Қазақша:
Генеральная прокуратура Республики Казахстан Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы Қазақстан Республикасының Бас прокурорының 2002 жылғы 21 қарашадағы N 60 бұйрығы.
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2002 жылғы 5 желтоқсанда тіркелді. Тіркеу N
2065. Күші жойылды - Қазақстан Республикасының Бас Прокурорының 2010 жылғы 1 қазандағы № 61 бұйрығымен Әлеуметтiк-экономикалық саладағы заңдардың қолданылуына, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы
1. "Әлеуметтiк-экономикалық саладағы заңдардың қолданылуына, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы" нұсқаулық бекiтiлсiн.
2. Мемлекеттiк органдар қызметiндегi заңдылықты қадағалау департаментi (А.Н.Кравченко) осы бұйрық және "Әлеуметтiк-экономикалық саладағы заңдардың қолданылуына, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы"
нұсқаулықты Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркеуге шаралар қолдансын.
3. Бұйрық Бас әскери прокурорға, облыс, қала, аудан прокурорларына және оларға теңестiрiлген прокурорларға жолдансын.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4. Осы бұйрықтың орындалуына бақылау жетекшiлiк ететiн Бас Прокурордың орынбасарына жүктелсiн.
5. Бас Прокурордың "Әлеуметтiк-экономикалық саладағы заңдардың қолданылуына прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы" 15 маусым 1999 жылғы N 60 және "Азаматтар мен заңды тұлғалардың кәсiпкерлiк қызметiнiң еркiндiк құқығын қорғау туралы" 28 қараша 2000 жылғы N 63 бұйрықтарының күшi жойылған деп танылсын.
Қазақстан Республикасының Бас прокуроры Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2002 жылғы 21 қарашадағы N 60 бұйрығымен бекiтiлген Әлеуметтiк-экономикалық саладағы заңдардың қолданылуына, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы НҰСҚАУЛЫҚ 1-тарау. Жалпы ережелер
1. Осы Нұсқаулық Қазақстан Республикасының "Прокуратура туралы"
Заңына және заңдардың қолданылуына, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуына прокурорлық қадағалауды жүзеге асыру тәртiбiн анықтайтын Қазақстан Республикасының басқа заң актiлерiне сәйкес қабылданды.
2. Бас Прокурордың орынбасарлары, Бас прокуратура департаменттерiнiң, басқармаларының бастықтары, облыc, қала, аудан прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлар Қазақстан Республикасы заңдарының, Президент жарлықтарының және республика аумағындағы басқа да нормативтiк құқықтық актiлердiң нақты және бiрыңғай қолданылуына жоғары қадағалауды қамтамасыз етсiн, заңдылықтың кез-келген бұзылуын жою мен анықтау жөнiнде шаралар қолдансын.
3. Заңдардың дұрыс қолданылуының, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының сақталуын төменгi басымдық бағыттар бойынша прокурорлық қадағалауды қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылсын:
1) адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының мiндеттi түрде сақталуын;
2) сыбайлас жемқорлықпен күрес, ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуге бағытталған заңдардың нақты және бiрыңғай қолданылуын;
3) мемлекеттiк органдардың құқықтық актiлерiнiң, Конституцияға, Республика Президентiнiң заңдары мен жарлықтарына сәйкес келуiн;
4) қоршаған ортаны қорғау және оның ресурстарын тиiмдi пайдалану туралы заңдардың қолданылуын;
5) кәсiпкерлiктi қолдау және қорғауға бағытталған заңдардың қолданылуын қадағалауды қамтамасыз ету болып есептелсiн;
6) кәмелетке толмағандар туралы заңдылықтың қолданылуына.
Ескерту: 3-тармаққа толықтыру енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 бұйрығымен .
4. Прокуратураның құқық қорғау функциялары, соның iшiнде денсаулығына немесе жасына байланысты өз құқықтары мен заңды мүдделерiн өз бетiнше талап етуге қабiлетсiз азаматтар мен адамдардың едәуiр бөлiгiнiң құқықтары мен бостандықтарына тиесiлi көпшiлiк сипаттағы заңның бұзылуын жою сотқа талап-арыз беру арқылы орындалсын. Қалған жағдайда әр азаматқа өз құқығы мен бостандығын сот арқылы қорғау тәртiбi түсiндiрiлсiн.
Бас Прокурордың немесе жетекшілік ететін орынбасарларының тікелей тапсырмаларынсыз шаруашылық жүргізуші субъектілердің азаматтық-құқықтық дауларына прокуратура органдарының араласуына және азаматтардың мүддесінде негізсіз талаптар беруге жол берілмесін.
Заңды тұлғалардың мүдделерiне қатысты талап-арыздар сотқа Бас Прокурордың немесе оның орынбасарларының келiсiмiмен ғана жолдансын.
Ескерту: 4-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
5. Тексеру заң талаптарына сай, қадағалау құзырындағы аумақтарда заңдылық жағдайын мұқият талдау негiзiнде, сондай-ақ Бас Прокурордың тапсырмалары бойынша жоспарланып, орындалсын.
Бұл мақсатта, прокурорларда өзiнiң қадағалау аумағындағы әлеуметтiк- экономикалық дамуының негiзгi көрсеткiштерi, демографиялық жағдайы, сондай- ақ халықтың қоғамдық, дiни және саяси белсендiлiгi толығымен сипатталған, үнемi жаңартылып отыратын паспорт болу керек.
Аумақтағы жалпы ахуал және заңды қолданудың аса проблемалы саласын зерделеу мақсатында сотта қаралған қылмыстық, азаматтық және әкiмшiлiк iстер бойынша қажеттi мәлiметтер жинақталынсын.
6. Тексеру қатаң түрде өз құзыретi шеңберiнде және бiр айлық мерзiмде жүргiзiлсiн. Тексерудi тағайындаған прокурор жоғары тұрған прокурордың келiсiмiмен оның мерзiмiн ұзарта алады. Тексеру тиiстi қаулы шығарылғаннан кейiн ғана жүргiзiлсiн.
Жеке және заңды тұлғалардың шағымдары мен өтініштері, сондай-ақ Бас прокуратураның тапсырмалары бойынша тексерулерді қоспағанда, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының басшылығымен келіспей шаруашылық субъектiлерiн бастамашылық тексеруге жол берілмесін.
Тексеру алдында тексерiлетiн субъектiнiң лауазымды тұлғасы тексерудi тағайындау туралы қаулымен таныстырылсын.
7. Тексеру жүргiзу туралы қаулыны шығаруға: Бас Прокурор, оның орынбасарлары, Бас прокуратура департаменттерiнiң, дербес басқармаларының және бөлiмдерiнiң бастықтары, облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлар, олардың орынбасарлары және облыс прокуратураларының дербес басқармалары мен бөлiмдерiнiң бастықтары, оларға теңестiрiлгендер, облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлгендердiң аға көмекшiлерi, қала, аудан, арнайы прокуратуралардың прокурорлары, олардың мiндеттерiн атқарушылар құқықты.
8. Тексерiс тақырыбына қарамастан сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңының қолданылуына, мемлекеттiк органдардың құқықтық актiлерiнiң заңдылығына баса назар аударылсын.
8-1. Тексеру нәтижелері бойынша дайындалған анықтама көшірмесі тексерілген субъект басшысына танысу үшін берілсін.
9. Прокурорлық қадағалау актiлерiн сапалы дайындау қамтамасыз етiлсiн.
Прокурорлық қадағалау актiлерiнде заңнама нормаларына мiндеттi түрде сiлтеме жасай отырып, заң бұзушылықтың құқықтық мәнi баяндалсын, осыған орай заңның келеңсiз бұзылу салдары, себептерi мен жағдайлары көрсетiлсiн және кемшiлiктердi болдырмау, кiнәлi адамдарды жауапкершiлiкке тарту туралы мәселе қойылсын.
10. Прокурорлық қадағалау актiсiнiң орындалуына және iс жүзiнде заң бұзушылықтың жойылуына бақылау қамтамасыз етiлсiн.
11. Ұйғарым прокурорлық қадағалау актiсi ретiнде тек Қазақстан Республикасы "Прокуратура туралы" Заңының 24-шi бабында көзделген талаптардың жиынтығы негiзiнде қолданылсын, яғни, егер заңды бұзу:
1) ашық сипатта болса;
2) адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына, заңды тұлғалардың, қоғам және мемлекеттiң заңды мүдделерiне елеулi зиян келтiрiлсе;
3) дереу жоюды қажет етсе.
Ұйғарым нормативтiк құқықтық актiлерге байланысты қолданылмайды.
12. Егер ұйғарымды өз еркiмен орындамаса, ол, мүлкiнен мәжбүрлеп айырудан басқа жағдайларда, мәжбүрлеп орындатуға жолдансын.
13. Заң бұзушылық туралы ақпараттың түсу-түспеуiне қарамай, уақытында және үнемi өз өкiлеттiгi шеңберiнде мемлекеттiк органдардың нормативтiк құқықтық актiлерiнiң заңдылығына тексеру жүргiзiлсiн, сонымен қатар:
1) мемлекеттiк органдар өздерi жаңадан қабылданған барлық нормативтiк құқықтық актiлерiн ерiктi түрде прокуратураға жолдап тұруға қол жеткiзiлсiн.
2) әрбiр нормативтiк құқықтық актiлердi зерделеу нәтижесі туралы анықтама мен тұжырымдамалар дайындалсын;
3) заңсыз құқықтық актiлердiң күшiн жоюға немесе заңға сәйкестендiруге шаралар қолданылсын.
14. Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына, мемлекеттiң заңды мүдделерiне елеулi зиян келтiретiн құқықтық актiлер анықталса, наразылықта оларды қолдануды тоқтату туралы талап мiндеттi түрде көрсетiлсiн.
Мұндай наразылық қанағаттандырылмаған жағдайда, бiрден сотқа талап арыз жолданып, ол қаралғанша тиiстi қаулы қабылдау арқылы наразылық келтiрiлген актiнi қолдану тоқтатылсын.
15. Жалпыға бiрдей мiндеттi немесе азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына және мiндеттерiне қатысты нормативтiк құқықтық актiлердi мемлекеттiк тiркеу туралы заң талаптарының орындалуына назар аударылсын.
Мемлекеттiк тiркеуге жататын, бiрақ тiркеуден өтпеген нормативтiк құқықтық актiлер анықталса, оларды қолдану мiндеттi түрде тоқтатылсын.
Азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына және мiндеттерiне байланысты нормативтiк құқықтық актiлердi мемлекеттiк тiркеу ережелерi бұзылса, кiнәлi лауазымды иелерi заңда анықталған тәртiп бойынша жауапкершiлiкке тартылсын.
16. Анықталған заңсыз нормативтiк құқықтық актiлерге наразылық келтiруге прокурордың өкiлеттiгi болмаған жағдайда, материалдар қадағалау бағыныстылығына сай жоғары тұрған прокурорға жолдансын.
17. Нормативтiк құқықтық актiлердi қолдануды тоқтату туралы прокурорлық қадағалау актiлерi бұқаралық ақпарат құралдарында жариялансын.
18. Заң нормаларында қайшылықтар немесе кемшiлiктер анықталса, сондай- ақ заңда көзделген нормативтiк құқықтық актiлердiң қабылданбағаны анықталса, ол туралы Бас прокуратураға хабарлансын.
19. Жоғары тұрған прокурор қабылданған прокурорлық қадағалау актiлерiнiң заңдылығын тексеру нәтижесi бойынша:
1) олардың заңдылығы және негiздiлiгi күмәндi болса, нақты шешiм қабылдағанға дейiн оларды қолдануды тоқтатсын;
2) заңда және осы бұйрықта белгiленген құзырет шеңберiнен шығып кеткен жағдайда прокурорлық қадағалау актiлерiн қайтарып алсын;
3) прокурорлық қадағалау актiлерi Конституцияға , заң актiлерiне, Қазақстан Республикасы Президентiнiң жарлықтарына, Бас Прокурордың бұйрықтары мен нұсқауларына қайшы келсе, олардың күшi жойылсын.
20. Мемлекеттiк органдар қабылдаған тыйым салу-шектеу сипатындағы шаралардың заңдылығына, сондай-ақ заңдарда көзделген жағдайда олардың қолданылуы туралы прокурорды уақытылы хабардар етудi қадағалау қамтамасыз етiлсiн.
Тыйым салу-шектеу сипатындағы шараларды қолдану туралы хабарламаны алғаннан кейiн, мiндеттi түрде екi күн iшiнде бұл шаралардың заңдылығы тексерiлсiн, ал қажет болған жағдайда тексеру тыйым салынған, шектелген азаматтардан түсiнiк алу арқылы жүргiзiлсiн.
21. Мемлекеттiк органдар мен олардың лауазымды тұлғалары тағайындаған тыйым салу-шектеу сипатындағы шаралардың күшiн жою немесе алып тастау туралы қаулы осы органдардың лауазымды тұлғаларының тарапынан заңдылықтың көпе-көрнеу және өрескел бұзылуы анықталған жағдайда шығарылсын.
