Қазақша:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Қазақстан Республикасының Министерство здравоохранения Республики министрлігі Казахстан денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігі төрағасының 2001 жылғы 14 наурыздағы N 240 бұйрығы Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2001 жылғы 7 сәуірде тіркелді. Тіркелді N 1453.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2013 жылғы 13 тамыздағы № 466 бұйрығымен Ядролық сынақтардан, Чернобыльдегі және басқа радиациалық апаттардан зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық сараптау кеңестері жұмысының тәртібі туралы
1. Қоса беріліп отырғандар бекітілсін:
1) радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық орталық сараптау кеңестері туралы қағида;
2) радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңесі туралы қағида;
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
3) радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңестерінің және оларға бекітілген әкімшілік аумақтарының тізбесі, 1-қосымша;
4) ядролық сынақтардың, Чернобыльдегі және басқа радиациялық апаттардың салдарына байланысты радиациялық факторлардың әсерінен болған немесе асқынған аурулардың тізбесі, 2-қосымша;
5) ядролық сынақтардың, Чернобыльдегі және басқа радиациялық апаттардың салдарына байланысты радиациялық факторлардың әсерінен болған немесе асқынған аурулардың тізбесін пайдалану туралы методикалық нұсқау, 3- қосымша;
6) радиациялық әсерге ұшыраған адамдардың сырқаттануына, мүгедек және қайтыс болуына байланысты себептерді анықтау жөніндегі сараптау Кеңесінің төрағасына арыздың үлгісі, 4-қосымша;
7) радиациялық әсерге ұшыраған адамдардың сырқаттануына, мүгедек және қайтыс болуына байланысты себептерді анықтау жөніндегі сараптау Кеңесінің қорытындысының үлгісі және хаттамасы, 5-қосымша;
8) радиациялық әсерге ұшыраған адамдардың сырқаттануына, мүгедек және қайтыс болуына байланысты себептерді анықтау жөніндегі сараптау Кеңесінің жұмысы туралы есептің үлгісі бекітілсін, 6-қосымша.
2. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Ұйымдастыру және халыққа медициналық көмектің сапасын бақылау департаментіне жүктелсін.
Төраға
Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігінің 2001 ж. 13 наурыздағы N 240 бұйрығына сәйкес бекітілді Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық орталық сараптау кеңесі туралы қағида
1. Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық орталық сараптау кеңесі (бұдан әрі - ВОСК) Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау ісі жөніндегі агенттігі Ұйымдастыру және халыққа медициналық көмектің сапасын бақылау департаментінің жанынан құрылады.
2. ВОСК-ті Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау ісі жөніндегі агенттігінің Ұйымдастыру және халыққа медициналық көмектің сапасын бақылау департаменті басшысы басқарады.
Сараптау Кеңесінің жұмысына қатысуға қажетіне қарай әр түрлі бейіндегі мамандар тартылады.
3. ВОСК-тің негізгі міндеті Семей ядролық полигонындағы сынақтарға және Чернобыль атом электр станциясындағы (бұдан әрі - ЧАЭС) апатын жою кезінде радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының, сондай-ақ ата-аналарының бірі радиациялық сәулеленумен генетикалық жағынан байланысты балалар ауруларының себептерін қарау мен шешім шығару болып табылады.
4. ВОСК Аймақтық сараптау кеңесінің шешімінен кейін ғана облыстық және қалалық денсаулық сақтау басқармаларының (департаменттерінің), ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңестерінің жолдамалары бойынша радиациялық әсерден зардап шегуші адамдардың ауруларының себепті байланыстарын анықтау жөніндегі аса күрделі және даулы жағдайларды қарайды.
5. ВОСК-тің қорытындысы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау органдарына мүгедектіктің (қайтыс болудың) радиацияның әсерімен себептік байланысы туралы мәселесін анықтауына негіз болып табылады.
6. Денсаулық сақтау органының, қоғамдық ұйымның өтінішіне мынадай құжаттар қоса беріледі:
1) ЧАЭС-дағы апаттың зардаптарын жоюға қатысушылар үшін:
ЧАЭС-дағы апаттың зардаптарын жою жөніндегі жұмыстарға келу мерзімдері және алған сәулелену мөлшері көрсетілген әскери билеттің (еңбек кітапшасының, ЧАЭС-қа іссапарға жіберілгендігі туралы бұйрықтың, іссапарлық куәліктің) көшірмесі;
ЧАЭС-тағы апаттың зардаптарын жоюға қатысушы куәлігінің көшірмесі;
амбулаториялық картадан хронологиялық тәртіппен сырқаттарының диагноздары, асқыну жиіліктері, еңбекке жарамсыздығы көрсетілген егжей- тегжейлі көшірме;
мүгедектігі болған жағдайда зейнеткерлік куәліктің көшірмесі;
ауру тарихынан, оның ішінде радиологиялық тексерулердің деректері бар соңғы ауруханаға жатқандығы көрсетілген көшірме.
2) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың салдарынан радиациялық әсерге ұшыраған адамдар үшін:
радиациялық қауіп аймағына енетін жерде тұратындығын (жұмысы, оқуы, Қарулы Күштердегі қызметі) растайтын құжаттар;
радиациялық қауіп аймағында жұмыс істейтіндер үшін - еңбек кітапшасының, іссапар туралы бұйрықтардың, іссапарлық куәліктің көшірмелері;
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың салдарынан радиациялық әсерге ұшырағандарға жеңілдіктер беретін куәліктің көшірмесі;
амбулаториялық картадан хронологиялық тәртіппен сырқаттарының диагноздары, асқыну жиіліктері, еңбекке жарамсыздығы көрсетілген егжей- мүгедектігі болған жағдайда зейнеткерлік куәліктің көшірмесі;
ауру тарихынан, оның ішінде радиологиялық тексерулердің деректері
7. Ұсынылған материалдарды ВОСК сырттай қарайды. Материалдармен алдын ала танысқаннан кейінгі аса күрделі жағдайларда ВОСК мүшелерінің істерді бетпе-бет қарауына жол беріледі.
8. 6-шы тараптағы көрсетілген құжаттардың біреуі жетіспесе ВОСК түскен құжаттарды қарауға қабылдамайды.
9. ВОСК-тің мәжілістері құжаттардың түсуіне қарай, түсу уақытынан бастап екі ай мерзімі ішінде қаралады.
10. Ведомствоаралық орталық сараптау Кеңесі өз мәжілістерінде мынадай қорытынды шығаруға құқылы:
сырқат радиациялық әсермен байланысты;
сырқаттың радиациялық әсермен байланысы жоқ;
қосымша мәліметтерді (көрсетіледі) ұсына отырып, қайтадан қарау (мерзімі көрсетіледі) қажет етіледі;
ұдайы қадағалауды қажет етеді;
істі кейін қайта қарай отырып, қосымша тексеру мен консультация жүргізу үшін Отан соғысының мүгедектеріне арналған Республикалық клиникалық госпиталіне жатқызуды қажет етеді.
11. ВОСК-тің қорытындысы 3 данада толтырылады: 1-шісі өтініш берушіге, 2-сі - денсаулық сақтау органына жіберіледі, ал 3-ші данасы істе сақталады.
12. Ведомствоаралық орталық сараптау Кеңесінің құқығы:
медициналық құжаттаманың түпнұсқаларын өтініш иесінен сұрауға;
ВОСК-сі мәжілісінің жұмысына қатысу үшін ауру адамды қадағалауға және емдеуге қатысқан медициналық қызметкерлерді шақыруға;
ВОСК-сі қабылдаған шешімдерді растауға немесе бұзуға құқығы бар.
13. ВОСК-тің сырқаттың радиациялық әсермен байланысы туралы қорытындысы түпкілікті болып табылады. Өтініш беруші ВОСК-тің қорытындысымен келіспеген жағдайда ол заңнамада белгіленген тәртіппен шағымдануы мүмкін.
14. Ведомствоаралық орталық сараптау Кеңесі өз қызметі туралы Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігінің алдында есеп береді.
Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігінің 2001 ж. 14 наурызда N 240 Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын себептерді анықтау жөніндегі ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңесі туралы қағида себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңесі (бұдан әрі - ВАСК) облыстық денсаулық сақтау басқармаларының (департаменттерінің) немесе мамандандырылған емдеу-алдын алу мекемелерінің, ұйымдарының (негізінен радиологиялық бейіндегі) базасында осы бұйрықтың N 1 қосымшасына сәйкес құрылады.
2. ВАСК-ті облыстық денсаулық сақтау органының басшыларының бірі немесе базасында сараптау кеңесі жұмыс істейтін мекеменің басшысы басқарады.
ВАСК-тің жұмысына қатысуға қажетіне қарай әр түрлі бейіндегі мамандар тартылады.
