Қазақша:
Қазақстан Республикасының Көлік және Қазақстан Республикасы Министерство транспорта и коммуникаций коммуникациялар министрлігі транспорт және коммуникациялар Республики Казахстан Министрiнiң бұйрығымен бекiтiледi 1995 жыл 01 қыркүйек N 181 Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 1995 жылғы 27 қазан N 120 тіркелді Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының Жоғарғы квалификация комиссиясын құру туралы ЕРЕЖЕСI Жалпы Ережелер
1. Бұл бап Қазақстан Республикасында қолданылып жүрген сандылықтардың негiзiнде құрылған және ИКАО стандарттары мен ұсыныстары ескерiлген.
Бұл бап азаматтық авиациясының мамандарына, ортақ негiзiндегi авиация пилоттарына куәлiк және класс беру, сонымен қатар мамандарды, ортақ негiздегi авиация пилоттарын дайындау, қайтадан ережелерiн анықтайды.
2. Азаматтық авиация мамандарының квалификациясы квалификациялық талаптарға сай анықталады және осыған сай класпен айғақталады.
Кластар мынадай мақсатпен берiледi:
- кәсiби дайындықтың деңгейiн көтеру үшiн;
- ұшу қауiпсiздiгiн және жүйелiгiн қамтамасыз ету үшiн;
- мамандарды квалификациясына сәйкес ұтымды түрде жұмысқа алу және жұмысқа бөлу үшiн.
3. Ұшқыштар құрамына және авиациялық құрамның басқада өкiлдерiне бiрiншi, екiншi және үшiншi кластар берiледi:
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды пилоттарға;
штурмандарға;
бортинженерлерге;
бортмеханиктерге;
бортрадистерге;
бортпроводниктерге;
бақылаушы-ұшқыштарға;
бортоператорларға;
парашют қызметiнiң инструкторларына;
әуе қозғалысы қызметiнiң диспетчерiне;
техникалық қызмет көрсету инженерлерiне, әуе техникасына диагностика қоюшы инженерлерге - самолеттерге техникалық эксплуатация жасайтын авиатехниктерге;
Ең жоғарғы болып бiрiншi класс саналады.
4. Мамандарға белгiленген үлгiдегi куәлiктер берiледi. Куәлiктер авиациялық техникаға қызмет көрсету, диагностика қою жұмыстарын өз бетiмен атқару үшiн рұқсаты бар инженерлер мен авиатехниктерге берiледi.
Куәлiктерде көрсетiлген квалификациялық белгiлер оның иесiне белгiленген жұмыстарды орындауына хұқық бередi. Ортақ негiздегi авиация пилоттарына әуесқой - пилот куәлiктерi берiледi.
5. Азаматтық авиация маманының немесе ортақ негiзгi авиация пилотының куәлiгi бас кезiнде 18 жастан асқан адамға ғана берiлуi мүмкiн.
6. Азаматтық авиация мамандары ортақ негiздегi авиация пилоттары классификациядан өту кезiндегi денсаулығы барлық белгiленген талаптарға сай болуы керек, сонымен қатар берiлген класына және квалификациясына сәйкес теориялық бiлiмiн, практикалық тәжiрибесiн көрсете бiлуi керек.
7. Квалификация деңгейiн анықтау, класс беру, куәлiк мерзiмiн ұзартуға Қазақстан Республикасы көлiк және коммуникациялар Министрлiгi әуе транспорты Департаментi жанынан құрылған жоғарғы квалификация комиссиясы (ЖКК) және жергiлiктi квалификация комиссиялары iске асырылады.
8. Басқа өзгерiстермен толықтырулар комиссия төрағасы мен оның бiрiншi орынбасарының ұсынуы арқылы, әуе транспорты Департаментi директорының нұсқаумен енгiзiледi.
Жоғарғы квалификация комиссиясы
1. Жоғарғы квалификация комиссиясы (ЖКК) өзiнiң қызметiн Қазақстан Республикасының заңдары, Қазақстан Республикасы көлiк және коммуникациялар Министрлiгi әуе транспорты Департаментiнiң бабы және осы
бап бойынша iске асырады.
2. Жоғарғы квалификация комиссиясы "Қазақстан әуе жолы" Ұлттық акционерлiк авиакомпаниясы базасында, әуе транспорты департаментi жанынан ұйымдастырылады.
3. ЖКК-ны Департамент директорының ұсынуы бойынша көлiк және коммуникациялар Министрi бұйрықпен бекiткен Департамент директорының орынбасарынан тағайындалған төраға басқарады.