Мұндай қаулыларды Бас Прокурор, оның орынбасарлары, Бас прокуратура департаменттерiнiң, дербес басқармаларының, бөлiмдердiң бастықтары, облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлар, олардың орынбасарлары, қала, аудан, арнайы прокуратуралардың прокурорлары мен олардың мiндеттерiн атқарушылар шығаруға құқықты.
22. Тыйым салу-шектеу сипатындағы шаралар туралы хабарламалар мiндеттi түрде байланған, нөмiрленген, мөрленген, сондай-ақ хабарламаның түскен күнi мен уақыты туралы мәлiмет көрсетiлген арнайы журналға тiркелсiн.
23. Мемлекеттiк органдардың тиiстi хабарламаларды мүлде бермеу немесе уақытында бермеу фактiлерiн анықтау мақсатында жылына кемiнде бiр мәрте тиiстi тексеру ұйымдастырылсын.
24. Мемлекеттiк органдардың жүргiзген жұмыстары туралы заң актiлерiне сәйкес прокурорды хабардар етпеу немесе уақытылы хабардар етпеу фактiлерi анықталса, кiнәлi лауазымды тұлғаларды заңда белгiленген әкiмшiлiк жауапкершiлiкке тарту мәселесi мiндеттi түрде шешiлсiн.
25. Прокурорлық тексеру барысында жасырын заң бұзушылықты анықтау қажеттiгi туындаған жағдайда және оны анықтауды жүзеге асыру үшiн өзге мүмкiндiк болмаса, құзыреттi органдар тарапынан жедел-iздестiру iс шараларын жүргiзу мәселесi шешiлсiн.
Жедел-iздестiру iс шараларын жүргiзуге негiз Бас Прокурордың, оның орынбасарларының, облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлардың қаулылары болып табылады.
Қаулыда жедел-iздестiру iс-шараларының негiзi, олардың өткiзiлу мерзiмi, тексерiлетiн субъектiлердiң ауқымы және алынған нәтижелердiң берiлу нысаны көрсетiлсiн.
26. Қажет жағдайда тексеруге мамандар тартылсын. Сараптама арнайы ғылыми бiлiм қажеттiгi туындағанда және оның нәтижесiнсiз прокурорлық тексерудi жүзеге асыру мүмкiн болмайтын жағдайда ғана тағайындалсын.
Сараптаманы тағайындау туралы қаулыны Бас Прокурор, оның орынбасарлары, Бас прокуратура департаменттерiнiң, дербес басқармалары мен бөлiмдерiнiң бастықтары, облыс прокурорлары, оларға теңестiрiлген прокурорлар мен олардың мiндеттерiн атқарушылар, сондай-ақ қалалар мен аудандар прокурорлары облыс прокурорларымен немесе олардың мiндеттерiн атқарушылармен келісу бойынша шығарады. Келісу 3 тәулік ішінде, ал кешіктіруге болмайтын жағдайларда 24 сағат ішінде жүзеге асырылады. Тегін жүргізілетін сараптама келісуді талап етпейді.
Сараптаманы тағайындау туралы қаулыда: сараптаманы тағайындау негiзi, уақыты, орны, сараптауға жолданатын объектiлер мен сарапшының қарауына берiлетiн өзге құжаттар, сарапшының тұжырымына негiз болатын тексеру материалдарында бар мәлiметтер, сарапшының алдына қойылған сұрақтар, сот сараптама органының атауы немесе сараптама жүктелген маманның аты-жөнi
27. Қандай да болмасын өкiлеттi органның құзыретi туралы азаматтар мен заңды тұлғалардың алғашқы арыздары Қазақстан Республикасының "Әкiмшiлiк процедурасы туралы" Заңының талаптарына сәйкес ведомостволық бағыныстылығы бойынша тиiстi мемлекеттiк органға жолдансын және арызданушыға осы орган қабылдаған шешiмiмен келiспеген жағдайда прокуратураға қайта шағымдану мүмкiндiгi туралы хабарлансын.
28. Прокурордың заңды қызметiне кедергi жасалса, оның ұйғарымдары және басқа да заңды талаптары орындалмаса, кiнәлi тұлғалар заңда белгiленген әкiмшiлiк жауапкершiлiкке тартылсын.
29. Прокурорлық қадағалау актiлерiнiң орындалмауы, сондай-ақ прокурордың қызметiне кедергi келтiруi салдарынан азаматтардың, ұйымдардың, қоғам мен мемлекеттiң құқықтары мен заңды мүдделерiне елеулi зиян келтiрiлсе, кiнәлi тұлғалар заңда белгiленген қылмыстық жауапкершiлiкке тартылсын.
2-тарау. Прокурорлық қадағалаудың жеке бағыттарындағы мiндеттердi жүзеге асыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру
1. Әлеуметтiк саладағы заңдылықты қадағалау
30. Кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерiн қорғау саласында заңдылық жағдайы жүйелi талдансын.
31. Кәмелетке толмағандар туралы заңнаманың қолданылуын тексеру мемлекеттiк органдар мен жүйелi алдын-алу мекемелерiнде, ал қажет болса балалар үйiнде, мектеп-интернаттарда және балаларды күтiп, тәрбиелейтiн басқа да мекемелерде өткiзiлсiн.
Жетiм және ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларды есепке алу туралы заң талаптарының сақталуына, және олардың құқықтарының, оның iшiнде мүлiктiк құқықтарының қорғалуына баса назар аударылсын.
32. Өкiлеттi мемлекеттiк органдарда қаралатын кәмелетке толмағандардың құқықтары мен бостандықтарын шектеу туралы iстерге прокурордың мiндеттi түрде қатысуы, сондай-ақ уақытша оқшаулау, бейiмдеу және ақтау орталықтарында кәмелетке толмағандарды ұстау заңдылығы қамтамасыз етiлсiн.
33. Тиiстi өкiлеттi мемлекеттiк органдарда кәмелетке толмағандардың құқықтары мен мүдделерiн қорғауға бағытталған бiлiм, неке және отбасы, денсаулықты қорғау, халықты еңбекпен қамту, еңбектi қорғау туралы заңнамалардың қолданылуы тексерiлсiн.
34. Бiлiм туралы заңнаманың қолданылуын қадағалау бiлiм мекемелерiнiң тарапынан бюджет және қаржы тәртiбiнiң, лицензиялау мәселелерiнiң, мемлекеттiк жалпы бiлiм стандартының сақталуына бағытталсын.
35. Бiлiм саласында өкiлеттi мемлекеттiк органдар тарапынан оқуға мүмкiндiгi жоқ немесе оқудан бас тартқан жасөспiрiмдердi анықтау, оларды орналастыру қызметiне, сондай-ақ азаматтардың тегiн орта бiлiм алу туралы конституциялық құқығының сақталуына баса назар аударылсын.
Мемлекеттiк бiлiм мекемелерiнде оқушылардың ата-аналарынан заңсыз ақша жинау фактiлерi анықталса, оларды жою шаралары қолданылсын.
Заңда белгiленген ақылы қызмет көрсету және ақша қаражатын жұмсау тәртiбiнiң мiнсiз сақталуына назар аударылсын.
36. Жылына кемiнде бiр мәрте денсаулық сақтау заңнамасында белгiленген мемлекеттiк денсаулық сақтау ұйымдары тарапынан көрсетiлетiн медициналық- санитарлық, медициналық-әлеуметтiк және дәрi-дәрмек көмектерiнiң тегiн болуы мен қол жетiмдiлiгi, сондай-ақ халықты аурудан сақтандыру және қолайлы санитарлық-эпидемиялық ахуалды қамтамасыз ету талаптарының сақталуы талдансын.
37. Тексерумен мемлекеттiк өкiлеттi органдар және жұмыспен қамтамасыз етушiлердiң экологиялық, санитарлық-эпидемиялық қолайлы ахуалды қалыптастыруға және халықтың радиациялық қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге бағытталған iс-шараларды ұйымдастыру мәселелерi қамтылсын.
38. Кәмелетке толмағандар үшiн, бiлiм, денсаулық сақтау және басқа да әлеуметтiк мәселелердi шешуге бөлiнген бюджеттiк қаражаттың мақсатты және заңды жұмсалуына мiндеттi және уақытылы қадағалау қамтамасыз етiлсiн.
39. (39-тармақ алып тасталды - ҚР Бас прокурорының 2008.06.25. N 29 бұйрығымен).
40. Еңбек туралы заңнаманың қолданылуын тексеру кезiнде тазалық пен қауiпсiздiк талаптарына сай еңбек шарттарына, еңбегi үшiн ешқандай кемсiтусiз сыйақы берiлуiне, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғалуына байланысты азаматтардың конституциялық құқықтарының сақталуына баса назар аударылсын.
41. Шекараға жақын облыстарда жасырын көшi-қонның алдын-aлу, тыю шараларын күш бiрiктiріп жүзеге асыру үшiн құқық қорғау және жергiлiктi атқарушы органдармен тиiстi қарым-қатынас ұйымдастырылсын.
Өкiлеттi мемлекеттiк органдарды тексергенде олардың заңсыз көшi-қонның алдын алу мен тыю мiндеттерiнiң орындалуына, сондай-ақ ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету мәселелерiндегi өзара қарым-қатынас деңгейiне баса назар
42. Қазақстан Республикасында шетел азаматтарының болуы ережелерiнiң қолданылуына тиісті қадағалау жүзеге асырылсын.
Ескерту: 42-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
43. Өкiлеттi мемлекеттiк органдардың шетелдiк жұмысшы күштерiн тартуға және Қазақстаннан жұмысшы күштерiн шетелге шығаруға лицензия беру туралы шешiмдерiнiң заңдылығына баса назар аударылсын.
44. Әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы iстердi қарауда өкiлеттi мемлекеттiк органдар мен олардың лауазымды тұлғалары тарапынан әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы заңнаманың қолданылуына жыл сайын талдау жасалсын.
Ескерту: 44-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
45. Мемлекеттiк өкiлеттi органдар тарапынан (қабылдаушы-бөлушi, әкiмшiлiк тәртiбiмен қамауға алынған адамдарды арнайы қабылдау мекемелерi, iшкi iстер органдарындағы медициналық айықтырғыш тарапынан) азаматтардың жеке бас бостандықтарына байланысты конституциялық құқықтарының сақталуына баса назар аударылсын.
Көрсетiлген мекемелерде кемiнде аптасына бiр мәрте тексеру жүргiзiлiп, төменгi мәселелер зерделенсiн:
1) азаматтарды арнайы мекемеге әкелу заңдылығы мен онда болу мерзiмiнiң сақталуы;
2) мекемелерде белгiленген режим және ұстау тәртiбiнiң (мекеменiң техникалық шамасына сәйкес емдеу, жұқпалы аурулардың алдын-алу шараларын жүргiзу) қамтамасыз етiлуi.
Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының бұзылуын дер кезiнде жоюды қамтамасыз ету мақсатында аталмыш мекемелерде түнгi уақыттарда, мереке және демалыс күндерiнде тексеру ұйымдастырылсын.
46. Азаматтарды заңсыз әкелу, ұстау фактiлерi анықталса, тез арада босатылсын, ал заң бұзушы лауазым иелерiне тиiстi шаралар қолданылсын.
2. Қаржы-несие саласындағы заңдардың қолданылуын қадағалау
47. Прокуратура органдарының қаржы-несие саласындағы негiзгi мiндеттерi бюджет, банк, кеден, салық пен бюджетке төленетiн төлем мен басқа да мiндеттi төлемдер туралы заңнамаларының орындалуын қадағалау болып есептелсiн.
48. Жылына кемінде бір мәрте салық органдары қабылдаған салық төлеушiге салық және бюджетке төленетiн басқа төлемдердi төлеу мерзiмiн ұзарту, есептелген өсiм және айыппұлды төлеуден босату, сондай-ақ бюджеттен ақша қаражатын қайтару туралы барлық шешiмдерiнiң заңдылығы тексерiлсiн.
Салық төлеушiлерге жеңiлдiк беру немесе бюджеттен ақша қаражатын заңсыз қайтару фактiлерi бойынша түпкiлiктi шара қабылданып, заңсыз қайтарылған қаражат бюджетке өндiрiлсiн және салық органдарының кiнәлi лауазымды қызметкерлерiнiң жауапкершiлiгi туралы мәселе көтерiлсiн.
49. Алып тасталды - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 бұйрығымен.
50. Жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы төлемдерінің толық және дер кезінде төленуі жөнінде салық органдары бақылау жүргізгенде заңдылықтың жағдайына жыл сайын талдау жасалсын.
Мiндеттi зейнетақы бойынша елеулi қарыздар анықталған жағдайда, олардың себебiн анықтап, кiнәлi лауазымды қызметкерлердiң жауапкершiлiгi туралы мәселе көтерiлсiн.
Ескерту: 50-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
51. Қолданылып жүрген салық және кеден заңдарында салық төлеушiлер міндетті зейнетақы төлемдерінің төленуі жөніндегі агенттер (одан ары - агент)
мен сыртқы экономикалық қызметтердiң субъектiлерiнiң банктегi есепшоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтату негiздерiнiң қалтқысыз орындалуына назар аударылсын.
