Қазақша:
Қостанай облысының мәслихаты Қостанай облыстық Маслихат Костанайской области мәслихатының 2005 жылғы 23 желтоқсандағы № 266 шешімі.
Қостанай облысының Әділет департаментінде 2006 жылғы 24 қаңтарда № 3534 тіркелді. Күші жойылды - Қостанай облысы мәслихатының 2007 жылғы 23 шілдедегі № 484 шешімімен Қостанай облысында мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасын бекіту туралы
1. Облыстық әкімдігі ұсынған Қостанай облысында мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы бекітілсін (қосымша).
2. Осы шешім 2006 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.
3. Осы шешімнің орындалуы облыстық мәслихаттың білім, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт және халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін.
М. Әбенов
Қостанай облыстық мәслихатының кезекті, он бірінші сессиясының төрағасы Қостанай облыстық мәслихатының хатшысы В. Мягков Келісілді:
Облыс әкімінің орынбасары ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды __________ С. Бектұрғанов «Қостанай облысының экономика және бюджеттік жоспарлау департаменті»
мемлекеттік мекемесінің директоры _______________________ Л. Лескова «Қостанай облысының денсаулық сақтау департаменті» мемлекеттік мекемесінің директоры ____________________ Э. Ғалымжанов «Қостанай облысының білім беру департаменті»
мемлекеттік мекемесі директорының міндетін атқарушы _______________________________ Ю. Когай «Қостанай облысының сәулет, қала салу құрылыс департаменті» мемлекеттік мекемесінің директоры _________________________________ В. Кочин «Қостанай облысының мәдениет департаменті»
_____________________________ А. Божақов «Қостанай облысының дене тәрбиесі және спорт басқармасы» мемлекеттік мекемесінің _______________________________ В. Суслов «Қостанай облысының жұмыспен қамтуды координациялау және әлеуметтік бағдарламалар директорының міндеттерін атқарушы ____________________________ Қ. Жиенбаев Облыстық мәслихаттың 2005 жылғы 23 желтоқсандағы № 266 шешімімен бекітілген Қостанай облысында мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы МАЗМҰНЫ
1. Паспорт
2. Кіріспе
3. Қостанай облысындағы мүгедектіліктің қазіргі жай-күйін талдау
4. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері
5. Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі
6. Қажетті ресурстар және оларды каржыландыру көздері
7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер
1. Бағдарламаның паспорты Атауы Қостанай облысында мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 13 сәуірдегі № 39 «Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңы Әзірлеу үшін негіздеме «Қостанай облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті» мемлекеттік меке- месі Бағдарла- маны әзірлеуге жауапты мемлекет- тік орган Мақсаты Оңалту жүйесін жетілдіру, мүгедектерді әлеуметтік қолдауды күшейту және олардың өмір сүру сапасын жақсарту Міндет- тері Мүгедектерге қоғамға жан-жақты бірігу үшін мүмкіндік беру, дербес өмір салтын қамтамасыз ету үшін жағдай жасау, мүгедектіктің деңгейін төмендету;
мүгедектерге берілетін компенсаторлық техникалық құралдардың, протездік-ортопедиялық және сурдологиялық кө- мектің атаулылығын қамтамасыз ету және сапасын арттыру;
мүгедектердің (халықтың ұтқырлығы төмен топтарының) әлеуметтік, көлік және рекреациялық инфрақұрылым нысан- дарына кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін жағдайлар туғызу;
мүгедектерді оңалту жүйесін жетілдіру және мүгедектерді медициналық, әлеуметтік және кәсіптік оңалту жөніндегі қызметтер аясын ұлғайту;
мүгедектерді жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді үлгілерін дамыту.
Бағдарламаны іске асыруға мемлекеттік бюджеттің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасы тыйым сал- маған басқа да қаражат бағытталатын болады.
Қажетті ресур- стар жә- не қаржы- ландыру көздері Мемлекеттік бюджеттен жалпы шығындар 2687,0 миллион теңгені, оның ішінде 2006 жылы - 595,7 миллион теңгені, 2007 жылы - 1726,7 миллион теңгені, 2008 жылы - 364,5 миллион теңгені; республикалық бюджеттен - 1930,8 миллион теңгені, оның ішінде: 2006 жылы - 396,5 миллион теңгені, 2007 жылы - 1500,8 миллион теңгені, 2008 жылы - 33,5 мил- лион теңгені; жергілікті бюджеттен - 756,2 миллион теңгені, оның ішінде 2006 жылы - 199,2 миллион теңгені, 2007 жы- лы - 225,9 миллион теңгені, 2008 жылы - 331,0 миллион теңгені құрайды.
Бағдарламаны іске асыру оңалту іс-шараларының көлемін көбейту, мүгедектерді техникалық құралдармен қамтамасыз ету, мамандық алу және жұмысқа орналасуға жәрдем жасауға;
мүгедектердің әлеуметтік инфрақұрылым нысандарына және ақпараттық ортаға қол жеткізуін жақсартуға ықпал етеді.
маны іс- ке асыру- дан күтілетін нәтиже- лер 2006-2008 жылдар Іске асы- ру мерзі- мі Мүгедектік проблемасының көкейтестілігі оның ауқымдылығына байланысты. БҰҰ сарапшыларының деректері бойынша мүгедектердің әлемдік саны халықтың 10 % құрайды, олардың ішінде 64% еңбек етуге қабілетті жастағы адамдар болып табылады.
Қазақстанда барлық санаттағы мүгедектердің саны 2005 жылдың 1 қаңтарына 413,6 мың адамды немесе барлық халықтың шамамен 3% құрайды.
Қостанай облысында мүгедектер барлық халықтың санынан 2,4 % құрайды.