3. ВАСК-тің негізгі міндеті Семей ядролық полигонындағы сынақтарға және Чернобыль атом электр станциясындағы (бұдан әрі - ЧАЭС) апатты жою кезінде радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының, сондай-ақ ата-аналарының бірі радиациялық сәулеленумен генетикалық жағынан байланысты балалар ауруларының себептерін қарау мен шешім шығару болып
4. ВАСК радиациялық әсерге ұшыраған адамдарды диспансерлеуді, ауруханаға жатқызуды және оңалтуды қамтамасыз ету жөніндегі ұйымдастыру- әдістемелік жұмысты жүргізеді.
Радиациялық медицина және экология ғылыми зерттеу институты жанындағы ВАСК-сі (Семей қаласы) бас ұйымдастыру-әдістемелік орталықтың функциясын атқарады.
5. ВАСК-тің қорытындысы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау органдарына мүгедектіктің (қайтыс болудың) радиацияның әсерімен себептік байланысын анықтауына негіз болып табылады.
6. Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың өтінішіне, денсаулық сақтау органының, қоғамдық ұйымның өтінішіне мынадай құжаттар қоса беріледі:
мерзімдері және алған сәулелену мөлшері көрсетілген әскери билеттің (еңбек кітапшасының, ЧАЭС-қа іссапарға жіберілгендігі туралы бұйрықтың, іссапарлық ЧАЭС-тағы апаттың зардаптарын жоюға қатысушы куәлігінің көшірмесі;
амбулаториялық картадан хронологиялық тәртіппен сырқаттарының диагноздары, асқыну жиіліктері, еңбекке жарамсыздығы көрсетілген егжей- мүгедектігі болған жағдайда зейнеткерлік куәліктің көшірмесі;
ауру тарихынан, оның ішінде радиологиялық тексерулердің деректері радиациялық қауіп аймағына енетін жерде тұратындығын (жұмысы, кітапшасының, іссапар туралы бұйрықтардың, іссапарлық куәліктің көшірмелері;
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың салдарынан радиациялық әсерге ұшырағандарға жеңілдіктер беретін куәліктің көшірмесі;
амбулаториялық картадан хронологиялық тәртіппен сырқаттарының диагноздары, асқыну жиіліктері, еңбекке жарамсыздығы көрсетілген егжей- ауру тарихынан, оның ішінде радиологиялық тексерулердің деректері
7. ВАСК-тің мәжілістері құжаттардың түсуіне қарай, бірақ екі айда бір реттен кем емес уақытта өткізіледі.
8. 6-шы тараптағы көрсетілген құжаттардың біреуі жетіспесе ВАСК-сі түскен құжаттарды қабылдамайды.
9. ВАСК-тің шешімі 3 данада толтырылады: 1-сі - өтініш берушіге беріледі, 2-сі - денсаулық сақтау органына, ал 3-ші дана істе сақталады.
10. ВАСК-тің медициналық құжаттаманың түпнұсқаларын сұрауға, ВАСК-тің мәжілісінің жұмысына қатыстыру үшін пациентті қадағалауға және емдеуге қатысқан медициналық қызметкерлерді шақыруына құқығы бар.
11. ВАСК өз мәжілістерінде мынадай қорытындылар шығаруға құқылы:
қосымша мәліметтерді (көрсетіледі) ұсына отырып, қайтадан қарау істі кейін қайта қарай отырып, қосымша тексеру мен консультация жүргізу үшін Отан соғысының мүгедектеріне арналған Республикалық
12. Жыл сайын, 25 желтоқсанға дейін, ВАСК-тер жыл ішінде атқарылған жұмысы туралы белгіленген нысан бойынша Ведомствоаралық орталық сараптау кеңесіне есеп береді.
13. Өтініш беруші Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесінің қорытындысымен келіспеген жағдайда, ол бір ай мерзімі ішінде Орталық ведомствоаралық сараптау Кеңесіне шағымдануына болады.
2001 ж. 14 наурыздағы N 240 бұйрығына 1-қосымша Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың ауруларының себептік байланысын анықтау жөніндегі ведомствоаралық аймақтық сараптау кеңестерінің және оларға бекітілген әкімшілік аумақтарының тізбесі
1. Астана қаласы, Ведомствоаралық орталық сараптау Кеңесі (Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігі).
2. Астана қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (Отан соғысы мүгедектеріне арналған республикалық клиникалық госпиталь).
Астана қаласы
Ақмола облысы
Қостанай облысы
Солтүстік Қазақстан облысы.
3. Алматы қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (Отан соғысы мүгедектеріне арналған республикалық клиникалық госпитальдің филиалы).
Алматы қаласы
Алматы облысы.
4. Ақтөбе қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (облыстық клиникалық аурухана)
Ақтөбе облысы
Атырау облысы,
Батыс Қазақстан облысы Маңғыстау облысы.
5. Қарағанды қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (облыстық клиникалық аурухана)
Қарағанды облысы
6. Семей қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (радиациялық медицина және экология ғылыми зерттеу институты)
Шығыс Қазақстан облысы Павлодар облысы.
7. Шымкент қаласы, Аймақтық ведомствоаралық сараптау Кеңесі (облыстық Жамбыл облысы Қызылорда облысы Оңтүстік Қазақстан облысы.
бұйрығына 2-қосымша
Ядролық сынақтардан, Чернобыльдегі және басқа радиациялық апаттардың салдарына байланысты радиациялық факторлардың әсерінен болған немесе асқынған аурулардың тізбесі Аурудың радиациялық факторлардың тікелей әсерімен байланысы оған тән клиникалық деректер мен сәулелену мөлшерінің шамасына: созылмалы сәуле ауруы, сәуле катарактасы, сәуле дерматиті, онкологиялық, оның ішінде гемобластоз аурулары негізінде жеке қаралуы тиіс.
Басқа аурулармен байланысы туралы мәселені сәулелік емес барлық басқа факторлар кешенімен (шұғыл жағдай, жұмыстық және саналық (психикалық) күш түсу факторлары, эндемиалық және тағы басқа) бірге қарастыру керек.
Олардың себепті байланысы анықталған кезде қарастырылуы мүмкін радиациялық және өзге де зиянды факторлардың нәтижесінде туындайтын немесе асқынатын аурулардың тізбесі:
1. онкологиялық аурулар, оның ішінде гемобластоздар (созылмалы лимфлейкоздан басқасы)
2. эндокриндік аурулар (аутоиммунный тиреоидит, торапты жемсау)
3. дамудың туа біткен кемістіктері (микроцефалия, бет сүйегі мен сүйек- бұлшық ет жүйесі дамуының кемістіктері)
4. агранулоцитоз (дәрілік және интоксикациялықтан басқа)
5. дамудың аутоиммундық және иммуннокешендік тетіктері бар жүйелік аурулар, коллагеноздар
6. олигофрения (жарыместік, ақымақтық, нақұрыстық)
7. парциалдық қызылклеткалы аплазия, гипо және апластикалық анемия
8. жүректің ишемиалық ауруы асқыну сатысындағы стенокардия, миокард инфарктысы Q тісімен және Q тісінсіз.
9. ІІ-ІІІ сатыдағы гипертониялық ауру (церебралдық нысан, қатерлі ағым)
10. сүйек-бұлшық ет жүйесімен байланыстыру тканьдерінің дегенерациялық-дистрофиялық зақымдануы (инфекциялық, травматологиялық генезден басқа)
11. ангиопатиамен, нейропатиямен және гепатопатиямен асқынған 1 және ІІ-үлгідегі қант диабеті
12. шұғыл жағдаймен соматоформның бұзылуына байланысты неврологиялық аурулар (шұғыл жағдайға жедел қимыл, бейімделудің бұзылуы, тұлғаның апаттың салдарынан болған созылмалы өзгерісі).
Ядролық сынақтардың және басқадай радиациялық апаттардан зардап шеккен адамдардың ауруының себептік байланысын анықтап, сараптаған кезде әрбір жеке адамның ауруының түрі, жалпы жағдайы, клиникалық лабораториялық және медициналық құралдармен тексерістері, жұмысқа қабілеттілігі ескеріледі.
Сонымен қатар, барлық жалпы соматикалық аурулар үшін басты шекті мөлшері (критерий) қанды микроядерлық әдіспен (тестирование) анықтау болып табылады.
бұйрығына 3-қосымша салдарынан болатын радиациялық факторлардың әсерінен болған немесе асқынған аурулардың тізбесін пайдалану туралы методикалық нұсқау КІРІСПЕ Семей полигонында ядролық және термоядролық қаруларды сынау (1949-1989 жылдары) Қазақстан Республикасы Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары аумақтарының радиоактивтік заттармен жаппай немесе жарым- жартылай ластануына алып келді.
Кейбір аудандардың ядролық бөліністің ұзақ сақталатын заттарымен ластану деңгейінің нақты ядролық жарылыстардың эпицентрінен шалғайлығына тәуелділігі анықталған.
