжамды саны мен көлемі (бір айға);
жүзеге асыру үшін ақша аударудың банкаралық жүйесіне қосуға қажетті операциялардың тізбесі;
ұйым клиенттерінің болжамды саны;
ұйымда қолданылатын ақпаратты санкция берілмеген кіруден қорғаудың ұйымдастыру және бағдарламалық-технологиялық шараларының сипаттамасы;
бағдарламалық-техникалық құралдардың және ұйым пайдаланатын телекоммуникация желілерінің сипаттамасы;
уәкілетті мемлекеттік органның аударым операцияларын немесе инкассациялау бойынша операцияларды жүргізуге лицензиясының көшірмесі.
Инкассациялау бойынша операцияларды жүзеге асыратын ұйымдар банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды қайта санау, сұрыптау, орау, сақтау, сондай-ақ банктерге және банктердің тапсырмасы бойынша олардың клиенттеріне беру бойынша операцияларды қоса атқарған кезде олардың үй- жайларының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 4817 тіркелген, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Екінші деңгейдегі банктердің, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың үй-жайларын күзету мен жайластыруды ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2007 жылғы 28 мамырдағы N 56 қаулысының талаптарына сәйкес келуі туралы Ұлттық Банктің оң қорытындысын қосымша ұсынады Ескерту: 8-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2004.09.25 N 136, 2005.11.17 N 147, 2006.08.12 N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз), 2009.08.24 N 85 қаулыларымен.
8-1. Ұйымға корреспонденттік есепшот ашу туралы мәселені қараған кезде Ұлттық Банк ұйымның төлем жүйесін пайдаланушының жұмыс орнының қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәртібін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының төлем жүйесіне кірудің бағдарламалық-техникалық құралдарына қойылатын талаптарды белгілейтін Ұлттық Банктің нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарына сәйкестігін тексеруді жүзеге асыруға құқылы.
8-2. Төлем жүйелері бөлімшесі ұйым Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 1199 тіркелген, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Қазақстан Республикасының банктерінде клиенттердің банктік есепшоттарын ашу, жүргізу және жабу ережесін бекіту туралы" 2000 жылғы 2 маусымдағы N 266 қаулысында белгіленген талаптарына сәйкес келетін құжаттарды ұсынған күннен бастап отыз күн ішінде және осы Ереженің 8-1-тармағына сәйкес жүзеге асырылатын тексерулер нәтижесі бойынша ескертулер болмаған жағдайда, корреспонденттік шот ашу туралы мәселені Ұлттық Банк Басқармасының қарауына ұсынады.
Төлем жүйелері бөлімшесі Ұлттық Банк Басқармасының осы ұйымның корреспонденттік шотын ашу туралы қаулысын алған осы күннен бастап он жұмыс күні ішінде корреспонденттік шот шартын жасау үшін ұйымға жібереді.
Ұлттық Банктің еншілес ұйымымен корреспонденттік шот шартын жасау үшін Ұлттық Банк Басқармасының корреспонденттік шотын ашу туралы қаулысы талап етілмейді. Ұлттық Банкте корреспонденттік шот ашу үшін Ұлттық Банктің еншілес ұйымдары ұсынған құжаттарды қарауды және корреспонденттік шот шартын жасау үшін оған шартты жіберуді төлем жүйелері бөлімшесі толық құжаттар пакеті ұсынылған күннен бастап бір ай ішінде жүзеге асырады.
Ескерту: 8-2-тармақ жаңа редакцияда, өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз), 2009.08.24 N 85 қаулыларымен.
8-3. Банкпен, ұйыммен не Ұлттық Банктің еншілес ұйымымен корреспонденттік шот шартын жасағаннан кейін Ұлттық Банк оларға банктік сәйкестендіру кодын және жеке сәйкестендіру кодын береді.
Банктік сәйкестендіру кодын беруді Ұлттық Банктің банктер мен ұйымдардың корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшесі (бұдан әрі - банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше) осы Ереженің 1- қосымшасына сәйкес жүргізеді.
Банкте немесе ұйымда ISO-ның (International Organization for Standartion)
9362: Ваnk Identifier Code халықаралық стандартына сәйкес берілген банктік сәйкестендіру коды болған кезде, банк немесе ұйым осы банктік сәйкестендіру кодын оны банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығына енгізгеннен кейін Қазақстан Республикасының аумағында пайдаланады. Осындай банктік сәйкестендіру коды латын әліпбиінің сегіз не он бір әріптік-цифрлық символдарынан тұруы мүмкін.
Банк немесе ұйым ISO-ның (International Organization for Standartion) 9362:
Ваnk Identifier Code халықаралық стандартына сәйкес берілген банктік сәйкестендіру кодын Қазақстан Республикасының аумағында пайдалану туралы өтініш жасаған жағдайда Ұлттық Банк берген банктік сәйкестендіру коды жойылады.
Банк немесе ұйым өздерінің деректемелері (банктің және ұйымның атауы, бизнес сәйкестендіру нөмірі) өзгерген кезде бұл туралы он жұмыс күні ішінде растау құжаттарын қоса бере отырып, Ұлттық Банкке жазбаша хабарлайды.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше алынған ақпарат негізінде банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығына өзгерістер енгізеді.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше апта сайын (әрбір бейсенбіде) банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығын банктерге, ұйымдарға және Ұлттық Банктің құрылымдық бөлімшелеріне таратуды жүзеге асырады, сондай-ақ оны Ұлттық Банктің сайтына орналастырады. Банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығын жоспардан тыс таратуға рұқсат етіледі.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше корреспонденттік шот ашылғаннан кейінгі келесі бір жұмыс күнінен кешіктірмей тиісті салық қызметі органдарына хабарларды кепілдікпен жеткізуді қамтамасыз ететін электрондық байланыс арналары арқылы сәйкестендіру нөмірін көрсете отырып, корреспонденттік шоттың ашылғаны туралы хабарлайды.
Техникалық проблемалардың туындауына байланысты осындай электрондық байланыс арналары арқылы корреспонденттік шоттың ашылғаны туралы хабарлауға мүмкін болмаған кезде хабарлама қағазға басылып салық төлеуші орналасқан (тұратын) жер бойынша салық органына үш жұмыс күні ішінде жіберіледі.
Банк филиалының коды банк филиалына немесе ұйымға беріледі және банк немесе ұйым Ұлттық Банкке мынадай құжаттарды ұсынғаннан кейін банктік сәйкестендіру кодтарының анықтамалығына енгізіледі:
1) банктің немесе ұйымның банк филиалына код беру туралы өтініш хаты;
2) Алынып тасталынды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2012.03.26 № 108 (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Қаулысымен.
3) сәйкестендіру нөмірі бар құжаттың көшірмесі;
4) заңды тұлғаның филиалын есептік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама немесе куәліктің көшірмесі.
5) Алып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі басқармасының 26.04.2013 № 110 қаулысымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
8-7. Корреспонденттік есепшот шарты, Ұлттық Банктің корреспонденттік шот ашу туралы салық қызметі органдарына хабарламасының көшірмесі, сондай- ақ корреспонденттік есепшот ашу үшін банк не ұйым (бұдан әрі - банк) берген құжаттар тігіледі және Ұлттық Банктің корреспонденттік есепшоттарды жүргізетін бөлімшесінде (бұдан әрі - Ұлттық Банктің бөлімшесі) әрбір клиент бойынша арнайы ашылған іс қағаздарында сақталады.
Банк ақша аударудың банкаралық жүйесінің пайдаланушысы мәртебесін алғаннан кейін іс қағаздарына, сондай-ақ банктің Орталықпен жасаған шартының көшірмесін және осы банкті ақша аударудың банкаралық жүйесіне қосу жөніндегі қорытындысын (сипаттамасын) қосады.
Ескерту: 8-7-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының
2005.11.17 N 147, өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006.08.12 N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) Қаулыларымен.
3-тарау. Банктiң корреспонденттiк есепшотын жүргiзу тәртiбi
9. Ұлттық Банк банктiң Ұлттық Банкте корреспонденттiк есепшотта жатқан ақшасын кедергiсiз иелену құқын қамтамасыз етедi және онда қалған қалдық сомасының шегiнде төлемдердi және/немесе ақша аударуды жүзеге асырады.
Корреспонденттiк есепшотқа ие болу құқына берiлетiн сенiмхатты корреспонденттiк есепшот иесi - банк осы банктiң лауазымды адамына ғана бере алады.
10. Ұлттық Банк Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде тiкелей көзделген жағдайларда болмаса, ақша аударудың негiздерiнiң Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарының талаптарына сәйкес келу- келмеуiн тексермейдi.
11. Банктердiң ақшасын ықтиярсыз алып қою (шығарып тастау), сондай-ақ Ұлттық Банкте оның корреспонденттiк есепшотында жатқан ақшасын банктердiң ие болу құқын шектеу заң актiлерiнде және (немесе) банк пен Ұлттық Банк арасындағы шартта көзделген жағдайда ғана мүмкiн.
Ескерту: 11-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
12. Ұлттық Банк корреспонденттiк есепшот шарты бойынша Ұлттық Банктiң филиалының кассасы арқылы банкке және/немесе оның филиалына қолма-қол ақшаны бере алады/қабылдай алады.
13. Банк корреспонденттiк есепшот шартына сәйкес және Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәсiлдермен Ұлттық Банкке төлем құжаттарын орындау үшiн ұсынады.
14. Ақша аудару туралы нұсқауларды қабылдау және беру, сондай-ақ корреспонденттiк есепшоттан үзiндiлер Ұлттық Банктiң Операциялық күн кестесiне сәйкес (бұдан әрi - Операциялық күн кестесi) жүзеге асырылады.