Жалпыға белгілі, тәуелсіз мемлекетіміздің қалыптасу кезеңіндегі алғашқы жылдары әлеуметтік саланы дамыту мүмкіндіктері әжептәуір шектеулі болды және мемлекет азаматтардың өмір сүру деңгейінің күрт төмендеуінің кері салдарларын жұмсартуға бағытталған және халықтың неғұрлым аз қамтамасыз етілген буындарын қорғау шараларын қабылдады.
Тоқсаныншы жылдардың екінші жартысындағы экономикалық өсу белсенді әлеуметтік саясат жүргізуге алғышарттар жасады.
Мүгедектердің жағдайын жақсарту Қазақстандағы әлеуметтік саясаттың басымды бағыттарының бірі болып табылады.
Мүгедектерді оңалту проблемаларын тиімді шешу мемлекеттің белгілі бір уақыт кезеңіне қабылданатын кешенді нысаналы бағдарламалар шеңберінде белсенді қолдауын талап етеді.
Бағдарламаны әзірлеу үшін Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 19 наурыздағы «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін» Қазақстан халқына Жолдауы, «Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы мен Қазақстан Республикасында әлеуметтік нормаларды одан әрі тереңдетудің 2005-2007 жылдарға арналған бағдарламасы негіздеме болып табылады.
Бағдарлама Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясының шеңберінде әзірленді.
3. Қостанай облысындағы мүгедектіліктің қазіргі жай-күйін талдау Қостанай облысы бойынша 2005 жылдың 1 қазанына барлық санаттағы мүгедектердің саны 21434 адамды құрайды (барлық халықтың санынан 2,4 %)
оның ішінде 2310 мүгедек бала.
Алғашқы мүгедектіктің 10 000 адамға шаққандағы серпінді көрсеткіші Көрсеткіштер Жылдар Алғаш рет мүгедек деп танылғандар (барлығы)
оның ішінде:
балалар арасында ересектер арасында Алғашқы мүгедектіктің серпінді көрсеткіші (мүгедектердің барлық санаттары үшін)
Ересек халықтың арасындағы мүгедектік көбінесе қатерлі ісіктерден (20,7 %), қан айналымы жүйесінің ауруынан (20,6 %), психиканың бұзылуынан (14,9 %), жарақаттардан (9,2 %) туындайды. Мүгедек балалардың арасында көбінесе психиканың бұзылуынан (31,5 %), жүйке жүйесінің ауруларынан (9,1 %), туа біткен даму аномалиялардан (16,1 %) туындайды.
2004 жылы барлығы 8641 адам қайта куәландырылды, бұл ретте ішінара оңалту көрсеткіші 6,3 % құрады, мүгедектік тобының ауырлауы көрсеткіші - 6,5 %, толығымен оңалту көрсеткіші - 4,1 % болды.
Мүгедектердің жас құрылымында еңбек етуге жарамды жастағы адамдар басым, бұл көрсеткіш мүгедектердің жалпы санынан 88,3 % құрайды.
2005 жылдың 1 қазанына алғаш рет 1711 немесе 90 % адам мүгедек болып танылды, 2004 жылдың осы кезеңіне алғаш рет 1622 немесе 87,8 % адам мүгедек болып танылды. Алғашқы мүгедектіктің өсуі Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің 2004 жылғы 8 қазандағы № 228-б бұйрығының негізінде анатомиялық кемшіліктер - бір көздің соқыр болуы және 4 дәрежедегі құлақтың естімеуі бойынша «мерзімсіз» 3 топтық мүгедектікті берумен байланысты болып отыр. 2005 жылы балалар арасында 227 немесе 13,3 % адам, 2004 жылы осы кезеңге 232 немесе 14,3 % бала алғаш рет мүгедек болып танылды.
Топтардың ауырлығы бойынша мүгедектіктің көрсеткіші 2005 жылы 2004 жылмен салыстырғанда 1,7 % төмендеді.
19124 мүгедек ішінен 6737 адамда оңалтудың жеке бағдарламасы бар.
Оңалтудың жеке бағдарамасының толығымен іске асырылуы 40%, ішінара іске асырылуы 45% құрайды.
2310 мүгедек балалардың ішінен 480 оңалтудың жеке бағдарламасы бар.
Оңалтудың жеке бағдарламасының толығымен іске асырылуы 21 %, ішінара іске асырылуы 33 % құрайды.
1) Әлеуметтік оңалту
Мүгедектерді оңалтудың бағдарламасын іске асыру, мүгедектердің мәселелерін шешу, олардың қызметіне белсенді қимыл жасау үшін мемлекеттік органдар мен мүгедектердің қоғамдық бірлестіктерінің және басқа да үкіметтік емес ұйымдардың қызметін үйлестіру мақсатында Қостанай облысы әкімдігінің жанында Мүгедектер ісі жөніндегі кеңес құрылды. Осындай Кеңестер аудандық және қалалық әкімдіктердің жанында да құрылған. Кеңестер өз отырыстарын тұрақты түрде өткізіп отырады, Кеңестің отырыстарында мүгедектерді оңалтудың ең көкейтесті деген мәселелері қарастырылады.
Мүгедектер істері жөніндегі кеңестің мүшелері мәдени-көпшілік және спорттық іс-шаралардың, конференциялар мен семинарлардың ұйымдастыруына қатысады. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңының ережелерін түсіндіру бойынша жұмыс жүргізеді.
Мүгедектердің белсенді өмір сүруін қамтамасыз ету үшін уақытында протездеуді, кресло-арбаларды және басқа да компенсаторлық құралдардың беруін жүзеге асыру қажет. 2005 жылдың 1 қазанына 20873,3 мың теңге сомасына 531 мүгедек протездеуден өтті. Мүгедектерді протездеу мен ортездеу бойынша жеке деректер базасы құрылды. Мүгедектерді толығымен кресло-арбалармен қамтамасыз ету 2002 жылдан басталды. 2002-2004 жылдар аралығында 7433,4 мың теңге сомасына 265 кресло-арба сатып алынып тапсырылды. 2005 жылы 2384,4 мың теңге сомасына 57 кресло-арба сатып алынып тапсырылды. Бірақ та, кресло-арбалармен қамтамасыз ету 40 % құрайды.
