Қазақша:
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 1996 жылғы 8 ақпандағы Қаулысы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Регламенті 1-бөлім ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 2-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІНІҢ ЖАЛПЫ ОТЫРЫСТАРЫН ӨТКІЗУ ТӘРТІБІ 1-тарау. Парламент Мәжілісінің жалпы отырыстары 2-тарау. Дауыс беру және шешімдер қабылдау тәртібі 3-тарау. Парламент Мәжілісінің заң шығару қызметі. Заң жобаларының өту тәртібі 4-тарау. Парламент Мәжілісінде бастапқы қарауға жататын мәселелерді қарау тәртібі 5-тарау. Парламент Мәжілісінің ерекше қарауына жататын мәселелерді ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды 6-тарау. Парламент Мәжілісінің дербес қарауына жататын мәселелерді 3-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІ ОРГАНДАРЫН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ 7-тарау. Парламент Мәжілісінің Бюросы және оның құзыреті 8-тарау. Парламент Мәжілісінің жұмыс органдары 4-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІ ДЕПУТАТТАРЫНЫҢ ӨКІЛЕТТІГІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ 9-тарау. Алып тасталды 10-тарау. Парламент Мәжілісі депутаттарының өкілеттігі және олардың жауапкершілігі 11-тарау. Депутаттық сауалдар мен сұрақтар 4-1-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІНДЕ ДЕПУТАТТЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІ, ОЛАРДЫҢ ОРГАНДАРЫН ҚҰРУ,ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ, ДЕПУТАТТЫҚ БІРЛЕСТІКТЕРДІҢ ӨКІЛЕТТІКТЕРДІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТӘРТІБІ МЕН ЖАҒДАЙЛАРЫ 12-тарау. Парламент Мәжілісінің депутаттық бірлестіктері 12-1-тарау. Парламенттік көпшілік және парламенттік оппозиция 5-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІНІҢ ЛАУАЗЫМДЫ АДАМДАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨКІЛЕТТІГІ 13-тарау. Парламент Мәжілісінің Төрағасы 14-тарау. Парламент Мәжілісі Төрағасының орынбасарлары 5-1-бөлім ПАРЛАМЕНТ МӘЖІЛІСІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЖӘНЕ ПАРЛАМЕНТАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ 6-бөлім ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-БӨЛIМ. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1. Парламент Мәжiлiсiнiң Регламентi:
1) Парламент Мәжiлiсiнiң отырыстарын өткiзу жағдайлары мен тәртiбiн;
2) Парламент Мәжiлiсiнiң жұмыс органдарын құру тәртiбiн;
3) Парламент Мәжiлiсi мен оның жұмыс органдарының қызметiн ұйымдастыруды;
4) Парламент Мәжiлiсiнiң депутаттары мен лауазымды адамдарының өз өкiлеттiгiн жүзеге асыру жағдайлары мен тәртiбiн;
5) саяси партиялар фракцияларының жұмысын ұйымдастыру мен жұмыс тәртiбiнiң ерекшелiктерiн белгiлейдi.
Парламент Мәжiлiсiнiң Регламентi, оған енгiзiлетiн өзгерiстер мен толықтырулар Палатаның жалпы отырыстарында Мәжiлiс депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады және Парламент Мәжiлiсiнiң қаулысымен бекiтiледi.
2. Парламент Мәжілісінің жалпы отырыстары ашық болып табылады және Мәжілістің интернет-ресурсында онлайн режимде трансляциялануы мүмкін.
Осы Регламентте көзделген жағдайларда Палата жабық отырыстар өткізуге құқылы.
3. Парламент Мәжiлiсi тоқсан сегіз депутаттан тұрады.
Парламент Мәжiлiсi депутатының өкiлеттiгi оны Республиканың Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан Республикасы Парламентiнiң депутаты ретiнде тiркеген кезден басталады.
4. Парламент Мәжiлiсiнде жұмыс қазақ және орыс тiлдерiнде жүргiзiледi.
2-БӨЛIМ. ПАРЛАМЕНТ МӘЖIЛIСIНIҢ ЖАЛПЫ ОТЫРЫСТАРЫН ӨТКIЗУ ТӘРТIБI 1-тарау. Парламент Мәжiлiсiнiң жалпы отырыстары
5. Парламент Мәжiлiсiнiң жалпы отырысын Мәжiлiс Төрағасы шақырады.
Мәжілістің жалпы отырыстары сәрсенбі және бейсенбі күндері 13 сағат 00 минуттан 15 сағат 00 минутқа дейін үзіліспен сағат 10-нан 18-ге дейін өткізіледі.
Мәжіліс немесе Мәжілістің Бюросы жалпы отырысты өткізудің өзге уақыты туралы шешім қабылдай алады.
Төрағалық етушi өзiнiң бастамасы бойынша немесе Парламент Мәжiлiсiнiң қатысып отырған депутаттарының көпшiлiгiнiң ұсынысы бойынша жалпы отырыстарда үзiлiс жариялайды.
Парламент пен Мәжiлiстiң жалпы отырыстары өткiзiлмейтiн кезеңде депутаттар Парламенттiң жұмыс органдарында жұмыс iстейдi.
Парламенттiк тыңдау, әдетте, жұма күндерi, ал "үкiмет сағаты" дүйсенбi күндерi өткiзiледi.
Мәжiлiс депутаттарының сайлаушылармен өзара қарым-қатынас жасауы үшiн оларға тоқсан сайын өңiрлерге баруға күнтiзбелiк он күнге дейiн берiледi.
Мәжіліс немесе Мәжілістің Бюросы өңірлерге шығудың өзге мерзімдері мен мерзімділігі туралы шешім қабылдай алады.
Парламент Палаталарының бiрлескен және бөлек отырыстарын өткізу кезiнде Парламенттiң жұмыс органдарының отырысын өткiзуге жол берiлмейдi.
6. Егер Парламент Мәжiлiсiнiң жалпы отырысына Палата депутаттары жалпы санының кем дегенде үштен екiсi қатысатын болса, жалпы отырыс заңды деп саналады.
Жалпы отырыстың заңдылығын анықтау үшiн ол басталар алдында, сондай- ақ әрбiр үзiлiстен кейiн депутаттарды дербес тiркеу өткiзiледi. Дауыс берудiң алдында депутаттарды қосымша дербес тiркеу өткiзiлуi мүмкiн. Рәсiмдiк мәселелер бойынша дауыс берудiң алдында депутаттарды қосымша дербес тiркеу өткiзiлмейдi.
6-1. Парламент Мәжiлiсi жаңа сайланымның бiрiншi жалпы отырысын Мәжiлiстiң Төрағасын сайлағанға дейiн Республика Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы ашады және жүргiзедi.
Мәжiлiстiң Төрағасын сайлағаннан кейiн Палатаның жалпы отырысын одан әрi Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасы жүргiзедi.
7. Төрағалық етушi Мәжiлiстiң жалпы отырысында:
1) Палатаның жалпы отырыстарын ашады, жүргiзедi және жабады;
2) алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 23.12.2020 № 1413-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен;
3) жарыссөзде сөйлеу үшiн электронды жүйе арқылы жазылғандар туралы мәлiметтi жария етедi. Бұл ретте сөз сөйлеуге жазылу әрбiр қаралатын мәселе бойынша жеке жүргiзiледi;
4) сөз сөйлеу үшiн электронды табло бойынша қатаң түрде кезектiлiк тәртiбiмен сөз бередi;
5) сөйлеушi Регламенттi бұзған жағдайда - оған ескерту жасауға, ал қайталап бұзған ретте сөзден айыруға құқылы;
6) рәсiмдiк мәселелер бойынша кезектен тыс сөз бередi;
7) заңдардың, Мәжiлiс қаулылары мен басқа да актiлерiнiң жобалары, депутаттардың жалпы отырыста қаралатын мәселелер жөнiндегi ұсыныстары бойынша дауыс берудi ұйымдастырады және дауыс беру нәтижелерiн жариялайды;
8) жалпы отырысты өткізудің осы Регламентте белгiленген тәртiбiн қамтамасыз етедi.
Мәжiлiстiң жалпы отырысында мәселелердi талқылау кезiнде төрағалық етушi депутаттардың сөздерiне баға беруге және түсiнiктеме беруге құқылы емес.
8. Жалпы отырыстың күн тәртiбi және мәселелердi қарау ретi Бюрода (соның iшiнде сұрау салу арқылы) алдын ала қаралады және жалпы отырыста Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен ашық дауыс беру арқылы бекiтiледi.
Күн тәртiбi мен жұмыс ретi жөнiндегi ұсыныстар мен ескертпелер әрбiр ұсыныс бойынша Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады.
9. Палатаның жалпы отырыстарында баяндамалар үшiн - он бес минутқа дейін, қосымша баяндамалар үшін – он минутқа дейін, жарыссөзде сөз сөйлеу үшін – жеті минутқа дейін, жарыссөзде қайта сөз сөйлеу үшiн - бес минутқа дейiн, кандидатураларды талқылау кезiнде - үш минутқа дейiн, рәсiмдiк мәселелер бойынша сөз сөйлеу үшiн, анықтамалар мен сұрақтар үшiн екi минутқа дейiн уақыт берiледi. Белгiленген уақыттан асып кеткен кезде микрофон автоматты түрде өшiрiледi. Қажет болған жағдайда төрағалық етушi екi минуттан аспайтын қосымша уақыт беруi мүмкiн.
Сұрақтар қою және оларға жауап қайтару үшiн - бiр сағаттан аспайтын, ал жарыссөз үшiн бiр жарым сағаттан аспайтын уақыт бөлiнедi. Жарыссөз аяқталғаннан кейiн баяндамашы мен қосымша баяндамашының он минутқа дейін қорытынды сөз сөйлеуге құқығы бар.
Палата депутаттардың жалпы санының көпшiлiк даусымен өзге де уақыт белгiлей алады.
Сөз мiнбеден немесе орыннан сөйленедi, бiрақ талқыланып жатқан мәселе бойынша сөз сөйлеу екi реттен аспауға тиiс. Сөз беру туралы өтiнiш орнынан берiледi.
Қазақстан Республикасының Президентiне оның өтiнiшi бойынша сөз сөйлеу үшiн кез келген уақытта сөз берiледi.
Мәжiлiс Төрағасының, Премьер-Министр мен Үкiмет мүшелерiнiң, Ұлттық Банк Төрағасының, Бас Прокурордың, Ұлттық қауiпсiздiк комитетi Төрағасының, Мемлекеттiк кеңесшінің, Президент Әкiмшiлiгi Басшысының, Президент пен Үкiмет өкiлдерiнiң өтiнiшi бойынша талқыланып жатқан мәселе бойынша сөйлеу үшiн сөз кезектен тыс берiледi.
Мәжiлiс отырысында төрағалық етушiнiң рұқсатынсыз ешкiмнiң де сөз сөйлеуге құқығы жоқ.
10. Мәжiлiстiң жалпы отырыстары ашық жүргiзiледi.
Жалпы отырысқа қатысу қажеттiгi туралы Палатаның шешiмi қабылданған мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарының лауазымды адамдары Парламент Мәжiлiсiнiң отырысына келуге және өзiнiң құзыретiне кiретiн мәселелер бойынша қажеттi түсiндiрмелер беруге мiндеттi. Парламент Мәжiлiсiнiң Республика Президентiне қатысты мұндай шешiмдер қабылдауға құқығы жоқ.
Күн тәртiбiнде қаралатын мәселелер бойынша Мәжiлiстiң жалпы отырыстарына шақырылатын адамдардың тiзiмдерiн Палатаның тұрақты комитеттерi айқындайды.
Шақырылған адамдардың Мәжiлiс қызметiне араласуға құқығы жоқ, олар оның жұмысын мақұлдайтынын немесе мақұлдамайтынын көрсетпеуге, белгiленген тәртiптi сақтауға және төрағалық етушiнiң өкiмiн орындауға мiндеттi.
Мәжiлiс Аппаратының Басшысы шақырылған адамдарды олардың отырыс залында қатысып отыру қажеттiгi туралы және қарауға жататын мәселелер туралы алдын ала хабардар етедi.
Шақырылған адамдарды Мәжiлiстiң отырыс залына кiргiзу тәртiбiн Мәжiлiс Аппаратының Басшысы айқындайды.
11. Мәжiлiс депутатының ұсынысы бойынша, егер қатысып отырған депутаттар жалпы санының көпшiлiгi жақтап дауыс берсе, Палата жабық отырыстар өткiзе алады.
Республика Президентi, Премьер-Министр мен Үкiмет мүшелерi, Ұлттық Банк Төрағасы, Бас Прокурор, Республика Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң Төрағасы, Мемлекеттiк кеңесші, Президент Әкiмшiлiгiнiң Басшысы Мәжiлiстiң кез келген жалпы отырысына қатысуға құқылы.
Президенттiң, Үкiмет пен Бас Прокурордың Мәжiлiстегi өкiлдерi Палата комитеттерiнiң отырыстарына, Мәжiлiстiң жалпы отырыстарына қатысуға құқылы және қажет болған жағдайда анықтамалар берiп, хабарламалар жасай алады.
12. Парламент Палатасының жалпы отырыстары стенограммаға түсiрiледi және олардың бейнежазбасы жүргiзiледi. Стенограммаға отырыста төрағалық етушi қол қояды. Ашық отырыстардың стенограммалары Мәжілістің интернет- ресурсында орналастырылады.
13. Мәжiлiстiң жалпы отырысында сөз сөйлеушiнiң депутаттық әдеп қағидаларын бұзуға, өз сөзiнде депутаттар мен басқа да адамдардың ар-ожданы мен қадiр-қасиетiне нұқсан келтiретiн дөрекi, қорлайтын сөздер айтуға, кiмнiң болса да атына негiзсiз кiнә тағуға, көрiнеу жалған хабарламаны пайдалануға, заңсыз әрекеттерге шақыруға құқығы жоқ.
Бұл талап бұзылған жағдайда төрағалық етушi сөз сөйлеушiге ескерту жасайды, ал қайталап бұзылған кезде оны сөзден айырады.
Депутатты өзiне бөлiнген уақыт iшiнде:
1) сөз сөйлеу уақыты бiткен;
2) талқыланып жатқан мәселе тақырыбынан ауытқыған;
3) осы тармақтың бiрiншi бөлiгiнде көзделген талаптар бұзылған жағдайлардан басқа реттерде, төрағалық етушi сөзден айыра алмайды.
14. Жарыссөз барысында төрағалық етушi талқыланып отырған мәселе бойынша пiкiрлердiң әралуандығын қамтамасыз етедi.
Жарыссөз оған бөлiнген уақыт аяқталғанда не жалпы отырысқа қатысып отырған депутаттар көпшiлiгiнiң шешiмi бойынша ашық дауыс беру арқылы тоқтатылады. Жарыссөздi тоқтату туралы шешiм қабылданғаннан кейiн төрағалық етушi Палата депутаттарына сөзге жазылған және сөз сөйлеген депутаттардың саны туралы хабарлайды, кiм сөз сөйлеудi талап ететiнiн анықтайды және қатысып отырған депутаттардың көпшiлiгi келiскен жағдайда оған сөз бередi. Саяси партия фракциясының, депутаттық топтың атынан сөз сөйлеу үшін міндетті түрде сөз беріледі.
Жарыссөздiң тоқтатылуына байланысты сөз сөйлей алмай қалған депутаттар өз сөздерiнiң қол қойылған мәтiндерiн Мәжiлiс жалпы отырысының стенограммасына тiркеп қоюға құқылы.
15. Мәжiлiс өз құзыретiнiң мәселелерi бойынша қаулылар қабылдайды.
Парламент Мәжiлiсi өз құзыретiнiң мәселелерi бойынша үндеулер, декларациялар, мәлiмдемелер және заңдық сипаты жоқ өзге де актiлер қабылдауға құқылы. Оларды қабылдау Парламент пен Мәжiлiс регламенттерiнде белгiленген шарттар мен талаптар сақтала отырып жүзеге асырылады.
Алып тасталды ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен .
17. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII ПМ (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
18. Егер Республика Конституциясында өзгеше көзделмесе, заңдар Палатаның жалпы отырыстарында Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады.
19. Парламент Мәжiлiсi шешiмдердi өз құзыретiне сәйкес өзiнiң жалпы отырыстарында дауыс беру арқылы қабылдайды.
Парламент Мәжiлiсiнiң жалпы отырысында дауыс беру:
1) тiркеудiң және дауыстарды санаудың электрондық жүйесiн пайдалану арқылы;
2) қол көтеру арқылы;
3) бюллетеньдердi пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
Тiркеудiң және дауыстарды санаудың электрондық жүйесiн пайдалану арқылы дауыс берудi өткiзген кезде депутат дауыс берудiң дербес нәтижелерi бар тiзiмдi алуға құқылы.
Депутаттардың дауыс беру үшiн қажеттi саны болмаған жағдайда төрағалық етушi кворумды қамтамасыз ету жөнiнде шаралар қолданады. Кворумды қамтамасыз ету мүмкiн болмаған жағдайда төрағалық етушi дауыс берудi Палатаның келесi жалпы отырысына қалдырады.
Өткiзiлген дауыс беру рәсiмi мен техникасында қателер анықталған жағдайда Палатаның шешiмiмен қайта дауыс беру өткiзiледi.
Тiркеудiң және дауыстарды санаудың электрондық жүйесiнiң пайдаланылуын бақылауды Электрондық жүйенiң пайдаланылуын бақылау жөніндегі комиссия жүзеге асырады.
Әрбiр мәселе бойынша дауыс беру нәтижелерi мен қабылданған шешiмдер Палата жалпы отырысының стенограммасына түсiрiледi.
20. Палатаның рәсiмдiк мәселелер жөнiндегi шешiмдерi қаулы қабылдамай, жалпы отырысқа қатысып отырған депутаттардың көпшiлiк даусымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады және жалпы отырыстардың стенограммасына түсiрiледi.
Рәсiмдiк мәселелерге:
1) жалпы отырыстың үзiлiсi туралы;
2) жалпы отырысты басқа уақытқа ауыстыру туралы;
3) мәселелердi талқылау кезектiлiгi туралы;
4) жарыссөздi тоқтату немесе жалғастыру туралы;
5) сұрақ қоюды тоқтату туралы;
6) дауыс беру тәсiлдерi туралы;
7) сөз сөйлеу уақытын шектеу немесе ұзарту туралы;
8) кворумды растау және дауыстарды қайта санау туралы;
9) қайта дауыс берудi өткiзуге қайтып оралу туралы мәселелер жатады.
21. Дауыс беру басталар алдында төрағалық етушi дауысқа қойылатын ұсыныстардың санын жариялайды, олардың тұжырымдамаларын нақтылайды, депутаттардың қайсысы өз түзетулерiн алып тастайтынын анықтайды, шешiмдi қандай көпшiлiк дауыспен қабылдауға болатынын еске салады.
Палата қарап жатқан мәселе бойынша бiрнеше ұсыныс енгiзiлген жағдайда төрағалық етушi енгiзiлген барлық ұсыныстарды олардың келiп түсу ретiмен дауысқа салады.
Төрағалық етушi дауыс берудiң басталғаны туралы хабарлағаннан кейiн ешкiм дауыс берудi бұзуға құқылы емес.
Төрағалық етушi дауыс беру аяқталғаннан кейiн дауыс беру нәтижелерiн және қабылданған шешiмдi жариялайды.
22. Дауыс беру кезiнде депутат әр мәселе бойынша бiр дауысқа ие болады, ол бұл дауысын шешiмнiң қабылдануын "жақтап" немесе оған "қарсы" бередi не шешiм қабылдаудан қалыс қалады.
Дауыс беру кезiнде болмаған депутат кейiннен дауыс беруге құқылы емес.
23. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III қаулысымен.
24. Бюллетеньдердi пайдалану арқылы жасырын дауыс беру өткiзген кезде Палата депутаттар арасынан Санақ комиссиясын сайлайды. Кандидатуралары сайланбалы органдардың құрамына немесе лауазымды адамдар қызметiне ұсынылған депутаттар Санақ комиссиясына кiрмейдi. Санақ комиссиясының сайланғаны туралы Палата қаулы қабылдайды.
Санақ комиссиясы өз құрамынан комиссияның төрағасы мен хатшысын сайлайды. Санақ комиссиясының шешiмi комиссия мүшелерiнiң көпшiлiк даусымен қабылданады. Дауыстар тең бөлiнген жағдайда төрағаның даусы шешушi болып табылады.
Дауыс беруге арналған қажеттi хабарламасы бар бюллетеньдер Санақ комиссиясының бақылауымен ол белгiлеген нысан бойынша және белгiлi бiр мөлшерде әзiрленедi.
Дауыс беру уақыты мен орнын, оны өткiзу тәртiбiн Санақ комиссиясы белгiлейдi және оларды Санақ комиссиясының төрағасы жариялайды.
Әр депутатқа Санақ комиссиясының төрағасы қол қойған бiр бюллетень берiледi. Бюллетеньдердiң жалпы саны Мәжiлiс депутаттарының тiзiмдiк құрамы санынан аспауға тиiс.
Жасырын дауыс беруге арналған бюллетеньдер Палата депутаттарына олардың депутаттық куәлiгiн көрсетуi бойынша берiледi.
Депутат бюллетеньдердi жасырын дауыс беруге арналған кабинада - бюллетеньдегi өзi жақтап дауыс беретiн кандидаттың тегiнiң оң жағына белгi қою, ал шешiмнiң жобасы бойынша бюллетеньде ұсынылатын шешiмдер нұсқаларының бiрiнiң оң жағындағы "жақтап" не "қарсы" деген сөздердiң бiреуiн белгiлеу арқылы толтырады.
Белгiленбеген нысандағы бюллетеньдер, ал лауазымды адамдарды сайлаған кезде бiр қызметке бiр кандидатурадан артық белгiленген бюллетеньдер де жарамсыз деп есептеледi. Бюллетеньге қосымша жазылған тектер дауыстарды санаған кезде есепке алынбайды. Бiреуден артық шешiм жобасы белгiленген бюллетеньдер жарамсыз деп есептеледi.
Толтырылмаған бюллетеньдер және барлық кандидаттардың тектерi белгiленбеген бюллетеньдер жарамды деп танылады, алайда дауыстарды санаған кезде есепке алынбайды.
Санақ комиссиясы дауыс беруге арналған жәшiктi дауыс беру аяқталғаннан кейiн ашуға тиiс. Жәшiктi дауыс беру аяқталғанға дейiн ашуға тыйым салынады.
Дауыс беруге арналған жәшiктi ашудың алдында Санақ комиссиясы пайдаланылмаған барлық бюллетеньдердi санайды және жояды.
Жәшiктi ашу комиссия мүшелерiнiң барлығының қатысуымен жүзеге асырылады. Санақ комиссиясы жасырын дауыс беру нәтижелерi туралы хаттама жасайды, оған Санақ комиссиясының барлық мүшелерi қол қояды. Палата Санақ комиссиясының баяндамасы бойынша Санақ комиссиясының жасырын дауыс беру нәтижелерi туралы хаттамасын Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен ашық дауыс беру арқылы бекiтедi.
Өткiзiлген дауыс беру рәсiмi мен техникасында қателер анықталған жағдайда Палатаның шешiмi бойынша қайта дауыс беру өткiзiледi.
Дауыс беру кезiнде болмаған Парламент Мәжiлiсiнің депутаты кейiннен дауыс беруге құқылы емес.
24-1. Парламенттiң қарауы мiндеттi болатын заң немесе Парламенттiң өзге де заңнамалық актiсi жобасының мәтiнiн заң шығару бастамасы құқығы субъектiсiнiң ресми енгiзуi заң шығару бастамасы болып табылады.