Халықтың сәулеленген бөлігі үшін 90 % тиімді эквиваленттік мөлшерлерді жасау атмосфералық сынақтар кезеңінде жүргізілді. Халықтың сәулелену сипаты радиоактивтік бұлттардың көшуі және түскен радиоактивтік жауын-шашындардың есебінен сыртқы жедел гамма әсерімен, сондай-ақ ядролық бөліністің ұзақ сақталатын заттарының тағам тізбектерімен және жұтылатын ауамен түсу есебінен созылмалы ішкі сәулеленумен байланысты.
Чернобыль атом электр станциясындағы (бұдан әрі - ЧАЭС) апаттың зардаптарын жоюға Қазақстанның әр түрлі аймақтарынан 36000-нан астам азамат қатысты, оның ішінде Семей аймағының тұрғындары бар.
Полигонға жақын орналасқан радиациялық қауіп аймағын бөлудің құқықтық негізін "Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шегуші азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы құрайды.
Радиациялық қауіптің 4 аймағы бөлінеді:
халықтың сәулеленген бөлігінің зиянды эквиваленттік мөлшерлері 1 және одан да жоғары Зв құрайтын елді мекендер кіретін төтенше радиациялық қауіп аймағы;
халықтың сәулеленген бөлігінің зиянды эквиваленттік мөлшерлері 0,35- 1 Зв құрайтын елді мекендер кіретін барынша көп радиациялық қауіп аймағы;
халықтың сәулеленген бөлігінің зиянды эквиваленттік мөлшерлері 0,07- 0,35 Зв құрайтын елді мекендер кіретін жоғары радиациялық қауіп аймағы;
халықтың сәулеленген бөлігінің зиянды эквиваленттік мөлшерлері 0,07 Зв-ға дейін құрайтын Шығыс Қазақстан, Павлодар және Қарағанды облыстарының елді мекендері кіретін барынша аз радиациялық қауіп аймағы;
Радиациялық қауіптің әр түрлі аймақтарында тұратын халықтың сәулеленуінің соматико-стохастикалық байланысын бағалау радиациялық қауіпті болжау мен халыққа көрсетілетін көмекті жоспарлаудың тұжырымдамасы негізінде жүзеге асырылады.
Сәулеленген және зардап шеккен халықты тіркеу Халықты қажетті медициналық, радиациялық және әлеуметтік қорғау, сондай-ақ ядролық қаруды сынаудың, сондай-ақ атом электр станциясындағы (бұдан әрі - АЭС) апаттың және басқа радиациялық апаттың нәтижесінде иондаушы әсері бар жекелеген соматико-стохастикалық әсердің байланысын анықтау жөніндегі сараптаманы жүргізуді қамтамасыз ету үшін екі:
сәулеленген және зардап шеккен адам құқықтық ұғымы енгізіледі.
сәулеленген болып ядролық қаруды сынау нәтижесінде зиянды эквиваленттік мөлшер 0,05 Зв-дан асқан немесе созылмалы сәулеленудің зиянды эквиваленттік мөлшері 0,07 Зв-ден аса құраған адам танылады.
Жеке дозиметрдің деректері болмаған жағдайда, жинақталған зиянды эквиваленттік мөлшер нақты адамның ластанған аумақта тұрған уақыты ішіндегі жылдық орташа есептік зиянды эквиваленттік мөлшердің сомасы бойынша анықталады.
зардап шеккен сәулелену нәтижесінде радиацияның әсеріне тікелей тәуелді детерминделген әсер (өткір және созылмалы сәуле ауруы, сәулелік дерматит, сәулелік катаракта, өткір радиациялық микседема, өткір радиациялық тиреоидит) немесе клиникалық жағынан сәулеленумен себеп-салдарлы байланысы анықталған кейбір басқа аурулар пайда болған адамдар болып Сәулеленудің терминделмеген соматико-стохастикалық әсерлері ерте кезеңде де (сәулеленгеннен кейінгі күндер, айларда), ұзақ мерзімде де (жылдар, онжылдықтарда) пайда болуы мүмкін.
Жоғарыда аталған құқықтық ұғымдарды пайдалану кез келген деңгейдегі сараптау комиссияларының алдына радиациялық қауіп топтарының зиянды эквиваленттік мөлшерлердің әртүрлі диапозонымен шек қоя міндетін радиациялық әсерге берілгіштігіне қарай сәулеленудің ұзақ соматико- стохастикалық әсерлерін саптау қажеттігі міндетін қояды.
Радиациялық факторлардың әсерінен болатын аурулардың, мүгедектіктің және қайтыс болудың себепті байланыстарын анықтау жөніндегі Ведомствоаралық Сараптау Кеңестері өз жұмысын мынадай екі бағытта жүзеге асырады:
радиациялық қауіптің әр түрлі аймақ тұрғындарының ішінен өтініш жасаған халықтың арасындағы сәулеленгендер мен зардап шеккендерді анықтайды;
иондалған сәулелердің әсерінен болатын аурулардың, мүгедектіктің және қайтыс болудың себепті байланыстарын белгілейді.
Барлық сәулеленгендер мен зардап шеккендер радиациялық қауіп топтарына жатады. Тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдарды бөлектейді (І ұрпақ). Бұл топты 0,05 Зв-дан кем емес зиянды эквиваленттік мөлшері бар 1963 жылға дейін туғандар құрайды. Радиациялық қауіп топтарына ата-аналары ашық ядролық сынақтар кезеңінде тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдар да жатады (ІІ- ІІІ ұрпақ).
Сырқаттың сәулеленумен себепті байланысын белгілеу мүмкіндігін анықтайтын басты шарт белгілі бір адамның радиациялық қауіп аймақтарының бірінде (есептелген зиянды эквиваленттік мөлшермен) заңды түрде расталған тұру және тұру ұзақтығы фактісі болып табылады.
Халықтың сәулеленген бөлігі үшін 0,069-дан 0,349 Зв-ға дейінгі диапозонда сәулеленудің зиянды эквиваленттік мөлшерлер төменгі және жоғары радиациялық қауіп аймағы аумақтарында атмосферадағы сынақтардың барлық кезеңінде (1949-1962 жылдары) тұрған жағдайда қалыптасуы мүмкіндік мөлшері белгіленеді.
Төтенше және барынша көп радиациялық қауіп аймағында тұратын, 0,35 және одан да жоғары Зв-ға сәйкес келетін сәулеленгендер мен зардап шеккендер үшін тұру нормасы:
атмосферадағы сынақтардың барлық кезеңінде (1949-1962 жылдары)
тұрақты тұру;
1949, 1951, 1953, 1954, 1955, 1956 жылдары толық жыл бойы тұру;
АЭС-тегі апатты жоюшының немесе ядролық қаруды сынауға қатысушының куәлігінің болуы болып табылады.
Ядролық қаруды сынау нәтижесінде радиациялық әсері бар радиациялық қауіп топтарының (І ұрпақ) арасындағы онкологиялық және жалпы соматикалық патологияның байланысын анықтау Тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдар (І ұрпақ)
Иондалған сәулелердің әсерінен кейін ұзақ мерзімде қалыптасқан барлық соматико-стохастикалық әсерлердің зиянды эквиваленттік мөлшердің шамасына статикалық мәнді тиімділігі бар. Адамның сәулеленуінің ұзақ мерзімді зардаптарының сипаты мен көлемі "мөлшер-әсер" заңдылығымен анықталады.
Ұзақ мерзімді сәуледен кейінгі әсерлердің көлемдері мен пайда болуы тканьдердің сезгіштігіне, органдар мен органдар жүйесінің иондаушы сәуленің әсеріне тәуелді болады. Радиацияға берілгіш тканьдер, органдар мен органдар жүйесі сәулелену әсерлерін мейлінше ерте мерзімде іске асырады. Алайда бұзылған функцияларды қалпына келтіру әсіресе қатты сәулелену созылмалы сәулеленумен үйлескен жағдайдағы сәулелену көп реттік сипатта болған кезде дәл осындай тәуелділікпен анықталмауы мүмкін.
Төтенше радиациялық қауіп аймағы - 1 және одан да жоғары Зв мөлшердегі тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдар Онкологиялық аурулар
1. Өткір лейкоздың барлық нысандары
2. Созылмалы миелолейкоз
3. Созылмалы моноциталдық миелолейкоз
4. Көп миелома
5. Қатерлі лимфома
6. Миелодиспластикалық синдром
7. Асқазан-ішек жүйесіндегі: өңеш, асқазан, ішек рагы
8. Өкпе рагы
9. Сүт безінің рагы
10. Жатыр, жатыр мойыны, анабез рагы
11. Жыныс және зәр шығару органдарының рагы
12. Бүйрек рагы
13. Қалқанша бездің рагы
14. Сілекей безінің рагы
15. Ұйқы безінің рагы
16. Бауыр рагы
Қауіптің осы аймағының тұрғындары үшін иондаушы әсері бар рактың басқа орналасуларының байланысы алынған тиімді эквиваленттік мөлшер мен кәсіби бағытты ескере отырып, жеке тәртіппен белгіленеді.