Мүгедектерді сурдо және тифлоқұралдармен қамтамасыз ету үшін бюджеттен 2005 жылы 17503 мың теңге бөлінді. Саңыраулар үшін дірілдейтін оятар сағаттары сатып алынды (213 дана), телефакс (52 дана), көпфункционалды дабылдатқыш жүйелері (40 дана), 6470,3 мың теңге сомасына балаларға арналған есту аппараттары (104 дана) сатып алынды. 860,0 мың теңге сомасына зағиптар «Книголюб-компакт» оқу машинасы сатып алынды. Мүгедекті оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектерді сурдологиялық және тифло құралдарымен қамтамасыз ету бойынша жұмыс жүргізілуде.
Мүгедектерді оңалту бағдарламасын іске асыру барысында 95 кірме жолдары және пандустар салынды, 29 дабыл құралдары бар арнайы бағдаршамдар мен жол белгілері орнатылды. Мүгедектердің тұрғын, қоғамдық және өндірістік ғимараттарға, әлеуметтік инфрақұрылым нысандарына қол жеткізуін қамтамасыз ету бойынша жұмыс жалғасуда. Мүгедектердің инфрақұрылым нысандарына кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз ету бойынша жұмыс Қостанай, Рудный және Арқалық қалаларында белсенді атқарылады.
Қостанай қаласында мүгедектерге арналған пәтерлерді жеке жоспарлау жұмысы басталды. Қостанай қаласында арбадағы мүгедектерді тасымалдауға бейімделген 4 автобус пайдаланымға алынды.
Бөгде адамның күтіміне және көмегіне мұқтаж мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін облысымызда интернат-үйлері мен үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшелері желісі білдіреді. Қазіргі кезде 11 интернат үйі жұмыс істейді, олардың 6-ы қарттар мен мүгедектерге арналған жалпы үлгідегі интернат үйлері, 2-і - жүйке-неврологиялық ауруларга, 2-і - ақыл-есі кем мүгедектерге арналған, Рудный қаласындағы 1 жүйке-неврологиялық интернат үйі қайта құрылу сатысында. Бұл мекемелерде 1476 адам толық мемлекет қарауында тұрып жатыр. Қостанай, Рудный және Арқалық қаларында тұрғылықты жері жоқ адамдар үшін 3 әлеуметтік бейімделу орталықтары жұмыс жасайды. Қостанай қаласында әйелдер, жасөспірімдер және балаларға арналған бейімделу орталығы ашылды. 2145 мүгедек пен жалғызілікті қарттар үшін 20 үйде әлеуметтік қызмет көрсету бөлімшілері жұмыс атқарады.
Қостанай қаласында үйде әлеуметтік қызмет көрсету аумақтық орталығы жоспарланып отыр.
Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 11 шілдедегі «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы»
Заңына сәйкес балаларға арналған екі әлеуметтік көмек көрсету бөлімшелері құрылып жұмыс жүргізеді. Аудандардағы үйде әлеуметтік қызмет көрсету бөлімшелерінде балаларға арналған әлеуметтік қызметкерлердің штаттары енгізілген. 786 мүмкіндіктері шектеулі балалар әлеуметтік қызмет көрсету бөлімшелері мен әлеуметтік қызметкерлердің қамқорлығында.
Мүмікіндіктері шектеулі балалар жалпы білім алу дайындығын арнаулы түзеу ұйымдарында алады.
Қостанай облысының білім беру департаментінің деректері бойынша арнаулы түзеу ұйымдарының (бірлік) және де мүмкіндіктері шектеулі балалардың саны (адам)
Арнаулы түзеу білім беру ұйымдарының жүйесі мен контингенті Мектепке дейінгі арнаулы ұйымдар Арнаулы түзеу топтары бар, жалпы нысандағы мектепке дейінгі ұйымдар топ Мектепке дейінгі арнаулы түзеу ұйымдарындағы және түзеу топтарындағы бала саны Арнаулы білім беретін түзеу мектептері Арнаулы түзеу ұйымдарындағы және жалпы білім беретін мектептердің арнаулы сыныптарындағы бала са- ны Облыстың білім беру жүйесінің түзеу ұйымдарында 219 мүғалім істейді, оның ішінде 11 логопед, 6 тифлологопедагог, 7 олигопедагог, 7 психолог, 3 әлеуметтік педагог, 5 дәрігер және 17 медициналық бике.
Соңгы үш жылда түзеу ұйымдарының материалдық-техникалық базасы едәуір жақсарды. Барлық ұйымдарда ғимараттар, спорттық залдар, санитарлык- техникалық жабдықтау мен канализация жүйелеріне ағымды жөндеу жүргізілді.
Кейбір ұйымдардың төбелері, жылыту жүйелеріне жөндеу жасалды, ішінара жиһаз, жабдық және құрал-саймандар сатып алынды.
Облыстың түзеу білім беру ұйымдары үлгі оқу жоспары бойынша жұмыс атқарады. Қостанай қаласы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің бастамасы бойынша № 21 мектептің негізінде Дамыту, бейімдеу және психологиялық-педагогикалық түзеу бойынша балалар орталығы ашылды. Орталық арнаулы жабдықпен, қажетті материалдар, әдебиет және бейнетехникамен жабдықталған. Орталыққа мүмкіндігі шектеулі 55 бала қатысады.
Үш психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестер құрылған, онда 3305 бала мен жасөспірім тексеруден өтті, 11 психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері құрылған, онда тексеруден 754 бала мен жасөспірім өтті.
Жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар қызметі көмек көрсетудің нақты түрлері мен нысандарын анықтау мақсатында мүмкіндігі шектеулі балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларына тексеру жасау бойынша жүйелі жұмыс жүргізеді.