1) Мәжiлiске заңнамалық актiнiң жобасын енгiзу туралы шешiмдi арнаулы жолдаумен ресiмдейтiн Республика Президентiне;
2) Мәжiлiске заңнамалық актiнiң жобасын енгiзу туралы шешiмдi тиiстi ұсынумен ресiмдейтiн Парламент депутаттарына;
3) Мәжiлiске заңнамалық актiнiң жобасын енгiзу туралы шешiмдi Үкiметтiң тиiстi қаулысын шығару жолымен қабылдайтын Республиканың Үкiметiне 24-4. Мемлекеттiк кiрiстердiң қысқаруын немесе мемлекеттiк шығыстардың ұлғаюын көздейтiн заң жобалары Республика Үкiметiнiң оң қорытындысы болған кезде ғана енгiзiлуi мүмкiн.
Парламент Мәжiлiсiне Республика Президентiнiң заң шығару бастамасы тәртiбiмен енгiзiлетiн заңнамалық актiлердiң жобалары үшiн мұндай қорытынды талап етiлмейдi.
25. Алып тасталдын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII ПМ (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
25-1. Заң актiсiнiң жобасын енгiзген заң шығару бастамасы құқығының субъектiсi оны қараудың кез келген кезеңiнде өзiнiң бастамасын қайтарып алуға Депутаттың заң шығару бастамасын қайтарып алуы жазбаша түрде ресiмделуге және Мәжiлiс Төрағасының атына енгізiлуге тиiс. Егер заң шығару бастамасы құқығын бiрнеше депутат пайдаланған жағдайда, заңнамалық актiнiң жобасын қайтарып алу оның барлық бастамашыларының қолдарымен бекiтiлуге тиiс. Республика Үкiметi енгiзген заң жобасы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң қаулысымен қайтарып алынады. Заң жобасы бастамашысының заң жобасын қайтарып алуын заң жобасын қайтарып алу туралы тиiстi құжатты Мәжiлiс Аппаратының тiркеген күннен бастап Аппарат үш күн мерзiмде депутаттардың назарына жеткiзедi.
26. Қағаз және электрондық жеткiзгiштердегi заң жобасы қажеттi қосымшаларымен (заң жобасы жөнiндегi материалдармен) бiрге Мәжiлiске қазақ және орыс тiлдерiнде енгiзiледi. Қазақстан Республикасы Конституциясының 61- бабы 2-тармағының екінші бөлігінде көзделген тәртіппен Үкімет енгізген, тіркелетін және Палата басшылығына дереу жіберілетін заң жобаларын қоспағанда, заң жобасы бойынша ұсынылған материалдардың осы Регламенттiң 27-тармағында белгiленген құжаттар тiзбесiне сәйкестiгiн, сондай-ақ олардың қазақ және орыс тiлдерiндегi мәтiндерiнiң сәйкестiгiн, оның ішінде мәтіндердің теңтүпнұсқалығы тұрғысынан алдын ала тексеру нәтижелерi бойынша оң қорытынды болған кезде ол бес жұмыс күнi iшiнде Палатаның Аппаратында тiркеледі және Палата басшылығына жiберiледi.
Заң жобасының бастамашысы ұсынған заң жобасының мәтіні және оның материалдары автоматтандырылған жүйеде және Мәжілістің интернет-
27. Заң жобасы бойынша ұсынылатын материалдар:
1) егер жобаны Үкiмет енгiзген болса, Үкiметтiң қаулысын;
2) егер заң жобасына депутат (депутаттар) бастамашы болса, ұсынуды;
3) «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 29- бабының 2-тармағында көзделген қосымшаларды;
4) Қазақстан Республикасының Үкіметі бастамашы болған, республикалық бюджет немесе республикалық бюджетті нақтылау туралы заң жобасы бойынша – Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінде көзделген құжаттар мен материалдарды;
5) халықаралық шартты ратификациялау немесе денонсациялау туралы заң жобасы бойынша – «Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 6-тармағында көзделген құжаттар мен материалдарды;
6) депутат (депутаттар) бастамашы болған және мемлекеттiк кiрiстердi қысқарту немесе мемлекеттiк шығыстарды ұлғайту көзделетiн заң жобасы бойынша – Үкiметтiң оң қорытындысын;
7) тәуелсіз сараптама қорытындысын (болған кезде) қамтуға тиiс.
Материалдар қазақ және орыс тiлдерiнде ұсынылады.
Палатаның Аппараты міндетті қосымшалардың бірі болмаған, сондай-ақ қазақ және орыс тілдеріндегі мәтіндердің сәйкессіздігі, оның ішінде мәтіндердің теңтүпнұсқалы болмауы анықталған кезде құжаттарды тiркемей, белгiленген талаптарды орындау үшiн заң жобасының бастамашысына бес жұмыс күні iшiнде қайтарады.
28. Тiркелген заң жобасы алдын ала қарап, онымен одан әрi жұмыс iстеу тәртiбi туралы ұсыныстар әзiрлеу үшiн Мәжiлiс қаулысымен тиiстi комитетке (комитеттерге) жiберiледi. Егер заң жобасы екi және одан да көп комитетке жiберiлген болса, онда қаулыда бiрiншi аталған комитет бас комитет болып есептеледi.
Қорытындыны әзiрлеуге қажеттi мерзiм тапсырмада көрсетiледi және ол тiркелген заң жобасы тиiстi комитеттерге және Палата Аппаратының Заңнама бөлiмiне келiп түскен күннен бастап күнтiзбелiк отыз күннен кем болмауға тиiс.
Республика Президенті заң жобасын қарауды басым деп айқындаған жағдайда, Палатаның бас комитетінің қорытынды әзірлеуіне қажетті мерзім күнтізбелік қырық күннен аспайды.
енгізіледі);21.12.2022 № 653-VII ПМ (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі)
қаулыларымен.
29. Заң жобасын қарау, заң жобасы бойынша қорытынды әзiрлеу тәртiбiн Палатаның тиiстi комитетi дербес айқындайды.
Бас комитет заң жобасы бойынша қорытынды әзірлеу үшін жұмыс тобын құра алады. Палатаның комитетi жұмыс топтарының құрамына заң жобасының бастамашыларын, мемлекеттiк органдар, қоғамдық бiрлестiктер, ғылыми мекемелер өкiлдерiн, сарапшыларды, мамандарды, шаруашылық жүргiзушi субъектiлер басшыларын тартуға құқылы.
Жұмыс тобының жетекшісі болып бас комитетке мүше-депутат айқындалады.
Жұмыс тобының отырыстарында шешiмдер жұмыс тобына мүше- депутаттардың жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады.
Жұмыс тобының заң жобасы бойынша қорытынды салыстырма кестесiн бас комитет автоматтандырылған жүйеге орналастырады.
Тұрақты комитет заң жобасын, оның ішінде заң жобасының жекелеген нормаларын бағалау үшін тәуелсiз ғылыми және өзге де сараптамаға белгіленген тәртіппен жiберуге құқылы.
Палатаның комитеттерi балама заң жобаларын негiзгi жобамен бiр мезгiлде қарайды және әрбiр жоба бойынша жеке-жеке қорытынды әзiрленедi.
30. Заң жобасын комитеттерде, оның ішінде жұмыс топтарында талқылау ашық өткiзiледi. Комитет заң жобасын талқылағанға дейін депутаттарға күні бұрын хабар береді.
Бас комитет:
заңды қабылдау немесе заң жобасын қабылдамау қажеттiгi негiзделген қорытындыны;
заң жобасын қарау нәтижелерi туралы Мәжiлiс қаулысының жобасын;
Палатаның тұрақты комитеттерi мен депутаттарының түзетулерi жинақталған заң жобасына салыстырма кестенi әзiрлейдi.
Салыстырма кесте – екi оқылымды қажет етпейтiн заң жобаларына, ал кемiнде екi оқылымда қабылданатын заңдарға екiншi (келесi) оқылымда әзiрленедi және онда:
заң жобасының түзету ұсынылып отырған құрылымдық бөлiгiнiң мәтiнi;
түзетудiң мазмұны;
түзетудiң авторы туралы деректер;
түзету енгiзудiң негiздемесi;
комитеттiң шешiмi, комитет түзетудi қабылдамаған жағдайда, комитет шешiмiнiң негiздемесi қамтылуға тиiс.
Заң жобасы бойынша салыстырма кестеге енгiзiлген түзетулердi бастамашылары ғана алып тастай алады.
Егер заң жобасына түзету мемлекеттiк кiрiстердi қысқартуды немесе мемлекеттiк шығыстарды ұлғайтуды көздейтін болса, онда бас комитет енгізілген түзетудi қорытынды беруі үшiн Үкiметке жiбередi.
Егер Үкiметтiң қорытындысы бойынша қосымша түсiндiрмелер қажет болса, комитет оларды Үкiметтен талап етіп алдыруға құқылы.
Депутаттардың өзге түзетулерін Үкіметке қорытындыға жіберу талап етілмейді.
Заң жобасы бойынша заң техникасына байланысты түзетулер, сондай-ақ заң жобасы нормаларының құқықтық мазмұнын өзгертпейтін редакциялық сипаттағы ескертулер бас комитеттің салыстырма кестесіне енгізілмеуі мүмкін және Мәжілісі қабылдаған және Парламенті Сенатына мақұлдауға жіберілетін заң мәтінінде ескеріледі.
Бас комитет осы Регламентте белгiленген тәртiппен заң жобасы бойынша тиiстi қорытынды қабылдағаннан кейiн келiп түскен заң жобасы бойынша түзетулер салыстырма кестеге енгiзiлмейдi.
Бас комитеттің заң жобасы бойынша салыстырма кестесі Мәжілістің интернет-ресурсына орналастырылады.
31. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
32. Бас комитет жалпы отырыста қарауға әзiрленген заң жобасын, оның материалдарын Мәжiлiс жалпы отырысының қарауына енгiзу үшiн, әдетте, отырысқа дейiн екі жұмыс күнiнен кешiктiрмей Палата Бюросына жiбередi.
33. Палатаның Бюросы бас комитеттiң қорытындысын ескере отырып, заң жобасын жалпы отырыстың күн тәртiбiне енгiзу туралы ұсыныс жасайды.
Жалпы отырыстың күн тәртiбi және Мәжiлiстiң қарауына енгiзiлетiн мәселелерге қатысты қажеттi барлық материал Палатаның жалпы отырысына дейiн бір күннен кешiктiрiлмей автоматтандырылған жүйеге күні бұрын орналастырылып, депутаттарға бұл туралы хабар беріледі.
34. Егер Палата нақты жобаға қатысты басқа шешiм қабылдамайтын болса, Мәжiлiстiң жалпы отырыстарында заңдардың жобаларын қарау бiр оқылымда жүзеге асырылуы мүмкін.
Кодекстiң жобалары, оларға өзгерiстер мен толықтырулар кемiнде екi оқылымда қаралады.
35. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
36. Палата заң жобасын бір оқылымда не бірінші оқылымда қарау кезінде осы жоба бастамашысының баяндамасын және бас комитеттің қосымша баяндамасын тыңдайды, заң жобасының негізгі ережелерін талқылайды.
Палатаның жалпы отырысында республикалық бюджет немесе республикалық бюджетті нақтылау туралы заң жобасын қарау кезінде баяндамаларды тыңдау Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінде айқындалған тәртіппен жүзеге асырылады.
Егер заң жобасы бір оқылымда қаралса және оны қабылдамау туралы ұсыныстар түспесе, Палата осы Регламенттің 41-тармағында көзделген тәртіппен заң жобасын тұтастай немесе баптар бойынша талқылауды жалғастырады және осы Регламенттің 41-1-тармағында көзделген шешімді қабылдайды.
Бір мәселе бойынша балама заң жобалары енгiзiлген кезде Палата оларды оқылым барысында бiр мезгiлде талқылайды және қаралып отырған жобалардың қайсысын екiншi оқылымға әзiрлеу үшiн негiзге алу туралы шешiм қабылдайды.
37. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
38. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
39. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII 39-1. Бас комитет заң жобасын екінші (келесі) оқылымға әзірлеу кезінде заң жобасына жазбаша енгізілген түзетулерді қарайды.
40. Заң жобасы бойынша екінші оқылымда бас комитеттің төрағасы немесе жұмыс тобының жетекшісі не комитет мүшелерінің бірі баяндама жасайды.
Баяндама бойынша жарыссөз болмайды. Қажет болған жағдайда, заң жобасы бойынша сөз сөйлеу үшін Үкімет өкіліне сөз беріледі.
Екінші оқылым барысында заң жобасын қарау кезінде бас комитетке жазбаша түрде енгізілген түзетулер ғана қаралады.
41. Заң жобасын екінші (келесі) оқылымда қарау кезінде:
1) бастамашы ұсынған заң жобасы;
2) баптар бойынша дауысқа салынбай, бас комитет қабылдаған, салыстырма кестеге енгізілген депутаттардың барлық түзетуі ескерілген заң жобасы;
3) бас комитет әзірлеген салыстырма кестенің қабылданған және қабылданбаған позициялары бойынша заң жобасының баптары дауысқа салынады.
Енгізілген түзетулер бойынша бас комитеттің шешімімен келіспеген авторлардың өз негіздемесімен сөз сөйлеуге құқығы бар. Палата депутатының талап етуі бойынша оның енгізген түзетуі дауысқа салынады. Мұндай жағдайда бiрiншi болып депутаттың ұсынысы дауысқа салынады, әрбiр түзету дауысқа жеке-жеке салынады. Егер жобаның бiр бабына бiрнеше түзету енгiзу ұсынылған болса, онда қабылдануы немесе қабылданбауы басқа түзетулер мәселесін шешуге мүмкiндiк беретiндері алдымен дауысқа салынады.
Егер депутаттардың бірде-бірі мұндай тәртіпке қарсы болмаса, Палата осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақшаларында көзделген тәртіппен дауыс беру туралы шешім қабылдай алады.
Палата заң жобасын екінші оқылымда қарау нәтижелері бойынша осы Регламенттің 41-1-тармағында көрсетілген шешімдердің бірін қабылдайды.
1) заңды қабылдау және оны мақұлдау үшін Сенатқа жіберу;
2) заң жобасын пысықтау үшін комитетке қайтару;
3) келесі оқылымдарды өткізу;
4) заң жобасын тұтастай қабылдамау.
Бас тартылған заң жобасы қабылданбады деп есептеледі және бастамашыға қайтарылады.
42. Мәжіліс қабылдаған, бас комитет төрағасының, жұмыс тобы жетекшісінің (болған кезде) және Мәжіліс Аппаратының тиісті бөлімдері басшыларының қолымен алдын ала бекемделген заң қабылданған күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде Палатаның қаулысымен бірге Палата Аппараты арқылы Парламент Сенатына мақұлдау үшін беріледі.
43. Сенат Мәжіліс қабылдаған заңды тұтастай немесе оның жекелеген баптары бөлігінде мақұлдамауға құқылы.
Аталған жағдайда заң Қазақстан Республикасы Парламентінің Регламентінде көзделген материалдармен Мәжіліске қайтарылады.
44. Мәжіліс Төрағасы Сенат қайтарған заңды қоса тіркелген құжаттармен бірге бас комитетке береді, ол Сенаттың заңды мақұлдамау негіздерін қарайды және олар бойынша қорытынды әзірлейді.
45. Палата Бюросы бас комитеттiң қорытындысын ескере отырып, Сенат мақұлдамаған заңды жалпы отырыстың күн тәртiбiне енгiзу туралы ұсыныс жасайды.
Сенат қоса берген материалдар мен бас комитеттің қорытындысы автоматтандырылған жүйеге күні бұрын, бірақ Палатаның жалпы отырысына дейін кемінде бір күн бұрын орналастырылады.
46. Сенат жалпы отырыста мақұлдамаған заңды қарау кезінде Палата бас комитет төрағасының немесе комитет мүшелерінің бірінің баяндамасын тыңдайды. Баяндама бойынша жарыссөз болмайды.
47. Егер Мәжіліс заңның жекелеген баптарының Сенат ұсынған редакциясына депутаттардың жалпы санының көпшілік даусымен келіссе, Мәжіліс заңды жаңа редакцияда қабылдаған және Сенат мақұлдаған болып есептеледі және Президенттің қол қоюына ұсыну үшін күнтізбелік жеті күн ішінде Сенатқа жіберіледі.
48. Егер Мәжіліс заңның жекелеген баптарының Сенат ұсынған редакциясына депутаттардың жалпы санының көпшілік даусымен қарсылық білдірсе, сондай-ақ Сенат заңды тұтастай мақұлдамаған жағдайда, Парламент Палаталары арасындағы келіспеушіліктер келісу рәсімдері арқылы шешіледі.
Туындаған келіспеушіліктерді еңсеру үшін Мәжіліс пен Сенат әрбір Палатадан саны тең депутаттардың қатысуымен келісім комиссиясын құрады.
Келісім комиссиясының жұмысына заң шығару бастамасы құқығының субъектісі (ол уәкілеттік берген адам) кеңесші дауыс құқығымен қатыса алады.
Келісім комиссиясын құру қажеттігі және оның құрамына Мәжілістен депутаттарды сайлау туралы шешім Палатаның жалпы отырысында Мәжіліс депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен қабылданады және Сенатқа жіберіледі. Сенаттың депутаттарды келісім комиссиясына сайлауының ұқсас рәсімінен кейін келісім комиссиясының мүшелері өз құрамынан төрағаны келісім комиссиясы мүшелері жалпы санының көпшілік даусымен сайлайды.
49. Келісім комиссиясы тиісті заңның бірыңғай мәтінін әзірлеуге ұмтыла отырып, Сенат пен Мәжіліс арасында келіспеушілік туғызған заң ережелерін ғана қарайды.
Келісім комиссиясы шешімді ашық дауыс беру арқылы қабылдайды.
Келісім комиссиясының шешімдері оның мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен қабылданады. «Жақтап» және «қарсы» берілген дауыстар саны тең болған жағдайда, келісім комиссиясы төрағасының даусы шешуші болып есептеледі.
Келiсiм комиссиясы жұмыс нәтижелерi бойынша келiспеушiлiктердi еңсеру жөнiндегi ұсыныстар қамтылған қаулыны қабылдайды, ол Мәжiлiс Бюросының қарауына енгiзiледi.
Келiсiм комиссиясының қаулысына заңның өзгерiстер енгiзiлген баптарының салыстырма кестесi қоса беріледі.
50. Мәжіліс заң келісім комиссиясынан кейін қаралған кезде келісім комиссиясының қаулысында қамтылған ұсыныстарды ғана талқылайды. Осы ұсыныстардың шегiнен шығатын ешбір түзетуді Мәжiлiс қарамайды.
51. Мәжiлiс келiсiм комиссиясының әрбiр ұсынысы бойынша Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен жеке-жеке шешiм қабылдайды.
Қарсылықтар болмаған кезде келісім комиссиясының кестесі тұтастай дауысқа салынуы мүмкін.
Мәжілістің келісім комиссиясының ұсыныстарының бірімен келіспеуі осы Регламенттің 51-2-тармағында көзделген салдарға алып келеді.
52. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
53. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
54. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
55. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
56. Алып тасталсын - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII 3-параграф. Республиканың Конституциялық Кеңесiне өтініш жасау
57. Мәжiлiс Төрағасы, Парламент депутаттары жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлiгiн құрайтын Палата депутаттары Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес, «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында көзделген тәртіппен Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотына жүгіне алады.
Депутаттардың жүгініміне депутаттардың тегi, аты және әкесiнiң аты (ол болған кезде) көрсетiлген, қолымен куәландырылған тiзiмі қоса беріледі.
Конституциялық Сотқа жүгінімді Мәжiлiс Аппараты жiбередi.
58. Ескерту. 58-тармаққа ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III қаулысымен өзгеріс енгізілді; ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен өзгерістер енгізілді; ҚР Парламенті Мәжілісінің 2011.11.09 № 1926- IV қаулысымен өзгерістер енгізілді.
59. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III 4-тарау. Парламент Мәжiлiсiнде бастапқы қарауға жататын мәселелердi қарау тәртiбi
60. Парламент Палаталардың бөлек отырысында мәселелердi ретімен әуелi – Мәжiлiсте, содан кейін Сенатта қарау арқылы заңдарды қабылдайды, оның iшiнде:
1) республикалық бюджеттi бекiтедi, оған өзгерiстер мен толықтырулар енгiзедi;
2) мемлекеттiк салықтар мен алымдарды белгiлейдi және жояды;
3) Қазақстанның әкiмшiлiк-аумақтық құрылымы мәселелерiн шешу тәртiбiн белгiлейдi;
4) мемлекеттiк наградаларды тағайындайды, Республиканың құрметтi, әскери және өзге де атақтарын, сыныптық шендерiн, дипломатиялық дәрежелерiн белгiлейдi, Республиканың мемлекеттiк рәмiздерiн айқындайды;
5) мемлекеттiк заемдар және Республиканың экономикалық және өзге де көмек беруi жөнiндегi мәселелердi шешедi;
6) рақымшылық жасау жөнiндегi мәселелердi шешедi;
7) Республиканың халықаралық шарттарын ратификациялайды және күшін жояды.
1) республикалық бюджеттiң атқарылуы туралы есептердi талқылайды;
2) Республика Президентінің қарсылықтарын туғызған заңдар немесе заңның баптары бойынша қарсылықтар жіберілген күннен бастап бір ай мерзімде қайталап талқылау мен дауысқа салуды жүргізеді. Бұл мерзімнің сақталмауы Президент қарсылықтарының қабылданғанын білдіреді. Егер Мәжіліс пен Сенат әрбір Палата депутаттары жалпы санының үштен екісінің көпшілік даусымен Президенттің қарсылықтарын еңсерсе, Президент бір ай ішінде заңға қол қояды.
Егер Президенттің қарсылықтарын, ең болмаса, Палаталардың бірі еңсермесе, заң қабылданбады немесе Президент ұсынған редакцияда қабылданды деп есептеледі;
3) республикалық референдум тағайындау туралы бастама көтередi.
61. Парламент Мәжiлiсiне енгiзiлген заң жобаларын қарау осы Регламенттiң 3-тарауына сәйкес жүргiзiледi.
62. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып тасталды.
63. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
64. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
65. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
66. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
67. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
68. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
69. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
70. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
71. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
72. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
73. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
74. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып
75. ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен алып 75-1. Парламент қабылдаған, Парламенттiң әрбiр Палатасы Төрағаларының қолдарымен алдын-ала бекiтiлген заңдарды Парламент қабылданған күнiнен бастап он күннiң iшiнде Республика Президентiнiң қол қоюына ұсынады, бiр айдың iшiнде Президент ұсынылған заңға қол қойып, оны жариялайды не заңды немесе оның жекелеген баптарын қайтадан талқылау және дауысқа салу үшiн Парламентке қайтарады.
Аталған мерзiм iшiнде қайтарылмаған заңға қол қойылды деп есептеледi.
күнтiзбелiк он күн iшiнде қарап, олар бойынша қорытынды бередi, Мәжiлiс Төрағасы осыдан кейiн Палатаның жалпы отырысын шақырады.
Мәжiлiстiң жалпы отырысында Президенттiң қарсылықтары бойынша баяндаманы Президент уәкiлеттiк берген лауазымды адам жасайды.
Егер Мәжiлiс дауыс беру қорытындылары бойынша Президенттің қарсылықтарын еңсермесе, онда Парламент Палаталарының Президент қарсылықтарын одан әрi қарауы тоқтатылады және заң қабылданбады немесе Президент ұсынған редакцияда қабылданды деп есептеледi.
Егер Мәжiлiс Палата депутаттарының жалпы санының үштен екi көпшiлiк даусымен Президенттің қарсылықтарын еңсерсе, онда заң Президент қарсылықтарымен бiрге әрi қарай қарау үшiн Сенатқа берiледi.
Қарсылықтарды Мәжiлiсте қарау барысында Республика Президентi депутаттардың ұсыныстарын ескере отырып, өзi қарсылықтарда ұсынған заңның редакциясын тұтастай не оның тиiстi жекелеген баптарын өзгертуге құқылы.
Парламент Палаталарының отырыстарында заң немесе оның жекелеген баптары қайтадан талқыланған және дауысқа салынған кезде дауысқа салу, егер Президенттiң қарсылықтары заңға тұтастай қатысты туындаған болса, онда заң бойынша тұтас не Республика Президентiнiң қарсылықтарын туғызған баптар бойынша өткiзiледi.