Жалпы соматикалық аурулар Гипотиреоз және аутоиммундық тиреоидит Тораптық жемсау Парциалды-қызылклеткалы аплазия, гипо- және апластикалық анемия Агранулоцитоз (дәрілік және интоксикациялықтан басқа)
Дамудың аутоиммундық және иммунокешендік тетіктері бар жүйелік аурулар, коллагеноздар:
Дамудың туа біткен ақаулары (микроцефалия, бет сүйегі мен сүйек-бұлшық ет жүйесі дамуының ақаулары).
Олигофрения (жарыместік, ақымақтық, нақұрыстық).
Ақыл-ой дамуының бұзылуы, энцелофалопатиямен (травматикалық және жұқпалы этиологиямен) байланысты сенсорлық, моторлық және мнестикалық афазия есепке алынбайды.
Жүректің ишемиялық ауруы- асқыну сатысындағы стенокардия, миокард инфарктісі Q тісімен және Q тісінсіз ІІ-ІІІ сатыдағы гипертониялық ауру (церебралдық нысан, қатерлі ағым)
Ангиопатиямен, нейропатиямен және гепатопатиямен асқынған І және ІІ- үлгідегі қант диабеті Шұғыл жағдаймен соматофрмның бұзылуына байланысты неврологиялық аурулар (шұғыл жағдайға жедел қимыл, бейімделудің бұзылуы, тұлғаның апаттың салдарынан болған созылмалы өзгерісі).
Сүйек-бұлшық ет жүйесімен байланыстыру тканьдерінің дегенерациялық-дистрофиялық зақымдануы (инфекциялық, травматологиялық генезден басқа).
Жалпы соматикалық аурулардың байланысы радиациялық мөлшердің шекті мөлшерден асуымен, органдар функцияларының айқын бұзылуы болған жағдайда және бұзылулардың көп жүйелілігімен үйлесе отырып жеке анықталады.
Барынша көп радиациялық қауіп аймағы - 0,35-тен 0,99 Зв-ға дейінгі Өткір лейкоздың барлық нысандары Созылмалы миелолейкоз Созылмалы моноциталдық миелолейкоз Көп миелома Қатерлі лимфома Миелодиспластикалық синдром Асқазан-ішек жүйесіндегі: өңеш, асқазан, ішек рагы Өкпе рагы Сүт безінің рагы Қалқанша бездің рагы Ұйқы безінің рагы Бауыр рагы Жыныс және зәр шығару органдарының рагы Қауіптің осы аймағының тұрғындары үшін иондаушы әсері бар рактың басқа орналасуларының байланысы алынған тиімді эквиваленттік мөлшер Парциалдық қызылклеткалы аплазия, гипо- және апластикалық анемия Дамудың аутоиммундық және иммунокешендік тетіктері бар жүйелік сүйек-бұлшық ет жүйесі дамуының ақаулары)
Травматикалық, жұқпалы генездің энцефалопатиясымен түсіндірілмейтін олигофрения Жүректің ишемиялық ауруы - асқыну сатысындығы стенокардия, миокард инфарктысы Q тісімен және Q тісінсіз ІІ-ІІІ сатыдағы гипертониялық ауру (церебралдық нысан, қауіпті ағым)
Шұғыл жағдаймен соматоформның бұзылуына байланысты аурулар (шұғыл жағдайға жедел қимыл, бейімделудің бұзылуы, тұлғаның апаттың салдарынан болған созылмалы өзгерісі)
Жалпы соматикалық аурулардың байланысы радиациялық мөлшердің мөлшерден асуымен, органдар функцияларының айқын бұзылуы болған және бұзылулардың көп жүйелілігімен үйлесе отырып жеке анықталады.
Жоғарғы радиациялық қауіп аймағы - 0,07-ден 0,35 Зв-ға дейінгі Жыныс және зәр шығаратын органдардың рагы Қауіптің осы аймағының тұрғындары үшін иондаушы әсері бар рактың басқа орналасуларының байланысы алынған тиімді эквиваленттік мөлшер Қалқанша бездің аурулары үшін иондаушы әсермен байланыс тек басқа жүйелердің тарапынан қызметтік бұзылулар мен асқынулар болған кезде ғана расталуы мүмкін.
Травматикалық, жұқпалы генездің энцефалопатиясымен түсіндірілмейтін олигофрения Жүректің ишемиялық ауруы: асқыну сатысындағы стенокардия және инфарктен болған кардиосклероз дегенерациялық-дистрофиялық зақымдануы (инфекциялық, травматологиялық Дамудың туа біткен кемістіктері (микроцефалия, бет сүйегі мен сүйек- Жалпы соматикалық аурулардың байланысы радиациялық мөлшердің шекті мөлшерден асуымен, органдар функцияларының айқын бұзылуы болған жағдайда және бұзылулардың көп жүйелілігімен үйлесе отырып жеке анықталады.
Ең аз радиациялық қауіп аймағы - 0,069 Зв-ға дейінгі мөлшердегі тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдар Халықтың бұл топтары үшін онкологиялық және жалпы соматикалық аурулардың (аурулар тізбесі бойынша) иондаушы радиация әсерімен байланысы төтенше, ең көп және жоғары радиациялық қауіп аймақтарында болу мүмкіндігі радиологиялық бағытын ескере отырып, жеке тәртіппен анықталады.
Тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдардың әулеттері (ІІ-ІІІ ұрпақ)
Радиациялық қауіптің бұл санатынан төтенше және ең көп қауіп аймақтарындағы атмосфералық сынақтың барлық кезеңінде тұрған халықтың сәулеленген бөлігінің арасындағы 0,35 және одан да жоғары Зв мөлшеріндегі тікелей сәулеленуге ұшыраған адамдардың (ІІ-ІІІ ұрпақ) әулетін бөлектейді.
Радиациялық қауіптің бұл тобын тіркеу ата-аналардың төтенше және ең көп қауіп аймақтарындағы атмосфералық сынақтың барлық кезеңінде тұру фактісін заңды түрде растайтын құжаттардың негізінде жүргізіледі.
2. Созылмалы лейкоз (созылмалы лимфолейкоздан басқасы)
3. Миелодиспластикалық синдром
4. Сүт безінің рагы
5. Қалқанша бездің рагы Басқа онкологиялық аурулардың байланысы ата-аналардың радиациялық және кәсіби бағытын ескере отырып жеке анықталады.
Жалпы соматикалық аурулар және генетикалық патология Даму кемістіктері, кемтарлық: микроцефалия, бет сүйегінің даму кемістіктері, сүйек-бұлшық ет жүйесінің мүгедектікке соқтыратын ауыр кемістіктері Жұқпалы аурумен травматологиялық генездің энцефалопатиясымен түсіндірілмейтін олигофрения.
денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттігінің 2001 жылғы 14 наурыздағы N 240 бұйрығына 4-қосымша Өтініш Радиациялық әсерге ұшыраған адамдардың сырқаттануының, мүгедектігінің және қайтыс болуының себептік байланысын белгілеу жөніндегі сараптамалық Кеңестің төрағасына (өтініш берушінің аты-жөні немесе өтініш беруші ұйымның аты көрсетіледі)
(өтініш жасаушы ұйым өтініш берген жағдайда кім жөнінде (аты-жөні)
өтініш берілгені көрсетіледі)
туған жылы мына мекен-жай бойынша тұратын радиациялық ласталған жерде тұрған уақыттағы мекен-жайы және жұмысының, оқуының, Чернобыльдегі, басқадай радиациялық апатты жоюға қатысқандағы және тағы басқадай тұрған орыны (жылдар бойынша_________________________________________________________________ __________(ұйымның қысқартусыз атауы)_____________________ куәландыратын құжат_______________________________________________ сериясы ________нөмірі ____________ берілген күні________________ Семей ядролық полигонындағы ядролық жарылыстардың салдарынан зардап шеккен адамға, Чернобыль атом электр станциясындағы апатты жоюға қатысушыға берілетін құқықтарды растайтын куәлік.
N________кім берген _____________берілген күні_________________ Сізден менің (ұйым жүгінген жағдайда зардап шегушінің аты-жөні көрсетіледі) радиациялық жағынан ласталған жерде тұру, жұмыс істеу, оқу, Қарулы Күштерде қызмет ету, Чернобыль атом электр станциясындағы апатты жою жөніндегі жұмыстарды орындау және тағы басқадай (көрсету керек)
нәтижесінде радиациялық әсерден болған сырқатымның (сырқаттың негізгі диагнозы көрсетіледі) себептік байланысын анықтау мәселесін қарауыңызды өтінемін.