2) Медициналық оңалту 2002-2004 жылдар ішінде 12714,6 мың теңге сомасына 795 адам сауықтырылды. 2005 жылы 211 мүгедекті сауықтыру үшін 5270,0 мың теңге, 345 ардагер мен мүгедектерді сауықтыру үшін 7452 мың теңге көзделді. Ағымдағы жылдың 1 қазанына жеке санаттағы 111 мүгедек санаторлық-курорттық емделуден өтті, 100 мүгедек бала «Дружба» санаторийі негізінде санаторлық- курорттық сауықтырылудан өтті. «Сосновый бор» санаторийінде 345 адам сауықтырылды.
Мүгедектердің Қостанай қалалық еркін қоғамының оңалту орталығында 5 жылдың тоғыз айында 220 адам емделуден өтті.
Облыстың медициналық мекемелерінде мүгедектер медициналық оңалтудан өтеді. Облыстың емдеу-алдын алу ұйымдарында 18887 мүгедек диспансерлік есепте тұрады, оның ішінде 2235-і 16 жасқа дейінгі балалар.
Ағымдағы жылдың тоғыз айында 6958 мүгедек медициналық оңалтудан өтті, бұл диспансерлік есепте тұратын мүгедектердің жалпы санынан 43 % құрайды.
Оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес 2923 мүгедек емдеу-алдын алу шараларымен қамтылған.
Диспансерлік есепте тұратын мүгедек балалар облыстық балалар ауруханасының негізінде, Қостанай және Рудный қалалық балалар ауруханаларының қалпына келтіру жөніндегі емдеу бөлімшелерінде, Аркалық және Лисаков қалалық емханаларында, аудандық орталық ауруханалардың амбулаторлық-емханалық бөлімшелерінде жыл сайын сауықтыру мен медициналық оңалтудан өтеді. Өткен кезең бойынша 171 мүгедек бала, оның ішінде қалпына келтіру жөніндегі емдеу бөлімшелерінде 77 мүгедек бала сауықтандырылды. «Балбұлақ» республикалық балалар оңалту орталығында жүйке ауруымен ауыратын 17 бала емдеуден өтті.
Облыста туа біткен даму ауытқуларының алғашқы алдын алу, жүкті әйелдерге медициналық-гигиеналық кеңес беру өткізіледі, туа біткен және тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу және оны диагностикалаудың жаңа әдісі енгізілген.
Мүгедектіліктің алдын алу және оны төмендету үшін денсаулық сақтау, халықты әлеуметтік қорғау және қоғамдық бірлестіктердің кешенді түрде жұмыс жасауы жүзеге асырылады.
3) Кәсіптік оңалту 19124 мүгедектер ішінен 7870 мүгедек (41 %) еңбекке қабілетті болып табылады. 234 мүгедек кәсіби даярлық пен қайта даярлаудан өтті. 199 мүгедек жұмысқа орналастырылды. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңына сәйкес мүгедектер үшін жұмыс орындарын квоталау бойынша жұмыс атқарылады.
Мүгедектерді қоғамға біріктіруді, білімге қол жеткізуді қамтамасыз ету мәселелері бойынша А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті үлкен жұмыс жүргізеді. Университетте инклюзивтік білім беру орталығы құрылған, онда 72 мүгедек студент оқиды.
Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 13 сәуірдегі № 39 «Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңы мүгедектердің тіршілік әрекеті және қоғамға бірігуі үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін осы заңмен көзделген экономикалық, құқықтық және ұйымдық жағдайлар жасауды талап етеді.
«Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы»
Заңын іске асыру мақсатында 2006-2008 жылдарға арналған Қостанай облысында мүгедектерді оңалтудың өңірлік бағдарламасы әзірленді.
Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері:
мүгедектерді оңалту жүйесін жетілдіру және мүгедектерді медициналық, әлеуметтік және кәсіптік оңалту жөніндегі қызметтер аясын кеңейту;
мүгедектерді әлеумеітік қолдауды күшейту және олардың тұрмыс деңгейін жақсарту;
оңалту мекемелерінің жүйесін дамыту, олардың қызметінің нысандары әдістерін жетілдіру, материалдық-техникалық базасын нығайту;
мүгедектерге берілетін компенсаторлық техникалық құралдардың, протездік-ортопедиялық және сурдологиялық көмектің атаулылығын қамтамасыз ету және сапасын арттыру;
мүгедектердің (халықтың ұтқырлығы төмен топтарының) әлеуметтік, көлік және рекреациялық инфрақұрылым нысандарына кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін жағдайлар туғызу;
мүгедектерді жұмыспен қамтуға белсенді жәрдемдесу нысандарын дамыту;
жергілікті атқарушы органдардың Бағдарламаны іске асырудағы рөлін және жауапкершілігін арттыру;
мүгедектердің орталықтандырылған деректер базасын құру;
әлеуметтік қызмет көрсетуді ұйымдастыру, оңалту саласындағы кадрлармен қамтамасыз ету жүйесін жетілдіру.
Мүгедектіктің қазіргі заманғы танылуына орай, Бағдарлама мүгедектерді әлеуметтік қамтамасыз ету жұмысының негізгі бағыттары ретінде қоғамда өмір сүру және бірігу үшін оларға тең мүмкіндіктер жасау деп айқындайды.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау оларға әлеуметтік көмек беру, медициналық және кәсіби оңалту жолымен қамтамасыз етіледі. Бағдарламаны іске асыру мүгедектерді оңалтудың техникалық құралдарымен, олардың өмірін жеңілдететін компенсаторлық құралдармен жүйелі жетілдіру жолы арқылы жүзеге асырылады. Кәсіби бағдар, қосымша және арнаулы әлеуметтік жұмыс орындарын құру арқылы жұмысқа орналасуға жәрдемдесу мүгедектердің қоғамға бірігуіне, мүгедектерді белсенді өмір сүруге тартуға ықпал етеді.
