Қазақша:
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Қазақстан Республикасы Әділет Министерство юстиции Республики Казахстан министрінің 2004 жылғы 6 сәуірдегі N 91, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым сәуірдегі N 290, Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрінің 2004 жылғы 6 сәуірдегі N 79, Қазақстан Республикасы Энергетика және минералды ресурстар министрінің 2004 жылғы 6 сәуірдегі N 79 бірлескен бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2004 жылғы 12 мамырдағы тіркелді. Тіркеу N
2844. Күші жойылды - Қазақстан министрінің 2015 жылғы 3 шілдедегі № 438, Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 15 қыркүйектегі № 497, Қазақстан Республикасы Инвестиция және даму министрінің 2015 жылғы 16 шілдедегі № 762, Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 10 шілдедегі № 477 бірлескен бұйрығымен Ғылыми зерттеулердi енгiзу, сондай-ақ заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына зияткерлiк меншiктi кiргiзу, оның iшiнде венчурлық өндiрiстi ұйымдастыру кезiнде зияткерлік меншікті бағалау әдістерін қолдану жөнiндегi нұсқаулықты бекiту туралы Ескерту: Бұйрықтың күші жойылды - ҚР Білім және ғылым министрінің 03.07.2015 № 438, ҚР Әділет министрінің 15.09.2015 № 497, ҚР Инвестиция және даму министрінің 16.07.2015 № 762, ҚР Энергетика министрінің 10.07.2015 № 477 бірлескен бұйрығымен.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2003 жылғы 17 шiлдедегi N 712- 1 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасының Индустриялық- инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясын iске асыру жөнiндегi 2003-2015 жылдарға арналған iс-шаралар жоспарының 5.3.2.1-тармағын iске асыру мақсатында бұйырамыз:
1. Қоса берiлiп отырған Ғылыми зерттеулердi енгiзу, сондай-ақ заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына зияткерлiк меншiктi кiргiзу, оның iшiнде венчурлық өндiрiстi ұйымдастыру кезiнде зияткерлiк меншiктi бағалау әдiстерiн қолдану жөнiндегi нұсқаулық бекiтiлсiн.
2. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Әдiлет вице-министрi Ж.Қ.Асановқа, Қазақстан Республикасының Бiлiм және ғылым вице-министрi Н.С.Бектұрғановқа, Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда вице-министрi Ә.Ө.Исекешевке және Қазақстан Республикасының Энергетика және минералды ресурстар бiрiншi вице-министрi Б.С.Iзмұхамбетовке жүктелсiн.
3. Осы бұйрық ресми жарияланған күнiнен бастап қолданысқа енгiзiледi.
Қазақстан Республикасы Әділет министрі Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрі Қазақстан Республикасы Энергетика және минералды ресурстар министрі Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2004 жылғы 6 сәуірдегі N 91 Білім және ғылым министрінің 2004 жылғы 6 сәуірдегі N 290 Индустрия және сауда Энергетика және минералды ресурстар министрінің "Ғылыми зерттеулерді енгізу, сондай-ақ заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына зияткерлік меншікті кіргізу, оның ішінде венчурлық өндірісті ұйымдастыру кезінде зияткерлік меншікті бағалау әдістерін қолдану жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" бірлескен бұйрығымен бекітілген Ғылыми зерттеулерді енгізу, сондай-ақ заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына зияткерлік меншікті кіргізу, оның ішінде венчурлық өндірісті ұйымдастыру кезінде зияткерлік меншікті бағалау әдістерін қолдану жөніндегі Нұсқаулық 1. Жалпы ережелер
1. Осы Ғылыми зерттеулерді енгізу, сондай-ақ заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына зияткерлік меншікті кіргізу, оның ішінде венчурлық өндірісті ұйымдастыру кезінде зияткерлік меншікті бағалау әдістерін қолдану жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне , "Бағалау қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2002 жылғы 5 желтоқсандағы N 2076 тіркелген Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2002 жылғы 2 желтоқсандағы N 184 бұйрығымен бекітілген Бағалау қызметінің субъектілерінің зияткерлік меншік объектілерін бағалау әдістеріне қойылатын талаптарды қолдану жөніндегі ережеге сәйкес әзірленді.
2. Осы Нұсқаулықта мынадай негізгі түсініктер пайдаланылады:
1) бағалау объектісі құнының қорытынды мөлшері - бағалаушының бағалаудың түрлі тәсілдері мен әдістерін пайдалану кезінде бағалау объектісінің құнын есептеу нәтижелерін негіздеп жалпылау қорытындысы ретінде алынған бағалау объектісі құнының мөлшері;
2) лицензиялық шарт - өнеркәсіптік меншік объектісіне айрықша құқықтар иесі (лицензиар) басқа тарапқа (лицензиатқа) өнеркәсіптік меншіктің тиісті объектісін уақытша белгілі бір жолмен пайдалану құқығын беру шарты;
3) лицензиялық сыйақы - лицензиялық келісім нысаны болып табылатын лицензияны, "ноу-хауды" және басқаларды пайдалануға құқықтарды берген үшін өтемақы төлеу;
4) паушалдық төлем - бір жолғы тәртіппен, сондай-ақ ұзартылған мерзімде төленуі мүмкін лицензиялық сыйақының белгіленген келісімде қатаң көрсетілген сомасы;
5) роялти - нақты тұрақты ставкалар ретінде белгіленетін және лицензиат нақты келісілген уақыт мерзімінен кейін төлеп тұратын тұрақты пайыздық жарналар.
