Қазақша:
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Бұйрық Қазақстан Республикасы Департамент методологии управления Мемлекеттік активтерді басқару әдіснамасы Қаржы Министрлігінің государственными активами Министерства департаменті Бухгалтерлік есеп әдіснамасы финансов Республики Казахстан және аудит Департаментінің 1998 жылғы 25 маусымдағы N 107 Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 1998 жылғы 15 тамызда тіркелді. Тіркеу N 578 Қазақстан Республикасы Қаржы Минстрлігінің 1998 жылғы 9 шілдедегі N 310. Бұйрықтың күші жойылды - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2008 жылғы 15 сәуірдегі N 179 бұйрығымен.
7 аудит Ережелері (стандарт) "Жоспарлау"
Қазақстан Республикасы 1998 жылғы 9 шілдедегі N 310 бұйрығы бойынша үйлестірген Қаржы Министрлігінің Бухгалтерлік есеп әдіснамасы және аудит Департаментінің 1998 жылғы 25 маусымдағы N 107 бұйрығымен бекітілген Кіріспе ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
1. Осы Ережелер (стандарт) қаржылық есепке жүргізілетін аудитті жоспарлауды қамтамасыз етеді. Осы Ережелер (стандарт) бұдан әрі қарай жүргізілетін аудитті жоспарлауға да қолданылады. Бірінші рет өткізілгелі отырған аудитті жоспарлау барысында аудитор жоспарлау процесін осында көрсетілген мәселелер шеңберін кеңейту арқылы дамытуы мүмкін.
2. Аудитор жұмысты неғұрлым тиімді атқарылатын дәрежеде жоспарлауы тиіс.
3. Жоспарлау ұғымы аудиттің ықтимал сипатына, жүргізу мерзіміне және көлеміне қатысты егжей-тегжейлі талдауға негізделген жалпы стратегияны жасап-енгізуді мағыналайды.
Жұмысты жоспарлау
4. Жұмысты жоспарлау аудиттің маңызды бағыттарына назар аударуға, көмекшілер тарапына тиісті жұмыстарды неғұрлым тиімді жағдайда таратуға және басқа да аудиторлар мен эксперт-мамандардың жұмысын үйлестіруге мүмкіндік береді.
- Бұл тұлға бас аудитор емес, бірақ бас аудитор тексеріп жатқан қаржылық есепке қамтылған бөлімшелердің бірінің қаржылық ақпаратының аудиторлық есебіне жауап береді. Басқа аудиторлардың қатарына сонымен қатар осы фирмаға немесе осы фирманың филиалдарына қатысы жоқ аудиторларда кіреді.
5. Жоспарлау жөніндегі жұмыс көлемі субъекттің үлкенді-кішілігіне, аудиттің күрделілігіне, осы қажеткер тарапына бұдан бұрын жүргізілген аудиттік жұмыс тәжірибесіне және оның іс-әрекеттері туралы мағлұматтармен танысу дәрежесіне тәуелді болады.
6. Қажеткердің іс-әрекеттері туралы ақпарат алу аудитті жоспарлаудың маңызды бөлегі болып табылады. Қажеткердің іс-әрекеттерін жақсы білу аудиторға қаржылық есепке елеулі түрде әсер ететін оқиғаларды, шаруашылық әрекеттерді және нақты іс барысын анықтауға көмек жасайды.
7. Аудиттің тиімділігі мен қорытындысын жақсарту және аудиторлық іс- әрекеттерді субъект ұжымы адамдарының жұмысымен үйлестіру мақсатында аудиттің жалпы жоспарының егжей-тегжейін және аудит бойынша жүргізілетін белгілі бір әрекеттерді аудитор тексеру комиссиясымен, субъект басшылығымен және ұжым адамдарымен талқылауы мүмкін. Алайда аудиттің жалпы жоспары мен бағдарламасын жасауға жауап беруші тұлға аудитордың өзі болып қала береді.
Аудиттің жалпы жоспары
8. Аудитор аудиттің ықтимал көлемі мен жүргізу сипатын баяндайтын жалпы жоспарын талдап-құжаттауға міндетті. Аудиттің жалпы жоспарының тексті аудит бағдарламасын жасау барысына басшылық жасарлықтай дәрежеде егжей-тегжейлі толық бола тұрса да оның түрі мен мазмұны субъектінің үлкенді- кішілігіне, аудиттің күрделілігіне, аудитор пайдаланатын арнайы әдістемелер мен технологияға байланысты өзгертілуі мүмкін.