Мүгедектіктің алдын алу дене, ақыл-ой, психикалық және сенсорлық кемістіктердің туындауын болдырмауға (бірінші деңгейдегі алдын алу) және кемістіктің тұрақты функционалдық шектелуге немесе мүгедектікке ұласуының алдын алуға бағытталған (екінші деңгейдегі алдын алу) шаралар кешенін қарастыратын болады.
Олар:
1) әйелдер консультациялары мен босанатын мекемелерде әйелдерге, жас балаларға скринингтік тестілеуді уақытында жүргізуді және оның сапасын арттыруды қамтитын болады, патологияны оның бастапқы даму кезеңінде анықтауға мүмкіндік береді;
2) жұмыс орындарына аттестаттау жүргізуді, еңбек жағдайларын, еңбек қауіпсізідігін және еңбекті қорғауды;
3) мүгедектігі бар адамдардың деректер банкін құруды қамтитын болады.
6. Қажетті ресурстар және оларды қаржыландыру көздері Бағдарламаны іске асыруға мемлекеттік бюджет қаражаты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да қаражат бағытталатын болады.
Мемлекеттік бюджеттен жалпы шығындар 2687,0 миллион теңге, оның ішінде:
2006 жылы - 595,7 миллион теңге, 2007 жылы - 1726,7 миллион теңге, 2008 жылы - 364,5 миллион теңге, республикалық бюджеттен - 1930,8 миллион теңге; оның ішінде:
2006 жылы - 396,5 миллион теңге, 2007 жылы - 1500,8 миллион теңге, 2008 жылы - 33,5 миллион теңге, жергілікті бюджеттен - 756,2 миллион теңге; оның ішінде:
2006 жылы - 199,2 миллион теңге, 2007 жылы - 225,9 миллион теңге, 2008 жылы - 331,0 миллион теңгені құрайды.
Бағдарламаны іске асыру:
оңалту іс-шараларының көлемін көбейтуге;
мүгедектердің, олардың жеке қажеттіліктерін ескере отырып техникалық құралдармен толық қамтамасыз етуге;
мүгедектікке шығу қатерін азайтуға және мүгедектік деңгейін төмендетуге;
мүгедектердің әлеуметтік инфрақұрылым объектілері мен ақпараттық ортаға қол жеткізуін жақсартуға;
мүгедектердің жұмыс іздеу, мамандық алу және әлеуметтік жұмыс орындарына орналасуына жәрдем жасауға;
мүгедектердің конституциялық құқықтарын толық түрде іске асыруға;
мүгедектердің қоғамға біріктіруін жеделдеуге ықпал етеді.

На русском языке:
Қостанай облысының мәслихаты Решение Костанайского Маслихат Костанайской области областного маслихата от 23 декабря 2005 года № 266.
Зарегистрировано Департаментом юстиции Костанайской области 24 января 2006 года за № 3534.
Утратило силу решением маслихата Костанайской области от 23 июля 2007 года № 484 Об утверждении региональной программы реабилитации инвалидов в Костанайской области на 2006 - 2008 годы
1. Утвердить представленную акиматом области Региональную программу реабилитации инвалидов в Костанайской области на 2006 - 2008 годы (прилагается).
2. Настоящее решение вводится в действие с 1 января 2006 года.
3. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на постоянную комиссию областного маслихата по вопросам образования, здравоохранения, культуры, спорта и социальной защите населения.
М. Абенов
Председатель очередной, одиннадцатой сессии Костанайского областного маслихата Секретарь Костанайского областного маслихата В. Мягков Согласовано:
Заместитель акима области _________ С. Бектурганов Директор государственного учреждения «Департамент экономики и бюджетного планирования Костанайской области»
_______________________ Л. Лескова «Департамент здравоохранения Костанайской области»
___________________ Э. Галимжанов Исполняющий обязанности директора государственного учреждения «Департамент образования _______________________ Ю. Когай «Департамент архитектуры, градостроительства и строительства Костанайской области»
_______________________________ В. Кочин «Департамент культуры Костанайской области»
_____________________________ А. Божаков Исполняющий обязанности начальника государственного учреждения «Управление физической культуры и спорта Костанайской области»
___________________________________ В. Суслов государственного учреждения «Департамент координации занятости и социальных программ ____________________________ К. Жиенбаев Утверждено решением областного маслихата от 23 декабря 2005 года № Региональная программа реабилитации инвалидов в Костанайской области на 2006-2008 годы СОДЕРЖАНИЕ
1. Паспорт.
2. Введение.
3. Анализ современного состояния инвалидности в Костанайской области.
4. Цель и задачи Программы.
5. Основные направления и механизм реализации Программы.
6. Необходимые ресурсы и источники их финансирования.
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы.
1. Паспорт программы.
Наименование программы Региональная программа реабилитации инвалидов в Костанайской области на 2006 - 2008 годы Основание для разработки Закон Республики Казахстан от 13 апреля 2005 года «О социальной защите инвалидов в Рес- публике Казахстан»
Государственный орган, ответствен- ный за разработку Программы Государственное учреждение «Департамент координации занятости и социальных про- грамм Костанайской области»
Цель
Совершенствование системы реабилитации, усиление социальной поддержки и улучшение качества жизни инвалидов Задачи Предоставление инвалидам возможностей для всесторонней интеграции их в общество, со- здание условий для обеспечения независимого образа жизни, снижения уровня инвалидности;
обеспечение адресности и повышение качества предоставляемых инвалидам компенсаторных технических средств, протезно-ортопедической и сурдологической помощи;
создание условий для обеспечения беспрепятственного доступа инвалидов (маломобильных групп населения) к объектам социальной, транспортной и рекреационной инфраструктуры;
совершенствование системы реабилитации инвалидов и расширение спектра услуг по медицинской, социальной и профессиональной реабилитации инвалидов;
развитие форм активного содействия занятости инвалидов.