(жылдар бойынша)
Қоса беремін:
Қолы___________ үлгі
N 240 бұйрығына 5-қосымша ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ІСІ ЖӨНІНДЕГІ АГЕНТТІГІ Радиациялық әсерден зардап шеккен адамдардың сырқаттарының себептік байланысын анықтау жөніндегі орталық ведомствоаралық сараптама кеңесі Москва көшесі,66 тел.33-77-15 Мекен-жайы__________________ САРАПТАМАЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫ Орталық ведомствоаралық сараптама Кеңесі 200___ жылғы "____"
N___ мәжілісінде жолдас_______________________ (немесе ұйымнан, директивалық органдардан)
түскен өтінішті Семей ядролық полигонында, Чернобыль атом электр станциясында және тағы басқа тұру, жұмыс істеу, оқу, (Қарулы Күштер қатарында қызмет ету және басқа жағдайлардың радиоактивтік ласталған жер, жоғары радиациялық аймақ немесе басқадай радиациялық апат зардаптарын жою жөніндегі жөндеу жұмыстарын орындау - көрсету керек) нәтижесінде радиациялық әсерден болған сырқаттың (мүгедектіктің, қайтыс болудың)
себептік байланысын анықтау туралы ұсынылған медициналық және басқадай деректі құжаттамаларды қарады_____________________________________________ Мынадай диагноз қойылды:
Қорытынды:
Сараптама кеңесінің төрағасы байланысын анықтау жөніндегі орталық ведомствоаралық сараптама кеңесінің 2000 жылғы "_____"____________N___ мәжілісінің ХАТТАМАСЫ N р/б Сараптама Сырқат сырқат Кеңесінің радиациямен радиациямен қалыс қалды мүшелері байланысты байланысты емес ОВСК мәжілісінде ауру адамның (тегі)____________________ радиациялық әсер аймағындағы кезең ішінде (тұру, жұмыс істеу, оқу, Қарулы Күштерде қызмет ету, Чернобыль атом электр станциясындағы және басқадай радиациялық апаттарды жою жөніндегі жұмыстарды орындау) алған сырқатының себептік байланысын анықтау үшін ұсынылған медициналық және басқада құжаттары қаралды.
Ұсынымдар:
N 240 бұйрығына 6-қосымша Ведомствоаралық сараптама кеңесінің Есебі_________ Кеңес қызметінің жалпы сипаттамасы _________________________дан ___________ға дейінгі кезең ішінде Сараптама Кеңесінің мәжілістерінде Семей ядролық сынағынан зардап шеккендердің - , Чернобыль атом электростанциясының апатының зардабын жоюға қатысқандардың - және басқа радиациялық апаттардан зардап шеккендердің - өтініштері мен мәлімдемелері қаралды.
Жеке-жеке толтырылады.
1. Семей ядролық сынағынан зардап шеккендер.
2. Чернобыль атом электростанциясы апатының зардабын жоюға қатысқандар.
3. Басқа радиациялық апаттардан зардап шеккендер.
Мәжілістің Күні Іс қаралды Шешім шығарылды саны _________________________________________________________ Алғашқы Қайталап Дұрыс Қарсы Кейінге қалдырылды Барлығы: ______ Сырқаттардың мынадай нысандары қаралды Сырқат Шешім қабылданды атауларының N __________________________________________________________ (МКБ-Х бойынша) Дұрыс Қарсы Кейінге қалдырылды Барлығы

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Приказ Председателя Агентства Министерство здравоохранения Республики министрлігі по делам здравоохранения Казахстан Республики Казахстан от 14 марта 2001 года № 240 Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 7 апреля 2001 года за № 1453. Утратил силу приказом и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 13 августа 2013 года № 466 О порядке работы межведомственных экспертных Советов по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от ядерных испытаний, Чернобыльской и других радиационных аварий Сноска. Приказ утратил силу приказом и.о. Министра здравоохранения РК от 13.08.2013 № 466.
В целях улучшения медицинского обслуживания лиц, пострадавших от радиационного воздействия, а также во исполнение постановления Правительства Республики Казахстан от 17 марта 1997 года N 336 "О программе медицинской реабилитации населения, пострадавшего вследствие ядерных испытаний на бывшем Семипалатинском испытательном ядерном полигоне в 1949-1990 годах", ПРИКАЗЫВАЮ
1. Утвердить прилагаемые:
1) Положение о Центральном межведомственном экспертном Совете по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия;
2) Положение о Региональном межведомственном экспертном Совете по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от
3) перечень межведомственных экспертных Советов по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия и закрепленных за ними административных территорий, приложение 1;
4) перечень заболеваний, возникших или обострившихся в связи с воздействием радиационных факторов вследствие ядерных испытаний, Чернобыльской и других радиационных аварий, приложение 2;
5) методическое указание по использованию перечня заболеваний, возникших или обострившихся в связи с воздействием радиационных факторов вследствие ядерных испытаний, Чернобыльской и других радиационных аварий, приложение 3;
6) форму заявления председателю экспертного Совета по установлению причинной связи заболеваний, инвалидности и смерти лицам, подвергшимся радиационным воздействиям, приложение 4;
7) форму заключения экспертного Совета по установлению причинной связи заболеваний, инвалидности и смерти лицам, подвергшимся радиационным воздействиям, и протокол заседания, приложение 5;
8) форму отчета о работе межведомственного экспертного Совета по установлению причинной связи заболеваний, инвалидности и смерти лицам, подвергшимся радиационным воздействиям, приложение 6.
2. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на Департамент организации и контроля качества медицинской помощи населению.
Председатель
Утверждено приказом Агентства Республики Казахстан от 14 марта 2001 года N 240 ПОЛОЖЕНИЕ о Центральном межведомственном экспертном Совете по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия
1. Центральный межведомственный экспертный Совет (далее - ЦМЭС)
по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия, создается при Департаменте по организации и контроля медицинской помощи населению Агентства Республики Казахстан по делам здравоохранения.
2. ЦМЭС возглавляет руководитель Департамента организации и контроля качества медицинской помощи населению Агентства Республики Казахстан по делам здравоохранения.
К участию в работе ЦМЭС, при необходимости, привлекаются специалисты различных профилей.
3. Основной задачей ЦМЭС является рассмотрение и вынесение решений причинной связи заболеваний у лиц, подвергшихся радиационному воздействию в связи с испытанием на Семипалатинском ядерном полигоне и при ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции (далее - ЧАЭС), а также детей, заболевания которых, генетически связаны с радиационным облучением одного из родителей.
4. ЦМЭС рассматривает особо сложные и конфликтные случаи после решения (заключения) региональных межведомственных экспертных Советов, по направлению областных и городских управлений (департаментов)
здравоохранения, региональных межведомственных экспертных Советов по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия.
5. Заключение ЦМЭС является основанием для органов труда, занятости и социальной защиты населения при определении причины инвалидности (смерти) связанной с радиационным воздействием.
6. К направлению органа здравоохранения, общественной организации прилагаются следующие документы:
1) для участников ликвидации последствий аварии на ЧАЭС:
копия военного билета (трудовой книжки, приказа о командировании на ЧАЭС, командировочного удостоверения) с отметкой о сроках пребывания на работах по ликвидации последствий аварии на ЧАЭС и полученной дозе облучения;
копия удостоверения участника ликвидации последствий аварии на ЧАЭС;
подробная выписка из амбулаторной карты с указанием диагнозов перенесенных (имеющихся) заболеваний в хронологическом порядке, частоты обострений, временной (стойкой) утраты трудоспособности;
копия пенсионного удостоверения при наличии инвалидности;
выписка из истории болезни, в том числе последней госпитализации с данными радиологического исследования;
2) для лиц, подвергшихся радиационному воздействию вследствие испытаний на Семипалатинском ядерном полигоне:
документы, подтверждающие проживание (работу, учебу, службу в Вооруженных Силах) в местности, включенной в зону радиационного риска;
для работавших в зоне радиационного риска - копии трудовой книжки, приказов о командировании, командировочного удостоверения;
копия удостоверения, дающего право на льготы пострадавшим вследствие испытаний на Семипалатинском ядерном полигоне;
подробная выписка из амбулаторной карты с указанием диагнозов перенесенных (имеющихся) заболеваний в хронологическом порядке, частоты выписка из истории болезни, в том числе последней госпитализации с данными радиологического исследования.
7. ЦМЭС не принимает к рассмотрению документы, если отсутствует один из перечисленных в пункте 6 настоящего положения документов.
8. Представленные материалы ЦМЭС рассматривает заочно. В особо сложных случаях, после предварительного ознакомления с материалами членов ЦМЭС, допускается очное рассмотрение дел.
9. Заседание ЦМЭС проводится в течение месяца со дня поступления документов в требуемом объеме.