3. Зияткерлік меншікті міндетті түрде бағалау:
1) жекешелендіру, сенімгерлік басқаруға не жалға (кейіннен сатып алатын жалға) беру үшін;
2) меншік иесінен мүлікті мемлекет мұқтажына сатып алу және алып қою үшін;
3) сот орындаушысы жүргізген бағаға борышкер немесе өндіріп алушы қарсылық білдіргенде борышкер мүлкінің құнын белгілеу үшін;
4) Өзге де жағдайларда жүргізіледі.
4. Зияткерлік меншік объектілерін бастамашылық бағалау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тапсырыс берушінің ерік білдіруінің негізінде жүргізіледі.
2. Зияткерлік меншікті бағалау тәсілдері
5. Нарықтық немесе нарықтықтан басқа өзге құн өздерінің спецификасы бойынша табысты, шығынды және салыстыру тәсілдеріне топтастырылған бағалау әдістерін қолдану жолымен белгіленеді.
6. Бағалаудың нақты әдістерін таңдау бағалаудың мақсаттарымен және қолда бар және қол жететін бастапқы мәліметтермен белгіленеді.
7. Табыстық тәсіл негізгі болып табылады. Шығындық тәсіл көмекші тәсіл ретінде және объектіні табыстық тәсіл арқылы бағалау қиын болған жағдайларда пайдаланылады. Салыстыру тәсілін қолдану зияткерлік меншік объектілерінің сирек кездесетініне және зияткерлік меншік объектілерімен коммерциялық мәмілелер жөнінде ақпараттың болмауына байланысты шектелген.
3. Табыстық тәсіл
8. Табыстық тәсіл экономикалық күту қағидатына негізделеді және зияткерлік меншік объектісін пайдаланудан түсетін болашақ табыстардың ағымдағы құнын белгілеуден тұрады.
9. Табыстық тәсіл:
1) табыстар мен тәуекелдердің түрлі түрлерін;
2) шығын факторларын;
3) ақшаның ағын жолдарын;
4) құқықтарды пайдаланудың ықтимал мерзімдерін;
5) саланың, өндірілетін өнімдер көлемінің, нарықтық конъюнктураның дамуын болжауды ескереді.
10. Бағалаудың табыстық тәсілін қолдану кезінде мынадай әдістер қолданылады:
1) табыстарды капиталдандыру әдісі;
2) ақша ағындарын дисконттау әдісі;
3) лицензиялық сыйақыдан босату әдісі.
11. Табыстарды капиталдандыру әдісі зияткерлік меншік объектісін пайдаланудан түскен табысты тікелей ағымдағы құнға айналдыру негізінде осы объектіні пайдаланудан тұрады.
12. Бұл әдіс пайдаланудың тұрақты шарттарын сақтай отырып бір мезгілде зияткерлік меншік объектілерін өзара немесе бірдей қарқынмен өзгеріп отырған ақша ағындарын әкелетін бағаланатын объектілер үшін пайдаланылады.
13. Табысты капиталдандыру зияткерлік меншік объектісінің құнын оны пайдаланудан түсетін табыс тұрақты болған жағдайда, мысалы, бұл табыс патенттелген өнертабысты пайдаланған үшін алынатын тұрақты көлемдегі лицензиялық төлемдерден (роялти) құралғанда айтарлықтай дәл белгілеуге мүмкіндік береді. Есепке салық салынғанға дейінгі пайда алынады, өйткені бағалаудың мақсаты - зияткерлік меншік объектісінің нарықтық құнын анықтау.
14. Табыстарды капиталдандыру кезінде мынадай жұмыстар жүргізіледі:
1) бағалау объектілерінен түсетін таза табыстың көздері мен шамасы айқындалады;
2) таза табыстың капиталдандыру ставкасы белгіленеді;
3) бағалау объектісінің құны таза табыспен капиталдандыру ставкасының бөліндісі ретінде есептеледі.
15. Тұрақты табыс әкелетін зияткерлік меншік объектісін пайдаланудың нарықтық құнын анықтау кезінде бағаланатын объектіні ағымдағы жылда пайдаланудан алынған жылдық табыс (салық салынғанға дейінгі) арнайы көбейткішке (мультипликаторға) М көбейтіледі:
Сд = Е х М, мұнда Сд - бағаланып отырған зияткерлік меншік объектісі құнының табыстық тәсіл негізіндегі әдіспен есептеу мөлшері;
Е - зияткерлік меншік объектісін пайдаланудан алынған таза табыс;
М - мультипликатор.
Егер пайда тұрақты болса, мультипликатор M = 1/r 0 формуласы бойынша есептеледі, мұнда r - осы салада тұрақты жұмыс істейтін кәсіпорындар үшін үлестермен көрсетілген капиталдандыру ставкасы.
Үлестермен көрсетілген капиталдандыру ставкасы r = r/100 r - пайыздармен көрсетілген капиталдандыру ставкасы.
Егер пайда тұрақты қарқынмен өссе, онда M = 1/(r - g), мұнда g - пайда қарқыны.
16. Тұрақты немесе тұрақты өспелі табыс әкелетін зияткерлік меншік объектісін бағалау үшін осы қор нарығының негізінде арнайы әдістемелер бойынша есептелетін мультипликаторлар және капиталдандыру ставкалары пайдаланылады.