Необходимые ресурсы и источники финансирования На реализацию Программы будут направлены средства государственного бюджета, а также другие, не запрещенные законодательством Республики Казахстан.
Общие затраты из государственного бюджета составят:
2687,0 миллионов тенге, в том числе: 2006 год - 595,7 миллиона тенге, 2007 год - 1726,7 миллиона тенге, 2008 год - 364,5 миллиона тенге; из республиканского бюджета 1930,8 миллиона тенге, 2006 год - 396,5 миллиона тенге, 2007 год - 1500,8 миллиона тенге, 2008 год - 33,5 миллиона тенге; из местного бюджета 756,2 миллиона тенге: 2006 год - 199,2 миллиона тенге, 2007 год - 225,9 миллиона тенге, 2008 год - 331,0 миллион тенге.
Ожидаемые результаты от реализации Программы Реализация Программы будет способствовать увеличению объема реабилитационных мероприятий, обеспечению инвалидов техническими средствами, оказанию помощи в получении профессии и трудоустройстве; улучшению доступности для инвалидов объектов социальной инфраструктуры и информационной среды.
Сроки реализации 2006-2008 годы Актуальность проблемы инвалидности обусловлена ее масштабностью. По данным экспертов ООН, общемировая численность инвалидов составляет 10 % населения, 64 % являются лицами трудоспособного возраста.
В Казахстане численность инвалидов всех категорий, по состоянию на 1 января 2005 года, составляет 413,6 тысячи человек, или около 3 % от всего населения. В Костанайской области инвалиды составляют 2,4% населения.
Как известно, в первые годы становления суверенного государства возможности развития социальной сферы были значительно ограничены и государство предпринимало меры, направленные на смягчение отрицательных последствий резкого падения уровня жизни граждан и защиты наименее обеспеченных слоев населения. Начавшийся во второй половине девяностых годов экономический рост создал предпосылки для проведения активной социальной политики.
Улучшение положения инвалидов является одним из приоритетных направлений социальной политики в Казахстане.
Эффективное решение проблем реабилитации инвалидов требует активной государственной поддержки в рамках комплексных целевых программ, принимаемых на определённый период времени.
Основанием для разработки Программы являются Послание Президента Республики Казахстан народу Казахстана от 19 марта 2004 года «К конкурентоспособному Казахстану, конкурентоспособной экономике, конкурентоспособной нации», Закон Республики Казахстан «О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан» и Программа дальнейшего углубления социальных реформ в Республике Казахстан на 2005 - 2007 годы.
Программа разработана в рамках Стратегии развития Казахстана до 2030 года.
3. Анализ современного состояния инвалидности в Костанайской области.
В Костанайской области численность инвалидов всех категорий, по состоянию на 1 октября 2005 года, составляет 21434 человека (2,4 % от всего населения), в том числе детей-инвалидов - 2310 человек.
Интенсивный показатель первичной инвалидности на 10 000 населения Показатели Годы Впервые признано инвалидами (всего), в том числе:
среди детского населения среди взрослого населения Интенсивный показатель первичной инвалидности (для всех категорий инвалидов), для детского населения для взрослого населения Среди взрослого населения инвалидность наступает преимущественно от злокачественных новообразований (20,7 %), от болезней системы кровообращения (20,6 %), психических расстройств (14,9 %) и травм (9,2 %).
Среди детей инвалидность наступает преимущественно от психических расстройств (31,5%), болезней нервной системы (19,1 %), врожденных аномалий (16,1 %). О степени нарушения функций организма и ограничении жизнедеятельности инвалидов свидетельствует структура инвалидности по тяжести групп. В 2000-2004 годах среди инвалидов преобладала доля инвалидов второй группы - 54,5 %, первая группа составила 10,5 %, третья группа - 35 %. В 2004 году переосвидетельствовано всего 8641 человек, показатель частичной реабилитации составил 6,3 %, утяжеление групп инвалидности - 6,5 %, показатель полной реабилитации - 4,1 %. В возрастной структуре инвалидов преобладают лица трудоспособного возраста, что составляет 88,3 % от общего числа инвалидов. На 1 октября 2005 года первично признано инвалидами 1711 человек, или 90 %, за аналогичный период 2004 года первично признано было инвалидами 1622 человека, или 87,8 %. Рост первичной инвалидности произошел в связи с установлением 3 группы инвалидности «бессрочно» по анатомическому дефекту - слепоте одного глаза и тугоухости 4 степени на основании приказа Министерства труда и социальной защиты населения от 8 октября 2004 года № 228-п. Среди детей в 2005 году первично признано инвалидами 227 или 13,3 %, в 2004 году за этот период было первично признано инвалидами 232 ребенка, или 14,3 %.
Показатель утяжеления групп инвалидности в 2005 году, по сравнению с 2004 годом, снизился на 1,7 %. Из 19124 инвалидов индивидуальную программу реабилитации имеют 6737 человек. Полная реализация индивидуальной программы реабилитации составила 40 %, частичная реализация индивидуальной программы реабилитации - 45 %. Из 2310 детей-инвалидов имеют индивидуальную программу реабилитации 480 человек. Полная реализация индивидуальной программы реабилитации составила 21 %, частичная реализация индивидуальной программы реабилитации - 33 %.
1) Социальная реабилитация.