Салық төлеушiлердiң заңда белгiленген мерзiмде салық есебiн бермеуiне немесе салық қарызын өтемеуiне байланысты банктегi есепшоты бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы салық органдарының өкiмдерiн санкциялау мәселесiн шешу кезiнде, салық төлеушiлердiң уақытында төленбеген салық мiндеттерiн өтеудi қамтамасыз етуге бағытталған шаралар туралы хабарлама мен олардың дербес есепшоттарыннан тиісті бөлімшелер басшыларының қолдарымен және салық органының мөрімен куәландырылған үзінді көшiрме, сондай-ақ салық төлеушінің есептелген салық сомасы мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер мен өсiм туралы хабарламаға салық төлеушінің шағымдану фактісінің болмағандығы туралы жазбаша растау хат талап етiлсiн.
Ескерту: 51-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 , өзгерту енгізілді - 2008.06.25. N 29 б бұйрықтарымен.
52. Салық кодексiнде белгiленген салық тексеруiн жүргiзу тәртiбiнiң бұзылуынан басқа жағдайда, салық төлеушiнiң салық қызметiнiң лауазымды тұлғаларын салық тексеруiне, салық объектiлер мен салық салуға қатысты объектiлердi зерделеуге жiбермеуiне байланысты оның банктегi есепшоты бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы салық органдарының өкiмдерiн санкциялау мәселесiн шешу кезiнде салық органынан салық төлеушiнi тексеру туралы ұйғарым, оның салық қызметкерлерiн салық объектiлерiне (тұрғын мекен- жайдан басқа) кiргiзбеуi туралы хаттама мiндеттi түрде талап етiлсiн.
Қажеттi жағдайда салық органдарының өкiмдерiн санкциялау туралы шешiм қабылдағанға дейiн салық төлеушiлерден түсiнiктеме алынсын.
52-1. Міндетті зейнетақы төлемдерін дер кезінде төлемеуіне және салық органына, салық органдарының инкассалық өкімдері бойынша берешек банктің пайдасына өндіріледі, жинақтаушы зейнетақы қорлар салымшыларының тізімдерін бермеуіне байланысты агенттің банктік есепшотындағы шығыс операцияларын тоқтату (қысқарту) туралы салық органдарының өкімдерін санкциялау мәселесін шешу кезінде міндетті зейнетақы төлемдері бойынша берешек екенін растайтын құжаттар талап етілсін.
Ескерту: 52-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 , өзгерту енгізілді - 2008.06.25. N 29
53. Банктегi есепшот бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы кеден органдарының өкiмдерiн санкциялауды шешу кезiнде кеден органдарының лауазымды тұлғалары жүргiзген тексеру құжаттарының көшiрмесi тiркелген тексеру актiсi, есеп айырысу шоттары және тексеру кезiнде анықталған басқа құжаттар талап етiлсiн.
54. Банктегi есепшот бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы салық және кеден органдарының өкiмдерiн санкциялау туралы шешiм құжаттар толық көлемiнде берiлгеннен бастап 24 сағаттың iшiнде қабылдансын.
55. Жылына кемінде бір мәрте салық және кеден органдары банктік есепшоттар бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы өкімдерді және мүлікке иелік етуді шектеу туралы шешімдерді бұзудың заңдылығына тексеріс жүргізілсін.
Ескерту: 55-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 , өзгерту енгізілді - 2008.06.25. N 29 55-1. Салық органдарының заңнаманың сақталуына жоспардан тыс тексерістері Бас прокуратураның тапсырмалары негізінде, сондай-ақ шешімін тексеріс жүргізусіз анықтау мүмкін болмайтын өтініштер негізінде ғана
56. Салық органдары беретiн салық төлеушiлер туралы мәлiметтер қызметтiк құпия болып табылатындығына және олар тiкелей заңда көрсетiлген талаптардан басқа жағдайларда жариялауға жатпайтындығына назар аударылсын.
57. Салық төлеушiлердiң банктегi есепшоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтатуға берiлген санкциялар жеке журналда тiркелiп, есепке алынсын.
"Қызметте пайдалану үшiн" (ҚПҮ) белгiсi бар жеке нарядқа салық төлеушiнiң есепшотының көшiрмесi, тиiстi аумақтар мен объектiлерге (мекен- жайлардан басқа) салық қызметкерлерiн жiбермеу туралы хаттаманың көшiрмесi тiркелген салық органы өкiмiнiң бiр данасы мiндеттi түрде тiгiлсiн.
58. "Банктер және банк қызметi туралы" Заңда банк құпияларын құрайтын мәлiметтер мен оларды заңды негiзде жариялауға болатын мемлекеттiк органдардың лауазымды тұлғаларының тiзбесi белгiленгенi ескертiлсiн.
Осыған орай, заңды тұлғалардың банк есепшоттары, сондай-ақ, заңды тұлғаны құрмай кәсiпкершiлiкпен айналысатын жеке тұлғаның ағымды есепшоттары, олардың нөмiрлерi, осы есепшоттардағы ақша қалдығы мен қозғалысы туралы деректер бойынша мемлекеттiк органдардың банктерге жолданған сұранымдары төмендегi талаптар негiзiнде санкциялансын:
1) алдын-ала тергеу және анықтау органдарына - олардың өндiрiсiндегi қылмыстық iстердi қарағаннан кейiн. Егер сұратылып алынған мәлiметтер қылмыстық iс бойынша елеулi маңызы және дәлелдеме ретiнде қолданылуы мүмкiн болса, алдын-ала тергеу және анықтау органдарының әрбiр нақты сұрауларына санкция берiлсiн;
2) кеден органдарына - қаржы операциялары бойынша сыртқы экономикалық қызмет жүргiзетiн жеке немесе заңды тұлғалардың, я болмаса олардың әрiптестерiнiң қызметтерiне тексеру тағайындау туралы ұйғарым табыс етiлген соң;
3) алынып тасталды ;
4) атқару iсiн жүргiзу органдарына - атқару iсiн жүргiзудi қарағаннан кейiн.
Бұнымен қоса, атқару iсiн жүргiзу органының бiрiншi басшысы немесе өндiрiсiнде осы iс бар сот орындаушысы сұратқан жағдайда.
Ескерту: 58-тармаққа өзгерту енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
59. Банктер және банк қызметтерi туралы заңнамада банктегi мүлiктер мен ақшаларды қайтарып алуға және тыйым салуға құқы бар мемлекеттiк органдардың лауазымды тұлғаларының толық тiзбесi көрсетiлген.
Осыған байланысты, тергеу, анықтау, атқару iсiн жүргiзу органдарының банктегi ақша мен мүлiкке тыйым салу туралы қаулылары осы органдардың өндiрiсiндегi қылмыстық iстер, сондай-ақ атқару iсiн жүргiзу органдарының өндiрiсiндегi iстердi зерделеген соң санкциялансын.
Талап арыздарды қамтамасыз етуде онда көрсетiлген талап сомасынан жоғары ақша қаражатына және сот шешiмдерiн, қаулыларын, үкiмдерiн, ұйғарымдарын орындауға байланысты мемлекеттiк баж көлемiнен артық ақша сомасына тыйым салуға жол берiлмесiн.
60. Прокурордың санкция беруден негiзсiз бас тарту фактiлерiне жол берiлмесiн.
61. Клиенттердің есепшоттарындағы ақша қаражаты және оның қозғалысы туралы мәліметтерге қол жеткізуді санкциялауға, сондай-ақ банк клиенттерінің есепшоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы өкімдер ұйғаруға осы клиент салық есебінде тұратын қадағалауға бағынышты аумақтың прокуроры құқықты. Қажет болған жағдайда клиент салық есебінде тұратын қадағалауға бағынышты аумақтың прокурорын міндетті түрде хабардар етіп, тиісті банк немесе оның филиалы, не санкция сұраған орган қадағалауға бағынышты аумақта орналасқан аумақтың прокуроры ғана мұндай санкцияларды беруі мүмкін.
Ескерту: 61-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 бұйрығымен .
62. Банк құпиясына жататын мәлiметтер заңсыз жарияланса, банктердiң және мемлекеттiк органдардың кiнәлi лауазымды қызметкерлерiн заңда белгiленген жауапкершiлiкке тарту шаралары қолданылсын.
63. Бюджет қаражатын жұмсау заңдылығын тексеру республикалық және жергiлiктi бюджеттiң шығыс бөлiмiнiң қорытындысы мен қаржы бақылау органдарының тексеру актiлерi негiзiнде жоспарлансын, шығыны көп бюджеттiк бағдарламаларға баса назар аударылсын.
3. Жеке меншiк және кәсiпкерлiктi қорғау заңдарының қолданылуын қадағалау
64. Жекешелендiру және мемлекеттiк мүлiктi басқару органдарында мемлекет мүлкiн жекешелендiру, басқару және жалға беру туралы шешiмдердiң заңдылығы үнемi тексерiлсiн. Тексеру кезiнде мемлекет меншiгiне өкiлеттi органдардың басқару тиiмдiлiгiне, оның iшiнде мемлекеттiң қатысуымен кәсiпорындарды басқару органдарының жұмысына олардың өкiлдерiнiң қатысуына баса назар аударылсын. Заң бұзушылық анықталған жағдайда, жекешелендiру туралы азаматтық iстер бойынша талап мерзiмдерiнiң қысқалығын ескере отырып, жеке меншiк иесi ретiнде мемлекеттiң бұзылған құқығын қалпына келтiру шаралары дереу қабылдансын.
Жартылай және толық орындалған келiсiм-шарттарды жарамсыз деп тануға және бұзуға бағытталған прокурорлық қадағалау шараларын қабылдаған кезде, олардан болуы мүмкiн керi әсер талданып, мемлекеттiң зиян шегуiне жол
65. Жарты жылда бiр мәрте мемлекеттiк сатып алу туралы заңнаманы қолдануды тексерудiң нәтижелерi қорытындылансын. Қорытындылау барысында сатып алуға бөлiнген қаражатты тиiмдi де ұтымды жұмсау қағидаттарының сақталуына, сондай-ақ мемлекеттiк сатып алу процесiне қатысуға мүдделi барлық тұлғаларға бiрдей мүмкiндiк беруге баса назар аударылсын.
66. Мемлекеттiк жұмылдыру және материалдық қорларының сақталуын тексергенде, оларды жаңарту мен броннан босату заңдылығына баса назар
67. Жер туралы заңнаманың қолданылуын қадағалау саласында мемлекеттiк органдар тарапынан жердi пайдалану мәселелерi бойынша шешiм қабылданғанда, белгiленген мерзiмдердiң сақталуы тексерiлсiн.
Жер мәселелерiне қатысты жергiлiктi атқарушы органдарының жерге байланысты шешiмдерi, әсiресе жердi беру және қайтарып алу, шаруашылық субъектiлерiне жер құнын төлеудi кейiнге қалдыру немесе бөлiп төлеу жеңiлдiктерiн беру туралы шешiмдерi жүйелi тексерiлсiн.
68. (68-тармақ алып тасталды - ҚР Бас прокурорының 2008.06.25. N 29
69. Банкроттық туралы заңнамалардың қолданылуын қадағалау саласында конкурстық массаны құру мен оны сату кезiнде заңдылықтың қамтамасыз етiлуiне, сондай-ақ несие берушiлердiң талаптарын қанағаттандыру кезегiнiң Тексеру жүргiзген кезде жалған және қасақана банкроттықты ұйымдастыруды, мемлекет мүддесiне зиян келтiрген заңсыз iс-әрекеттердi анықтау мақсатында, кәсiпорынның банкротқа ұшырау себептерi талдансын.
Өкiлеттi мемлекеттiк органның жағдайы жоқ қарызгерлермен жұмыс бойынша қызметi үнемi тексерiлсiн.
70. Экономика саласындағы кәсiпкерлiк қызметтi лицензиялау туралы заңдылықтардың қолданылуын тексеру қадағалау аумағындағы жағдайға байланысты жоспарланып, жүргiзiлсiн.
71. Кәсiпкерлердiң құқықтарын қорғау мәселелерi бойынша үнемi тексеpy жүргізілсiн. Бұл бағыттағы жұмыс нәтижелерi жарты жылда бір мәрте қорытындылансын.
72. Мемлекеттiк органдардың өкiлеттiгi жоқ ұйымдарға бақылау және қадағалау функцияларын беруге, жеке шаруашылық субъектiлерiне қолайлы немесе нұқсан келтiретiн жағдайлар туғызуға бағытталған iс-әрекеттерi мен актiлерiн анықтап, наразылық келтiру шаралары қолданылсын.
73. Тиiстi тiркеуге алынбай жүргiзiлген шаруашылық субъектiлерiндегi тексерiстердi анықтау мақсатында құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органдағы мәлiметтер бақылау және қадағалау органдарындағы мәлiметтермен салыстырылып деректерге талдау жасалсын.
74. Коммуналдық саладағы тарифтердi бекiту туралы өкiлеттi мемлекеттiк органдар шешiмдерiнiң заңдылығына, сондай-ақ монополист-кәсiпорындардың заңдарда анықталған тауарларды сатып алу және қызмет көрсету процедураларының сақталуына баса назар аудара отырып, монополияға қарсы заңнаманың қолданылуына үнемi тексеру жүргiзiлсiн.