17. Ақша ағындарын дисконттау әдісі зияткерлік меншік объектілерін пайдаланудан дисконттаудың белгілі бір ставкасы бойынша бағалауды жүргізу күніне барлық болашақ ақша ағындарын әкелу процесін білдіреді.
18. Осы әдіс пайдаланудың тұрақты шарттарын сақтай отырып бір мезгілде зияткерлік меншік объектілерін пайдаланудан түсетін өз ара бірдей емес ақша ағындарын әкелетін бағаланатын объектілер үшін пайдаланылады.
19. Ақша ағындарын дисконттау кезінде мынадай жұмыстар жүргізіледі:
1) бағалау объектілерін пайдаланудан түсетін таза табысты құрайтын болашақ ақша ағындары бағаланады;
2) дисконттау ставкасы белгіленеді;
3) болашақ табыстардың ағымдағы сомалық құны есептеледі;
4) алынған нәтижеге ағымдағы кезеңге келтірілген бағалау объектілерінің құны қосылады.
20. Ағымдағы жылдың пайда ағыны түсетін немесе жедел төленуге тиіс д қаражаттан тұратын 1 коэффициентімен ескеріледі. Әрбір келесі жыл үшін дисконттау коэффициенті алдыңғы жыл үшін коэффициентті 1/(1 + а )
мөлшеріне көбейту арқылы алынады, мұнда а - үлестермен көрсетілген дисконт ставкасы. Үлестермен көрсетілген ставка а = а/100 а - пайыздармен көрсетілген дисконт ставкасы.
Келтірілген құн (Спр)
Т
T
Спр=Дп +1/(1+а )хДп + [1/(1+а )] хДп + ... +[1/(1+а )] хДп T Спр - Дп , Дп , Дп , ..., Дп ақша ағындарының ақырлы тізбегінің келтірілген құны;
0 индексі - бағаланатын активті ағымдағы жылы пайдалану көрсеткіші;
1, 2 және... индекстері - бағаланатын активтерді келесі жылдары пайдалану көрсеткіштері;
Т индексі - бағаланатын активті соңғы жылы пайдалану көрсеткіші.
21. Дисконтталатын табыс ретінде таза табыс немесе ақша ағыны пайдаланылуы мүмкін.
22. Лицензиялық сыйақыдан босату әдісі зияткерлік меншік объектісіне айрықша құқық иесін егер бұл құқықтарға басқа адам ие болатын болғанда төлеуге мәжбүр болатындай жағдайда лицензиялық сыйақыны төлеу қажеттілігінен босата алады. Лицензиялық шарт жасалатын зияткерлік меншік объектісінің құны осы лицензиялық шарт бойынша барлық лицензиялық төлемдердің ағымдағы сомасы ретінде қаралатын әдіс мағынасын білдіреді.
23. Лицензиялық төлемдер роялти немесе паушалдық төлемдер түрінде төленеді.
24. Роялтидің есептеу ставкасы лицензиялық шарттарды жасасудың отандық және шетелдік тәжірибесін талдау негізінде белгіленеді. Ақпарат көздерінде қажетті мәліметтер болмаған жағдайда роялтидің есептеу ставкасы лицензия объектісін пайдалану нәтижесінде потенциалды лицензиат алуы мүмкін экономикалық тиімділікті немесе пайданы талдау тәсілімен белгіленуі мүмкін.
25. Бұл жағдайда роялти ставкасы R=(Д /100)х(/\Э/P)=[(0,1+35)/100]х(/\Э/P)=0,35х(/\Э/P)
л формуласы бойынша белгіленеді, мұнда R - роялтидің есептеу ставкасы;
Д - лицензиялық шарт объектісін пайдаланудан алынатын лицензиат пайдасындағы лицензиардың үлесі;
Р - лицензия бойынша өнім бірлігінің есептеу бағасы;
/\Э - лицензия бойынша өнім бірлігіне келетін потенциалды лицензиаттың экономикалық эффектісі немесе пайдасы.
26. Лицензиялық шарт объектісін пайдалану кезінде лицензиаттың алатын экономикалық тиімділігі немесе пайда, лицензия бойынша өнімді сату сомасы мен осы өнімнің өзіндік құнының және өнімді сатуға кеткен шығындар айырымы ретінде белгіленуі мүмкін. Мұнда лицензиаттың барлық шығындары мен түсімдері есеп айырысу жылына келтірілуі тиіс.
27. Роялтидің есептеу мөлшерін белгілеу үшін роялти базасын таңдау қажет. Роялти базасы лицензиялық шарт объектісін пайдаланудан лицензиар мен лицензиат өнім өндірісінің (сатылуының) көлемі өскен сайын, лицензия негізінде технологияны пайдаланылған сайын табыс ала алатындай етіп таңдалады.
Өндірілген (сатылған) өнімнің құны, лицензиялық өнім бірлігінен тұрақты аударым, лицензия бойынша объектіні пайдаланудан түсетін қосымша пайда база болуы мүмкін.