9. Аудиттің жалпы жоспарын жасау кезінде аудитор төмендегі мәселелерді назарында ұстауы тиіс:
1) Қажеткердің іс-әрекеттерін білу а) Субъектінің іс-әрекетіне әсер ететін жалпы экономикалық факторлар және саланың жағдайы мен өзіндік сипаты;
ә) Субъекттің өз іс-әрекетіне, қаржылық көрсеткіштеріне және осының алдындағы аудит кезінде енгізілген өзгерістерді қоса есептегендегі есеп жасау талаптарына қатысты маңызды деп табылған сипаттамалар;
б) Субъект басшылығы дәрменділігінің жалпы деңгейі.
2) Қажеткердің бухгалтерлік есебі мен ішкі бақылау жүйесін түсіну а) Субъект тарапынан қабылданған есеп саясаты және ондағы өзгерістер;
ә) Бухгалтерлік есеп пен аудиттің нормативтік құқықтық негіздеріндегі өзгерістердің ықпалы;
б) Қажеткердің бухгалтерлік есебі мен ішкі бақылау жүйесі тарапында аудитордың жинақтаған мағлұматтары және нақты іс әрекеттеріне қатысты бақылау сынақтарына тиісті дәрежеде назар аудару.
3) Тәуекел және мән а) Ішкі бақылау тәуекелі мен алып тастауға келмейтін тәуекелдің ықтимал бағалануы және аудиттің маңызды тұстарын анықтау;
ә) Аудит мақсаттарының елеулі мән-мағыналық деңгейлері;
б) Қажеткер тарапынан өткендегі тексерулер тәжірибесін ескеру арқылы немесе алаяқтық негізінде тиісті ақпараттарды елеулі түрде бұрмалаушылық мүмкіндігі;
в) Бухгалтерлік есептің, оның ішінде есептік тұрғыдан баға беру тәсілі қолданылатын неғұрлым күрделі тарауларын анықтау.
4) Іс-әрекеттердің мерзімі мен көлемі а) басты назардың аудиттің өзіндік ерекшеліктері бар тұстарына қарай ойысу мүмкіндігі;
ә) аудитқа ақпарат технологиясының тигізер әсері;
б) ішкі аудит жұмысы және осы жұмыстың аудиттік іс-әрекетке ықтимал әсері.
5) Ұжым мүшелерінің жұмысын үйлестіру, бақылау, тексеру және оған басшылық жасау а) бөлімшелерді, мәселен салалық кәсіпорындарды, филиалдарды, өкілдіктерді тексеруге басқа аудиторларды кірістіру;
- Бұл тұлға бас аудитор емес, бірақ бас аудитор тексеріп жатқан қаржылық есепке қамтылған бөлімшелердің бірінің қаржылық ақпаратының аудиторлық есебіне жауап береді. Басқа аудиторлардың қатарына сонымен қатар осы фирмаға немесе осы фирманың филиалдарына қатысы жоқ аудиторлар да кіреді.
ә) эксперт-мамандарды кірістіру;
б) орналасудың сандық мөлшері;
в) адам санына мұқтаждық.
6) Басқа да мәселелер а) үзіліссіздік принциптерінің күманды жағдайға ұшырау мүмкіндіктері;
ә) өзара байланыстағы жақтардың қарым-қатынастары тәрізді арнайы назар аударуды талап ететін жағдайлар;
б) міндеттемелік шарттар және заң актілеріне сәйкес, болмаса басқа да құқықтық-нормативтік актілерде көзделген басқадай жауапкершілік;
в) есеп беру сипаты, олардың мерзімдері және аудит жүргізудің шарттарына сәйкес қажеткердің алдына тартылуға тиісті басқа да материалдар.
Аудит бағдарламасы
10. Аудитор жоспарланған аудиттік іс-әрекеттің аудиттің жалпы жоспарын орындау үшін қажет болатын сипатын, мерзімін және көлемін белгілейтін аудит бағдарламасын талдап-құжаттауға міндетті. Аудит бағдарламасы аудитке қамтылған көмекшілерге арналған нұсқаулар сериясынан құралады және жұмыстың тиісті дәрежеде атқарылуына бақылау жасайтын құрал болады. Аудит бағдарламасы сонымен бірге әр учаске бойынша аудит өткізудің мерзімі көрсетілген аудит мақсатын мазмұндайды.