Жалпы отырыстың өткiзiлетiн уақыты мен орны туралы оны өткiзерден кемiнде үш күн бұрын Мәжiлiс Аппараты Республика Президентiнiң өкiлiне хабарлайды.
76. Мәжiлiстiң ерекше қарауына:
1) Парламентке енгiзiлген конституциялық заңдардың және заңдардың жобаларын қарауға қабылдау;
2) Палата депутаттарының жалпы санының көпшiлiк даусымен Республика Президентiне Республика Премьер-Министрiн тағайындауға келiсiм беру;
3) Республика Президентiнiң кезектi сайлауын хабарлау;
3-1) Жоғары аудиторлық палата Төрағасының есебін жылына екі рет тыңдау;
4) Конституциямен Парламент Мәжiлiсiне жүктелген өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асыру жатады.
Мәжiлiс депутаттарының жалпы санының кемiнде бестен бiр бөлігінің бастамасы бойынша Мәжiлiс депутаттарының жалпы санының көпшiлiк даусымен, Мәжiлiс Үкiметке сенiмсiздiк бiлдiруге құқылы.
77. Конституциялық заңдардың жобаларын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Конституциясының 61-бабы 2-тармағының екінші бөлігіне сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі бастамашы болған заң жобаларын қарауға қабылдау және қарау осы Регламентке және Парламент Регламентіне сәйкес жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжiлiсiнiң заң жобаларын қарауға қабылдауы және қарауы осы Регламенттiң 3-тарауына сәйкес жүзеге асырылады.
78. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV қаулысымен
79. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
80. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
81. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
82. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
83. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
84. Алып тасталды
- ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII ПМ (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
85. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
86. Президенттiң кезектi сайлауы Парламент Мәжiлiсiнiң қаулысымен қыркүйек айының екiншi жексенбiсiнен кешiктiрiлмей жарияланады.
87. Алып тасталды -ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
88. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV 6-тарау. Парламент Мәжiлiсiнiң дербес қарауына жататын мәселелердi қарау тәртiбi
89. Парламент Мәжiлiсi дербес, басқа Палатаның қатысуынсыз:
1) Конституциялық Соттың үш судьясын қызметке тағайындайды; Орталық сайлау комиссиясының екі мүшесін, Жоғары аудиторлық палатаның үш мүшесін бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды;
2) Конституцияның 47-бабының 1-тармағында көзделген жағдайда Парламент құратын комиссия мүшелерiнiң тең жартысына өкiлеттiк бередi;
3) Палаталардың бiрлескен комиссиялары мүшелерiнiң тең жартысын сайлайды;
4) Палаталар депутаттарының өкiлеттiгiн тоқтатады, сондай-ақ Республика Бас Прокурорының ұсынуымен Палаталар депутаттарын оларға ешкiмнiң тиiспеуi құқығынан айыру мәселелерiн шешедi;
5) өз құзыретiндегi мәселелер бойынша парламенттiк тыңдау өткiзедi;
6) Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасы бойынша Республика Үкіметі мүшелерінің өз қызметі мәселелері жөніндегі есептерін тыңдауға құқылы. Есепті тыңдау қорытындысы бойынша Үкімет мүшесі Республика заңдарын орындамаған жағдайда Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің көпшілік даусымен оны қызметінен босату туралы Республика Президентіне өтініш қабылдауға құқылы. Бұл жағдайда Республика Президенті Үкімет мүшесін қызметінен босатады;
7) Палатаның үйлестiрушi және жұмыс органдарын құрады;
8) өз қызметiнiң Регламентiн және Палатаны ұйымдастыру мен оның iшкi жұмыс ретiне байланысты мәселелер бойынша өзге де шешiмдер қабылдайды.
89-1. 89-тармақтың 1) тармақшасында аталған адамдарды лауазымдарға тағайындау Палатаның жалпы отырысында Мәжіліс Төрағасының ұсынуы бойынша жүзеге асырылады.
Ұсынылған кандидатуралар мәселе Мәжілістің жалпы отырысында қаралғанға дейін Мәжіліс Бюросының шешімімен айқындалатын Палатаның тиісті комитетінің отырысында талқылануға тиіс. Комитет кандидатураларды қарау қорытындысы бойынша талқыланатын әрбір кандидатура бойынша қорытынды шығарады.
ашық дауыс беру арқылы қабылданады. Парламент Мәжілісі жоғарыда аталған лауазымдарға кандидатураларды сайлау туралы қаулы қабылдайды.
90. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
91. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2007.10.17 № 64-IV
92. Республика Конституциясы 47-бабының 1-тармағына сәйкес Республика Президентi науқастануына байланысты өзiнiң мiндеттерiн атқаруға қабiлетсiздiгi дендеген жағдайда қызметiнен мерзiмiнен бұрын босатылуы мүмкiн. Бұл ретте Парламент әр Палата депутаттарының тең санынан және медицинаның тиiстi салаларының мамандарынан тұратын комиссия құрады.
Парламент Мәжiлiсiнен комиссия мүшелерiнiң кандидатураларын тiкелей Мәжiлiс депутаттары, Мәжiлiстiң тұрақты комитеттерi Палатаның жалпы отырысында ұсынады. Парламент Мәжiлiсi депутаттары жалпы санының неғұрлым көп даусын алған кандидаттар сайланды деп есептеледi.
93. Палаталардың бiрлескен комиссиясы мүшелерiнiң тең жартысын Парламент Мәжiлiсiнiң сайлауы "Қазақстан Республикасы Парламентiнiң комитеттерi мен комиссиялары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, Парламент Регламентiне сәйкес жүргiзiледi.
94. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII ПМ 94-1. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII 94-2. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII 94-3. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII 94-4. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 21.12.2022 № 653-VII
95. Депутатты қылмыстық жауапқа тартуға, ұстап алуға, күзетпен ұстауға, үйқамаққа алуға, күштеп әкелуге немесе сот тәртiбiмен салынатын әкiмшiлiк жазалау шараларын қолдануға келiсiм алу үшiн Республиканың Бас Прокуроры Парламент Мәжiлiсiне ұсыну енгiзген жағдайда, Парламент Мәжiлiсi ұсынуды қорытынды әзiрлеу және оны Палатаның жалпы отырысына енгiзу үшiн Республиканың Орталық сайлау комиссиясына жiбередi.
Бас Прокурор ұсынуды депутатқа күдіктінің іс-әрекетін саралау туралы қаулыны ұсынудың, күзетпен ұстау, үйқамаққа алу түріндегі бұлтартпау шарасын санкциялау туралы өтінішхатты сотқа енгізудің, ұстап алу, мәжбүрлеп әкелу қажеттігі туралы мәселені шешудің немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі сотқа жіберудің алдында енгізеді.
96. Бас Прокурордың ұсынысы мен Республиканың Орталық сайлау комиссиясының қорытындысы олар келiп түскен күннен бастап екi апта мерзiмнен кешiктiрiлмей қаралады. Парламент Мәжiлiсi тиiстi лауазымды адамдардан қосымша ақпарат ұсынуды талап етуге құқылы.
Парламент Мәжiлiсi дәлелдi шешiм қабылдап, оны үш күн мерзiмде Бас Прокурорға және Республиканың анықтау мен алдын ала тергеудi жүзеге асыратын мемлекеттiк органының басшысына жiбередi.
Депутат өзiне ешкiмнiң тиiспеуi құқығы туралы мәселенi Парламент Мәжiлiсi қараған кезде оған қатысуға құқылы.
Республиканың Орталық сайлау комиссиясы iс жөнiнде шешiм қабылдаған тиiстi соттан қаралған iстiң нәтижелерi туралы ақпаратты сұратып алдырады және айыптау үкiмi шығарылған жағдайда Парламент Мәжiлiсiне депутатты мандаттан айыру туралы ұсыныс енгiзедi.
96-2. Депутаттар «үкімет сағаты» барысында Үкімет өкілінің баяндамасын және қажет болған кезде тиісті тұрақты комитеттің қосымша баяндамасын тыңдайды, содан кейін депутаттар Үкіметтің өкіліне сұрақтар қоюға құқылы.
Талқыланып отырған мәселе бойынша баяндамаға – жиырма минуттан аспайтын, қосымша баяндамаға – он минуттан аспайтын, сұрақтар мен жауаптарға – бір жарым сағаттан аспайтын, ал талқылауға бір сағаттан аспайтын уақыт беріледі.
"Үкiмет сағатында" төрағалық етушiнiң рұқсатынсыз ешкiмнiң сөз алуға «Үкімет сағаты» Мәжілістің интернет-ресурсында онлайн режимде трансляцияланады.
97. Парламент Мәжiлiсi өз құзыретiндегi мәселелер бойынша парламенттiк тыңдау өткiзедi.
Парламенттiк тыңдау Палата қызметiн ұйымдастыру нысаны болып табылады, оның мақсаты - өз құзыретiне жататын аса маңызды мәселелердi алдын ала талқылау.
Парламенттік оппозиция осы Регламентте көзделген тәртіппен бір сессия ішінде кемінде бір рет парламенттік тыңдау өткізуге бастамашылық жасауға Парламенттік тыңдау тақырыбының жобасын депутаттар ұсынады және ол парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялар фракцияларының әрқайсысында бөлек қаралады.
Парламенттік тыңдау тақырыбының жобасын депутаттық фракциялардың талқылау қорытындысы бойынша тақырыптың жобасы парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялар фракцияларының бірлескен отырысының қарауына шығарылады, содан кейін парламенттік тыңдаудың келісілген тақырыбы Мәжіліс Бюросының қарауына жіберіледі.
Парламенттік оппозицияның өкілдері парламенттік тыңдауды өткізу жөніндегі арнайы уақытша комиссияның дайындық жұмысына қатысады.
Парламенттiк тыңдауды дайындау үшiн арнайы уақытша комиссиялар құрылады.
98. Парламенттiк тыңдаудың тақырыбы, олардың өткiзiлетiн уақыты мен орны туралы хабарлама парламенттiк тыңдау басталғанға дейiн жетi күннен кешiктiрiлмей бұқаралық ақпарат құралдарына берiледi.
Парламенттiк тыңдауға шақырылған адамдардың құрамын осы тыңдауды ұйымдастыратын Палата комитеттерi, комиссиялары белгiлейдi.
99. Парламенттiк тыңдауды Палата Бюросының шешiмi бойынша Мәжiлiс комитеттерi өткiзедi.
Палата комитеттерi мен комиссиялары бiрлескен парламенттiк тыңдау өткiзуi мүмкiн.
100. Парламенттiк тыңдау бұқаралық ақпарат құралдары мен жұртшылық өкiлдерi үшiн ашық болады.
Палата Бюросының немесе комитеттiң (комиссияның) шешiмi бойынша, егер тыңдау мемлекеттiк және заңмен қорғалатын өзге де құпиядан тұратын мәлiметтерге қатысты болса, жабық тыңдау өткiзiлуi мүмкiн.
Ашық парламенттiк тыңдаудың есептерi Парламент басылымдарында жарияналады және бұқаралық ақпарат құралдарында жазып көрсетiлуi мүмкiн.
Ашық парламенттік тыңдау Мәжілістің интернет-ресурсында онлайн режимде
101. Парламенттiк тыңдауды Палатаның тиiстi комитетiнiң, комиссиясының төрағасы жүргiзедi.
Парламенттiк тыңдау Палаталардың бiрлескен немесе бөлек жалпы отырыстары күндерi өткiзiлмейдi.
102. Парламенттiк тыңдау төрағалық етушiнiң қысқаша сөз сөйлеуiмен басталады, ол талқыланатын мәселенiң мәнi, оның маңыздылығы, отырыстың өткiзiлу тәртiбi, шақырылған адамдардың құрамы туралы хабардар етедi.
Талқыланатын мәселе жөнiнде баяндама жасау үшiн отыз минутқа дейiн сөз берiледi, содан соң парламенттiк тыңдауға қатысып отырған депутаттар мен шақырылған адамдар сөз сөйлейдi.
Депутаттар, сондай-ақ шақырылған адамдар парламенттiк тыңдауда тек төрағалық етушiнiң рұқсатымен ғана сөз сөйлейдi. Егер тыңдауға қатысып отырған депутаттардың көпшiлiгi өзгеше белгiлемесе, сөз сөйлеу уақыты жетi минуттан аспайды.
Саяси партия фракциясының, депутаттық топтың атынан сөз сөйлеу үшін міндетті түрде сөз беріледі.
103. Парламенттiк тыңдаудағы баяндамадан және шақырылған адамдардың сөйлеген сөздерiнен кейiн ауызша да, сондай-ақ жазбаша нысанда да депутаттардың, басқа да қатысушы адамдардың сұрақтары берiлiп, оларға жауаптар қайтарылады.
Шақырылған адамдардың парламенттiк тыңдаудың барысына араласуға, оларды наразылық немесе мақұлдау бiлдiрумен үзiп жiберуге құқығы жоқ.
Төрағалық етушi тәртiп бұзушыларды отырыс залынан шығарып жiберуге
104. Парламенттiк тыңдау қорытындылары бойынша тыңдауға қатысқан Палата депутаттары көпшiлiгiнiң мақұлдауы арқылы алынған ұсыныстар қабылданады.
Парламенттiк тыңдауда қабылданған ұсыныстар барлық депутаттарға, тиiстi мемлекеттiк органдар мен қоғамдық бiрлестiктерге жеткiзiледi және бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылуы мүмкiн.
105. Парламенттiк тыңдау стенограммаға түсiрiледi.
Жабық парламенттiк тыңдаудың материалдары Парламент депутаттарына, Президент пен Үкiмет өкiлдерiне, сондай-ақ өкiлдерi парламенттiк тыңдауға қатысқан мемлекеттiк органдарға ғана арналады.
106. Мәжiлiс Республика Конституциясының 57-бабына сәйкес Палата депутаттары жалпы санының кемiнде үштен бiрiнiң бастамасы бойынша Республика Үкiметi мүшелерiнiң өз қызметi мәселелерi жөнiндегi есептерiн тыңдауға құқылы. Мәжiлiс есептi тыңдау нәтижелерi бойынша Үкiмет мүшесi Республика заңдарын орындамаған жағдайда Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің көпшiлiк даусымен оны қызметтен босату туралы Республика Президентiне өтiнiш жасауға құқылы.
107. Палата Үкiмет мүшесiнiң есебiн тыңдау туралы мәселенi қабылдаған жағдайда Мәжiлiс оның мерзiмiн белгiлейдi және есебi тыңдалатын Үкiмет мүшесiн Палата шешiмi және ол тыңдалатын күн туралы жазбаша түрде хабардар етедi. Сонымен бiр мезгiлде Палата Үкiмет мүшесiн тыңдауды ұсынған ынталы топтан баяндамашыны белгiлейдi.
Үкiмет мүшесi оның есебiн тыңдау туралы Палатаның шешiм қабылдауына негiз болған құжаттармен танысуға құқылы және өзiн тыңдайтын күнгi Мәжiлiстiң жалпы отырысына қатысуға мiндеттi.
Палатаның Үкiмет мүшесiнiң есебiн тыңдау жөнiндегi өкiлеттiгiн жүзеге асыру мақсатында есептi тыңдау бастамашылары қатарынан арнаулы уақытша комиссия құрылады.
108. Палатаның жалпы отырысында Үкiмет мүшесiнiң есебiн тыңдау төрағалық етушiнiң қысқаша кiрiспе сөзiмен басталады, ол мәселенiң мәнi туралы хабарлама жасайды.
Төрағалық етушiнiң сөзiнен кейiн Үкiмет мүшесiн тыңдауды ұсынған бастамашы топтың баяндамашысына сөз берiледi, ол осы шешiмнiң қабылдануын туындатқан дәлелдердi жария етедi. Баяндама отыз минуттан аспауға тиiс.
Бұдан кейiн сөз тыңдалатын Үкiмет мүшесiне берiледi, оның есебi отыз минуттан аспауға тиiс.
Есеп беруден кейiн депутаттар сұрақтар қоюға және оларға жауаптар алуға, өз пiкiрiн айтуға құқылы.
Саяси партия фракциясының, депутаттық топтың атынан сөз сөйлеу үшін
109. Жарыссөз аяқталғаннан кейiн жалпы отырыста төрағалық етушi:
1) Үкiмет мүшесiнiң есебiн назарға алу туралы;
2) Үкiмет мүшесi Республика заңдарын орындамаған жағдайда, оны қызметiнен босату туралы Республика Президентiне өтiнiш жасау жөнiндегi мәселенi Палатаға дауысқа салады.
Мәселелерді дауысқа салу олардың түсу ретiне қарай қойылады.
110. Үкiмет мүшесi Республика заңдарын орындамаған жағдайда, оны қызметтен босату туралы Республика Президентiне өтiнiш Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің көпшілік даусымен қабылданады.
111. Мәжiлiс Бюросы Парламент Мәжiлiсiнiң үйлестiрушi органы болып табылады және Мәжiлiс Төрағасы жанынан құрылады.
Бюро құрамына Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары, Мәжiлiстiң тұрақты комитеттерiнiң төрағалары, Мәжiлiсте өкiлдiк ететiн саяси партиялар фракцияларының жетекшiлерi кiредi.
Мәжiлiс Бюросының отырысына саяси партия фракциясының жетекшiсi қатыспаған жағдайда, оның тапсыруы бойынша Палата Бюросының жұмысына оның орынбасарларының бiрi қатысуы мүмкiн.
112. Мәжiлiс Бюросы:
1) Парламенттiң кезектi сессиясына арналған Мәжiлiстiң iс-шаралар жоспарының жобасын әзiрлеудi қамтамасыз етедi және оны Парламент Мәжiлiсiнiң бекiтуiне енгiзедi;
2) конституциялық заңдардың жобаларын және заңдардың жобаларын әзiрлеу жөнiндегi жоспарлардың жобаларын қарайды;
3) Палатаның заң жобаларын және өзге де шешiмдер жобаларын қарауының кезектiлiгi жөнiнде ұсыныстар әзiрлейдi;
3-1) жалпы отырысты өткізудің өзге уақыты туралы шешім қабылдауға құқылы;
4) депутаттардың, Палата комитеттерiнiң ұсыныстары бойынша ғылыми ұйымдар мен мамандарды тарта отырып әзiрлеуге жататын заң жобаларының тiзбесiн, сондай-ақ депутаттар бастамашы болған заңдардың жобаларын республикалық бюджет қаражаты есебiнен әзiрлеу тәртiбiн бекiтедi;
5) Палатаның жалпы отырыстарын дайындауды үйлестiредi;
6) Палата комитеттерi мен комиссияларының қызметiн үйлестiредi;
7) бiрнеше комитеттiң құзыретiне жататын мәселелер бойынша Палата комитеттерiнiң бiрлескен жұмысын ұйымдастыруға жәрдемдеседi және алдын ала бас комитеттi белгiлейдi;
8) Палатаның тиiстi комитеттерiнiң парламенттiк тыңдау өткiзуi туралы шешiм қабылдайды;
9) басқа мемлекеттер парламенттерiмен халықаралық байланыстардың жыл сайынғы жоспарларын қарайды;
10) Палата комитеттерiнiң ұсынысы бойынша депутаттарды халықаралық, парламентаралық институттардың түрлi органдарының құрамына ұсынады, оларға өзгерiстер енгiзедi;
11) депутаттарды шет елдерге ресми делегация құрамында және дербес iссапарларға жiберу мәселелерiн шешедi;
11-1) депутаттардың сайлаушылармен кездесу үшін өңірлерге шығуының мерзімдері мен мерзімділігі туралы шешім қабылдауға құқылы;
12) депутаттар арасынан Конституциялық Сотқа Парламент Мәжiлiсiнен өкiлдер тағайындайды;
13) Палата депутаттарының жұмысын ұйымдастырушылық-техникалық жағынан қамтамасыз ету мәселелерiн қарайды;
14) Мәжiлiс Аппаратының құрылымын, штат санын анықтайды және оларды Парламент қызметiн қаржыландыруға бөлiнген бюджет қаражаты шегiнде құрады, Аппарат Басшысын қызметке бекiтедi және қызметтен босатады;
15) Палата жұмысын ұйымдастырудың осы Регламентте Палатаның басқа органдары мен лауазымды адамдарының құзыретiне жатқызылмаған өзге де мәселелерiн шешедi.
Мәжiлiс Бюросы өз құзыретi шегiнде қаулылар қабылдайды, Парламент Мәжiлiсi олардың күшiн жоюға құқылы.
113. Палата Бюросының отырыстары қажеттiлiгiне қарай шақырылады және оның мүшелерiнiң жалпы санының кемiнде үштен екiсi қатысқанда заңды болады.
Палатаның Бюросында қарауға арналған құжаттар отырыс басталғанға дейiн үш жұмыс күнiнен кешiктiрмей енгiзiледi.
Белгiленген мерзiмде және толық көлемде материалдар ұсынылмаған мәселелер күн тәртiбiне енгiзiлмейдi.
114. Парламент депутаттары, Республика Президентi мен Үкiметiнiң өкiлдерi Мәжiлiс Бюросының отырыстарына кеңесшi дауыс құқығымен қатысуға Мәжiлiс Бюросының отырысына төрағалық етушi мемлекеттiк органдардың, ұйымдардың және қоғамдық бiрлестiктердiң өкiлдерiн шақыруы мүмкiн.
115. Палата Бюросының шешiмi оның мүшелерiнiң жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады.
Палата Бюросының отырыстары стенограммаға түсiрiледi, ал қаулылар тиiстi хаттамалық жазбалармен ресiмделедi. Парламент депутаттары стенограммамен және хаттамалық жазбалармен танысуға құқылы. Мәжiлiс Бюросы қараған мәселелер мен ол қабылдаған шешiмдер туралы Палата депутаттарына хабарланады.
116. Мәжiлiс Қазақстан Республикасы Конституциясының 60-бабының 1- тармағына сәйкес Палата депутаттары арасынан тұрақты комитеттер құрады.
Палата комитеттерi Мәжiлiстiң жұмыс органдары болып табылады және заң жобалау жұмыстарын жүргiзу, мәселелердi алдын ала қарау және дайындау, Парламент Палатасы қарауға енгiзген мәселелер бойынша қорытындылар беру үшiн құрылады.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң ұсынысы бойынша Палатаның тұрақты комитеттерi өзге де мәселелердi қарайды және Мемлекет басшысына тиiстi қорытындылар бередi.
Тұрақты комитеттер өз қызметiнiң iшкi нысанын дербес айқындайды.
Парламент Мәжiлiсiнiң жұмыс органдары ашық отырыстарының стенограммалары мен хаттамалары электрондық құжаттар форматында автоматтандырылған жүйеде орналастырылады.
117. Мәжiлiстiң тұрақты комитеттерiнiң төрағаларын сайлау тұрақты комитеттер тiзбесi мен сандық құрамы айқындалғаннан кейiн жүзеге асырылады.
Палатадағы тұрақты комитеттердiң саны жетiден аспауға тиiс. Тұрақты комитеттердiң төрағалары сайланғаннан кейiн Палата тұрақты комитеттердiң мүшелерiн сайлайды.
118. Сандық құрамын қалыптастыру кезiнде депутаттардың қай тұрақты комитетте жұмыс iстегiсi келетiнi ескерiледi. Тұрақты комитеттерде мүшелер жетiспеген жағдайда депутаттар Парламент Мәжiлiсi Төрағасының ұсынысы бойынша Мәжiлiс қаулысымен басқа тұрақты комитеттерге ауысуы мүмкiн.
119. Тұрақты комитет мүшелерiнiң санын Парламент Мәжiлiсi белгiлейдi, бiрақ ол жетi депутаттан кем болмауы керек.
120. Парламент Мәжiлiсi тұрақты комитетiнiң төрағасы Палатаның жалпы отырысында Мәжiлiс депутаттары арасынан Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен, ашық немесе жасырын дауыс беру арқылы сайланады.
