Қазақша:
Национальный Банк Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 30 қарашадағы N 134 Қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2008 жылғы 10 қаңтарда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 5089 болып енгізілді.
Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы
1. Қоса беріліп отырған Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.
2. Осы қаулы 2008 жылғы 1 ақпаннан бастап қолданысқа енгізіледі.
3. Бухгалтерлік есепке алу департаменті (Шалғымбаева Н.Т.):
1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізуге шаралар қабылдасын;
2) осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізген күннен бастап он күндік мерзімде оны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі орталық аппаратының мүдделі бөлімшелеріне, Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігіне, "Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы" заңды тұлғалар бірлестігіне және екінші деңгейдегі банктерге жіберсін.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары Д.Т.Ақышевқа жүктелсін.
Ұлттық Банк
Төрағасы
Қазақстан Республикасы 2007 жылғы 30 қарашадағы № 134 қаулысымен бекітілді Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы
1. Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент- банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы»
Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, қарыжылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ислам банктерінің, Қазақстан Республикасы бейрезидент - банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банк болған заңды тұлғаның (бұдан әрі – банктер) және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуін нақтылайды.
2. Нұсқаулықта Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Жалпы бөлім), Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім), «Қазақстан Республикасындағы вексельдік айналым туралы» Қазақстан Республикасының Заңында, «Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерінiң, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының вексельдерді есепке алуы қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы № 396 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1015 болып тіркелген) және «Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың аударым және жай вексельдермен операциялар жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 261 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13071 болып тіркелген) көзделген ұғымдар қолданылады.
3. Банктер жасайтын операциялардың бухгалтерлік есебі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына және Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.
4. Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістері қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау банктің есеп саясатында айқындалады.
5. Егер шарттық талаптарға сәйкес аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдар (IAS) 32 «Қаржы құралдары:
ұсыну» халықаралық қаржылық есептілік стандартында айқындалған қаржы құралдарының анықтамасына сәйкес келген жағдайда, аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдармен операциялардың бухгалтерлік есебі (IFRS) 9 «Қаржы құралдары» халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес жүргізіледі.
6. Банктің, ипотекалық ұйымның бухгалтерлік есеп жүргізуді реттейтін ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде банкішілік транзиттік шоттарды пайдалануға және қосымша бухгалтерлік жазбалар жасауға рұқсат етіледі.
Шетел валютасының валюталық позициясы және контрқұны шоттарын пайдалана отырып, шетел валютасындағы операциялар сомасын көрсетуге рұқсат етіледі.
Сыйақы түріндегі кіріс пен шығыс (IFRS) 9 «Қаржы құралдары»
халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісі пайдаланыла отырып танылады.
2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу
7. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгемен міндеттемелер сомасына:
Дт
Спот операциялары бойынша талаптар Кт Спот операциялары бойынша міндеттемелер, бір мезгілде шетел валютасының сатып алу бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс Спот операциялары бойынша талаптар;
есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.
8. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.
9. Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шетел валютасын сатып алу үшін аударылатын теңгемен сомаға:
Спот операциялары бойынша міндеттемелер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Спот операциялары бойынша талаптар.
2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу
10. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні шетел валютасындағы шартты талаптар сомасына және теңгемен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
11. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:
12. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні
1) шетел валютасын сатып алу бойынша шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;
2) теңгемен және шетел валютасындағы сомаға:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
3) шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
4) есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;
5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;
немесе
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс 3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу
13. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні сату бағамы бойынша талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік шетел валютасымен міндеттемелер сомасына және теңгемен талаптар сомасына:
бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:
шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
14. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық Спот операциялары бойынша міндеттемелер.
15. Нұсқаулықтың 14-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай
1) өткізілетін шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) шетел валютасын өткізгені үшін алынған теңгемен сомаға:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу
16. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
17. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық
3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі
18. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні
1) шетел валютасын сату бойынша шартты міндеттемелер мен шартты
2) шетел валютасындағы және теңгемен сомаға, сондай-ақ шетел валютасын қайта бағалау сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
3) есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:
4) шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі
19. Банк салымына бастапқы және (немесе) қосымша ақша жарнасын салған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк салымы шарты бойынша ақша сомасына:
Кассадағы қолма-қол ақша Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)
Басқа банктердің шартты салымдары Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары Жеке тұлғалардың шартты салымдары Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
Заңды тұлғалардың шартты салымдары Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
2) жеңілдік сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір айға дейінгі)
Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір жылға дейінгі)
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
3) сыйлықақы сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы.
20. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы шарты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шы- ғыс Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір айдан аспайтын)
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)
Басқа банктердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)
Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Клиенттердің қысқа мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Клиенттердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)
Клиенттердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс.
21. Банк салымы шартында көзделген міндеттемелердің жалпы сомасына банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын капиталдандыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.
22. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы бойынша жеңілдіктер/сыйлықақылар амортизациясы кезінде мынадай
1) дисконт амортизациясы сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт;
2) сыйлықақы амортизациясы сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операция- ларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс.
23. Банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын төлеу кезінде Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Корреспонденттік шоттар Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
24. Банк салымы сомасын енгізу күні салымшыға сыйақы төлеу кезінде төленген сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот № 1792 «Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу» баланстық шоттағы қалдық есептеу әдісіне сәйкес шығысқа жатқызылуы тиіс.
25. Банк тартқан банк салымы бойынша салымшыға негізгі борыш сомасын қайтарған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге салымдары Басқа банктердің талап етілгенге салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі
26. Теңгемен және шетел валютасымен банктік қарызды берген кезде
1) егер берілген банктік қарыздың сомасы өтелуге жататын банктік қарыздың сомасына тең болса:
нақты берілген ақша сомасына:
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар Клиенттерге факторинг Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
банктік қарызды алған кезге дейін банктік қарызды алумен байланысты комиссиялық шығыс түрінде клиент шеккен шығыс сомасына (жеңілдік сомасына):
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт;
2) егер берілген банктік қарыз сомасы өтелуге тиіс банктік қарыз сомасынан аз болса:
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот өтелуге тиіс банктік қарыз сомасы мен берілген банктік қарыз сомасы арасындағы оң айырма сомасына:
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.
Банктік қарыз шарты, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар»
баланстан тыс шотта 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.
27. Байланысты емес тарапқа пайыздық мөлшерлемесі нарықтағыдан төмен банктік қарыз берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары, бір мезгілде:
Берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пай- ыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша түзету түріндегі шығыс Клиенттерге берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе)
пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарыздарды түзету түріндегі шығыс Банктік қарыз шарттары, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Түрлі құндылықтар мен құжаттар»
баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.
28. Кепіл шарты және басқа да құжаттар негізінде банктік қарызды қамтамасыз етуге қабылданған мүлік құнының сомасына (теңгемен және сол сияқты шетел валютасымен) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Кіріс
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.
29. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.
30. Банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету ретінде ақшаны қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердің корреспонденттік шоттары Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.
31. Банк кредит желісін ашқан не банктік қарыз шартына сәйкес болашақта банктік қарыз берген кезде пайдаланылмаған лимит немесе берілмеген банктік қарыз сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер.
Банктік қарыз шартына сәйкес банктік қарыздың кезекті сомасын берген кезде банктің болашақта банктік қарыздарын беру бойынша шартты міндеттемелері берілген банктік қарыз сомасына азайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар.
32. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банктік қарыздар бойынша сыйақы және жеңілдік (дисконт) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы есептеген кезде:
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Басқа банктерге берілген овердрафт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Клиенттерге факторинг бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Клиенттерге берілген өзге де қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) дисконт амортизациясы кезінде:
Басқа банктерге берілген қарыздары бойынша дисконт Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті тү- зетуден кіріс Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.
33. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақыны төлеген кезде
1) ақша қолма-қол нысанда енгізілген кезде:
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
2) қарыз алушы банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын алдын ала төлеген кезде:
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем;
3) есептелген сыйақы бойынша берешекті өтеу кезінде:
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
34. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, берілген банктік қарыздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банктік қарыздың әділ құны оның есептік құнынан асып кеткен кезде Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс Клиенттерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс;
2) банктік қарыздың есептік құны оның әділ құнынан асып кеткен кезде Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты;
3) банктік қарыздың әділ құнын есептегі оң және теріс түзету сомасына:
Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.
35. Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қарыздар құны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) қарыздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың әділ құнын оң түзету шоты Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері;
2) қарыздың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты;
3) қарыздың әділ құнын есептегі оң (теріс) түзету сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.
Қарыз бойынша қайта бағалау Нұсқаулықтың 31-тармағына сәйкес қарыз бойынша сыйақыны есептеу жүргізілген соң және дисконт амортизациясынан кейін жүргізіледі.
36. Валюталық баламасы белгіленген теңгедегі банктік қарызды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валютаны айырбастаудың нарықтық бағамы ұлғайған кезде:
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы азайған кезде:
Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын шығыс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.
37. Егер банктік қарыз шартының талаптарында теңгемен банктік қарыз бойынша төлемдерді индекстеу көзделсе, банктік қарыз шартында өзгеше мерзімдер белгіленбесе, банктік қарыз қалдықтарын банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік
1) оң индекстелген кезде:
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
2) теріс индекстелген кезде:
Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
38. Банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтеген кезде мынадай Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Клиенттерге берілген басқа да қарыз;
қолма-қол ақшалай емес нысанда ақша енгізілген жағдайда:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз Басқа банктерге берілген овернайт қарызы Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз Клиенттерге берілген басқа да қарыз.
39. Кредиттік желіні ұсыну туралы шартқа сәйкес банктік қарыз бойынша негізгі борыш өтелген кезде болашақта банктік қарыз беру бойынша банктің шартты міндеттемелері өтелген банктік қарыз сомасына ұлғайтылады және Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты талаптар Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты талаптар Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты міндеттемелер Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты міндеттемелер.
40. Банктік қарызды және сыйақыны толық өтеген, құжаттарды (банктік қарыз шартын, кепіл шартын, міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету шартын, сондай-ақ кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды, олардың техникалық құжаттамаларын және қарыз алушыға міндетті түрде қайтаруға жататын басқа да құжаттарды) және қабылданған кепілдің құнын, қабылданған кепіл сомасын, банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:
Шығыс
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
2) құжаттарды есептен шығарған кезде:
Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;
3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:
Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
4) банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде:
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).
41. Егер банктік қарыз шартында белгіленген мерзім басталған кезде қарыз алушы есептелген сыйақыны төлемесе, есептелген, бірақ төленбеген сыйақы сомасы мерзімі өткен активтер шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
42. Егер қарыз алушы мерзімі келген кезде банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтемесе, негізгі борыштың өтелмеген сомасы мерзімі өткен активтердің шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы
43. Егер банктік қарыз шартында тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл)
есептеу көзделсе және тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келсе, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
44. Егер банктік қарыз шартында қарыз және қаржы лизингі бойынша негізгі борыштың мерзімі өткен бөлігіне, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келетін қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасына сыйақы есептеу көзделсе, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегіне сыйақы алуға байланысты кіріс.
45. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
46. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен негізгі борышты төлеу кезінде Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі.
47. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығынына арналған резервтерді (провизияларды) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шы- Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар).
48. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығына арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіру- ден болатын кіріс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
49. Банк төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда банктік қарыздың негізгі сомасына және төленбеген мерзімі өткен сыйақыға мынадай бухгалтерлік Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.
50. Банк әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері, Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз.
51. Берілген қарыз бойынша ақша ағындарын шамалы түрлендірген кезінде
1) мерзімі өткен сыйақыны капиталдандыру сомасына:
Клиенттерге берілген басқа да қарыз Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы;
2) қарыздың жалпы баланстық құнын теріс түзету сомасына:
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;
3) қарыздың жалпы баланстық құнын оң түзету сомасына:
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы Басқа банктерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындай- тын кіріс;
4) ең аз қалдық сомасына қарыз бойынша дисконт пен сыйлықақыға нетто жасау:
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы.
52. Сатып алынған немесе қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарызды бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) Сатып алынатын немесе қалыптастырылатын кредиттік-құнсызданған қарыз үшін нақты берілген ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) төленген сома мен сатып алынған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырманы көрсететін сомаға:
3) берілген сома мен қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт.
53. Қолданыстағы қарызды айтарлықтай түрлендіру жолымен кредиттік- құнсызданған қарызды құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) қолданыстағы қарызды тану тоқтатылған кезде:
Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы;
2) қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыз сомасына:
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Олардың түрленуіне байланысты берілген қарыздың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс.
5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу
54. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай әділ құнға (олардың номиналды құнынан аспайтын әділ құнға борыштық бағалы қағаздар бойынша):
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Корреспонденттік шоттар, бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік
1) сыйлықақы сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы- қақы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Корреспонденттік шоттар;
2) дисконт сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дис- конт;
3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Корреспонденттік шоттар.
55. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақыны (тиесілі кіріс) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеген кезінде мынадай
1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланы- сты кіріс;
2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы- қақыны амортизациялау бойынша шығыс Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы- қақы;
3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дис- контты амортизациялау бойынша кіріс.
56. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнының өзгеруінен болатын кіріс;
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болатын Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;
3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.
Нұсқаулықтың 55-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты)
амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.
57. Өзгерістері пайда немесе шығын құрамында көрсетілетін, құны шетел валютасында көрсетілген әділ құны бойынша ескерілетін борыштық бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде валюталардың айырбастау бағамы бойынша валюталардың айырбастау бағамы оң бағамдық айырма сомасына ұлғайған Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы- Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс бір мезгілде, теріс бағамдық айырма сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;
валюталардың айырбастау бағамы теріс бағамдық айырма сомасына азайған Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы- Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
бір мезгілде, оң бағамдық айырма сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кіріс.
58. Эмитент бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
59. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 55 және 56-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлы-
2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
3) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған оң қайта бағалау Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;
4) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған теріс қайта бағалау Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
5) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
6) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;
7) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар.
2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу
60. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып әділ құнына (борыштық бағалы қағаздар бойынша осы қағаздардың номиналдық құнынан аспайтын әділ құнына):
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сый- лықақы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дис- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
61. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар (артықшылық берілген акциялар) бойынша сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байла- нысты кіріс;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амор- тизациялау бойынша шығыс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сый- лықақы;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дис- конт Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортиза- циялау бойынша кіріс.
62. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- зервтері;
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- зервтері Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шо- ты;
3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шо- ты Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.
Нұсқаулықтың 61-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыға (тиесілі кіріске) және сыйлықақыға (дисконтқа)
амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар
63. Эмитент борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс)
сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
64. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздардың әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына
1) борыштық бағалы қағаздар бойынша:
амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сый- амортизацияланбаған дисконт сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дис- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
2) борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша:
әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған оң қайта бағалау Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;
әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған теріс қайта бағалау Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шо- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын);
үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс сомасына:
Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын)
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- зервтері.
65. Эмитент әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 61 және 62- тармақтарына сәйкес сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеуді және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалауды жүргізгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
2) күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре-
3) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын
4) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны боынша қайта бағалаудан шығыс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау ре-
66. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар);
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу
67. Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, бағалы қағаздардың әділ құнына (олардың номиналды құнынан аспайтын):
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
2) сыйлықақы сомасына:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
3) дисконт сомасына:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт;
4) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
68. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен сатып алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны және сыйлықақы (дисконт)
амортизациясын есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сыйақы сомасына:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойын- ша шығыс Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
69. Эмитент борыштық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
70. Борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде борыштық бағалы қағаздардың жарияланған сыйақысы және сыйлықақысының (дисконтының)
амортизациясы есептелгеннен кейін Нұсқаулықтың 68-тармағына сәйкес мынадай Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
3) күтілетін кредиттік шығынға қалыптастырылған резервтер (провизиялар)
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
4) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
5) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
6) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың есепке алу құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.
71. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар)
құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар).
72. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар)
азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
73. Эмитент борыштық бағалы қағаздардың құнын өтеу кезінде жарияланған сыйақы және сыйлықақының немесе дисконттың амортизациясын есептегеннен кейін борыштық бағалы қағаздардың эмитентінен түскен ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
74. Құнсызданған борыштық бағалы қағаздар қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
Дисконттың және (немесе) сыйлықақының амортизацияланбаған бөлігінің сомасына бухгалтерлік жазбалар Нұсқаулықтың 70-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу
75. Банк бағалы қағаздарды айналысқа шығарған кезде мынадай
1) облигацияларды іске асыру сомасына (олардың номиналды құнынан аспайтын):
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Айналысқа шығарылған облигациялар Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар Реттелген облигациялар;
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы;
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт Реттелген облигациялар.
76. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен банк айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және сыйлықақы (жеңілдік)
амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге сыйақы сомасына:
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Реттелген облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс;
сыйлықақының амортизация сомасына:
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс;
дисконттың амортизация сомасына:
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт.
77. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
78. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздарды өтеу кезінде сыйақы және сыйлықақы/дисконт амортизациясын есептегеннен кейін банк төлеген ақша Реттелген облигациялар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі
79. РЕПО операцияларын жүзеге асыру кезінде мәміле сомасына мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары.
80. «РЕПО» операциясы бойынша сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша шығыс Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.
81. РЕПО операциясы бойынша бұрын берілген бағалы қағаздарды алған кезде РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс сомасына және РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
82. Кері РЕПО операциясын жасаған кезде (бағалы қағаздарды сатып алу кезінде) операция сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
83. «Кері РЕПО» операциясы бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша кіріс.
84. Қабылдаушы тараптың қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО»
операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды сатуы кезінде мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот «РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттеме.
85. Эмитенттен қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот «Кері РЕПО» операциялары бойынша берілген бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.
86. Қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалау кезінде мынадай міндеттеме құнын теріс түзету сомасына:
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттемені қайта бағала- удан болған шығыс «Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме;
міндеттеме құнын оң түзету сомасына:
«Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме «Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағала- удан түскен кіріс.
87. «Кері РЕПО» операциясы бойынша бұрын алған бағалы қағаздарды берген кезде «кері РЕПО» операциясы бойынша есептелген сыйақы сомасына және «кері РЕПО» операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.
7-тарау. Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі
88. Аффинирленген бағалы металдарды сатып алған кезде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып сатып алу құнына мынадай бухгалтерлік жазба Аффинирленген бағалы металдар Жолдағы аффинирленген бағалы металдар Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
89. Егер сатып алынған аффинирленген бағалы металдар ұйымның есеп саясатына сәйкес әділ құны бойынша қайта бағаланған жағдайда, мынадай
1) егер аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) егер аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын шығыс Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар.
90. Нұсқаулықтың 89-тармағына сәйкес аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кейін әділ құны бойынша сатқан кезде мынадай бухгалтерлік
1) аффинирленген бағалы металдарды есептен шығару сомасына:
Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құнын есептен шығару бойынша шығыс Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдарды сату бойынша жасалған мәміле Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Аффинирленген бағалы металдарды сатудан түскен кіріс.
8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу
91. Форвард мәмілесі жасалған күні базалық активті сатып алуға және /немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
92. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен шетел валютасын сатып алу және/немесе сату бойынша форвард мәмілелерін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) форвард мәмілесінің әділ құнын оң өзгерту сомасына:
Форвард операциялары бойынша талаптар Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс Шетел валютасы бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) форвард мәмілесінің әділ құнын теріс өзгерту сомасына:
Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын шығыс;
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер;
3) форвард мәмілесінің әділ құнын оң/теріс түзету сомасына:
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер Форвард операциялары бойынша талаптар.
93. Ашық позицияны жабу және/немесе форвард мәмілесін орындау күні
1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар/міндеттемелер сомасына:
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;
2) банк немесе контрәріптес форвард мәмілесінің құнын (ашық позицияны ашу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:
форвард мәмілесінің теріс құны кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
форвард мәмілесінің оң құны кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Форвард операциялары бойынша талаптар;
3) базалық активті сатып алу бойынша форвард мәмілесін орындаған кезде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
4) базалық активті сату бойынша форвардтық мәмілені орындау кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.
2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу
94. Базалық активті сатып алуға немесе сатуға арналған фьючерстік мәмілені жасау күні фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер.
95. Фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес маржаны төлеу кезінде Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
96. Базалық активті сатып алуға және (немесе) сатуға арналған фьючерстік мәмілені әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік
1) фьючерстік мәміленің әділ құнын оң өзгерту сомасына:
Фьючерс операциялары бойынша талаптар Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан кіріс;
2) фьючерстік мәміленің әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан шығыс Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер;
3) фьючерстік мәміленің әділ құны есептелетін оң (теріс) түзету сомасына:
Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер Фьючерс операциялары бойынша талаптар.