28. Егер роялти базасы ретінде өндірілген (сатылған) өнімнің құны алынса, онда роялти түріндегі лицензиялық сыйақының есептеу мөлшері і CR = E/\P х V х R і і=1 CR - роялти түріндегі лицензиялық сыйақының есептеу мөлшері;
P - лицензия і-ші қолданылатын жылы лицензия бойынша өнім бірлігінің бағасы;
V - лицензияның і-ші қолданылатын жылы лицензия бойынша өнімнің жоспарланып отырған өндіріс (сату) көлемі;
R - і жылындағы роялти ставкасы;
Т - лицензияның жылдарға шаққанда қолданылу мерзімі;
і - 1, 2, 3... (Т - 1), Т - лицензияның қолданылу жылы.
29. Егер роялти базасы ретінде лицензия бойынша шығатын өнім бірлігінен алынатын тұрақты аударым алынса, онда роялти түріндегі лицензиялық сыйақының есептеу мөлшері CR = E /\P х V і /\P - лицензия бойынша өндірілетін (сатылатын) өнім бірлігінен аударылатын сома.
30. Егер роялтидің базасы ретінде лицензияны пайдаланудан алынатын қосымша табыс алынса, онда роялти түріндегі лицензиялық сыйақының есептеу көлемі CR = E В х R і В - лицензиаттың қосымша табысы;
Rі - і жылы лицензиаттың табысындағы лицензиардың үлесі ретіндегі роялти ставкасы.
31. Бағаланатын объект құнының шамасы зияткерлік меншік объектісін пайдалану құқығын берген үшін оның қолданылу мерзімі ішінде роялти нысанында төленетін сыйақы шамасын келтіру жолымен CД = E С /(1 + а ) і Rі формуласы бойынша есептеледі.
32. Паушалдық төлем пайдаланылған кезде лицензиат несие беруші, ал лицензиар - несие алушының рөлін атқарады. Лицензиар паушалдық төлемдердің банкте бола тұра алынатын мөлшері мен уақыты бойынша роялти түріндегі лицензиялық сыйақы төлеміне тең табысты қамтамасыз ете алатындай сомасын алуға тырысады. Дисконттау әдісін пайдаланып роялти нысанындағы ағымдағы төлемдерді паушалдық төлемдерге келтіруге және, керісінше, паушалдық төлемді лицензиялық шарттың барлық қолданылу кезеңіне роялтидің орташа деңгейіне келтіруге болады. Дисконт ставкасы ретінде коммерциялық банктің ұзақ мерзімді қарызы бойынша қолданылып жүрген ставкалары, салалар бойынша тиімділіктің орташа деңгейі, ұқсас инвестициялар немесе пайызда көрсетілген тиімділіктің салалық нормативтік коэффициенті бойынша табыс нормасы алынуы мүмкін.
33. Осылай, лицензияның есептеу бағасының формуласын паушалдық төлемдер түрінде төлеу кезінде мынадай ықшамдалған түрде көрсетуге болады:
Cл = C х К , п
R мұнда Cл - паушалдық төлемдер түрінде төлеу кезіндегі лицензияның есептеу бағасы;
К - роялти түріндегі төлемдерден паушалдық төлемдерге ауысу (дисконттау) коэффициенті, ол мына формула бойынша есептеледі:
К = 1/(1 + а ) , мұнда, і - шартқа қол қою күнінен бастап лицензиардың тиісті жылы роялтиді алған күніне дейінгі уақыт кезеңі.
4. Шығындық тәсіл
34. Шығындық тәсіл бағаланатын зияткерлік меншік объектілерін қайта шығаруға жұмсалған шығындарды моральдық тозуды алып тастағанда ағымдағы бағамен есептеуден тұрады. Шығындық тәсіл шеңберінде мынадай әдістер
1) нақты шығындар әдісі;
2) қалпына келтіру құнының әдісі;
3) келтірілген шығындар әдісі.
35. Нақты шығындар әдісі зияткерлік меншік объектісін жасаумен, оны сатып алумен және оны практикалық пайдалану мүмкін болатындай жағдайға жеткізумен байланысты барлық нақты өндірістік шығындарды сомалауға негізделеді. Нақты шығындар әдісі зияткерлік меншік объектілерінің баланстық құнын анықтау үшін қолданылады. Бухгалтерлік есепте материалдық емес активтер түрлі кезеңдердегі құндық бағаларды есеп беру жылына келтіре отырып және зияткерлік меншік объектілерінің моральдық тозуын ескере отырып көрсетіледі.
36. Нақты шығындар әдісінің шеңберінде зияткерлік меншік объектісінің құны Сз = C + C + C + C 4 (факт.)