Тұрақты комитет төрағасы қызметiне кандидатураларды Палатаның депутаттары ұсынады.
121. Мәжiлiстiң тұрақты комитетi төрағасының қызметiне кандидатқа Палата алдында сөз сөйлеу құқығы берiледi. Сөз сөйлеу уақыты - он минутқа дейiн.
Кандидат сөз сөйлегеннен кейiн депутаттар оған сұрақтар қоюға, кандидатура жөнiнде өз пiкiрiн айтуға, ұсынылған кандидатураны "жақтап"
немесе оған "қарсы" үгiт жүргiзуге құқылы.
Палатаның тұрақты комитетi төрағасы қызметiне кандидатқа депутаттардың сұрақтарына жауаптар қайтару үшiн он бес минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
Кандидатураны талқылау үшiн жиырма минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
122. Кандидатураларды талқылау бөлiнген уақыт бiткеннен кейiн немесе депутаттардың ұсынысы бойынша Палата шешiмiмен тоқтатылады.
123. Егер тұрақты комитеттiң төрағасы қызметiне екiден артық кандидат ұсынылса және олардың бiр де бiреуi сайлану үшiн қажеттi дауыс санын ала алмаса, ең көп дауыс санын алған екi кандидат бойынша қайталап дауыс беру жүргiзiледi.
Қайталап дауыс беру кезiнде ең көп дауыс санын алған кандидат тұрақты комитеттiң төрағасы қызметiне сайланды деп есептеледi.
124. Тұрақты комитет төрағасының сайланғаны туралы Парламент Мәжiлiсi қаулы қабылдайды.
125. Комитет мүшелерi жалпы санының үштен екiсiнiң ұсынысы бойынша, егер бұл үшiн Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, тұрақты комитет төрағасы қызметiнен керi шақырылып алынуы мүмкiн.
126. Комитет төрағасы өз еркiмен орнынан түсуге құқылы, егер бұл үшiн Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, ол қабылданды деп
127. Тұрақты комитет төрағасы:
1) тұрақты комитеттiң жұмысына басшылық жасайды;
2) комитеттiң жұмыс жоспарын және отырыстардың күн тәртiбiнiң жобасын жасайды;
3) комитет мүшелерiне комитет жұмысына байланысты тапсырмалар бередi.
128. Палатаның тұрақты комитетiнiң хатшысы комитет мүшелерi арасынан оның отырысында комитет мүшелерi жалпы санының көпшiлiк даусымен, ашық дауыс беру арқылы сайланады.
Тұрақты комитет хатшысы қызметiне кандидатураны Палатаның тиiстi тұрақты комитетiнiң мүшелерi ұсынады.
Комитеттiң хатшысы комитет төрағасының тапсырмасы бойынша комитеттiң отырыстарын жүргiзедi, комитет төрағасы болмаған кезде оны алмастырады, комитет депутаттары арасында мiндеттердi бөлуге сәйкес комитет қызметiнiң iшкi тәртібінің басқа да мәселелерiн шешедi және комитеттегi iс қағаздарын жүргiзуге жауап бередi.
128-1. Төрағасы мен хатшылары «Қазақстан Республикасы Парламентінің комитеттері мен комиссиялары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7- бабының үшінші бөлігіне және 19-бабының үшінші бөлігіне сәйкес сайланатын Мәжілістің тұрақты комитеттері парламенттік көпшілікке және парламенттік оппозицияға кіретін саяси партиялар фракциялары басшыларының консультацияларынан кейін айқындалады және олардың бірлескен шешімімен ресімделіп, Мәжіліс Төрағасына беріледі.
Мұндай шешімге қол жеткізілмеген жағдайда, Парламент Мәжілісі Палатаның жалпы отырысында депутаттардың ұсыныстары бойынша Мәжіліс депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен төрағалары мен хатшылары парламенттік көпшіліктің және парламенттік оппозицияның партияларынан сайланатын тұрақты комитеттерді айқындайды.
128-3. Парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялардың фракциялары Мәжілістің тұрақты комитеттерінің бірінің төрағасы лауазымына бірыңғай кандидатура ұсынады.
Парламенттік оппозициядан тұрақты комитеттердің бірінің төрағасы лауазымына бірыңғай кандидатура парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялардың фракциялары басшыларының консультацияларынан кейін айқындалады және олардың бірлескен шешімімен ресімделіп, Мәжіліс Төрағасына беріледі.
Парламенттік оппозиция тұрақты комитеттердің бірінің төрағасы лауазымына бірыңғай кандидатураны айқындамаған жағдайда, онда Парламент Мәжілісі Палатаның жалпы отырысында парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялар фракцияларының ұсыныстары бойынша Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен парламенттік оппозицияның депутаттары арасынан тұрақты комитеттердің бірінің төрағасын сайлайды.
Бұл ретте дауысқа алдымен парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партиялардың басқа фракцияларымен салыстырғанда сайлаушылар дауыстарының неғұрлым көп санына ие парламенттік оппозиция болып табылатын саяси партия фракциясының кандидатурасы қойылады.
129. Егер бұл үшiн комитет мүшелерi жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, тұрақты комитет төрағасының ұсынысы бойынша хатшы қызметiнен керi шақырылып алынуы мүмкiн.
130. Тұрақты комитеттiң отырыстары оның мүшелерi жалпы санының кемiнде үштен екiсi болған кезде заңды болады.
Тұрақты комитеттiң отырыстарында комитеттiң төрағасы немесе хатшысы төрағалық етедi.
Тұрақты комитеттiң отырысы қажетiне қарай, бiрақ айына кемiнде екi рет өткiзiледi.
Тұрақты комитеттiң отырысы туралы оның төрағасы кемiнде екi тәулiк бұрын осы комитеттiң мүшелерiн хабардар етедi, сондай-ақ отырыстың басқа да қатысушыларына алдын ала хабарлайды.
Тұрақты комитет өз қызметiне қажеттi құжаттар мен материалдарды сұратып алуға, сондай-ақ өз отырыстарына комитеттiң құзыретiне жататын мәселелер бойынша лауазымды адамдарды шақыруға және тыңдауға, тәуелсiз сараптама жүргiзудi тағайындауға құқылы.
Тұрақты комитеттiң шешiмi комитет мүшелерi жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады. "Жақтап" және "қарсы" берiлген дауыс саны тең болған жағдайда комитет төрағасының дауысы шешушi болып есептеледi.
Тұрақты комитет отырыстарының хаттамаларына төрағалық етушi қол қояды.
131. Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасы мен оның орынбасарларын қоспағанда, Парламент Мәжiлiсiнiң депутаттары тұрақты комитеттердiң құрамына кiруге құқылы.
Парламент Мәжiлiсiнiң депутаты Палатаның бiр тұрақты комитетiнiң ғана мүшесi болуы мүмкiн.
132. Қажет болған жағдайда жаңа комитеттер құрылып, бұрын құрылғандарының таратылуы және қайта ұйымдастырылуы мүмкiн.
Комитеттер өз құзыретiндегi мәселелер бойынша қаулылар және қорытындылар түрiнде шешiмдер шығарады.
Тұрақты комитеттер мен комиссиялар қызметiнiң өкiлеттiгi мен тәртiбi заңмен айқындалады.
132-1. Палатаның құзыретiне жатқызылған мәселелер жөнiндегi ұсыныстарды талдау үшiн Қазақстан Республикасы Парламентi Мәжiлiсiнiң жанынан шешiмдерi ұсынымдық сипатта болатын консультациялық-кеңесшi органдар құрылуы мүмкiн.
Консультациялық-кеңесшi органдарды Парламент Мәжiлiсi құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
Мәжiлiс Бюросы:
1) консультациялық-кеңесшi органдардың құрамын белгiлейдi;
2) консультациялық-кеңесшi органдардың басшы лауазымды адамдарын тағайындайды;
3) консультациялық-кеңесшi органдар туралы ереженi бекiтедi;
4) тоқсан сайын консультациялық-кеңесшi органдардың қызметi туралы басшы лауазымды адамдардың есептерін тыңдайды.
Палата Аппараты Парламент Мәжiлiсi жанындағы консультациялық- кеңесшi органның жұмыс органы болып табылады.
4-БӨЛIМ. ПАРЛАМЕНТ МӘЖIЛIСI ДЕПУТАТТАРЫНЫҢ ӨКIЛЕТТIГIН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ТӘРТIБI ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШIЛIГI 9-тарау ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III қаулысымен алып тасталды (133, 134, 135, 136, 137 тармақтар).
10-тарау. Парламент Мәжiлiсi депутаттарының өкiлеттiгi және олардың жауапкершiлiгi
138. Мәжiлiс депутаты Парламенттiң, Палатаның және құрамына өзi сайланған олардың органдарының, сондай-ақ парламенттiк тыңдаудың, үкiмет сағаттары мен жұмыс топтарының жұмысына қатысуға мiндеттi.
139. Парламент депутаты:
1) Парламент пен оның Палаталарының үйлестiрушi, жұмыс және консультациялық-кеңесшi органдарын сайлауға және оларға сайлануға;
2) сессияның күн тәртiбi, талқыланатын мәселелердi қараудың тәртiбi және олардың мәнi бойынша ұсыныстар мен ескертпелер енгiзуге;
3) Парламент Палаталары сайлайтын немесе тағайындайтын не олардың тағайындалуына Парламент Палаталары келiсiм беретiн лауазымды адамдардың кандидатуралары жөнiнде өз пiкiрiн айтуға;
4) Парламент Палаталарының бiрлескен және бөлек отырыстарында қарау үшiн ұсынылатын мәселелер бойынша Палата Бюросына ұсыныстар енгiзуге, ал оның ұсыныстары қабылданбаған жағдайда оларды Палаталардың жалпы отырыстарының қарауына енгiзуге;
5) Парламент пен оның Палаталары органдарының отырыстарында қарау үшiн мәселелер ұсынуға;
6) Парламент Палаталарына есеп беретiн лауазымды адамдардың есебiн немесе хабарламасын Парламент сессиясында тыңдау туралы ұсыныстар енгiзуге;
7) заңда белгiленген тәртiппен депутаттық сауал жолдауға, сондай-ақ өзін сайлаушылардың хаттары мен өтiнiштерiн мемлекеттiк органдардың қарауына жiберуге;
8) жарыссөздерге қатысуға, баяндамашыларға, сондай-ақ отырысқа төрағалық етушiге сұрақтар қоюға;
8-1) заңда және осы Регламентте белгіленген тәртіппен Мәжілісте сөз сөйлейтін кез келген лауазымды адамға күн тәртібіндегі кез келген мәселе бойынша сұрақтар қоюға, жауаптар алуға және пікір білдіруге;
9) дауысқа салу себептерi бойынша өзiнiң ұсыныстарын негiздеп, сөз сөйлеуге, анықтамалар беруге;
10) заңдардың, қаулылардың, Парламент қабылдайтын басқа да актiлердiң жобаларына түзетулер енгiзуге;
11) Парламент депутаттарын азаматтардың қоғамдық мәнi бар үндеулерiмен таныстыруға;
12) Парламент отырыстарының стенограммалары мен хаттамаларындағы депутаттардың сөйлеген сөздерiнiң мәтiндерiмен танысуға;
13) "Қазақстан Республикасының Парламентi және оның депутаттарының мәртебесi туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына, Парламент пен Палатаның регламенттерiне сәйкес басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асыруға құқылы.
140. Депутаттық мiндеттерiн атқаруға бөгет жасау мақсатымен депутатқа немесе оның жақын туыстарына қандай нысанда болмасын ықпал жасау Республика заңдарына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.
Депутат алдында өздерiнiң мiндеттерiн орындамаған, оған көрiнеу жалған ақпарат берген, депутаттық қызметтiң кепiлдiктерiн бұзған мемлекеттiк органдар мен қоғамдық бiрлестiктердiң, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарының, ұйымдардың лауазымды адамдары Республика заңдарымен белгiленген жауапқа тартылуға тиiс.
141. Парламент депутатының басқа өкiлдi органның депутаты болуға, оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық қызметтен басқа, ақы төленетiн өзге де жұмысты атқаруға, кәсiпкерлiк қызметпен шұғылдануға, коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесiнiң құрамына кiруiне құқығы жоқ. Осы қағиданың бұзылуы депутаттың өкiлеттiгiн тоқтатуға әкеп соғады.
142. Дауыс беру құқығын депутаттың жеке өзi жүзеге асырады.
Парламенттiң, Палатаның және оның органдарының отырыстарында депутат өзiнiң даусын басқа бiреуге берген жағдайда - Палата Бюросының шешiмiмен депутатқа дауысты басқаға беруге жол берген күнi үшiн жалақы төлеуден, ал даусын басқа бiреуге қайталап берген жағдайда айлық жалақысын төлеуден бас тартылады.
Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға, олардың 141-тармақтың талаптарын, депутаттық әдеп қағидаларын сақтауына, сондай-ақ депутаттардың өкiлеттiгiн тоқтатуға және оларды өкiлеттiгiнен және депутатқа ешкiмнiң тиiспеуi құқығынан айыруға байланысты мәселелердi әзiрлеудi Республиканың Орталық сайлау комиссиясы жүзеге асырады.
Саяси партиялар фракцияларының құрамына кiретiн депутаттарға "Қазақстан Республикасының Парламентi және оның депутаттарының мәртебесi туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңында көзделген жазалау шараларын қолдану туралы мәселеге саяси партиялар фракциялары бастамашы бола алады.
143. Депутаттық қызмет мәселелерi бойынша депутат мемлекеттiк органдарға, қоғамдық бiрлестiктерге, мемлекеттiк ұйымдарға бөгетсiз кiру құқығын, сондай-ақ олардың басшылары мен басқа да лауазымды адамдарының кiдiрiссiз қабылдауы құқығын пайдаланады.
Кiрiп-шығу депутаттық куәлiктi көрсету арқылы жүзеге асырылады.
Қызметi мемлекеттiк құпияларға байланысты ұйымдарға депутаттардың кiрiп-шығу тәртiбi заңмен белгiленедi.
144. Депутат Палатаның жалпы отырысына және оның жұмыс органдарының отырыстарына дәлелсiз себептермен үш реттен артық қатыспаған жағдайда, оған қатыспаған күндерi үшiн жалақы төлеуден бас тартылады.
Депутат Палатаның және оның органдарының отырыстарына дәлелсiз себептермен бiр айдан астам уақыт қатыспаған жағдайда, депутатқа қатыспаған мерзiмiне:
1) жалақысын төлеуден;
2) көлiкпен жүрiп-тұру құжаттарын кезектен тыс алуынан;
3) iссапарға шығуынан;
4) iссапар шығыстарын өтеуден;
5) автомобиль көлiгiмен қызмет көрсетуден;
6) емдеу-сауықтыру және санаторий-курорттық қызмет көрсетуден бас тартылады.
Бұл туралы шешiмдi депутат Парламенттiң немесе оның Палатасының жалпы отырысына қатыспаған жағдайда, Республиканың Орталық сайлау комиссиясының ұсынуымен Палатаның Төрағасы қабылдайды.
Депутат Парламенттiң немесе оның Палаталары органдарының отырыстарына дәлелсiз себептермен үш реттен артық қатыспаған жағдайда, оны қатыспаған күндерi үшiн жалақыдан айыру туралы шешiмдi Палатаның Бюросы оның мүшелерiнiң жалпы санының көпшiлiк даусымен қаулы шығару арқылы қабылдайды.
Депутаттың жауапкершiлiгi туралы шешiм Палата Төрағасының өкiмiмен ресiмделедi.
145. "Қазақстан Республикасының Парламентi және оның депутаттарының мәртебесi туралы" Конституциялық заңмен, Парламенттiң және Палатаның регламенттерiмен белгiленген депутаттық әдеп қағидаларын бұзған жағдайда Палата Төрағасының шешiмiмен депутатқа мынадай жазалау шаралары қолданылуы мүмкiн:
1) парламенттiк бетке басу;
2) көпшiлiк алдында кешiрiм сұрауға мәжбүрлеу;
3) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек жалпы отырысының бiрiнде сөзден айыру;
4) Палаталардың үш бiрдей бiрлескен немесе бөлек жалпы отырысында сөзден айыру;
5) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек жалпы отырыстарының бiрiнде отырыс залынан шығарып жiберу;
6) Палаталардың үш бiрдей бiрлескен немесе бөлек жалпы отырысында
7) бiр күндiк жалақысынан айыру.
Депутатқа қолданылатын аталған жазалау шараларының бәрi Палата Төрағасының өкiмiмен ресiмделедi.
146. Депутаттарға жазалау шараларын қолданумен, олардың осы Регламенттiң 144-тармағының талаптарын, депутаттық әдеп қағидаларын сақтаумен, сондай-ақ депутаттардың өкiлеттiгiн тоқтатумен және оларды өкiлеттiгi мен депутаттарға ешкiмнiң тиiспеуi құқығынан айырумен байланысты мәселелердi әзiрлеу Республиканың Орталық сайлау комиссиясына жүктеледi.
147. Депутаттардың жауапкершiлiгi туралы мәселелердi олардың депутаттық әдеп қағидаларын бұзу фактiсiнен кейiн немесе Орталық сайлау комиссиясы мүшесiнiң тиiстi баяндауынан кейiн Палатаның Төрағасы қарайды.
148. Мәжiлiс депутаты Парламент пен Мәжiлiстiң отырысына Палата Төрағасының рұқсатымен ғана қатыспауы мүмкiн.
Депутат Палатаның, сондай-ақ Парламенттiң немесе оның Палатасының жұмыс органының отырысына келу мүмкiндiгi болмаған жағдайда, бұл туралы Палатаның Төрағасына не тиісінше Палатаның тұрақты комитетiнiң төрағасына алдын ала хабарлайды.
149. Депутаттық сауал депутаттың Парламент Палаталарының бiрлескен және бөлек жалпы отырысында мемлекеттiк органдардың лауазымды адамдарынан осы органның немесе лауазымды адамның құзыретiне кiретiн мәселелер бойынша Парламент сессиясында негiзделген түсiнiк беруiн немесе өзiнiң ұстанымын баяндауын ресми талап етуi болып табылады.
Парламент депутатының Республика Премьер-Министрiне және Үкiметiнiң мүшелерiне, Ұлттық Банкiнiң Төрағасына, Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы мен мүшелерiне, Бас Прокурорға, Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң Төрағасына, Жоғары аудиторлық палатаның Төрағасы мен мүшелерiне, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдеріне сауал жолдауға құқығы бар. Бұл орайда, Бас Прокурорға не құқық қорғау органдары мен арнаулы мемлекеттік органдардың бірінші басшыларына жолданған сауал қылмыстық қудалау функцияларын жүзеге асыруға байланысты мәселелерге қатысты бола алмайды.
Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң Төрағасына жолданған депутаттық сауалдарды қарау Палатаның жабық отырысында жүргiзiледi.
150. Депутаттық сауал жазбаша түрде енгiзiлуi мүмкiн және Парламент Палаталарының бiрлескен отырысында, Парламент Мәжiлiсiнiң жалпы отырысында күн тәртiбiне енгiзiлген мәселелер қаралып болғаннан кейiн жария етiлуге тиіс.
Палата депутаттық сауалдарды жария етудiң өзге де уақыты туралы шешiм қабылдай алады.
Сауалды жария ету үшiн бес минутқа дейін уақыт берiледi. Белгiленген уақыттан асып кеткен жағдайда микрофон автоматты түрде сөнiп қалады.
151. Депутат сауалында өзi сауал жолдаған нақты лауазымды адамды және күтетiн жауабының нысанын (ауызша немесе жазбаша) көрсетуге мiндеттi.
Палатаның Аппараты сауал жалпы отырыста жария етiлген кезден бастап үш күн мерзiм iшiнде оны тиiстi мемлекеттiк органның лауазымды адамына жiбередi және сауалдың көшiрмесiн оған қол қойған депутатқа немесе депутаттарға ұсынады.
152. Сауал жолданған лауазымды адамдар Парламент сессиясында ол бойынша ауызша немесе жазбаша жауап беруге мiндеттi. Сауалға жазбаша жауап бiр айдан аспайтын мерзiмде ұсынылады және сессияда жария етiледi. Сауалға жауап бойынша жарыссөз ашылуы мүмкiн. Депутаттар сауалдың жауабына өз көзқарастарын бiлдiруге құқылы.
153. Егер депутаттық сауалға Парламенттiң немесе Палатаның жалпы отырысында лауазымды адам ауызша жауап беруге тиiс болса, сауалға жауап ол жарияланған күннен бастап бiр айдан аспайтын мерзiмде Парламенттiң немесе оның Палатасының жалпы отырысында берiлуге тиiс.
Депутаттық сауал авторының келiсiмiмен сауалға басшының мiндетiн атқаруға тағайындалған ресми лауазымды адам жауап бере алады. Егер лауазымды адам қызметтiк мiндеттерiн орындауға байланысты Палатаның жалпы отырысына қатыса алмайтын болса, сауалға жауап беру кейiнге, бiрақ бiр айдан аспайтын мерзiмге қалдырылуы мүмкiн.
Парламенттiң немесе оның Палатасының жалпы отырысындағы депутаттық сауал мынадай тәртiппен қаралады:
1) депутаттың сауалмен сөз сөйлеуi - бес минутқа дейiн;
2) депутаттық сауал жолданған лауазымды адамның жауабы - жиырма минутқа дейiн.
Сауалға жауап бойынша жарыссөз ашылуы мүмкiн.
Жауапты тыңдап болғаннан кейiн депутаттық сауалдың авторы, сондай-ақ басқа да депутаттар сауалда көтерiлген проблемалар бойынша сұрақтар қоюы мүмкiн. Депутаттық сауал жолданған лауазымды адамға депутаттардың сұрақтарына жауап беру үшiн отыз минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
154. Депутаттық сауалға жауап және оны талқылаудың нәтижелерi бойынша Парламенттiң немесе оның Палатасының қаулысы қабылданады. Сауал және оған берілген жауап бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкiн.
155. Депутаттар Палаталардың бiрлескен және бөлек жалпы отырысында Қазақстан Республикасының Премьер-Министрiне және Үкiмет мүшелерiне, Ұлттық Банк Төрағасына, Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы мен мүшелерiне, Бас Прокурорға, Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң Төрағасына, Жоғары аудиторлық палатаның Төрағасы мен мүшелерiне ауызша сұрақтар қоюға құқылы. Сұраққа жауап - сол отырыста, ал жауап қайтаруға қосымша әзiрлiк қажет болған жағдайда үш күн мерзiм iшiнде қайтарылады.
155-1. Депутаттық сауалдар мен оларға жауаптардың толық мәтiнi Мәжілістің интернет-ресурсында орналастырылады.
156. Парламент Мәжiлiсiнiң депутаттары саяси партиялардың фракциялары және депутаттық топтар түрiнде депутаттық бiрлестiктер құруға құқылы.
Депутаттық бiрлестiктердiң iшкi қызметiн олар өздерiнiң ережелерiне сәйкес ұйымдастырады.
157. Саяси партияның фракциясы – Парламент Мәжілісінде тиiстi саяси партияның мүдделерiн бiлдiру мақсатында құрылатын, заңда белгiленген тәртiппен тiркелген саяси партияның атынан өкiлдiк ететiн депутаттардың ұйымдасқан тобы.
Саяси партия фракциясының ең аз саны «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында белгіленген кедергіні еңсерген саяси партиялар үшін бөлініп берілген депутаттық мандаттардың ең аз санына сәйкес келуге тиіс.
Депутаттың өзі Парламент Мәжілісінің құрамына сайланған бiр ғана саяси партия фракциясында болуға құқығы бар.
Бір мандатты аумақтық сайлау округі бойынша сайланған депутат:
сайлауға саяси партия ұсынған жағдайда – өзін ұсынған саяси партияның фракциясында;
өзін-өзі ұсынған жағдайда – өзі мүшесі болып табылатын саяси партияның фракциясында бола алады.