11. Аудит бағдарламасын жасау барысында аудитор ішкі бақылау тәуекелі мен алып тастауға келмейтін тәуекелдің өзіндік бағалануын және іс- әрекеттер арқылы шын мәнінде қамтамасыз етілетін талапқа сай сенімділік деңгейін назарда ұстауы тиіс. Аудитор сонымен қатар бақылау сынақтары мен шын мәніндегі іс-әрекеттерді жүргізу мерзімдерін, көмекшілер белгілеуді және басқа аудиторлар<*> мен маман-эксперттерді кірістіруді қарастыруы тиіс. Аудит бағдарламасын жасау барысында 9 тарауда көрсетілген басқа да мәселелерді егжей-тегжейлі қарастыру қажеттігі тууы мүмкін.
- Бұл тұлға бас аудитор емес, бірақ бас аудитор тексеріп жатқан қаржылық есепке қамтылған бөлімшелердің бірінің қаржылық ақпаратының аудиторлық есебіне жауап береді. Басқа аудиторлардың қатарына сонымен қатар осы фирмаға немесе осы фирманың филиалдарына қатысы жоқ аудиторлар да кіреді.
Жалпы жоспар мен аудит бағдарламасындағы өзгерістер Жалпы жоспар мен аудит бағдарламасы аудитті атқару барысында қажеттілігіне қарай қайта қаралуы мүмкін. Жоспарлау ісі аудит аяқталғанға дейін үзілмейді, себебі жағдай аяқ-астынан өзгеруі мүмкін немесе аудитор аудиторлық іс-әрекеттерді жүргізу барысында күтпеген қорытындыларға тап болуы мүмкін.
Едәуір дәрежедегі өзгерістердің себептері міндетті түрде құжатталуы тиіс.

На русском языке:
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Приказ Департамента Департамент методологии управления Мемлекеттік активтерді басқару әдіснамасы государственными активами Министерства департаменті финансов Республики Казахстан методологии бухгалтерского учета и аудита Министерства финансов Республики Казахстан от 25 июня 1998 года N 107. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 15.08.1998 г. за N 578. Утратил силу приказом Министра финансов Республики Казахстан от 15 апреля 2008 года N 179.
Об утверждении Положения (стандарта) аудита 7 "Планирование"
На основании Указа Президента Республики Казахстан, имеющего силу Закона, от 26 декабря 1995 года N 2732 "О бухгалтерском учете", Указа Президента Республики Казахстан, имеющего силу Закона, от 17 апреля 1995 года N 2200 "О лицензировании", Положения "О Департаменте методологии бухгалтерского учета и аудита", утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 18 декабря 1997 года, Приказываю:
1. Утвердить Положение (стандарт) аудита 7 "Планирование".
2. Установить, что положение (стандарт) обеспечивает руководство по планированию аудита финансовой отчетности.
3. Установить, что настоящее положение (стандарт) аудита вступает в силу со дня государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
4. Начальнику Управления организации аудиторской деятельности - Пироговской С.Н. зарегистрировать утвержденное положение (стандарт) в Министерстве юстиции Республики Казахстан, в установленном законодательством порядке.
5. Отделу внедрения и контроля Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита Министерства финансов Республики Казахстан довести в недельный срок со дня государственной регистрации настоящий приказ и положение (стандарт) аудита 7 "Планирование" до областных управлений Департамента, комитетов и министерств.
6. Контроль за исполнением приказа возложить на заместителя директора Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита Министерства финансов Республики Казахстан - Айтхожину Л.Ж.
Директор
Положение (стандарт) аудита 7 Планирование Введение
1. Настоящее положение (стандарт) аудита обеспечивает руководство по планированию аудита финансовой отчетности. Данное положение (стандарт)
применимо при планировании последующего аудита. При планировании первой аудиторской проверки аудитор может расширить процесс планирования за пределы изложенных здесь вопросов.
2. Аудитор должен планировать работу таким образом, чтобы она была выполнена наиболее эффективно.
3. Планирование означает разработку общей стратегии и детального подхода к ожидаемому характеру, срокам проведения и масштабу аудита.
Аудитор планирует проведение аудита так, чтобы аудит был эффективен и своевременен.
Планирование работы
4. Надлежащее планирование работы способствует должному вниманию наиболее важным направлениям аудита, помогает более эффективному распределению работы среди помощников, координировать работу других* аудиторов и экспертов.
Примечание * - Лицо, не являющееся главным аудитором и несущее ответственность за аудиторскую отчетность по финансовой информации одного из подразделений, включенную в проверенную главным аудитором финансовую отчетность. В число других аудиторов входят как не связанные с данной фирмой аудиторы, так и филиалы данной фирмы.
5. Объем работы по планированию зависит от размеров субъекта, сложности аудита, предшествующего аудиторского опыта работы с данным клиентом, а также знаний о его бизнесе.