15. Төлем тапсырмасын Ұлттық Банкке берген кезде банк төлем тапсырмасында көрсетiлген адамның пайдасы үшiн ақшасын аударуға ұлттық Банкке өкiлеттiк бередi.
16. Банк электрондық төлем тапсырмаларын Ұлттық Банкке Орталықтың төлем жүйелерінде пайдаланылатын форматтарда жібереді.
Ескерту: 16-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136 қаулысымен.
17. Ұлттық Банк пен банк арасында электрондық байланыс арналарын және телекоммуникацияны пайдалану мүмкіндігі болмаған жағдайда банк Ұлттық Банктiң филиалына Орталықтың төлем жүйелерінде пайдаланылатын форматта магниттiк тасымалшы мен төлем тапсырмасының мәтiнiн, төлем тапсырмасының қағаз тасымалшыдағы екiншi данасын, сондай-ақ ұсынылған төлем құжаттарының тiзбесiнiң екi данасын бередi, тiзбелерде әрбiр төлем тапсырмасының нөмiрi мен күнi, оның сапасы, ақшаны жiберушiнiң және алушының банктiк есепшоттары көрсетіледi. Төлем тапсырмасы сенiмхат негiзiнде қабылданады.
Ескерту: 17-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 13 мамырдағы N 172 қаулысымен, 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136 қаулысымен.
18. Ұлттық Банктің филиалы осы Ережелердiң 17-тармағында көрсетiлген құжаттарды алған кезде әрбiр төлем тапсырмасының барлық мiндеттi деректемелерiн толтырудың дұрыстығын тексередi, қолда бар қол қою үлгiлерiн, банк мөрiнiң бедерiн салыстырып тексередi.
Төлем тапсырмасының магниттiк тасымалшымен берілген мәтiнi қағаз тасымалшыдағы төлем тапсырмасымен салыстырылып тексерiледi, сондай-ақ осы төлем тапсырмаларының төлем құжаттарының берiлген тiзбесiнде бар-жоғы тексерiледi.
19. Төлем құжаттарын қабылдаған кезде Ұлттық Банктiң филиалы осы Ережелердiң 17-тармағына сәйкес банк өткiзген тiзбенi банктер өткiзген төлем құжаттарының Тiзiмдемесiн тiркеу Журналында тiркейдi (бұдан әрi Журнал) (2 қосымша).
Ескерту: 19-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2002 жылғы 13 мамырдағы N 172, 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147, 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан
20. Төлем тапсырмасының деректемелерiнiң дұрыс толтырылмауы, қолдар мен банк мөрi бедерiнiң қолдағы үлгiлерге, сондай-ақ магниттiк тасымалшыдағы төлем тапсырмасы мәтiнiнiң қағаз тасымалшыдағы төлем тапсырмасының данасына сәйкес келмеуi және басқа кемшiлiктер анықталған жағдайда, Ұлттық Банктiң филиалы анықталған кемшілiктердi жою үшiн төлем тапсырмасын қайтарып бередi. Осы орайда төлем құжаттарының тiзбесiнде қайтарылған төлем тапсырмаларының деректемелерiнiң қарсысына қайтарылғандығы туралы белгi жасалады, Ұлттық Банк филиалының жауапты орындаушысының және банктiң өкiлеттi адамының қолдары қойылады және тiзбенiң жиынтық сомасы қайтарылған төлем тапсырмаларының сомасына түзетiледi. Журналда сома, акцептелмеген құжаттардың саны туралы тиiстi белгi жасалады және қайтару себептерi мен қайтарылған төлем тапсырмаларының деректемелерi көрсетiледi.
21. Ұлттық Банктiң филиалы алынған құжаттарды тексергеннен кейiн сол күнi төлем тапсырмасының мәтiнiн электрондық байланыс арналары бойынша банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшеге жiбередi.
Ескерту: 21-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147 қаулысымен.
22. Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше жіберуші банктің төлем тапсырмасын оның корреспонденттік шотын дебеттеу жолымен акцептейді және Банктiң филиалына корреспонденттiк есепшотты дебеттеу туралы хабарлама жiбередi.
Ескерту: 22-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 11 тамыздағы N 293 қаулысымен, 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147 қаулысымен.
23. Ұлттық Банктiң филиалы банктiң корреспонденттiк есепшотын дебеттеу туралы хабарламаны алғаннан кейiн, келесi күннен кешiктiрмей ұсынылған төлем құжаттарының тiзбесiнiң "қабылданды" деген белгi қойылған екiншi данасы банкке қайтарылады. Тапсырылған төлем құжаттарының тiзбесiнiң бiрiншi данасы және төлем тапсырмасының екiншi данасы Ұлттық Банк филиалының құжаттарына тiгiледi.
24. Төлем тапсырмасының акцептi қабылданбаған жағдайда банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше банкке акцептiң қабылданбағаны туралы себептерiн көрсете отырып тиiстi хабарлама жiбередi.
Банктiң нұсқауларын қабылдаудан бас тарту негiздерi мыналар:
1) төлем тапсырмасының дұрыс ресiмделмеуi;
2) банктiң корреспонденттiк есепшотында ақшаның жеткiлiктi сомасының болмауы;
3) заң және/немесе корреспонденттiк есепшот шартының талаптарында белгiленген өзге де талаптардың сақталмауы.
Ескерту: 24-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
25. Ақша аударудың банкаралық жүйесiндегi банктiң төлемдерiн жүзеге асыру тәртiбiн Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерi белгiлейдi. Ұлттық Банктiң қосымша есебiнде банктiң осы операцияларының сальдосы көрсетiледi.
26. Банктердің корреспонденттік шоттарына ұсынылатын инкассалық өкімдер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Ұлттық Банкке қолма-қол, почта арқылы жеткізіледі не хабарларды кепілдікпен жеткізуді қамтамасыз ететін электрондық байланыс арналары арқылы жіберіледі.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшесі инкассалық өкiмдердi қабылдап алып, оларды инкассалық өкiмдер журналында тiркейдi.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше қолданылып жүрген заңдарда және шартта ерекше ескертiлген жағдайда болмаса, инкассалық өкiмдердi корреспонденттiк есепшотты дебеттеу жолымен үш жұмыс күнi iшiнде акцептейдi.
Ескерту: 26-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2000.09.22 N 355 қаулысымен, 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136, 2005.11.17 N 147, 2009.08.24 N 85 қаулыларымен.
27. Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше бастамашының осы инкассалық өкiмнiң барлық деректемелерi қамтылған жазбаша өкiмi негiзiнде ғана акцептелген және акцептелмеген инкассалық өкiмдi қайтарып алады, сондай-ақ инкассалық өкiмнiң орындалуын тоқтата тұрады.
Мұндайда нұсқаудың орындалуын тоқтата тұру немесе акцептелген нұсқауды қайтарып алу оны алушы банк орындағанға дейін мүмкін болады.
Ескерту: 27-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 11 тамыздағы N 293, 2005.11.17 N 147 қаулыларымен.
28. Ұлттық Банк банктiң нұсқауларын және үшiншi адамдардың талаптарын Ұлттық Банктiң акцептелiнетiн күннен кейiнгi операциялық күнiнен кешiктiрмей орындайды.
29. Ұлттық Банк нұсқауларды орындаған кезде алушы банктiң корреспонденттiк есепшотын заңдарда белгiленген талаптарға сәйкес нұсқауда көрсетiлген сомада кредиттейдi.
Осы орайда Ұлттық Банк алушы банкке нұсқау, ал байланыстың электрондық төлем тапсырмасын және Операциялық күннiң кестесiне сәйкес оның корреспонденттiк есепшотын кредиттеу туралы хабарлама жiберуге мiндеттi.
30. Ұлттық Банкке түсетiн төлем құжаттарының есебi Ұлттық Банктiң операцияларын есепке алу жөнiндегi Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнiң талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
31. Ұлттық Банктiң ақша аудару жөнiндегi жiберушi банк алдындағы мiндеттемелерi алушы банктiң корреспонденттiк есепшоттары кредиттелетiн күнi аяқталады.
32. Ақша аудару қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету мақсатында Ұлттық Банк санкция берiлмеген аударымдық төлемдерден қорғану әрекетiнiң рәсiмдерiн әзiрлейдi және қолданады.
Қорғану әрекетiнiң элементтерi ретiнде уәкiлеттi адамның (адамдардың)
қолын, мөрлердi, алгоритмдердi, (сандық, әрiптiк, символдар қолданып және араласқан) кодтарды, сәйкестендiрушi сөздердi немесе сәйкестендiрушi нөмiрлердi, шифрлауды, қайтарып алу әдiстерiн немесе Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтiн басқа да қорғау тәсiлдерiн пайдалануға болады.
Ұлттық Банк және банк қорғау әрекетiнiң ресiмдерiн сақтауға және осы рәсiмдердi қолдану және өткiзу тәртiбi туралы мәлiметтердiң сақталуына қарауға мiндеттi. Қорғау әрекетiнiң ресiмдерiн бұзған немесе бұзуға әрекеттенгенi байқалған жағдайда банк осы фактiлер туралы дереу Ұлттық Банкке хабарлауға мiндеттi. Ұлттық Банк банкпен бiрге анықталған фактілердi жою жөнiнде оларды анықтағаннан кейiн келесi операциялық күннен кешiктiрмей шара қолдануға тиiс.
33. Төлем жасауды және ақша аударуды аяқтау және корреспонденттiк есепшот бойынша дебеттiк сальдоны болдырмау мақсатында банк Ұлттық Банктiң заемдарын Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген тәртiппен пайдалануға құқылы.
Ескерту: 33-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 желтоқсандағы N 542 қаулысымен.