- шығындық тәсіл негізінде бағаланатын зияткерлік меншік объектісі құнының есептеу мөлшері;
C - зияткерлік меншік объектісін жасауға жұмсалған шығындар, ғылыми-зерттеу жұмыстарын (бұдан әрі - ҒЗЖ) толық көлемде (ізденістен есеп беруге дейін) орындауға және техникалық құжаттаманың (бұдан әрі - ТҚ)
тиімділікті ескере отырып есептелген барлық сатыларын әзірлеуге іс жүзінде жұмсалған шығындар сомасы болып табылады. Бұл ретте ҒЗЖ-ға кеткен шығындар мәселені алдын ала әзірлеуді, маркетингті және басқаларды қоса алғанда ізденіс жұмыстарына, теориялық зерттеулерге, эксперименттер, сынақтар жүргізуге, басқа ұйымдардың қызметтеріне, есеп жасауға, қарауға және бекітуге жұмсалған шығындардан құрылады. ТҚ-ны әзірлеуге жұмсалған шығындар нобайлық жобаны, техникалық жобаны, жұмыс жобасын орындауға, есептерді жасауға, сынақтарды жүргізуге, басқа ұйымдардың қызметтеріне, авторлық қадағалауға, жетекшілік етуге, дизайнды әзірлеуге және басқаларға жұмсалған шығындардан тұрады. ҒЗЖ және/немесе техникалық және жобалық құжаттама жартылай орындалған жағдайда немесе зияткерлік меншік объектісін жасаудан бұрын тек ҒЗЖ немесе ТҚ-ны әзірлеу жүргізілген болса, онда зияткерлік меншік объектісінің құнын есептеу нақты орындалған жұмыстарға жұмсалған шығындар бойынша жүргізіледі;
C - зияткерлік меншік объектісін құқықтық қорғауға (қорғау құжатын алуға өтінім материалдарын ресімдеу, өтінім бойынша хат алмасу, өтінім бергені үшін, сараптама жүргізген үшін, қорғау құжатын, куәлікті алған үшін, қорғау құжатын күшінде сақтау, қорғау құжатының қолданылу мерзімін ұзарту үшін, қорғау құжатының қолданылуын қалпына келтіру үшін және басқа ақы төлеу)
жұмсалған шығындар. C құрамасы ноу-хау, ҒЗЖ, ТҚ тәрізді зияткерлік меншік объектілері үшін болмайды;
C - маркетингтік зерттеулерге жұмсалған шығындар;
C - зияткерлік меншік объектілерін өнеркәсіптік пайдалануға және коммерциялық сатуға дайындау үшін кеткен шығындар.
Келтірілген құндық бағалаулар - бұл есеп айырысу жылына келтірілген кез келген бағалаулар (шығындар, пайда және басқа).
37. Құнды қалпына келтіру әдістемесі бағалау күніне бағалау объектісінің мақсаты және сапасы бойынша ұқсас қайта өндіру (қайта жасау, қалпына келтіру) үшін қажетті барлық шығындарды анықтау болып табылады.
38. Зияткерлік меншік объектісін құнды қалпына келтіру әдісімен бағалау Сз = Кс E З х К х Ки і і=t Сз - зияткерлік меншік объектісінің қалпына келтіру құны;
Кс - есептеу кезеңінің соңғы жылы зияткерлік меншік объектісінің моральдық тозу (амортизация) коэффициенті;
З - і-ші жылы зияткерлік меншік объектісін жасауға жұмсалған шығындар;
К - і-ші есептеу жылына арнап әр түрлі уақыттарда құндық бағалауларды есептеу жылына келтіру коэффициентінің сандық мағынасы (банктік пайыз ставкаларын өсіру коэффициенті);
Ки - бағалар индекстерінің і-ші есептеу жылына арналып өзгерілуін ескеретін индекстеу коэффициенті.
Кс - келесі формула бойынша белгіленеді:
Кс = 1 - Тф/Тн, мұнда Тн - қорғау құжатының, лицензияның номинальды қолданылу мерзімі;
Тф - есептеу кезеңінің ақырғы жылына қорғау құжатының, лицензияның нақты қолданылу мерзімі;
t - есептеу кезеңінің алғашқы жылы;
Т - есептеу кезеңінің соңғы жылы.
39. Бағалау объектісінің ағымдағы нарықтық құнын есептеу кезінде келтірілген шығындар әдісі бағалау объектісін жасауға және пайдалануға дайындауға жұмсалған бұрынғы нақты шығындарды ақшаның уақытта өзгеруін ескеріп ағымдағы құнға қайта есептеуден тұрады.
40. Келтірілген шығындар әдісінің шеңберінде зияткерлік меншік t = Сз E К D /100 (пр.)
- келтірілген шығындар;
- нақты шығындар;
D - і-ші жылы нақты шығындар үлесі, %;
К - түрлі кезеңдік құн бағаларын есептеу жылына келтіру коэффициентінің (банктік пайыз ставкаларын өсіру коэффициенті) сандық мағынасы:
1) есептеу жылынан бұрынғы кезең үшін:
T-tp
К = (1 + Е) T-tp
2) есептеу жылынан кейінгі кезең үшін:
К = 1/(1 + E) T-tp
Е - түрлі кезеңдердегі құндық бағалауларды келтіру нормативы Е = а/100 а - банктік пайыз (қайта қаржыландыру ставкасы);
tp - құндық бағалау есептеу жылына келтірілген жыл (құқықтық қорғау объектісін әзірлеудің алғашқы жылы, объектіге айрықша құқықтардың алғашқы қолданылу жылы, лицензиялық шарттың қолданылу жылы және басқа).
5. Салыстыру тәсілі
41. Бағаланатын объектіге ұқсас объектілерді сату-сатып алу мәмілелері туралы күмәнсіз нарықтық ақпараттың жеткілікті саны болған кезде салыстырып сату әдісі қолданылады.
42. Әдіс салыстырылып отырған зияткерлік меншік объектілерінің сипаттарының ерекшеліктеріне байланысты түзетулерді ескеріп ұқсас объектіні бағаланатынмен салыстырудан тұрады.