10. ЦМЭС на своем заседании правомочен вынести следующее заключение:
1) заболевание связано с радиационным воздействием;
2) заболевание не связано с радиационным воздействием;
3) требуется повторное рассмотрение через (указывается срок) с предоставлением дополнительных сведений (указывается);
4) нуждается в динамическом наблюдении;
5) нуждается в госпитализации в Республиканский клинический госпиталь для инвалидов Отечественной войны, для проведения дополнительного обследования и консультаций с последующим повторным рассмотрением дела.
11. Заключение ЦМЭС оформляется в 3-х экземплярах: 1-ый экземпляр - выдается заявителю, 2-ой - органу здравоохранения, а 3-й экземпляр - хранится в деле.
12. ЦМЭС имеет право: запрашивать подлинники медицинской документации от заявителя; приглашать для участия в работе заседания экспертного Совета медицинских работников, принимавших участие в наблюдении и лечении пациента; подтвердить либо отменить решение, принятое Региональным межведомственным экспертным Советом.
13. Заключение ЦМЭС о связи заболевания с радиационным воздействием является окончательным.
В случае несогласия заявителя с заключением ЦМЭС, заявителем может быть обжаловано в установленном законодательством порядке.
14. ЦМЭС отчитывается о своей деятельности перед Агентством Республики Казахстан по делам здравоохранения.
о Региональном межведомственном экспертном Совете по
1. Региональный межведомственный экспертный Совет (далее - РМЭС)
по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия создается на базе областных управлений (департаментов) здравоохранения или специализированного лечебно- профилактического учреждения или организации (преимущественно радиологического профиля) согласно приложению N 1 к данному приказу.
2. РМЭС возглавляет один из руководителей областного органа здравоохранения или руководитель организации здравоохранения, на базе которых работает экспертный Совет.
К участию в работе РМЭС, при необходимости, привлекаются
3. Основной задачей РМЭС является рассмотрение и вынесение решений причинной связи заболеваний у лиц, подвергшихся радиационному воздействию в связи с испытанием на Семипалатинском ядерном полигоне и при ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции (далее - ЧАЭС), а также детей, заболевания которых генетически связаны с
4. РМЭС проводит организационно-методическую работу по обеспечению диспансеризации, госпитализации и реабилитации лиц, подвергшихся радиационному воздействию.
РМЭС при научно-исследовательском институте радиационной медицины и экологии (г. Семипалатинск) выполняет функцию головного организационно- методического центра по учету и отчетности.
5. Заключение РМЭС является основанием для органов труда, занятости и социальной защиты населения при определении причины инвалидности
6. К заявлению лиц, пострадавших от радиационного воздействия, направлению органа здравоохранения, общественной организации прилагаются следующие документы:
копия военного билета (трудовой книжки, приказа о командировании на ЧАЭС, командировочного удостоверения) с отметкой о сроках пребывания на работах по ликвидации последствий аварии на ЧАЭС и полученной дозе копия удостоверения участника ликвидации аварии на ЧАЭС;
подробная выписка из амбулаторной карты с указанием диагнозов перенесенных (имеющихся) заболеваний в хронологическом порядке, частоты выписки из историй болезни, в том числе последней госпитализации с
2) для лиц, подвергшихся радиационному воздействию вследствие документы, подтверждающие проживание (работу, учебу, службу в Вооруженных Силах) в местности, включенной в зону радиационного риска;
для работавших в зоне радиационного риска - копия трудовой книжки, подробная выписка из амбулаторной карты с указанием диагнозов перенесенных (имеющихся) заболеваний в хронологическом порядке, частоты выписки из историй болезни, в том числе последней госпитализации с
7. РМЭС не принимает к рассмотрению документы, если отсутствует один из перечисленных документов в пункте 6 настоящего положения документов.
8. Заседания РМЭС проводятся по мере поступления документов, но не реже 1 раза в два месяца.
9. Заключение РМЭС оформляется в 3-х экземплярах: 1-ый - выдается заявителю, 2-ой - органу здравоохранения, а 3-й экземпляр - хранится в деле.
10. РМЭС имеет право запрашивать подлинники медицинской документации и приглашать для участия в работе заседания экспертного Совета медицинских работников, принимавших участие в наблюдении и лечении пациента.
11. РМЭС на своем заседании правомочен вынести следующее заключение:
3) требуется повторное рассмотрение через (указывается срок) с
5) нуждается в госпитализации в Республиканский клинический госпиталь для инвалидов Отечественной войны, для проведения дополнительного обследования и консультаций с последующим повторным рассмотрением дела.
12. Ежегодно, до 25 декабря, РМЭС отчитывается о проделанной работе за год, перед Центральным межведомственным экспертным Советом, по установленной форме.
13. Заключение РМЭС может быть обжаловано в месячный срок после его принятия в Центральном межведомственном экспертном Совете.
Приложение 1 к приказу Агентства Перечень межведомственных экспертных Советов по установлению причинной связи заболеваний у лиц, подвергшихся радиационному воздействию и закрепленных за ними территорий
1. г. Астана, Центральный межведомственный экспертный Совет (Агентство Республики Казахстан по делам здравоохранения).
2. г. Астана, Региональный межведомственный экспертный Совет (республиканский клинический госпиталь для инвалидов Отечественной войны)
г. Астана Акмолинская область Костанайская область Северо-Казахстанская область.
3. г. Алматы, Региональный межведомственный экспертный Совет (филиал Республиканского клинического госпиталя для инвалидов Отечественной войны) г. Алматы Алматинская область.
4. г. Актюбинск, Региональный межведомственный экспертный Совет (областная клиническая больница). Актюбинская область Атырауская область Западно-Казахстанская область Мангистауская область.
5. г. Караганда, Региональный межведомственный экспертный Совет (областная клиническая больница) Карагандинская область.
6. г. Семипалатинск, Региональный межведомственный экспертный Совет (научно-исследовательский институт радиационной медицины и экологии)
Восточно-Казахстанская область Павлодарская область.
7. г. Шымкент, Региональный межведомственный экспертный Совет (областная клиническая больница) Жамбылская область Кызылординская область Южно-Казахстанская область.
Приложение 2
ПЕРЕЧЕНЬ заболеваний, возникших или обострившихся в связи с воздействием радиационных и других вредных факторов, вследствие ядерных испытаний, Чернобыльской и других радиационных аварий Связь заболевания с непосредственным воздействием радиационных факторов должна рассматриваться индивидуально на основании характерных клинических данных и величины дозы облучения:
хроническая лучевая болезнь, лучевая катаракта, лучевой дерматит, онкологические заболевания, в том числе гемобластозы.
Вопрос о связи других заболеваний следует рассматривать с комплексом всех остальных нелучевых факторов (экстремальная ситуация, физическое и психическое перенапряжение, пылевой фактор, эндемичность и другие).
Перечень заболеваний, возникших или обострившихся в результате воздействия радиационных и других вредных факторов, которые могут быть рассмотрены при установлении их причинной связи:
1. онкологические заболевания, в том числе гемобластозы (кроме хронического лимфолейкоза);
2. заболевания щитовидной железы (аутоиммунный тиреоидит, гипотиреоз, узловой зоб с нарушением функции);
3. врожденные пороки развития (микроцефалия, пороки развития лицевого черепа и костно-мышечной системы);
4. ишемическая болезнь сердца: стабильная и нестабильная стенокардия, инфаркт миокарда с зубцом Q и без зубца Q;
5. гипертоническая болезнь II-III степени (церебральная форма, злокачественное течение);
6. агранулоцитоз (кроме лекарственного и интоксикационного);
7. системные заболевания с аутоиммунным и иммуннокомплексными механизмами развития, коллагенозы;
8. олигофрения (дебильность, имбецильность, идиотия);
9. парциальная красноклеточная аплазия, гипопластическая и апластическая анемия;
10. сахарный диабет I и II тип, осложненный ангиопатией, нейропатией и гепатопатией;
11. невротические, связанные со стрессом и соматоформные расстройства (острая реакция на стресс, расстройства адаптации, хроническое изменение личности после переживания катастрофы);
12. дегенеративно-дистрофические поражения костно-мышечной системы и соединительной ткани (кроме инфекционного и травматического генеза).
При проведении экспертизы у лиц, пострадавших в результате воздействия ионизирующих излучений и других радиационных аварий, связь заболевания решается индувидуально с учетом общего состояния больного, тяжести заболевания; клинико-лабораторных и инструментальных методов исследования; обязательным критерием для всех соматических больных (общесоматические заболевания) является определение микроядерного анализа (тестирование), а также состояние работоспособности.
Приложение 3
Методическое указание по использованию перечня воздействием радиационных факторов вследствие ядерных испытаний, Чернобыльской и других радиационных аварий ВВЕДЕНИЕ Испытания ядерного и термоядерного оружия на Семипалатинском полигоне (1949-1989 гг.) привели к тотальному или частичному загрязнению территорий Восточно-Казахстанской, Павлодарской и Карагандинской областей Республики Казахстан радиоактивными продуктами.