34. Банктiң ақшасын қабылдау (жазу), алып тастау (шығарып тастау)
жөнiндегi операциялық күн аяқталғаннан кейiн Ұлттық Банк корреспонденттiк есепшоттан үзiндi жасайды, ол үзiндi Операциялық күн кестесiнде белгiленген уақытта банкке тапсырылады.
35. Ұлттық Банктен алынатын үзiндiлер бойынша банк өзiнiң iшкi корреспонденттiк есепшоты бойынша өзiнiң Ұлттық Банктегi корреспонденттiк есепшотта көрсетiлген, жасалған төлемдердiң сомасының дұрыс көрсетiлуiн күн сайын бақылап отырады.
36. Корреспонденттiк есепшот бойынша жасалған операцияларды тексеру мақсатында банк ай сайын корреспонденттiк есепшот бойынша (3 қосымша)
жасалған операциялардың тексеру Ведомостын екi данада жасайды. Банктiң мөрiмен және уәкiлеттi адамдардың қолымен куәландырылған осы ведомость арнайы почтамен есеп беретiн айдан кейiнгi айдың 5-iне дейiнгi мерзiмде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшеге жiберiледi.
Корреспонденттік шоттағы қалдық бойынша сәйкес келмеушіліктер мен алшақтықтар болған жағдайда банк осы сәйкес келмеудің және алшақтықтың туындау себептерін көрсете отырып ілеспе хат ұсынады.
Ескерту: 36-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147, 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
37. Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше корреспонденттiк есепшот бойынша жасалған операцияларды тексеру Ведомостын Ұлттық Банктiң есептеу мәлiметтерiмен салыстырып тексередi, олар сәйкес келген жағдайда оның бөлімше басшысының қолымен куәландырылған және мөр қойылған екiншi данасын есеп беретiн айдан кейiнгi айдың 10-ына дейiнгi мерзiмде банкке жiбередi.
Ескерту: 37-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі 3-1-тарау. Консервация режимінде тұрған банктің корреспонденттік шотын жүргізу тәртібі Ескерту: 3-1-тараумен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі 37-1. Уақытша әкімшілік (банкті уақытша басқарушы) уақытша әкімшіліктің (уақытша басқарушының) мүшелері қолдарының үлгілері және банк мөрінің таңбасы бар құжатты Ұлттық Банкке ұсынады.
37-2. Банктің уәкілетті орган немесе уақытша әкімшілік (банкті уақытша басқарушы) шектеулер қойған бұрын қабылданған міндеттемелері бойынша банктің корреспонденттік шотына төлем талаптарын-тапсырмаларын ұсынған кезде, осы құжаттарды орындау мерзімі көрсетілген тұлғалардың банктің қызметіне шектеу қою туралы шешімінің күші жойылғанға дейін тоқтатылады.
Банктің корреспонденттік шотына ақша жіберушінің акцептін талап ететін төлем талаптары-тапсырмалары ұсынылған жағдайда банктің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген мерзімде акцептеу үшін оны банкке береді.
37-3. Ақша жіберуші акцептеген төлемдік талап-тапсырмалар, сондай-ақ орындалу мерзімі уақытша тоқтатылған акцептеуді талап етпейтін төлемдік талап- тапсырмалар банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшеде сақталады және баланстан тыс шотта есептеледі.
Осы төлем құжаттары баланстан тыс шотқа кіріске алынған кезде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше келесі жұмыс күнінен кешіктірмей нұсқауды жіберушіге (бастамашыға) және уақытша әкімшілікке (уақытша басқарушыға) тиісті хабарлама жібереді.
Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен орындалады. Бір кезекке жатқызылатын төлем құжаттарын орындау олардың банкке түскен уақыты бойынша кезектілікпен жүргізіледі.
37-7. Банктің қаржылық жағдайының сауығуына байланысты оны консервациялау тоқтатылғаннан және уәкілетті органның немесе уақытша әкімшіліктің (банкті уақытша басқарушының) банкке оның қызметіне шектеу салу туралы шешімі күшін жойғаннан кейін ақша жеткілікті болған кезде бірінші кезектегі тәртіппен салық органдарының салық берешегі сомасын өндіріп алуға шығарылған инкассалық өкімі орындалады.
Банктің корреспонденттік шотына қойылған қалған талаптарды орындау олардың банктің корреспонденттік шотына ұсынылған тәртібімен күнтізбелік кезектілікпен жүзеге асырылады. Төлем талаптары-тапсырмалары жүйеден тыс есептен шығарылады.
37-8. Уәкілетті орган банкті мәжбүрлеп тарату туралы соттың шешімі бойынша тарату комиссиясын тағайындаған кезде жүйеден тыс есепте және картотекада тұрған талаптарды банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше қабылдау-өткізу актісі бойынша тарату комиссиясына береді және баланстан тыс шоттан есептен шығарылады.
есептеуге байланысты жағдайларды қоспағанда, банктің корреспонденттік шоты бойынша Орталықтың төлем жүйесі арқылы жүзеге асырылатын шығыс операцияларын тоқтатады. Картотекаға орналастырылған, оның ішінде ішінара орындалған төлем құжаттарының орындалуы тоқтатылады.
37-10. Уақытша әкімшілік (уақытша басқарушы) Ұлттық Банкке уәкілетті органның уақытша басқарма тағайындау туралы шешімінің көшірмесін және оны тағайындаған сәттен бастап он жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде банктің атынан құжаттарға қол қоюға құқығы бар лауазымды тұлғалардың қол қою үлгілері және мөрдің бедері бар құжаттарды тапсырады.
37-11. Банктің корреспонденттік шотына ақша жіберушінің акцептеуін талап ететін төлемдік талап-тапсырмалар ұсынылған кезде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше төлемдік талап-тапсырманы алған күннен кейінгі жұмыс күнінен кешіктірмей акцептеу үшін уақытша әкімшілікке (уақытша басқарушыға) береді.
37-12. Акцептелген төлемдік талап-тапсырмалар және банктің бұрын қабылданған міндеттемелері бойынша акцептеуді талап етпейтін төлемдік талап- тапсырмалар банктің ұстауға арналған уақытша әкімшіліктің (уақытша басқарушының) қызметін қамтамасыз етуге байланысты шығыстарына байланысты, төлемдік талап-тапсырмаларды қоспағанда, орындалмайды және баланстан тыс шотта есептеледі.
37-13. Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше корреспонденттік шотқа ұсынған инкассалық өкімдер орындалмайды және 37-14. Төлем құжаттары баланстан тыс шотта есепке алынған кезде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше келесі жұмыс күнінен кешіктірмей нұсқауды жіберушіге (бастамашыға) тиісті хабарлама жібереді.
Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше ай сайын уақытша әкімшілікке (уақытша басқарушыға) банктің корреспонденттік шотына ұсынылған, есепке алынған төлем құжаттары туралы мәліметтер ұсынады.
37-15. Уәкілетті орган соттың банкті мәжбүрлеп тарату туралы шешімі бойынша тарату комиссиясын тағайындаған кезде картотекадағы және баланстан тыс шоттағы төлем құжаттары қабылдау - өткізу актісі бойынша тарату комиссиясына өткізіледі және бір мезгілде тиісті баланстан тыс шоттардан 3-3-тарау. Банктің корреспонденттік шотын оны қайта құрылымдау кезінде Ақша төлемі мен аударымы туралы заңда және Қазақстан Республикасының аумағында төлем құжаттарын пайдалану және ақшаның қолма-қол жасалмайтын төлемдері мен аударымдарын жүзеге асыру ережесінде көзделген мерзімдерде оларды акцептеу үшін банкке береді.
Ақша жіберушінің акцептеген төлемдік талап-тапсырмалары акцептеу күнінен кейінгі операциялық күннен кешіктірмей, осы Ережеде, сондай-ақ Ақша төлемі мен аударымы туралы заңда және Қазақстан Республикасының аумағында төлем құжаттарын пайдалану және ақшаның қолма-қол жасалмайтын төлемдері мен аударымдарын жүзеге асыру ережесінде көзделген тәртіппен орындалуы тиіс.
37-19. Акцептеу талап етілмейтін төлемдік талап-тапсырмаларды, сондай-ақ атқару ісін жүргізу органдарының атқару құжаттары бойынша орындау мерзімі тоқтатыла тұрған инкассалық өкімдерін банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше банкті қайта құрылымдау тоқтатылғанға дейін баланстан тыс шотта есепке алады.
Осы төлем құжаттары баланстан тыс шотқа кіріске алынған кезде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше келесі жұмыс күнінен кешіктірмей нұсқау жіберушіге (бастамашыға) және банкке тиісті хабарлама жібереді.
37-20. Осы Ереженің 37-19-тармағында көрсетілген төлем құжаттарын қайтару жіберушінің (бастамашының) нұсқауды қайтару туралы жазбаша өкімі негізінде жүргізіледі.
37-21. Банктің қаржылық жағдайының жақсаруына және соттың қайта құрылымдауды тоқтату туралы шешім қабылдауына байланысты банкті қайта құрылымдау тоқтатылғаннан кейін картотекадағы төлем құжаттарын орындау Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде, Салық кодексінде, Ақша төлемі мен аударымы туралы заңда және Қазақстан Республикасының аумағында төлем құжаттарын пайдалану және ақшаның қолма-қол жасалмайтын төлемдері мен аударымдарын жүзеге асыру ережесінде көзделген тәртіппен және кезектілікпен жүргізіледі.
4-тарау. Қолма-қол ақшаны қабылдау және беру тәртiбi
38. Қолма-қол ақшаны банкке немесе оның филиалына берудi, сондай-ақ банктен немесе оның филиалынан ақша қабылдауды және санап алуды Ұлттық Банктiң эмиссиялық-кассалық операциялар жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлерiнiң талаптарына сәйкес Ұлттық Банктiң филиалы жүзеге асырады.