97. Банк контрәріптестің пайдасына/контрәріптес банктің пайдасына маржа сомасын төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк қосымша төлеген маржа сомасына:
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) контрәріптестен алынған маржа сомасына:
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;
3) қор биржасында/брокерде ашылған шоттан рұқсат етілген есептелген маржаны есептен шығару кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;
4) қор биржасы/брокер алған маржа сомасына:
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу.
98. Фьючерстік мәміленің ашық позициясын жабу күні мынадай
1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған фьючерстік мәміленің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар;
2) банк немесе контрәріптес фьючерс мәмілесінің құнын (ашық позицияны жабу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу 3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу
99. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сатып алған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер Сатып алынған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты міндеттемелер – контршот;
2) сатып алынған «колл/пут» опционы бойынша төленген сыйлықақы Опцион операциялары бойынша талаптар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
100. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ «колл /пут» опционын орындау күні сатып алынған «колл/пут» опционы әділ құны бойынша қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сатып алынған «колл/пут» опционының әділ құнын оң өзгерту сомасына:
Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) сатып алынған опционның әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс Опцион операциялары бойынша талаптар.
101. Ашық позицияны жабу күні сатып алынған «колл/пут» опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттары бойынша шартты Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар;
2) «колл/пут» опцион құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Опцион операциялары бойынша талаптар;
3) сатып алынған «колл» опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
4) сатып алынған «пут» опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
102. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптардың және шартты міндеттемелердің сомасына:
Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер;
2) сатылған «колл/пут» опционы бойынша алынған сыйлықақы сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.
103. Банктің есеп саясатымен белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ опцион мәмілесін орындау күні сатылған «колл/пут» опционының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының оң өзгеру сомасына:
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер
2) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
104. Ашық позицияны жабу күні сатылған «колл/пут» опционын орындау
1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер Сатылған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты талаптар – контршот;
2) «колл/пут» опционының құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу)
кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
3) базалық активті сатылған «колл» опционының шарттары бойынша сату Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
4) базалық активті сатылған «пут» опционының шарттары бойынша сатып алу кезінде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу
105. Спот және форвард талаптарымен кері сату бар шетелдік валютаны сатып алу бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мәміле паспортының негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) теңгедегі және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер Своп операциялары бойынша талаптар Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
2) сатып алу бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:
Своп операциялары бойынша кіріс;
3) сатып алу бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:
Своп операциялары бойынша шығыс
4) шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
106. Своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Своп операциялары бойынша талаптар;
теңге сомасына:
Своп операциялары бойынша міндеттемелер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
107. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде
1) оң айырма сомасына:
Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) теріс айырма сомасына:
Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс
3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:
Своп операциялары бойынша талаптар.
108. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңге сомасына және сатылатын шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
109. Спот және форвард талаптарымен кері сатып алумен шетелдік валютаны сату бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай шетел валютасын сату бойынша:
1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер
2) сату бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:
3) сату бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:
4) шетел валютасындағы шартты талаптар мен шетел валютасын кері сатып алу бойынша теңгедегі міндеттемелер сомасына:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
110. Валюталық своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай
1) сатылатын шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңгедегі ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
111. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде
112. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай
1) шетел валютасын сатып алуға жұмсалатын теңге сомасына және сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) шетел валютасын кері сатып алу бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
113. Пайыздық своп мәмілесін жасау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар
1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:
Пайыздық своп
Пайыздық своп;
2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты
114. Пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қо- салқы шот)
Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот);
3) пайыздық своп мәмілесінің әділ құнының есепте тұрған оң/теріс түзету Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)
Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша талаптарды есепке алу үшін тиісті қосалқы шот).
115. Пайыздық своп мәмілесі бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай
1) төленетін сыйақы сомасына:
Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты басқа шығыс Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс;
2) алынатын сыйақы сомасына:
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы алуға байланысты басқа кіріс.
116. Кезеңдік төлемдерді жүргізу күні пайыздық своп мәмілесінің талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
алынған сыйақы сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс;
төленген сыйақы сомасына:
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
117. Пайыздық своп мәмілесінің мерзімі өткен күні мынадай бухгалтерлік
1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты Пайыздық своп.
9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі 1-параграф. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу
118. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу хеджирлеу құралы есебінде жасалған пайыздық свопты және хеджирленетін бап ретінде сатып алынған /орналастырылған борыштық бағалы қағаздарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Басқа қаржы құралдарын пайдалана отырып, ақша ағынын хеджирлеуді жүзеге асырған жағдайда бухгалтерлік есепті жүргізу осы параграфта көзделген тәртіппен және тиісті қаржы құралдарын есепке алу үшін Нұсқаулықта көзделген баланстық шоттарды пайдалана отырып жүзеге
119. Сатып алынған актив немесе орналастырылған міндеттемелер бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған актив бойынша:
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланы- сты кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен бай- ланысты кіріс;
2) орналастырылған міндеттеме бойынша:
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс.
120. Хеджирлеу құралын әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;
Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер Своп операциялары бойынша міндеттемелер.
121. Хеджирленетін бап бойынша сыйақы түрінде есептелген кірісті алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
хеджирленетін бап бойынша есептелген шығысты төлеу бойынша:
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
122. Своп мәмілесі бойынша кезеңдік есеп айырысуды жүзеге асыру бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) контрагенттен алынған сомаға:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланы- Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен бай-
2) контрагентке төлем сомасына:
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу
123. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу мынадай тәртіппен жүзеге
1) әділ құны бойынша хеджирлеу құралын қайта есептеуден алынған кіріс пен шығысты есепке алу Нұсқаулықтың 8-тарауында көзделген туынды қаржы құралдарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады;
2) қаржылық есептілікте хеджирлеу құралдары бойынша кіріс пен шығыс хеджирленетін баптан кіріс пен шығыс көрсетілген пайда мен шығын туралы есептің сол тұрақты бабында көрсетіледі. Хеджирлеу операциясының тиімді емес бөлігіне жататын кіріс пен шығыс басқа да кіріс пен шығыс бабында көрсетіледі.
124. Таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке алу осы тарауда көзделген ақша ағынын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады.
10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Төлем карточкаларымен жасалған операцияларды есепке алу
125. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйыммен жасалған төлем карточкаларын әзірлеу туралы шарттың негізінде төлем карточкаларын әзірлеу үшін ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
126. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйымнан немесе эмитент-банктен алу кезінде алынған төлем карточкаларының құнына мынадай бухгалтерлік жазба Негізгі емес қызметтің басқа да шығысы Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар.
127. Клиенттің ағымдағы шотына ақшаны есептеу/аудару кезінде мынадай Банкоматтар мен электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
128. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін және басқа да қызмет түрлері үшін комиссиялық сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба Есептелген комиссиялық кіріс Басқа да комиссиялық кіріс Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
129. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін есептеген сыйақыны төлеу күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Есептелген комиссиялық кіріс.
130. Клиент төлем карточкасын пайдалана отырып тауарларға және/немесе қызмет көрсетуге ақы төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
131. Төлем карточкасы дебеттік-кредиттік болған жағдайда ақшаны төлем карточкасы бойынша дебеттік қалдық шегінде ағымдағы шотқа есептеу /ағымдағы шоттан есептен шығару жөніндегі операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу Нұсқаулықтың 127-130-тармақтары аралығында көзделген тәртіпке ұқсас болады.
132. Клиентке кредиттік карточка беру кезінде мынадай бухгалтерлік комиссия сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс;
клиенттерге берілген кредит лимитінің сомасына:
Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар
133. Кредиттік карточка бойынша құнсызданудан болған шығынды жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде Нұсқаулықтың 47-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
Бұдан әрі резервтер (провизиялар) азайған, кредиттік карточка бойынша борышты өтеу немесе баланстан есептен шығарған кезде Нұсқаулықтың 48, 49- тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
134. Клиент кредиттік карточка бойынша төлемді жүзеге асырған кезде ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
135. Кредиттік карточка бойынша берілген банктік қарыздар бойынша сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Клиенттердің кредиттік карточкалары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.
136. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын банкке Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
137. Клиент пен банк арасында жасалған банктік қарыз шартының мерзімі аяқталған кезде немесе бұзылғанда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар.
2-параграф. Жол чектерімен жасалған операцияларды есепке алу
138. Жол чектерін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Жол чектеріндегі ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердің корреспонденттік шоттары, бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
139. Жол чектерін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Жол чектеріндегі ақша,
140. Жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына Басқа да комиссиялық кіріс.
141. Банк жол чектерін инкассоға қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік
1) ақысы төленген жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есепке алуға кіріске жазу кезінде:
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар;
2) жол чектерімен жасалған операциялар бойынша комиссиялық кіріс Басқа да комиссиялық кіріс;
3) инкассоға қабылданған жол чектері бойынша келіп түскен және клиенттің ағымдағы шотына есептелген өтеу сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
4) жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есептен шығару 11-тарау. Банктік кепілдіктермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін есепке алу
142. Клиент міндеттемелерін қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;
2) шығарылған банктік кепілдіктің әділ құнына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Берілген кепілдіктер.
143. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша алғашқы танылған міндеттемелердің амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Берілген кепілдіктер Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
144. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:
Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
145. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру шығысы
146. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелердің реттелуі бойынша бұрын танылған резервтің азаюы кезінде резервтің азаю сомасына Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
147. Банк банктік кепілдік сомасын немесе оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге төлем сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары, бір мезгілде, берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелердің азаю сомасына:
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
Егер кепілдік шартының талаптарында клиент банк төлеген соманы оның кредиторының пайдасына өтеуі көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазба Кепілдіктер бойынша дебиторлар Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
148. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеу кезінде нақты алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары Кепілдіктер бойынша дебиторлар.
2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу
149. Ақша кепілімен берілген банктік кепілдікті беру кезінде мынадай берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;
кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым.
Бір мезгілде, банктің балансында банк кепілдігінің әділ құны сомасына Нұсқаулықтың 142-тармағының 2-тармақшасында көзделген бухгалтерлік жазба
150. Банктің есеп саясаты белгілеген кезеңділікпен шығарылған өтелген (қамтамасыз етілген) банктік кепілдік бойынша алғашқы танылған міндеттеменің амортизациясы жүргізіледі және Нұсқаулықтың 143-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.
151. Банктік кепілдіктің кредиторларға талап қоймай қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік
1) кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:
Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары;
2) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
3) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:
Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
152. Банктік кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын алған
1) төлеv сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) банк орындаған міндеттемелер сомасын кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша есебінен өтеу Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Кепілдіктер бойынша дебиторлар;
3) берілген кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу
153. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы банктік кепілдікті беру кезінде Нұсқаулықтың 142-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
кепілге қойылған мүлік құнына:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттардың (кепілдік шартының, банктік қарыздың, кепілдіктің түпнұсқалары және басқа құжаттар)
шартты құнына:
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
154. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде Нұсқаулықтың 144-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
кепіл мүлікті есептен шығару бойынша:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтар белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:
155. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді және банктің кредитордың пайдасына төлеген сомасын клиенттің өтеуі бойынша дебиторлық берешекті реттеу үшін резерв құру кезінде Нұсқаулықтың 145-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
156. Банк банктік кепілдік сомасын не оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде Нұсқаулықтың 147-тармағында көзделген
157. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеген кезде Нұсқаулықтың 148-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба, сондай-ақ мынадай кепілге қойылған мүлікті есептен шығару бойынша:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттарды есептен шығару 4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті
158. Банк кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын қанағаттандыруының нәтижесінде туындаған дебиторлық берешекті қайта ресімдеу кезінде банк қарызының сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
159. Банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар).
160. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға құрылған резервтердің (провизиялардың) азаюы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіру- ден кіріс.
161. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек құрылған резервтер (провизиялар) есебінен банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығарылған кезде Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
12-тарау. Вексельдермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды
162. Вексельдерді есепке қабылдау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар
1) есепке алынған вексель сомасына:
Клиенттердің есепке алынған вексельдері Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:
Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот)
Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт;
3) есепке алынған вексель бойынша сыйлықақы сомасына:
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы Клиенттердің есепке алынған вексельдері;
4) алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына, есептелген вексель бойынша:
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар, бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
163. Есепке алынған вексель бойынша дисконтты немесе сыйлықақыны амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:
Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы сомасына:
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.
164. Есепке алынған вексельдер бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген сыйақыны нақты алу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы Есепке алынған вексель бойынша есептелген кіріс.
165. Есепке алынған вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс, және бір мезгілде:
166. Есепке алынған вексельді мерзімінен бұрын өтеу кезінде осы Нұсқаулықтың 165-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген дисконт сомасына:
Есепке алынған вексель бойынша дисконт Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот);
2) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген сыйлықақы
167. Вексельді индоссалау кезінде Нұсқаулықтың 166-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар вексельдің есепке алу құнына және вексельді есепке алу құнынан асып кету Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа да қайта бағалаудан болатын кіріс, 2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін операцияларды есепке алу
168. Вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде төлеуші есепке алынған вексельге ақы төлемеген жағдайда вексель бойынша наразылық жасалғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) наразылық білдірілген вексель сомасына:
Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері
2) наразылық білдірілген вексельдер бойынша есептелген сыйақы сомасына:
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс;
3) наразылық білдірілген вексель бойынша төлеушінің келісімінсіз өндіріп алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) және комиссиялық кіріс Басқа да мерзімі өткен сыйақы Есептелген басқа да комиссиялық кіріс Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
169. Вексель бойынша берешекті қайтармауға қатысты объективті белгілер болған кезде, вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін наразылық білдірілген вексель бойынша жасалған резервтер (провизиялар) сомасына Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
170. Наразылық білдірілген вексель бойынша берешекті өндіріп алу мүмкін болмаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
құрылған резервтердің (провизиялардың) есебінен берешекті есептен шығару сомасына:
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл), 3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша
171. Вексельдерді домицильдендіру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар
1) домицильдендірілген вексельдер бойынша шартты талаптар мен Вексельдер бойынша ықтимал талаптар Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер, бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына:
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;
2) домицилианттың міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
3) комиссиялық кіріс сомасына:
172. Домицилиат вексель бойынша төлем жасаған кезде мынадай
1) вексель бойынша төлем сомасына:
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) домицилдендірілген вексель бойынша шартты талаптар мен Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер Вексельдер бойынша ықтимал талаптар, 4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды
173. Вексельдерді инкассоға қабылдау кезінде кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына
174. Инкассоға қабылданған вексель бойынша төлемді алу кезінде мынадай алынған төлем сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа да комиссиялық кіріс, 5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу
175. Вексельге аваль қою кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;
2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде қабылданатын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
1) кепіл мүліктің құнына:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік
176. Авалирленген вексель бойынша төлемдерді жүзеге асыру кезінде Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;
2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде бұрын Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
3) кепіл мүліктің құнына:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік
177. Мүлікпен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельге ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) авалирленген вексель бойынша ақы төлеу сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) авалирленген вексель бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Кепілдіктер бойынша дебиторлар, Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар, кепіл мүліктің құнына:
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
3) авалирленген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.
178. Міндеттеме қамтамасыз етілмеген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 11-тарауының 1-параграфында көзделген тәртіппен жүзеге
179. Мүлік кепілімен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 154-157-тармақтарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша
180. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу кезінде мынадай
2) комиссия сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
181. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша бастапқы танылған міндеттемені амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
182. Акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде мынадай Кепілдіктермен операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
183. Акцепттелген вексельге ақы төлеу бойынша міндеттемені реттеу үшін резервтер (провизиялар) жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Берілген кепілдіктер, және бір мезгілде, банк пен вексель ұстаушы арасында вексельді ақы төлеуге қабылдау туралы мәміленің шартында банк өзінің кредиторының пайдасына төлеген соманы клиенттің өтеуі көзделген жағдайларда оны құру кезінде жасалған резервтер (провизиялар) сомасынан аспайтын сомаға:
Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
184. Делдалдық тәртібімен акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде акцептелген вексель бойынша ақы төлеу сомасына мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
185. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба 13-тарау. Аккредитивтермен жүргізілген операциялардың бухгалтерлік есебі 1-параграф. Өтелген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу
186. Эмитент банк клиенттің ағымдағы шотынан ақша аудару және оларды аккредитив бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшін өтеу шотында депозитке салу жолымен өтелген импорттық аккредитивті ашу кезінде аккредитивті өтеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар.
187. Эмитент банк аккредитив талаптарын орындау кезінде өтелген импорттық аккредитив бойынша төлемді жүзеге асырған кезде және банкте аккредитивті орындау сомасына өтеу болған кезде мынадай бухгалтерлік жазба Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
188. Аккредитив бойынша өтеуді қайтару сомасына өтелген импорттық аккредитив жойылған жағдайда клиентке мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
189. Өтелген импорттық аккредитив бойынша төлем орындаушы банк арқылы орындалған жағдайда орындаушы банктен тауар тиеу құжаттарын тексеру және олардың аккредитив талаптарына сәйкестігі туралы растауды алғаннан кейін аударым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
190. Орындаушы банктен тиісті құжаттарды алғаны және аккредитив сомасын бенефициардың пайдасына аударғаны туралы растауды алғаннан кейін эмитент банк аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.
191. Аккредитив бойынша төлемді жүзеге асыру жолымен өтелген импорттық аккредитивтің күшін жойған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар
1) орындаушы банктен импорттық аккредитив бойынша өтеудің аударылған сомасының түсу сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар;
2) аккредитив бойынша өтеу сомасын клиентке қайтарған кезде:
2-параграф. Өтелмеген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке
192. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитив ашқан кезде аккредитив – импорттаушы клиенттің бұйрық берушісінің тапсырмасы бойынша аккредитив сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
193. Эмитент банк аккредитивті аккредитив талаптарына сәйкес орындаған кезде өкім, шарт немесе клиенттің өтініші негізінде мынадай бухгалтерлік
1) банк шығарған және төлеген аккредитив сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) клиентке берілген қарыз сомасына және банк кредит ретінде берген ақша есебінен банк төлеген аккредитив сомасын өтеуге:
194. Берілген қарызды одан әрі есепке алу тәртібі Нұсқаулықтың 4- тарауында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
195. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитивті орындаған кезде эмитент банкте аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар.
196. Өтелмеген импорттық аккредитив жойылған жағдайда Нұсқаулықтың 195-тармағына ұқсас бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
3-параграф. Аккредитив бойынша комиссиялық сыйақыны есепке алу
197. Егер аккредитив талаптарында аккредитивтің қолданылу кезеңіне комиссиялық сыйақы көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) есептелген комиссиялық кіріс сомасына:
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс;
2) есептелген комиссиялық сыйақыны өтеу кезінде:
Жеке тұлғалардың заңды шоттары Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс;
3) егер аккредитив шарттарына сәйкес комиссиялық сыйақылар қызмет көрсетілген күні алынаса, алынатын комиссиялық сыйақы сомасына мынадай Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс.
198. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
199. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ағымдағы шотында ақшалай қаражат болмаған кезде клиенттің ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу үшін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
200.Клиент делдал банкке төленген комиссиялық сыйақы бойынша банк шығысын өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 4-параграф. Экспорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу
201. Экспорттық аккредитивті авизо кезінде бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылмайды.
202. Бенефициардан экспортталатын тауар бойынша тауар тиеу құжаттары келіп түскен және олар аккредитив талаптарына сәйкес келген кезде қабылданған құжаттар 1 құжат – 1 теңге шартты бағалау бойынша кіріске алынады және және бір мезгілде или бір мезгілде (экспорттық аккредитив расталған жағдайда), аккредитив сомасына:
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
203. Бенефициардың пайдасына аккредитивті орындау үшін шетелдік банктен өтеу сомасы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар;
және бір мезгілде или бір мезгілде:
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
204. Эмитент банкке аккредитив бойынша құжаттарды жіберген кезде банк мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
205. Орындаушы банк (бенефициар банк) құжаттардың аккредитивте көрсетілген талаптарға сәйкестігі туралы эмитент банктен растау алғаннан кейін бенефициарға аккредитив сомасын есептеген кезде есепке алу сомасына мынадай
206. Аккредитивтің игерілмеген бөлігі шетелдік эмитент банкке қайтарылған жағдайда бенефициар банк аудару сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 14-тарау. Сенімгерлік операциялардың бухгалтерлік есебі
207. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақша, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) № 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотында есептеледі.
Сенімгерлік басқаруға алынған ақшамен операциялардың бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7500 «Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар» және 7600 «Клиенттердің сенімгерлік (инвестициялық) басқарудағы активтері» шоттары тобындағы шоттарда жүзеге асырылады.