4. ЖКК төрағасы өз жұмысы бойынша тiкелей әуе транспорты Департаментiнiң директорына бағынады.
5. ЖКК төрағасының бiрiншi орынбасары ЖКК төрағасының ұсынуымен, Қазақстан Республикасы көлiк коммуникация Министрiнiң бұйрығымен бекiтiледi.
6. ЖКК мүшелерiнiң құрамы ЖКК төрағасы мен оның бiрiншi орынбасары арқылы анықталады, әуе транспорты Департаментiнiң директоры бекiтедi және Қазақстан Республикасындағы авиакомпаниялар, азаматтық авиация ұйымдарының кәсiпорын мамандарынан тұрады.
7. Жұмыстарды жүргiзу мақсатымен ЖКК төрағасы комиссиясының секторын және оның көмекшiсiн тағайындайды.
ЖКК мамандарына қойылатын талаптар
1. ЖКК төрағасы:
- азаматтық авиация мамандығы бойынша жоғарғы бiлiмi болуы керек;
- басшылық қызметке жұмыс iстеу тәжiрибесi 5 жылдан кем болмауы керек.
2. ЖКК мүшелерi:
- арнайы авиациялық бiлiмi болу керек (пилоттар, штурмандар және бортинженерлерге жоғарғы бiлiм);
- мамандығы бойынша ең жоғарғы квалификациясы болу керек.
- басшылық қызметтерде iстеу тәжірибесi болу керек.
ЖКК-ның қызметi және мiндеттерi
1. Квалификация берудiң нормативтiк базасын құру, азаматтық авиация мамандарына және әуесқой-пилоттарға куәлiк беру, мамандарды класс жағынан көтеруге ұйымдастырылатын жұмыстардың белгiленген ережелер, нормалар бойынша өтуiн тексеруге алу.
2. Азаматтық авиация мамандарына және ортақ негiздегi авиацияның пилоттарына куәлiк беруде ИКАО стандарттары мен ұсыныстарын оқу және iске асыру.
3. Авиакомпаниялар, кәсiпорындар мен ұйымдардың, ведомстволардың жанынан құрылған жергiлiктi комиссиясының қызметiн тексеру.
4. Азаматтық авиация мамандарының квалификациясын көтеру негiзiнде олардың теориялық бiлiмдерiн, ұшуды меңгеру техникасын, ұшақты меңгеруiн, практикалық тәжiрибелерiн тексеру мақсатымен сынақтар ұйымдастыру және өткiзу.
5. Азаматтық авиация мамандарының классификациядан өткеннен кейiнгi теориялық, практикалық дайындықтарын тексеру, егер олардың деңгейi белгiленген талаптарға сәйкес келмеген жағдайда класс бойынша төмендету немесе берiлген куәлiктердi жарамсыз деп санау.
6. Ортақ негiздегi авиация пилоттарын және азаматтық авиация мамандарын дайындау мен және қайта дайындаумен айналысатын Қазақстан Республикасындағы субъектiлердiң қызметiн сертификациялау.
7. Куәлiк мерзiмiн ұзарту және квалификация деңгейiн анықтау:
- әуе транспорты Департаментiнiң орталық аппаратының ұшқыштық командылық құрамына;
- авиакомпания президенттерiне, азаматтық авиацияның ұйымдары мен мекемелерiнiң басшыларына, инспекция басшыларына және жетекшi пилоттарға;
- азаматтық авиацияның әуе кемесi бар ұйымдар мен ведомстволардың директорларына, ОРЛ жөнiндегi орынбасарларына, жетекшi және бас мамандарға.
8. Мамандарға I-шi класты атақ беру және куәлiк тапсыру:
- пилоттарға;
- штурмандарға;
- бортинженерлерге;
- әуе қозғалысы қызметiнiң диспетчерлерiне;
9. Ұшу кезiндегi көрсеткен жоғарғы кәсiби шеберлiгi үшiн кезексiз берiлетiн мамандық класын ұсыну жөнiндегi материалдарды қарау.
10. Авиакомпаниялар ұйымдар мен ведомстволардың жергiлiктi комиссиясының мамандық класын беру, белгiленген куәлiктердi беру туралы шешiмдерiн қарау және бекiту.
11. Ұшу қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн бас инспекцияның мамандарымен, және авиакомпаниялар, ұйымдар мен ведомстволардың өкiлдерiмен бiрлесе отырып, куәлiктердi алынып жұмыстан босатылған адамдардың ұшу жұмысына қайта алыну жөнiндегi материалдарын қарау.