Осыған орай жоғарыда көрсетiлген актiлерге сәйкес банк немесе банктiң филиалы қолма-қол ақшаны алатын күннiң қарсаңында Ұлттық Банктің филиалына қолма-қол ақшаны алуға өтiнiм тапсырады.
39. Осымен бiр мезгiлде Операциялық күн кестесiне сәйкес банк банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшеге Ұлттық Банктiң филиалдарының есеп айырысу кассалары арқылы қолма-қол ақшаны электрондық байланыс арналары арқылы (4 қосымша) банктiң корреспонденттiк есепшотындағы ақшаны резервке беру үшiн өтiнiш (бұдан әрi - резервтеуге өтiнiш) жiбередi.
Ескерту: 39-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147, 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
40. Ұлттық Банк пен банк арасындағы электрондық байланыс арналарын пайдалану мүмкіндігі болмаған кезде ақша резервтеуге өтінім банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшеге факсимильдік байланыс құралдары немесе банктің уәкілетті адамы арқылы жіберіледі.
Ақша резервтеуге алынған өтінім өтінімнің күнін және нөмірін, банктің атауын, банктің корреспонденттік шотында резервтелетін ақша сомасын көрсете отырып, арнайы журналда тіркеледі.
Ескерту: 40-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі
41. Резервтеуге өтiнiштiң күшiн жою негiздерi:
1) егер резервтеуге өтiнiште көрсетiлген резервтелетiн сома операциялық күннiң басында банктiң корреспонденттiк есепшотындағы қалдықтан асып тұрса;
2) өтiнiш берген банктiң өтiнiмi бойынша;
3) бұрынғы қабылданған өтiнiштiң орнына банктен жаңа өтiнiш түссе;
4) резервтеуге өтiнiш банктен Операциялық күн кестесiне сәйкес резервтеуге өтiнiштi қабылдау жөнiндегi операциялық күн аяқталғаннан кейiн түссе;
5) ақша жіберуші болып табылатын банктің корреспонденттік есепшотында инкассалық өкімді және/немесе ақша жіберушінің акцептін талап етпейтін төлем талап/тапсырмасын орындау үшін ақша жеткіліксіз болған кезде.
Осылай болғанда резервтеуге өтiнiштiң күшiн жою туралы күшiн жою себептерiн көрсете отырып, банкке хабарлама жiбередi.
Ескерту: 41-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
42. Банк резервтеуге өтiнiштiң күшiн Ұлттық Банктiң филиалдарының бiрi оны орындай бастаған жағдайда жоя алмайды.
43. Резервтеуге өтiнiштiң негiзiнде және банктiң корреспонденттiк есепшотында ақша жеткiлiктi болған кезде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше ақшаны банктiң корреспонденттiк есепшотында резервтейдi.
Ескерту: 43-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
44. Банк Операциялық күн кестесiне сәйкес Ұлттық Банктiң филиалының есеп айырысу кассасынан өзiнiң филиалы ала алатын қолма-қол ақша сомасы туралы ақпаратты өз филиалдарына жеткiзедi.
45. Қолма-қол ақша берiлетiн күннiң басында резервтеуге өтiнiштiң негiзiнде банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше банктер және/немесе олардың филиалы ала алатын қолма-қол ақша сомасы көрсетiлген жиынтық электронды ведомостарды (бұдан әрi ведомость) (5 қосымша) жасап, оларды Ұлттық Банктiң тиiстi филиалдарына жiбередi.
Ескерту: 45-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 желтоқсандағы N 542 қаулысымен, 2005 жылғы 17 қарашадағы N 147, 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
46. Қалыптастырылған электронды ведомостар Ұлттық Банктің бөлінген телекоммуникация арналары бойынша Ұлттық Банктің филиалдарына жіберіледі.
Ескерту: 46-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
47. Тармақ алынып тасталынды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 желтоқсандағы N 542 қаулысымен.
48. Банк немесе банктiң филиалы қолма-қол ақшаны алуға берілген чектi Ұлттық Банктiң филиалына көрсетедi. Ұлттық Банктiң филиалы көрсетiлген чектiң барлық деректемелерiнiң дұрыс толтырылғандығын тексередi, сондай-ақ мөр бедерi мен чекке қойылған қолды қолда бар үлгiлермен салыстырып тексередi.
49. Банк немесе банктiң филиалы Ұлттық Банктiң филиалына көрсеткен чек бойынша қолма-қол ақша беруден бас тартуға негiз болмаған жағдайда Ұлттық Банкке немесе банктiң филиалына қолма-қол ақша бередi.
50. Ұлттық Банктiң филиалы қолма-қол ақшаны бергеннен кейiн банктiң Ұлттық Банктiң бөлiмшесiнде ашылған корреспонденттiк есепшотындағы ақшасын шығарып тастауға арналған дебеттiк тапсырманы жасап, оны банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшесіне жолдайды. Дебеттiк тапсырмадағы төлемнiң арнауында чектiң барлық деректемелерi көрсетіледi.
Ескерту: 50-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
51. Банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімше дебеттiк тапсырма негiзiнде банктiң корреспонденттiк есепшотынан ақшаны алып тастап (шығарып тастап), банктiң корреспонденттiк есепшотын берiлген қолма-қол ақша сомасына дебеттеу туралы Ұлттық Банктiң филиалына хабарлама жолдайды.
Ескерту: 51-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Ескерту: 52-тармаққа өзгерту енгізілді, алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 20 желтоқсандағы N 542қаулысымен, 2004 жылғы 25 қыркүйектегі N 136 қаулысымен.
53. Чектiң түпнұсқасы Ұлттық Банк филиалының күнделiктi құжаттарына тігiледi.
Ескерту: 53-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2000 жылғы 22 қыркүйектегі N 355 қаулысымен.
54. Ұлттық Банктiң филиалына банк немесе банктiң филиалы көрсеткен чек бойынша қолма-қол ақша беруден бас тартуға негiз мынадай:
1) чекте көрсетiлген соманың филиалға қолма-қол ақша беруге арналған банк осы филиал үшiн резервтеуге өтiнiште белгiленген лимит сомасынан асып тұруы;
2) резервтеуге өтiнiштiң болмауы;
3) чектiң тиiстi дәрежеде ресiмделмеуi;
4) заңдарда және/немесе корреспонденттiк есепшот шартының талаптарында белгiленген өзге де талаптардың орындалмауы.
Ескерту: 54-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2003 жылғы 11 тамыздағы N 293 қаулысымен.
55. Банктен немесе банктiң филиалынан ақша қабылдағанда Ұлттық Банктiң филиалы қабылдаған қолма-қол ақшаның сомасына арналған кредиттік тапсырманы осы соманы банктің корреспонденттік есепшотына жазу үшін банктердің корреспонденттік шоттарын жүргізетін бөлімшесіне жолдайды.
Ескерту: 55-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі
56. Банктен және/немесе банктің филиалынан қабылданған қолма-қол ақшаны санаған кезде анықталған артылып қалған сома банктің корреспонденттік есепшотына жазылады, ал жетпеген сома Ұлттық Банк пен банктің арасында жасалған корреспонденттік есепшот шартына сәйкес банктің корреспонденттік есепшотынан оның келісімінсіз артылып қалу немесе жетіспей қалу факты анықталғаннан кейінгі үш жұмыс күнінің ішінде есептен шығарылады.
5-тарау. Қорытынды ережелер
57. Банктің корреспонденттік есепшотын жапқан кезде Ұлттық Банк корреспонденттік есепшотты ашқан кезде банктен алған құжаттар мен анықтамаларды оған қайтармайды.
корреспонденттік шот жабылғаннан кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей уәкілетті органға хабарларды кепілдікпен жеткізуді қамтамасыз ететін электрондық байланыс арналары арқылы сәйкестендіру нөмірін көрсете отырып, корреспонденттік шоттың жабылғаны туралы хабарлайды.
электрондық байланыс арналары арқылы корреспонденттік шоттың жабылғаны туралы хабарлауға мүмкін болмаған кезде хабарлама қағазға басылып салық төлеуші орналасқан (тұратын) жер бойынша салық органына үш жұмыс күні ішінде жіберіледі. Ұлттық Банктің салық қызметі органына корреспонденттік шотты жабу туралы хабарламасының көшірмесі клиенттің ісіне тігіліп, сақталады.
Ескерту: 57-тармаққа өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4- тармақтан қараңыз), 2009.09.25 N 91 (2-т. қараңыз), 2012.03.26 № 108 (2- тармақты қараңыз) қаулыларымен.
58. Осы Ережеде реттелмеген мәселелер қолданылып жүрген заңдарға сәйкес шешіледі.
Ескерту: NN1-5 қосымшаларының оң жақтағы жоғарғы бұрышында:
"N" белгісі және "екінші деңгейдегі" деген сөздер алынып тасталды;
"Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 28 наурыздағы N 37 қаулысымен бекітілген" деген сөздер алынып тасталды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2006 жылғы 12 тамыздағы N 74 (қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз) қаулысымен.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкімен банктердің, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың арасында корреспонденттік қатынастар орнату жөніндегі ережелерге 1-қосымша Ескерту: 1-қосымша жаңа редакцияда жазылды - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2008.10.24. N 84 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз) Қаулысымен.