1-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған активтерді есепке алу
208. Банк клиенттен ақша, аффинирленген бағалы металдар және/немесе қарыз бойынша талап ету құқықтарын сенімгерлік басқаруға алған кезде клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты негізінде мынадай бухгалтерлік
1) баланстық шоттарда:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері;
2) баланстан тыс шоттарда:
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз Ақша Клиенттен активтердің түсуі.
209. Банк сенімгерлік басқаруға қабылданған активтермен операциялар жасаған, инвестициялық кіріс (шығыс) алған кезде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттарының дебеті/кредиті және тиісінше 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотының кредиті/дебиті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны және сенімгерлік басқаруға қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу
210. Сенімгерлік басқаруға, аффинирленген бағалы металдарға қабылданған ақшаны орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Ақша.
211. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;
2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс Аффинирленген бағалы металдар.
212. Сенімгерлік басқарудағы аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Орналастырылған салымдар
213. Металл шот шартына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы есептеу Сыйақы Сыйақы түріндегі кіріс.
214. Металл шот бойынша есептелген сыйақыны алу кезінде мынадай Сыйақы.
215. Металл шотты ашу және аффинирленген бағалы металдарды қайтару Орналастырылған салымдар.
216. Сенімгерлік басқарудағы және/немесе сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылатын аффинирленген бағалы металдар құнына:
Аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:
Активтерді сатып алу-сату бойынша кіріс;
3) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:
Активтерді сатып алу-сату бойынша шығыс 3-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және банк салымдарына орналастырылған ақшаны есепке алу
217. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаны банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың салымдарына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:
Ақша;
2) мәміле бойынша шығын сомасына:
Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
218. Банк салымы шартына сәйкес сыйақы есептеу және нақты алу кезінде
1) салым бойынша есептелген сыйақы сомасына:
Сыйақы түріндегі кіріс;
2) салым бойынша нақты алынған сыйақы сомасына:
219. Егер салым шетел валютасымен орналастырылған жағдайда мынадай
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
Бағам айырмашылығы бойынша кіріс;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
Бағам айырмашылығы бойынша шығыс
220. Мәміле бойынша шығынға амортизация жүргізу кезінде мынадай Сыйақы түріндегі кіріс Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
221. Банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақшаны қайтару
1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:
Сыйақы;
222. Әрбір есепті күнге банк халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге
1) салымдардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
Басқа да шығыс (орналастырылған салымдар бойынша провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
2) салымдардың құнсыздануынан бұрын көрсетілген шығынды қалпына келтіру кезінде:
Басқа да кіріс (құнсызданудан болған шығынды қалпына келтіруден алынған кірісті есепке алуға арналған жеке қо- салқы шот).
4-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша талаптар құқықтарын есепке алу
223. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы
224. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді алу кезінде түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз.
225. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді қарыз алушы уақытылы қайтармаған кезде мынадай бухгалтерлік
1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз;
2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген сыйақы.
226. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша мерзімі өткен төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз;
Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.
227. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген және алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына
1) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу кезінде:
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
Басқа да кіріс;
2) есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) алу кезінде:
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
228. Талап ету құқығы сенімгерлік басқарудағы қарызды кері сатып алуды жүзеге асырған және клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартына сәйкес осы құқықтармен сенімгерлік басқару бойынша банктің міндеттемелері тоқтаған Клиенттердің активтерін алу Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.
5-параграф. Сенімгерлік басқарудан алынған активтерді есепке алу
229. Клиент сенімгерлік басқарудағы активтердің бір бөлігін алған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
230. Есепті кезең үшін активтерді сенімгерлік басқару нәтижесін айқындау
1) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген кіріс сомасына:
Клиенттен активтердің түсуі Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс Бағам айырмашылығы бойынша кіріс Басқа да кіріс Капитал;
2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс Капитал Клиенттің активтерін алу Комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша шығыс Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс Басқа да шығыс.
231. Клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартының қолданылу мерзімі аяқталған және активтерді клиентке қайтару кезінде мынадай баланстық шоттарда:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот баланстан тыс шоттарда:
1) қолда бар активтер бойынша кіріс сомасына:
2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс Басқа да шығыс;
3) клиент активтерінің шоттары бойынша қалдық сомасына:
Басқа да талаптар;
4) клиенттің міндеттемелер шоты бойынша қалдық сомасына:
Басқа да міндеттемелер Клиенттердің активтерін алу;
5) капитал шоты бойынша қалдық сомасына:
Клиенттердің активтерін алу.
6-параграф. Сенімгерлік басқарушының клиенттің активтерін сенімгерлік басқарудан сыйақыны есепке алу
232. Банк клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты бойынша сыйақы есептеген және алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметтері үшін комиссиялық кіріс;
2) есептелген сыйақыны алған кезде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс.
15-тарау. Кастодиан банктің инвестициялық қорлар активтерінің бухгалтерлік есебі
233. Кастодиан банк кастодиан шарты негізінде қабылдаған клиенттердің ақшасы және кастодиан шартына сәйкес қабылданған ақшамен операциялар, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) мынадай:
егер кастодиан шарты шетелдік орталық банкпен жасалған жағдайда - 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары»;
егер кастодиан шарты банкпен (шетелдік орталық банкті қоспағанда)
жасалған жағдайда - 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары»;
егер кастодиандық шарт ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық портфелін басқарушымен жасалған жағдайда - 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарында есепке алынады.
Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде қабылдаған өзге активтердің бухгалтерлік есебі Бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7700 «Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтерін қоспағанда, кастодиандық сақтауға қабылданған активтер» шоттар тобының баланстан тыс шоттарында жүзеге асырылады.
1-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын есепке алу
234. Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде клиенттен ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын алған кезде мынадай
1) ақша сомасына:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот);
2) бағалы қағаздардың және өзге де қаржы құралдарының құнына:
Бағалы қағаздар
Басқа банктердегі салымдар «Кері РЕПО» операциялары «РЕПО» операциялары Туынды қаржы құралдары Капиталға инвестициялар Үй-жайларға, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдыққа инвестициялар Басқа да активтер.
235. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және кастодиан шарты негізінде қабылданған қаржы құралдарымен өзге де операциялар жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалармен қатар 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттардың дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары», 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған бағалы қағаздарды есепке алу
236. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша бағалы қағаздарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер валюта күні бағалы қағаздар түскен сәтке дейін мәміле жасау күнінен басқаша болған жағдайда:
2) бағалы қағаздарды сатып алу сомасына бағалы қағаздар түскен кезде:
Бағалы қағаздар;
3) сатып алынған сыйақы сомасына (купонға):
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;
4) және бір мезгілде:
Басқа да талаптар.
237. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы немесе дивидендтерді есептеу кезінде сыйақы немесе дивидендтер
1) бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасына:
Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);
2) на сумму дивидендов:
Дивидендтер.
238. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы және пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде
1) бағалы қағаздардың әділ құнының олардың есептік құнынан асып кеткен
2) бағалы қағаздардың есептік құнының олардың әділ құнынан асып кеткен Бағалы қағаздар.
239. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
240. Эмитенттерге бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны және /немесе жарияланған дивидендтер төлеген кезде алынған ақша сомасына мынадай
1) есептелген сыйақы (купон) сомасына:
2) бұрын сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;
3) есептелген дивидендтер сомасына:
241. Кастодиан банк әрбір есепті күні халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес сату үшін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құнмен есептелінетін және амортизацияланған құнмен бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест өткізеді және
1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына
242. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздар құнына:
2) бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:
3) бұрын сатып алынған сыйақы сомасына:
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы.
3-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және салымдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған салымдарды есепке алу
243. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны банктердегі және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы салымдарға орналастыру кезінде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым Басқа банктердегі салымдар.
244. Орналастырылған салым бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай Сыйақы(салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
245. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салымның құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
246. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салым бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
247. Банк әр есепті күнге халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) салымдардың құнсыздануынан келген шығынды тану кезінде:
Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)
Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
2) салымдардың құнсыздануынан бұрында болған шығынды қалпына Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)
Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
248. Банктердегі немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы клиенттердің ақшасын қайтару кезінде мынадай
1) салым сомасына:
Басқа банктердегі салымдар;
2) сыйақы сомасына:
4-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу
249. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны аффинирленген бағалы металдарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
250. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан
2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан
251. Аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде
252. Металл шоты шартының талаптарына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы есептеу кезінде:
2) сыйақы алу кезінде:
253. Металл шотын жабу және кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
254. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай 5-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және кастодиан шартының негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен жүргізілетін РЕПО және кері РЕПО операцияларын
255. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге «Кері РЕПО» операциялары.
256. Кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы есептеу кезінде сыйақы Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).
257. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Кері РЕПО» операциялары;
258. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
«РЕПО» операциялары».
259. РЕПО операциялары бойынша сыйақыны есептеу кезінде сыйақы
260. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
«РЕПО» операциялары»;
6-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және туынды қаржы құралдарына орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған туынды қаржы құралдарын есепке алу
261. Кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді туынды қаржы құралдарына орналастыру кезінде төленген ақша сомасына (опцион бойынша сыйақыларға) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Туынды қаржы құралдары.
262. Туынды қаржы құралының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу
1) туынды қаржы құралының әділ құны көтерілген кезде:
Туынды қаржы құралдары;
2) туынды қаржы құралының әділ құны төмендеген кезде:
263. Егер туынды қаржы құралымен жасалған мәміле талаптарымен сыйақы есептеу және төлеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сыйақы түрінде кірісті:
сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде:
2) сыйақы түрінде кірісті:
сыйақы түрінде шығысты алған кезде:
264. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған, шетел валютасымен көрсетілген туынды қаржы құралы бойынша талаптарды және/немесе міндеттемелерді қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендетілген кезде:
265. Туынды қаржы құралдарын валюталау (жабу) күні мынадай 7-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастырылған ақшаны
266. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Капиталға инвестициялар.
267. Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесін сату кезінде 8-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және негізгі құрал- жабдықтарға орналастырылған ақшаны есепке алу
268. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны негізгі құрал- жабдықтарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
269. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтардың әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар;
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
270. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
9-параграф. Кастодиан шартына сәйкес алынған активтерді есепке алу
271. Клиент кастодиан шартына сәйкес активтерді алған және (немесе)
оның қолданылуын тоқтатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
16-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерін 1-параграф. Зейнетақы жарналарын, сондай-ақ зейнетақы жинақтарының төлемдері мен аударымдарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және басқа да ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына есепке алу
272. Салымшылардың зейнетақы жарналары ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен кезде мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).
273. Зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына және зейнетақы төлемдерін алушыларға қызмет көрсететін банктерге ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банктік шотынан аударуды жүзеге асыру кезінде кастодиандық шартқа сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотынан соманы ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банк шотына аудару бойынша:
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот)
Кастодиандық шарттар талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестици- яланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
2) зейнетақы төлемдерін алушыға қызмет көрсететін банктің шотына соманы аудару бойынша:
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
274. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен және қате есепке алынды деп танылған соманы қайтару Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары
275. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және зейнетақы активтерімен өзге де операцияларды жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар», 2011 «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары» баланстық шоттарының дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шотының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған зейнетақы активтерін есепке алу
276. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және кастодиандық шарт негізінде қабылданған инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін бағалы қағаздарға орналастырған кезде бағалы қағаздарды сатып алу сомасына:
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары Басқа да зейнетақы активтері;
сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).
277. Зейнетақы активтерін уақтылы орналастырмағаны үшін есептелген өсімпұл сомасын ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына есепке алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы
278. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.
279. Кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтері есебінен сатып алынған, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Басқа да зейнетақы активтері.
280. Егер кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасында көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Басқа да зейнетақы активтері Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Шы- Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.
281. Эмитент кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және /немесе дивидендтер төлеген күні сыйақы және дивидендтер сомасына мынадай Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген
282. Әрбір есепті күнге банк амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары»
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы;
2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы.
283. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар «Басқа да зейнетақы активтері»;
бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
сатып алынған сыйақы сомасына:
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмис- сиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген 3-параграф. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерімен жасалған
284. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына орналастырған
285. Банктерде және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде орналастырылған салымдар бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
286. Егер банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдар шетел валютасында орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
287. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі орналастырылған салымдар бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
288. Әрбір есепті күнге банк салымдарының құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) салымдардың құнсыздануынан шығынды тану кезінде:
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
2) салымдардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
289. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерін қайтару кезінде мынадай Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
4-параграф. Кастодиандық қызметтен кіріс пен шығысты есепке алу
290. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры мен кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес, кастодиан-банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиандық қызмет көрсету үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары бойынша комиссиялық шығыс және басқа шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет боынша комиссиялық кіріс.
291. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, инвестициялық портфельді басқарушы және кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес кастодиан-банктің есеп саясатында айқындалған мерзімдерде инвестициялық портфельді басқарушыға кастодиандық қызмет көрсеткені үшін сыйақы (кіріс)
сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары мен басқа да шығыс бойынша комиссиялық шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметтен комиссиялық кіріс.
292. Инвестициялық портфельді басқарушының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының кастодиан шартына сәйкес өтеуге жататын бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың көрсетілетін қызметтеріне және басқа да шеккен шығысына ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
293. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры кастодиан-банк жүргізген, кастодиан шартына сәйкес өтелуге тиіс шығысты өтеу және төлеу, сондай-ақ кастодиан-банктің комиссиялық сыйақысының есептелген сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.
294. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры есептелген сыйақы бойынша төлемдерді кешіктірген кезде мынадай ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген, бірақ өтелмеген сыйақы сомасына:
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар;
тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:
295. Инвестициялық портфельді басқарушыға, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген мерзімі өткен сыйақыны, сондай-ақ тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) есептелген сомасын өтеу кезінде мынадай
1) есептелген мерзімі өткен сыйақы сомасына:
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс;
2) тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы 17-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған өзге де активтердің
296. Егер кастодиан шартында банктің кастодиан шарты негізінде берілген активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу бойынша қызметтерді көрсетуі көзделмеген жағдайда, осы активтерді есепке алу номиналды құны немесе № 7363 «Кастодиандық қызмет көрсетілетін клиенттердің активтері» шотындағы шартты бірлік бойынша жүзеге асырылады.
297. Егер кастодиан шартының талаптарымен кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу көзделген жағдайда, бухгалтерлік есебі осы Нұсқаулықтың 11-тарауында көзделген тәртіппен жүзеге 18-тарау. Ислам банкінің инвестициялық депозиттер бойынша 1-параграф. Инвестициялық депозит бойынша операцияларды
298. Банк жеке немесе заңды тұлғалардан инвестициялық депозит туралы шарт бойынша инвестициялық депозит қабылдаған кезде, инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;
клиенттердің ақшасын біріктірген жағдайда:
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Инвестициялық депозиттер;
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Инвестициялық депозит бойынша міндеттеме.
299. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақшаны пайдаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Инвестициялық депозиттер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
300. Банкке инвестициялық депозитті инвестициялау нәтижесінде сатып алынған активтерден ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 2-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны есепке алу
301. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ақшаны металл шотты аша отырып аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.
302. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізілген кезде,
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есепке алу құнынан асқан кезде:
2) аффинирленген бағалы металдардың есепке алу құны олардың әділ
303. Металл шот шартына сәйкес металл шот бойынша сыйақы есептеген
304. Металл шот бойынша есептелген сыйақы алған кезде мынадай
305. Аффинирленген бағалы металдарды сатқан кезде мынадай
1) аффинирленген бағалы металдардың құнына:
2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы мен олардың есепке алу Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;
3) аффинирленген бағалы металдарды сату бағасы мен олардың есепке алу Активтерді сатып алу-сатудан шығыс 3-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, ислам бағалы қағаздарына орналастырылған ақшаны есепке алу
306. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ислам бағалы қағаздарына ақшаны орналастырған кезде сатып алу құнына мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сатып алынған ислам бағалы қағаздарының таза құнына (номиналды құнынан асатын сомаға):
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
2) ислам бағалы қағаздарын сатып алуға байланысты шығындылықты қамтитын сыйлықақы сомасына:
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот)
Ислам бағалы қағаздары Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот).
307. Сатып алынған ислам бағалы қағаздары бойынша сыйлықақы немесе дисконт амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) сыйлықақы амортизациясы сомасына:
Сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);
2) дисконт амортизациясы сомасына:
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)
Дисконт амортизациясы бойынша кіріс.
308. Ислам бағалы қағаздары бойынша тиесілі кірісті есептеу кезінде Cыйақы Ислам бағалы қағаздары бойынша кірісті алу кезінде, мынадай бухгалтерлік
309. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен әділ құны бойынша сатып алынған ислам бағалы қағаздарына қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде
1) егер ислам бағалы қағаздарының әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
2) егер ислам бағалы қағаздарының есептік құны олардың әділ құнынан Ислам бағалы қағаздары.
310. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк ислам бағалы қағаздарының құнсыздануына тест жүргізеді.
Ислам бағалы қағаздары бойынша құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Активтердің құнсыздануынан шығын Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).
311. Банктің уәкілетті органы құнсызданған ислам бағалы қағаздарын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар)
есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
312. Ислам бағалы қағаздарының кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
313. Нұсқаулықтың 307, 308 және 309-тармақтарына сәйкес әділ құны бойынша ислам бағалы қағаздарының жарияланған сыйақысы, сыйлықақының (дисконттың) амортизациясы есептелгеннен және қайта бағаланғаннан кейін ислам бағалы қағаздарын сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот);
3) ислам бағалы қағаздарының құнына:
Ислам бағалы қағаздары;
4) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:
5) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:
4-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операцияға орналастырылған ақшаны еепке алу
314. Мәні дайын тауар болып табылатын коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен қаржыландыру кезінде, мынадай Қорлар Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар Тауарды дайындауды аяқтау кезінде тауар дайындаушы ұсынған барлық есептер негізінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар.
315. Клиентке тауарды үстеме бағасын ескере отырып, сату бағасы бойынша беру және олармен коммерциялық кредит туралы шарт жасау кезінде Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына).
316. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен кірісті үстеме баға сомасына жатқызу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Болашақ кезеңдер кірісі Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша кіріс.
317. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алу кезінде Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.
318. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай
319. Банктің уәкілетті органы банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге төленбеген талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда,
320. Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
5-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және заңды тұлғалардың капиталдарына қатысу арқылы және (немесе)
әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларына орналастырылған ақшаны бухгалтерлік есебі
321. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыруды жүзеге асыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қатысу үлесі
322. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысудан кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен есептеу кезінде, мынадай бухгалтерлік Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысудан кіріс.
323. Қатысудан кіріс алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
324. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына және (немесе)
әріптестік талаптармен қатысу үлесінің құнсыздануына тест жүргізеді.
Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда
325. Банктің уәкілетті органы құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба Қатысу үлестері
326. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерінің кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында, бұдан бұрын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
327. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
1) қатысу үлесінің құнына:
Қатысу үлестері;
2) қатысу үлесін сатып алу-сатудан кіріс пайда болған жағдайда:
3) қатысу үлесін сатып алу-сатудан шығыс пайда болған жағдайда:
Қатысу үлестері.
6-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған және инвестициялық қызметке лизинг (жалдау) талабымен орналастырылған ақшаның есебі
328. Лизингке (жалға) беру үшін инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша есебінен мүлікті сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік
329. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау)
шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай Жалдау бойынша есептелген кіріс Лизинг (жалдау) төлемдері түріндегі кіріс.
330. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Жалдау бойынша есептелген кіріс.
331. Бухгалтерлік есеп мақсатында операциялық жалдау ретінде жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік мынадай бухгалтерлік жазбамен, есеп саясатында көзделген кезеңділікпен амортизацияланады:
Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизациялық аударымдар Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар.
332. Бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын қаржылық жалдау ретінде жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге
1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) берген кезде:
Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар;
2) Нұсқаулықтың 330-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар.
333. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есептік күнінен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Талаптар құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) жасаған кезде лизинг (жалдау) шарты бойынша
334. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша құнсызданған талаптарды құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
335. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеген және жақсартқан жағдайда, құнсызданудан шығынды өтеуге бұдан бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
7-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақшаны пайдалану нәтижелерін есепке алу
336. Клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде инвестициялық депозит шартының талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс;
клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:
Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:
клиенттерге ақша төлеген кезде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
337. Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы;
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс.
Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны төлеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.
338. Клиентке инвестициялық депозитті қайтарған жағдайда мынадай
1) қайтарылатын инвестициялық депозиттің сомасына:
Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер
2) егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:
3) клиенттерге ақша төлеген кезде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
4) банктің ақшасын клиенттің талабы бойынша инвестициялық депозитті мерзімінен бұрын қайтару үшін пайдаланған жағдайда:
Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу және бір мезгілде 7831 «Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер» шоты бойынша клиент алдындағы берешекті азайту және банк алдындағы берешекті тану сомасына баланстан тыс шоттарда:
Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер;
банктің ақшасын өтеген кезде:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу.