Установлена зависимость уровней загрязнения отдельных районов долгоживущими продуктами ядерного деления с удаленностью от эпицентров конкретных ядерных взрывов.
Формирование 90% эффективных эквивалентных доз для облученной части населения произошло в период атмосферных испытаний. Характер облучения населения связан с острым внешним гамма-воздействием за счет прохождения радиоактивных облаков и выпавших радиоактивных осадков, а также хроническим внутренним облучением за счет попадания долгоживущих продуктов ядерного распада по пищевым цепям и с вдыхаемым воздухом.
В ликвидации последствий аварии на Чернобыльской АЭС (далее - ЧАЭС) приняли участие более 36000 граждан различных регионов Казахстана, в том числе и из числа жителей Семипалатинского региона.
ПРАВОВАЯ ОСНОВА выделения зон радиационного риска на прилегающих к полигону территориях определена Законом Республики Казахстан "О социальной защите граждан, пострадавших вследствие ядерных испытаний на Семипалатинском испытательном ядерном полигоне".
Выделяются 4 зоны радиационного риска:
зона чрезвычайного радиационного риска, включающая населенные пункты, в которых эффективные эквивалентные дозы облученной части населения составили 1 Зиверт (далее - Зв) и выше;
зона максимального радиационного риска, включающая населенные пункты, в которых эффективные эквивалентные дозы облученной части населения составили от 0,35 до 1 Зв;
зона повышенного радиационного риска включает населенные пункты, в которых эффективные эквивалентные дозы облученного населения составляют от 0,07 до 0,35 Зв;
зона минимального радиационного риска включает населенные пункты районов Восточно-Казахстанской, Павлодарской и Карагандинской областей, в которых эффективные эквивалентные дозы облученного населения составляют до 0,07 Зв.
Регистрация облученного и пострадавшего населения
1. Для обеспечения необходимой радиационной, медицинской и социальной защиты населения, а также проведения экспертиз по определению связи отдаленных соматико-стохастических эффектов с ионизирующим воздействием в результате испытаний ядерного оружия, а также аварий на атомных электростанциях (далее - АЭС) и других радиационных катастроф, вводятся два правовых понятия: облученного и пострадавшего индивидуума;
облученным признается лицо, у которого в результате испытаний ядерного оружия эффективная эквивалентная доза превышает 0,05 Зв или накопленная эффективная эквивалентная доза хронического облучения составляет более 0,07 Зв. При отсутствии данных индивидуальной дозиметрии накопленная эффективная эквивалентная доза определяется по сумме средней годовой расчетной эффективной эквивалентной дозы за время проживания конкретного лица на загрязненной территории;
пострадавшим является лицо, у которого в результате облучения возникли детерминированные эффекты, напрямую зависящие от воздействия радиации (острая и хроническая лучевая болезнь, лучевой дерматит, лучевая катаракта, острая радиационная микседема, острый радиационный тиреоидит), или некоторые другие заболевания, в отношении которых клинически установлена причинно-следственная связь с облучением.
2. Не детерминированные соматико-стохастические эффекты облучения могут появляться как в ранний период (дни, месяцы после облучения), так и в более отдаленные сроки (годы, десятилетия).
3. Использование вышеуказанных правовых понятий ставит перед экспертными комиссиями любого уровня задачи четкого разграничения групп радиационного риска с различным диапазоном эффективных эквивалентных доз и необходимость ранжирования отдаленных соматико-стохастических эффектов облучения в зависимости от чувствительности к радиационному воздействию.
4. Межведомственные Экспертные Советы по определению причинной связи заболеваний, инвалидности и смертности с воздействием радиационных факторов, осуществляют свою работу в двух направлениях:
определяют облученных и пострадавших среди обратившегося населения из числа жителей различных зон радиационного риска;
устанавливают причинную связь конкретных заболеваний, инвалидности и смерти с воздействием ионизирующих излучений.
5. Все облученные и пострадавшие относятся к группам радиационного риска. Выделяют лиц, подвергавшихся прямому облучению (I поколение). Эту группу составляют лица, рожденные до 1963 года, с эффективной эквивалентной дозой не менее 0,05 Зв. К группам радиационного риска относятся также лица, родители которых, подвергались прямому облучению в период открытых ядерных испытаний (II-III поколение).
Главным условием, определяющим возможность установления причинной связи заболеваний с облучением, является юридически подтвержденный факт проживания и длительность проживания конкретного лица в одной из зон радиационного риска (с рассчитанной эффективной эквивалентной дозой).
Устанавливается норма, при которой суммарные эффективные эквивалентные дозы облучения в диапазоне от 0,07 до 0,35 Зв для облученной части населения могут быть сформированы при проживании на территориях зон минимального и повышенного радиационного риска - в течение всего периода испытаний в атмосфере (1949-1962 годах).
Для облученных и пострадавших, проживавших в зонах чрезвычайного и максимального радиационного риска, нормами проживания, при которых диапазон эффективных доз соответствует 0,35 и более Зв, являются:
постоянное проживание в течение всего периода атмосферных ядерных испытаний (1949-1962 годах);
проживание в течение полного года - 1949, 1951, 1953, 1954, 1955, 1956 годах;
наличие удостоверения ликвидатора аварии на АЭС или участника испытаний ядерного оружия.
Определение связи онкологической и общесоматической патологии среди групп радиационного риска (I поколение) с радиационным воздействием в результате испытаний ядерного оружия.
Лица, подвергшиеся прямому облучению (I поколение).
Все фиксируемые соматико-стохастические эффекты, формирующиеся в отдаленные сроки после воздействия ионизирующих излучений, имеют статистически значимую зависимость с величиной эффективной эквивалентной дозы. Характер и объемы отдаленных медицинских последствий облучения человека определяются закономерностями "доза-эффект".
Объемы и проявления отдаленных постлучевых эффектов зависят от чувствительности тканей, органов и систем органов к воздействию ионизирующих излучений. Установлено, что более чувствительные к радиации ткани, органы и системы органов реализуют эффекты облучения в более ранние сроки. Однако восстановление нарушенных функций не может определяться такой же зависимостью, особенно в случаях, когда облучение носит многократный характер при сочетании острого облучения с хроническим. Зона чрезвычайного радиационного риска - лица, подвергавшиеся прямому облучению в дозе от 1 Зв и выше.
Онкологические заболевания
1. Все формы острого лейкоза
2. Хронический миелолейкоз
3. Хронический моноцитарный миелолейкоз
4. Множественная миелома
5. Злокачественная лимфома
6. Миелодиспластический синдром
7. Раки, локализованные в желудочно-кишечном тракте: пищевода, желудка, кишечника
8. Рак легкого
9. Рак молочной железы
10. Рак матки, шейки матки, яичников
11. Рак мочевого пузыря и мочевыводящих путей
12. Рак мочеполовой системы
13. Рак щитовидной железы
14. Рак слюнной железы
15. Рак поджелудочной железы
16. Рак гепатобилиарной системы Связь других локализаций рака с ионизирующим воздействием для населения этой зоны риска устанавливается в индивидуальном порядке с учетом полученной эффективной эквивалентной дозы и профессионального маршрута.
Общесоматические заболевания
1. Гипотиреоз и аутоиммунный тиреоидит
2. Узловой зоб
3. Парциальная красноклеточная аплазия, гипопластическая и апластическая анемия
4. Агранулоцитоз (кроме лекарственного и интоксикационного)
5. Системные заболевания с аутоиммунными и иммунокомплексными механизмами развития, коллагенозы
6. Врожденные пороки развития (микроцефалия, пороки развития лицевого черепа и костно-мышечной системы)
7. Олигофрения (дебильность, имбецильность, идиотия) Исключаются нарушения умственного развития, сенсорная, моторная и мнестическая афазии, связанные с энцелофалопатией (травматической и инфекционной этиологии).
8. Ишемическая болезнь сердца:
стабильная и нестабильная стенокардия, инфаркт миокарда с зубцом Q и без зубца Q
9. Гипертоническая болезнь II-III степени (церебральная форма, злокачественное течение)
10. Сахарный диабет I и II тип, осложненный ангиопатией, нейропатией и гепатопатией)
11. Невротические, связанные со стрессом и соматоформные расстройства (острая реакция на стресс, расстройства адаптации и хроническое изменение личности после переживания катастрофы)
12. Дегенеративно-дистрофические поражения костно-мышечной системы и соединительной ткани (кроме инфекционного генеза). Связь общесоматических заболеваний с радиационным воздействием определяется индивидуально при наличии дозы превышающей пороговую дозу, выраженных нарушений функции органов и в сочетании с полисистемностью нарушений.