Банктік сәйкестендіру кодының құрылымы
1. Банктік сәйкестендіру кодының құрылымы сегіз әріптік-цифрлық разрядтан тұрады, мұндағы:
1) бірінші, екінші, үшінші және төртінші разрядтар - банктің банк атауының төрт әріптік символынан тұратын бірегей коды. Банктің оның құрылтай құжаттарында көрсетілген атауына сәйкес келетін қысқартылған атауы пайдаланылады және латын әріптерімен белгіленеді. Банктің бірегей коды банкпен келісім бойынша беріледі;
2) бесінші және алтыншы разрядтар - елдің коды. Қазақстан Республикасының халықаралық коды - KZ пайдаланылады;
3) жетінші және сегізінші разрядтар - банк орналасқан жердің (қала, аймақ)
әріптік-цифрлық символынан тұратын коды. Жетінші разряд Алматы қаласында орналасқан банктер үшін "К" мәнін, Қазақстанның аймақтық банктері үшін "2"
мәнін қабылдайды, сегізінші разряд аймақ немесе қала ішіндегі қосымша бөлімшені айқындайды және "0" және "1" цифрлары мен "О" әрпін қоспағанда, кез келген мәнді қабылдай алады.
Ұлттық Банкі мен банктердің, сондай-ақ банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың арасында корреспонденттік қатынастар орнату жөніндегі Ережелеріне 2 қосымша Банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар ұсынған төлем құжаттары тізімдемесін тіркеу журналы |рет|Банктің|Алған |Тізімдеме|Тізімдеме.|Тізімдеме.|Нұсқау қабыл.
|N |атауы |күні және|нөмірі |дегі |нің |данғаннан | | |уақыты | |құжаттар |жиынтық |кейін тізім.
| | | | |саны |сомасы |деменің екін | | | | | | |ші данасы | | | | | | |қайтарылған | | | | | | |күн таблицаның жалғасы |Қабылданбаған |Қабылдан.|Қайтарыл. |Қайтарыл. |Ұлттық Банк |құжаттар саны |баған |ған құжат.|ған |филиалы.
| |құжаттар |тардың |себебі |ның жауапты | |сомасы |деректеме.| |орындау.
| | |лері | |шысының
| | | | |аты-жөні 3 қосымша Ескерту: 3-қосымшаға өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Корреспонденттік есепшот бойынша жасалған операцияларды тіркеу ведомосты (банктің атауы)
199__ жылғы ____________айында______________________________ (Ұлттық Банктегі банктің корреспонденттік есепшотының нөмірі)
Ұлттық Банк корреспонденттік есепшот бойынша (банктік атауы)
________________ есепшот бойынша ________________________ (банктің балансындағы (жеке есепшот нөмірі)
жеке есепшот нөмірі)
|жазба|құжат|сомасы|сомасы|айырмашы.|жазба|құжат|сомасы|сомасы|айыр.
|күні |N |дебет |кредит|лықты |күні |N |дебет |кредит|машыл | | | | |реттеу | | | | |ықты | | | | |күні | | | | |рет.
| | | | | | | | | |теу | | | | | | | | | |күні | 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 ________________ біріндегі ______________ біріндегі (айы) (айы)
Ұлттық Банк балансындағы банктің балансындағы жеке есепшоттан алынған жеке есепошоттан алынған үзінді бойынша сальдо үзінді бойынша сальдо Барлық өткізілгені:______ Барлық өткізілгені:________ Балансы:_________________ Балансы:___________________ Айырым сомасы _____________ Монетарлық операцияларды есепке Банктің бастығы алу басқармасының бастығы Корреспонденттік шоттар мен Бас бухгалтер төлемдерге қызмет көрсету бөлімінің бастығы 4 қосымша Ескерту: 4-қосымшаға өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.11.17 N 147, 2009.09.25 N 91 (2-т. қараңыз) қаулыларымен.
19 __ жылғы "___" ____________ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Монетарлық операцияларды есепке алу басқармасы Банктің корреспонденттік есепшотында ақша резервтеуге және банктің және /немесе банктің филиалының қолма-қол ақша алуға арналған N___ Өтінімi Банктің атауы _____________________________________________ Банктің банктік сәйкестендіру коды_________________________ Банктің корреспонденттік есепшот нөмірі____________________ Банктің корреспонденттік есепшотындағы резервтелетін ақша сомасы__________________________________ (санмен)
(жазбаша)
Резервтелген күн 199___ жылғы "____"_______________________ Берілетін қолма-қол ақша сомасы N Банктің және/немесе банктің филиа- Банктің атауы/Банктің коды Қолма-қол ақшаны беруге ар- лының сәйкестендіру коды (банк филиалының коды)
Ұлттық Банк- тің филиалы налған лимит сомасы санмен жазбаша Жиынтық саны:
Қолдары:
Банктің төрағасы:
Бас бухгалтер:
5 қосымша
Ескерту: 5-қосымшаға өзгертулер енгізілді - ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 2005.11.17 N 147, 2009.09.25 N 91 (2-т. қараңыз) қаулыларымен.
Ұлттық Банктің филиалы___________________ арқылы банктің (атауы) және /немесе банк филиалының қолма-қол ақшаны алуға арналған 199__ жылғы "____"______________ N_____ ведомосты Резервтеуге өті- нім берген банк- Резервтеуге ар- налған өтінім Алушы банктің банктік сәйкестендіру коды /Алушы банкінің коды (/банк филиалының Қолма-қол ақшаны бе- руге арналған лимит со- тің атауы нөмірі Алушы банктің атауы коды)
масы:
есепке алу басқармасының бастығы Жауапты орындаушы 6-қосымша Ескерту: 6-қосымшамен толықтырылды - ҚР Ұлттық Банкі Жүйеден тыс есепке алу журналы Төлем Ақша Нұс- Төлем құжатын құжатын құжа- жібе- қаудың орындаған/ есепке тының руші баста- картотекаға алу үшін машысы түскен күні қабылданған және қабылдау және негізі күн күні негізі

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 28 марта 1999 года №
37. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 7 мая 1999 года № 754. Утратило силу постановлением Правления Казахстан от 3 февраля 2014 года Об утверждении Правил установления корреспондентских отношений между Национальным Банком Республики Казахстан и банками, а также организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций
1. Утвердить прилагаемые Правила установления корреспондентских отношений между Национальным Банком Республики Казахстан и банками, а также организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций, и ввести их в действие со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
2. Юридическому департаменту (Сизова С.И.) совместно с Управлением платежных систем (Мусаев Р.Н.) зарегистрировать настоящее постановление в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
3. Управлению платежных систем (Мусаев Р.Н.) в недельный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан довести настоящее постановление до сведения филиалов Национального Банка Республики Казахстан, обязав их довести настоящее и утвержденные Правила до сведения банков второго уровня.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Абдулину Н.К.
Председатель
Национального Банка
Правила установления корреспондентских отношений между организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций
Глава 1. Общие положения
1. Настоящие Правила разработаны в соответствии с Законами Республики Казахстан "О Национальном Банке Республики Казахстан" от 30 марта 1995 года, "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" от 31 августа 1995 года, "О платежах и переводах денег" от 29 июня 1998 года (далее - Закон о платежах и переводах денег), иными законодательными актами Республики Казахстан и нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан (далее - Национальный Банк).
2. Настоящие Правила регулируют порядок открытия, ведения и закрытия корреспондентских счетов в тенге и иностранной валюте банков второго уровня и АО "Банк Развития Казахстана" (далее - банки), а также организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций (далее - организации), в Национальном Банке. Корреспондентские счета открываются после заключения между Национальным Банком и банком и/или организацией договора корреспондентского счета. Согласно условиям договора корреспондентского счета Национальный Банк обязуется принимать деньги, поступающие в пользу банка или организации, выполнять распоряжения банка или организации о переводе (выдаче) соответствующих сумм денег банку, организации или третьим лицам и оказывать другие услуги, предусмотренные договором корреспондентского счета.
3. Настоящие Правила не распространяются на балансовые счета Национального Банка и открываемые по ним лицевые счета, отражающие позицию бухгалтерского учета Национального Банка, а также на счета, открываемые для депонирования сумм минимальных резервных требований Национального Банка к банку, в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка, устанавливающими порядок выполнения банками минимальных резервных требований.
4. Национальный Банк вправе осуществлять на платной основе ведение корреспондентского счета, выполнение операций по приему и выдаче наличных денег банка, организации и иных услуг. Виды и размеры платы за предоставляемые им услуги определяются Национальным Банком самостоятельно.
5. Используемые в настоящих Правилах термины означают следующее:
1) инициатор перевода денег (далее - инициатор) - лицо, первым предъявившее для исполнения указание о переводе денег;
2) банковский идентификационный код - последовательность символов, предназначенная для идентификации банков и организаций - участников платежных систем Республики Казахстан при предъявлении указаний о переводе либо выплате денег;
3) указание - приказ отправителя банку-получателю о переводе либо выплате денег, предъявляемый в силу договора или закона. Указания составляются в форме поручения либо в форме требования;
4) справочник банковских идентификационных кодов - систематизированный перечень банков и организаций, содержащий их банковские идентификационные коды и другие реквизиты;
5) код банка, код филиала банка - уникальный номер, состоящий из трех цифровых разрядов, присваиваемый Национальным Банком банкам, организациям и их филиалам для использования в целях формирования номера банковского счета клиента, экспортно-импортного валютного контроля и иных целей.
регистрации); от 24.10.2008 № 84 (вводится в действие с 07.06.2010); от
25.09.2009 № 91 (вводится в действие с 07.06.2010).
Глава 2. Порядок открытия корреспондентского счета банка и организации в Национальном Банке
6. Для заключения договора корреспондентского счета банки представляют в подразделение платежных систем Национального Банка копию лицензии уполномоченного государственного органа по регулированию и надзору финансового рынка и финансовых организаций (далее - уполномоченный государственный орган) на проведение банковских операций, а также документы в соответствии с требованиями, установленными нормативными правовыми актами Национального Банка по открытию банковских счетов в Республике Казахстан и настоящими Правилами.