339. Банк инвестициялық депозиттің шығындылығы кезінде сыйақыға берілген құқығын жоғалтқан жағдайда (инвестициялық депозит бойынша тартылған ақшаны пайдалану нәтижесінде кірістің болмауы) мынадай Банктік қызметтен басқа да шығыс Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс;
Инвестициялық депозиттерді басқарғаны үшін сыйақы Басқа да кіріс.
340. Егер инвестициялық депозиттің ақшасы салынған активтер құнының азаюына байланысты шығынды банктің кінәсінен туындаған жағдайда Нұсқаулықтың 339-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаларға қосымша 19-тарау. Ислам банкінің Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес міндеттемелерді тану өлшемшарттарына сәйкес келетін инвестициялық депозиттер операцияларының бухгалтерлік есебі
341. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша жеке немесе заңды тұлғадан инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына инвестициялық депозитті қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Инвестициялық депозиттер.
342. Ивестициялық депозит туралы шарт талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Инвестициялық депозит бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша шығыс Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:
Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
343. Шарт талаптарына сәйкес клиенттің ақшасын басқарғаны үшін банкке тиесілі кіріс бөлігін банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.
344. Инвестициялық депозит клиентке қайтарылған жағдайда мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 20-тарау. Ислам банкінің банктік қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі
345. Банк қарызын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот әділ құны бойынша қарыз тануға байланысты туындаған дисконт сомасына:
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
346. Банктік қарыз шарттары 7339 «Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар»
баланстан тыс шотында шартты құны 1 (бір) теңге бойынша мынадай түрде көрсетіледі:
Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар.
347. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепіл қабылданса, кепіл шарты негізінде банк қарызын қамтамасыз етуге қабылданған мүліктің құны сомасына (теңгеде, сол сияқты шетел валютасында) мынадай Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.
348. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба
349. Дисконтты амортизациялау кезінде банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
350. Банктік қарызды өтеу шотына ақша келіп түскен кезде мынадай Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.
351. Банктік қарызды толық өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
352. Егер мерзімі басталған кезде қарыз алушы банк қарызы бойынша борышын өтемеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
353. Егер банк қарызы шартында тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
сомасына тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу көзделген Қайырымдылық төлемдерінің шоты.
354. Банк қарызы бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы алынған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);
Алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын қайырымдылық ұйымының пайдасына аударған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қайырымдылық төлемдерінің шоты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
355. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен берешекті өтеу шотына ақша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі.
356. Банктік қарыздардың құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
357. Банктік қарызды өтеу немесе кредиттік сапасын жақсарту кезінде бұрын қалыптастырған резервтер (провизиялар) азаяды және мынадай Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- тіруден кіріс Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- тіруден кіріс.
358. Банк банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде төленбеген мерзімі өткен банктік қарыз баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) теңгемен көрсетілген банктік қарыздың негізгі сомасына:
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі;
2) қарызды әділ құны бойынша бастапқы танумен байланысты Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті тү- зету түріндегі кіріс Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету
359. Қарыз алушы баланстан есептен шығарылған банктік қарыз бойынша берешекті өтеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- 21-тарау. Ислам банкінің коммерциялық кредит бере отырып сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша
360. Коммерциялық кредит туралы шарттың талабында клиенттің тауар үшін ақша кепілімен ақы төлеу бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету талабы көзделсе, алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа да алдын ала ақы төлеу.
361. Коммерциялық кредит туралы шарт 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында мынадай түрде шартты құны 1 (бір) теңге бойынша көрсетіледі:
362. Коммерциялық кредит туралы шарттың мәні дайындауға жататын тауарларды (қайта өңдеу өнімдерін, қайта жасалатын жылжымайтын мүліктің жаңа жылжитын затын) сатып алу болып табылған жағдайда мынадай
1) егер тауарды өндіруші (шығарушы) сатып алынатын тауарға тараптар келісімде айқындаған мерзімде (жеткізуді кейінге қалдыру) дереу ішінара алдын ала ақыны немесе толық алдын ала ақыны талап етсе алдын ала ақы сомасына:
Басқа да алдын ала ақы төлеу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) тауар өндірушінің (шығарушының) орындалған жұмыстар туралы есепті ұсынуына қарай және тауар өндіру (шығару) үшін ақы төлеуіне қарай, сондай-ақ тауар өндіруді (шығаруды) аяқтаған кезде және тауар өндіруші (шығарушы)
ұсынған барлық есептер негізінде банк түпкілікті есеп айырысу жүргізеді:
Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа да алдын ала ақы төлеу;
3) тауар өндіру (дайындау) аяқталған кезде:
Басқа да қорлар
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар.
363. Банк тауар сатып алған жағдайда, оны сатып алуға тікелей байланысты шығындылықты ескере отырып нақты құн сомасына мынадай бухгалтерлік жазба Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
364. Коммерциялық кредит туралы шартқа сәйкес клиентке тауарды өткізу Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке қойылатын талаптар Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына);
бір мезгілде 2799 «Басқа да алдын ала ақы төлеу» баланс шотында есепте тұрған клиенттен бұрын алынған алдын ала ақы төлеу сомасына:
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
365. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алған кезде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
366. Банктің есеп саясатында көзделген кезеңділікпен үстеме баға сомасын кіріске жатқызған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.
367. Егер мерзімі келген кезде клиент коммерциялық кредит бойынша борышын өтемеген болса мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
368. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354- тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
369. Клиент коммерциялық кредит бойынша мерзімі өткен берешекті төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.
370. Банк коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптардың құнсыздануына банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есепті күннен сиретпей тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құрылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
371. Банктің уәкілетті органы коммерциялық кредит туралы шарт бойынша ақысы төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылданған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.
372. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптар өтелген немесе кредиттік сапасы жақсарған жағдайда құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азаяды:
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- 22-тарау. Ислам банкінің заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларының бухгалтерлік есебі
373. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландырған кезде (бұдан әрі – бірлескен қызмет) мынадай бухгалтерлік
1) ақшамен қаржыландырған кезде:
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
2) банктің негізгі қаражатын салу арқылы қаржыландырған кезде:
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары Жер, үйлер және ғимараттар Компьютерлік жабдық Басқа да негізгі құрал-жабдықтар Көлік құралдары.
374. Клиент бірлескен қызметке қатысу сомасына мынадай бухгалтерлік Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
375. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысудан кірісті есептеген кезде мынадай Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметін қаржыландырудан кірісі.
376. Қатысудан кіріс алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Басқа да транзиттік шоттар.
377. Кірісті (шығынды) бөлген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) банк кірісінің сомасына:
Басқа да транзиттік шоттар Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс;
2) банктің қатысушы клиенті кірісінің сомасына:
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.
378. Клиент жобадағы өз үлестерін банкке сатқан кезде, банктің жобадағы үлестерді сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары
379. Банк жобадағы өз үлесін клиентке сатқан кезде, банктің жобадағы үлесін сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары.
23-тарау. Ислам банкінің лизинг (жалдау) талаптарымен инвестициялық қызметтің бухгалтерлік есебі
380. Банк мүлікті лизинг (жалдау) шартына сәйкес лизингке (жалға) беру үшін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
381. Лизинг (жалдау) шарты 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар»
баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша мынадай түрде
382. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау)
шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша сыйақы алуына байланысты кірісі.
383. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.
384. Егер мерзімі басталған кезде клиент (жалға алушы) лизинг (жалдау)
шартында көзделген төлемді төлемесе мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.
385. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354- тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
386. Операциялық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік есеп саясатында көзделген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазбада амортизацияланады:
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизация шығысы Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша есептелген амортизация.
387. Қаржылық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге
1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) беру кезінде:
Басқа банктерге қаржы лизингі Клиенттерге қаржы лизингі Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар;
2) Нұсқаулықтың 383-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Клиенттерге берілген қаржы лизингі;
3) Нұсқаулықтың 384-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі Клиенттерге берілген қаржы лизингі.
388. Клиент лизинг (жалдау) шарты бойынша мерзімі өткен төлемді төлеген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.
389. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, алайда есепті күннен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру жағдайында мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
390. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі
391. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіру- ден кіріс Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына кел- Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіру- 24-тарау. Қорытынды ережелер
392. Нұсқаулықпен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында көзделген тәртіппен шешіледі.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Постановление Правления Национальный Банк Республики Казахстан Национального Банка Республики Казахстан от 30 ноября 2007 года № 134. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 10 января 2008 года № 5089 Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом «Банк Развития Казахстана» и ипотечными организациями
1. Утвердить прилагаемую Инструкцию по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом «Банк Развития Казахстана» и ипотечными организациями.
2. Настоящее постановление вводится в действие с 1 февраля 2008 года.
3. Департаменту бухгалтерского учета (Шалгимбаева Н.Т.):
1) совместно с Юридическим департаментом (Шарипов С.Б.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления;
2) в десятидневный срок со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего постановления довести его до сведения заинтересованных подразделений Национального Банка Республики Казахстан, Агентства Республики Казахстан по регулированию и надзору финансового рынка и финансовых организаций, объединения юридических лиц "Ассоциация финансистов Казахстана" и банков второго уровня.
4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан Акишева Д.Т.
Председатель
Национального Банка
Утверждена постановлением Правления Республики Казахстан от 30 ноября 2007 года № 134 Инструкция по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом «Банк Развития Казахстана» и ипотечными организациями
Глава 1. Общие положения
1. Инструкция по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом «Банк Развития Казахстана» и ипотечными организациями (далее – Инструкция) разработана в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности», подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 «Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан», международными стандартами финансовой отчетности и детализирует ведение бухгалтерского учета банками второго уровня, исламскими банками, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом «Банк Развития Казахстана», юридическим лицом, ранее являвшимся дочерним банком, (далее – банки) и ипотечными организациями.
2. В Инструкции используются понятия, предусмотренные Гражданским кодексом Республики Казахстан (Общая часть), Гражданским кодексом Республики Казахстан (Особенная часть), Законом Республики Казахстан «О вексельном обращении в Республике Казахстан», постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 15 ноября 1999 года №396 «Об утверждении Правил учета векселей банками второго уровня Республики Казахстан, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан»
(зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1015) и постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 декабря 2015 года № 261 «Об утверждении Правил проведения операций с переводными и простыми векселями банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан и организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций»
(зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13071).
3. Бухгалтерский учет операций, совершаемых банками, осуществляется в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и Инструкцией.
4. В Инструкции применяются методы учета типовых сделок покупки и продажи финансовых активов на дату заключения сделки и на дату расчетов по сделке в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности. Выбор одного из указанных в настоящем пункте методов учета типовой сделки покупки и продажи финансовых активов определяется в учетной политике банка.
5. В случае если согласно договорным условиям аффинированные драгоценные металлы, размещенные на неаллокированных металлических счетах, соответствуют определению финансовых инструментов, определенных в международном стандарте финансовой отчетности (IAS) 32 «Финансовые инструменты: представление», бухгалтерский учет операций с аффинированными драгоценными металлами, размещенными на неаллокированных металлических счетах, ведется в соответствии с международным стандартом финансовой отчетности (IFRS) 9 «Финансовые инструменты».
6. Допускается использование внутрибанковских транзитных счетов и совершение дополнительных бухгалтерских записей в части, не противоречащей требованиям Закона Республики Казахстан «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности» и международных стандартов финансовой отчетности в порядке, предусмотренном внутренними документами банка, ипотечной организации, регламентирующими ведение бухгалтерского учета.
Допускается отражение сумм операций в иностранной валюте с использованием счетов валютной позиции и контрстоимости иностранной валюты.
Доходы и расходы в виде вознаграждения признаются с использованием метода эффективной ставки процента в соответствии с международным стандартом финансовой отчетности (IFRS) 9 «Финансовые инструменты».
Глава 2. Бухгалтерский учет дилинговых операций с иностранной валютой Параграф 1. Учет сделок спот по покупке иностранной валюты по дате заключения сделки
7. В день заключения сделки спот по покупке иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму требований в иностранной валюте и на сумму обязательств в тенге по курсу покупки:
Дт
Требования по операциям спот Кт Обязательства по операциям спот, одновременно на разницу, возникающую в случае отличия курса покупки иностранной валюты от учетного курса, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
при превышении курса покупки иностранной валюты над учетным курсом:
Расходы по купле-продаже иностранной валюты Требования по операциям спот;
при превышении учетного курса над курсом покупки иностранной валюты:
Доходы по купле-продаже иностранной валюты.
8. При переоценке сделки спот по покупке иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:
Расходы от переоценки иностранной валюты
2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса Доход от переоценки иностранной валюты.
9. На дату валютирования сделки спот по покупке иностранной валюты после проведения переоценки согласно пункту 8 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму в тенге, перечисляемую за покупку иностранной валюты:
Обязательства по операциям спот Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета в других банках;
2) на сумму приобретаемой иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета в других банках Требования по операциям спот.
Параграф 2. Учет сделок спот по покупке иностранной валюты по дате расчетов
10. В день заключения сделки спот по покупке иностранной валюты на сумму условных требований в иностранной валюте и на сумму условных обязательств в тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты.
11. При переоценке сделки спот по покупке иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса Обязательства по операциям спот;
2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса Доход от переоценки иностранной валюты;
3) на сумму наименьшего остатка по положительному и отрицательному изменению рыночного курса обмена валют:
12. На дату валютирования сделки спот по покупке иностранной валюты
1) на сумму условных обязательств и требований по покупке иностранной валюты:
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты Условные требования по купле-продаже иностранной валюты;
2) на сумму в тенге и иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
3) при превышении курса покупки иностранной валюты над учетным курсом:
4) при превышении учетного курса над курсом покупки иностранной Доходы по купле-продаже иностранной валюты;
5) сторнирование ранее проведенной переоценки:
Расходы от переоценки иностранной валюты;
или
Доход от переоценки иностранной валюты Параграф 3. Учет сделок спот по продаже иностранной валюты по дате
13. В день заключения сделки спот по продаже иностранной валюты на сумму требований и обязательств по курсу продажи осуществляются следующие на сумму обязательств в иностранной валюте и на сумму требований в тенге:
одновременно на разницу, возникающую в случае отличия курса продажи иностранной валюты от учетного курса, осуществляются следующие при превышении учетного курса над курсом продажи иностранной валюты:
при превышении курса продаж иностранной валюты над учетным курсом:
14. При переоценке сделки спот по продаже иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса
2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса Обязательства по операциям спот.
15. На дату валютирования сделки спот по продаже иностранной валюты после проведения переоценки согласно пункту 14 Инструкции осуществляются
1) на сумму реализуемой иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму в тенге, полученную за реализацию иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 4. Учет сделок спот по продаже иностранной валюты по дате
16. В день заключения сделки спот по продаже иностранной валюты на сумму условных обязательств и условных требований осуществляется следующая бухгалтерская запись:
17. При переоценке сделки спот по продаже иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса
2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса
3) на сумму наименьшего остатка по положительному и отрицательному
18. На дату валютирования сделки спот по продаже иностранной валюты
1) на сумму условных обязательств и условных требований по продаже иностранной валюты:
2) на сумму в иностранной валюте и тенге:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
3) при превышении учетного курса над курсом продажи иностранной
4) при превышении курса продаж иностранной валюты над учетным курсом:
Глава 3. Бухгалтерский учет вкладных операций
19. При первоначальном и (или) дополнительных взносах денег в банковский вклад осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму денег по договору банковского вклада:
Наличность в кассе
Наличность в банкоматах и электронных терминалах Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Текущие счета юридических лиц Текущие счета физических лиц Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан Вклады до востребования иностранных центральных банков Вклады до востребования других банков Срочные вклады Национального Банка Республики Казахстан Срочные вклады иностранных центральных банков Краткосрочные вклады других банков (до одного месяца)
Краткосрочные вклады других банков (до одного года)
Вклады, привлеченные от других банков на одну ночь Долгосрочные вклады других банков Вклад, являющийся обеспечением обязательств других банков Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
Условные вклады других банков Сберегательные вклады других банков (не более одного года)
Сберегательные вклады других банков (более одного года)
Вклады до востребования физических лиц Краткосрочные вклады физических лиц Долгосрочные вклады физических лиц Условные вклады физических лиц Вклады до востребования юридических лиц Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
Краткосрочные вклады юридических лиц Долгосрочные вклады юридических лиц Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
Условные вклады юридических лиц Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;
2) на сумму скидки:
Дисконт по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных бан- ков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Дисконт по вкладам, привлеченным от клиентов Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;
3) на сумму премии:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Премия по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных бан- ков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Премия по вкладам, привлеченным от клиентов.
20. При начислении вознаграждения по договору банковского вклада в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования Национального Банка Республики Ка- захстан Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по срочным вкладам Национального Банка Республики Казахстан Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования иностранных центральных банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по срочным вкладам иностранных центральных банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования других банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам других банков (до одного месяца)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам других банков (до одного года)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по долгосрочным вкладам других банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (не более одного месяца)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (не более одного года)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по условным вкладам других банков Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (более одного года)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования клиентов Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам клиентов Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по долгосрочным вкладам клиентов Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам клиентов (не более одного года)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по условным вкладам клиентов Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам клиентов (более одного года)
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков Начисленные расходы по сберегательным вкладам других банков Начисленные расходы по срочным вкладам других банков Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков Начисленные расходы по условным вкладам других банков Начисленные расходы по условным вкладам клиентов Начисленные расходы по вкладам до востребования клиентов Начисленные расходы по срочным вкладам клиентов Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов Начисленные расходы по сберегательным вкладам клиентов.
21. При капитализации суммы начисленного вознаграждения по банковскому вкладу на общую сумму обязательств, предусмотренную договором банковского вклада, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов Начисленные расходы по сберегательным вкладам клиентов Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов.
22. При амортизации дисконта/премии по банковскому вкладу в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка,
1) на сумму амортизации дисконта:
Расходы по амортизации дисконта по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, ино- странных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Расходы по амортизации дисконта по вкладам, привлеченным от клиентов Дисконт по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных бан- ков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Дисконт по вкладам, привлеченным от клиентов;
2) на сумму амортизации премии:
Премия по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных бан- ков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Премия по вкладам, привлеченным от клиентов Доходы по амортизации премии по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностран- ных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций Доходы по амортизации премии по вкладам, привлеченным от клиентов.
23. При выплате суммы начисленного вознаграждения по банковскому вкладу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета Текущие счета физических лиц.
24. При выплате вкладчику вознаграждения в день внесения суммы банковского вклада на сумму выплаченного вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Предоплата вознаграждения по полученным займам и вкладам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Остаток на балансовом счете № 1792 «Предоплата вознаграждения по полученным займам и вкладам» подлежит отнесению на расходы в соответствии с методом начисления.
25. При возврате вкладчику основной суммы долга по привлеченному банком банковскому вкладу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
Глава 4. Бухгалтерский учет заемных операций
26. При выдаче банковского займа в тенге и иностранной валюте
1) если сумма предоставленного банковского займа равна сумме банковского займа, подлежащей погашению:
на сумму фактически предоставленных денег:
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам Займы овернайт, предоставленные другим банкам Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам Факторинг клиентам Краткосрочные займы, предоставленные клиентам Долгосрочные займы, предоставленные клиентам Прочие займы, предоставленные клиентам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Текущие счета физических лиц;
на сумму понесенных клиентом расходов в виде комиссионных расходов, связанных с получением банковского займа до момента получения банковского займа (на сумму скидки):
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Дисконт по займам, предоставленным другим банкам Дисконт по займам, предоставленным клиентам;
2) если сумма предоставленного банковского займа меньше суммы Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан на сумму положительной разницы между суммой банковского займа, подлежащего погашению, и суммой предоставленного банковского займа:
Дисконт по займам, предоставленным клиентам.
Договоры банковского займа, оригиналы договоров залога, правоустанавливающие документы на предмет залога отражаются на внебалансовом счете № 7339 «Разные ценности и документы» по условной стоимости 1 (один) тенге.
27. При выдаче банковского займа по процентной ставке ниже рыночной не связанной стороне осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан одновременно:
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и (или) в виде корректировки по нерыночной ставке процента Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли- ентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента правоустанавливающие документы на предмет залога отражаются на внебалансовом счете № 7339 «Разные ценности и документы» по условной
28. На основании договора залога и иных документов, на сумму стоимости имущества, принятого в обеспечение банковского займа (как в тенге, так и в иностранной валюте), осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Приход
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента.
29. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается гарантия, на сумму принятой гарантии осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Возможные требования по принятым гарантиям Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям.
30. При принятии в качестве обеспечения обязательств по банковскому займу денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета других банков Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Вклады дочерних организаций специального назначения Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов.