С целью координации деятельности государственных органов и общественных объединений инвалидов и других неправительственных организаций в решении вопросов инвалидов, активизации их деятельности в области создан и действует совет по делам инвалидов при акимате Костанайской области. Аналогичные советы созданы в районах и городах области. Советы регулярно проводят свои заседания, на которых рассматриваются наиболее актуальные вопросы реабилитации инвалидов. Члены советов по делам инвалидов принимают участие в организации культурно-массовых и спортивных мероприятий, конференций и семинаров. Проводят работу по разъяснению положений Закона Республики Казахстан «О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан». Для обеспечения активной жизнедеятельности инвалидам необходимо осуществление своевременного протезирования, предоставление кресел-колясок и других компенсаторных средств. На 1 октября 2005 года предоставлена протезно-ортопедическая помощь 531 инвалиду, на общую сумму 20873,3 тысячи тенге. Сформирована отдельная база данных по протезированию и ортезированию инвалидов. Наиболее полное обеспечение инвалидов креслами- колясками началось с 2002 года. С 2002 по 2004 год приобретено и выдано 265 кресел-колясок на сумму 7433,4 тысячи тенге. В 2005 году 57 инвалидов получили кресла-коляски на сумму 2384,4 тысячи тенге. Однако обеспеченность креслами-колясками составляет 40%. На обеспечение инвалидов сурдотехническими и тифлотехническими средствами из бюджета на 2005 год выделено 17503 тысяч тенге. Приобретены для глухих вибрационные часы- будильники, телефаксы, многофункциональные сигнальные системы, слуховые аппараты для взрослых и детей на общую сумму 6470,3 тысячи тенге. Для слепых приобретена читающая машина «Книголюб-компакт» на сумму 860,0 тысяч тенге.
В соответствии с индивидуальной программой реабилитации инвалида проводится работа по обеспечению инвалидов сурдотехническими и тифлотехническими средствами.
В ходе реализации Программы реабилитации инвалидов в области сооружено 95 подъездных путей и пандусов, установлено 29 специальных светофоров с сигнальным устройством и дорожных знаков. Работа по обеспечению доступа инвалидам к жилым, общественным и производственным зданиям, объектам социальной инфраструктуры продолжается. Наиболее активно работа по обеспечению беспрепятственного доступа инвалидам проводится в городах Костанае, Рудном и Аркалыке. В городе Костанае начата работа по индивидуальной планировке квартир для инвалидов. В городе Костанае эксплуатируются 4 автобуса, приспособленных для обслуживания инвалидов- колясочников.
Систему социального обслуживания инвалидов, нуждающихся в постороннем уходе и помощи, в области представляет сеть медико-социальных учреждений и отделений социальной помощи на дому. В настоящее время функционируют 11 домов-интернатов, из которых 6 являются домами-интернами общего типа для престарелых и инвалидов, 2 - психоневрологических, 2 - для умственно отсталых детей, 1 психоневрологический дом-интернат в городе Рудном находится в стадии реконструкции. В этих учреждениях на полном государственном обеспечении проживают 1476 человек. В области также действуют 3 центра социальной адаптации для лиц без определенного места жительства в городах Костанае, Рудном и Аркалыке. В городе Костанае создан центр адаптаций для женщин, подростков и детей. Социальное обслуживание на дому 2145 одиноких престарелых и инвалидов осуществляют 20 отделений социальной помощи. Планируется открытие территориального центра по социальному обслуживанию на дому в городе Костанае.
В соответствии с Законом Республики Казахстан от 11 июля 2002 года «О социальной и медико-педагогической коррекционной поддержке детей с ограниченными возможностями» созданы и работают 2 отделения социальной помощи на дому для детей. На попечении отделений социальной помощи и социальных работников находятся 786 детей с ограниченными возможностями.
Дети с ограниченными возможностями проходят общеобразовательную подготовку в специальных коррекционных организациях.
Число специальных коррекционных организаций (единиц) и численность детей с ограниченными возможностями (человек), по данным Департамента образования Костанайской области Сеть и контингент специальных коррекционных организаций образования Дошкольные организации специального назначения Дошкольные организации общего назначения, имеющие специальные группы группы групп Численность детей в дошкольных коррекционных организациях и группах Специальные коррекционные организации образования Численность детей в специальных коррекционных организациях и специальных классах общеобразова- тельных школ В коррекционных учреждениях системы образования области работают 219 учителей, в том числе: 11 - логопедов, 6 - тифлологопедагогов, 7 - олигопедагогов, 7 - психологов, 3 - социальных педагога, 5 - врачей и 17 - медицинских сестер.
За последние три года значительно улучшилась материально-техническая база коррекционных учреждений. Во всех учреждениях произведен текущий ремонт зданий, помещений, спортивных залов, санитарно-технического оборудования и систем канализаций. В ряде учреждений произзеден ремонт кровли, систем отопления, частично обновлена мебель, оборудование и инвентарь.
Коррекционные учреждения образования области работают по Типовому учебному плану.
По инициативе отдела занятости и социальных программ акимата города Костаная на базе школы № 21 создан Детский центр развития, адаптации и психолого-педагогической коррекции. Центр оборудован специальным оборудованием и оснащен необходимыми материалами, литературой и видеотехникой. Центр посещают 55 детей с ограниченными возможностями.
Созданы и работают 3 психолого-медико-педагогические консультации, ими обследовано 3305 детей и подростков, 11 кабинетов психолого- педагогической коррекции, с охватом 754 детей и подростков.
Службами отделов занятости и социальных программ области проводится систематическая работа по обследованию семьей, воспитывающих детей с ограниченными возможностями, с целью определения конкретного вида и формы помощи.
2) Медицинская реабилитация.
В течение 2002-2004 годов оздоровлено 795 человек на сумму 12714,6 тысячи тенге. На 2005 год на оздоровление 211 инвалидов предусмотрено 5270,0 тысяч тенге и на 345 ветеранов и инвалидов - 7452 тысячи тенге. На 1 октября текущего года санаторно-курортное лечение прошли 111 инвалидов отдельных категорий, 100 детей-инвалидов на базе санатория «Дружба» прошли санаторно- курортное оздоровление. В санатории «Сосновый бор» оздоровлено 345 человек.
В реабилитационном центре Костанайского городского добровольного общества инвалидов за девять месяцев 2005 года пролечилось 220 человек.