6-1. Рассмотрение документов, представленных банком для открытия корреспондентского счета в Национальном Банке, и направление ему договора корреспондентского счета для заключения осуществляется подразделением платежных систем в течение одного месяца со дня представления полного пакета документов.
7. Организации, подлежащие обслуживанию в Национальном Банке в соответствии с решением Правления Национального Банка, могут открыть корреспондентский счет в национальной валюте в Национальном Банке при наличии лицензии уполномоченного государственного органа на проведение переводных операций или лицензии Национального Банка на проведение операций по инкассации банкнот, монет и ценностей (далее - операции по инкассации) с целью получения ими статуса пользователей межбанковской системы переводов денег.
Открытие корреспондентского счета организации, имеющей лицензию на проведение операций по инкассации, допускается при совмещении ею деятельности по пересчету, сортировке, упаковке, хранению банкнот, монет и ценностей, а также их выдаче банкам и их клиентам по поручению банков.
8. Для рассмотрения вопроса об открытии корреспондентского счета в Национальном Банке, организации, помимо документов, предусмотренных нормативными правовыми актами Национального Банка, определяющими порядок открытия банковских счетов, должны представить в подразделение платежных систем Национального Банка следующие документы:
обоснование необходимости подключения данной организации к межбанковской системе переводов денег, включающее следующую информацию:
предполагаемое количество и объем операций через межбанковскую систему переводов денег (за месяц);
перечень операций, для осуществления которых необходимо подключение к межбанковской системе переводов денег;
предполагаемое количество клиентов организации;
описание применяемых в организации организационных и программно- технологических мер защиты информации от несанкционированного доступа;
описание программно-технических средств и линий телекоммуникаций, используемых организацией;
копию лицензии, выданной уполномоченным государственным органом, на проведение переводных операций или операций по инкассации.
Организации, осуществляющие операции по инкассации, при совмещении деятельности по пересчету, сортировке, упаковке, хранению банкнот, монет и ценностей, а также их выдаче банкам и их клиентам по поручению банков, дополнительно представляют положительное заключение Национального Банка о соответствии их помещений требованиям, установленным постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 мая 2007 года № 56 "Об утверждении Требований по организации охраны и устройству помещений банков второго уровня и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 4817.
8-1. При рассмотрении вопроса об открытии организации корреспондентского счета Национальный Банк вправе осуществить проверку организации на ее соответствие требованиям, установленным нормативными правовыми актами Национального Банка, определяющими порядок обеспечения безопасности рабочего места пользователя платежной системы, а также требования к программно-техническим средствам доступа в платежную систему Республики Казахстан.
8-2. Подразделение платежных систем в течение тридцати дней со дня представления организацией документов, соответствующих требованиям, установленным постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 2 июня 2000 года № 266 "Об утверждении Правил о порядке открытия, ведения и закрытия банковских счетов клиентов в банках Республики Казахстан", зарегистрированным в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1199, и в случае отсутствия замечаний по результатам проверок, осуществленных согласно пункту 8-1 настоящих Правил, выносит вопрос об открытии корреспондентского счета на рассмотрение Правления Национального Банка.
Договор корреспондентского счета направляется организации для заключения в течение десяти рабочих дней со дня получения подразделением платежных систем постановления Правления Национального Банка об открытии корреспондентского счета данной организации.
Для заключения договора корреспондентского счета с дочерней организацией Национального Банка не требуется постановления Правления Национального Банка об открытии корреспондентского счета. Рассмотрение документов, представленных дочерней организацией Национального Банка для открытия корреспондентского счета в Национальном Банке, и направление ей договора корреспондентского счета для заключения осуществляется подразделением платежных систем в течение одного месяца со дня представления полного пакета документов.
8-3. После заключения договора корреспондентского счета с банком, организацией, либо дочерней организацией Национального Банка, Национальный Банк присваивает им банковский идентификационный код и индивидуальный идентификационный код.
Присвоение банковского идентификационного кода производится подразделением Национального Банка, ведущим корреспондентские счета банков и организаций (далее - подразделение, ведущее корреспондентские счета банков), в соответствии с приложением 1 к настоящим Правилам.
При наличии у банка или организации банковского идентификационного кода, присвоенного в соответствии с международным стандартом ISO (International Organization for Standartization) 9362: Bank Identifier Code, банк или организация использует данный банковский идентификационный код на территории Республики Казахстан после включения его подразделением, ведущим корреспондентские счета банков, в справочник банковских идентификационных кодов. Такой банковский идентификационный код может состоять из восьми либо одиннадцати буквенно-цифровых символов латинского алфавита.
Банковский идентификационной код, присвоенный Национальным Банком, аннулируется в случае обращения банка или организации об использовании на территории Республики Казахстан банковского идентификационного кода, присвоенного в соответствии с международным стандартом ISO (International Organization for Standartization) 9362: Bank Identifier Code).
Банк или организация при изменении своих реквизитов (наименования банка и организации, бизнес идентификационного номера) в течение десяти рабочих дней письменно уведомляет об этом Национальный Банк с приложением подтверждающих документов.
На основании полученной информации подразделением, ведущим корреспондентские счета банков, вносятся изменения в справочник банковских идентификационных кодов.
Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, еженедельно (каждый четверг), осуществляет рассылку справочника банковских идентификационных кодов банкам, организациям и структурным подразделениям Национального Банка, а также размещает его на сайте Национального Банка.
Допускается внеплановая рассылка справочника банковских идентификационных кодов.
Не позднее одного рабочего дня, следующего за днем открытия корреспондентского счета подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, уведомляет соответствующие органы налоговой службы посредством электронных каналов связи, обеспечивающих гарантированную доставку сообщений, об открытии корреспондентского счета, с указанием идентификационного номера.
При невозможности уведомления об открытии корреспондентского счета посредством таких электронных каналов связи из-за технических проблем уведомление направляется на бумажном носителе в налоговый орган по месту нахождения (жительства) налогоплательщика в течение трех рабочих дней.
8-3-1. Исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
24.10.2008 № 84 (вводится в действие с 07.06.2010).
8-3-2. Код банка присваивается банку или организации одновременно с открытием корреспондентского счета в Национальном Банке.
Код филиала банка присваивается филиалу банка или организации и включается в справочник банковских идентификационных кодов после представления банком или организацией в Национальный Банк следующих документов:
1) письма ходатайства банка или организации о присвоении кода филиала банка;
2) исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.03.2012 № 108 (вводится в действие с 01.01.2013);
3) копии документа с идентификационным номером;
4) справку или копию свидетельства об учетной регистрации (перерегистрации) филиала юридического лица;
5) исключен постановлением Правления Национального Банка РК от
26.04.2013 № 110 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
При наличии в Национальном Банке документов, предусмотренных частью второй настоящего пункта, код филиала банка присваивается Национальным Банком без повторного представления документов на основании письма ходатайства банка или организации о присвоении кода.
8-6. В случае неполучения организацией в течение одного месяца со дня открытия корреспондентского счета в Национальном Банке статуса пользователя межбанковской системы переводов денег, а также в случае потери организацией статуса пользователя межбанковской системы переводов денег по основаниям, предусмотренным нормативными правовыми актами Национального Банка, Национальный Банк вправе расторгнуть с организацией договор корреспондентского счета в порядке, установленном законодательством и договором корреспондентского счета.
8-7. Договор корреспондентского счета, копия уведомления Национальным Банком органов налоговой службы об открытии корреспондентского счета, а также документы, представленные банком либо организацией (далее - банк) для открытия корреспондентского счета, подшиваются и хранятся в подразделении платежных систем Национального Банка в специально заведенном деле по каждому клиенту.
После получения банком статуса пользователя межбанковской системы переводов денег к делу приобщается также копия договора банка с Казахстанским центром межбанковских расчетов Национального Банка Республики Казахстан (далее - Центр). <*>
Глава 3. Порядок ведения корреспондентского счета банка
9. Национальный Банк обеспечивает право банка беспрепятственно распоряжаться деньгами, находящимися на корреспондентском счете в Национальном Банке, и осуществляет платежи и/или переводы денег в пределах суммы остатка на нем.
Доверенность на право распоряжения корреспондентским счетом может быть выдана банком - владельцем корреспондентского счета только должностному лицу данного банка.
10. Национальный Банк не осуществляет проверку оснований переводов денег на соответствие требованиям действующего законодательства Республики Казахстан, за исключением случаев, прямо предусмотренных нормативными правовыми актами Национального Банка.
11. Принудительное изъятие (списание) денег банков, а также ограничение прав банков на распоряжение деньгами, находящимися на его корреспондентском счете в Национальном Банке, возможно только в случаях, предусмотренных законодательными актами и (или) договором между банком и Национальным Банком.
12. По договору корреспондентского счета Национальный Банк может выдать/принять наличные деньги банку и/или его филиалу через кассу филиала Национального Банка.
13. Банк предъявляет в Национальный Банк платежные документы для исполнения в соответствии с договором корреспондентского счета и способами, установленными законодательством Республики Казахстан.
14. Прием и выдача указаний о переводе денег, а также выписки из корреспондентского счета осуществляются, согласно Графику операционного дня Национального Банка (далее - График операционного дня).
15. При передаче платежного поручения в Национальный Банк, банк уполномочивает Национальный Банк на перевод своих денег в пользу лица, указанного в платежном поручении.
16. Электронные платежные поручения направляются банком в Национальный Банк в форматах, используемых в платежных системах Центра.
17. При отсутствии возможности использования электронных каналов связи и телекоммуникаций между Национальным Банком и банком, банк представляет в филиал Национального Банка текст платежного поручения на магнитном носителе в формате, используемом в платежных системах Центра, второй экземпляр платежного поручения на бумажном носителе, а также два экземпляра описи представленных платежных документов, в которых указываются номер и дата каждого платежного поручения, его сумма, банковские счета отправителя и получателя денег. Прием платежных поручений производится на основании доверенности.