31. При открытии банком кредитной линии либо предоставлении банковского займа в будущем в соответствии с договором банковского займа, на сумму неиспользованного лимита или непредоставленного банковского займа Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем.
В случае предоставления очередной суммы банковского займа в соответствии с договором банковского займа производится уменьшение условных обязательств банка по предоставлению банковских займов в будущем на сумму предоставленного банковского займа и осуществляется следующая бухгалтерская Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем.
32. При начислении вознаграждения и амортизации скидки (дисконта) по банковским займам в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при начислении вознаграждения:
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по займам овердрафт, предоставленным другим банкам Доходы, связанные с получением вознаграждения по краткосрочным займам, предоставленным другим банкам Доходы, связанные с получением вознаграждения по займам овернайт, предоставленным другим банкам Доходы, связанные с получением вознаграждения по долгосрочным займам, предоставленным другим банкам Доходы, связанные с получением вознаграждения по факторингу клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по краткосрочным займам, предоставленным клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по долгосрочным займам, предоставленным клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по прочим займам, предоставленным клиентам;
2) при амортизации дисконта:
Дисконт по займам, предоставленным клиентам Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента по займам, предоставленным другим банкам Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента по займам, предоставленным клиентам.
33. При оплате клиентом начисленного вознаграждения по банковскому займу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при внесении денег в наличной форме:
2) при предоплате заемщиком суммы начисленного вознаграждения по банковскому займу:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Предоплата по предоставленным займам;
3) при погашении задолженности по начисленному вознаграждению:
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Предоплата по предоставленным займам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
34. При переоценке предоставленных банковских займов, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие
1) при превышении справедливой стоимости банковского займа над его учетной стоимостью, на сумму разницы:
Счет положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Счет положительной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам Доходы в виде положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Доходы в виде положительной корректировки стоимости займа, предоставленного клиентам;
2) при превышении учетной стоимости банковского займа над его справедливой стоимостью, на сумму разницы:
Расходы в виде отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Расходы в виде отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного клиентам Счет отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам;
3) на сумму числящейся положительной и отрицательной корректировки справедливой стоимости банковского займа:
Счет отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам Счет положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам Счет положительной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам.
35. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, и осуществляются следующие
1) при превышении справедливой стоимости займов над их учетной стоимостью:
Счет положительной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
2) при превышении учетной стоимости займов над их справедливой Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости займов:
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через Счет положительной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.
По займам переоценка производится после проведения начисления вознаграждения и амортизации дисконта по займам в соответствии с пунктом 31 Инструкции.
36. При переоценке банковских займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при увеличении рыночного курса обмена валюты:
Просроченная задолженность клиентов по займам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доход от переоценки займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента займов;
2) при уменьшении рыночного курса обмена валюты:
Расход от переоценки займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента займов Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
37. Если условиями договора банковского займа предусмотрена индексация платежей по банковскому займу в тенге, производится переоценка остатков банковского займа в сроки, установленные учетной политикой банка, если иные сроки не установлены договором банковского займа, и осуществляются
1) при положительной индексации:
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
2) при отрицательной индексации:
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
38. При погашении основного долга по банковскому займу осуществляются Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Прочие займы, предоставленные клиентам;
в случае внесения денег в безналичной форме:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Прочие займы, предоставленные клиентам.
39. При погашении основного долга по банковскому займу в соответствии с договором о предоставлении кредитной линии производится увеличение условных обязательств банка по предоставлению банковских займов в будущем на сумму погашенного банковского займа и осуществляется следующая Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем.
40. При полном погашении банковского займа и вознаграждения, списании документов (договора банковского займа, договора гарантии, договора об обеспечении исполнения обязательств, а также правоустанавливающих документов на предмет залога, технической документации к нему и других документов, подлежащих обязательному возврату заемщику) и стоимости принятого залога, суммы принятой гарантии, денег, являющихся обеспечением по банковскому займу, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при списании стоимости предмета залога:
Расход
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
2) при списании документов:
Разные ценности и документы;
3) при списании суммы принятой гарантии:
Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям Возможные требования по принятым гарантиям;
4) при списании денег, являющихся обеспечением по банковскому займу:
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года).
41. Если при наступлении срока, установленного договором банковского займа, заемщик не оплатил начисленное вознаграждение, сумма начисленного, но не оплаченного вознаграждения относится на счета просроченных активов и Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
42. Если при наступлении срока заемщик не погасил основной долг по банковскому займу, сумма непогашенного основного долга относится на счета просроченных активов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Просроченная задолженность других банков по займам Просроченная задолженность клиентов по факторингу
43. Если договором банковского займа предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени) и неустойка (штраф, пеня) соответствует определению понятия актива согласно Закону Республики Казахстан «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности», на сумму неустойки (штрафа, пени) осуществляется Начисленная неустойка (штраф, пеня)
Неустойка (штраф, пеня).
44. Если договором банковского займа предусмотрено начисление вознаграждения на просроченную часть основного долга по займам и финансовому лизингу, на сумму просроченного вознаграждения по займам и финансовому лизингу, соответствующему определению понятия актива согласно Закону Республики Казахстан «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности», Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности других банков по займам Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности клиентов по займам.
45. При оплате просроченного вознаграждения и неустойки (штрафа, пени)
по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Начисленная неустойка (штраф, пеня).
46. При оплате просроченного основного долга по банковскому займу Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Просроченная задолженность клиентов по займам.
47. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по банковским займам осуществляется следующая Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через
48. При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по банковским займам осуществляется следующая Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным дру- гим банкам Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным кли- ентам.
49. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа и вознаграждения по нему в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, на основную сумму банковского займа и неоплаченного просроченного вознаграждения осуществляются Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
50. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа, учитываемого по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, и вознаграждения по нему в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляются следующие Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через Долгосрочные займы, предоставленные клиентам.
51. При несущественной модификации денежных потоков по предоставленному займу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму капитализации просроченного вознаграждения:
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам;
2) на сумму отрицательной корректировки валовой балансовой стоимости займа:
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли- ентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
3) на сумму положительной корректировки валовой балансовой стоимости Премия по займам, предоставленным другим банкам Премия по займам, предоставленным клиентам Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных дру- Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли- ентам;
4) неттирование дисконта и премии по займам на сумму наименьшего остатка:
Премия по займам, предоставленным клиентам.
52. При первоначальном признании приобретенного или созданного кредитно-обесцененного займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму фактически предоставленных денег за приобретаемый или создаваемый кредитно-обесцененный заем:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму отрицательной разницы между выплаченной суммой и суммой денежных потоков, подлежащих оплате по договору займа по приобретенному кредитно-обесцененному займу:
3) на сумму отрицательной разницы между выданной суммой и суммой денежных потоков, подлежащих оплате по договору займа по созданному Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли- ентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
53. При создании кредитно-обесцененного займа путем существенной модификации действующего займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при прекращении признания действующего займа:
Прочие дебиторы по банковской деятельности Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Премия по займам, предоставленным другим банкам;
2) на сумму созданного кредитно-обесцененного займа:
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли- ентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента Доходы, возникающие при корректировке валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их моди- фикацией Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных кли-
Глава 5. Бухгалтерский учет операций с ценными бумагами Параграф 1. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
54. При покупке долговых и (или) долевых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, осуществляются следующие на справедливую стоимость (по долговым ценным бумагам на справедливую стоимость, не превышающую их номинальную стоимость):
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета;
одновременно, по долговым ценным бумагам осуществляются следующие
1) на сумму премии:
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму дисконта:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
3) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета.
55. При начислении вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток,
1) на сумму вознаграждения (причитающегося дохода):
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че- рез прибыль или убыток;
2) на сумму премии, подлежащей амортизации:
Расходы по амортизации премии по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
3) на сумму дисконта, подлежащего амортизации:
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Доходы по амортизации дисконта по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че- рез прибыль или убыток.
56. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг по справедливой стоимости, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прибыль или убыток Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости ценных бумаг:
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прибыль или убыток.
По долговым ценным бумагам переоценка производится после проведения начисления объявленного вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по долговым ценным бумагам в соответствии с пунктом 55 Инструкции.
57. При переоценке долговых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости, изменения которой отражаются в составе прибыли или убытка, стоимость которых выражена в иностранной валюте, по обменному курсу валют при увеличении обменного курса валют на сумму положительной курсовой разницы:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток одновременно, на сумму отрицательной курсовой разницы:
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости при уменьшении обменного курса валют на сумму отрицательной курсовой Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
одновременно, на сумму положительной курсовой разницы:
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости
58. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения (причитающегося дохода) по ценным бумагам на сумму полученного вознаграждения (причитающегося дохода) осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток.
59. При продаже долговых и (или) долевых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки по справедливой стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг в соответствии с пунктами 55 и 56 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские
1) на сумму несамортизированной премии:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток.
2) на сумму несамортизированного дисконта:
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
3) на сумму накопленной положительной переоценки ценных бумаг по справедливой стоимости:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прибыль или убыток;
4) на сумму накопленной отрицательной переоценки ценных бумаг по Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
5) на сумму сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;
6) на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, над их учетной стоимостью:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Доходы по купле-продаже ценных бумаг;
7) на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, над суммой сделки о продаже ценных бумаг:
Расходы по купле-продаже ценных бумаг Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток.
Параграф 2. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
60. При покупке долговых и (или) долевых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляются справедливую стоимость, не превышающую их номинальную стоимость) с учетом затрат по сделке:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан одновременно по долговым ценным бумагам осуществляются следующие Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- ход Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- ход;
3) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
61. При начислении вознаграждения (причитающегося дохода) по приобретенным долговым и (или) долевым (по привилегированным акциям)
ценным бумагам и амортизации премии (дисконта) по приобретенным долговым ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че- рез прочий совокупный доход;
Расходы по амортизации премии по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий сово- купный доход Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Доходы по амортизации дисконта по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий сово- купный доход.
62. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг по справедливой стоимости, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прочий совокупный доход Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до-
2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прочий совокупный доход.
По долговым ценным бумагам переоценка производится после проведения начисления объявленного вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по долговым ценным бумагам в соответствии с пунктом 61 Инструкции.
63. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения (причитающегося дохода) по долговым и (или) долевым ценным бумагам на сумму полученного вознаграждения (причитающегося дохода) осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.
64. При продаже долговых и (или) долевых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки по справедливой стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг в соответствии с пунктами 61 и 62 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские
1) по долговым ценным бумагам:
на сумму несамортизированной премии:
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- на сумму несамортизированного дисконта:
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
2) по долговым и (или) долевым ценным бумагам:
на сумму накопленной положительной переоценки ценных бумаг по Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимо- сти через прочий совокупный доход;
на сумму накопленной отрицательной переоценки ценных бумаг по Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
на сумму сделки по продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, над их учетной стоимостью:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, над Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
на сумму резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход (пассивный)
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- на сумму доходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости:
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
на сумму расходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- на сумму доходов от переоценки долевых ценных бумаг по справедливой Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Нераспределенная чистая прибыль (непокрытый убыток);
на сумму расходов от переоценки долевых ценных бумаг по справедливой Нераспределенная чистая прибыль (непокрытый убыток)
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- ход.
65. При погашении эмитентом долговых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, после проведения начисления вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости в соответствии с пунктами 61 и 62 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму денег, поступивших от эмитента долговых ценных бумаг:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
2) на сумму резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до-
3) на сумму доходов от переоценки долговых ценных бумаг по Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до- Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный
4) на сумму расходов от переоценки долговых ценных бумаг по Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный до-
66. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляется следующая Расходы на формирование резервов (провизий) по ценным бумагам Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.
При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляется следующая Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по ценным бумагам.
Параграф 3. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости
67. При покупке долговых ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на справедливую стоимость ценных бумаг (не превышающую их номинальную стоимость) с учетом затрат по сделке:
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму премии:
Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
3) на сумму дисконта:
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
4) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
68. При начислении вознаграждения и амортизации премии (дисконта) по приобретенным долговым ценным бумагам с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму вознаграждения:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
Расходы по амортизации премии по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Доходы по амортизации дисконта по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.
69. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения по долговым ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.
70. При продаже долговых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения и амортизации премии (дисконта) долговых ценных бумаг в соответствии с пунктом 68 Инструкции осуществляются следующие Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости;
3) на сумму сформированных резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
4) на сумму сделки по продаже ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
5) на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, над их учетной Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
6) на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, над суммой сделки о продаже ценных бумаг:
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости.
71. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Расходы на формирование резервов (провизий) по ценным бумагам Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.
72. При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые амортизированной стоимости, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по ценным бумагам.
73. При погашении эмитентом стоимости долговых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения и амортизации премии или дисконта на сумму денег, поступивших от эмитента долговых ценных бумаг, осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
74. При списании обесцененных ценных бумаг за счет сформированных резервов (провизий) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;
На сумму несамортизированной части дисконта и (или) премии бухгалтерские записи осуществляются в соответствии с пунктом 70 Инструкции.
Параграф 4. Учет ценных бумаг, выпущенных банком в обращение
75. При выпуске банком ценных бумаг в обращение осуществляются
1) на сумму реализации облигаций (не превышающую их номинальную стоимость):
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Выпущенные в обращение облигации Выпущенные в обращение прочие ценные бумаги Субординированные облигации;
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Премия по выпущенным в обращение ценным бумагам Премия по выпущенным в обращение субординированным облигациям;
Дисконт по выпущенным в обращение ценным бумагам Дисконт по выпущенным в обращение субординированным облигациям Субординированные облигации.
76. При начислении вознаграждения и амортизации премии (скидки) по выпущенным банком в обращение ценным бумагам с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие на сумму вознаграждения:
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение прочим ценным бумагам Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по субординированным облигациям Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам Начисленные расходы по субординированным облигациям;
на сумму амортизации премии:
Премия по выпущенным в обращение субординированным облигациям Доходы по амортизации премии по выпущенным в обращение ценным бумагам Доходы по амортизации премии по выпущенным в обращение субординированным облигациям;
на сумму амортизации дисконта:
Расходы по амортизации дисконта по выпущенным в обращение ценным бумагам Расходы по амортизации дисконта по выпущенным в обращение субординированным облигациям Дисконт по выпущенным в обращение субординированным облигациям.
77. При погашении банком начисленного вознаграждения по выпущенным в обращение ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам Начисленные расходы по субординированным облигациям Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
78. При погашении банком выпущенных в обращение ценных бумаг после начисления вознаграждения и амортизации премии/дисконта на сумму денег, выплаченных банком, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Субординированные облигации Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
Глава 6. Бухгалтерский учет операций РЕПО и обратное РЕПО
79. При осуществлении операций РЕПО на сумму сделки осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Операции «РЕПО» с ценными бумагами.
80. При начислении расходов в виде вознаграждения по операции «РЕПО»
Расходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами Начисленные расходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами.
81. При получении ранее переданных по операции РЕПО ценных бумаг на сумму начисленных расходов в виде вознаграждения по операции РЕПО и сумму закрытия операции РЕПО (стоимость закрытия сделки, установленная на момент заключения данной сделки) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Операции «РЕПО» с ценными бумагами Начисленные расходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета в других банках.
82. При совершении операции обратного РЕПО (при покупке ценных бумаг)
на сумму операции осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Операции «обратное РЕПО» с ценными бумагами Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
83. При начислении вознаграждения по операции обратного «РЕПО»
Начисленные доходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами Доходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами.
84. При продаже принимающей стороной ценных бумаг, принятых по операции «обратное РЕПО» в качестве обеспечения, осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции «РЕПО».
85. При получении от эмитента вознаграждения по ценным бумагам, принятым по операции «обратное РЕПО» в качестве обеспечения, осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Обязательство в виде вознаграждения полученного по ценным бумагам, переданным по операциям «обратное РЕПО».
86. При переоценке обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операции «обратное РЕПО» в качестве обеспечения, осуществляются следующие на сумму отрицательной корректировки стоимости обязательства:
Расходы от переоценки обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операциям «обратное РЕПО»
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции «обратное РЕПО»;
на сумму положительной корректировки стоимости обязательства:
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции «обратное РЕПО»
Доходы от переоценки обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операции «обратное РЕПО».
87. При передаче ранее полученных ценных бумаг по операции «обратного РЕПО» на сумму начисленного вознаграждения по операции «обратного РЕПО» и сумму закрытия операции «обратного РЕПО» (стоимость закрытия сделки, установленная на момент заключения данной сделки) осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по операциям «РЕПО» с ценными бумагами.
Глава 7. Бухгалтерский учет операций по покупке и продаже аффинированных драгоценных металлов
88. При покупке аффинированных драгоценных металлов на стоимость приобретения с учетом затрат по сделке осуществляется следующая Аффинированные драгоценные металлы Аффинированные драгоценные металлы в пути Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
89. В случае если приобретенные аффинированные драгоценные металлы переоцениваются по справедливой стоимости согласно учетной политике организации осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) если справедливая стоимость аффинированных драгоценных металлов выше их учетной стоимости:
Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах Доходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов;
2) если учетная стоимость аффинированных драгоценных металлов выше их Расходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах.
90. При продаже аффинированных драгоценных металлов после переоценки по справедливой стоимости согласно пункту 89 Инструкции осуществляются
1) на сумму списания аффинированных драгоценных металлов:
Расходы по списанию балансовой стоимости аффинированных драгоценных металлов Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах;
2) на сумму заключенной сделки по продаже аффинированных драгоценных металлов:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Доходы от продажи аффинированных драгоценных металлов.
Глава 8. Бухгалтерский учет операций с производными финансовыми инструментами Параграф 1. Учет операций с форвардными сделками
91. В день заключения форвардной сделки на сумму условных требований и условных обязательств, в соответствии с условиями форвардной сделки на покупку и/или продажу базового актива осуществляются следующие Условные требования по покупке ценных бумаг Условные требования по продаже ценных бумаг Условные требования по прочим производным финансовым инструментам Условные требования по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов Условные обязательства по покупке ценных бумаг Условные обязательства по продаже ценных бумаг Условные обязательства по прочим производным финансовым инструментам Условные обязательства по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов.
92. При переоценке форвардной сделки по покупке и/или продаже иностранной валюты по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие
1) на сумму положительного изменения справедливой стоимости форвардной сделки:
Требования по операциям форвард Доходы от переоценки форвардных операций по ценным бумагам Доходы от переоценки форвардных операций по иностранной валюте Доходы от переоценки форвардных операций по аффинированным драгоценным металлам Доходы от переоценки операций с прочими производными финансовыми инструментами;
2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости Расходы от переоценки форвардных операций по ценным бумагам Расходы от переоценки форвардных операций по иностранной валюте Расходы от переоценки форвардных операций по аффинированным драгоценным металлам Расходы от переоценки операций с прочими производными финансовыми инструментами Обязательства по операциям форвард;
3) на сумму положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости форвардной сделки:
Обязательства по операциям форвард Требования по операциям форвард.
93. На дату закрытия открытой позиции и/или исполнения форвардной сделки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму условных требований/обязательств в соответствии с условиями форвардной сделки на покупку и/или продажу базового актива:
Условные обязательства по прочим производным финансовым инструментам Условные обязательства по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов Условные требования по прочим производным финансовым инструментам Условные требования по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов;
2) при погашении банком или контрпартнером стоимости форвардной сделки (закрытие открытой позиции) деньгами на нетто основе:
при отрицательной стоимости форвардной сделки:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Текущие счета юридических лиц;
при положительной стоимости форвардной сделки:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Требования по операциям форвард;
3) при исполнении форвардной сделки по покупке базового актива:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
4) при исполнении форвардной сделки по продаже базового актива:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Параграф 2. Учет операций по фьючерсным сделкам
94. В день заключения фьючерсной сделки на покупку или продажу базового актива на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями фьючерсной сделки осуществляется следующая Условные требования по операциям фьючерс Условные обязательства по операциям фьючерс.
95. При выплате маржи в соответствии с условиями фьючерсной сделки Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Текущие счета юридических лиц.
96. При переоценке фьючерсной сделки на покупку и (или) продажу базового актива по справедливой стоимости осуществляются следующие фьючерсной сделки:
Требования по операциям фьючерс Доходы от переоценки финансовых фьючерсов;
Расходы от переоценки финансовых фьючерсов Обязательства по операциям фьючерс;
3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости фьючерсной сделки:
Обязательства по операциям фьючерс Требования по операциям фьючерс.
97. При выплате банком в пользу контрпартнера/контрпартнером в пользу банка суммы маржи осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму маржи, дополнительно выплаченной банком:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму маржи, полученной от контрпартнера:
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг;
3) при списании допустимой числящейся маржи со счета, открытого на фондовой бирже/у брокера:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
4) на сумму маржи, полученной фондовой биржей/брокером:
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг.