75. Нашақорлық пен есiрткi бизнесiне қарсы күрес заңдарының қолданылуын қадағалау саласында өкiлеттi органдардың өздерiне жүктелген есiрткi мен психотроптық заттардың заңсыз айналымын бақылау, олардың алдын- алу және салауатты өмiр салтын кеңiнен насихаттау функцияларын атқаруына баса назар аударылсын.
4. Көлiк саласында заңдардың орындалуын қадағалау
76. Көлiк прокурорлары:
1) көлiктегi өкiлеттi мемлекеттiк органдардың тарапынан;
2) темiржол, су, әуе, құбыр (суағардан басқа) көлiктерiнiң шаруашылық субъектiлерiнiң, сондай-ақ көлiк инфрақұрылымы объектiлерiн салып, пайдаланатын ұйымдардың тарапынан заңдардың дұрыс қолданылуын қадағаласын.
Ескерту: 76-тармаққа толықтыру енгізілді - ҚР Бас Прокурорының 2004
77. Көлiктегi қадағалаудың негiзгi мiндеттерi:
1) мемлекет пен ұлттық қауiпсiздiк мүдделерiн қорғау, сонымен қоса терроризм, есiрткi заттарын тасымалдау, заңсыз көшi-қон және т.б. фактiлерге жол бермеу;
2) темiржол, су, әуе, құбыр көлiктерi мен көлiк инфрақұрылымы объектiлерiндегi қауiпсiздiктiң сақталу мәселесi;
3) табиғат аясының барлық түрдегi, әсiресе қауiптi, разрядтық және басқа түрлi жүк тасымалдау кезiнде көлiк қызметiнен экологиялық сақтандырылу;
4) тасымалданатын стратегиялық маңызды жүктердiң (мұнай, мұнай өнiмдерi, астық, әскери жабдықтар және т.б.) сақталуы.
Жолаушыларға қызмет көрсету және тұтынушыларға көлiк қызметiн көрсету кезiнде прокурорлық қадағалаудың құқық қорғау функцияларына баса
78. Көлiкте жүру қауiпсiздiгi мәселелерi бойынша тексеру қажеттiгiне байланысты жоспарлансын, бiрақ мұндай тексеру саны жылына екi мәртеден кем болмауы керек, су көлiгiнде - жүзу маусымы кезiнде ұйымдастырылсын.
79. Көлiк прокурорлары кемiнде жарты жылда бiр мәрте темiр жол, әуе және су көлiгiнiң жүруi қауiпсiздiгi бойынша заңдылық жағдайын және көлiктегi төтенше оқиғалардың себеп-салдарларын қорытындыласын. Қорытындылау нәтижелерi туралы ақпаратты жартыжылдықтан кейiнгi айдың 10-шы жұлдызына дейiн Бас прокуратураға жолдасын.
80. Темiр жол, әуе, кеме және құбыр көлiктерiне қауiптi жалпы және көпшiлiктiк жанжал туғызатын ахуал туралы сигналдарға дереу шара қолданылсын. Аймақтық көлiк прокурорлары мұндай жағдайда жергiлiктi оқиға орындарына қызметкерлердiң баруын қамтамасыз етiп, тиiстi түсiндiрме жұмыстарын жүргiзсiн, ал заңдылықтың бұзылуы анықталса, қажеттi шаралар
81. Көлiк прокурорлары алдын-ала қарастырылған мәселелер мен жоспарланған хабарлау схемасы бойынша аумақтық прокуратуралармен әрекеттесiп көлiктiң қираған, темiржолдан шығып құлаған, апатқа және басқа әр түрлi дәрежедегi төтенше оқиғалар орын алған жерлерге дереу жетсiн.
Мұндай оқиғалардың әрбiр фактiсi бойынша 24 сағаттың iшiнде Бас прокуратураға арнайы хабарлама жолдансын.
Төтенше оқиғалар болған жерлерден көлiк прокуратуралары алыс болса, жақын тұрған аумақтық прокурорлар Бас прокуратураға алдын-ала хабарлап, жиналған барлық тексеру материалдарын көлiк прокурорына берсiн.
5. Қоршаған ортаны қорғау, табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар, жер қойнауы мен жер қойнауын пайдалану туралы заңдардың қолданылуын қадағалау
82. Табиғатты қорғау заңнамаларын қолдануды қадағалау саласында төмендегi мәселелерге ерекше назар аударылсын:
1) табиғи ресурстарды пайдалану құқығын заңсыз беру фактiлерiн анықтауға және тосқауыл қоюға;
2) құқыққа қайшы әрекеттердiң нәтижесiнде қоршаған ортаға келтiрiлген зиянның орнын толтыруға;
3) табиғатты қорғау заңнамаларының осы саладағы басымды қадағалау бағыттары бойынша тексеру ұйымдастыруға және жүргiзуге (шаруашылық қызметтiң субъектiлерiне арнайы табиғатты пайдалану құқығын беру;
Қазақстан Республикасының жануарлар, өсiмдiктер әлемiн, орман және су ресурстарын пайдалану құқығын беру; өкiлеттi мемлекеттiк органдардың қызметi мен әрекеттерiнiң заңдылығы);
4) табиғатты қорғау iс-шараларына арнап бөлiнген қаражаттарды жұмсау, сондай-ақ табиғи ресурстарды пайдаланғаны және қоршаған ортаны ластағаны үшiн төлемақыны алу кезiнде заңдылықтың сақталуына;
5) ерекше қорғаудағы табиғи аумақтардың, сирек және жоғалып кету қауiпi бар жануарлар мен өсiмдiктердiң сақталуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ аса қолайлы экологиялық жағдайларды қалпына келтiруге бағытталған iс-шараларға бас назар аударылсын.
83. Облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлар Қазақстан Республикасында сирек кездесетiн және жойылып кету қауiпi бар жануарлар мен өсiмдiктер олжаланып, орман ағаштары шабылып, табиғи сулар тартылып, ластанып, күл-қоқыс төгiлiп қоршаған ортаға керi әсер етуiне байланысты құқық бұзушылық пен қылмыстық iстер бойынша өндiрiс заңдылығының мiнсiз сақталуын қамтамасыз етсiн.
84. Орталық атқарушы органдарынан жер қойнауын пайдалану құқығын алған жер қойнауын пайдаланушылардың шаруашылық жұмыстарын Бас прокуратураның тапсырмалары немесе оның келiсiмiне сай тексерiлсiн.
85. Жер қойнауын пайдаланушылардың шаруашылық жұмыстарының заңдылығын тексеру барысында мiндеттi түрде қоршаған ортаны қорғау, әсiресе оны ластау мәселелерi табиғатты қорғау прокурорларының күшiмен тексерілсін.
86. Облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлгендер өз құзырындағы қадағалау аумағында табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайдың жариялануын 24 сағаттың iшiнде Бас прокуратураға хабарласын.
87. Табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайға әкеп соққан апаттарды, күйреулер мен өзге оқиғаларды тексеру кезiнде заңдылықтың сақталуы, сондай-ақ төтенше жағдайлардың алдын алуға және оның себептерiн жоюға бөлiнген бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуы үнемi қадағалансын.
6. Қоғамдық дiни бiрлестiктер және бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамалардың қолданылуын қадағалау
88. Аталмыш қадағалау саласында ерекше назар аударатын мәселелер:
1) қадағалау аумағындағы қоғамдық, дiни бiрлестiктердiң, басқа үкiметтiк емес ұйымдардың, бұқаралық ақпарат құралдарының қызметiндегi заңдылықты үнемi талдау;
2) Конституцияға қайшы қандай да болмасын iс-әрекеттердi тыюға, экстремизм мен терроризм себептерiнiң алдын алу және тосқауыл қоюға, кiнәлi тұлғаларды анықтап, оларды заңда белгiленген жауапкершiлiкке тартуға бағытталған түбегейлi iс-шаралар қабылдау.
89. Конституция мен заң нормаларының бұзылу белгiлерiн дәлелдейтiн материалдар бойынша дереу, қажеттi жағдайда сараптама тағайындау арқылы, тексеру жүргiзiп, олар бойынша тиiстi қадағалау актiлерi қабылдансын, аталған ұйымдар мен бұқаралық ақпарат құралдарының қызметiн тоқтату немесе қысқарту туралы мәселелерi қойылсын.
Бұл шаралар конституциялық құрылымды күштеп өзгертуге, Республика тұтастығын бұзуға, мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, заңсыз қарулы құрылымдарды құруға, әлеуметтiк, нәсiлдiк, ұлттық, дiни, тектік, және рушылдық араздықты қоздыруға бағытталған ұрандар мен iс-әрекеттердi жiгерлi түрде тыю және жою арқылы жүргiзiлсiн.
Осы қызмет шеңберінде қадағалау аумақтарында жанжал жағдайларын шешу бойынша заңды шараларды әзірлеп ұлтаралық және конфессияаралық келісімнің жай-күйіне, әлеуметтік қауырттылықтың бар-жоқтығына және оның дәрежесіне құқықтық талдау тұрақты түрде жүргізілсін.
90. Қоғамдық, дiни бiрлестiктер, басқа да үкiметтiк емес ұйымдар туралы заңнамалардың қолданылуын қадағалау мен тиiстi өкiлеттi органдардың күш- жiгерi аталған субъектiлердiң тарапынан есеп-тiркеу, қаржы және салық тәртібі мәселелерінде заңдылықтың сақталуына, оларды заңмен тиым салынған қаржы көздерi арқылы қаржыландыру фактiлерiн болдырмауға, заңсыз түрде наразылық жиындарын өткiзудiң алдын алу мен оларды ұйымдастырушыларға ұйғарым енгiзуге, заң талаптарын түсiндiруге және кiнәлi адамдарды жауапкершiлiкке тартуға бағыттасын.
Бұл бағытта Iшкi iстер министрлiгi, Ұлттық қауiпсiздiк комитетi, Қаржы полициясы агенттiгi, Кедендiк бақылау агенттiгi және Әдiлет министрлiгiнiң жергiлiктi органдарымен бiрлесе отырып, әр тоқсанда кемiнде бiр мәрте тексеру жүргiзiлсiн.
91. Қоғамдық және дiни бiрлестiктердiң қызметiндегi заңдылықтың сақталуын тексерген кезде, елiмiздегi қоғамдық-саяси және дiни ахуалдың тұрақсыздануына бағытталған қоғам мүддесiне қайшы мазмұндағы шығармаларды республикаға заңсыз әкелiп, тарату фактiлерiне назар аударылсын.
Көрсетiлген жағдайлардың орын алуы анықталса, дереу қажеттi сараптама тағайындап, 24 сағаттың iшiнде Бас прокуратураға хабарлама және заңсыз мазмұндағы басылымның бiр данасы жолдансын.
92. "Бұқаралық ақпарат құралдары туралы" ҚР Заң талаптарының сақталуына байланысты тексеру қадағалау аумағындағы басылымдарда жарияланатын, таратылатын, телерадиокомпаниялармен шығарылатын және Интернет-ресурстарында орналастырылатын материалдарды үнемi зерделеу негiзiнде жоспарланып, жүргiзiлсiн.
Шығарылым деректерiн, мемлекеттік тілде хабар тарату көлемін сақтамау;
заңды тұлғаның - бұқаралық ақпарат құралы меншiк иесiнің акцияларының (үлесiнiң, пайының) жиырма проценттен астамын шетелдiк тұлғалардың иеленуiне, пайдалануына, билiк етуiне және басқаруына тыйым салу; тыйым салынған тауарларды, жұмыстарды (қызметтерді) жарнамалау; мемлекеттік құпияларды құрайтын мәлiметтердi немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны жария ету; экстремизм мен терроризмдi насихаттау және ақтау; терроризмге қарсы операцияларды жүргізу кезеңiнде олардың техникалық тәсiлдерi мен тактикасын ашатын ақпаратты тарату; есiрткi құралдарын, психотроптық заттар мен прекурсорларды насихаттауды қамтитын хабарламалар мен материалдарды тарату; порнография, қатыгездік пен зорлық- зомбылықты, әлеуметтік, нәсілдiк, ұлттық, дiни, тектiк-топтық және рулық басымдықты насихаттау немесе үгіттеу бөлігінде заңнаманы бұзуды жою жөнінде шаралар қолдансын.
Уәкілетті және жергілікті атқарушы органдардың бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнаманың сақталуын және аталған салада құқыққа қарсы әрекеттердің жолын кесуді қамтамасыз ету жөніндегі бақылау функцияларының практикасына, жеткіліктілігіне талдау жүргізілсін.
Бұқаралық ақпарат құралдары қызметіне қатысты талап енгізу қажеттілігі пайда болатын кезде, Бас прокуратурамен алдын ала келісілсін. БАҚ-пен байланысты не оның қатысуымен өтетін барлық азаматтық даулар, әкімшілік және қылмыстық өндірістер туралы ақпарат, кімнің іс бойынша тарап болуына қарамастан, міндетті түрде Бас прокуратураға дереу хабарлансын.
93. Көрсетiлген мәселелер бойынша әкiмшiлiк, қылмыстық iстер, қоғамдық, дiни ұйымдардың және бұқаралық ақпарат құралдары қызметiнiң тоқтатылуы мен қысқартылуы туралы талап арыздар материалдары бойынша қабылданған шешiмдер, олардың соттарда заңды және уақытылы қаралуы, заңда көрсетiлген жауапкершiлiк шараларының қолданылуының заңдылығы туралы мәлiметтер жинастырылып отырсын.