18. Филиал Национального Банка при получении документов, указанных в пункте 17 настоящих Правил, проверяет правильность заполнения всех обязательных реквизитов каждого платежного поручения, сверяет с имеющимися образцами подписей, оттиск печати банка. Текст платежного поручения, представленный на магнитном носителе, сверяется с платежным поручением на бумажном носителе, а также проверяется наличие данных платежных поручений в описи представленных платежных документов.
19. При приеме платежных документов филиал Национального Банка регистрирует представленную банком в соответствии с пунктом 17 настоящих Правил опись в Журнале регистрации описей платежных документов, представленных банками (далее - Журнал), (приложение 2).
20. В случае обнаружения неправильного заполнения реквизитов платежного поручения, несоответствия подписей и оттиска печати банка имеющимся образцам, а также несоответствия текста платежного поручения, представленного на магнитном носителе, экземпляру платежного поручения на бумажном носителе и других недостатков, филиал Национального Банка возвращает платежное поручение банку для устранения выявленных недостатков.
При этом в описях платежных документов напротив реквизитов возвращенных платежных поручений делается отметка о возврате, ставятся подписи ответисполнителя филиала Национального Банка и уполномоченного лица банка, и на сумму возвращенных платежных поручений корректируется итоговая сумма описи. В Журнале делается соответствующая отметка о сумме, количестве неакцептованных документов и указывается причина возврата и реквизиты возвращенных платежных поручений.
21. Филиал Национального Банка после проверки полученных документов в тот же день передает текст платежного поручения по электронным каналам связи в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков.
22. Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, акцептует платежные поручения банка отправителя путем дебетования его корреспондентского счета и направляет в филиал Национального Банка уведомление о дебетовании корреспондентского счета. <*>
23. Филиал Национального Банка, получив уведомление о дебетовании корреспондентского счета банка, не позднее следующего дня возвращает банку второй экземпляр описи представленных платежных документов с произведенной отметкой "принято". Первый экземпляр описи представленных платежных документов и второй экземпляр платежного поручения подшиваются в документах филиала Национального Банка.
24. При отказе в акцепте платежного поручения подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, направляет банку соответствующее уведомление об отказе в акцепте с указанием причины.
Основаниями для отказа в акцепте указания банка являются:
1) неправильное оформление платежного поручения;
2) отсутствие достаточной суммы денег на корреспондентском счете банка;
3) несоблюдение иных требований, установленных законодательством и /или условиями договора корреспондентского счета.
25. Порядок осуществления платежей банка в межбанковской системе переводов денег определяется нормативными правовыми актами Национального Банка. Во вспомогательном учете Национального Банка отражается сальдо данных операций банка.
26. Инкассовые распоряжения, предъявляемые к корреспондентским счетам банков, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, доставляются в Национальный Банк нарочно, почтой либо направляются посредством электронных каналов связи, обеспечивающих гарантированную доставку сообщений.
Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, принимает инкассовые распоряжения и регистрирует их в журнале инкассовых распоряжений.
Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, акцептует инкассовые распоряжения в течение трех рабочих дней путем дебетования корреспондентского счета, за исключением случаев, оговоренных действующим законодательством и договором.
27. Отзыв акцептованного и не акцептованного инкассового распоряжения, а также приостановление исполнения инкассового распоряжения производится подразделением, ведущем корреспондентские счета банков, только на основании письменного распоряжения инициатора, содержащего все реквизиты данного инкассового распоряжения.
При этом приостановление исполнения указания или отзыв акцептованного указания возможно только до его исполнения банком-получателем. <*>
28. Национальный Банк исполняет указания банка и требования третьих лиц не позднее операционного дня Национального Банка, следующего за днем акцепта.
29. При исполнении указания Национальный Банк кредитует корреспондентский счет банка-получателя в сумме, указанной в указании, в соответствии с требованиями, установленными законодательством.
При этом, Национальный Банк обязан направить в банк- получатель указание, а при использовании электронных каналов связи - электронное платежное поручение и уведомление о кредитовании его корреспондентского счета в соответствии с Графиком операционного дня.
30. Учет поступающих в Национальный Банк платежных документов осуществляется в соответствии с требованиями нормативных правовых актов Национального Банка по учету операций Национального Банка.
31. Обязательства Национального Банка перед банком- отправителем по переводу денег заканчиваются в момент кредитования корреспондентского счета банка-получателя.
32. В целях обеспечения безопасности перевода денег Национальный Банк разрабатывает и применяет процедуры защитных действий от несанкционированных безналичных платежей.
В качестве элементов защитных действий могут использоваться подпись уполномоченного лица (лиц), печати, алгоритмы, коды (цифровые, буквенные, с применением символов и комбинированные), слова-идентификаторы или идентификационные номера, шифрование, методы отзыва или иные способы защиты, не противоречащие законодательству Республики Казахстан.
Национальный Банк и банк обязаны соблюдать процедуры защитных действий и следить за сохранностью сведений о порядке применения и проведения данных процедур. При обнаружении нарушений или попыток нарушения процедур защитных действий банк должен немедленно сообщать о данных фактах в Национальный Банк. Национальный Банк совместно с банком должен принять меры по устранению выявленных фактов не позднее следующего операционного дня после их выявления.
33. В целях завершения платежей и переводов денег и недопущения дебетового сальдо по корреспондентскому счету банк вправе воспользоваться займами Национального Банка в порядке, установленном нормативными
34. После завершения операционного дня по совершенным операциям по приему (зачислению), изъятию (списанию) денег банка Национальный Банк составляет выписку из корреспондентского счета, которая передается банку в установленное Графиком операционного дня время.
35. По выпискам, получаемым от Национального Банка, банк осуществляет ежедневный контроль правильности отражения по своему внутреннему корреспондентскому счету сумм произведенных платежей, отраженных по его корреспондентскому счету в Национальном Банке.
36. В целях проверки совершенных операций по корреспондентскому счету банк ежемесячно составляет Ведомость проверки совершенных операций по корреспондентскому счету (приложение 3) в двух экземплярах. Данная ведомость, заверенная печатью банка и подписями уполномоченных лиц, направляется в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, специальной почтой в срок до 5 числа месяца, следующего за отчетным.
В случае наличия несоответствий и расхождений по остатку на корреспондентском счете банк представляет сопроводительное письмо с указанием причин возникновения данных несоответствий и расхождений.
37. Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, сверяет Ведомость проверки совершенных операций по корреспондентскому счету с данными учета Национального Банка после чего, в случае соответствия, направляет ее второй экземпляр, заверенный подписью руководителя подразделения и скрепленный печатью, в банк в срок до 10 числа месяца, следующего за отчетным.
Глава 3-1. Порядок ведения корреспондентского счета банка, находящегося в режиме консервации регистрации).
37-4. Инкассовые распоряжения, предъявляемые к корреспондентскому счету банка, исполняются в порядке, установленном законодательством 37-5. При поступлении в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, соответствующего решения суда о необходимости исполнения находящихся на внебалансовом счете платежных требований-поручений, исполнение данных требований при достаточности денег на корреспондентском счете банка производится в порядке их поступления в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков (календарная очередность).
При недостаточности денег на корреспондентском счете банка для исполнения платежных требований-поручений, списанных с внебалансового счета, данные требования поступают в картотеку и хранятся в течение одного года со дня поступления в картотеку.
Исполнение остальных требований, выставленных к корреспондентскому счету банка, осуществляется в календарной очередности в порядке их предъявления к корреспондентскому счету банка. Платежные требования- поручения списываются с внебалансового счета.
37-8. При назначении уполномоченным органом ликвидационной комиссии по решению суда о принудительной ликвидации банка требования, находящиеся на внебалансовом счете и в картотеке, передаются ликвидационной комиссии подразделением, ведущим корреспондентские счета банков, по акту приема- передачи и списываются с внебалансового счета.
Глава 3-2. Порядок ведения корреспондентского счета банка, лишенного лицензии на проведение банковских операций 37-10. Временная администрация (временный администратор) представляет в Национальный Банк копию решения уполномоченного органа о назначении временной администрации и в срок не позднее десяти рабочих дней с момента ее назначения документы с образцами подписей должностных лиц, имеющих право подписи документов от имени банка, и оттиска печати.
37-11. При предъявлении платежных требований - поручений к корреспондентскому счету банка, требующих акцепта отправителя денег, подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, не позднее рабочего дня, следующего за днем получения платежного требования - поручения, передает временной администрации (временному администратору) для акцепта.
37-12. Акцептованные платежные требования - поручения и платежные требования - поручения, не требующие акцепта по ранее принятым обязательствам банка, не исполняются и учитываются на внебалансовом счете, за исключением платежных требований - поручений, связанных с расходами на содержание банка, связанными с обеспечением деятельности временной администрации (временного администратора).
37-13. Инкассовые распоряжения, предъявленные к корреспондентскому счету, подразделением, ведущим корреспондентские счета банков, не исполняются и учитываются на внебалансовом счете.
37-14. При оприходовании платежных документов на внебалансовый счет подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, не позднее следующего рабочего дня, направляет соответствующее уведомление отправителю (инициатору) указания. Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, ежемесячно представляет сведения временной администрации (временному администратору) о принятых на учет платежных документах, предъявленных к корреспондентскому счету банка.
37-15. При назначении уполномоченным органом ликвидационной комиссии по решению суда о принудительной ликвидации банка, платежные документы, находящиеся в картотеке и на внебалансовом счете, по акту приема - передачи передаются ликвидационной комиссии и одновременно списываются с соответствующих внебалансовых счетов.