Фракцияны саяси партияның фракциясы туралы ережеге сәйкес сайланатын жетекшi басқарады.
158. Саяси партиялардың фракцияларын тiркеу Парламент Мәжiлiсiнiң Бюросында жүзеге асырылады, депутаттық топтарды тiркеу Парламент Палаталарының Бюроларында жүзеге асырылады. Саяси партиялардың фракцияларын және депутаттық топтарды тiркеу келiп тiркелу тәртiбiмен Саяси партиялардың фракциялары өздерінің жазбаша хабарламасында парламенттік оппозицияға жататынын көрсетеді.
Тiркеу саяси партияның фракциясы немесе депутаттық топ туралы ереже, фракцияға не депутаттық топқа енген депутаттардың қолы қойылып куәландырылған оның тiзiмдiк құрамы қоса берiлетiн депутаттық бiрлестiк құру туралы жазбаша хабарлама негiзiнде жүзеге асырылады.
Тiркегеннен кейiн Бюро депутаттық бiрлестiктердiң тiзiмдiк құрамын назарға алу үшiн депутаттарға жiбередi.
Осы тармақтың талаптарына сәйкес тiркелмеген депутаттық бiрлестiктер заңсыз деп танылады.
159. Депутаттық бiрлестiктердi тiркеген кезде олардың бiр де бiреуiне кiрмеген Мәжiлiс депутаттары кейiннен бiрлестiк мүшелерiнiң келiсiмiмен олардың кез келгенiне кiре алады.
Депутаттың өтiнiшi немесе саяси партияның басшы органының шешiмi тiркелген күн депутаттың депутаттық бiрлестiктен шыққан күнi болып есептеледi.
160. Депутаттық бiрлестiктен мүшелерi шығып, оны тiркеген кездегi қажеттi саннан мүшелерiнiң сан құрамы аз болып қалған жағдайда бiрлестiк өз қызметiн тоқтатады.
Депутаттық бірлестіктердің (саяси партиялардың фракциялары мен депутаттық топтардың) құрамдарын уақтылы есепке алу мақсатында олар өздеріндегі адам саны өзгерген кезден бастап жеті жұмыс күні ішінде Мәжіліс Бюросына өздерінің депутаттық бірлестіктері мүшелерінің өзгертілген тізімін ұсынады.
161. Депутаттық бiрлестiктердiң мүшелерi саяси партия фракциясының, депутаттық топтың атынан:
1) Парламент және Палаталар отырыстарының күн тәртiбi, талқыланатын мәселелердi қараудың тәртiбi және олардың мәнi жөнiнде ескертпелер мен ұсыныстар енгiзуге;
2) Парламент немесе оның Палаталары сайлайтын немесе тағайындайтын не олардың тағайындалуына Парламент немесе оның Палаталары келiсiм беретiн лауазымды адамдардың кандидатуралары жөнiнде өз пiкiрлерiн айтуға;
3) Парламент және оның Палаталары қабылдайтын заңдардың, қаулылардың және басқа да актiлердiң жобаларына түзетулер ұсынуға;
4) Парламент депутаттарын азаматтардың қоғамдық маңызы бар өтiнiштерiмен, саяси партия фракциясының, депутаттық топтың шешiмдерiмен
5) мемлекеттiк органдардан және лауазымды адамдардан депутаттық бiрлестiктердiң қызметiне қажеттi материалдар мен құжаттарды сұратуға;
6) жарыссөз тоқтатылған кезде депутаттық бiрлестiктiң атынан сөз сөйлеудi талап етiп сұрауға құқылы. Бұл жағдайда міндетті түрде сөз беріледі.
162. Мыналар:
1) Қазақстан Республикасы Парламентiнiң заң шығару және өзге де қызметiнде саяси партияның мүдделерiн бiлдiру;
2) Қазақстан Республикасының Президентi Республика Премьер- Министрiнiң кандидатурасы бойынша өткiзетiн консультацияларға қатысу;
2-1) парламенттік тыңдауға бастама жасау;
3) Парламент пен Парламент Мәжілісі депутаттарының өкілеттіктерін іске асыру мақсатында жүзеге асырылатын саяси партиялар фракциялары қызметінің өзге де бағыттары Парламент Мәжілісіндегі саяси партиялар фракцияларының негізгі өкілеттіктері болып табылады.
163. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
164. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
165. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
166. Палатаны мемлекеттiк тiлдi еркiн меңгерген, Палатаның жалпы отырысында Мәжіліс депутаттары арасынан Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен жасырын дауыс беру арқылы сайланған Парламент Мәжілісінің Төрағасы басқарады.
167. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының лауазымына кандидатураларды Палата депутаттары ұсынады.
168. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының лауазымына кандидатқа Палата алдында сөз сөйлеу құқығы берiледi. Сөз сөйлеу уақыты - он минутқа дейiн.
Кандидат сөз сөйлеп болғаннан кейiн депутаттардың оған сұрақтар қоюға, кандидатура жөнiнде өз пiкiрiн айтуға, ұсынылған кандидатураны "жақтап"
немесе "қарсы" үгiттеуге құқығы бар.
Мәжiлiс Төрағасы лауазымына кандидатқа депутаттардың қойған сұрақтарына жауап қайтару үшiн он бес минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
Кандидатураны талқылау үшiн жиырма минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
169. Кандидатураларды талқылау бөлiнген уақыт бiткеннен кейiн немесе депутаттың ұсынысы бойынша Палатаның шешiмiмен тоқтатылады.
170. Парламент Мәжiлiсi Төрағасы лауазымына ұсынылған барлық кандидатуралар, өз кандидатураларын қайтарып алғандарды қоспағанда, жасырын дауыс беруге арналған тiзiмге енгiзiлiп, оны төрағалық етушi жариялайды.
Кандидаттарды жасырын дауыс беруге арналған бюллетеньге енгiзу туралы жалпы отырысқа қатысушы депутаттар санының көпшiлiк даусымен Палатаның қаулысы қабылданады.
171. Жасырын дауыс берудi өткiзу тәртiбi осы Регламенттiң 24-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
172. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
173. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
174. Егер жасырын дауыс беру нәтижесiнде кандидат Палата депутаттары жалпы санының жартысынан астамының дауысын алса, ол Республика Парламентi Мәжiлiсiнiң Төрағасы лауазымына сайланды деп есептеледi.
175. Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасын сайлау туралы Палата қаулы қабылдайды, оған жалпы отырысқа төрағалық етушi қол қояды.
176. Егер Парламент Мәжiлiсi Төрағасының лауазымына екiден артық кандидат ұсынылып, олардың бiр де бiреуi Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусын ала алмаса, ең көп дауыс алған екi кандидат бойынша қайтадан жасырын дауыс беру өткiзiледi.
Егер сайлау кезiнде екi кандидаттың бiр де бiреуi Палата депутаттары жалпы санының жартысынан астамының даусын ала алмаса, жаңа кандидатураларды ұсынып, талқылай отырып, қайтадан сайлау өткiзiледi.
177. Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасы, егер бұл үшін Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, қызметiнен керi шақырылып алынуы, сондай-ақ отставкаға кетуi мүмкiн.
178. Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасы:
1) Республика Парламентiнiң сессияларын ашады;
2) Палатаның жалпы отырыстарын шақырады және оларға төрағалық етедi;
3) Палаталардың кезектi бiрлескен жалпы отырыстарын шақырады, Парламент Палаталарының кезектi және кезектен тыс бiрлескен жалпы отырыстарына төрағалық етедi;
4) Парламент отырысының күн тәртiбiн және жұмыс ретiн Парламентінің жалпы отырысының бекiтуiне енгiзедi;
5) Палатаның қарауына енгiзiлетiн мәселелердi әзiрлеуге жалпы басшылықты жүзеге асырады;
6) Палата Төрағасының орынбасарлары лауазымына сайлау үшін Палатаға кандидатураларды ұсынады;
6-1) Палатаға Конституциялық Соттың судьялары, Орталық сайлау комиссиясының, Жоғары аудиторлық палатаның мүшелері қызметіне тағайындау үшін кандидатуралар ұсынады;
7) Палата қызметiнде Регламенттiң сақталуын қамтамасыз етедi;
8) Палата Бюросының қызметiне басшылық жасайды;
9) Палата шығаратын актiлерге қол қояды;
10) Парламенттiң және Палатаның регламенттерiмен өзiне жүктелген басқа да мiндеттердi орындайды.
Республика Парламентi Мәжiлiсiнiң Төрағасы өз құзыретiндегi мәселелер бойынша өкiмдер шығарады.
179. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының екі орынбасары болады, олар Парламент Мәжілісі Төрағасының ұсынуымен Палата депутатарының арасынан Палатаның жалпы отырысында ашық дауыс беру арқылы Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен сайланады.
180. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары лауазымына кандидаттарға Палата алдында сөз сөйлеу құқығы берiледi. Сөз сөйлеу уақыты - он минутқа дейiн.
Кандидаттар сөз сөйлеп болғаннан кейiн депутаттар оларға сұрақтар қоюға, кандидатуралар жөнiнде өз пiкiрiн айтуға, ұсынылған кандидатураларды "жақтап"
немесе "қарсы" үгiттеуге құқылы.
Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары лауазымына кандидаттарға депутаттардың қойған сұрақтарына жауап беру үшiн он бес минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
Кандидатураларды талқылау үшiн жиырма минутқа дейiн уақыт бөлiнедi.
181. Кандидатураларды талқылау бөлiнген уақыт бiткеннен кейiн немесе
182. Егер Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары лауазымына кандидаттар сайлану үшiн қажеттi дауыс санын ала алмаса, Парламент Мәжiлiсiнiң Төрағасы жаңа кандидатуралар ұсынып, оларды талқыға және
183. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарларын сайлау туралы Палата қаулы қабылдайды.
184. Палата Төрағасының ұсынысы бойынша Мәжiлiс Төрағасының орынбасарлары, егер бұл үшiн Палата депутаттары жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, Төраға орынбасарлары лауазымынан керi шақырылып алынуы
185. Палата Төрағасының орынбасарлары өз ерiктерiмен отставкаға кетуге құқылы, егер бұл үшiн Мәжiлiс депутаттары жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, ол қабылданды деп есептеледi.
186. Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары Палата Төрағасының уәкiлеттік беруі бойынша оның жекелеген функцияларын орындайды және Төраға болмаған немесе оның өз мiндеттерiн жүзеге асыруға мүмкiндiгi болмаған жағдайда оны орынбасарларының бiрi ауыстырады.
Парламент Мәжiлiсi Төрағасының орынбасарлары өз құзыретiндегi мәселелер бойынша өкiмдер шығарады.
187. Регламент қабылданған күнiнен бастап күшiне енедi.
188. Мәжiлiс Регламентiн өзгерту және толықтыру туралы ұсыныстарды Палатаның депутаттары, тұрақты комитеттерi және депутаттық бiрлестiктер Палата Бюросына енгiзе алады, Бюро Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетiне осы ұсыныстарды қарауды және Мәжiлiстiң жалпы отырысының қарауына енгiзу үшiн материалдар дайындауды тапсырады.
189. Өзiнiң конституциялық өкiлеттiктерiн жүзеге асыру мақсатын көздей отырып Парламенттiң және Мәжiлiстiң регламенттерiмен белгiленген шарттар мен рәсiмдердi сақтамай өткiзілетін Мәжiлiс депутаттарының кез келген отырысы заңсыз болып табылады. Осы отырыстарда қабылданған актiлердiң күшi болмайды.
190. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III
191. Мәжiлiстiң, оның консультациялық-кеңесшi органдарының қызметiн ұйымдастырушылық, құқықтық, ақпараттық-талдау тұрғысынан және өзге де қамтамасыз етудi Палатаның Аппараты жүзеге асырады.
192. Мәжiлiстiң қызметiн инженерлiк, шаруашылық-тұрмыстық, көлiкпен, материалдық-техникалық және өзге де қамтамасыз етудi Материалдық- техникалық қамтамасыз ету басқармасы жүзеге асырады.
193. Мәжiлiс Аппаратының қызметi мемлекеттiк қызмет туралы нормативтiк құқықтық актiлерге, сондай-ақ Мәжiлiс Аппараты туралы Ережеге сәйкес жүзеге асырылады және Қазақстан Республикасы Парламентi Мәжiлiсi депутаттарының қызметiн қамтамасыз етуге бағытталады.
Парламент немесе Парламент Мәжiлiсi өкiлеттiгiнiң мерзiмi аяқталуымен байланысты, Парламент немесе Парламент Мәжiлiсi таратылған және оның депутаттарының жаңа құрамы сайланатын жағдайда Мәжiлiс Аппаратындағы мемлекеттiк қызметшiлердiң қызметi тоқтатылмайды.
Палата Аппаратының жұмысын Мәжiлiс Аппаратының Басшысы басқарады, ол Палатаның Бюросына есеп бередi.
194. Мәжiлiс қызметiнде жариялылықты қамтамасыз етуге жәрдемдесу, Палата мен оның құрылымдарының бұқаралық ақпарат құралдарымен байланысын жүзеге асыру, сондай-ақ баспасөз, телевизия, радио және әлеуметтік желілер үшiн ресми материалдар әзiрлеу мақсатында Парламент Мәжiлiсiнiң баспасөз қызметi құрылады.
Мәжiлiстiң баспасөз қызметi Палата Бюросында бекiтiлетiн Қазақстан Республикасы Парламентiнің Мәжiлiсi жанында Бұқаралық ақпарат құралдарының өкiлдерiн тiркеу туралы қағидалар негiзiнде бұқаралық ақпарат құралдары өкiлдерiн тiркейдi.
195. Алып тасталды - ҚР Парламенті Мәжілісінің 2005.10.12 № 407-III

На русском языке:
Постановление Мажилиса Парламента Республики Казахстан от 8 февраля 1996 года Регламент Мажилиса Парламента Республики Казахстан СОДЕРЖАНИЕ РАЗДЕЛ 1 ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ РАЗДЕЛ 2 ПОРЯДОК ПРОВЕДЕНИЯ ПЛЕНАРНЫХ ЗАСЕДАНИЙ МАЖИЛИСА ПАРЛАМЕНТА
Глава 1. Пленарные заседания Мажилиса Парламента
Глава 2. Порядок голосования и принятия решений
Глава 3. Законодательная деятельность Мажилиса Парламента. Порядок прохождения законопроектов
Глава 4. Порядок рассмотрения вопросов, подлежащих первоначальному рассмотрению в Мажилисе Парламента
Глава 5. Порядок рассмотрения вопросов, отнесенных к исключительному ведению Мажилиса Парламента
Глава 6. Порядок рассмотрения вопросов, отнесенных к самостоятельному РАЗДЕЛ 3 ФОРМИРОВАНИЕ ОРГАНОВ МАЖИЛИСА ПАРЛАМЕНТА И ОРГАНИЗАЦИЯ ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
Глава 7. Бюро Мажилиса Парламента и его компетенция
Глава 8. Рабочие органы Мажилиса Парламента РАЗДЕЛ 4 ПОРЯДОК ОСУЩЕСТВЛЕНИЯ ПОЛНОМОЧИЙ ДЕПУТАТОВ МАЖИЛИСА ПАРЛАМЕНТА И ИХ ОТВЕТСТВЕННОСТЬ
Глава 9 Исключена
Глава 10. Полномочия депутатов Мажилиса Парламента и их ответственность
Глава 11. Депутатские запросы и вопросы РАЗДЕЛ 4-1 ФОРМИРОВАНИЕ ДЕПУТАТСКИХ ОБЪЕДИНЕНИЙ, ИХ ОРГАНОВ В МАЖИЛИСЕ ПАРЛАМЕНТА, ОРГАНИЗАЦИЯ И ОБЕСПЕЧЕНИЕ ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ, ПОРЯДОК И УСЛОВИЯ ОСУЩЕСТВЛЕНИЯ ДЕПУТАТСКИМИ ОБЪЕДИНЕНИЯМИ ПОЛНОМОЧИЙ
Глава 12. Депутатские объединения Мажилиса Парламента
Глава 12-1. Парламентское большинство и парламентская оппозиция РАЗДЕЛ 5 ДОЛЖНОСТНЫЕ ЛИЦА МАЖИЛИСА ПАРЛАМЕНТА И ИХ ПОЛНОМОЧИЯ
Глава 13. Председатель Мажилиса Парламента
Глава 14. Заместители Председателя Мажилиса Парламента РАЗДЕЛ 5-1 МЕЖДУНАРОДНОЕ И МЕЖПАРЛАМЕНТСКОЕ СОТРУДНИЧЕСТВО МАЖИЛИСА ПАРЛАМЕНТА РАЗДЕЛ 6 ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ РАЗДЕЛ 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ
1. Регламент Мажилиса Парламента устанавливает:
1) условия и порядок проведения заседаний Мажилиса Парламента;
2) порядок формирования рабочих органов Мажилиса Парламента;
3) организацию деятельности Мажилиса Парламента и его рабочих органов;
4) условия и порядок осуществления депутатами и должностными лицами Мажилиса Парламента своих полномочий;
5) особенности организации и порядка работы фракций политических партий.
Регламент Мажилиса Парламента, изменения и дополнения к нему принимаются на пленарных заседаниях Палаты большинством голосов от общего числа депутатов Мажилиса и утверждаются постановлением Мажилиса Парламента.
2. Пленарные заседания Мажилиса Парламента являются открытыми и могут транслироваться в режиме онлайн на интернет – ресурсе Мажилиса В случаях, предусмотренных настоящим Регламентом, Палата вправе проводить закрытые заседания.
3. Мажилис Парламента состоит из девяноста восьми депутатов.
Полномочия депутата Мажилиса Парламента начинаются с момента его регистрации в качестве депутата Парламента Республики Казахстан Центральной избирательной комиссией Республики.
4. В Мажилисе Парламента работа ведется на казахском и русском языках.
РАЗДЕЛ 2. ПОРЯДОК ПРОВЕДЕНИЯ ПЛЕНАРНЫХ ЗАСЕДАНИЙ
5. Пленарное заседание Мажилиса Парламента созывает Председатель Мажилиса.
Пленарные заседания Мажилиса проводятся по средам и четвергам с 10 до 18 часов, с перерывом с 13 часов 00 минут до 15 часов 00 минут.
Мажилис или Бюро Мажилиса может принимать решение об ином времени проведения пленарного заседания.
Председательствующий объявляет перерыв на пленарных заседаниях по собственной инициативе или по предложению большинства от числа присутствующих депутатов Мажилиса Парламента.
В период, когда не проводятся пленарные заседания Парламента и Мажилиса, депутаты работают в рабочих органах Парламента.
Парламентские слушания, как правило, проводятся по пятницам, а "правительственный час" - по понедельникам.
Для поддержания взаимоотношений депутатов Мажилиса с избирателями им предоставляется до десяти календарных дней ежеквартально для выезда в регионы. Мажилис или Бюро Мажилиса могут принимать решение об иных сроках и периодичности выезда в регионы.
Во время проведения совместных и раздельных заседаний Палат Парламента не допускается заседание рабочих органов Парламента.
6. Пленарное заседание Мажилиса Парламента правомочно, если на нем присутствует не менее двух третей от общего числа депутатов Палаты.
Для определения правомочности пленарного заседания перед его началом, а также после каждого перерыва проводится поименная регистрация депутатов.
Перед голосованием может быть проведена дополнительная поименная регистрация депутатов. Перед голосованием по процедурным вопросам дополнительная поименная регистрация депутатов не проводится.
6-1. Первое пленарное заседание Мажилиса Парламента нового созыва открывает и ведет Председатель Центральной избирательной комиссии Республики до избрания Председателя Мажилиса.
После избрания Председателя Мажилиса дальнейшее пленарное заседание Палаты ведет Председатель Мажилиса Парламента.
7. Председательствующий на пленарном заседании Мажилиса:
1) открывает, ведет и закрывает пленарные заседания Палаты;
2) исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 23.12.2020 № 1413-VI (вводится в действие с 01.01.2021);
3) оглашает сведения о записавшихся для выступления в прениях через электронную систему. При этом запись на выступления ведется по каждому рассматриваемому вопросу отдельно;
4) предоставляет слово для выступлений в порядке строгой очередности по электронному табло;
5) в случае нарушения выступающим Регламента вправе предупредить его, а в случае повторного нарушения - лишить слова;
6) предоставляет слово вне очереди по процедурным вопросам;
7) организует голосование по проектам законов, постановлений и других актов Мажилиса, предложениям депутатов по рассматриваемым на пленарном заседании вопросам и объявляет результаты голосования;
8) обеспечивает установленный настоящим Регламентом порядок пленарного заседания.
При обсуждении вопросов на пленарном заседании Мажилиса председательствующий не вправе давать оценку и комментировать выступления депутатов.
8. Повестка дня и порядок рассмотрения вопросов пленарного заседания предварительно рассматриваются на Бюро (в том числе опросным путем) и утверждаются на пленарном заседании открытым голосованием большинством голосов от общего числа депутатов Палаты.
Предложения и замечания по повестке дня и порядку работы принимаются путем открытого голосования по каждому предложению большинством голосов от общего числа депутатов Палаты.
9. Время для докладов на пленарных заседаниях Палаты предоставляется до пятнадцати минут, для содокладов – до десяти минут, для выступления в прениях – до семи минут, при повторном выступлении в прениях - до пяти минут, при обсуждении кандидатур - до трех минут, для выступлений по процедурным вопросам, для справок и вопросов - до двух минут. При превышении установленного времени микрофон автоматически отключается. В случае необходимости председательствующий может предоставить дополнительное время не более двух минут.
Для постановки вопросов и ответов на них отводится не более одного часа, а для прений - не более полутора часов. После прекращения прений докладчик и содокладчик имеют право выступить с заключительным словом до десяти минут.
Большинством голосов от общего числа депутатов Палата может установить иное время.
Выступления производятся с трибуны или с места, но не более двух раз по обсуждаемому вопросу. Заявления о предоставлении слова подаются с места.
Президенту Республики Казахстан по его просьбе предоставляется слово для выступления в любое время.
По просьбе Председателя Мажилиса, Премьер-Министра и членов Правительства, Председателя Национального Банка, Генерального Прокурора, Председателя Комитета национальной безопасности, Государственного советника, Руководителя Администрации Президента, представителей Президента и Правительства слово для выступления по обсуждаемому вопросу предоставляется вне очереди.
Никто не вправе выступать на пленарном заседании Мажилиса без разрешения председательствующего.
10. Пленарные заседания Мажилиса являются открытыми.
Должностные лица государственных органов и органов местного самоуправления, о необходимости присутствия которых на пленарном заседании принято решение Палаты, обязаны прибыть на заседание Мажилиса Парламента и дать необходимые пояснения по вопросам, входящим в его компетенцию.
Мажилис Парламента не вправе принимать подобные решения в отношении Президента Республики.
Списки приглашенных лиц на пленарные заседания Мажилиса по рассматриваемым вопросам повестки дня определяются постоянными комитетами Палаты.
Приглашенные не вправе вмешиваться в деятельность Мажилиса, обязаны воздерживаться от проявлений одобрения или неодобрения его работы, соблюдать установленный порядок и выполнять распоряжения председательствующего.
Руководитель Аппарата Мажилиса заранее оповещает приглашенных лиц о необходимости присутствия их в зале заседания и о вопросах, подлежащих рассмотрению.
Порядок допуска приглашенных лиц в зал заседаний Мажилиса определяется Руководителем Аппарата Мажилиса.
11. По предложению депутата Мажилиса Палата может проводить закрытые заседания, если за это проголосовало большинство от общего числа присутствующих депутатов.
Президент Республики, Премьер-Министр и члены Правительства, Председатель Национального Банка, Генеральный Прокурор, Председатель Комитета национальной безопасности Республики, Государственный советник, Руководитель Администрации Президента вправе присутствовать на любых пленарных заседаниях Мажилиса.
Представители Президента, Правительства и Генерального Прокурора в Мажилисе вправе присутствовать на заседаниях комитетов Палаты, пленарных заседаниях Мажилиса и при необходимости могут давать справки, делать сообщения.