В медицинских учреждениях области инвалиды проходят медицинскую реабилитацию. На диспансерном учете в лечебно-профилактических организациях области состоят на учете 15887 инвалидов, в том числе 2235 детей до 16 лет. В течение девяти месяцев текущего года прошли медицинскую реабилитацию 6938 инвалидов, что составляет 43,7 % от общего числа инвалидов, состоящих на диспансерном учете.
В соответствии с индивидуальной программой реабилитации лечебно- профилактическими мероприятиями охвачены 2923 инвалида. Дети-инвалиды, состоящие на диспансерном учете, ежегодно проходят оздоровление и медицинскую реабилитацию на базе областной детской больницы, в отделениях восстановительного лечения городских детских больниц городов Костаная и Рудного, в городских поликлиниках городов Аркалыка и Лисаковска, в амбулаторно-поликлинических отделениях центральных районных больниц. За истекший период оздоровлен 171 ребенок-инвалид, в том числе в отделении восстановительного лечения - 77 детей-инвалидов. В республиканском детском реабилитационном центре «Балбулак» пролечились 17 детей с неврологической патологией.
В области проводится первичная профилактика врожденных пороков развития, медико-генетическое консультирование беременных женщин, внедрен новый метод диагностики и профилактики врожденных и наследственных заболеваний.
Для профилактики и снижения инвалидности осуществляется комплексный подход органов здравоохранения, социальной защиты населения и общественных объединений.
3) Профессиональная реабилитация.
Из 19124 инвалидов 7870 инвалидов являются трудоспособными (41 %). С начала работы Программы 234 инвалида прошли профессиональную подготовку и переподготовку. Трудоустроены 199 инвалидов. В настоящее время в соответствии с Законом Республики Казахстан «О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан» проводится работа по квотированию рабочих мест для инвалидов.
В вопросах обеспечения интеграции инвалидов в общество, обеспечении доступности образования большую работу проводит Костанайский государственный университет имени А. Байтурсынова. В университете создан Центр инклюзивного образования где обучаются 72 студента-инвалида.
Закон Республики Казахстан от 13 апреля 2005 года № 39 «О социальной защите инвалидов в Республике Казахстан» обязывает неукоснительно исполнять предусмотренные им правовые, экономические и организационные условия обеспечения социальной защиты инвалидов, создавать им равные возможности для жизнедеятельности и интеграции в общество. В целях реализации данного Закона разработана региональная программа реабилитации инвалидов в Костанайской области на 2006 - 2008 годы.
Цель и задачи Программы:
совершенствование системы реабилитации инвалидов и расширение спектра услуг по медицинской, социальной и профессиональной реабилитации инвалидов;
усиление социальной поддержки и улучшение качества жизни инвалидов;
развитие сети реабилитационных учреждений, совершенствование форм и методов их деятельности, укрепление их материально-технической базы;
обеспечение адресности и повышение качества предоставляемых инвалидам компенсаторных технических средств, протезно-ортопедической и создание условий для обеспечения беспрепятственного доступа инвалидов (маломобильных групп населения) к объектам социальной, транспортной и развитие форм активного содействия занятости инвалидов;
повышение роли и ответственности местных исполнительных органов в реализации Программы;
создание централизованной базы данных инвалидов;
совершенствование системы кадрового обеспечения в области реабилитации, организации социального обслуживания инвалидов.
Исходя из современного понимания инвалидности, Программа определяет в качестве основных направлений работы обеспечение социальной защиты инвалидов, создание им равных возможностей для жизнедеятельности и интеграции в общество. Социальная защита инвалидов будет обеспечена путем предоставления социальной помощи, медицинской и профессиональной реабилитации. Реализация Программы будет осуществлена путем совершенствования системы обеспечения инвалидов техническими средствами реабилитации, компенсационными средствами, облегчающими им жизнь.
Профессиональная ориентация, содействие в трудоустройстве путем создания дополнительных и специальных социальных рабочих мест будет способствовать интеграции инвалидов в общество, привлечению инвалидов к активному образу жизни.
Профилактика инвалидности будет предусматривать комплекс мер, направленных на предупреждение возникновения физических, умственных, психических и сенсорных дефектов (профилактика первого уровня)
и предупреждение перехода дефекта в постоянное функциональное ограничение или инвалидность (профилактика второго уровня).
Они будут включать в себя:
1) своевременное проведение и улучшение качества скринингового тестирования женщин в женских консультациях и родовспомогательных учреждениях, детей раннего возраста, что позволит выявить патологию на ранних стадиях её развития;
2) проведение аттестации рабочих мест, соблюдение условий, безопасности и охраны труда;
3) создание банка данных лиц, имеющих инвалидность.
6. Необходимые ресурсы и источники их финансирования На реализацию Программы будут направлены средства государственного бюджета, а также другие средства, не запрещённые законодательством Общие затраты из государственного бюджета составят 2687,0 миллионов тенге, в том числе:
в 2006 году - 595,7 миллиона тенге, в 2007 году - 1726,7 миллиона тенге, в 2008 году - 364,5 миллион тенге;
из республиканского бюджета 1930,8 миллиона тенге; в том числе:
в 2006 году - 396,5 миллиона тенге, в 2007 году - 1500,8 миллиона тенге, в 2008 году - 33,5 миллиона тенге, из местного бюджета - 756,2 миллиона тенге, в том числе;
в 2006 году - 199,2 миллиона тенге, в 2007 году - 225,9 миллиона тенге, в 2008 году - 331,0 миллион тенге.
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы Реализация Программы будет способствовать:
увеличению объема реабилитационных мероприятий;
наиболее полному обеспечению инвалидов техническими средствами компенсации с учетом их индивидуальных потребностей;
уменьшению риска выхода на инвалидность и снижению уровня инвалидности;
улучшению доступности для инвалидов объектов социальной инфраструктуры и информационной среды;
оказанию помощи инвалидам в приобретении профессии, поиске работы и трудоустройству на социальные рабочие места;
в более полной форме реализации конституционных прав;
ускорению интеграции инвалидов в общество.