98. На дату закрытия открытой позиции фьючерсной сделки
1) на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями фьючерсной сделки на покупку и/или продажу базового актива:
Условные обязательства по операциям фьючерс Условные требования по операциям фьючерс;
2) при погашении банком или контрпартнером стоимости фьючерсной сделки (закрытие открытой позиции) деньгами на нетто основе:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 3. Учет операций по сделкам опцион
99. В день приобретения опциона «колл/пут» на покупку/продажу базового актива осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями приобретенного опциона «колл/пут»:
Условные требования по приобретенным опционным операциям – «колл/пут»
Условные обязательства по приобретенным опционным операциям – «кол/пут» - контрсчет;
2) на сумму выплаченной премии по приобретенному опциону «колл/пут»:
Требования по опционным операциям Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
100. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, а также на дату исполнения опциона «колл/пут» производится переоценка приобретенного опциона «колл/пут» по справедливой стоимости и приобретенного опциона «колл/пут»:
Доходы от переоценки операций опцион;
приобретенного опциона:
Расходы от переоценки операций опцион Требования по опционным операциям.
101. На дату закрытия открытой позиции при исполнении приобретенного опциона «колл/пут» осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям Условные обязательства по приобретенным опционным операциям – «колл/пут» - контрсчет Условные требования по приобретенным опционным операциям – «колл/пут»;
2) при погашении стоимости опциона «колл/пут» (закрытие открытой позиции) деньгами:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Требования по опционным операциям;
3) при приобретении базового актива по условиям приобретенного опциона «колл»:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
4) при продаже базового актива по условиям приобретенного опциона «пут»:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
102. В день продажи опциона «колл/пут» на покупку/продажу базового
1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям проданного опцион «колл/пут»:
Условные требования по проданным опционным операциям – «колл/пут» - контрсчет Условные обязательства по проданным опционным операциям – «колл/пут»;
2) на сумму полученной премии по проданному опциону «колл/пут»:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Обязательства по операциям опцион.
103. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, а также на дату исполнения сделки опцион производится переоценка по справедливой стоимости проданного опциона «колл/пут», и осуществляются следующие проданного опциона «колл/пут»:
Обязательства по опционным операциям
2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости проданного опциона «колл/пут»:
Обязательства по опционным операциям.
104. На дату закрытия открытой позиции, при исполнении проданного опциона «колл/пут» осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям Условные обязательства по проданным опционным операциям – «колл/пут»
Условные требования по проданным опционным операциям – «колл/пут» - контрсчет;
2) при погашении стоимости опциона «колл/пут» (закрытие открытой Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
3) при продаже базового актива по условиям проданного опциона «колл»:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
4) при приобретении базового актива по условиям проданного опциона Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 4. Учет сделок своп
105. В день заключения сделки валютный своп по покупке иностранной валюты с обратной продажей на условиях спот плюс форвард на основании паспорта сделки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму требований и обязательств в тенге и иностранной валюте:
Требования по операциям своп Обязательства по операциям своп;
2) в случае если курс покупки ниже учетного курса:
Доходы по операциям своп;
3) в случае если курс покупки выше учетного курса:
Расходы по операциям своп
4) на сумму условных требований и обязательств по обратной продаже Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).
106. На дату валютирования при открытии сделки своп осуществляются на сумму приобретаемой иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Требования по операциям своп;
на сумму в тенге:
Обязательства по операциям своп Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
107. При переоценке сделки валютный своп по справедливой стоимости
1) на сумму положительной разницы:
Доходы от переоценки операций своп;
2) на сумму отрицательной разницы:
Расходы от переоценки операций своп
3) на сумму требований и обязательств:
Требования по операциям своп.
108. На дату валютирования при закрытии сделки валютный своп на сумму тенге, получаемых за реализуемую иностранную валюту и на сумму реализуемой иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан на сумму условных требований и обязательств по обратной продаже иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).
109. В день заключения сделки валютный своп по продаже иностранной валюты с обратной покупкой на условиях спот плюс форвард осуществляются по продаже иностранной валюты:
1) на сумму требований и обязательств в тенге и иностранной валюте:
2) в случае если курс продажи ниже учетного курса:
3) в случае если курс продажи выше учетного курса:
4) на сумму условных требований в иностранной валюте и обязательств в тенге по обратной покупке иностранной валюты:
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).
110. На дату валютирования при открытии сделки валютный своп Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму денег в тенге, получаемых за реализуемую иностранную валюту:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
111. При переоценке сделки валютный своп по справедливой стоимости
112. На дату валютирования при закрытии сделки валютный своп
1) на сумму тенге, затрачиваемых на покупку иностранной валюты и на сумму приобретаемой иностранной валюты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму условных требований и обязательств по обратной покупке иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).
113. В день заключения сделки процентный своп осуществляются
1) на сумму условных требований и условных обязательств при покупке процентного свопа:
Процентный своп
Процентный своп;
2) на сумму условных требований и условных обязательств при продаже Процентный своп.
114. При переоценке процентного свопа по справедливой стоимости Требования по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп)
Обязательства по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп);
3) на сумму числящейся положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости сделки процентный своп:
Обязательства по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп)
Требования по операциям своп (соответствующий субсчет для учета требований по сделке процентный своп).
115. При начислении вознаграждения по сделке процентный своп
1) на сумму вознаграждения, подлежащего выплате:
Другие расходы, связанные с выплатой вознаграждения по операциям с другими банками Начисленные расходы по операциям с производными финансовыми инструментами;
2) на сумму вознаграждения к получению:
Начисленные доходы по операциям с производными финансовыми инструментами Другие доходы, связанные с получением вознаграждения по операциям с другими банками.
116. На дату проведения периодических платежей в соответствии с условиями сделки процентный своп осуществляются следующие бухгалтерские на сумму полученного вознаграждения:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по операциям с производными финансовыми инструментами;
на сумму выплаченного вознаграждения:
Начисленные расходы по операциям с производными финансовыми инструментами Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
117. На дату истечения срока сделки процентный своп осуществляются
1) на сумму условных требований и условных обязательств при покупке
2) на сумму условных требований и условных обязательств при продаже
Глава 9. Бухгалтерский учет операций хеджирования Параграф 1. Учет хеджирования денежных потоков
118. Учет хеджирования денежных потоков осуществляется с использованием процентного свопа, заключенного в качестве инструмента хеджирования, и приобретенных/размещенных долговых ценных бумаг в качестве хеджируемой статьи. В случае осуществления хеджирования денежных потоков с использованием других финансовых инструментов ведение бухгалтерского учета осуществляется в порядке, предусмотренном настоящим параграфом, и с использованием балансовых счетов, предусмотренных Инструкцией для учета соответствующих финансовых инструментов.
119. При начислении вознаграждения по приобретенному активу или размещенному обязательству осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) по приобретенному активу:
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че- рез прибыль или убыток Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че-
2) по размещенному обязательству:
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам.
120. При переоценке инструмента хеджирования по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Резервы по прочей переоценке;
Резервы по прочей переоценке Обязательства по операциям своп.
121. При получении начисленных доходов в виде вознаграждения по хеджируемой статье осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;
по выплате начисленных расходов по хеджируемой статье:
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
122. По мере осуществления периодических расчетов по сделке своп
1) на получаемую от контрагента сумму:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че- Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости че-
2) на сумму выплаты контрагенту:
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 2. Учет хеджирования справедливой стоимости
123. Учет хеджирования справедливой стоимости осуществляется в следующем порядке:
1) учет доходов и расходов от переоценки инструмента хеджирования по справедливой стоимости осуществляется аналогично учету производных финансовых инструментов, предусмотренному главой 8 Инструкции;
2) в финансовой отчетности доходы и расходы по инструментам хеджирования отражаются на той же линейной статье отчета о прибылях и убытках, где представлены доходы и расходы от хеджируемой статьи. Доходы и расходы, относящиеся к неэффективной части операции хеджирования, отражаются на статьях прочих доходов и расходов.
124. Учет хеджирования чистых инвестиций осуществляется аналогично учету хеджирования денежных потоков, предусмотренному настоящей главой.
Глава 10. Бухгалтерский учет операций с платежными карточками и дорожными чеками Параграф 1. Учет операций с платежными карточками
125. При оплате за изготовление платежной карточки на основании договора на изготовление платежных карточек, заключенного с организацией- изготовителем платежных карточек, осуществляется следующая бухгалтерская Прочие дебиторы по неосновной деятельности Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
126. При получении платежных карточек от организации-изготовителя платежных карточек или банка-эмитента, на стоимость полученных платежных карточек осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Прочие расходы от неосновной деятельности Прочие дебиторы по неосновной деятельности.
127. При зачислении/перечислении денег на текущий счет клиента Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
128. При начислении комиссионного вознаграждения за обслуживание банком платежной карточки и за другие виды услуг осуществляется следующая Начисленные комиссионные доходы Прочие комиссионные доходы Комиссионные доходы за обслуживание платежных карточек.
129. На дату оплаты начисленного вознаграждения за обслуживание банком платежной карточки осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные комиссионные доходы.
130. При осуществлении клиентом оплаты товаров и/или услуг с использованием платежной карточки осуществляется следующая бухгалтерская Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
131. В случае если платежная карточка является дебетно-кредитной, ведение бухгалтерского учета операций по зачислению/списанию денег на/с текущего счета в пределах дебетового остатка по платежной карточке аналогичен порядку, предусмотренному пунктами с 127 по 130 Инструкции.
132. При выдаче клиенту кредитной карточки осуществляются следующие на сумму комиссии:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Комиссионные доходы за обслуживание платежных карточек;
на сумму кредитного лимита, предоставленного клиентам:
Счета по кредитным карточкам клиентов
133. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по кредитной карточке осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные в пункте 47 Инструкции.
В дальнейшем, при уменьшении резервов (провизий), погашении или списании с баланса долга по кредитной карточке осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктами 48, 49 Инструкции.
134. При осуществлении клиентом платежа по кредитной карточке на сумму денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
135. При начислении вознаграждения по банковским займам, предоставленным по кредитной карточке, осуществляется следующая Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доходы, связанные с получением вознаграждения по кредитным карточкам клиентов.
136. При погашении клиентом банку суммы начисленного вознаграждения по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
137. При истечении срока либо расторжении договора банковского займа, заключенного между клиентом и банком, осуществляется следующая Счета по кредитным карточкам клиентов.
Параграф 2. Учет операций с дорожными чеками
138. При приобретении дорожных чеков осуществляются следующие Деньги в дорожных чеках Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета других банков, одновременно на внебалансовом учете:
Разные ценности и документы.
139. При реализации дорожных чеков осуществляется следующая Деньги в дорожных чеках,
140. На сумму комиссионного дохода по операциям с дорожными чеками Прочие комиссионные доходы.
141. При приеме банком дорожных чеков на инкассо осуществляются
1) при оприходовании на внебалансовый учет условной стоимости бланков оплаченных дорожных чеков:
2) на сумму комиссионного дохода по операциям с дорожными чеками:
Прочие комиссионные доходы;
3) на сумму покрытия, поступившего по принятому на инкассо дорожному чеку и зачисленному на текущий счет клиента:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
4) при списании с внебалансового учета условной стоимости бланков дорожных чеков:
Глава 11. Бухгалтерский учет операций с банковскими гарантиями Параграф 1. Учет банковских гарантий, выдаваемых без обеспечения исполнения обязательств клиента
142. При выдаче банковской гарантии без обеспечения обязательств клиента
1) на сумму условных требований и обязательств по выданной банковской гарантии:
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям;
2) на справедливую стоимость выпущенной банковской гарантии:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Выданные гарантии.
143. При амортизации первоначально признанного обязательства по выпущенной банковской гарантии осуществляется следующая бухгалтерская Выданные гарантии Комиссионные доходы за услуги по операциям с гарантиями.
144. При истечении срока действия банковской гарантии, аннулировании или расторжении договора гарантии осуществляются следующие бухгалтерские
1) на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям;
2) на сумму неамортизированного комиссионного вознаграждения:
145. При создании резерва для урегулирования обязательства по выданной банковской гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Расходы на формирование резервов (провизий) по условным обязательствам
146. При уменьшении ранее признанного резерва по урегулированию обязательства по выданной банковской гарантии на сумму уменьшения резерва Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.
147. При получении банком требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии либо ее части осуществляются следующие бухгалтерские на сумму выплаты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Текущие счета юридических лиц, одновременно, на сумму уменьшения условных обязательств по выданной банковской гарантии:
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям.
Если условием договора гарантии предусмотрено возмещение клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора, осуществляется следующая Дебиторы по гарантиям Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.
148. При возмещении клиентом суммы, выплаченной по банковской гарантии, на сумму фактически полученных денег осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Дебиторы по гарантиям.
Параграф 2. Учет банковских гарантий, выданных под залог денег
149. При выдаче банковской гарантии под залог денег осуществляются на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям;
на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору гарантии:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Вклад, являющийся обеспечением обязательств юридических лиц.
Одновременно, на балансе банка осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная подпунктом 2) пункта 142 Инструкции, на сумму справедливой стоимости банковской гарантии.
150. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится амортизация первоначально признанного обязательства по выпущенной покрытой (обеспеченной) банковской гарантии и осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная пунктом 143 Инструкции.
151. При истечении срока действия банковской гарантии без предъявления требования кредитором, аннулировании или расторжении договора гарантии
1) на сумму денег, ранее принятых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору гарантии:
Вклад, являющийся обеспечением обязательств юридических лиц Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Долгосрочные вклады юридических лиц;
2) на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям;
3) на сумму несамортизированного комиссионного вознаграждения:
152. При получении требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму выплаты:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) при возмещении суммы исполненного банком обязательства за счет денег, принятых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору Дебиторы по гарантиям;
3) на сумму условных обязательств по выданной гарантии:
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям.
Параграф 3. Учет банковской гарантии, выданной под залог имущества (за исключением денег) клиента
153. При выдаче банковской гарантии под залог имущества (за исключением денег) клиента осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 142 Инструкции, а также следующие бухгалтерские на стоимость залогового имущества:
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога (оригиналы договоров гарантии, банковского займа, залога и других документов):
154. При истечении срока действия банковской гарантии, аннулировании или расторжении договора гарантии осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 144 Инструкции, а также следующие бухгалтерские по списанию залогового имущества:
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
по списанию правоустанавливающих документов на предмет залога:
155. При создании резерва для урегулирования обязательств по выданной банковской гарантии и дебиторской задолженности по возмещению клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора, осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 145 Инструкции.
156. При получении банком требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии либо ее части осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 147 Инструкции.
157. При возмещении клиентом суммы, выплаченной по банковской гарантии, осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная пунктом 148 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
Имущество, принятое в обеспечение (залог), обязательств клиента;
по списанию правоустанавливающих документов на предмет залога:
Параграф 4. Учет дебиторской задолженности по выданным банковским гарантиям
158. При переоформлении дебиторской задолженности, возникшей в результате удовлетворения банком требования кредитора о выплате суммы гарантии, на сумму банковского займа осуществляется следующая бухгалтерская
159. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения дебиторской задолженности по банковским гарантиям Расходы на формирование резервов (провизий) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельно- стью Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью.
160. При уменьшении сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по дебиторской задолженности по выпущенным банковским гарантиям осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью.
161. При списании с баланса за счет созданных резервов (провизий)
дебиторской задолженности по выпущенным банковским гарантиям в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляется Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
Глава 12. Бухгалтерский учет операций с векселями Параграф 1. Учет операций по принятым к учету векселям
162. При приеме векселя к учету осуществляются следующие бухгалтерские
1) на сумму учтенного векселя:
Учтенные векселя клиентов Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму дисконта по учтенному векселю:
Учтенные векселя клиентов (отдельный лицевой счет)
Дисконт по учтенным векселям;
3) на сумму премии по учтенному векселю:
Премия по учтенным векселям Учтенные векселя клиентов;
4) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущими векселедержателями, по учтенному векселю:
Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета в других банках, одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется
163. При амортизации дисконта или премии по учтенному векселю
1) на сумму дисконта по учтенному векселю:
Дисконт по учтенным векселям Доходы, связанные с получением вознаграждения по учтенным векселям клиентов;
2) на сумму премии по учтенному векселю:
Расходы по амортизации премии по учтенным векселям Премия по учтенным векселям.
164. При начислении вознаграждения по учтенному векселю Начисленные доходы по учтенным векселям Доходы, связанные с получением вознаграждения по учтенным векселям клиентов;
При фактическом получении начисленного вознаграждения по учтенному векселю осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов Начисленные доходы по учтенным векселям.
165. При наступлении срока платежа по учтенному векселю Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов Начисленные доходы по учтенным векселям, и, одновременно:
166. При досрочном погашении учтенного векселя осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 165 Инструкции, а также
1) на сумму не доначисленного дисконта по учтенному векселю:
Учтенные векселя клиентов (отдельный лицевой счет);
2) на сумму не доначисленной премии по учтенному векселю:
167. При индоссировании векселя осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 166 Инструкции, а также следующие бухгалтерские на учетную стоимость векселя и сумму превышения над учетной стоимостью векселя:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Доходы от прочей переоценки, Параграф 2. Учет операций после совершения протеста по векселю
168. В случае неоплаты учтенного векселя плательщиком при наступлении срока платежа по векселю, после совершения протеста по векселю
1) на сумму опротестованного векселя:
Опротестованные векселя клиентов
2) на сумму начисленного вознаграждения по опротестованному векселю:
Начисленные доходы по учтенным векселям;
3) на сумму неустойки (штрафа, пени) и комиссионного дохода, взысканную без согласия плательщика по опротестованному векселю:
Прочее просроченное вознаграждение Начисленные прочие комиссионные доходы Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности клиентов по займам
169. При наличии объективных признаков в отношении невозврата задолженности по векселю, после совершения протеста по векселю на сумму создаваемых резервов (провизий) по опротестованному векселю осуществляется Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
170. При невозможности взыскания задолженности по опротестованному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму списания задолженности за счет созданных резервов (провизий):
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Начисленная неустойка (штраф, пеня), Параграф 3. Учет операций по оплате домицилированных векселей
171. При домицилиации векселя осуществляются следующие бухгалтерские
1) на сумму условных требований и обязательств по домицилированному векселю:
Возможные требования по векселям Возможные обязательства по векселям;
одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге:
2) на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств домицилианта:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;
3) на сумму комиссионного дохода:
172. При совершении домицилиатом платежа по векселю осуществляются
1) на сумму платежа по векселю:
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму условных требований и обязательств по домицилированному Возможные обязательства по векселям Возможные требования по векселям;
Параграф 4. Учет операций по принятию векселей на инкассо
173. При принятии векселя на инкассо на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:
174. При получении платежа по векселю, принятому на инкассо, на сумму полученного платежа:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Прочие комиссионные доходы, Параграф 5. Учет операций по авалированию векселей
175. При проставлении аваля на векселе осуществляются следующие
1) на сумму условных требований и обязательств:
2) на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств по авалю:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;
1) на стоимость залогового имущества:
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется
176. При осуществлении платежа по авалированному векселю
2) на сумму денег, ранее принятых в качестве обеспечения обязательств по Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
3) на стоимость залогового имущества:
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется
177. При оплате авалированного векселя, обеспеченного имуществом (за исключением денег), осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму оплаты по авалированному векселю:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) при возмещении суммы исполненного банком обязательства по авалированному векселю:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Дебиторы по гарантиям, Разные ценности и документы, Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;
3) на сумму условных требований и обязательств по авалированному Возможные требования по векселям.
178. Учет авалированного векселя, обязательство по которому не обеспечено, осуществляется в порядке, предусмотренном в параграфе 1 Главы 11
179. Учет авалированного векселя, обеспеченного залогом имущества (за исключением денег), осуществляется в порядке, предусмотренном пунктами с 154 по 157 Инструкции.
Параграф 6. Учет операций по акцепту векселей в порядке посредничества
180. При акцепте векселя в порядке посредничества осуществляются
2) на сумму комиссии:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
181. При амортизации первоначально признанного обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляется следующая бухгалтерская запись:
182. При осуществлении платежа по акцептованному векселю
2) на сумму несамортизированного комиссионного вознаграждения:
183. При создании резервов (провизий) для урегулирования обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляются следующие бухгалтерские Расходы на формирование резервов (провизий) по условным обязательствам Выданные гарантии, и, одновременно, на сумму, не превышающую сумму созданных резервов (провизий), при его создании в случаях, когда условием сделки между банком и векселедержателем о приеме векселя к оплате предусмотрено возмещение клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора:
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.
184. При осуществлении платежа по векселю, акцептованному в порядке посредничества, на сумму оплаты по акцептованному векселю осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
185. При возмещении суммы исполненного банком обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан На сумму условных требований и обязательств осуществляется следующая
Глава 13. Бухгалтерский учет операций с аккредитивами Параграф 1. Учет операций с покрытыми импортными аккредитивами
186. При открытии банком-эмитентом покрытого импортного аккредитива путем перевода денег с текущего счета клиента и депонировании их на счете- покрытия для осуществления расчетов по аккредитиву на сумму покрытия аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Кредиторы по документарным расчетам.