94. Бұқаралық ақпарат құралдары, қоғамдық бірлестіктер, саяси партиялар, діни нанымға бостандық және діни бірлестіктер туралы заңнамалардың қолданылуын қадағалау жөніндегі жұмыстың нәтижелері, қорытындылау нәтижелері, оның ішінде сот-тергеу, прокурорлық тәжірибе, заңнаманы жетілдіру жөнінде дәлелді ұсыныстар келтіріліп, кейін ол Бас прокуратураға жолданып, тоқсанына кемінде бір мәрте қорытындыланып жинақталсын.
Құқық қорғау, уәкілетті және жергілікті атқарушы органдардың ұлтаралық және конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету жөнінде жүзеге асыратын шараларының жеткіліктілігі бөлігінде қорытындылау нәтижелері Құқық қорғау органдарының Үйлестіру кеңесінің қарауына шығарылсын.
Ескерту: 94-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Бас Прокурорының 2004 жылғы 14 қыркүйектегі N 42 , өзгерту енгізілді - 2008.06.25. N 29
7. Мемлекеттiк қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
95. Мемлекеттiк органдар мен басқа ұйымдарда жүргiзiлетiн тексеру тематикасына қарамай, сыбайлас жемқорлық пен оған жағдай жасайтын құқық бұзушылықтарды анықтау, бұлтартпау және алдын-алу прокуратура органдарының басты мiндеттерiнiң бiрi деп белгiленсiн.
96. Бұл бағыттағы жұмыс қадағалауға бағынышты мемлекеттiк органдарда мемлекеттiк тәртiптiң жай-күйi, олардың сыбайлас-жемқорлыққа қарсы жүргiзiп жатқан күрес шаралары тиiмдiлiгiн зерделеу, құқық қорғау органдарымен мемлекеттiк органдардың лауазымды қызметкерлерiнiң заңдарды орындамауы немесе тиiстi дәрежеде орындамауы туралы материалдар алмасу негiзiнде Сыбайлас жемқорлықпен күрес жүргiзу мақсатында прокурорлар мемлекеттiк органдар қызметiне қатысты қылмыстық және азаматтық iстер бойынша сот тәжiрибесiн үнемi талдап, құқықтық статистика органдарының сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзған субъектiлерi туралы мәлiметтер банкiсiн пайдалансын.
97. Азаматтар мен заңды тұлғалардың мемлекеттiк органдардағы сыбайлас жемқорлық туралы хабарлары дереу қаралсын, мұндай мәлiметтердi алу үшiн азаматтарды қабылдау және тұрғындармен кездесу ұйымдастырылып отырсын, әрбiр прокуратурада байланыс телефондары орнатылып, олар туралы бұқаралық ақпарат құралдары арқылы мезгiл-мезгiл халыққа жарияланып тұрсын.
98. Мемлекеттiк қызметшiлердiң сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылыққа жол бергенi туралы бұқаралық ақпарат құралдарында нақты мәлiметтер жарияланса, олар тексерiлiп, тиiстi шаралар қолданылсын.
Тексеру нәтижесi бойынша заңдылықты қалпына келтiру мен кiнәлi адамдарды жауапкершiлiкке тартуға қолданылған шаралар бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланып, Бас прокуратураға ақпарат жолдансын.
99. Мемлекеттік органдарды тексеру кезінде олардың кадр қызметі және қызметкерлерімен мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнамаларда белгіленген арнайы талаптардың және қаржы бақылау шараларының орындалуына назар аударылсын.
Ескерту: 99-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Бас Прокурорының
100. Прокурорлық қадағалау шаралары арқылы сыбайлас-жемқорлықпен құқық бұзған және сыбайлас-жемқорлыққа жағдай жасаған мемлекеттiк органдардың лауазымды тұлғаларының заң актiлерiнде көрсетiлген жазаға бұлтартпай тартылуына қол жеткiзiлсiн.
Егер мемлекеттiк органдардың басшылары өз өкiлеттiктерi шеңберiнде сыбайлас-жемқорлыққа қарсы күрес шараларын қолданбаса, олардың заңнамаларда көрсетiлген жауапкершiлiгi жайында мәселе көтерiлсiн.
101. Мемлекеттiк органдардың облыстық деңгейдегi басшыларының тарапынан заңнамаларды бұзу фактiлерi анықталса, кiнәлi адамдарды жауапқа тарту, я болмаса қызметiнен босату туралы Қазақстан Республикасының Президентiнiң және орталық мемлекеттiк органдардың басшыларына берiлетiн ұсыныстың жобасы мен тексеру материалдары Бас прокуратураға жолдансын.
102. Сыбайлас жемқорлықтың салдарын жоюға, соның iшiнде заңсыз алынған мүлiктердi қайтаруға, шарттардың жарамсыз деп тануға, сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылық нәтижесiнде қабылданған актiлердi жоюға түбегейлi шаралар қабылдансын.
103. Мемлекеттiк органдар сыбайлас жемқорлықпен күрес шараларын қабылдаған кезде заңдылықтың қатаң сақталуы қамтамасыз етiлсiн.
8. Бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынас
104. Ақпарат агенттiктерi, баспа, радио және теледидар арқылы халыққа заңдылық пен құқық тәртiбiнiң жағдайы туралы жүйелi түрде хабарлансын.
105. Қоғамның назарын аударатын, сондай-ақ заңның өрескел бұзылуын анықтаған прокурорлық тексерудiң нәтижелерi, мемлекеттiк мүддеге, жеке азаматтарға келтiрiлген зиянның орнын прокурорлық шаралармен толтыру туралы мәлiметтер бұқаралық ақпарат құралдарында жедел хабарлансын.
Орынсыз сенсацияларға, дүрлiгулер мен жеңiл-желпi мәлiметтерге жол берiлмесiн.
106. Бұқаралық ақпарат құралдарымен, азаматтардың және қоғамдық дiни бiрлестiктерiмен қарым-қатынастар жасағанда, оларға тиiстi ақпарат беруден негiзсiз бас тартуға, прокурорлық қадағалау мен қылмыстарды тергеу барысына араласуға тиым салатын заң талаптары қалтқысыз қадағалансын.
107. Заңдылық пен құқық тәртiбiн нығайтуда қолданылып жүрген шаралар туралы ақпараттарды, материалдарды, мақалаларды, сұхбаттарды, телерадио бағдарламаларын, арнайы және т.б. репортаждарды агенттiктердiң тiлшiлермен, журналистермен, репортерлермен бiрiгiп дайындау тәжiрибеленсiн.
108. Материалдарды бұқаралық ақпарат құралдарына беру кезiнде Конституцияда белгiленген әр азаматтың жеке өмiрiне, жеке басы мен отбасының құпиясына қол сұқпаушылық, ар-ожданын қорғау кепiлдiгi туралы талаптар қатаң басшылыққа алынсын.
109. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының ресми хабарлары тек Бас Прокурордың келiсiмiмен оның баспасөз қызметi арқылы ғана жолдансын.
110. Баспасөзге берiлетiн материалдар мұқият тексерiлiп, олардың сапасы қамтамасыз етiлсiн.
111. Бас прокуратураға ұсынылған материалдардағы деректердiң толықтығы мен нақтылығын қамтамасыз етуге байланысты жауапкершiлiк прокуратура органдарының бiрiншi басшыларына жүктелсiн.
3-тарау. Қорытынды ережелер
112. Прокуратура органдарының қызметiн бағалаудың негiзгi шарты конституциялық заңдылықтың жағдайын жақсартудағы қабылданған шаралардың тиiмдiлiгi болып саналсын, атап айтқанда:
1) қоғамдық қарым-қатынастың барлық салаларында құқық бұзушылықтарды уақытында анықтау және оны нақты жою, сондай-ақ олардың туындау себеп-салдарларын прокурорлық қадағалау шараларымен жою;
2) сандық көрсеткiштерге жіктеудi аластай отырып, қоғамдық қатынастардың әр саласында тиiстi прокурорлық ықпалды қамтамасыз ету арқылы заңдылыққа қол жеткiзу;
3) заң бұзушылардың, соның iшiнде мемлекеттiк билiк пен басқару органдарының лауазымды тұлғаларының олардың қызмет деңгейiне қарамай, жауапкершiлiкке тартылуын бұлтарпай қамтамасыз ету;
4) мемлекеттiк органдардың, ұйымдардың, меншiк нысанына қарамай, және олардың лауазымды тұлғаларының заңсыз iс-әрекеттерi салдарынан мемлекетке келтiрiлген зиянның орнын толтыру.
113. Облыс прокурорлары мен оларға теңестiрiлген прокурорлар қажеттi жағдайда жоспарлы және өзге тексеру жүргiзген кезде республиканың басқа аймақтарының прокурорларымен ақпарат алмасып, жеке тапсырмаларды орындауда прокуратура қызметкерлерi мен мамандарын бөлу арқылы тiкелей және жедел өзара қарым-қатынас қамтамасыз етсiн.
114. Бас прокуратураның Деректер жиынтығына прокурорлық қадағалау актілері мен оларға жауаптарының көшірмелерін жүйелі түрде және дер кезінде ұсыну қамтамасыз етілсін.
Ескерту: 114-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Бас Прокурорының

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы Приказ Генерального прокурора Генеральная прокуратура Республики Казахстан Республики Казахстан от 21 ноября 2002 года № 60.
Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 5 декабря 2002 года № 2065.
Утратил силу приказом Генерального Прокурора Республики Казахстан от 1 октября 2010 года № 61 Об организации прокурорского надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина в социально- экономической сфере
1. Утвердить прилагаемую Инструкцию "Об организации прокурорского надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина в социально-экономической сфере".
2. Департаменту по надзору за законностью в деятельности государственных органов (Кравченко А.Н.) принять меры к государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан настоящего приказа и Инструкции "Об организации прокурорского надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина в социально-экономической сфере".
3. Приказ направить Главному военному прокурору, прокурорам областей, городов, районов и приравненным к ним прокурорам.
4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя Генерального Прокурора.
5. Признать утратившими силу приказы Генерального Прокурора от 15 июля 1999 г. N 60 "Об организации прокурорского надзора за применением законов в социально-экономической сфере"; от 28 ноября 2000 г. N 63 "Об организации прокурорского надзора за применением законодательства о защите прав граждан и юридических лиц на свободу предпринимательской деятельности".
Генеральный Прокурор
Республики Казахстан
Утверждена приказом от 21.11.2002 г. N 60 Инструкция "Об организации прокурорского надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина в социально- экономической сфере"
Глава 1. Общие положения
1. Настоящая Инструкция разработана в соответствии с Законом Республики Казахстан "О Прокуратуре" и другими законодательными актами Республики Казахстан, определяющими порядок осуществления прокурорского надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина.
2. Заместителям Генерального Прокурора, начальникам департаментов, управлений Генеральной прокуратуры, прокурорам областей, городов, районов и приравненным к ним прокурорам обеспечить высший надзор за точным и единообразным применением законов, указов Президента Республики Казахстан и иных нормативных правовых актов на территории республики, принимать меры по выявлению и устранению любых нарушений законности.
3. Приоритетами в сфере надзора за применением законов, соблюдением прав и свобод человека и гражданина считать обеспечение надзора:
1) за неукоснительным соблюдением конституционных прав и свобод человека и гражданина;
2) за точным и единообразным применением законодательства, направленного на обеспечение национальной безопасности, борьбу с коррупцией;
3) за соответствием правовых актов государственных органов Конституции , законам и указам Президента республики;
4) за применением законодательства об охране окружающей среды и рациональном использовании ее ресурсов;
5) за применением законодательства, направленного на защиту и поддержку предпринимательства;
6) за применением законодательства о несовершеннолетних.
4. Использовать правозащитные функции прокуратуры, в том числе путем предъявления исков в суде, для устранения нарушений законности, носящих массовый характер, затрагивающих права и свободы значительного числа граждан или лиц, не способных самостоятельно отстаивать свои права и законные интересы по состоянию здоровья или возрасту, а также интересов государства. В остальных случаях разъяснять право каждого на самостоятельную защиту своих прав и свобод в судебном порядке.
Не допускать вовлечения органов прокуратуры в гражданско-правовые споры хозяйствующих субъектов, за исключением поручений Генерального Прокурора либо курирующих заместителей, а также необоснованного предъявления исков в интересах граждан.
Иски в интересах юридических лиц предъявлять только по согласованию с Генеральным Прокурором либо его заместителями.
5. Проверки планировать и производить в соответствии с требованиями законодательства, на основе тщательного анализа состояния законности на поднадзорной территории, а также по заданиям Генеральной прокуратуры.
В этих целях прокурорам иметь постоянно обновляемый паспорт поднадзорных регионов, содержащий полную характеристику региона, в том числе, основные показатели социально-экономического развития, демографического положения, а также общественной, религиозной и политической активности населения.
Для анализа ситуации в регионе и выявления наиболее проблемных сфер применения законов располагать данными о рассмотренных судами уголовных, гражданских и административных дел.