12. Пленарные заседания Палаты Парламента стенографируются и ведется их видеозапись. Стенограмма подписывается председательствующим на заседании. Стенограммы открытых заседаний размещаются на интернет-ресурсе Мажилиса.
12-1. В ходе пленарного заседания для информационного обеспечения используется автоматизированная система, а для организации процесса ведения заседаний Палаты электронная система регистрации и подсчета голосов.
13. Выступающий на пленарном заседании Мажилиса не вправе нарушать правила депутатской этики, употреблять в своей речи грубые, оскорбительные выражения, наносящие ущерб чести и достоинству депутатов и других лиц, допускать необоснованные обвинения в чей-либо адрес, использовать заведомо ложную информацию, призывать к незаконным действиям.
В случае нарушения данного требования председательствующий предупреждает выступающего, а при повторении нарушения лишает его слова.
Депутат в отведенное ему время не может быть лишен слова председательствующим, кроме случаев:
1) истечения времени выступления;
2) отклонения от темы обсуждаемого вопроса;
3) нарушения требований, предусмотренных частью первой настоящего пункта.
14. В ходе прений председательствующий обеспечивает выявление разнообразия мнений по обсуждаемому вопросу.
Прения прекращаются по истечении отведенного времени либо по решению большинства присутствующих на пленарном заседании депутатов открытым голосованием. После принятия решения о прекращении прений председательствующий информирует депутатов Палаты о числе записавшихся и выступивших депутатов, выясняет, кто настаивает на выступлении, и, при согласии большинства присутствующих депутатов, предоставляет ему слово.
Слово для выступления от имени фракции политической партии, депутатской группы предоставляется в обязательном порядке.
Депутаты, которые не смогли выступить в связи с прекращением прений, вправе приобщить подписанные тексты своих выступлений к стенограмме пленарного заседания Мажилиса.
15. Мажилис по вопросам своей компетенции принимает постановления.
Мажилис Парламента вправе по вопросам своей компетенции принимать обращения, декларации, заявления и иные акты, не носящие законодательного характера. Их принятие осуществляется с соблюдением условий и требований, установленных регламентами Парламента и Мажилиса.
16. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 17.10.2007 № 64-IV.
17. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № 653-VII МП (вводится в действие с 01.01.2023).
18. Законы принимаются большинством голосов от общего числа депутатов Палаты на ее пленарных заседаниях, если иное не предусмотрено Конституцией Республики.
19. Мажилис Парламента в соответствии с его компетенцией на своих пленарных заседаниях принимает решения голосованием.
Голосование на пленарном заседании Мажилиса Парламента осуществляется:
1) с использованием электронной системы регистрации и подсчета голосов;
2) поднятием руки;
3) с использованием бюллетеней.
При проведении голосования с использованием электронной системы регистрации и подсчета голосов депутат вправе получить список с поименными результатами голосования.
При отсутствии необходимого числа депутатов для проведения голосования председательствующий принимает меры по обеспечению кворума. При невозможности обеспечения кворума председательствующий переносит голосование на следующее пленарное заседание Палаты.
При выявлении ошибок в процедуре и технике проведенного голосования по решению Палаты проводится повторное голосование.
Контроль за использованием электронной системы регистрации и подсчета голосов осуществляет Комиссия по контролю за использованием электронной системы.
Результаты голосования и принятые решения по каждому вопросу вносятся в стенограмму пленарного заседания Палаты.
20. Решение Палаты по процедурным вопросам принимается открытым голосованием большинством голосов депутатов, присутствующих на пленарном заседании, без принятия постановлений и фиксируется в стенограмме пленарных заседаний.
К процедурным относятся вопросы:
1) о перерыве пленарного заседания;
2) о переносе пленарного заседания;
3) об очередности обсуждения вопросов;
4) о прекращении либо о продолжении прений;
5) о прекращении постановки вопросов;
6) о способах голосования;
7) об ограничении или продлении времени выступлений;
8) об удостоверении кворума и пересчете голосов;
9) о возврате к проведению повторного голосования.
21. Перед началом голосования председательствующий оглашает количество предложений, ставящихся на голосование, уточняет их формулировки, выясняет, кто из депутатов снимает свои поправки, напоминает, каким большинством голосов может быть принято решение.
При внесении нескольких предложений по рассматриваемому Палатой вопросу председательствующий проводит голосование по всем внесенным предложениям в порядке их поступления.
После объявления председательствующим о начале голосования никто не вправе прерывать голосование.
После окончания голосования председательствующий объявляет результаты голосования и принятое решение.
22. При голосовании по каждому вопросу депутат имеет один голос, подавая его "за" или "против" принятия решения либо воздерживаясь от принятия решения.
Депутат, который отсутствовал во время голосования, не вправе проголосовать позже.
23. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 12.10.2005 № 407-III.
24. При проведении тайного голосования с использованием бюллетеней Палатой избирается Счетная комиссия из числа депутатов. В Счетную комиссию не могут входить депутаты, чьи кандидатуры выдвинуты в состав избираемых органов или на посты должностных лиц. Об избрании Счетной комиссии Палата принимает постановление.
Счетная комиссия избирает из своего состава председателя и секретаря комиссии. Решения Счетной комиссии принимаются большинством голосов членов комиссии. В случае, если голоса разделились поровну, голос председателя считается решающим.
Бюллетени с необходимой для голосования информацией изготавливаются под контролем Счетной комиссии по установленной ею форме и в определенном количестве.
Время и место голосования, порядок его проведения устанавливаются Счетной комиссией и объявляются председателем Счетной комиссии.
Каждому депутату выдается один бюллетень, подписанный председателем Счетной комиссии. Общее число бюллетеней не должно превышать численность списочного состава депутатов Мажилиса.
Бюллетени для тайного голосования выдаются депутатам Палаты по предъявлении ими удостоверения депутата.
Заполнение бюллетеней проводится депутатом в кабине для тайного голосования путем проставления отметки в бюллетене справа от фамилии кандидата, за которого он голосует, а в бюллетене по проекту решения - слова "за" либо "против" справа от одного из вариантов предлагаемых решений.
Недействительными считаются бюллетени неустановленной формы, а при избрании должностных лиц - также бюллетени, в которых отмечено более одной кандидатуры на одну должность. Фамилии, дописанные в бюллетене, при подсчете голосов не учитываются. Бюллетени, в которых отмечено более одного проекта решения, считаются недействительными.
Признаются действительными, но не учитываются при подсчете голосов незаполненные бюллетени и бюллетени, в которых не отмечены фамилии всех кандидатов.
Урна для голосования должна вскрываться Счетной комиссией после окончания голосования. До окончания голосования вскрытие урны запрещается.
Перед вскрытием урны для голосования все неиспользованные бюллетени подсчитываются и погашаются Счетной комиссией.
Вскрытие урны осуществляется в присутствии всех членов комиссии. О результатах тайного голосования Счетная комиссия составляет протокол, который подписывается всеми членами Счетной комиссии. По докладу Счетной комиссии Палата открытым голосованием большинством голосов от общего числа депутатов утверждает протокол Счетной комиссии о результатах тайного голосования.
При выявлении ошибок в процедуре и технике проведенного голосования Депутат Мажилиса Парламента, который отсутствовал во время голосования, не вправе проголосовать позже.
Глава 3. Законодательная деятельность Мажилиса Парламента
1) Президенту Республики, который решение о внесении проекта законодательного акта в Мажилис оформляет специальным посланием;
2) депутатам Парламента, которые решение о внесении проекта законодательного акта в Мажилис оформляют соответствующим представлением;
3) Правительству Республики, которое решение о внесении проекта законодательного акта в Мажилис принимает путем издания соответствующего постановления Правительства.
24-4. Проекты законов, предусматривающие сокращение государственных доходов или увеличение государственных расходов, могут быть внесены лишь при наличии положительного заключения Правительства Республики.
Для проектов законодательных актов, вносимых в Мажилис Парламента в порядке законодательной инициативы Президента Республики, наличие такого заключения не требуется.
25. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № 25-1. Субъект права законодательной инициативы, внесший проект законодательного акта, вправе отозвать свою инициативу на любой из стадий рассмотрения.
Отзыв законодательной инициативы депутата должен быть оформлен в письменном виде и внесен на имя Председателя Мажилиса. В случае, если правом законодательной инициативы воспользовались несколько депутатов, отзыв проекта законодательного акта должен быть скреплен подписями всех его инициаторов. Проект закона, внесенный Правительством Республики, отзывается постановлением Правительства Республики Казахстан. Отзыв проекта закона инициатором законопроекта доводится Аппаратом Мажилиса до сведения депутатов в трехдневный срок со дня регистрации Аппаратом соответствующего документа об отзыве законопроекта.
26. Проект закона на бумажных и электронных носителях вносится в Мажилис на казахском и русском языках с необходимыми приложениями (материалами по законопроекту). При положительном заключении по результатам предварительной проверки на соответствие представленных материалов по законопроекту перечню документов, установленных пунктом 27 настоящего Регламента, а также на предмет соответствия их текстов, в том числе аутентичности текстов на казахском и русском языках, в течение пяти рабочих дней регистрируется в Аппарате Палаты и направляется руководству Палаты, за исключением законопроектов, внесенных Правительством в порядке, предусмотренном частью второй пункта 2 статьи 61 Конституции Республики Казахстан, которые регистрируются и направляются руководству Палаты немедленно.
Текст проекта закона, представленный инициатором законопроекта, и материалы к нему размещаются в автоматизированной системе и на интернет- ресурсе Мажилиса.
26-1. Материалы по законопроекту, внесенному Президентом Республики Казахстан, должны содержать специальное послание Главы государства.
27. Предоставляемые материалы по законопроекту должны содержать:
1) постановление Правительства в случае, если проект внесен Правительством;
2) представление, если проект закона инициирован депутатом (депутатами);
3) приложения, предусмотренные пунктом 2 статьи 29 Закона Республики Казахстан «О правовых актах»;
4) документы и материалы, предусмотренные Бюджетным кодексом Республики Казахстан – по проекту закона о республиканском бюджете или об уточнении республиканского бюджета, инициируемому Правительством Республики Казахстан;
5) документы и материалы, предусмотренные пунктом 6 статьи 5 Закона Республики Казахстан «О международных договорах Республики Казахстан» – по проекту закона о ратификации или денонсации международного договора;
6) положительное заключение Правительства по проекту закона, инициируемому депутатом (депутатами) и предусматривающему сокращение государственных доходов или увеличение государственных расходов;
7) заключение независимой экспертизы (при наличии).
Материалы представляются на казахском и русском языках.
При отсутствии одного из обязательных приложений, а также выявлении несоответствий текстов, в том числе неаутентичности текстов на казахском и русском языках, Аппарат Палаты возвращает документы инициатору законопроекта в течение пяти рабочих дней без регистрации для выполнения установленных требований.
28. Зарегистрированный законопроект для предварительного рассмотрения и подготовки предложений о порядке дальнейшей работы над ним постановлением Мажилиса направляется в соответствующий комитет (комитеты).
Если законопроект направлен в два и более комитета, то головным считается тот, который указан в постановлении первым.
Срок, необходимый для подготовки заключения, указывается в поручении и не может быть менее тридцати календарных дней со дня поступления зарегистрированного законопроекта в соответствующие комитеты и Отдел законодательства Аппарата Палаты.
В случае, если Президент Республики определил рассмотрение проекта закона приоритетным, срок, необходимый для подготовки заключения головным комитетом Палаты, не может быть более сорока календарных дней.
29. Порядок рассмотрения проекта закона, подготовки заключения по законопроекту определяется самостоятельно соответствующим комитетом Головной комитет для подготовки заключения по законопроекту может создавать рабочую группу. Комитет Палаты вправе привлекать в состав рабочих групп инициаторов законопроекта, представителей государственных органов, общественных объединений, научных учреждений, экспертов, специалистов, руководителей хозяйствующих субъектов.
Руководителем рабочей группы определяется депутат – член головного комитета.
На заседаниях рабочей группы решения принимаются большинством голосов от общего числа депутатов-членов рабочей группы.
Итоговая сравнительная таблица рабочей группы по законопроекту размещается головным комитетом в автоматизированной системе.
Постоянный комитет вправе направить законопроект, в том числе для оценки отдельных норм законопроекта, на независимые научную и иные экспертизы в установленном порядке.
Альтернативные законопроекты рассматриваются комитетами Палаты одновременно с основным проектом и по каждому проекту готовится отдельное заключение.
30. Обсуждение законопроекта в комитетах, в том числе в рабочих группах, проходит открыто. Комитет до обсуждения законопроекта заблаговременно информирует депутатов.
Головной комитет готовит:
заключение с обоснованием необходимости принятия закона или отклонения законопроекта;
проект постановления Мажилиса о результатах рассмотрения законопроекта;
сравнительную таблицу к законопроекту, в которой обобщены поправки постоянных комитетов и депутатов Палаты.
Сравнительная таблица готовится к законопроектам, не требующим двух чтений, а к законам, принимаемым не менее чем в двух чтениях, – ко второму (последующему) чтению и должна содержать:
текст структурного элемента законопроекта, к которому предлагается поправка;
содержание поправки;
данные об авторе поправки;
обоснование внесения поправки;
решение комитета, в случае непринятия комитетом поправки – обоснование решения комитета.
Поправки по законопроекту, внесенные в сравнительную таблицу, могут быть сняты только инициаторами.
Если поправка к проекту закона предусматривает сокращение государственных доходов или увеличение государственных расходов, то головной комитет направляет в Правительство внесенную поправку для представления заключения.
В случае, если по заключению Правительства требуются дополнительные пояснения, комитет вправе истребовать их у Правительства.
Не требуется направление иных поправок депутатов на заключение Правительства.
Поправки по законопроекту, связанные с юридической техникой, а также замечания редакционного характера, не меняющие правового содержания норм законопроекта, могут не включаться в сравнительную таблицу головного комитета и учитываются в тексте закона, принятого Мажилисом Парламента и направляемого на одобрение в Сенат Парламента Республики Казахстан.
Поправки по законопроекту, поступившие после принятия головным комитетом в порядке, установленном настоящим Регламентом, соответствующего заключения по законопроекту, в сравнительную таблицу не включаются.
Сравнительная таблица головного комитета по законопроекту размещается 30-1. Поправки к проекту закона с обоснованием необходимости их принятия передаются депутатами в письменном виде в головной комитет не позднее чем за десять календарных дней до начала окончательного чтения по законопроекту.
Депутаты, внесшие поправки, вправе уточнять их содержание в ходе обсуждения законопроекта на рабочей группе или в головном комитете, который заблаговременно информирует депутатов о времени и месте заседания.
комитетов вправе незамедлительно внести концептуальные положения, подлежащие рассмотрению в первом чтении, на обсуждение Мажилиса.
В заключении головного комитета отражаются мнения других постоянных комитетов по данному законопроекту и рекомендации головного комитета по одобрению в первом чтении или отклонению законопроекта.
31. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 17.10.2007 №
32. Законопроект, подготовленный к рассмотрению на пленарном заседании, материалы к нему направляются головным комитетом в Бюро Палаты, как правило, не позднее чем за два рабочих дня до его заседания для внесения на рассмотрение пленарного заседания Мажилиса.
33. Бюро Палаты с учетом заключения головного комитета вносит предложение о включении проекта закона в повестку дня пленарного заседания.
Повестка дня пленарного заседания и все необходимые материалы, касающиеся вопросов, вносимых на рассмотрение Мажилиса, заблаговременно размещаются в автоматизированной системе, но не позднее чем за один день до пленарного заседания Палаты с информированием об этом депутатов.
34. Рассмотрение проектов законов на пленарных заседаниях Мажилиса может осуществляться в одном чтении, если Палатой применительно к конкретному проекту не будет принято другое решение.
Проекты кодексов, изменения и дополнения в них рассматриваются не менее чем в двух чтениях.
35. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
36. При рассмотрении законопроекта в одном чтении либо в первом чтении Палата заслушивает доклад инициатора данного проекта и содоклад головного комитета, обсуждает основные положения проекта закона.
При рассмотрении проекта закона о республиканском бюджете или об уточнении республиканского бюджета на пленарном заседании Палаты заслушивание докладов осуществляется в порядке, определенном Бюджетным кодексом Республики Казахстан.
В случае, если законопроект рассматривается в одном чтении и не поступило предложений о его отклонении, Палата продолжает обсуждение законопроекта в целом или постатейно в порядке, предусмотренном пунктом 41 настоящего Регламента, и принимает решение, предусмотренное в пункте 41-1 настоящего Регламента.
При внесении альтернативных проектов законов по одному и тому же вопросу Палата одновременно обсуждает их в ходе чтения и принимает решение о том, какой из рассматриваемых проектов принять за основу для подготовки ко второму чтению.
37. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
38. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
39. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № 39-1. При подготовке законопроекта ко второму (последующему) чтению головной комитет рассматривает внесенные письменные поправки к проекту закона.
40. При втором чтении по проекту закона с докладом выступает председатель головного комитета или руководитель рабочей группы либо один из членов комитета. Прения по докладу не открываются. В случае необходимости слово для выступления по законопроекту предоставляется представителю В ходе второго чтения рассматриваются только поправки, внесенные во время рассмотрения законопроекта в письменном виде в головной комитет.
41. При рассмотрении законопроекта во втором (последующем) чтении на голосование ставится:
1) законопроект, предложенный инициатором;
2) законопроект с учетом всех принятых головным комитетом поправок депутатов, включенных в сравнительную таблицу, без постатейного голосования;
3) статьи законопроекта по принятым и непринятым позициям сравнительной таблицы, подготовленной головным комитетом.
Авторы, не согласные с решением головного комитета по внесенным поправкам, имеют право выступить со своим обоснованием. По требованию депутата Палаты внесенная им поправка ставится на голосование. В этом случае первым на голосование ставится предложение депутата, каждая поправка голосуется отдельно. Если предложено внести несколько поправок в одну и ту же статью проекта, то вначале голосуются те из них, принятие или отклонение которых позволит решить вопрос о других поправках.
Палата может принять решение о голосовании в порядке, предусмотренном подпунктами 1) и 2) части первой настоящего пункта, если ни один из депутатов не возражает против такого порядка.
По результатам рассмотрения законопроекта во втором чтении Палата принимает одно из решений, указанных в пункте 41-1 настоящего Регламента.
41-1. По результатам рассмотрения законопроекта Палата большинством голосов от общего числа депутатов принимает одно из следующих решений:
1) принять закон и направить его для одобрения в Сенат;
2) вернуть проект закона на доработку в комитет;
3) провести последующие чтения;
4) отклонить в целом законопроект.
Отклоненный законопроект считается непринятым и возвращается инициатору.
42. Закон, принятый Мажилисом, вместе с постановлением Палаты в течение десяти календарных дней со дня его принятия, предварительно скрепленный подписями председателя головного комитета, руководителя рабочей группы (при наличии) и руководителей соответствующих отделов Аппарата Мажилиса, через Аппарат Палаты передается для одобрения в Сенат Парламента.
Параграф 2. Рассмотрение законов, не одобренных Сенатом
43. Сенат вправе не одобрить закон, принятый Мажилисом, в целом или в части отдельных его статей.
В указанном случае закон возвращается в Мажилис с материалами, предусмотренными Регламентом Парламента Республики Казахстан.
44. Председатель Мажилиса передает возвращенный Сенатом закон с прилагаемыми документами в головной комитет, который рассматривает основания неодобрения Сенатом закона и готовит по ним заключение.
45. Бюро Палаты с учетом заключения головного комитета вносит предложение о включении закона, не одобренного Сенатом, в повестку дня Прилагаемые Сенатом материалы и заключение головного комитета заблаговременно размещаются в автоматизированной системе, но не позднее чем за один день до пленарного заседания Палаты.
46. При рассмотрении закона, не одобренного Сенатом на пленарном заседании, Палата заслушивает доклад председателя головного комитета или одного из членов комитета. Прения по докладу не открываются.
47. Если Мажилис большинством голосов от общего числа депутатов согласится с предложенной Сенатом редакцией отдельных статей закона, закон считается принятым Мажилисом в новой редакции и одобренным Сенатом и в течение семи календарных дней направляется в Сенат для представления Президенту на подпись.
48. Если Мажилис большинством голосов от общего числа депутатов возражает против предложенной Сенатом редакции отдельных статей закона, а также, если Сенат не одобрил закон в целом, разногласия между Палатами Парламента разрешаются путем согласительных процедур.
Для преодоления возникших разногласий Мажилис и Сенат создают согласительную комиссию с участием равного количества депутатов от каждой Палаты. В работе согласительной комиссии может принимать участие с правом совещательного голоса субъект права законодательной инициативы (уполномоченное им лицо).
Решение о необходимости создания согласительной комиссии и об избрании в ее состав депутатов от Мажилиса принимается на пленарном заседании Палаты большинством голосов от общего числа депутатов Мажилиса и направляется в Сенат. После идентичной процедуры избрания депутатов в согласительную комиссию Сенатом, члены согласительной комиссии избирают из своего состава председателя большинством голосов от общего числа членов согласительной комиссии.
49. Согласительная комиссия рассматривает лишь те положения закона, по которым возникли разногласия между Сенатом и Мажилисом, стремясь выработать единый текст соответствующего закона.
Согласительная комиссия принимает решение открытым голосованием.
Решения согласительной комиссии принимаются большинством голосов от общего числа его членов. В случае равного количества голосов «за» и «против»
голос председателя согласительной комиссии считается решающим.
По результатам работы согласительная комиссия принимает постановление, содержащее предложения по преодолению разногласий, которое вносится на рассмотрение Бюро Мажилиса.
К постановлению согласительной комиссии прилагается сравнительная таблица статей закона, в которые были внесены изменения.
50. При рассмотрении закона после согласительной комиссии Мажилисом обсуждаются только предложения, содержащиеся в постановлении согласительной комиссии. Никакие поправки, выходящие за пределы этих предложений, Мажилисом не рассматриваются.
51. Мажилис принимает решение по каждому предложению согласительной комиссии отдельно большинством голосов от общего числа депутатов Палаты.
При отсутствии возражений на голосование может быть поставлена таблица согласительной комиссии в целом.
Несогласие Мажилиса с одним из предложений согласительной комиссии влечет последствия, предусмотренные пунктом 51-2 настоящего Регламента.»;
51-1. Постановление Мажилиса Парламента, материалы согласительной комиссии в течение семи календарных дней направляются в Сенат.
52. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 17.10.2007 №
53. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 17.10.2007 №
54. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
55. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
56. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № Параграф 3. Обращения в Конституционный Суд Республики Казахстан
57. Председатель Мажилиса, депутаты Палаты в количестве не менее одной пятой части от общего числа депутатов Парламента в соответствии с Конституцией Республики Казахстан могут обращаться в Конституционный Суд Республики Казахстан в порядке, предусмотренном Конституционным законом Республики Казахстан «О Конституционном Суде Республики Казахстан». К обращению депутатов прилагается список депутатов с указанием фамилии, имени и отчества (при его наличии), удостоверенный их подписями. Обращение в Конституционный Суд направляется Аппаратом Мажилиса.
58. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 09.11.2011 № 1926-IV.
59. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 12.10.2005 №
Глава 4. Порядок рассмотрения вопросов, подлежащих первоначальному
60. Парламент принимает законы в раздельном заседании Палат путем последовательного рассмотрения вопросов вначале в Мажилисе, а затем в Сенате, в том числе:
1) утверждает республиканский бюджет, вносит в него изменения и дополнения;
2) устанавливает и отменяет государственные налоги и сборы;
3) устанавливает порядок решения вопросов административно- территориального устройства Казахстана;
4) учреждает государственные награды, устанавливает почетные, воинские и иные звания, классные чины, дипломатические ранги Республики, определяет государственные символы Республики;
5) решает вопросы о государственных займах и оказании Республикой экономической и иной помощи;
6) решает вопросы амнистии;
7) ратифицирует и денонсирует международные договоры Республики.