Глава 3-3. Порядок ведения корреспондентского счета банка в период его реструктуризации использования платежных документов и осуществления безналичных платежей и переводов денег на территории Республики Казахстан, передает их банку для Акцептованные отправителем денег платежные требования - поручения подлежат исполнению не позднее операционного дня следующего за днем акцепта в порядке, предусмотренном настоящими Правилами, а также Законом о платежах и переводах денег и Правилами использования платежных документов и осуществления безналичных платежей и переводов денег на территории 37-19. Платежные требования - поручения, не требующие акцепта, а также инкассовые распоряжения органов исполнительного производства по исполнительным документам, срок исполнения которых приостановлен, учитываются подразделением, ведущим корреспондентские счета банков на внебалансовом счете до прекращения реструктуризации банка.
При оприходовании данных платежных документов на внебалансовый счет подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, не позднее следующего рабочего дня, направляет соответствующее уведомление отправителю (инициатору) указания и в банк.
37-20. Отзыв платежных документов, указанных в пункте 37-19 настоящих Правил производится на основании письменного распоряжения отправителя (инициатора) об отзыве указания.
37-21. После прекращения реструктуризации банка в связи с улучшением его финансового положения и принятием судом решения о прекращении реструктуризации, исполнение платежных документов, находящихся в картотеке, производится в порядке и очередности, предусмотренных Гражданским Кодексом Республики Казахстан, Налоговым кодексом, Законом о платежах и переводах денег и Правилами использования платежных документов и осуществления безналичных платежей и переводов денег на территории Республики Казахстан.
Глава 4. Порядок приема и выдачи наличных денег
38. Выдача наличных денег банку или его филиалу, а также прием и пересчет денег от банка или его филиала осуществляется филиалом Национального Банка в соответствии с требованиями нормативных правовых актов Национального Банка по эмиссионно-кассовым операциям.
При этом, в соответствии с вышеуказанными актами банк или филиал банка накануне дня получения наличных денег представляет в филиал Национального Банка заявку на получение наличных денег.
39. Одновременно, в соответствии с Графиком операционного дня банк направляет в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, заявку на резервирование денег на корреспондентском счете банка для выдачи наличных денег через расходные кассы филиалов Национального Банка (далее - заявка на резервирование)(приложение 4) по электронным каналам связи.
40. При отсутствии возможности использования электронных каналов связи между Национальным Банком и банком заявка на резервирование денег направляется в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, средствами факсимильной связи или через уполномоченное лицо банка.
Полученная заявка на резервирование денег регистрируется в специальном журнале с указанием даты и номера заявки, наименования банка, суммы резервируемых денег на корреспондентском счете банка.
41. Основания аннулирования заявки на резервирование:
1) если сумма резервируемых денег, указанная в заявке на резервирование, в начале операционного дня превышает остаток денег на корреспондентском счете банка;
2) по распоряжению банка, подавшего заявку;
3) при поступлении от банка новой заявки взамен ранее принятой;
4) при поступлении от банка заявки на резервирование после завершения операционного дня по приему заявок на резервирование, согласно Графику операционного дня;
5) при недостаточности денег на корреспондентском счете банка, являющегося отправителем денег, для исполнения инкассового распоряжения и /или платежного требования-поручения, не требующего акцепта отправителя денег.
При этом в банк направляется уведомление об аннулировании заявки на резервирование с указанием причины аннулирования.
42. Заявка на резервирование не может быть аннулирована банком в случае, если один из филиалов Национального Банка начал ее исполнение.
43. На основании заявки на резервирование и при достаточности денег на корреспондентском счете банка подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, резервирует деньги на корреспондентском счете банка.
44. Банк доводит до своих филиалов информацию о сумме наличных денег, которую филиал банка может получить в расходной кассе филиала Национального Банка в соответствии с Графиком операционного дня.
45. В начале дня выдачи наличных денег, на основании заявки на резервирование подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, формирует и направляет сводные электронные ведомости с указанием сумм наличных денег, которые могут получить банки и/или филиалы банков (далее - ведомость) (Приложение 5) в соответствующие филиалы Национального Банка.
46. Сформированные электронные ведомости направляются в филиалы Национального Банка по выделенным каналам телекоммуникаций Национального Банка.
47. (исключен - постановлением Правления Национального Банка РК от 20 декабря 2001 года N 542 ) .
48. Банк или филиал банка предъявляет чек на получение наличных денег в филиал Национального Банка. Филиал Национального Банка проверяет правильность заполнения всех реквизитов предъявленного чека, а также сверяет с имеющимися образцами оттиск печати и подписи на чеке.
49. При отсутствии оснований для отказа в выдаче наличных денег по чеку, предъявленному банком или филиалом банка в филиал Национального Банка, последний производит выдачу наличных денег банку или филиалу банка.
50. Филиал Национального Банка после выдачи наличных денег формирует и направляет в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, дебетовое поручение на списание денег с корреспондентского счета банка, открытого в подразделении Национального Банка. В дебетовом поручении в назначении платежа указываются все реквизиты чека.
51. Подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, на основании дебетового поручения производит изъятие (списание) денег с корреспондентского счета банка и направляет в филиал Национального Банка уведомление о дебетовании корреспондентского счета банка на сумму выданных наличных денег.
52. <*>
53. Оригинал чека подшивается в документы дня филиала Национального
54. Основаниями для отказа в выдаче наличных денег по чеку, предъявленному банком или филиалом банка в филиал Национального Банка, являются:
1) превышение суммы, указанной в чеке, над суммой лимита для выдачи филиалу наличных денег, установленной банком для данного филиала в заявке на резервирование;
2) отсутствие заявки на резервирование;
3) ненадлежащее оформление чека;
4) несоблюдение иных требований, установленных законодательством и /или условиями договора корреспондентского счета. <*>
55. При приеме наличных денег от банка или филиала банка, филиал Национального Банка направляет в подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, кредитовое поручение на сумму принятых наличных денег для зачисления данной суммы на корреспондентский счет банка.
56. Сумма излишков, выявленная при пересчете принятых от банка и/или филиала банка наличных денег, зачисляется на корреспондентский счет банка, а сумма недостачи списывается с корреспондентского счета банка без его согласия в соответствии с условиями договора корреспондентского счета, заключенного между Национальным Банком и банком, в течение трех рабочих дней после выявления факта излишков или недостачи.
Глава 5. Заключительные положения
57. При закрытии корреспондентского счета банка Национальный Банк не возвращает банку документы и справки, полученные от него при открытии Не позднее одного рабочего дня, следующего за днем закрытия корреспондентского счета подразделение, ведущее корреспондентские счета банков, уведомляет уполномоченный орган посредством электронных каналов связи, обеспечивающих гарантированную доставку сообщений, о закрытии корреспондентского счета с указанием идентификационного номера.
При невозможности уведомления о закрытии корреспондентского счета посредством таких электронных каналов связи из-за технических проблем уведомление направляется на бумажном носителе в налоговый орган по месту нахождения (жительства) налогоплательщика в течение трех рабочих дней. Копия уведомления Национальным Банком органов налоговой службы о закрытии корреспондентского счета подшивается и хранится в деле клиента.
4); от 25.09.2009 № 91 (вводится в действие с 07.06.2010); от 26.03.2012 № 108 (порядок введения в действие см. п. 2).
58. Вопросы, не урегулированные настоящими Правилами, разрешаются в соответствии с действующим законодательством.
Приложение 1 к Правилам установления корреспондентских отношений между Национальным Банком Республики Казахстан и банками, а также организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций Структура банковского идентификационного кода
1. Структура банковского идентификационного кода банка состоит из восьми буквенно-цифровых разрядов, где:
1) первый, второй, третий и четвертый разряды - уникальный код банка, состоящий из четырех буквенных символов наименования банка. Используется сокращенное наименование банка соответствующее его наименованию, указанному в учредительных документах, и обозначается латинскими буквами.
Уникальный код банка присваивается по согласованию с банком;
2) пятый и шестой разряды - код страны. Используется международный код Республики Казахстан - KZ;
3) седьмой и восьмой разряды - код месторасположения (город, регион)
банка, состоящий из буквенно-цифровых символов. Седьмой разряд для банков, находящихся в городе Алматы, принимает значение - "К", для региональных банков Казахстана - "2", восьмой разряд определяет дополнительное подразделение внутри региона или города и может принимать любое значение, за исключением цифр "0" и "1" и буквы "O".
Приложение 2 к Правилам установления корреспондентских отношений между Национальным Банком Республики Казахстан и банками, Сумма ! Реквизиты ! Причина ! Ф.И.О !
неакцепто- !возвращенных ! возврата !ответственного !
ванных ! документов ! ! исполнителя !
документов ! ! ! филиала !
! ! ! Нацбанка !
Приложение 3
! ! ! ! ! ! ! ! !дения Сальдо по выписке из лицевого счета Сальдо по лицевому счету на балансе Национального Банка на на балансе банка на первое________________________ первое___________________ (месяц) (месяц)
Итого проведено:______________ Итого проведено:_________ Баланс________________________ Баланс___________________ Сумма расхождения __________________ Начальник Управления Руководитель банка учета монетарных операций Начальник отдела обслуживания Главный бухгалтер корреспондентских счетов и платежей Приложение 4 Республики Казахстан и банками, а также организациями, осуществляющими !идентификацион- ! банка и/или !Национального!выдачи наличных денег !ный код банка/ ! филиала ! Банка !
!Код банка (код ! банка ! !_____________________ !филиала банка) ! ! ! цифрами ! прописью Итого:
Подписи:
Председатель банка
Главный бухгалтер
Приложение 5
! ! ! ! !Цифрами!Прописью
1.!____________!____________!____________!___________!
2.!____________!____________!____________!___________!
Начальник Управления
Ответственный исполнитель Приложение 6