6. Проверки проводить строго в пределах компетенции и в течение месячного срока. Прокурор, назначивший проверку, с согласия вышестоящего прокурора может продлить ее производство. К проверкам приступать при наличии постановления о производстве проверки.
Не допускать проведения инициативных проверок хозяйствующих субъектов без согласования с руководством Генеральной прокуратуры Республики Казахстан, за исключением проверок по жалобам и обращениям физических и юридических лиц, а также по заданиям и поручениям Генеральной прокуратуры.
Перед началом проверки ознакамливать с постановлением о назначении проверки должностных лиц проверяемого субъекта.
7. Постановления о производстве проверок правомочны выносить:
Генеральный Прокурор, его заместители, начальники департаментов, самостоятельных управлений и отделов Генеральной прокуратуры, прокуроры областей, приравненные к ним прокуроры, их заместители и начальники самостоятельных управлений и отделов прокуратур областей и приравненных к ним, старшие помощники прокуроров областей и приравненных к ним, прокуроры городов, районов, специализированных прокуратур, их заместители, а также лица, исполняющие их обязанности.
8. Независимо от тематики проверки особое внимание уделять применению законодательства о борьбе с коррупцией и законности правовых актов государственных органов.
8-1. Копию справки, подготовленной по результатам проверки, вручить руководителю проверяемого субъекта для ознакомления.
9. Обеспечить качественную подготовку актов прокурорского надзора.
В актах прокурорского надзора излагать правовую сущность нарушений с обязательной ссылкой на нормы законодательства, указывать на негативные последствия нарушений закона, причины и условия, которые этому способствовали, ставить вопрос об их устранении и ответственности виновных лиц.
10. Обеспечить контроль за исполнением акта прокурорского надзора и фактическое устранение нарушений законности.
11. Предписание, как акт прокурорского надзора, вносить исключительно при совокупности признаков, предусмотренных статьей 24 Закона Республики Казахстан "О прокуратуре", а именно, когда нарушение закона:
1) носит явный характер;
2) может причинить существенный вред правам и свободам человека и гражданина, а также охраняемым законом интересам юридических лиц, общества и государства;
3) требует незамедлительного устранения.
Предписание не может выноситься на нормативные правовые акты.
12. Обращать предписание к принудительному исполнению в случае неисполнения его в добровольном порядке, за исключением случаев принудительного лишения имущества.
13. Своевременно, на постоянной основе, независимо от поступления информации о нарушении законности и в пределах своих полномочий проводить проверки законности нормативных правовых актов государственных органов, при этом:
1) добиваться предоставления в прокуратуру всех вновь принятых нормативных правовых актов государственных органов;
2) обеспечить изучение каждого нормативного правового акта с составлением заключений, справок и т.д.;
3) принимать меры к отмене либо приведению в соответствие с законодательством незаконных правовых актов.
14. В случае выявления правовых актов, применение которых влечет существенный вред правам и свободам человека и гражданина, законным интересам государства, в обязательном порядке указывать в протесте на его приостановление.
При необоснованном отклонении такого протеста одновременно с обращением в суд приостанавливать действие опротестованного акта путем вынесения соответствующего постановления до рассмотрения заявления судом.
15. Обращать внимание на соблюдение требований законодательства о государственной регистрации нормативных правовых актов, имеющих общеобязательное значение или касающихся прав, свобод и обязанностей граждан.
В случае выявления нормативного правового акта, подлежащего государственной регистрации, но не прошедшего таковой, в обязательном порядке приостанавливать его действие.
За нарушение установленных законодательством правил государственной регистрации нормативных правовых актов, затрагивающих права, свободы и обязанности граждан, привлекать виновных должностных лиц к установленной законом административной ответственности.
16. При выявлении незаконных нормативных правовых актов, на опротестование которых данный прокурор не имеет полномочий, материалы направлять по поднадзорности.
17. Акты прокурорского надзора, приостанавливающие действие нормативных правовых актов, публиковать в средствах массовой информации.
18. В случае выявления пробелов либо противоречия норм законодательства, а также отсутствия нормативного правового акта, принятие которого предусмотрено законами, информировать об этом Генеральную прокуратуру.
19. Вышестоящим прокурорам по результатам проверки законности и обоснованности актов прокурорского надзора:
1) приостанавливать их действие в случае возникновения сомнения в их законности и обоснованности, до принятия окончательного решения;
2) отзывать акты прокурорского надзора в случае нарушения компетенции, установленной законами и данным приказом;
3) отменять акты прокурорского надзора в случае установления их противоречия Конституции , законодательным актам, указам Президента Республики Казахстан, приказам и указаниям Генерального Прокурора.
20. Обеспечить надлежащий надзор за законностью принимаемых государственными органами мер запретительно-ограничительного характера, а также за своевременным уведомлением прокурора об их применении в случаях, предусмотренных законодательством.
Получив уведомление о наложении мер запретительно-ограничительного характера, в обязательном порядке в течение двух календарных дней проверять законность произведенных действий, при необходимости с опросом лиц, в отношении которых приняты меры запретительно-ограничительного характера.
21. Постановления об отмене или снятии мер запретительно- ограничительного характера, наложенных государственными органами и их должностными лицами, выносить при обнаружении явных и грубых нарушений законности со стороны этих органов и их должностных лиц.
Такие постановления правомочны выносить: Генеральный Прокурор, его заместители, начальники департаментов, самостоятельных управлений и отделов Генеральной прокуратуры, прокуроры областей и приравненные к ним прокуроры, их заместители, прокуроры городов, районов, специализированных прокуратур и лица, исполняющие их обязанности.
22. Уведомления о наложении мер запретительно-ограничительного характера регистрировать в специальном журнале, который в обязательном порядке должен быть прошнурован, пронумерован, скреплен печатью, а также содержать сведения о дате и времени получения уведомления.
23. Не реже одного раза в год проводить проверки на предмет выявления фактов непредставления или несвоевременного представления государственными органами соответствующих уведомлений.
24. При обнаружении фактов неуведомления или несвоевременного уведомления прокурора о производстве государственным органом действий, требующих такого уведомления в соответствии с законодательными актами, в обязательном порядке решать вопрос о привлечении виновных должностных лиц к установленной законом административной ответственности.
25. В ходе прокурорских проверок при отсутствии иных возможностей для выявления скрытых нарушений закона, имеющих существенное значение для реализации проверки, решать вопрос о необходимости осуществления компетентными органами оперативно-розыскных мероприятий.
Основанием для проведения оперативно-розыскных мероприятий являются постановления Генерального Прокурора и его заместителей, прокуроров областей и приравненных к ним прокуроров.
В постановлении прокурора должно быть указано основание проведения оперативно-розыскных мероприятий, круг проверяемых субъектов, срок проведения и форма предоставления полученных результатов.
26. При необходимости к проверкам привлекать специалистов.
Экспертизу назначать только в случаях, требующих специальных научных знаний и когда без ее назначения не представляется возможным реализовать прокурорскую проверку.
Постановление о назначении экспертизы выносится Генеральным Прокурором, его заместителями, начальниками департаментов, самостоятельных управлений и отделов Генеральной прокуратуры, прокурорами областей, приравненными к ним прокурорами и лицами, исполняющими их обязанности, а также прокурорами городов и районов по согласованию с прокурорами областей или лицами, исполняющими их обязанности. Согласование осуществляется в течение 3-х суток, а в случаях, не требующих отлагательств, в течение 24-х часов.
Не требуют согласования экспертизы, которые проводятся бесплатно.
В постановлении о назначении экспертизы должно быть указано: основания назначения экспертизы; время, место назначения экспертизы; объекты, направляемые на экспертизу; иные материалы, предоставляемые в распоряжение эксперта; содержащиеся в материалах проверки сведения, на которых могут основываться выводы эксперта; вопросы, поставленные перед экспертом;
наименование органа судебной экспертизы или фамилия лица, которому поручена экспертиза.
27. При поступлении первичных обращений граждан и юридических лиц по вопросам компетенции какого-либо уполномоченного государственного органа направлять обращение по подведомственности в соответствии с требованиями Закона Республики Казахстан "Об административных процедурах" и одновременно сообщать заявителям о возможности повторного обращения в прокуратуру в случае несогласия с решением, принятым компетентным органом.
28. В случаях воспрепятствования законной деятельности прокурора, невыполнения предписаний и других законных требований привлекать виновных лиц к установленной законом административной ответственности.
29. В случаях неисполнения актов прокурорского надзора, а равно воспрепятствования деятельности прокурора, если это повлекло причинение существенного вреда правам и законным интересам граждан или организаций либо охраняемым законом интересам общества или государства, привлекать виновных лиц к установленной законом уголовной ответственности.
Глава 2. Организация работы по реализации задач в отдельных направлениях прокурорского надзора
1. Надзор за законностью в социальной сфере
30. Систематически анализировать состояние законности в сфере защиты прав и законных интересов несовершеннолетних.
31. Проверки применения законодательства о несовершеннолетних проводить в государственных органах и учреждениях государственной системы профилактики, а при необходимости, в детских домах, школах-интернатах и иных учреждениях, осуществляющих воспитание и уход за детьми.
Обращать особое внимание на соблюдение требований законодательства об учете детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, и защите их прав, в том числе имущественных.
32. Обеспечить обязательное участие прокурора в рассмотрении уполномоченными государственными органами дел об ограничении прав и свобод несовершеннолетних, а также законность помещения несовершеннолетних в центры временной изоляции, адаптации и реабилитации.
33. В соответствующих уполномоченных государственных органах проверять исполнение ими требований законодательства об образовании, браке и семье, охране здоровья, занятости населения, охране труда в части, касающейся защиты прав и интересов несовершеннолетних.
34. Надзор за применением законодательства об образовании направить на соблюдение учреждениями образования государственных общеобразовательных стандартов образования, вопросов лицензирования, бюджетной и финансовой дисциплины.
35. В сфере образования особое внимание уделять деятельности уполномоченных государственных органов по выявлению и устройству подростков, уклоняющихся от учебы или не имеющих объективной возможности обучаться, а также соблюдению конституционного права граждан на бесплатное среднее образование.
При установлении фактов незаконного сбора денежных средств с родителей учащихся в государственных учреждениях образования принимать меры к их устранению.
Обращать внимание на неукоснительное соблюдение установленного законодательством порядка предоставления платных услуг и расходования денежных средств.
36. Не реже одного раза в год анализировать соблюдение требований законодательства о здравоохранении, обращая внимание на доступность и бесплатность в рамках гарантированного объема медико-санитарной, медико- социальной и лекарственной помощи, оказываемой государственными организациями здравоохранения, а также обеспечение ими профилактики заболеваний и санитарно-эпидемиологического благополучия населения.
37. Проверками охватывать вопросы организации государственными уполномоченными органами и работодателями комплексных мероприятий, направленных на экологическое, санитарно-эпидемиологическое благополучие и радиационную безопасность населения.
38. Обеспечить должный и своевременный надзор за законным и целевым расходованием бюджетных средств, выделяемых на содержание несовершеннолетних, образование, здравоохранение и другие социальные вопросы.
39. исключен приказом Генерального Прокурора РК от 25.06.2008 N 29 .
40. При проверках применения законодательства о труде особое внимание уделять соблюдению конституционных прав граждан на условия труда, отвечающие требованиям безопасности и гигиены, на вознаграждение за труд без какой-либо дискриминации, а также на социальную защиту от безработицы.
41. Организовать необходимое взаимодействие с правоохранительными и местными исполнительными органами для принятия совместных мер по предупреждению и пресечению нелегальной миграции, особенно в приграничных областях.
При проверках в уполномоченных государственных органах особое внимание уделять вопросам исполнения ими обязанностей по предупреждению, пресечению незаконной миграции, а также уровню их взаимодействия в вопросах обеспечения национальной безопасности.
42. Осуществлять надлежащий надзор за применением правил пребывания иностранных граждан в Республике Казахстан.
43. Особое внимание уделять законности принятых уполномоченным государственным органом решений о выдаче лицензии на привлечение иностранной рабочей силы и вывоза рабочей силы из Казахстана, разрешений на ввоз иностранной рабочей силы.
44. Ежегодно анализировать применение законодательства об административных правонарушениях государственными органами и их должностными лицами, уполномоченными рассматривать дела об административных правонарушениях.
45. Особое внимание уделять соблюдению уполномоченными государственными органами (приемниками-распределителями, спецприемниками для лиц, арестованных в административном порядке, медицинскими вытрезвителями при органах внутренних дел и т.д.) конституционного права граждан на личную свободу.
Проверки в указанных учреждениях проводить не реже одного раза в неделю, изучая:
1) законность доставления, соблюдение сроков пребывания;
2) обеспечение установленного режима и порядка содержания в учреждениях (проведение лечебно-профилактических, противоэпидемических мероприятий, соответствие учреждений техническим нормам).
В целях обеспечения своевременного устранения нарушений прав и свобод граждан практиковать проверки в ночное время, праздничные и выходные дни.
46. При выявлении фактов незаконного доставления, содержания граждан немедленно освобождать их, принимая соответствующие меры в отношении должностных лиц, допустивших нарушения законности.