12. Азаматтық авиация мамандарын топтастыру жөнiндегi жергiлiктi комиссиялардың шешiмiне қарсы түскен арыздарды қарау, және осы баптың талаптарын түсiндiру.
13. Азаматтық авиация мамандарына берiлген куәлiктердi санау тiзiмiн жүргiзу, пилоттарға, штурмандарға, бортинженерлерге, әуе қозғалысы қызметiнiң диспетчерлерiне арналған мәлiметтер (картотекалар) жүргiзу. Iс жүргiзу жұмысын жүргiзу.
ЖКК-ның жұмысын ұйымдастыру
1. ЖКК өз жұмысын Департамент директоры бекiткен айлық және жылдық жоспарларға сай iске асырады.
2. Жұмыс тәжiрибесiн ортақтау мақсатымен жылына бiр рет Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының авиакомпаниялары, ұйымдары, ведомстволары жанынан құрылған жергiлiктi комиссияларының төрағалары мен секторлары бас қосқан жиын өтедi.
3. ЖКК мүшелерiнiң жұмыс уақыттары есептелiп, белгiленген тәртiп бойынша еңбекақы төленедi.
4. Квартал сайын өткiзiлетiн жиналыстарда төраға мамандарды класс бойынша көтерудiң жоспарын бекiтедi.
5. ЖКК шешiмдерi және мамандардың куәлiктерi Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының авиакомпаниялары, ұйымдары мен ведомстволары жанынан құрылған жергiлiктi квалификация комиссиясына жiберiледi.
6. ЖКК азаматтық авиация мамандарына арналған куәлiк бланкiлерiне сұраныс жасайды, сонымен қатар санақ қағаздары, журналдар мен тiзiмдерге де сұраныс жасалады.
ЖКК төрағасының мiндеттерi мен хұқығы (ЖКК төрағасының бiрiншi орынбасары)
1. ЖКК төрағасы (бiрiншi орынбасар) мiндетi:
- ЖКК-ге қойылған мiндеттер мен қызметтердiң орындалуын қамтамасыз ету;
- Класс бойынша көтеруге (түсiруге) ұсынылынған кандидаттарға қойылған бiлiм бағаларының объективтiлiгiн тексеру, белгiленген талаптарға жауап бермейтiн класс бойынша көтеруге, куәлiк беруге жол бермеу.
- Классификация жасау және куәлiк беру жөнiндегi нормативтiк құжаттарды жасауды ұйымдастыру.
- Iс жүргiзу жұмысын тексеру, бланкiлердi сақтауды және санауды ұйымдастыру;
2. ЖКК төрағасы (бiрiншi орынбасары) хұқықты:
- Азаматтық авиация мамандарының тиiстi басшыларының келiсiмiмен ЖКК жұмысына қажеттi адамдарды тартуға;
ЖКК және жергiлiктi квалификация комиссиясының мүшесi болып табылмайтын мамандарға кейбiр жағдайларда ұшу техникасын, ұшақты меңгерудi және практикалық тәжiрибелерiн тексерудi жүргiзуiне рұқсат етуге.
- жергiлiктi квалификация комиссияларының төрағаларынан және секретарларынан анықтамалар, есеп беру және мамандарының классификациясы жөнiндегi хабарларды талап етуде.
- Мамандарды классификациялау туралы жұмыс ережелерi мен оның барысы туралы авиакомпаниялар, ұйымдармен ведомстволардың жанына құрылған жергiлiктi квалификация комиссиясына және мамандарға түсiнiктемелер беруге.
- Мамандардың куәлiктерiнiң екiншi данасын (дубликатын) беруге.
3. ЖКК төрағасы бiрiншi орынбасары (ЖКИ) (жерг.) жұмысының ұйымдастырылуына, тексерумен қамтамасыз етiлуiне жауапты.
ЖКК мүшелерiнiң сандық құрамы, қызметiн мiндеттемелерi және хұқықтары ЖКК төрағасы (бiрiншi орынбасары) арқылы анықталады және әуе транспорты Департаментiнiң директоры бекiтедi.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Көлік және Утверждено приказом Министра Министерство транспорта и коммуникаций коммуникациялар министрлігі Республики Казахстан транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 1 сентября 1995 г. N 181. Приказ зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан
27.10.1995 г. за N 120. Приказ утратил силу - приказом Министра транспорта и коммуникаций РК от
20.05.2005г. N 183-I
Положение о Высшей квалификационной комиссии гражданской авиации Общие положения
1. Настоящее Положение разработано на основании, действующего законодательства Республики Казахстан с учетом стандартов и рекомендаций ИКАО.