60-1. Парламент в раздельном заседании Палат путем последовательного рассмотрения вопросов вначале в Мажилисе, а затем в Сенате:
1) обсуждает отчеты об исполнении республиканского бюджета;
2) проводит повторное обсуждение и голосование по законам или статьям закона, вызвавшим возражения Президента Республики, в месячный срок со дня направления возражений. Несоблюдение этого срока означает принятие возражений Президента. Если Мажилис и Сенат большинством в две трети голосов от общего числа депутатов каждой из Палат преодолеют возражения Президента, Президент в течение одного месяца подписывает закон. Если возражения Президента не преодолены хотя бы одной из Палат, закон считается непринятым или принятым в редакции, предложенной Президентом;
3) проявляет инициативу о назначении республиканского референдума.
61. Рассмотрение проектов законов, внесенных в Мажилис Парламента, производится в соответствии с главой 3 настоящего Регламента.
61-1. Представление материалов к отчетам Правительства Республики Казахстан и Высшей аудиторской палаты об исполнении республиканского бюджета, заслушивание докладов, обсуждение отчетов об исполнении республиканского бюджета на пленарном заседании Палаты осуществляется в порядке, определенном Бюджетным кодексом Республики Казахстан и Регламентом Парламента Республики Казахстан.
На пленарном заседании Мажилиса с докладом по возражениям Президента выступает должностное лицо, уполномоченное Президентом.
Если Мажилис по итогам голосования не преодолеет возражения Президента , то дальнейшее рассмотрение возражений Президента Палатами Парламента прекращается, и закон считается непринятым или принятым в редакции, предложенной Президентом.
Если Мажилис большинством в две трети голосов от общего числа депутатов Палаты преодолеет возражения Президента, то закон с возражениями Президента передается для дальнейшего рассмотрения в Сенат.
В ходе рассмотрения возражений в Мажилисе Президент Республики вправе с учетом предложений депутатов изменить предложенную им в возражениях редакцию закона в целом либо соответствующих отдельных его статей.
При повторном обсуждении и голосовании закона или отдельных его статей на заседаниях Палат Парламента голосование проводится по закону в целом, если возражения Президента вызвал закон в целом либо по статьям, вызвавшим возражения Президента Республики.
О времени и месте проведения пленарного заседания сообщается представителю Президента Республики Аппаратом Мажилиса не позднее чем за три дня до его проведения.
Глава 5. Порядок рассмотрения вопросов, отнесенных к исключительному
76. К исключительному ведению Мажилиса относится:
1) принятие к рассмотрению внесенных в Парламент проектов конституционных законов и законов;
2) большинством голосов от общего числа депутатов Палаты дача согласия Президенту Республики на назначение Премьер-Министра Республики;
3) объявление очередных выборов Президента Республики;
3-1) заслушивание два раза в год отчета Председателя Высшей аудиторской палаты;
4) осуществление иных полномочий, возложенных Конституцией на Мажилис Парламента.
Мажилис большинством голосов от общего числа депутатов Мажилиса по инициативе не менее одной пятой от общего числа депутатов Мажилиса вправе выразить вотум недоверия Правительству.
77. Принятие к рассмотрению и рассмотрение проектов конституционных законов, а также законопроектов, инициированных Правительством Республики Казахстан в соответствии с частью второй пункта 2 статьи 61 Конституции Республики Казахстан, осуществляется в соответствии с настоящим Регламентом и Регламентом Парламента.
Принятие к рассмотрению и рассмотрение проектов законов Мажилисом Парламента Республики Казахстан осуществляется в соответствии с главой 3 77-1. Для получения согласия Мажилиса Парламента на назначение на должность Премьер-Министра Президент Республики вносит в Палату письменное представление.
На основании письменного представления Президента, Председатель Мажилиса созывает пленарное заседание Палаты.
Согласие Мажилиса Парламента на назначение Премьер-Министра дается на заседании Палаты.
84. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 №
85. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 12.10.2005 №
86. Очередные выборы Президента объявляются постановлением Мажилиса Парламента не позднее второго воскресенья сентября.
86-1. Отчет Председателя Высшей аудиторской палаты заслушивается на пленарном заседании Палаты.
Глава 6. Порядок рассмотрения вопросов, отнесенных к самостоятельному
89. Мажилис Парламента самостоятельно, без участия другой Палаты:
1) назначает на должности трех судей Конституционного Суда; назначает на пятилетний срок на должности двух членов Центральной избирательной комиссии, трех членов Высшей аудиторской палаты;
2) делегирует половину членов комиссии, образуемой Парламентом в случае, предусмотренном пунктом 1 статьи 47 Конституции;
3) избирает половину членов совместных комиссий Палат;
4) прекращает полномочия депутатов Палаты, а также по представлению Генерального Прокурора Республики Казахстан решает вопросы лишения депутатов Палаты их неприкосновенности;
5) проводит по вопросам своей компетенции парламентские слушания;
6) вправе по инициативе не менее одной трети от общего числа депутатов Палаты заслушивать отчеты членов Правительства Республики по вопросам их деятельности. По итогам заслушивания отчета большинством не менее чем двумя третями голосов от общего числа депутатов Палаты вправе принимать обращение к Президенту Республики об освобождении от должности члена Правительства в случае неисполнения им законов Республики. В этом случае Президент Республики освобождает от должности члена Правительства;
7) формирует координационные и рабочие органы Палаты;
8) принимает регламент своей деятельности и иные решения по вопросам, связанным с организацией и внутренним распорядком Палаты.
89-1. Назначение на должности лиц, указанных в подпункте 1) пункта 89, осуществляется на пленарном заседании Палаты по представлению Председателя Предложенные кандидатуры до рассмотрения вопроса на пленарном заседании Мажилиса подлежат обсуждению на заседании соответствующего комитета Палаты, определяемого решением Бюро Мажилиса. По итогам рассмотрения кандидатур комитет выносит заключение по каждой обсуждаемой кандидатуре.
89-2. При рассмотрении вопроса о назначении на вышеназванные должности на пленарном заседании Палаты кандидатуры представляются Председателем Мажилиса.
Затем выступает представитель соответствующего комитета, который оглашает заключение комитета по данной кандидатуре.
92. Согласно пункту 1 статьи 47 Конституции Республики Президент Республики может быть досрочно освобожден от должности при устойчивой неспособности осуществлять свои обязанности по болезни. В этом случае Парламент образует комиссию, состоящую из равного от каждой Палаты числа депутатов и специалистов в соответствующих областях медицины.
Кандидатуры членов комиссии от Мажилиса Парламента предлагаются непосредственно депутатами Мажилиса, постоянными комитетами Мажилиса на пленарном заседании Палаты. Избранными считаются кандидаты, набравшие наибольшее число голосов от общего числа депутатов Мажилиса Парламента.
93. Избрание Мажилисом Парламента половины членов совместной комиссии Палат производится в соответствии с Законом Республики Казахстан "О комитетах и комиссиях Парламента Республики Казахстан", Регламентом
94. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № 94-1. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 № 653-VII МП (вводится в действие с 01.01.2023).
94-2. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 94-3. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022 94-4. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 21.12.2022
95. При внесении Генеральным Прокурором Республики представления в Мажилис Парламента для получения согласия на привлечение депутата к уголовной ответственности, задержание, содержание под стражей, домашний арест, привод или применение мер административного взыскания, налагаемых в судебном порядке, представление направляется Мажилисом Парламента в Центральную избирательную комиссию Республики для подготовки заключения и внесения его на пленарное заседание Палаты.
Представление вносится Генеральным Прокурором перед предъявлением депутату постановления о квалификации деяния подозреваемого, внесением в суд ходатайства о санкционировании меры пресечения в виде содержания под стражей, домашнего ареста, решением вопроса о необходимости задержания, принудительного привода или направлением дела об административном правонарушении в суд.
96. Представление Генерального Прокурора и заключение Центральной избирательной комиссии Республики рассматриваются не позднее чем в двухнедельный срок со дня их поступления. Мажилис Парламента вправе потребовать от соответствующих должностных лиц предоставления дополнительной информации.
Мажилис Парламента принимает мотивированное решение и в трехдневный срок направляет его Генеральному Прокурору и руководителю государственного органа Республики, осуществляющего дознание и предварительное следствие.
Депутат вправе участвовать в рассмотрении Мажилисом Парламента вопроса о его неприкосновенности.
Центральная избирательная комиссия Республики запрашивает в соответствующем суде, принявшем решение по делу, информацию о результатах рассмотрения дела и в случае вынесения обвинительного приговора вносит представление в Мажилис Парламента о лишении депутата мандата.
96-1. Мажилис Парламента в соответствии с планом работы по вопросам своей компетенции может проводить «правительственный час».
Парламентская оппозиция вправе определять повестку дня «правительственного часа» не менее двух раз в течение одной сессии в порядке, предусмотренном настоящим Регламентом.
Предложения по теме, включаемой в повестку дня «правительственного часа», первоначально выдвигаются депутатами и рассматриваются отдельно в каждой из фракций политических партий, являющихся парламентской оппозицией.
По итогам обсуждения данные предложения выносятся на рассмотрение совместного заседания фракций политических партий, являющихся парламентской оппозицией, после чего согласованная тема «правительственного часа» направляется на рассмотрение постоянного комитета, готовящего проведение «правительственного часа».
Представители парламентской оппозиции участвуют в подготовительной работе постоянного комитета по проведению «правительственного часа».
изменениями, внесенными постановлениями Мажилиса Парламента РК от
17.10.2007 № 64-IV; от 23.12.2020 № 1413-VI (вводится в действие с 01.01.2021);
от 21.12.2022 № 653-VII МП (вводится в действие с 01.01.2023).
97. Мажилис Парламента по вопросам своей компетенции проводит парламентские слушания.
Парламентские слушания представляют собой организационную форму деятельности Палаты, целью которой является предварительное обсуждение важнейших вопросов, входящих в ее компетенцию.
Парламентская оппозиция вправе инициировать проведение парламентских слушаний не менее одного раза в течение одной сессии в порядке, Проект темы парламентских слушаний выдвигается депутатами и рассматривается отдельно в каждой из фракций политических партий, являющихся парламентской оппозицией.
По итогам обсуждения проекта темы парламентских слушаний депутатскими фракциями, проект темы выносится на рассмотрение совместного заседания фракций политических партий, являющихся парламентской оппозицией, после чего согласованная тема парламентских слушаний направляется на рассмотрение Бюро Мажилиса.
Представители парламентской оппозиции принимают участие в подготовительной работе специальной временной комиссии по проведению парламентских слушаний.
Для подготовки парламентских слушаний образуются специальные временные комиссии.
98. Информация о теме парламентских слушаний, времени и месте их проведения передается средствам массовой информации не позднее чем за семь дней до начала парламентских слушаний.
Состав лиц, приглашенных на парламентские слушания, определяется комитетами, комиссиями Палаты, которыми организуются эти слушания.
99. Парламентские слушания проводятся по решению Бюро Палаты комитетами Мажилиса.
Комитеты и комиссии Палаты могут проводить совместные парламентские слушания.
100. Парламентские слушания открыты для представителей средств массовой информации и общественности.
По решению Бюро Палаты или комитета (комиссии) могут проводиться закрытые слушания, если затрагиваются сведения, составляющие государственную и иную охраняемую законом тайну.
Отчеты открытых парламентских слушаний публикуются в изданиях Парламента и могут освещаться в средствах массовой информации.
Открытые парламентские слушания транслируются в режиме онлайн на интернет-ресурсе Мажилиса.
101. Парламентские слушания ведет председатель соответствующего комитета, комиссии Палаты.
Парламентские слушания не проводятся в дни совместных или раздельных пленарных заседаний Палат.
102. Парламентские слушания начинаются кратким вступительным словом председательствующего, который информирует о существе обсуждаемого вопроса, его значимости, порядке проведения заседания, составе приглашенных лиц.
Для доклада по обсуждаемому вопросу предоставляется слово до тридцати минут, после чего выступают участвующие в парламентских слушаниях депутаты и приглашенные лица.
Депутаты, а также приглашенные лица выступают на парламентских слушаниях только с разрешения председательствующего. Время выступления не более семи минут, если иное не установлено большинством участвующих в слушаниях депутатов.
Слово для выступления от имени фракции политической партии, депутатской группы предоставляется в обязательном порядке.
103. После доклада и выступлений на парламентских слушаниях приглашенных лиц следуют вопросы депутатов, других присутствующих лиц как в устной, так и в письменной форме и ответы на них.
Приглашенные лица не вправе вмешиваться в ход парламентских слушаний, прерывать их выражениями недовольства или одобрения. Председательствующий вправе удалить нарушителей порядка из зала заседаний.
104. По итогам парламентских слушаний принимаются рекомендации путем одобрения большинством участвующих в слушаниях депутатов Палаты.
Рекомендации, принятые на парламентских слушаниях, доводятся до сведения всех депутатов, соответствующих государственных органов и общественных объединений и могут распространяться через средства массовой информации.
105. Парламентские слушания стенографируются.
Материалы закрытых парламентских слушаний предназначаются только для депутатов Парламента, представителей Президента и Правительства, а также государственных органов, представители которых принимали участие в парламентских слушаниях.
106. В соответствии со статьей 57 Конституции Республики Мажилис вправе по инициативе не менее одной трети от общего числа депутатов Палаты заслушивать отчеты членов Правительства Республики по вопросам их деятельности. По итогам заслушивания отчета Мажилис вправе большинством не менее чем двумя третями голосов от общего числа депутатов Палаты принимать обращение к Президенту Республики об освобождении от должности члена Правительства в случае неисполнения им законов Республики.
107. В случае принятия Палатой решения о заслушивании отчета члена Правительства Мажилис устанавливает сроки и уведомляет в письменном виде члена Правительства, отчет которого будет заслушан, о решении Палаты и дате его заслушивания. Одновременно Палата определяет докладчика от инициативной группы, предложившей заслушать члена Правительства.
Член Правительства вправе знакомиться с документами, на основании которых Палата приняла решение о заслушивании его отчета, и обязан присутствовать в день его заслушивания на пленарном заседании Мажилиса.
В целях осуществления полномочий Палаты по заслушиванию отчета члена Правительства образуется специальная временная комиссия из числа инициаторов заслушивания отчета.
108. Заслушивание отчета члена Правительства на пленарном заседании Палаты начинается кратким вступительным словом председательствующего, который информирует о существе вопроса.
После выступления председательствующего слово предоставляется докладчику от инициативной группы, предложившей заслушать члена Правительства, который оглашает мотивы, вызвавшие принять данное решение.
Доклад должен занимать не более тридцати минут.
Затем слово предоставляется заслушиваемому члену Правительства, отчет которого не должен занимать более тридцати минут.
После отчета депутаты вправе задавать вопросы и получать на них ответы, высказывать свое мнение.
109. По окончании прений председательствующий на пленарном заседании ставит на голосование Палаты вопрос:
1) о принятии отчета члена Правительства к сведению;
2) об обращении к Президенту Республики об освобождении члена Правительства от должности в случае неисполнения им законов Республики.
Вопросы на голосование ставятся по мере их поступления.
109-1. Решение о принятии отчета члена Правительства к сведению принимается большинством голосов от общего числа депутатов Палаты и утверждается постановлением.
110. Обращение к Президенту Республики об освобождении члена Правительства от должности в случае неисполнения им законов Республики принимается большинством не менее чем двумя третями голосов от общего числа депутатов Палаты.
110-1. Мажилис на пленарном заседании вправе по вопросам своей компетенции принимать обращения, декларации, заявления и иные акты, не носящие законодательного характера.
Проект обращения, декларации, заявления предварительно обсуждается на заседаниях постоянных комитетов и по их решению вносится в Бюро Палаты.
При рассмотрении данного вопроса на пленарном заседании проект обращения, декларации, заявления оглашается представителем постоянного комитета, внесшего проект. По проекту обращения, декларации, заявления могут быть открыты прения. В случае необходимости Палатой создается редакционная комиссия по его доработке. Мажилис принимает обращения, декларации, заявления большинством голосов от общего числа депутатов Палаты, подписываемые Председателем Палаты.
111. Бюро Мажилиса является координационным органом Мажилиса Парламента и образуется при Председателе Мажилиса.
Бюро включает в себя заместителей Председателя Мажилиса Парламента, председателей постоянных комитетов Мажилиса, руководителей фракций политических партий, представленных в Мажилисе.
В случае отсутствия на заседании Бюро Мажилиса руководителя фракции политической партии по его поручению в работе Бюро Палаты может участвовать один из его заместителей.
112. Бюро Мажилиса:
1) обеспечивает подготовку проекта плана мероприятий Мажилиса на очередную сессию Парламента и вносит его на утверждение Мажилиса Парламента;
2) рассматривает проекты планов по подготовке проектов конституционных законов и проектов законов;
3) подготавливает предложения по очередности рассмотрения Палатой проектов законов и иных решений;
3-1) вправе принимать решение об ином времени проведения пленарного заседания;
4) утверждает по предложениям депутатов, комитетов Палаты перечень законопроектов, подлежащих разработке, с привлечением научных организаций и специалистов, а также порядок разработки за счет средств республиканского бюджета проектов законов, инициируемых депутатами;
5) координирует подготовку пленарных заседаний Палаты;
6) координирует деятельность комитетов и комиссий Палаты;
7) оказывает содействие в организации совместной работы комитетов Палаты по вопросам, относящимся к компетенции нескольких комитетов, и предварительно определяет головной комитет;
8) принимает решение о проведении парламентских слушаний соответствующими комитетами Палаты;
9) рассматривает ежегодные планы международных связей с парламентами других государств;
10) по предложению комитетов Палаты рекомендует депутатов в составы различных органов международных, межпарламентских институтов, вносит изменения в состав;
11) решает вопросы зарубежных командировок депутатов в составе официальной делегации и самостоятельно;
11-1) вправе принимать решение о сроках и периодичности выезда депутатов в регионы для встречи с избирателями;
12) назначает из числа депутатов представителей от Мажилиса Парламента в Конституционном Суде;
13) рассматривает вопросы организационно-технического обеспечения работы депутатов Палаты;
14) определяет структуру, штатную численность Аппарата Мажилиса и формирует их в пределах бюджетных средств, выделенных на финансирование деятельности Парламента, утверждает на должность и освобождает от должности Руководителя Аппарата;
15) решает иные вопросы организации работы Палаты, не отнесенные настоящим Регламентом к компетенции других органов и должностных лиц Бюро Мажилиса в пределах своей компетенции принимает постановления, которые вправе отменить Мажилис Парламента.
113. Заседания Бюро Палаты созываются по мере необходимости и правомочны при наличии не менее двух третей от общего числа его членов.
Документы для рассмотрения на Бюро Палаты вносятся не позднее чем за три рабочих дня до начала заседания.
Вопросы, по которым материалы не представлены в установленные сроки и не в полном объеме, в повестку дня не включаются.
114. В заседаниях Бюро Мажилиса вправе участвовать с правом совещательного голоса депутаты Парламента, представители Президента и Правительства Республики.
Председательствующим на заседании Бюро Мажилиса могут быть приглашены представители государственных органов, организаций и общественных объединений.
115. Решения Бюро Палаты принимаются большинством голосов от общего числа его членов.
Заседания Бюро Палаты стенографируются, а постановления оформляются соответствующими протокольными записями. Со стенограммой и протокольными записями вправе знакомиться депутаты Парламента. О рассмотренных Бюро Мажилиса вопросах и принятых им решениях сообщается депутатам Палаты.
116. В соответствии с пунктом 1 статьи 60 Конституции Республики Казахстан Мажилис образует из числа депутатов Палаты постоянные комитеты.
Комитеты Палаты являются рабочими органами Мажилиса и создаются для ведения законопроектной работы, предварительного рассмотрения и подготовки вопросов, дачи заключений по вопросам, внесенным на рассмотрение Палатой По предложению Президента Республики Казахстан постоянные комитеты Палаты рассматривают иные вопросы и представляют Главе государства соответствующие заключения.
Постоянные комитеты самостоятельно определяют внутреннюю форму своей деятельности.
Стенограммы и протоколы открытых заседаний рабочих органов Мажилиса Парламента в формате электронных документов размещаются в автоматизированной системе.
117. Избрание председателей постоянных комитетов Мажилиса осуществляется после определения перечня и количественного состава постоянных комитетов. Число постоянных комитетов в Палате не должно превышать семь. После избрания председателей постоянных комитетов Палата избирает членов постоянных комитетов.
118. При формировании количественного состава учитывается желание депутатов работать в том или ином постоянном комитете. При недостаточности членов в постоянных комитетах постановлением Мажилиса по предложению Председателя Мажилиса Парламента депутаты могут перейти в другие постоянные комитеты.
119. Количество членов постоянного комитета определяется Мажилисом Парламента, но не может быть менее семи депутатов.
120. Председатель постоянного комитета Мажилиса Парламента избирается на пленарном заседании Палаты из числа депутатов Мажилиса открытым или тайным голосованием большинством голосов от общего числа депутатов Палаты.
Кандидатуры на должность председателя постоянного комитета выдвигаются депутатами Палаты.
121. Кандидату на должность председателя постоянного комитета Мажилиса предоставляется право выступить перед Палатой. Время выступления - до десяти минут.
После выступления кандидата депутаты имеют право задавать ему вопросы, высказывать свое мнение по кандидатуре, агитировать "за" или "против"
выдвинутой кандидатуры.
Кандидату на должность председателя постоянного комитета Палаты отводится до пятнадцати минут для ответов на вопросы депутатов. Для обсуждения кандидатуры отводится до двадцати минут.
122. Обсуждение кандидатур прекращается решением Палаты по истечении отведенного времени или по предложению депутатов.
123. В случае, если на должность председателя постоянного комитета было выдвинуто более двух кандидатов и ни один из них не набрал требуемого для избрания числа голосов, проводится повторное голосование по двум кандидатам, получившим наибольшее число голосов.
При повторном голосовании избранным на должность председателя постоянного комитета будет считаться тот, кто получил наибольшее число голосов.
124. Об избрании председателя постоянного комитета Мажилисом Парламента принимается постановление.
125. По предложению двух третей от общего числа членов комитета председатель постоянного комитета может быть отозван от должности, если за это проголосовало большинство от общего числа депутатов Палаты.
126. Председатель комитета вправе подать в отставку, которая считается принятой, если за это проголосовало большинство от общего числа депутатов
127. Председатель постоянного комитета:
1) руководит работой постоянного комитета;
2) составляет план работы комитета и проект повестки дня заседаний;
3) дает членам комитета поручения, связанные с работой комитета.
128. Секретарь постоянного комитета Палаты избирается на заседании комитета из числа его членов открытым голосованием большинством голосов от общего числа членов комитета.
Кандидатуру на должность секретаря постоянного комитета предлагают члены соответствующего постоянного комитета Палаты.
Секретарь комитета по поручению председателя комитета ведет заседания комитета, замещает председателя комитета в его отсутствие, решает другие вопросы внутреннего распорядка деятельности комитета согласно распределению обязанностей между депутатами комитета и ответственен за делопроизводство в комитете.
128-1. Постоянные комитеты Мажилиса, в которые председатель и секретари избираются в соответствии с частью третьей статьи 7 и частью третьей статьи 19 Закона Республики Казахстан «О комитетах и комиссиях Парламента Республики Казахстан», определяются после консультаций руководителей фракций политических партий, входящих в парламентское большинство и парламентскую оппозицию, и оформляется их совместным решением, которое передается Председателю Мажилиса.
В случае, если такое решение не будет достигнуто, Мажилис Парламента на пленарном заседании Палаты по предложениям депутатов большинством голосов от общего числа депутатов Мажилиса определяет постоянные комитеты, председатели и секретари которых будут избираться от партий парламентского большинства и парламентской оппозиции.
129. По предложению председателя постоянного комитета секретарь может быть отозван от должности, если за это проголосовало большинство от общего числа членов комитета.
130. Заседания постоянного комитета правомочны при наличии не менее двух третей от общего числа его членов.
На заседаниях постоянного комитета председательствует председатель или секретарь комитета.