2. Надзор за применением законов в финансово-кредитной сфере
47. Основными задачами органов прокуратуры в финансово-кредитной сфере считать надзор за применением бюджетного, банковского, таможенного законодательства и законодательства о налогах и других обязательных платежах в бюджет.
48. Периодически, но не реже одного раза в год, проверять все решения налоговых органов, связанные с предоставлением налогоплательщикам отсрочек по уплате налогов и других обязательных платежей в бюджет, освобождением от уплаты начисленных пени и штрафов, а также с возвратом из бюджета денежных средств.
По каждому факту незаконного предоставления налогоплательщикам льгот или возврата из бюджета денежных средств, принимать исчерпывающие меры к взысканию соответствующих сумм в бюджет, с постановкой вопроса об ответственности виновных должностных лиц налоговых органов.
49. Исключен приказом Генерального Прокурора РК от 14.09.2004 N 42.
50. Ежегодно анализировать состояние законности при осуществлении налоговыми органами контроля за полнотой и своевременностью удержания и перечисления обязательных пенсионных взносов в накопительные пенсионные фонды.
В случае выявления значительных сумм задолженностей по обязательным пенсионным отчислениям устанавливать причины их образования, ставить вопрос об ответственности виновных должностных лиц налоговых органов.
51. Обратить внимание на то, что действующим налоговым и таможенным законодательством приведен исчерпывающий перечень оснований приостановления расходных операций по банковским счетам налогоплательщиков, агентов по уплате обязательных пенсионных взносов (далее
- агент) и субъектов внешнеэкономической деятельности.
При решении вопроса о санкционировании распоряжений налоговых органов о приостановлении расходных операций по банковским счетам налогоплательщиков в связи с непредставлением ими налоговой отчетности либо непогашением налоговой задолженности в установленные законом сроки, в обязательном порядке истребовать уведомление налогоплательщиков о принимаемых мерах по обеспечению не выполненного в срок налогового обязательства, выписки из их лицевых счетов, удостоверенных подписями руководителей соответствующих подразделений и печатью налогового органа, а также письменное подтверждение об отсутствии факта обжалования налогоплательщиком уведомления о начисленной сумме налогов и других обязательных платежей в бюджет и пени.
52. При решении вопроса о санкционировании распоряжений налоговых органов о приостановлении расходных операций по банковским счетам налогоплательщиков в связи с недопуском должностных лиц налоговой службы к налоговой проверке и обследованию объектов налогообложения и объектов, связанных с налогообложением, кроме случаев нарушения ими установленного Налоговым кодексом порядка проведения налоговой проверки в обязательном порядке истребовать предписание о назначении проверки налогоплательщика, а также протокол о воспрепятствовании доступа на соответствующие территории или в помещения (кроме жилых помещений).
В необходимых случаях, до принятия решения о санкционировании распоряжений налоговых органов вызывать и опрашивать налогоплательщиков.
52-1. При решении вопроса о санкционировании распоряжений налоговых органов о приостановлении (прекращении) расходных операций на банковских счетах агента в связи с своевременно неуплаченными обязательными пенсионными взносами истребовать документы, подтверждающие наличие задолженности по обязательным пенсионным взносам и не предоставление агентом в налоговый орган списков вкладчиков накопительных пенсионных фондов, в пользу которых взыскивается задолженность по выставленным налоговыми органами инкассовым распоряжениям.
53. При решении вопроса о санкционировании распоряжений таможенных органов о приостановлении расходных операций по банковским счетам истребовать акт проверки с приложением копий необходимых документов, расчетов, произведенных должностным лицом таможенного органа, и другие материалы, полученные в ходе проверки.
54. Решение вопроса о санкционировании распоряжений налоговых и таможенных органов о приостановлении расходных операций по банковским счетам принимать в течение 24 часов с момента предоставления документов в полном объеме.
55. Не реже одного раза в год проводить проверки законности отмены налоговыми и таможенными органами распоряжений о приостановлении расходных операций по банковским счетам и решений об ограничении в распоряжении имуществом.
55-1. Внеплановые проверки соблюдения законодательства налоговыми службами следует назначать только на основании поручений Генеральной прокуратуры, а также на основании обращений, разрешение которых невозможно без проведения проверки.
56. Обратить внимание на то, что сведения налогоплательщиков, представляемые налоговыми органами, являются служебной тайной и не подлежат разглашению кроме случаев, прямо предусмотренных законом.
57. Учет выданных санкций о приостановлении расходных операций по банковским счетам налогоплательщиков вести в отдельном журнале.
В обязательном порядке подшивать в отдельном наряде под грифом "ДСП"
один экземпляр распоряжения налогового органа с приложением выписки из лицевого счета налогоплательщика либо копии протокола о воспрепятствовании налогоплательщиком доступа должностных лиц органов налоговой службы на соответствующие территории или в помещения (кроме жилых помещений).
58. Необходимо учесть, что Законом "О банках и банковской деятельности"
приведен исчерпывающий перечень сведений, составляющих банковскую тайну, а также приведен перечень должностных лиц государственных органов, которым могут быть раскрыты эти сведения при наличии законных оснований.
В этой связи, производить санкционирование запросов, адресованных банкам о наличии и номерах банковских счетов юридического лица, а также текущих счетов физического лица, осуществляющего предпринимательскую деятельность без образования юридического лица, об остатках и движении денег на этих счетах:
1) органам дознания и предварительного следствия - после изучения уголовных дел, находящихся у них в производстве. В каждом конкретном случае запросы органов дознания и следствия санкционировать лишь в случаях, если запрашиваемые в банках сведения имеют существенное значение по уголовному делу и могут быть использованы в качестве доказательств;
2) таможенным органам - после представления предписания о назначении проверки деятельности физического или юридического лица, осуществляющего внешнеэкономическую деятельность, либо его партнеров по финансовым операциям;
3) исключен приказом Генерального Прокурора РК от 14.09.2004 N 42;
4) органам исполнительного производства - после изучения исполнительного производства. При этом, запрос должен исходить только от первого руководителя органа исполнительного производства либо самого судебного исполнителя, в производстве которого находится дело.
59. Обратить внимание, что законодательством о банках и банковской деятельности предусматривается исчерпывающий перечень государственных органов, должностные лица которых имеют право налагать арест и обращать взыскание на деньги и имущество, находящиеся в банке.
В этой связи, производить санкционирование постановлений о наложении ареста на деньги и имущество, находящиеся в банке, органов дознания и следствия, исполнительного производства только после изучения уголовных дел, находящихся в производстве органов дознания или следствия, а также дел, находящихся в производстве органов исполнительного производства.
В обеспечение исковых требований не допускать наложение ареста суммы денег, превышающих суммы иска, размера государственной пошлины и расходов, связанных с исполнением решений, приговоров, определений и постановлений суда.
60. Не допускать фактов необоснованного отказа в даче санкции прокурором.
61. Установить, что санкционировать доступ к сведениям о наличии и движении денежных средств на счетах клиентов, а также распоряжений о приостановлении расходных операций по счетам клиентов банка вправе прокурор, на поднадзорной территории которого данный клиент состоит на налоговом учете. В случае необходимости такие санкции может давать прокурор, на поднадзорной территории которого расположен соответствующий банк или его филиал, либо орган, обратившийся за санкцией, обязательно уведомив прокурора, на поднадзорной территории которого клиент состоит на налоговом учете.
62. В случае незаконного разглашения сведений, являющихся банковской тайной, принимать меры по привлечению виновных должностных лиц банков и уполномоченных государственных органов к установленной законом ответственности.
63. При планировании проверок законности расходования бюджетных средств исходить из анализа расходной части республиканского и местного бюджетов, а также актов проверок органов финансового контроля, уделяя впоследствии особое внимание наиболее затратным бюджетным программам.
3. Надзор за применением законов о собственности и защите предпринимательства
64. Регулярно проверять в органах приватизации и управления государственным имуществом законность принятых решений о приватизации, передаче в управление, имущественный найм объектов государственной собственности. При этом уделять внимание эффективности управления уполномоченными органами государственной собственностью, в том числе участию их представителей в работе органов управления предприятий с участием государства. При выявлении нарушений, учитывая непродолжительный срок исковой давности по гражданским делам о приватизации, незамедлительно принимать меры к восстановлению нарушенных прав государства как собственника.
При принятии мер прокурорского надзора, направленных на расторжение и признание недействительными сделок, по которым частично или полностью выполнены обязательства, анализировать последствия их расторжения и не допускать причинение ущерба государству.
В ходе проводимых проверок обращать внимание на соблюдение законности при учете, хранении и реализации имущества, поступившего в собственность государства по отдельным основаниям (конфискация, бесхозяйное имущество, выморочное наследство).
65. Раз в полгода обобщать результаты проверок применения законодательства о государственных закупках. Особое внимание обращать на соблюдение принципов оптимального и эффективного расходования используемых для закупки денег, а также предоставления всем потенциальным поставщикам равных возможностей для участия в процессе государственных закупок.
66. При проведении проверок сохранности государственного мобилизационного и материального резерва особое внимание обращать на законность разбронирования и обновления мобилизационного и материального резерва.
67. В сфере осуществления надзора за применением законодательства о земле проверять соблюдение государственными органами сроков при принятии решений по вопросам землепользования.
Систематически проверять решения местных исполнительных органов, касающиеся земельных вопросов, особенно о предоставлении и изъятии земель, предоставлении льгот хозяйствующим субъектам в части отсрочки и рассрочки уплаты стоимости за приобретенный земельный участок.
68. исключен приказом Генерального Прокурора РК от 25.06.2008 N 29 .
69. В сфере надзора за применением законодательства о банкротстве особое внимание уделять соблюдению законности при формировании и реализации конкурсной массы, а также соблюдению очередности удовлетворения требований кредиторов.
При проведении проверок анализировать причины, приведшие предприятие к банкротству в целях выявления ложного и преднамеренного банкротства, а также незаконных действий, причинивших ущерб интересам государства.
Регулярно проверять деятельность уполномоченного государственного органа по работе с несостоятельными должниками.
70. В зависимости от ситуации на поднадзорной территории планировать и проводить проверки применения законодательства о лицензировании предпринимательской деятельности в сфере экономики.
71. На постоянной основе проводить проверки по вопросам защиты прав предпринимателей. Раз в полгода обобщать результаты работы в данном направлении.
72. Принимать меры по выявлению и опротестованию действий и актов государственных органов по передаче контрольных и надзорных функций неуполномоченным организациям, а также создающих благоприятные или дискриминирующие условия отдельным хозяйствующим субъектам.
73. Анализировать данные по результатам сверок уполномоченного органа в области правовой статистики и специальных учетов с данными контролирующих и надзорных органов с целью выявления проверок хозяйствующих субъектов, проведенных без соответствующей регистрации.
74. Регулярно проводить проверки применения антимонопольного законодательства, уделяя особое внимание законности решений уполномоченных государственных органов об утверждении тарифов в коммунальной сфере, а также соблюдению предприятиями-монополистами установленных законом процедур закупок товаров и услуг.
75. В сфере надзора за применением законов по борьбе с наркоманией и наркобизнесом особое внимание уделять выполнению уполномоченными органами возложенных на них функций по контролю за незаконным оборотом наркотических средств и психотропных веществ, профилактике здорового образа жизни.
В ходе проверок обращать внимание на соблюдение конституционных прав граждан при принудительном лечении больных наркоманией, токсикоманией и алкоголизмом.
4. Надзор за применением законов на транспорте
76. Транспортным прокурорам осуществлять надзор за применением законов:
1) уполномоченными государственными органами на транспорте;
2) хозяйствующими субъектами железнодорожного, водного, воздушного, трубопроводного (кроме водоводов) транспорта, а также организациями, осуществляющими строительство и эксплуатацию объектов транспортной инфраструктуры.
77. Основными задачами надзора на транспорте считать:
1) защиту интересов государства и национальной безопасности, в том числе исключение фактов терроризма, провоза наркотических средств, незаконной миграции и т.д.;
2) безопасность на железнодорожном, водном, воздушном, трубопроводном транспорте и объектах транспортной инфраструктуры;
3) экологическую защищенность природной среды от деятельности всех видов транспорта, в особенности при перевозке опасных, разрядных и других видов груза;
4) сохранность перевозимых стратегически важных грузов (нефть, нефтепродукты, зерно, военное оборудование и т.д.).
Особое внимание уделять правозащитной функции прокурорского надзора при обслуживании пассажиров и оказании транспортных услуг потребителям.
78. Проведение проверок по вопросам безопасности движения на транспорте планировать и проводить по мере необходимости, но не реже двух раз в год, а в судоходстве - в период навигации.
79. Транспортным прокурорам не реже одного раза в полугодие обобщать состояние законности по безопасности движения поездов, воздушного и водного транспорта, причин и условий, создающих чрезвычайные ситуации на транспорте.
Информации по результатам обобщения представлять в Генеральную прокуратуру к 10 числу следующего за полугодием месяца.
80. Незамедлительно реагировать на сигналы о возникновении массовых конфликтных ситуаций, создающих реальную угрозу безопасности движения поездов, полетов, судоходства и на трубопроводном транспорте. Региональным транспортным прокурорам обеспечить в таких случаях выезд сотрудников на места и проводить разъяснительную работу, а при выявлении нарушений законодательства, принимать соответствующие меры реагирования.