Положение определяет порядок присвоения класса и выдачи свидетельств специалистам гражданской авиации, пилотам авиации общего назначения, а также правила сертифицирования субъектов, связанных с подготовкой и переподготовкой авиаспециалистов и пилотов авиации общего назначения.
2. Квалификация специалистов гражданской авиации определяется квалификационными требованиями и подтверждаются соответствующим классом.
Классы присваиваются в целях:
- повышения уровня профессиональной подготовки;
- обеспечения безопасности и регулярности полетов;
- рационального подбора и распределения авиаспециалистов в соответствии с их квалификацией.
3. Летному составу, а также другим лицам авиационного персонала гражданской авиации присваивается третий, второй, первый класс:
пилотам;
штурманам;
бортинженерам;
бортмеханикам;
бортрадистам;
бортпроводникам;
летчикам-наблюдателям;
бортоператорам (аэрофотосъемки, аппаратуры летного контроля по облету наземных РТС аэропортов и грузовых ВС);
инструкторам парашютной службы;
диспетчерам службы движения;
инженерам по техническому обслуживанию, инженерам по диагностике авиационной техники;
авиационным техникам по технической эксплуатации ВС.
Высшим является первый класс.
4. Авиаспециалистам выдаются свидетельства установленного образца.
Свидетельства выдаются инженерам и авиатехникам, на которых оформляется допуск к самостоятельному выполнению работ по обслуживанию и диагностике авиационной техники. Внесенные в свидетельства квалификационные отметки, дают его владельцу право на выполнение соответствующих работ.
Пилотам авиации общего назначения выдаются свидетельства пилотов- любителей.
5. Свидетельство специалиста гражданской авиации или пилота авиации общего назначения первоначально может быть выдано лицам не моложе 18 лет.
6. Специалисты гражданской авиации, проходящие классификацию, и пилоты авиации общего назначения должны по состоянию здоровья отвечать установленным требованиям, а также иметь уровень теоретических знаний и практических навыков, соответствующий присвоенному классу или квалификации пилота-любителя.
7. Определение уровня квалификации, присвоение класса, выдача свидетельств, продление срока действия свидетельства (квалификационных отметок) осуществляется Высшей квалификационной комиссией (ВКК) при Департаменте воздушного транспорта Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан и местными квалификационными комиссиями (МКК)
хозяйствующих субъектов Республики Казахстан.
8. Изменения и дополнения к Положению вносятся указанием Директора Департамента воздушного транспорта по представлению Председателя ВКК и его первого заместителя.
Высшая квалификационная комиссия
1. Высшая квалификационная комиссия (ВКК) осуществляет свою деятельность в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан, Положением о Департаменте воздушного транспорте Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан и настоящим Положением.
2. Высшая квалификационная комиссия (ВКК) организуется при Департаменте воздушного транспорта на базе Национальной акционерной авиакомпании "Казахстан ауе жолы".
3. ВКК возглавляется Председателем, из числа заместителей директора Департамента, который утверждается приказом Министра транспорта и коммуникаций по представлению директора Департамента.
4. Председатель ВКК в своей работе подчиняется непосредственно директору Департамента воздушного транспорта.
5. Первый заместитель Председателя ВКК утверждается приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан по представлению Председателя ВКК.
7. Состав членов ВКК определяется Председателем ВКК совместно с первым заместителем, утверждается директором Департамента воздушного транспорта и состоит из авиационных специалистов ДВТ, авиакомпаний, объединений и предприятий ГА Республики Казахстан.
8. Для ведения делопроизводства, Председателем ВКК назначается секретарь ВКК и его помощник.
Требования к специалистам ВКК
1. Председатель ВКК:
- должен иметь высшее образование специалиста ГА;
- иметь опыт работы на командных (руководящих) должностях не менее 5 лет.
2. Члены ВКК:
- иметь специальное авиационное образование (для пилотов, штурманов и бортинженеров высшее);
- иметь высшую квалификацию по специальности;
- обладать опытом работы на командных (руководящих) должностях.
Задачи и функции ВКК
1. Разработка нормативной базы по классификации и выдаче свидетельств специалистам ГА и пилотам-любителям авиации общего назначения, контроль за соблюдением установленных норм и правил по организации работ, связанных с повышением специалистов в классе.
2. Изучение и внедрение стандартов и рекомендаций ИКАО по выдаче свидетельств специалистам ГА и пилотам авиации общего назначения.