187. При осуществлении банком-эмитентом платежа по импортному покрытому аккредитиву при выполнении условий аккредитива и при наличии покрытия в банке на сумму исполнения аккредитива осуществляется следующая Кредиторы по документарным расчетам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета других банков.
188. В случае аннулирования импортного покрытого аккредитива на сумму возврата покрытия по аккредитиву клиенту осуществляется следующая
189. В случае исполнения платежа по импортному покрытому аккредитиву через исполняющий банк, после получения подтверждения от исполняющего банка о проверке им товароотгрузочных документов и соответствии их условиям аккредитива, на сумму перевода осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Дебиторы по документарным расчетам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
190. После получения подтверждения от исполняющего банка о получении соответствующих документов и перечислении суммы аккредитива в пользу бенефициара, на сумму закрытия аккредитива банком-эмитентом осуществляется Дебиторы по документарным расчетам.
191. При аннулировании импортного покрытого аккредитива путем осуществления платежа по аккредитиву осуществляются следующие
1) на сумму поступления переведенной суммы покрытия по импортному аккредитиву от исполняющего банка:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Дебиторы по документарным расчетам;
2) при возврате суммы покрытия по аккредитиву клиенту:
Параграф 2. Учет операций с непокрытыми импортными аккредитивами
192. При открытии банком-эмитентом непокрытого импортного аккредитива по поручению приказодателя аккредитива – клиента-импортера на сумму аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Возможные требования по выпущенным непокрытым аккредитивам Возможные обязательства по выпущенным непокрытым аккредитивам.
193. При исполнении банком-эмитентом аккредитива в соответствии с условиями аккредитива на основании распоряжения, договора или заявления клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму выставленного и оплаченного банком аккредитива:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) на сумму займа, предоставленного клиенту и погашение оплаченной банком суммы аккредитива за счет денег, предоставленных банком в качестве кредита:
194. Дальнейший порядок учета предоставленного займа осуществляется в порядке, установленном в главе 4 Инструкции.
195. При исполнении банком-эмитентом импортного непокрытого аккредитива в банке-эмитенте на сумму закрытия аккредитива осуществляется Возможные обязательства по выпущенным непокрытым аккредитивам Возможные требования по выпущенным непокрытым аккредитивам.
196. В случае аннулирования импортного непокрытого аккредитива осуществляются бухгалтерские записи, аналогичные пункту 195 Инструкции.
Параграф 3. Учет комиссионного вознаграждения по аккредитиву
197. В случае, если в условиях аккредитива предусмотрено комиссионное вознаграждение на период действия аккредитива, осуществляются следующие
1) на сумму начисленных комиссионных доходов:
Начисленные комиссионные доходы по документарным расчетам Комиссионные доходы по документарным расчетам;
2) при погашении начисленного комиссионного вознаграждения:
Начисленные комиссионные доходы по документарным расчетам;
3) в случае, если согласно условиям аккредитива, комиссионные вознаграждения взимаются в день оказания услуги, на сумму взимаемого комиссионного вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Комиссионные доходы по документарным расчетам.
198. При осуществлении оплаты комиссий других банка-эмитента, банка посредника по услугам, связанным с обслуживанием аккредитивов (в том числе за подтверждение аккредитива), за счет денежных средств клиента (аппликанта /бенефициара) осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
199. При отсутствии денежных средств на текущем счете клиента (аппликанта/бенефициара) для осуществления оплаты комиссий других банка- эмитента, банка посредника по услугам, связанным с обслуживанием аккредитивов (в том числе за подтверждение аккредитива), за счет денежных средств клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
200. При возмещении клиентом расходов банка по комиссионному вознаграждению, выплаченному банку-посреднику, осуществляются следующие Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 4. Учет операций с экспортными аккредитивами
201. При авизовании экспортного аккредитива бухгалтерские записи не осуществляются.
202. При поступлении товароотгрузочных документов по экспортируемому товару от бенефициара и их соответствии условиям аккредитива, принятые документы приходуются по условной оценке 1 документ – 1 тенге и и одновременно (в случае подтверждения экспортного аккредитива), на сумму аккредитива:
Возможные требования по подтвержденным покрытым аккредитивам Возможные требования по подтвержденным непокрытым аккредитивам Возможные обязательства по подтвержденным покрытым аккредитивам Возможные обязательства по подтвержденным непокрытым.
203. При поступлении суммы покрытия от иностранного банка для исполнения аккредитива в пользу бенефициара осуществляются следующие Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Кредиторы по документарным расчетам;
и одновременно:
Возможные обязательства по подтвержденным покрытым аккредитивам Возможные требования по подтвержденным непокрытым аккредитивам Возможные требования по подтвержденным покрытым аккредитивам
204. При отправке банку-эмитенту документов по аккредитиву банком
205. При зачислении исполняющим банком (банком-бенефициаром) суммы аккредитива бенефициару после получения подтверждения от банка-эмитента о соответствии документов условиям, указанным в аккредитиве, на сумму зачисления осуществляется следующая бухгалтерская запись:
206. В случае возврата неосвоенной части аккредитива иностранному банку- эмитенту, на сумму перечисления банком-бенефициаром осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
Глава 14. Бухгалтерский учет доверительных операций
207. Принятые в доверительное управление деньги, а также полученный инвестиционный доход (расход) учитываются на балансовом счете 2210 «Финансовые активы, принятые в доверительное управление».
Бухгалтерский учет операций с деньгами, полученными в доверительное управление, осуществляется на счетах групп счетов 7500 «Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление» и 7600 «Активы клиентов, находящиеся в доверительном (инвестиционном) управлении», предусмотренных Типовым планом счетов бухгалтерского учета.
Параграф 1. Учет активов, принятых в доверительное управление
208. При получении банком от клиента денег, аффинированных драгоценных металлов и/или прав требований по займам в доверительное управление на основании договора доверительного управления активами клиента
1) на балансовых счетах:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Финансовые активы, принятые в доверительное управление;
2) на внебалансовых счетах:
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление Деньги Поступление активов от клиента.
209. При совершении банком операций с активами, принятыми в доверительное управление, получении инвестиционного дохода (расхода), помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету/кредиту балансовых счетов 1051 «Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан», 1052 «Корреспондентские счета в других банках» и кредиту/дебиту балансового счета 2210 «Финансовые активы, принятые в доверительное управление»
соответственно.
Параграф 2. Учет денег, принятых в доверительное управление и размещенных в аффинированные драгоценные металлы, и принятых в доверительное управление аффинированных драгоценных металлов
210. При размещении денег, принятых в доверительное управление, в аффинированные драгоценные металлы, осуществляется следующая Деньги.
211. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие
1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов над их учетной стоимостью:
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости;
2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных металлов над их справедливой стоимостью:
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости Аффинированные драгоценные металлы.
212. При размещении аффинированных драгоценных металлов, находящихся в доверительном управлении, на металлический счет, Вклады размещенные
213. При начислении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с договором металлического счета осуществляется следующая Вознаграждение Доходы в виде вознаграждения.
214. При получении начисленного вознаграждения по металлическому счету осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Вознаграждение.
215. При закрытии металлического счета и возврате аффинированных драгоценных металлов осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Вклады размещенные.
216. При продаже аффинированных драгоценных металлов, приобретенных за счет денег, находящихся в доверительном управлении, и/или принятых в доверительное управление, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на стоимость продаваемых аффинированных драгоценных металлов:
Аффинированные драгоценные металлы;
2) при возникновении положительной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:
Доходы от купли - продажи активов;
3) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:
Расходы от купли - продажи активов Параграф 3. Учет денег, принятых в доверительное управление и размещенных в банковские вклады
217. При размещении денег, принятых в доверительное управление, во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму денег, размещенных на основании договора банковского вклада:
Деньги;
2) на сумму затрат по сделке:
Вклады размещенные (отдельный субсчет для учета затрат по сделке)
218. При начислении и фактическом получении вознаграждения в соответствии с договором банковского вклада осуществляются следующие
1) на сумму начисленного вознаграждения по вкладу:
Доходы в виде вознаграждения;
2) на фактически полученную сумму вознаграждения по вкладу:
219. В случае если вклад размещен в иностранной валюте осуществляются
1) при повышении рыночного курса обмена валют:
Доходы по курсовой разнице;
2) при понижении рыночного курса обмена валют:
Расходы по курсовой разнице
220. При проведении амортизации затрат по сделке осуществляется Доходы в виде вознаграждения Вклады размещенные (отдельный субсчет для учета затрат по сделке).
221. При возврате денег, размещенных на основании договора банковского вклада, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму денег, размещенных на основании договора банковского вклада:
Вознаграждение;
222. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение вкладов в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой, и осуществляет следующие бухгалтерские
1) при признании убытка от обесценения вкладов:
Прочие расходы (отдельный субсчет для учета провизий по размещенным вкладам)
2) при восстановлении ранее отраженного убытка от обесценения вкладов:
Прочие доходы (отдельный субсчет для учета дохода от восстановления убытка от обесценения).
Параграф 4. Учет прав требований по займам, принятых в доверительное управление
223. При начислении вознаграждения по ипотечным займам, права требования по которым приняты в доверительное управление, осуществляется Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
224. При получении платежей по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление, на сумму поступивших денег Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление.
225. При несвоевременном возврате заемщиком платежей по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление, осуществляются
1) на сумму просроченного платежа по основному долгу:
Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление;
2) на сумму просроченного платежа по вознаграждению:
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
226. При получении просроченных платежей по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление, осуществляются следующие Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление;
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
227. На сумму начисленной и полученной неустойки (штрафа, пени) по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление,
1) при начислении неустойки (штрафа, пени):
Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление Прочие доходы;
2) при получении начисленной неустойки (штрафа, пени):
Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
228. При осуществлении обратного выкупа займов, права требования по которым находятся в доверительном управлении, и прекращении обязательств банка по доверительному управлению данными правами в соответствии с договором доверительного управления активами клиента осуществляется Изъятие активов клиента Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
Параграф 5. Учет активов, изъятых из доверительного управления
229. В случае изъятия клиентом части активов, находящихся в доверительном управлении, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Финансовые активы, принятые в доверительное управление Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
230. При определении результата доверительного управления активами за отчетный период осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму доходов, начисленных по операциям с активами клиента:
Поступление активов от клиента Доходы от купли-продажи активов Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости Доходы по курсовой разнице Прочие доходы Капитал;
2) на сумму расходов, начисленных по операциям с активами клиента:
Капитал
Расходы по выплате комиссионных вознаграждений Расходы от купли-продажи активов Прочие расходы.
231. При окончании срока действия договора доверительного управления активами клиента и возврате активов клиенту осуществляются следующие на балансовых счетах:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан на внебалансовых счетах:
2) на сумму доходов по имеющимся в наличии активам:
3) на сумму расходов, начисленных по операциям с активами клиента:
3) на сумму остатков по счетам активов клиента:
Прочие требования;
4) на сумму остатков по счетам обязательств клиента:
Прочие обязательства
Изъятие активов клиента;
5) на сумму остатка по счету капитала:
Изъятие активов клиента.
Параграф 6. Учет вознаграждения доверительного управляющего от доверительного управления активами клиента
232. При начислении и получении банком вознаграждения по договору доверительного управления активами клиента осуществляются следующие Начисленные комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям.
Комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям;
2) при получении начисленного вознаграждения:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям.
Глава 15. Бухгалтерский учет банком-кастодианом активов инвестиционных фондов
233. Деньги клиентов, принятые банком-кастодианом на основании кастодиального договора, и операции с деньгами, принятыми в соответствии с кастодиальным договором, а также полученный инвестиционный доход (расход), учитываются на следующих балансовых счетах:
2012 «Корреспондентские счета иностранных центральных банков» - в случае, если кастодиальный договор заключен с иностранным центральным банком;
2013 «Корреспондентские счета других банков» - в случае, если кастодиальный договор заключен с банком (кроме иностранного центрального банка);
2202 «Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров» - в случае, если кастодиальный договор заключен с управляющим инвестиционным портфелем и (или) добровольным накопительным пенсионным фондом.
Бухгалтерский учет иных активов, принятых банком-кастодианом на основании кастодиального договора, осуществляется на внебалансовых счетах группы счетов 7700 «Активы, принятые на кастодиальное хранение, за исключением пенсионных активов добровольных накопительных пенсионных фондов», предусмотренных Типовым планом счетов бухгалтерского учета.
Параграф 1. Учет денег, ценных бумаг и иных финансовых инструментов, принятых на основании кастодиального договора
234. При получении банком-кастодианом от клиента денег, ценных бумаг и иных финансовых инструментов на основании кастодиального договора
1) на сумму денег:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Корреспондентские счета иностранных центральных банков Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский инвестиционный счет);
2) на стоимость ценных бумаг и иных финансовых инструментов:
Ценные бумаги
Вклады в других банках Операции «обратное РЕПО»
Операции «РЕПО»
Производные финансовые инструменты Инвестиции в капитал Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства Прочие активы.
235. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, получении инвестиционного дохода (расхода) и совершении иных операций с финансовыми инструментами, принятыми на основании кастодиального договора, помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету и (или)
кредиту балансовых счетов 1051 «Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан», 1052 «Корреспондентские счета в других банках» и кредиту и (или) дебету балансовых счетов 2012 «Корреспондентские счета иностранных центральных банков», 2013 «Корреспондентские счета других банков», 2202 «Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров» соответственно.
Параграф 2. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в ценные бумаги, и ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора
236. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в ценные бумаги осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) в случае если дата валютирования отличается от даты сделки, до момента поступления ценных бумаг:
2) при поступлении ценных бумаг на сумму приобретения ценных бумаг:
Ценные бумаги;
3) на сумму приобретенного вознаграждения (купона):
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам;
4) и, одновременно:
Прочие требования.
237. При начислении вознаграждения или дивидендов по ценным бумагам, принятым на основании кастодиального договора или приобретенным за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму вознаграждения или дивидендов осуществляются следующие бухгалтерские
1) на сумму вознаграждения по ценным бумагам:
Вознаграждение (отдельный субсчет по ценным бумагам);
2) на сумму дивидендов:
Дивиденды.
238. При проведении переоценки ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход и через прибыль или убыток, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной
2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой Ценные бумаги.
239. В случае если стоимость ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте,
240. При выплате эмитентом начисленного вознаграждения и/или объявленных дивидендов по ценным бумагам на сумму полученных денег
1) на сумму начисленного вознаграждения (купона):
2) на сумму ранее приобретенного вознаграждения (купона):
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам;
3) на сумму начисленных дивидендов:
241. На каждую отчетную дату банк-кастодиан проводит тест на обесценение ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход и по амортизированной стоимости, в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой, и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
1) при признании убытка от обесценения ценных бумаг:
2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения ценных бумаг:
242. В день погашения или продажи ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские
1) на стоимость ценных бумаг:
2) на сумму начисленного вознаграждения по ценным бумагам:
3) на сумму ранее приобретенного вознаграждения:
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам.
Параграф 3. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных во вклады или вкладов, принятых на основании
243. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, на сумму вклада с учетом затрат по сделке Вклады в других банках.
244. При начислении вознаграждения по размещенному вкладу Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам).
245. В случае если стоимость вклада, принятого на основании кастодиального договора или размещенного за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте, осуществляются Вклады в других банках;
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам);
246. При поступлении вознаграждения по вкладу, принятому на основании кастодиального договора или размещенному за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская
247. На каждую отчетную дату банк-кастодиан проводит тест на обесценение вкладов в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой и осуществляет следующие Вклады в других банках (отдельный субсчет для учета провизий)
Вознаграждение (отдельный субсчет для учета провизий);
2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения вкладов:
Вклады в других банках (отдельный субсчет для учета провизий)
Вознаграждение (отдельный субсчет для учета провизий).
248. При возврате денег клиентов, размещенных во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций,
1) на сумму вклада:
2) на сумму вознаграждения:
Параграф 4. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в аффинированные драгоценные металлы, или аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании
249. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в аффинированные драгоценные металлы осуществляется следующая
250. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие
1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных
2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных
251. При размещении аффинированных драгоценных металлов на металлический счет осуществляются следующие бухгалтерские записи:
252. При начислении и получении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с условиями договора металлического счета Вознаграждение (отдельный субсчет по металлическим счетам);
2) при получении вознаграждения:
Вознаграждение (отдельный субсчет по металлическим счетам).
253. При закрытии металлического счета и возврате аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие
254. При продаже аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Параграф 5. Учет операций РЕПО и обратного РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора, и приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора
255. При открытии операции обратного РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется Приход 7704 «Операции «обратное РЕПО».
256. При начислении вознаграждения по операции обратного РЕПО на сумму вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям обратного РЕПО).
257. При закрытии операции обратное РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются Операции «обратное РЕПО»;
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям обратного РЕПО).
258. При открытии операции РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская Операции «РЕПО».
259. При начислении вознаграждения по операциям РЕПО на сумму вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям РЕПО).
260. При закрытии операции РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие Операции «РЕПО»;
Параграф 6. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в производные финансовые инструменты, и производных финансовых инструментов, принятых на основании кастодиального договора
261. При размещении активов, принятых на основании кастодиального договора, в производные финансовые инструменты на сумму выплаченных денег (премии по опциону) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Производные финансовые инструменты.
262. При проведении переоценки по справедливой стоимости производного финансового инструмента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при повышении справедливой стоимости производного финансового инструмента:
Производные финансовые инструменты;
2) при понижении справедливой стоимости производного финансового
263. В случае если условиями заключенной сделки с производным финансовым инструментом предусмотрены начисление и выплата вознаграждения, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при начислении доходов в виде вознаграждения:
расходов в виде вознаграждения:
2) при получении доходов в виде вознаграждения:
264. При переоценке требований и/или обязательств по производному финансовому инструменту, принятому на основании кастодиального договора или приобретенному за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выраженному в иностранной валюте, осуществляются следующие
265. На дату валютирования (закрытия) производного финансового инструмента осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Параграф 7. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в уставный капитал юридических лиц
266. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в уставный капитал юридического лица, осуществляется следующая Инвестиции в капитал.
267. При продаже доли участия в уставном капитале юридического лица Параграф 8. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в основные средства
268. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в основные средства осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.
269. При переоценке по справедливой стоимости основных средств, приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства;
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.
270. При продаже основных средств, приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.
Параграф 9. Учет активов, изъятых в соответствии с кастодиальным договором
271. При изъятии клиентом активов в соответствии с кастодиальным договором и (или) прекращении его действия осуществляется следующая Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.
Глава 16. Бухгалтерский учет пенсионных активов, принятых на основании Параграф 1. Учет пенсионных взносов, а также выплат и переводов пенсионных накоплений в единый накопительный пенсионный фонд и другие добровольные накопительные пенсионные фонды
272. При поступлении пенсионных взносов вкладчиков на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский инвестиционный счет).
273. При осуществлении переводов пенсионных накоплений в единый накопительный пенсионный фонд, добровольные накопительные пенсионные фонды и банки, обслуживающие получателей пенсионных выплат, с банковского счета пенсионных выплат добровольного накопительного пенсионного фонда, в соответствии с кастодиальным договором осуществляются следующие
1) по переводу суммы с банковского инвестиционного счета добровольного накопительного пенсионного фонда на банковский счет пенсионных выплат добровольного накопительного пенсионного фонда:
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский инвестиционный счет)
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский счет пенсионных выплат);
2) по переводу суммы на счет банка, обслуживающего получателя пенсионных выплат:
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский счет пенсионных выплат).
274. При возврате сумм, поступивших на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда и признанных ошибочно зачисленными, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров (банковский счет пенсионных выплат)
Корреспондентские счета Национального Банка Республики Казахстан
275. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, получении инвестиционного дохода (расхода) и совершении иных операций с пенсионными активами, помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету и (или) кредиту балансовых счетов 1051 «Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан», 1052 «Корреспондентские счета в других банках», 2011 «Корреспондентские счета Национального Банка Республики Казахстан», 2013 «Корреспондентские счета других банков» и кредиту и (или) дебету балансового счета 2202 «Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров» соответственно.
Параграф 2. Учет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в ценные бумаги
276. При размещении пенсионных активов добровольного накопительного пенсионного фонда и пенсионных активов единого накопительного пенсионного фонда, находящихся в доверительном управлении у организации, осуществляющей управление инвестиционным портфелем, принятых на основании кастодиального договора, в ценные бумаги осуществляются на сумму приобретения ценных бумаг:
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан При- Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи Ценные бумаги международных финансовых организаций Прочие пенсионные активы;
на сумму приобретенного вознаграждения (купона):
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- публики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- лики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- ций, в которые размещены пенсионные активы.