Зона максимального радиационного риска - лица, подвергшиеся прямому облучению в дозе от 0,35 до 1 Зв
7. Раки, локализованные в желудочно-кишечном тракте: пищевода,
10. Рак щитовидной железы
11. Рак поджелудочной железы
13. Рак гепатобилиарной системы Связь других локализаций рака с ионизирующим воздействием для населения этой зоны риска устанавливается в индивидуальном порядке с учетом полученной эффективной эквивалентной дозы
3. Агранулоцитоз (кроме лекарственного и химического)
4. Системные заболевания с иммунными и иммуннокомплексными механизмами развития
5. Парциальная красноклеточная аплазия, гипопластическая и
6. Врожденные пороки развития (микроцефалия, лицевого черепа и костно- мышечной системы)
7. Олигофрения, не обусловленная энцефалопатией травматического, инфекционного генеза
8. Ишемическая болезнь сердца: стабильная и нестабильная стенокардия, инфаркт миокарда с зубцом Q и без зубца Q
9. Гипертоническая болезнь II-III степени (церебральная форма,
10. Невротические, связанные со стрессом и соматоформные расстройства (острая реакция на стресс, расстройства адаптации, хроническое изменение
11. Дегенеративно-дистрофические поражения костно-мышечной системы и соединительной ткани (кроме инфекционного и травматического генеза). Связь общесоматических заболеваний с радиационным воздействием определяется индивидуально при наличии дозы превышающей пороговую дозу, выраженных нарушений функции органов и в сочетании с полисистемностью нарушений.
Зона повышенного радиационного риска - лица, подвергавшиеся прямому облучению в дозе не менее от 0,07 до 0,35 Зв
3. Злокачественная лимфома
4. Миелодиспластический синдром
5. Рак легкого
6. Рак молочной железы
7. Рак щитовидной железы
8. Рак мочеполовой системы
9. Рак гепатобилиарной системы Связь других локализаций рака с ионизирующим воздействием для населения этой зоны риска устанавливается в индивидуальном порядке с учетом полученной эффективной эквивалентной дозы
1. Гипотериоз и аутоиммунный тиреоидит
2. Узловой зоб с нарушением функции щитовидной железы Для заболеваний щитовидной железы связь с ионизирующим воздействием может быть подтверждена только при наличии функциональных нарушений и осложнений со стороны других органов.
3. Олигофрения, не обусловленная энцефалопатией травматического и инфекционного генеза.
4. Врожденные пороки развития (микроцефалия, пороки развития лицевого
5. Ишемическая болезнь сердца: прогрессирующая стенокардия, постинфарктный кардиосклероз
6. Дегенеративно-дистрофические поражения костно-мышечной системы и соединительной ткани (кроме инфекционного и травматического генеза).
Связь общесоматических заболеваний с радиационным воздействием определяется индивидуально при наличии дозы, превышающей пороговую дозу, выраженных нарушений функции органов и в сочетании с полисистемностью нарушений.
Зона минимального радиационного риска - лица, подвергавшиеся прямому облучению в дозе до 0,07 Зв Для этих групп населения связь онкологических и общесоматических заболеваний (согласно перечня) с воздействием ионизирующей радиации определяется в индивидуальном порядке с учетом радиологического маршрута - возможное пребывание в зонах чрезвычайного, максимального и повышенного радиационного риска.
Потомки лиц, подвергавшихся прямому облучению (II-III поколения)
Из этой категории групп радиационного риска выделяют потомков лиц (II- III поколения), которые подвергались прямому облучению в дозе от 0,35 и более Зв, т.е. среди облученной части населения, проживавшей весь период атмосферных испытаний в зонах чрезвычайного и максимального риска.
Регистрация этой группы радиационного риска проводится на основании документов, юридически подтверждающих факты проживания одного из родителей весь период атмосферных испытаний на территориях зон чрезвычайного и максимального радиационного риска.
2. Хронический лейкоз (кроме хронического лимфолейкоза)
3. Миелодиспластический синдром
4. Рак молочной железы
5. Рак щитовидной железы Связь других онкологических заболеваний определяется индивидуально с учетом радиационного и профессионального маршрута родителей.
Общесоматические заболевания и генетическая патология
1. Пороки развития, уродства: микроцефалия, пороки развития лицевого черепа, тяжелые инвалидизирующие пороки костно-мышечной системы
2. Олигофрения, не обусловленная энцефалопатией травматического, сосудистого и инфекционного генеза.
Приложение 4
Заявление
Председателю Экспертного Совета по установлению причинной связи заболеваний, инвалидности и смерти лицам, подвергшимся радиационным воздействиям от_______________________________________________________ (указывается фамилия, имя, отчество (далее - Ф.И.О.)
заявителя или наименование организации заявителя)
(при подаче заявления от организации-заявителя указывается по поводу кого (Ф.И.О.) подается заявление) дата рождения________________________ проживающего по адресу________________________________________________ адрес и место жительства-работы, учебы и другие, за время проживания на радиационно-загрязненной местности (по годам)_________________________ (наименование организации без сокращения)
документ, удостоверяющий личность_____________________________________ серия ____________номер_________________дата выдачи___________________ Удостоверение, подтверждающее право на льготы пострадавшему(ей)
вследствие ядерных испытаний на Семипалатинском ядерном полигоне, участника ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции N____________, кем выдано_______________________дата выдачи___________ Заявление Прошу Вас рассмотреть вопрос о причинной связи моего (при обращении организации указывается Ф.И.О. пострадавшего)
заболевания (указывается основной диагноз заболевания) с радиационным воздействием в результате проживания, работы, учебы, службы в Вооруженных Силах, выполнением работ по ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции и другие, (указать) на радиационно-загрязненной местности.
(по годам) Прилагаю:
Подпись__________ образец Приложение 5 АГЕНТСТВО РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ПО ДЕЛАМ ЗДРАВООХРАНЕНИЯ Центральный межведомственный экспертный Совет по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия г. Астана ул. Московская, 66 тел.33-77-15 Адрес: _________________ _______________________ _______________________ ЭКСПЕРТНОЕ ЗАКЛЮЧЕНИЕ Центральный межведомственный экспертный Совет на заседании от 200__ года N____ рассмотрел заявление от больного(ой)
(или организации, от директивных органов) представленную медицинскую документацию_______________________________________________ об установлении причинной связи заболеваний (инвалидности, смерти) с радиационным воздействием в результате проживания, работы, учебы, службы в вооруженных силах и других обстоятельствах (указать - с радиоактивно загрязненной местностью, с зоной повышенной радиации или выполнением ремонтных работ по ликвидации последствий аварии) на Семипалатинском ядерном полигоне, Чернобыльской атомной электростанции и др. Установлен диагноз: ___________________________________________________ ЗАКЛЮЧЕНИЕ: Председатель экспертного Совета __________________ Протокол заседания Центрального межведомственного экспертного Совета по установлению причинной связи заболеваний у лиц, пострадавших от радиационного воздействия от ___ _______200__ год город Астана N _________ N ! Члены экспертного ! Заболевание ! Заболевание ! Воздержался п/п! Совета !
связано с ! не связано с ! (роспись) ! ! радиацией ! рациацией ! ! ! (роспись) !
(роспись) ! ------------------------------------------------------------------------- 1. 2. 3. 4. 5. 6.
7. 8. 9. ------------------------------------------------------------------------- Рассмотрены не заседании Центрального межведомственного экспертного Совета представленные медицинские и другие документы больного(ой)_____________ ______ года рождения для установления причинной связи заболеваний за период (проживания, работы, учебы, службы в вооруженных силах, выполнением работ по ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции и др.) в зоне радиационного воздействия. Рекомендации: Председатель экспертного Совета _____________________ Приложение 6 к приказу Агентства Республики Казахстан по делам здравоохранения от 14 марта 2001 года N 240 Отчет о работе Межведомственного Экспертного Совета_____________ ________________________________________________________ Общая характеристика деятельности Совета за период с _____________ по___________________ на ________________________ заседаниях Экспертного Совета рассмотрено заявлений и обращений пострадавших от Семипалатинского ядерного полигона __________ , участников ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции________ и пострадавших от других радиационных аварий________ Составить по отдельности: 1. пострадавшие от Семипалатинского ядерного полигона; 2. участники ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции; 3. пострадавшие от других радиационных аварий.
Номер !Дата! Рассмотрено дел ! Вынесено решений ! заседания! !--------------------!
-------------------------!------------- ! !Первичные!Повторные !Положительно!
Отрицательно! Отложено Итого:___________ Рассмотрены следующие формы заболеваний: 1.
пострадавшие от Семипалатинского ядерного полигона; 2. участники ликвидации последствий аварии на Чернобыльской атомной электростанции; 3. пострадавшие от других радиационных аварий.
N названий болез! Принято решений ней (по МКБ-Х) !
--------------------------------------------------------- ! Положительно ! Отрицательно !
Отложено ! Всего -------------------------------------------------------------------------- Председатель экспертного Совета