43. Салыстырып сату әдісін қолдану кезінде мынадай жұмыстар жүргізіледі:
1) ұқсас бағалау объектілері бойынша жасалған мәмілелер туралы ақпарат жиналады;
2) бағаланатын объектілері салыстырылатын көрсеткіштер тізбесі белгіленеді;
3) бағаланатын объектімен салыстыру көрсеткіштерінің маңыздылығы ескеріле отырып зияткерлік меншік объектілері бойынша жасалған мәмілелердің нақты бағалары түзетіледі;
4) салыстырылған мәмілелер бойынша түзетілген нақты деректер негізінде бағаланатын объектінің құны анықталады.
44. Салыстырмалы сату әдісі шеңберінде зияткерлік меншік объектісінің құны Сср = Сс х Пс Сср - салыстырмалы сату әдісімен бағаланатын зияткерлік меншік Сс - бағаланатын зияткерлік меншік объектісімен салыстырылатын ұқсас объектінің бағалау күніндегі құнының түзетілген мөлшері;
Пс - зияткерлік меншіктің бағаланатын және салыстырылатын объектілері арасындағы сандық және сапалық айрықшылықтарды ескеретін ұқсас объектінің түзетілген құнына жиынтық түзету.
45. Бағаланатын объектіге ауыстыру үшін ұқсас объекті құнының түзетілген мөлшері Сс = Са х К - А Са - ұқсас объектінің мәміле жасау күніндегі сату бағасы;
К - арнайы индекстер (индекс-дефлятор, салалық индекстер, тұтыну бағаларының индексі және басқа) арқылы есептелетін зияткерлік меншіктің бағаланатын объектісімен салыстыру үшін мәміле жасалған күннен бастап кезеңге бағалау күніне дейінгі инфляция индексін өзгертуді ескеретін коэффициент;
А - зияткерлік меншіктің қаралатын объектісін ұқсас объект бойынша мәміле жасалған күннен бастап бағалау күніне дейінгі кезеңге есептелген амортизация (тозу) мөлшері А = Са х m/k m - сатуларды салыстырып талдау кезінде ұқсас объект бойынша мәміле жасалған күннен бастап бағалау күніне дейінгі кезең (айларда);
k - бағаланатын объектінің экономикалық қызмет мерзіміне сүйене отырып белгіленетін амортизацияның толық мерзімі (айларда).
Бағаланатын объект пен салыстырылатын оған ұқсасының сипаттамалары арасындағы сандық және сапалық айрықшылықтарды ескеретін зияткерлік меншіктің салыстырмалы ұқсас объектісінің түзетілген құнының мөлшеріне Пс жиынтық түзету мөлшері Пс = f(Во, Оп, Ви, Ппр, Пп, Фп, Тд, Юсс, Спп, Вс)
функциясы болып табылады, мұнда Во - зияткерлік меншік объектісін иеленуші мемлекет;
Оп - өнеркәсіп саласы немесе зияткерлік меншік объектісін қолдану саласы;
Ви - зияткерлік меншік объектілерін пайдаланып жасалатын заттың түрі;
Ппр - берілетін тауарлардың толықтығы (қарапайым, ерекше емес лицензия, ерекше лицензия);
Пп - құқықтық қорғаудың (қорғау құжатының) болуы;
Фп - төлем нысаны (паушалдық, роялти және/немесе аралас);
Тд - қорғау құжатының немесе лицензияның қолданылу аумағы;
Юсс - қорғау құжаты немесе лицензияның заңды қызмет мерзімі;
Спп - берілетін құқықтар мерзімі;
Вс - зияткерлік меншік объектісінің жаңа бұйымды шығаруға немесе барын жетілдіруге не өнімді әртараптандыруға тигізетін әсерінің дәрежесі.
46. Зияткерлік меншік объектісінің бағалау құнын түрлі әдістерді қолданып есептеу кезінде әртүрлі мағына беретін нәтижелер шығады.
47. Бағалау есептері бағалау объектісі құнының қорытынды мөлшерін шығару үшін кейін есептеу нәтижелерін келістіріп табыстық, шығындық және салыстыру тәсілдерінің шеңберінде түрлі әдістермен бір мезгілде жасалады.
48. Бағалау объектісі құнының қорытынды мөлшері құндардың әртүрлі әдістермен алынған "орташа арифметикалық" және әрбір әдістің бір-біріне қатысты салыстырмалы қателігіне пропорционалды болып қабылданған салмақтық мағыналармен "орташа өлшенген" шамасы ретінде есептелуі мүмкін.
Объектіні бағалаудың қорытынды Си мөлшері "орташа арифметикалық"
шама негізінде
Си = (ES)/n
Си - объектіні бағалаудың қорытынды мөлшерінің мағынасы, "статистикалық орташа баға";
S - бағалаудың әртүрлі әдістерімен алынған құндық бағалаулардың мағыналары;
n - пайдаланылған бағалау әдістерінің саны.