81. Транспортным прокурорам по разработанной схеме оповещения незамедлительно выезжать на места катастроф, крушений, аварий и других чрезвычайных происшествий на транспорте различной степени, предусмотрев вопросы взаимодействия с территориальными прокуратурами.
По каждому факту таких происшествий в течение 24 часов направлять спецсообщения в Генеральную прокуратуру.
В случаях значительной отдаленности транспортных прокуратур на места чрезвычайных происшествий выезжать близлежащему территориальному прокурору с сообщением об этом в Генеральную прокуратуру и последующей передачей всех первоначально собранных материалов проверки соответствующему транспортному прокурору.
5. Надзор за применением законов об охране окружающей среды, чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера, недрах и недропользовании
82. В сфере надзора за применением природоохранного законодательства, особое внимание уделять:
1) выявлению и пресечению фактов незаконного предоставления права пользования природными ресурсами;
2) адекватному возмещению ущерба, причиненного окружающей среде в результате противоправных действий;
3) организации и проведению проверок природоохранного законодательства по приоритетным отраслям надзора в данной сфере (предоставление права специального природопользования для субъектов хозяйственной деятельности;
предоставление права пользования животным, растительным миром, водными и лесными ресурсами Республики Казахстан; законность действий и актов уполномоченных государственных органов);
4) соблюдению законности при расходовании средств, выделенных на природоохранные мероприятия, а также при взимании платы за пользование природными ресурсами и загрязнение окружающей среды;
5) обеспечению сохранности особо охраняемых природных территорий, редких и находящихся под угрозой исчезновения животных и растений, а также иным мероприятиям, направленным на восстановление наиболее благоприятных для жизнедеятельности экологических условий.
83. Прокурорам областей и приравненным к ним прокурорам обеспечить неукоснительное соблюдение законности при производстве по делам о правонарушениях и преступлениях, связанных с необратимым негативным воздействием на окружающую среду, добыванием редких, эндемичных и находящихся под угрозой исчезновения животных и растений, рубкой леса, загрязнением, засорением и истощением природных вод Республики Казахстан.
84. Проверки деятельности недропользователей, получивших право недропользования в центральных исполнительных органах, производить по заданиям, поручениям Генеральной прокуратуры или по согласованию с ней.
85. В ходе проверок законности деятельности недропользователей в обязательном порядке проверять вопросы охраны окружающей среды, особенно в части загрязнения окружающей среды, как правило, силами природоохранных прокуроров.
86. Прокурорам областей и приравненным к ним прокурорам в течение 24 часов информировать Генеральную прокуратуру Республики Казахстан об объявлении на поднадзорной территории чрезвычайной ситуации природного и техногенного характера.
87. Осуществлять постоянный надзор за соблюдением законности при расследовании аварий, бедствий и иных событий, приведших к возникновению чрезвычайной ситуации природного и техногенного характера, а также за целевым расходованием бюджетных средств, выделенных на предупреждение чрезвычайных ситуаций и ликвидацию их последствий.
6. Надзор за применением законодательства об общественных, религиозных объединениях и средствах массовой информации
88. В данной сфере надзора особое внимание уделять:
1) систематическому анализу состояния законности в деятельности общественных, религиозных объединений, других неправительственных организаций и средств массовой информации, действующих на поднадзорной территории;
2) принятию исчерпывающих мер по предотвращению и пресечению любых антиконституционных действий, проявлений признаков экстремизма и терроризма, выявлению и привлечению виновных лиц к установленной законом
89. Безотлагательно проводить проверку, в том числе и путем назначения соответствующих экспертиз по материалам, содержащим признаки нарушений норм Конституции и законов, и принимать по ним акты надзора вплоть до постановки вопроса о приостановлении или прекращении деятельности указанных организаций и средств массовой информации.
При этом решительно пресекать действия и призывы, направленные на насильственное изменение конституционного строя, нарушение целостности Республики, подрыв безопасности государства, создание незаконных вооруженных формирований, разжигание социальной, расовой, национальной, религиозной, сословной и родовой розни.
В рамках данной деятельности на поднадзорных территориях вести постоянный правовой анализ состояния межнационального и межконфессионального согласия, степени и наличия социальной напряженности с выработкой законных мер по решению конфликтных ситуаций.
90. Надзор за применением законодательства об общественных, религиозных объединениях, неправительственных организациях и усилия соответствующих уполномоченных органов направить на соблюдение названными субъектами законности в вопросах учетно-регистрационной финансовой и налоговой дисциплины, исключение фактов их финансирования из запрещенных законом источников, предотвращение проведения несанкционированных акций путем внесения организаторам предписаний, разъяснений требований закона и привлечения виновных лиц к ответственности.
Проверку в этом направлении проводить не реже одного раза в квартал в тесном взаимодействии с территориальными органами МВД, КНБ, АФП, АТК и МЮ.
91. При проверках соблюдения законодательства в деятельности общественных и религиозных объединений акцентировать внимание на факты незаконного ввоза и распространения в республике литературы, содержание которых направлено на дестабилизацию общественно-политической и религиозной обстановки в стране.
В указанных случаях, незамедлительно назначать соответствующую экспертизу и в течение 24 часов информировать Генеральную прокуратуру спецсообщением с представлением одного экземпляра печатного издания с запрещенным содержанием.
92. Проверки по вопросам соблюдения требований Закона РК "О средствах массовой информации" планировать и проводить на основе постоянного изучения материалов, публикуемых, распространяемых на поднадзорной территории печатными изданиями, выпускаемых телерадиокомпаниями и размещаемых на Интернет - ресурсах.
Принимать меры по устранению нарушений законодательства в части несоблюдения выходных данных, объема вещания на государственном языке;
запрета на право владения, пользования, распоряжения и управления иностранными лицами более двадцатью процентами акций (долей, паев)
юридического лица - собственника средства массовой информации; рекламы запрещенных товаров, работ (услуг); разглашения сведений, составляющих государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, пропаганды и оправдания экстремизма и терроризма; распространения информации, раскрывающей технические приемы и тактику антитеррористических операций в период их проведения; распространения сообщений и материалов, содержащих пропаганду наркотических средств, психотропных веществ и прекурсоров;
пропаганду или агитацию порнографии, культа жестокости и насилия, социального, расового, национального, религиозного, сословного и родового превосходства.
Анализировать практику, достаточность осуществления уполномоченными и местными исполнительными органами контрольных функций по обеспечению соблюдения законодательства о средствах массовой информации и пресечения противоправных действий в названной сфере.
При возникновении необходимости внесения исков, затрагивающих деятельность средств массовой информации, предварительно согласовать их с Генеральной прокуратурой. Незамедлительно вне зависимости от того, кто является стороной по делу, в обязательном порядке информировать Генеральную прокуратуру обо всех гражданских спорах, административных и уголовных производствах, связанных либо с участием СМИ.
93. По рассматриваемым вопросам располагать сведениями о принятых решениях по административным, уголовным делам, исковым материалам о приостановлении и прекращении деятельности общественных, религиозных организаций и средств массовой информации, законности и своевременности рассмотрения их судами, применении предусмотренных законом мер
94. Результаты работы по надзору за применением законодательства о средствах массовой информации, общественных объединениях, политических партиях, свободе вероисповедания и религиозных объединениях обобщать не реже одного раза в квартал, с последующим направлением результатов обобщения, в том числе судебно-следственной, прокурорской практики, с приведением аргументированных предложений по совершенствованию законодательства, в Генеральную прокуратуру.
Результаты обобщений выносить на рассмотрение Координационного совета правоохранительных органов в части достаточности осуществляемых правоохранительными, уполномоченными и местными исполнительными органами мер по обеспечению межнационального и межконфессионального согласия.
7. Надзор за применением законодательства о государственной службе и борьбе с коррупцией
95. Установить, что независимо от тематики проводимых органами прокуратуры проверок в государственных органах и иных организациях одной из главных задач является выявление, пресечение и профилактика коррупции и правонарушений, создающих условия для нее.
96. Проводить работу в данном направлении на основе анализа состояния законности и государственной дисциплины в поднадзорных государственных органах, эффективности принимаемых мер по борьбе с коррупцией, регулярного обмена информацией и материалами с правоохранительными органами, в том числе оперативного характера, о нарушениях, неисполнении или ненадлежащем исполнении законов должностными лицами государственных органов.
Для достижения стоящей перед прокурорами задачи по борьбе с коррупцией постоянно анализировать судебную практику по уголовным и гражданским делам, касающимся деятельности государственных органов, использовать банк данных о субъектах коррупционных правонарушений органов правовой статистики.
97. Безотлагательно рассматривать сообщения граждан и юридических лиц о коррупции в государственных органах, использовать для получения такой информации прием граждан и встречи с населением, установить в каждой прокуратуре контактный телефон, о котором периодически информировать население через средства массовой информации.
98. При опубликовании в средствах массовой информации конкретных сведений о совершении коррупционных правонарушений государственными служащими проверять их достоверность с принятием соответствующих мер.
По результатам проверок сообщать в средства массовой информации о принятых мерах к восстановлению законности и наказанию виновных лиц, а также информировать Генеральную прокуратуру.
99. При проверках в государственных органах обращать внимание на выполнение их кадровыми службами и сотрудниками специальных требований и мер финансового контроля, установленных законодательством о государственной службе и борьбе с коррупцией.
100. Добиваться мерами прокурорского надзора неотвратимости предусмотренного законодательными актами наказания для должностных лиц государственных органов, виновных в совершении коррупционных правонарушений и правонарушений, создающих условия для коррупции.
В случае непринятия руководителями государственных органов в пределах своих полномочий мер по борьбе с коррупцией принципиально ставить вопрос об их ответственности, предусмотренной законодательством.
101. В случае установления фактов серьезных нарушений законодательства руководителями государственных органов областного звена представлять в Генеральную прокуратуру материалы и проекты представлений Президенту Республики Казахстан и руководителям центральных государственных органов о наказании виновных, вплоть до освобождения их от должности.
102. Принимать исчерпывающие меры к устранению последствий коррупционных правонарушений, в том числе по взысканию незаконно полученного имущества, признанию недействительными сделок и аннулированию актов и действий, совершенных в результате коррупционных правонарушений.
103. Обеспечить строгое соблюдение законности при принятии государственными органами мер по борьбе с коррупцией.
8. О взаимодействии со средствами массовой информации
104. Систематически информировать население через информационные агентства, печать, радио и телевидение о состоянии законности и правопорядка.
105. Оперативно сообщать в средства массовой информации о результатах прокурорских проверок, вызывающих повышенный общественный интерес, а также о прокурорских проверках, в процессе которых вскрыты грубые нарушения законности, о возмещенном прокуратурой ущербе, причиненном как государственным интересам, так и отдельным гражданам. При этом не допускать неуместной сенсационности, ажиотажа и легковесности.
106. Во взаимоотношениях со средствами массовой информации, общественными и религиозными объединениями граждан исходить из требований законодательства, запрещающего как необоснованный отказ в предоставлении информации, так и вмешательство в осуществление прокурорского надзора и расследование преступлений.
107. Практиковать подготовку совместно с корреспондентами информационных агентств, журналистами, репортерами материалов, статей, интервью, теле-, радиопередач, специальных репортажей и т.д., в которых рассказывать о мерах, предпринимаемых по укреплению законности и правопорядка.
108. При передаче материалов средствам массовой информации строго руководствоваться требованиями Конституции , гарантирующей право каждому на неприкосновенность частной жизни, личную и семейную тайну, защиту чести и достоинства.
109. Установить, что официальные сообщения от имени Генеральной прокуратуры Республики Казахстан направляются исключительно через пресс- службу Генеральной прокуратуры и только с согласия Генерального Прокурора.
110. Передаваемые материалы для печати тщательно проверять и обеспечить их юридическую безупречность.
111. Ответственность за достоверность и полноту содержащихся в этих материалах сведений возложить на первых руководителей прокуратур, представивших их в Генеральную прокуратуру.
Глава 3. Заключительные положения
112. Считать основным критерием оценки деятельности органов прокуратуры эффективность принимаемых ими мер по улучшению состояния конституционной законности в стране, а именно:
1) своевременное выявление правонарушений во всех сферах общественных отношений и реальное устранение этих правонарушений, а также причин и условий, способствующих им, мерами прокурорского надзора;
2) исключение погони за количественными показателями за счет обеспечения реального влияния на изменение состояния законности в конкретной сфере надзора;
3) обеспечение в пределах полномочий принципа неотвратимости наказания за совершенные правонарушения, в том числе должностными лицами органов государственной власти и управления независимо от их должностного положения;
4) возмещение государству ущерба, причиненного неправомерными действиями государственных органов, организациями, независимо от формы собственности, и их должностными лицами.
113. Прокурорам областей и приравненным к ним прокурорам при возникновении необходимости обеспечить непосредственное и оперативное взаимодействие с прокурорами других регионов республики при проведении плановых и иных проверок посредством обмена информациями, выполнения отдельных поручений, выделения сотрудников и специалистов прокуратур.
114. Обеспечить регулярное и своевременное представление копий актов прокурорского надзора и ответов на них в Банк данных Генеральной прокуратуры.