6. Получение информации о бизнесе клиента является важной частью планирования аудита. Знание бизнеса помогает аудитору в выявлении событий, хозяйственных операций и практической деятельности, которые могут существенно влиять на финансовую отчетность.
7. Аудитор может обсудить элементы общего плана аудита и определенные процедуры по аудиту с ревизионной комиссией, руководством субъекта и его персоналом для улучшения эффективности и результативности аудита и координации аудиторских процедур с работой персонала субъекта.
Однако, аудитор продолжает нести ответственность за составление общего плана и программы аудита.
Общий план аудита
8. Аудитор должен разработать и документально оформить общий план аудита с описанием предполагаемого масштаба и характера проведения аудита.
Несмотря на то, что текст общего плана аудита должен быть достаточно детальным для того, чтобы служить руководством в разработке программы аудита, его форма и содержание могут меняться в зависимости от размеров субъекта, сложности аудита, специфической методологии и технологии, используемых аудитором.
9. При разработке общего плана аудита аудитору необходимо принимать во внимание:
1) Знание бизнеса клиента а) общие экономические факторы, состояние и специфика отрасли, влияющие на бизнес субъекта;
б) важные характеристики субъекта, относящиеся к его деятельности, финансовым показателям и требованиям к отчетности, включая изменения с даты предыдущего аудита;
в) общий уровень компетенции руководства субъекта.
2) Понимание систем бухгалтерского учета и внутреннего контроля клиента а) принятая субъектом учетная политика и изменения в ней;
б) влияние изменений нормативной правовой базы бухгалтерского учета и аудита;
в) накопленное аудитором знание о системах бухгалтерского учета и внутреннего контроля клиента, а также соответствующее внимание тестам контроля и процедурам по существу.
3) Риск и существенность а) ожидаемые оценки неотъемлемого риска и риска внутреннего контроля и выявление важных участков аудита;
б) уровни существенности для целей аудита;
в) возможность существенного искажения информации клиентом, с учетом опыта прошлых проверок, или мошенничества;
г) выявление наиболее сложных разделов бухгалтерского учета, включая те, в которых используются учетные оценки.
4) Характер, сроки и объем процедур а) возможное смещение центров внимания к специфическим участкам аудита;
б) влияние информационной технологии на аудит;
в) работа внутреннего аудита и предполагаемый эффект этой работы на процедуры аудита.
5) Координация, руководство, наблюдение и проверка работы персонала а) вовлечение других* аудиторов в аудит подразделений, например, дочерних предприятий, филиалов, представительств;
Примечание * - Лицо, не являющееся главным аудитором и несущее ответственность за аудиторскую отчетность по финансовой информации одного из подразделений, включенную в проверенную главным аудитором финансовую отчетность. В число других аудиторов входят как не связанные с данной фирмой б) вовлечение экспертов;
в) количество месторасположений;
г) потребность в персонале.
6) Прочие вопросы а) возможность того, что принцип непрерывности ставится под сомнение;
б) случаи, требующие специального внимания, такие как отношения связанных сторон;
в) условия обязательства и другая ответственность, предусмотренная законодательными и иными нормативными правовыми актами;
г) характер отчетов, их сроки или другие материалы, которые предполагается предоставить для клиента по условиям проведения аудита.
Программа аудита
10. Аудитор должен разработать и документально оформить программу аудита, определяющую характер, сроки и объем запланированных процедур аудита, требующихся для того, чтобы осуществить общий план аудита.
Программа аудита представляет собой серию инструкций для помощников, вовлеченных в аудит, а также средство контроля за надлежащим выполнением работы. Программа аудита может также содержать цели аудита для каждого участка с указанием сроков проведения аудита.
11. При подготовке программы аудита, аудитору необходимо принимать во внимание специфические оценки неотъемлемого риска и риска внутреннего контроля, а также требуемую степень уверенности, обеспечиваемую процедурами по существу. Аудитор также должен рассмотреть сроки проведения тестов контроля и процедур по существу, координацию любой помощи, ожидаемой от субъекта, наличие помощников, а также привлечение других* аудиторов или экспертов. Во время разработки программы аудита, вероятно, возникнет необходимость рассмотреть более детально другие вопросы, указанные в параграфе 9.
Изменения в общем плане и программе аудита Общий план и программа аудита могут пересматриваться по мере необходимости во время выполнения аудита. Процесс планирования является непрерывным до завершения аудита, поскольку могут измениться условия, или аудитор может получить неожиданные результаты от проведения аудиторских процедур. Причины значительных изменений необходимо документировать.