49. Объектіні бағалаудың қорытынды Си мөлшері "орташа өлшенген"
0 в 1,0 в 1, в + в + в = 1 жағдайларда з ср cр Си = в х Сд + в х Сз + в х Сср в , в , в
- тиісінше табыстық, шығындық және салыстыру тәсілдерін қолдану кезінде алынған және олардың салыстырмалы маңызын көрсететін (Сд, Сз, Сср) құндардың салмақтық бағалаулары.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі Совместный приказ Министра Министерство юстиции Республики Казахстан юстиции Республики Казахстан от 6 апреля 2004 года N 91, Министра образования и науки Республики Казахстан от 6 апреля 2004 года N 290, Министра индустрии и торговли Республики Казахстан от 6 апреля 2004 года N 79 и Министра энергетики и минеральных ресурсов Республики Казахстан от 6 апреля 2004 года N 79. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 12 мая 2004 года N 2844. Утратил силу совместным приказом Министра Казахстан от 3 июля 2015 года № 438, Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 16 июля 2015 года № 762, Министра энергетики Республики Казахстан от 10 июля 2015 года № 477 и Министра юстиции Республики Казахстан от 15 сентября 2015 года № 497 Об утверждении Инструкции по применению методов оценки интеллектуальной собственности при внедрении научных исследований, а также при внесении интеллектуальной собственности в уставные капиталы юридических лиц, в том числе при организации венчурных производств Сноска. Утратил силу совместным приказом Министра образования и науки РК от 03.07.2015 № 438, Министра по инвестициям и развитию РК от
16.07.2015 № 762, Министра энергетики РК от 10.07.2015 № 477 и Министра юстиции РК от 15.09.2015 № 497.
В целях реализации пункта 5.3.2.1 Плана мероприятий на 2003-2005 годы по реализации Стратегии индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2003-2015 годы, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 17 июля 2003 года N 712-1, приказываем:
1. Утвердить прилагаемую Инструкцию по применению методов оценки интеллектуальной собственности при внедрении научных исследований, а также при внесении интеллектуальной собственности в уставные капиталы юридических лиц, в том числе при организации венчурных производств.
2. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на Вице- Министра юстиции Республики Казахстан Асанова Ж.К., Вице-Министра образования и науки Республики Казахстан Бектурганова Н.С., Вице-Министра индустрии и торговли Республики Казахстан Исекешева А.О., первого Вице- Министра энергетики и минеральных ресурсов Республики Казахстан Измухамбетова Б.С.
3. Настоящий приказ вводится в действие со дня его официального опубликования.
Министр юстиции Республики Казахстан Министр образования и науки Республики Казахстан Министр индустрии и торговли Республики Казахстан Министр энергетики иминеральных ресурсов Республики Казахстан УТВЕРЖДЕНА совместным приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 6 апреля 2004 года N 91, Министра образования и науки апреля 2004 года N 290, Министра индустрии и торговли апреля 2004 года N 79, апреля 2004 года N 79 "Об утверждении Инструкции по применению методов оценки интеллектуальной собственности при внедрении научных исследований, а также при внесении интеллектуальной собственности в уставные капиталы юридических лиц, в том числе при организации венчурных производств"
Инструкция по применению методов оценки интеллектуальной собственности при внедрении научных исследований, а также при внесении интеллектуальной собственности в уставные капиталы юридических лиц, в том числе при организации венчурных производств
1. Общие положения
1. Настоящая Инструкция по применению методов оценки интеллектуальной собственности при внедрении научных исследований, а также при внесении интеллектуальной собственности в уставные капиталы юридических лиц, в том числе при организации венчурных производств (далее - Инструкция) разработана в соответствии с Гражданским Кодексом Республики Казахстан, Законом Республики Казахстан "Об оценочной деятельности"
и Правилами по применению субъектами оценочной деятельности требований к методам оценки объектов интеллектуальной собственности, утвержденными Приказом Министра юстиции Республики Казахстан от 2 декабря 2002 года N 184, зарегистрированным в Министерстве юстиции Республики Казахстан 5 декабря 2002 года N 2076.
2. В настоящей Инструкции используются следующие основные понятия:
1) итоговая величина стоимости объекта оценки - величина стоимости объекта оценки, полученная как итог обоснованного оценщиком обобщения результатов расчетов стоимости объекта оценки при использовании различных подходов и методов оценки;
2) лицензионный договор - договор, по которому владелец исключительного права на объект промышленной собственности (лицензиар)
предоставляет другой стороне (лицензиату) право временно использовать соответствующий объект промышленной собственности определенным образом;
3) лицензионное вознаграждение - возмещение за предоставление прав на использование лицензий, "ноу-хау" и других, являющихся предметом лицензионного соглашения;
4) паушальный платеж - определенная, строго зафиксированная в соглашении сумма лицензионного вознаграждения, которая может выплачиваться как в разовом порядке, так и в рассрочку;
5) роялти - регулярные процентные отчисления, устанавливаемые в виде определенных фиксированных ставок и выплачиваемые лицензиатом через определенные согласованные промежутки времени.
3. Обязательная оценка интеллектуальной собственности проводится:
1) для приватизации, передачи в доверительное управление либо в аренду (аренду с последующим выкупом);
2) для выкупа и изъятия имущества у собственника для государственных нужд;
3) для определения стоимости имущества должника, когда он или взыскатель возражают против произведенной судебным исполнителем оценки;
4) в иных случаях.
4. Инициативная оценка объектов интеллектуальной собственности проводится на основании волеизъявления заказчика в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
2. Подходы к оценке интеллектуальной собственности
5. Рыночная или иная стоимость, отличная от рыночной, устанавливается путем применения методов оценки, которые по своей специфике сгруппированы в доходный, затратный и сравнительный подходы.
6. Выбор конкретных методов оценки определяется целями оценки и имеющимися в наличии или доступными исходными данными. При применении каждого подхода учитываются экономический и юридический сроки службы объектов интеллектуальной собственности.