Заседания постоянного комитета проводятся по мере необходимости, но не реже двух раз в месяц.
О заседании постоянного комитета его председатель уведомляет не менее чем за двое суток членов этого комитета, а также заблаговременно информирует об этом других участников заседания.
Постоянный комитет вправе запрашивать документы и материалы, необходимые для их деятельности, а также приглашать на свои заседания и заслушивать должностных лиц по вопросам, относящимся к компетенции комитета, назначать независимую экспертизу.
Решение постоянного комитета принимается большинством голосов от общего числа членов комитета. В случае равного количества голосов "за" и "против" голос председателя комитета считается решающим.
Протоколы заседаний постоянного комитета подписывает председательствующий.
131. Депутаты Мажилиса Парламента, за исключением Председателя Мажилиса Парламента и его заместителей, вправе входить в состав постоянных комитетов.
Депутат Мажилиса Парламента может быть членом только одного постоянного комитета Палаты.
132. В случае необходимости могут образовываться новые комитеты, упраздняться и реорганизовываться ранее созданные.
Комитеты по вопросам своей компетенции издают решения в виде постановлений и заключений.
Полномочия и порядок деятельности постоянных комитетов и комиссий определяются законом.
132-1. При Мажилисе Парламента Республики Казахстан для выработки предложений по вопросам, отнесенным к компетенции Палаты, могут создаваться консультативно-совещательные органы, решения которых носят рекомендательный характер.
Мажилисом Парламента создаются, реорганизуются и ликвидируются консультативно-совещательные органы.
Бюро Мажилиса:
1) определяет состав консультативно-совещательных органов;
2) назначает руководящих должностных лиц консультативно- совещательных органов;
3) утверждает положения о консультативно-совещательных органах;
4) ежеквартально заслушивает отчеты руководящих должностных лиц о деятельности консультативно-совещательных органов.
Рабочим органом консультативно-совещательных органов при Мажилисе Парламента является Аппарат Палаты.
138. Депутат Мажилиса обязан участвовать в работе Парламента, Палаты и их органов, в состав которых он избран, а также парламентских слушаний, "правительственных часов" и рабочих групп.
139. Депутат Парламента вправе:
1) избирать и быть избранным в координационные, рабочие и консультативно-совещательные органы Парламента и его Палат;
2) вносить предложения и замечания по повестке дня сессии, порядку рассмотрения и существу обсуждаемых вопросов;
3) высказывать свое мнение по кандидатурам должностных лиц, которые избираются или назначаются Палатами Парламента либо согласие на назначение которых дается Палатами Парламента;
4) вносить в Бюро Палаты предложения по вопросам, предлагаемым для рассмотрения на совместных и раздельных заседаниях Палат Парламента, а в случае непринятия его предложений - вносить их на рассмотрение пленарных заседаний Палат;
5) предлагать вопросы для рассмотрения на заседаниях органов Парламента и его Палат;
6) вносить предложения о заслушивании на сессии Парламента отчета или информации должностных лиц, подотчетных Палатам Парламента;
7) в установленном законом порядке обращаться с депутатскими запросами, а также направлять на рассмотрение государственных органов письма и заявления своих избирателей;
8) участвовать в прениях, задавать вопросы докладчикам, а также председательствующему на заседании;
8-1) задавать вопросы, получать ответы и высказывать мнение по любому вопросу повестки дня любому должностному лицу, выступающему в Мажилисе в установленном законом и настоящим Регламентом порядке;
9) выступать с обоснованием своих предложений по мотивам голосования, давать справки;
10) вносить поправки к проектам законов, постановлений, других принимаемых Парламентом актов;
11) знакомить депутатов Парламента с обращениями граждан, имеющими общественное значение;
12) знакомиться с текстами выступлений депутатов в стенограммах и протоколах заседаний Парламента;
13) осуществлять другие полномочия в соответствии с Конституционным законом Республики Казахстан "О Парламенте Республики Казахстан и статусе его депутатов", регламентами Парламента и Палаты.
140. Воздействие в какой бы то ни было форме на депутата или его близких родственников с целью воспрепятствовать исполнению депутатских обязанностей влечет ответственность в соответствии с законами Республики.
Должностные лица государственных органов и общественных объединений, органов местного самоуправления, организаций, не выполняющие своих обязанностей перед депутатом, предоставляющие ему заведомо ложную информацию, нарушающие гарантии депутатской деятельности, подлежат ответственности, установленной законами Республики.
141. Депутат Парламента не вправе быть депутатом другого представительного органа, занимать иные оплачиваемые должности, кроме преподавательской, научной или иной творческой деятельности, осуществлять предпринимательскую деятельность, входить в состав руководящего органа или наблюдательного совета коммерческой организации. Нарушение настоящего правила влечет за собой прекращение полномочий депутата.
142. Депутат лично осуществляет свое право на голосование.
При передаче депутатом своего голоса на заседаниях Парламента, Палаты и его органов решением Бюро Палаты депутату отказывается в выплате заработной платы за день, в который была допущена передача голоса, а при повторной передаче голоса - в выплате месячной заработной платы.
Подготовка вопросов, связанных с применением к депутатам мер взыскания, соблюдением ими требований пункта 141, правил депутатской этики, а также прекращением полномочий депутатов и лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, осуществляется Центральной избирательной комиссией Республики.
Фракции политических партий могут инициировать вопрос о применении к депутатам, входящим в состав фракций политических партий, мер взыскания, предусмотренных Конституционным законом Республики Казахстан "О Парламенте Республики Казахстан и статусе его депутатов".
143. По вопросам депутатской деятельности депутат пользуется правом беспрепятственного посещения государственных органов, общественных объединений, государственных организаций, а также правом безотлагательного приема их руководителями и другими должностными лицами.
Посещение осуществляется по предъявлению депутатского удостоверения.
Порядок посещения депутатом организаций, деятельность которых связана с государственными секретами, устанавливается законом.
144. В случае отсутствия депутата без уважительных причин на пленарных заседаниях Палаты и ее рабочих органов более трех раз ему отказывается в выплате заработной платы за дни отсутствия.
В случае отсутствия депутата без уважительных причин на заседаниях Палаты и ее органов более одного месяца депутату на срок отсутствия отказывается:
1) в выплате заработной платы;
2) во внеочередном приобретении транспортных проездных документов;
3) в выезде в командировки;
4) в возмещении командировочных расходов;
5) в обслуживании автомобильным транспортом;
6) в лечебно-оздоровительном и санаторно-курортном обслуживании.
Решение об этом при отсутствии депутата на пленарном заседании Парламента или его Палаты принимается Председателем Палаты по представлению Центральной избирательной комиссии Республики.
В случае отсутствия депутата без уважительных причин на заседаниях органов Парламента или его Палат более трех раз решение о лишении его заработной платы за дни отсутствия принимается постановлением Бюро Палаты большинством голосов от общего числа его членов.
Решение об ответственности депутата оформляется распоряжением Председателя Палаты.
145. В случае нарушения правил депутатской этики, установленных Конституционным законом "О Парламенте Республики Казахстан и статусе его депутатов", регламентами Парламента и Палаты, решением Председателя Палаты к депутату могут быть применены следующие меры взыскания:
1) парламентское порицание;
2) понуждение к принесению публичного извинения;
3) лишение слова в течение одного совместного или раздельного пленарного заседания Палат;
4) лишение слова в течение трех совместных или раздельных пленарных
5) удаление из зала заседаний на время одного совместного или раздельного
6) удаление из зала заседаний на время трех совместных или раздельных пленарных заседаний Палат;
7) лишение однодневной заработной платы.
Все перечисленные меры взыскания к депутату оформляются распоряжением Председателя Палаты.
146. Подготовка вопросов, связанных с применением к депутатам мер взыскания, соблюдением ими требований пункта 144 настоящего Регламента, правил депутатской этики, а также прекращением полномочий депутатов и лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, возлагается на Центральную избирательную комиссию Республики.
147. Вопросы об ответственности депутатов рассматриваются Председателем Палаты после факта нарушения ими правил депутатской этики или после соответствующего доклада члена Центральной избирательной комиссии.
148. Депутат Мажилиса может отсутствовать на заседании Парламента и Мажилиса только с разрешения Председателя Палаты.
В случае невозможности прибыть на заседание Палаты, а также рабочего органа Парламента или его Палаты депутат заблаговременно сообщает об этом Председателю Палаты либо соответственно председателю постоянного комитета
149. Депутатский запрос является официально обращенным на совместном и раздельном пленарном заседании Палат Парламента требованием депутата к должностным лицам государственных органов дать на сессии Парламента обоснованное разъяснение или изложить позицию по вопросам, входящим в компетенцию этого органа или должностного лица.
Депутат Парламента имеет право обратиться с запросом к Премьер- Министру и членам Правительства, Председателю Национального Банка, Председателю и членам Центральной избирательной комиссии, Генеральному Прокурору, Председателю Комитета национальной безопасности Республики, Председателю и членам Высшей аудиторской палаты, акимам областей, городов республиканского значения и столицы. При этом запрос, обращенный к Генеральному Прокурору либо первым руководителям правоохранительных и специальных государственных органов, не может касаться вопросов, связанных с осуществлением функций уголовного преследования.
Рассмотрение депутатских запросов, обращенных к Председателю Комитета национальной безопасности, проводится на закрытом заседании Палаты.
150. Депутатский запрос может быть внесен в письменной форме и подлежит оглашению на совместном заседании Палат Парламента, пленарном заседании Мажилиса Парламента после рассмотрения вопросов, включенных в повестку дня.
Палата может принимать решение об ином времени оглашения депутатских запросов.
Время для оглашения запроса предоставляется до пяти минут. При превышении установленного времени микрофон автоматически отключается.
151. Депутат в запросе обязан указать конкретное должностное лицо, к которому он обращается и форму ожидаемого ответа (устно или письменно).
Аппарат Палаты в трехдневный срок с момента оглашения его на пленарном заседании направляет запрос соответствующему должностному лицу государственного органа и представляет копию запроса депутату или депутатам, подписавшим запрос.
152. Должностные лица, к которым обращен запрос, обязаны дать по нему устный или письменный ответ на сессии Парламента. Письменный ответ на запрос представляется в срок не более месяца и оглашается на сессии. По ответу на запрос могут быть открыты прения. Депутат вправе выразить свое отношение к ответу на запрос.
153. В случае, если на депутатский запрос должен быть дан устный ответ должностного лица на пленарном заседании Парламента или Палаты, ответ на запрос должен быть дан в срок не более месяца со дня его оглашения на пленарном заседании Парламента или его Палаты.
С согласия автора депутатского запроса отвечать на запрос может также должностное лицо, официально назначенное исполняющим обязанности руководителя. Если должностное лицо не может в связи с выполнением служебных обязанностей участвовать в пленарном заседании Палаты, ответ на запрос может быть отложен, но не более чем на месяц.
Депутатский запрос на пленарном заседании Парламента или его Палаты рассматривается в следующем порядке:
1) выступление депутата с запросом - до пяти минут;
2) ответ должностного лица, к которому обращен депутатский запрос - до двадцати минут.
По ответу на запрос могут быть открыты прения.
После заслушивания ответа автор депутатского запроса, а также другие депутаты могут задавать вопросы по поставленной в запросе проблеме.
Должностному лицу, к которому обращен депутатский запрос, отводится до тридцати минут для ответов на вопросы депутатов.
154. По ответу на депутатский запрос и результатам его обсуждения принимается постановление Парламента или его Палаты. Запрос и ответ на него могут быть опубликованы в средствах массовой информации.
155. Депутаты вправе на совместном и раздельном пленарном заседании Палат обращаться с устными вопросами к Премьер-Министру и членам Правительства, Председателю Национального Банка, Председателю и членам Центральной избирательной комиссии, Генеральному Прокурору, Председателю Комитета национальной безопасности Республики Казахстан, Председателю и членам Высшей аудиторской палаты. Ответ на вопрос дается на данном заседании, а при необходимости дополнительной подготовки к ответу - в трехдневный срок.
155-1. Полный текст депутатских запросов и ответов на них размещается на интернет-ресурсе Мажилиса
156. Депутаты Мажилиса Парламента вправе создавать депутатские объединения в виде фракций политических партий и депутатских групп.
Внутренняя деятельность депутатских объединений организуется ими самостоятельно в соответствии с их положениями.
157. Фракция политической партии - организованная группа депутатов, представляющих политическую партию, зарегистрированную в порядке, установленном законом, которая в целях выражения интересов соответствующей политической партии создается в Мажилисе Парламента.
Минимальная численность фракции политической партии должна соответствовать минимальному числу распределенных депутатских мандатов для политических партий, преодолевших барьер, установленный Конституционным законом Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан».
Депутат имеет право состоять только в одной фракции политической партии, от которой он избран в состав Мажилиса Парламента Депутат, избранный по одномандатному территориальному избирательному округу, может состоять:
во фракции выдвинувшей его политической партии – в случае выдвижения на выборы политической партией;
во фракции политической партии, членом которой он является, – в случае самовыдвижения.
Фракцию возглавляет руководитель, избираемый в соответствии с положением о фракции политической партии.
157-1. Депутатская группа - объединение депутатов для совместного осуществления своих полномочий.
В составе депутатской группы должно быть не менее пятнадцати депутатов Депутатскую группу возглавляет руководитель, избираемый в соответствии с положением о депутатской группе.
158. Регистрация фракций политических партий осуществляется в Бюро Мажилиса Парламента, регистрация депутатских групп осуществляется в Бюро Палат Парламента. Регистрация фракций политических партий и депутатских групп производится явочным порядком. Фракции политических партий в своем письменном уведомлении указывают принадлежность к парламентской оппозиции.
Регистрация осуществляется на основе письменного уведомления о создании депутатского объединения, с приложением положения о фракции политической партии или депутатской группы, его списочного состава, удостоверенного подписями депутатов, вошедших во фракцию либо в депутатскую группу.
После регистрации Бюро направляет депутатам списочные составы депутатских объединений для сведения.
Депутатские объединения, не зарегистрированные в соответствии с требованиями настоящего пункта, признаются недействительными.
159. Депутаты Мажилиса, не вошедшие ни в одно из депутатских объединений при их регистрации, в дальнейшем могут войти в любое из них с согласия его членов.
Датой выбытия депутата из депутатского объединения считается дата регистрации заявления депутата или решения руководящего органа политической партии.
160. В случае выхода членов из депутатского объединения, численный состав которого стал насчитывать меньше членов, чем необходимо при его регистрации, оно прекращает свою деятельность.
В целях своевременного учета составов депутатских объединений (фракций политических партий и депутатских групп) в течение семи рабочих дней с момента изменения своей численности они представляют в Бюро Мажилиса измененный список членов своих депутатских объединений.
161. Члены депутатских объединений вправе от имени фракции политической партии, депутатской группы:
1) вносить замечания и предложения по повестке дня заседания Парламента и Палат, порядку рассмотрения и существу обсуждаемых вопросов;
2) высказывать мнения по кандидатурам должностных лиц, которые избираются или назначаются Парламентом или его Палатами, либо согласие на назначение которых дается Парламентом или его Палатами;
3) предлагать поправки к проектам законов, постановлений и других актов, принимаемых Парламентом и его Палатами;
4) знакомить депутатов Парламента с обращениями граждан, имеющими общественное значение, решениями фракции политической партии, депутатской группы;
5) запрашивать материалы и документы, необходимые для деятельности депутатского объединения, у государственных органов и должностных лиц;
6) при прекращении прений настаивать на выступлении от имени депутатского объединения. В этом случае слово предоставляется в обязательном порядке.
161-1. Руководителям фракций политических партий, а в случае их отсутствия либо по их уполномочию, представителям фракций политических партий гарантируется право выступления на пленарных заседаниях Мажилиса Парламента, заседаниях постоянных комитетов, рабочих групп, парламентских слушаниях и иных мероприятиях для изложения позиции фракции по обсуждаемому вопросу и дополнительное время на выступление – до пяти минут.
Данная гарантия распространяется и на выступления в случае прекращения прений.
162. Основными полномочиями фракций политических партий в Мажилисе Парламента являются:
1) выражение интересов политической партии в законодательной и иной деятельности Парламента Республики Казахстан;
2) участие в проводимых Президентом Республики Казахстан консультациях по кандидатуре Премьер-Министра Республики;
2-1) инициирование парламентских слушаний;
3) иные направления деятельности фракции политической партии, осуществляемые в целях реализации полномочий депутатов Парламента и Мажилиса Парламента.
162-1. Деятельность фракций политических партий может быть досрочно прекращена по решению высших и (или) руководящих органов политической партии в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
Решение о досрочном прекращении деятельности фракции политических партий доводится до сведения Бюро Палаты в письменном виде.
Глава 12-1. Парламентское большинство и парламентская оппозиция
163.-165. Исключены постановлением Мажилиса Парламента РК от
12.10.2005 № 407-III.
166. Палату возглавляет Председатель Мажилиса Парламента, избираемый на пленарном заседании Палаты из числа депутатов Мажилиса, свободно владеющий государственным языком, тайным голосованием большинством
167. Кандидатуры на должность Председателя Мажилиса Парламента
168. Кандидату на должность Председателя Мажилиса Парламента предоставляется право выступить перед Палатой. Время выступления - до десяти минут.
После выступления кандидата депутаты имеют право задавать ему вопросы, высказывать свое мнение по кандидатуре, агитировать "за" или "против"
Кандидату на должность Председателя Мажилиса отводится до пятнадцати минут для ответов на вопросы депутатов.
Для обсуждения кандидатуры отводится до двадцати минут.
169. Обсуждение кандидатур прекращается решением Палаты по истечении отведенного времени или по предложению депутата.
170. Все выдвинутые кандидатуры на должность Председателя Мажилиса Парламента, за исключением взявших самоотвод, вносятся в список для тайного голосования, который оглашается председательствующим.
О включении кандидатов в бюллетени для тайного голосования принимается постановление Палаты большинством голосов от числа депутатов, присутствующих на пленарном заседании.
171. Порядок проведения тайного голосования осуществляется в соответствии с пунктом 24 настоящего Регламента.
172.-173. Исключены постановлением Мажилиса Парламента РК от
174. Кандидат считается избранным на должность Председателя Мажилиса Парламента Республики, если в результате тайного голосования он получил более половины голосов от общего числа депутатов Палаты.
175. Об избрании Председателя Мажилиса Парламента Палатой принимается постановление, подписываемое председательствующим на пленарном заседании.
176. В случае если на должность Председателя Мажилиса Парламента было выдвинуто более двух кандидатов и ни один из них не набрал большинства голосов от общего числа депутатов Палаты, проводится повторное тайное голосование по двум кандидатам, получившим наибольшее число голосов.
Если при выборах ни один из двух кандидатов не набрал более половины голосов от общего числа депутатов Палаты, то проводятся повторные выборы с выдвижением и обсуждением новых кандидатур.
177. Председатель Мажилиса Парламента может быть отозван от должности, а также подать в отставку, если за это проголосовало большинство от общего числа депутатов Палаты.
178. Председатель Мажилиса Парламента:
1) открывает сессии Парламента Республики;
2) созывает пленарные заседания Палаты и председательствует на них;
3) созывает очередные совместные пленарные заседания Палат, председательствует на очередных и внеочередных совместных пленарных заседаниях Палат Парламента;
4) вносит на утверждение пленарного заседания Парламента повестку дня и порядок работы заседания Парламента;
5) осуществляет общее руководство подготовкой вопросов, вносимых на рассмотрение Палаты;
6) представляет Палате кандидатуры к избранию на должность заместителей Председателя Палаты;
6-1) представляет Палате кандидатуры для назначения на должности судей Конституционного Суда, членов Центральной избирательной комиссии, Высшей аудиторской палаты;
7) обеспечивает соблюдение Регламента в деятельности Палаты;
8) руководит деятельностью Бюро Палаты;
9) подписывает акты, издаваемые Палатой;
10) выполняет другие обязанности, возлагаемые на него регламентами Парламента и Палаты.
По вопросам своей компетенции Председатель Мажилиса Парламента Республики издает распоряжения.
179. Председатель Мажилиса Парламента имеет двух заместителей, избираемых из числа депутатов Палаты открытым голосованием на пленарном заседании Палаты по представлению Председателя Мажилиса Парламента большинством голосов от общего числа депутатов Палаты.
180. Кандидатам на должности заместителей Председателя Мажилиса Парламента предоставляется право выступить перед Палатой. Время выступления
- до десяти минут.
После выступления кандидатов депутаты вправе задавать им вопросы, высказывать свое мнение по кандидатурам, агитировать "за" или "против"
выдвинутых кандидатур.
Кандидатам на должности заместителей Председателя Мажилиса Парламента отводится до пятнадцати минут для ответов на вопросы депутатов.
Для обсуждения кандидатур отводится до двадцати минут.
181. Обсуждение кандидатур прекращается решением Палаты по истечении
182. В случае, если кандидаты на должности заместителей Председателя Мажилиса Парламента не набрали требуемого для избрания числа голосов, Председатель Мажилиса Парламента выдвигает новые кандидатуры с их обсуждением и голосованием.
183. Об избрании заместителей Председателя Мажилиса Парламента Палата принимает постановления.
184. По предложению Председателя Палаты заместители Председателя Мажилиса могут быть отозваны от должности заместителей Председателя, если за это проголосовало большинство от общего числа депутатов Палаты.
185. Заместители Председателя Палаты вправе подать в отставку, которая считается принятой, если за это проголосовало большинство от общего числа депутатов Мажилиса.
186. Заместители Председателя Мажилиса Парламента выполняют по уполномочию Председателя Палаты отдельные его функции и один из заместителей замещает Председателя в случае его отсутствия или невозможности осуществления им своих обязанностей.
По вопросам своей компетенции заместители Председателя Мажилиса Парламента издают распоряжения.
РАЗДЕЛ 5-1. МЕЖДУНАРОДНОЕ И МЕЖПАРЛАМЕНТСКОЕ
187. Регламент вступает в силу со дня его принятия.
188. Предложения об изменении и дополнении Регламента Мажилиса могут вноситься депутатами, постоянными комитетами Палаты и депутатскими объединениями в Бюро Палаты, которое поручает Комитету по законодательству и судебно-правовой реформе рассмотреть указанные предложения и подготовить материалы для внесения на рассмотрение пленарного заседания Мажилиса.
189. Всякое заседание депутатов Мажилиса, которое, имея целью осуществление его конституционных полномочий, проводится без соблюдения установленных регламентами Парламента и Мажилиса условий и процедур, является незаконным. Акты, принятые на этих заседаниях, недействительны.
190. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 12.10.2005 № 407-III.
191. Организационное, правовое, информационно-аналитическое и иное обеспечение деятельности Мажилиса, его консультативно-совещательных органов осуществляет Аппарат Палаты.
192. Инженерное, хозяйственно-бытовое, транспортное, материально- техническое и иное обеспечение деятельности Мажилиса осуществляется Управлением материально-технического обеспечения.
193. Деятельность Аппарата Мажилиса осуществляется в соответствии с нормативными правовыми актами о государственной службе, а также Положением об Аппарате Мажилиса и направлена на обеспечение деятельности депутатов Мажилиса Парламента Республики Казахстан.
С истечением сроков полномочий Парламента или Мажилиса Парламента, в случае роспуска Парламента или Мажилиса Парламента и выборов нового состава его депутатов деятельность государственных служащих в Аппарате Мажилиса не прекращается.
Руководит работой Аппарата Палаты Руководитель Аппарата Мажилиса, который подотчетен Бюро Палаты.
194. В целях содействия обеспечению гласности в деятельности Мажилиса, осуществления связи Палаты и его структур со средствами массовой информации, а также подготовки официальных материалов для печати, телевидения, радио и социальных сетей образуется пресс-служба Мажилиса Парламента.
Пресс-служба Мажилиса аккредитует представителей средств массовой информации на основании Правил аккредитации представителей средств массовой информации при Мажилисе Парламента Республики Казахстан, утверждаемых на Бюро Палаты.
195. Исключен постановлением Мажилиса Парламента РК от 12.10.2005