277. При зачислении на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда суммы пени, начисленной за несвоевременное размещение пенсионных активов, осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров» (банковский инвестиционный счет).
278. При начислении вознаграждения и/или дивидендов по ценным бумагам, приобретенным за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
«Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- публики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы»
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- ций, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.
279. При проведении переоценки стоимости ценных бумаг, оцениваемых по справедливой стоимости, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие
1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой
2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Рас- Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой Прочие пенсионные активы.
280. В случае если стоимость ценных бумаг, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой Прочие пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.
4) при понижении рыночного курса обмена валют:
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой бир- жи Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.
281. В день выплаты эмитентом вознаграждения и/или дивидендов по ценным бумагам, приобретенным за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, на сумму вознаграждения и дивидендов Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа-
282. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение ценных бумаг, оцениваемых по амортизированной стоимости, и осуществляет следующие Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой бир- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;
2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения ценных Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.
283. В день погашения или продажи ценных бумаг, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой «Прочие пенсионные активы»;
на сумму начисленного вознаграждения по ценным бумагам:
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;
на сумму приобретенного вознаграждения:
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Рес- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Респуб- Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, вклю- ченным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организа- Параграф 3. Учет операций с пенсионными активами, размещенными во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан
284. При размещении пенсионных активов добровольного накопительного пенсионного фонда и пенсионных активов единого накопительного пенсионного фонда, находящихся в доверительном управлении у организации, осуществляющей управление инвестиционным портфелем во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан на сумму вклада с учетом затрат по сделке осуществляется следующая бухгалтерская запись:
285. При начислении вознаграждения по размещенному вкладу в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляется следующая Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.
286. В случае если вклад в банках и Национальном Банке Республики Казахстан размещен в иностранной валюте, осуществляются следующие Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.
287. При поступлении вознаграждения по размещенному вкладу в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляется следующая Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.
288. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение вкладов и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;
2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения вкладов:
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;
289. При возврате пенсионных активов, размещенных во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляются следующие Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.
Параграф 4. Учет доходов и расходов от кастодиальной деятельности
290. В соответствии с кастодиальным договором, заключенным между добровольным накопительным пенсионным фондом и банком-кастодианом, в сроки, определенные учетной политикой банка-кастодиана, производится начисление сумм вознаграждения (доходов) за кастодиальное обслуживание добровольного накопительного пенсионного фонда, а также начисление сумм комиссионных расходов по переводам денег и других расходов и осуществляется Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг Комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг.
291. В соответствии с кастодиальным договором, заключенным между единым накопительным пенсионным фондом, управляющим инвестиционным портфелем и банком-кастодианом, в сроки, определенные учетной политикой банка-кастодиана, производится начисление сумм вознаграждения (доходов) за кастодиальное обслуживание управляющего инвестиционным портфелем, а также начисление сумм комиссионных расходов по переводам денег и других расходов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг Комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;
292. При оплате услуг профессиональных участников рынка ценных бумаг и других понесенных расходов, подлежащих возмещению управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом в соответствии с кастодиальным договором осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
293. При возмещении и оплате управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом расходов, произведенных банком-кастодианом, подлежащих возмещению в соответствии с кастодиальным договором, а также оплате начисленных сумм комиссионного вознаграждения банка-кастодиана, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- ных договоров Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг Прочие дебиторы по банковской деятельности.
294. При задержке управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом платежей по начисленному вознаграждению осуществляются следующие бухгалтерские записи:
на сумму начисленного, но непогашенного вознаграждения за предоставленные добровольному накопительному пенсионному фонду услуги на основании кастодиального договора:
Просроченные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг Прочие дебиторы по банковской деятельности;
на сумму неустойки (штрафа, пени):
295. При погашении начисленного просроченного вознаграждения за оказанные управляющему инвестиционным портфелем, добровольному накопительному пенсионному фонду услуги на основании кастодиального договора, а также начисленной суммы неустойки (штрафа, пени) осуществляются
1) на сумму начисленного просроченного вознаграждения:
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль- Просроченные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;
2) на сумму неустойки (штрафа, пени):
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиаль-
Глава 17. Бухгалтерский учет иных активов, принятых на основании
296. В случае, если кастодиальным договором не предусмотрено оказание услуг банка по ведению бухгалтерского учета активов, переданных на основании кастодиального договора, учет данных активов осуществляется по номинальной стоимости или условной единице на счете № 7363 «Активы клиентов, находящиеся на кастодиальном обслуживании».
297. В случае если условиями кастодиального договора предусмотрено ведение бухгалтерского учета активов, принятых на основании кастодиального договора, бухгалтерский учет осуществляется в порядке, предусмотренном главой 11 настоящей Инструкции.
Глава 18. Бухгалтерский учет исламским банком операций по инвестиционным депозитам Параграф 1. Учет операций по инвестиционному депозиту
298. При приеме банком инвестиционного депозита от физического или юридического лица по договору об инвестиционном депозите на сумму денег, принятых по договору инвестиционного депозита, осуществляются следующие Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Вклады до востребования юридических лиц;
в случае объединения денег клиентов:
Инвестиционные депозиты;
Счет учета банком денежных средств клиентов Обязательство по инвестиционному депозиту.
299. При использовании банком денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Инвестиционные депозиты Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
300. При поступлении в банк денег от активов, приобретенных в результате инвестирования инвестиционного депозита, осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Параграф 2. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, размещенных в аффинированные драгоценные металлы
301. При размещении денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, в аффинированные драгоценные металлы с открытием металлического счета, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Счет учета банком денежных средств клиентов.
302. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных
2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных
303. При начислении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с договором металлического счета осуществляется следующая
304. При получении начисленного вознаграждения по металлическому
305. При продаже аффинированных драгоценных металлов осуществляются
1) на стоимость аффинированных драгоценных металлов:
2) при возникновении положительной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:
Доходы от купли-продажи активов;
3) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:
Параграф 3. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, размещенных в исламских ценных бумагах
306. При размещении денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, в исламские ценные бумаги, на стоимость приобретения с учетом затрат по сделке осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на чистую стоимость приобретенных исламских ценных бумаг (на сумму, не превышающую номинальную стоимость):
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги)
Счет учета банком денежных средств клиентов;
2) на сумму премии, включающую затраты, связанные с приобретением исламских ценных бумаг:
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге)
Исламские ценные бумаги Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге).
307. При амортизации премии или дисконта по приобретенным исламским ценным бумагам осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на сумму амортизации премии:
Расходы по амортизации премии Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге);
2) на сумму амортизации дисконта:
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге)
Доходы по амортизации дисконта.
308. При начислении причитающегося дохода по исламским ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:
При получении дохода по исламским ценным бумагам осуществляется
309. При осуществлении переоценки приобретенных исламских ценных бумаг по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) если справедливая стоимость исламских ценных бумаг выше их учетной
2) если учетная стоимость исламских ценных бумаг выше их справедливой
310. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение исламских ценных бумаг.
В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по исламским ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Убытки от обесценения активов Резервы (провизии) на покрытие убытков.
311. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененных исламских ценных бумаг за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется Резервы (провизии) на покрытие убытков
312. В случае погашения или улучшения кредитного качества исламских ценных бумаг ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:
Доходы от восстановления резервов (провизий).
313. При продаже исламских ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки исламских ценных бумаг по справедливой стоимости в соответствии с пунктами 307, 308 и 309 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги)
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге);
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге)
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги);
3) на стоимость исламских ценных бумаг:
Исламские ценные бумаги;
4) при возникновении положительной разницы между ценой продажи исламских ценных бумаг и их учетной стоимостью:
5) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи Исламские ценные бумаги.
Параграф 4. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в операции по финансированию торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита
314. При осуществлении финансирования торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита, предметом которого является готовый товар, за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Запасы
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства Строящиеся (устанавливаемые) основные средства При завершении изготовления товара на основании всех предоставленных отчетов изготовителем товара осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства Строящиеся (устанавливаемые) основные средства.
315. При передаче товара клиенту по цене продажи с учетом наценки и заключении с ним договора о коммерческом кредите осуществляется следующая Требования по операциям финансирования торговой деятельности Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства Доходы будущих периодов (на сумму наценки).
316. При отнесении на доходы суммы наценки с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая Доходы будущих периодов Доходы по операциям финансирования торговой деятельности.
317. При получении платежей по договору о коммерческом кредите Требования по операциям финансирования торговой деятельности.
318. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется
319. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности в порядке, установленном внутренними документами банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Требования по операциям финансирования торговой деятельности.
320. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:
Параграф 5. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в операции по финансированию производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства
321. При осуществлении финансирования производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Доли участия
322. При начислении доходов от участия в уставных капиталах юридических лиц с периодичностью, установленной учетной политикой банка, Требования по операциям финансирования торговой деятельности Доход от участия в уставном капитале юридического лица.
323. При получении доходов от участия осуществляется следующая Требования по операциям финансирования торговой деятельности.
324. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется
325. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененной доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская Требования по операциям финансирования торговой деятельности.
326. В случае погашения или улучшения кредитного качества доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения
327. При продаже доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
1) на стоимость доли участия:
Доли участия;
2) в случае возникновения доходов от купли-продажи доли участия:
3) в случае возникновения расходов от купли-продажи доли участия:
Доли участия.
Параграф 6. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в инвестиционную деятельность на условиях лизинга (аренды)
328. При приобретении имущества за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, для предоставления в лизинг (аренду), осуществляется Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства
329. При начислении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) с периодичностью, установленной учетной политикой банка, Начисленные доходы по аренде Доходы в виде лизинговых (арендных) платежей.
330. При получении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Начисленные доходы по аренде.
331. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве операционной аренды приобретенное имущество амортизируется с периодичностью, предусмотренной учетной политикой, следующей бухгалтерской записью:
Амортизационные отчисления по основным средствам Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства.
332. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве финансовой аренды осуществляются следующие
1) при предоставлении лизингополучателю имущества в лизинг (аренду):
Требования по активам, переданным в лизинг (аренду)
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства;
2) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 330 Инструкции, согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется Требования по активам, переданным в лизинг (аренду).
333. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору лизинга (аренды). При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения требований по договору лизинга (аренды) осуществляется
334. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененных требований по договору лизинга (аренды) за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения
335. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору лизинга (аренды) ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:
Параграф 7. Учет результатов использования денег, принятых по договору об инвестиционном депозите
336. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, дохода, причитающегося клиенту, по инвестиционному депозиту в соответствии с условиями договора об инвестиционном депозите осуществляются Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по инвестиционному депозиту Начисленные расходы по инвестиционным депозитам;
при выплате клиенту доходов по инвестиционному депозиту:
Начисленные расходы по инвестиционным депозитам в случае если деньги клиентов были объединены:
при выплате клиентам денег:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
337. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, вознаграждения, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются следующие бухгалтерские Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по инвестиционному депозиту Вознаграждение за управление инвестиционным депозитом;
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами Доходы за услуги по операциям с инвестиционными депозитами.
При выплате вознаграждения, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются Вознаграждение за управление инвестиционным депозитом Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами.
338. В случае возврата инвестиционного депозита клиенту осуществляются
1) на сумму возвращаемого инвестиционного депозита:
Обязательства по инвестиционным депозитам
2) в случае если деньги клиентов были объединены:
3) при выплате клиентам денег:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
4) в случае использования денег банка для досрочного возврата инвестиционного депозита по требованию клиента:
Расчеты с клиентами по инвестиционным депозитам и одновременно на внебалансовых счетах на сумму уменьшения задолженности перед клиентом и признания задолженности перед банком по счету 7831 «Обязательства по инвестиционным депозитам»:
Обязательства по инвестиционным депозитам;
при возмещении денег банка:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Расчеты с клиентами по инвестиционным депозитам.
339. В случае потери банком права на вознаграждение при убыточности инвестиционного депозита (отсутствие дохода в результате использования денег, привлеченных по инвестиционному депозиту) осуществляются следующие Прочие расходы от банковской деятельности Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами;
Прочие доходы.
340. В случае, если убытки, связанные с уменьшением стоимости активов, в которые были вложены деньги инвестиционного депозита, возникли по вине банка, дополнительно к бухгалтерским записям, предусмотренным в пункте 339 Инструкции, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Глава 19. Бухгалтерский учет исламским банком операций инвестиционных депозитов соответствующих критериям признания обязательств в соответствии с Международными стандартами финансовой отчетности
341. При приеме банком инвестиционного депозита от физического или юридического лица по договору об инвестиционном депозите на сумму денег, принятых по договору инвестиционного депозита, осуществляются следующие Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Инвестиционные депозиты.
342. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, дохода, причитающегося клиенту, по инвестиционному депозиту в соответствии с условиями договора об инвестиционном депозите осуществляются Расходы по выплате части дохода по инвестиционному депозиту Обязательства по выплате части дохода по инвестиционным депозитам Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
343. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, части дохода, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются следующие бухгалтерские Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами Доходы за услуги по операциям с инвестиционными депозитами Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами.
344. В случае возврата инвестиционного депозита клиенту осуществляются Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
Глава 20. Бухгалтерский учет исламским банком банковских заемных операций
345. При выдаче банковского займа осуществляются следующие Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан на сумму дисконта, возникающего в связи с признанием займа по
346. Договоры банковского займа отражаются на внебалансовом счете 7339 «Разные ценности и документы» по условной стоимости 1 (один) тенге следующим образом:
347. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается залог на основании договора залога, на сумму стоимости имущества, принятого в обеспечение банковского займа (как в тенге, так и в иностранной валюте), Имущество, принятое в обеспечение (залог).
348. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается гарантия, на сумму принятой гарантии осуществляется следующая бухгалтерская
349. При амортизации дисконта, с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Доходы по амортизации дисконта по займам, предоставленным другим банкам Доходы по амортизации дисконта по займам, предоставленным клиентам.
350. При поступлении денег в счет погашения банковского займа Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
351. При полном погашении банковского займа осуществляются следующие Имущество, принятое в обеспечение (залог);
Возможные требования по принятым гарантиям.
352. Если при наступлении срока заемщик не погасил долг по банковскому займу, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
353. В случае, если договором банковского займа предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), на сумму неустойки (штрафа, пени)
Счет благотворительных выплат.
354. При получении суммы неустойки (штрафа, пени) по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан При перечислении сумм полученной неустойки (штрафа, пени) в пользу благотворительной организации осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Счет благотворительных выплат Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
355. При поступлении денег в счет погашения просроченного долга по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
356. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения банковских займов осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
357. При погашении или улучшении кредитного качества банковского займа уменьшаются ранее сформированные резервы (провизии) и осуществляется Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным дру- Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным кли-
358. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляются следующие
1) на основную сумму банковского займа в тенге:
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченная задолженность клиентов по займам;
2) на сумму несамортизированного дисконта, связанного с первоначальным признанием займа по справедливой стоимости:
Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента? по зай- мам, предоставленным другим банкам Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента, по зай- мам, предоставленным клиентам.
359. При погашении заемщиком задолженности по банковскому займу, списанной с баланса, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным дру- Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным кли-
Глава 21. Бухгалтерский учет исламским банком операций по финансированию торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита
360. В случае, если условием договора о коммерческом кредите предусмотрено условие обеспечения исполнения обязательств клиента по оплате товаров залогом денег, на сумму полученных денег осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Прочие предоплаты.
361. Договор о коммерческом кредите отражается на внебалансовом счете 7339 «Разные ценности и документы» по условной стоимости 1 (один) тенге
362. В случае, если предметом договора о коммерческом кредите является приобретение товаров, подлежащих изготовлению (продуктов переработки, новой движимой вещи, вновь создаваемого недвижимого имущества), осуществляются
1) на сумму предоплаты, если производитель (изготовитель) товара требует немедленную частичную предоплату или полную предварительную оплату приобретаемого товара под условием поставки товара в срок, определяемый соглашением сторон (отсрочка поставки):
Прочие предоплаты
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) по мере предоставления производителем (изготовителем) товара отчета о выполненных работах и оплате за производство (изготовление) товара, а также при завершении производства (изготовления) товара и на основании всех предоставленных отчетов производителем (изготовителем) товара банк производит окончательный расчет:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Прочие предоплаты;
3) при завершении производства (изготовления) товара:
Прочие запасы
Долгосрочные активы, предназначенные для продажи
363. В случае приобретения банком товара, на сумму фактической стоимости с учетом затрат, непосредственно связанных с его приобретением, Долгосрочные активы, предназначенные для продажи»
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
364. При передаче товара клиенту в соответствии с договором о коммерческом кредите, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности Доходы будущих периодов (на сумму наценки);
одновременно на сумму ранее полученной предоплаты от клиента, числящейся на балансовом счете 2799 «Прочие предоплаты»:
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.
365. При получении платежей по договору о коммерческом кредите Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.
366. При отнесении на доходы суммы наценки с периодичностью, предусмотренной учетной политикой банка, осуществляется следующая Доходы, связанные с получением вознаграждения по операциям финансирования торговой деятельности.
367. Если при наступлении срока клиент не погасил долг по коммерческому кредиту, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.
368. В случае, если договором о коммерческом кредите предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктами 353 и 354 Инструкции.
369. При оплате клиентом просроченного долга по коммерческому кредиту Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности.
370. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору о коммерческом кредите. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
371. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных просроченных требований по договору о коммерческом кредите осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности.
372. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору о коммерческом кредите ранее сформированные резервы (провизии)
на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным кли-
Глава 22. Бухгалтерский учет исламским банком операций по финансированию производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства
373. При осуществлении финансирования производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства (далее - совместная деятельность) осуществляются
1) при финансировании деньгами:
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
2) при финансировании путем вложения основных средств банка:
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность Земля, здания и сооружения Компьютерное оборудование Прочие основные средства Транспортные средства.
374. На сумму участия клиента в совместной деятельности осуществляются Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
375. При начислении доходов от участия в уставных капиталах юридических лиц с периодичностью, установленной учетной политикой банка, Начисленные доходы по прочим операциям Доходы исламского банка от финансирования производственной и торговой деятельности.
376. При получении доходов от участия осуществляется следующая Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Прочие транзитные счета.
377. При распределении дохода (убытка) осуществляются следующие
1) на сумму дохода банка:
Прочие транзитные счета Начисленные доходы по прочим операциям;
2) на сумму дохода участника-клиента банка:
Вклады до востребования юридических лиц.
378. В случае продажи клиентом собственной доли в проекте банку осуществляется следующая бухгалтерская запись, отражающая приобретение банком доли в проекте:
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность
379. В случае продажи банком собственной доли в проекте клиенту осуществляется следующая бухгалтерская запись, отражающая продажу банком доли в проекте:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность.
Глава 23. Бухгалтерский учет исламским банком инвестиционной деятельности на условиях лизинга (аренды)
380. При приобретении банком имущества для его предоставления в лизинг (аренду) согласно договору лизинга (аренды) осуществляется следующая Основные средства, предназначенные для сдачи в аренду Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
381. Договор лизинга (аренды) отражается на внебалансовом счете 7339 «Разные ценности и документы» по условной стоимости 1 (один) тенге
382. При начислении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) с периодичностью, установленной учетной политикой банка, Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды Доходы исламского банка, связанные с получением вознаграждения по инвестиционной деятельности на условиях аренды.
383. При получении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды.
384. Если при наступлении срока клиент (арендатор) не оплатил платеж, предусмотренный договором лизинга (аренды), осуществляется следующая Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды
385. В случае, если договором о коммерческом кредите предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), осуществляются бухгалтерские записи,
386. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве операционной аренды приобретенное имущество амортизируется с периодичностью, предусмотренной учетной политикой, Расходы по амортизации основных средств, предназначенных для сдачи в аренду Начисленная амортизация по основным средствам, предназначенным для сдачи в аренду.
387. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве финансовой аренды осуществляются следующие
1) при предоставлении лизингополучателю имущества в лизинг (аренду):
Финансовый лизинг другим банкам Финансовый лизинг клиентам Основные средства, предназначенные для сдачи в аренду;
2) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 383 Инструкции, согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Финансовый лизинг клиентам;
3) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 384 Инструкции, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу Просроченная задолженность клиентов по финансовому лизингу Финансовый лизинг клиентам.
388. При оплате клиентом просроченного платежа по договору лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу Просроченная задолженность клиентов по финансовому лизингу.
389. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору лизинга (аренды). В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:
Расходы на формирование резервов (провизий) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельно- Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
390. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных просроченных требований по договору лизинга (аренды)
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу
391. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору лизинга (аренды) ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным дру- Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным кли-
Глава 24. Заключительное положение
392. Вопросы, не урегулированные Инструкцией, разрешаются в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности и международными стандартами финансовой отчетности.