3. Контроль за деятельностью МКК авиакомпаний, предприятий, организаций и ведомств, имеющих ведомственную авиацию.
4. Организация и проведение экзаменов по проверке уровня теоретических знаний, техники пилотирования, самолетовождения и практических навыков у специалистов гражданской авиации при повышении ими класса квалификации.
5. Проверка уровня теоретической подготовки и практических навыков специалистов ГА, прошедших классификацию, и при выявлении несоответствия их уровня установленным требованиям, понижение их в классе или признание выданных свидетельств недействительными.
6. Проведение сертифицирования деятельности субъектов Республики Казахстан, связанной с подготовкой и переподготовкой специалистов в гражданской авиации, а также подготовкой пилотов авиации общего назначения.
7. Определение уровня квалификации и продления срока действия свидетельства:
командно-летному составу центрального аппарата Департамента воздушного транспорта;
президентам авиакомпаний, объединений и учреждений гражданской авиации, их заместителям по ОРЛ, начальникам инспекций и ведущим пилотам;
генеральным директорам, их заместителям по ОРЛ, главным и старшим специалистам организаций и ведомств, имеющих воздушные суда гражданской авиации.
8. Присвоение 1 класса и выдача свидетельств специалистам:
- пилотам;
- штурманам;
- бортинженерам;
- диспетчерам службы движения.
9. Рассмотрение представленных материалов на досрочное присвоение очередного класса специалиста за высокое профессиональное мастерство, проявленное в особых случаях полета.
10. Рассмотрение и утверждение решений МКК авиакомпаний, организаций и ведомств о присвоении класса квалификации, выдача соответствующих свидетельств.
11. Рассмотрение, совместно со специалистами Главной инспекции по безопасности полетов и представителями инспекционных органов авиакомпаний, организаций и ведомств материалов на восстановление на летной работе лиц, уволенных с изъятием свидетельства.
12. Рассмотрение жалоб на решение МКК по вопросам классификации специалистов ГА и разъяснения требований настоящего Положения.
13. Ведение реестра учета получения и выдачи свидетельств специалистам ГА, картотеки на пилотов, штурманов, бортинженеров, диспетчеров службы движения. Ведение делопроизводства.
Организация работы Высшей квалификационной комиссии
1. ВКК осуществляет свою деятельность согласно месячным и годовым планам, утвержденным директором Департамента.
2. В целях обобщения опыта работы, один раз в год проводится совещание председателей и секретарей МКК авиакомпаний, организаций и ведомств ГА Республики Казахстан.
3. Время работы членов ВКК учитывается и оплачивается в установленном порядке.
4. На ежеквартальных заседаниях Председатель утверждает планы- графики на повышение в классе авиаспециалистов.
5. Решения ВКК и свидетельства авиаспециалистов рассылаются в МКК авиакомпаний, организаций и ведомств ГА Республики Казахстан.
6. ВКК размещает и обеспечивает заказы на изготовление бланков свидетельств специалистов ГА, ученых карточек, журналов, реестров.
Обязанности и права Председателей ВКК (первого заместителя Председателя ВКК)
1. Председатель ВКК (первый заместитель) обязан:
- обеспечить выполнение возложенных на ВКК задач и функций;
- контролировать объективность оценки знаний кандидатов, представляемых на повышение (понижение) в классе и запрещать выдачу свидетельств и присвоение класса авиаспециалистам, не отвечающим установленным требованиям;
- организовывать разработку нормативных документов, регламентирующих вопросы классификации и выдачи свидетельств специалистам и пилотам-любителям;
- контролировать ведение делопроизводства, организацию учета и хранения бланочной продукции;
2. Председатель ВКК (первый заместитель) имеет право:
- привлекать к работе ВКК, по согласованию с соответствующими руководителями специалистов ГА, необходимых для работы в комиссии;
- в отдельных случаях разрешать проводить проверку техники пилотирования, самолетовождения и практических навыков специалистам, не являющихся членами ВКК и МКК;
- требовать от председателей и секретарей МКК отчеты, справки и другую информацию по вопросам классификации специалистов;
- давать разъяснения МКК авиакомпаний, организаций и ведомств, а также специалистам по вопросам применения правил и порядка работы по классификации специалистов;
- выдавать дубликаты свидетельств специалистов.
3. Председатель ВКК (первый заместитель) несет ответственность за организацию работы и обеспечение контроля за работой МКК.
Численный состав членов ВКК, должностные обязанности и права членов ВКК определяются Председателем ВКК (первым заместителем) и утверждаются Директором Департамента воздушного транспорта.