7. Основным является доходный подход. Затратный подход используется как вспомогательный и в случаях, когда объект трудно оценить с помощью доходного подхода. Применение сравнительного подхода ограничено ввиду уникальности объектов интеллектуальной собственности и отсутствия информации по коммерческим сделкам с объектами интеллектуальной собственности.
3. Доходный подход
8. Доходный подход основывается на экономическом принципе ожидания и заключается в определении текущей стоимости будущих доходов от использования объекта интеллектуальной собственности.
9. Доходный подход учитывает:
1) различные виды доходов и рисков;
2) затратные факторы;
3) каналы денежных потоков;
4) вероятные сроки использования прав;
5) прогноз развития отрасли, объемов производимой продукции, рыночной конъюнктуры.
10. При применении доходного подхода оценки применяются следующие методы:
1) метод капитализации доходов;
2) метод дисконтирования денежных потоков;
3) метод освобождения от лицензионного вознаграждения.
11. Метод капитализации доходов заключается в оценке объекта интеллектуальной собственности на основе прямого преобразования дохода от использования данного объекта в текущую стоимость.
12. Данный метод используется для оцениваемых объектов, приносящих за равные периоды времени равные между собой или изменяющиеся одинаковыми темпами денежные потоки от использования объектов интеллектуальной собственности при сохранении стабильных условий использования.
13. Капитализация доходов позволяет с достаточной точностью определить стоимость объекта интеллектуальной собственности в тех случаях, когда доход от его использования стабилен, например, этот доход составляют постоянные по объему лицензионные платежи (роялти) за использование запатентованного изобретения. В расчет принимается доход до налогообложения, так как цель оценки - определение рыночной стоимости объекта интеллектуальной собственности.
14. При капитализации доходов проводятся следующие работы:
1) выявляются источники и размеры чистого дохода, приносимого объектами оценки;
2) определяется ставка капитализации чистого дохода;
3) рассчитывается стоимость объектов оценки как частное от деления чистого дохода на ставку капитализации.
15. Для определения рыночной стоимости при использовании объекта интеллектуальной собственности, приносящего стабильный доход, годовой доход (до налогообложения), полученный от использования оцениваемого объекта за текущий год, умножается на специальный множитель (мультипликатор) М:
Сд = Е х М, где Сд - расчетная величина стоимости оцениваемого объекта интеллектуальной собственности методом на основе доходного подхода;
Е - чистый доход, полученный от использования объекта интеллектуальной собственности;
М - мультипликатор.
Если прибыль постоянна, то мультипликатор рассчитывается по формуле:
М = 1/r , где r - ставка капитализации для стабильно работающих предприятий данной отрасли, выраженная в долях.
Ставка капитализации, выраженная в долях, рассчитывается по формуле:
r = r/100, где r - ставка капитализации, выраженная в процентах.
Если прибыль стабильно растет с темпом, то M = 1/(r -g), где g - темп прибыли.
16. Для получения оценки объекта интеллектуальной собственности, приносящего стабильный или стабильно возрастающий доход, используются мультипликаторы и ставки капитализации, рассчитываемые по специальным методикам на основе данных фондового рынка.
17. Метод дисконтирования денежных потоков представляет собой процесс приведения всех будущих денежных потоков от использования объектов интеллектуальной собственности к дате проведения оценки по определенной ставке дисконтирования.
18. Данный метод используется для оцениваемых объектов, приносящих за равные временные периоды неравные между собой денежные потоки от использования объектов интеллектуальной собственности при сохранении стабильных условий использования.
19. При дисконтировании денежных потоков проводятся следующие работы:
1) оцениваются будущие денежные потоки, составляющие чистый доход от использования объектов оценки;
2) определяется ставка дисконтирования;
3) рассчитывается суммарная текущая стоимость будущих доходов;
4) к полученному результату прибавляется стоимость объектов оценки, приведенная к текущему периоду.
20. Поток дохода текущего года учитывается с коэффициентом 1, который состоит из средств, которые поступают или, должны быть уплачены немедленно. Для каждого последующего года коэффициент дисконтирования получается умножением коэффициента для предыдущего года на величину 1/(1 + а ), д где а - ставка дисконта, выраженная в долях.
Ставка дисконта, выраженная в долях, рассчитывается по формуле:
а = а/100, где а - ставка дисконта, выраженная в процентах.
Приведенная стоимость (Спр) рассчитывается по формуле:
т
Спр = Дп + 1/(1 + а ) х Дп + [1/(1 + а )] х Дп +...+[1/(1 + а )] х Дп где Спр - приведенная стоимость конечной последовательности денежных потоков Дп , Дп Дп ,..., Дп ;
индекс 0 - показатель использования оцениваемого актива в текущем году;
индексы 1, 2 и ... - показатели использования оцениваемого актива в последующих годах;
индекс Т - показатель использования оцениваемого актива в последнем году.
21. В качестве дисконтируемого дохода может использоваться чистый доход, либо денежный поток.
22. Метод освобождения от лицензионного вознаграждения допускает, что владелец исключительного права на объект интеллектуальной собственности освобождается от необходимости выплачивать лицензионное вознаграждение, которое он был бы вынужден выплачивать, если бы эти права принадлежали другому лицу. Суть метода состоит в том, что стоимость объекта интеллектуальной собственности, по которому заключается лицензионный договор, рассматривается как текущая сумма всех лицензионных платежей по данному лицензионному договору.
23. Лицензионные платежи выплачиваются в виде роялти или паушальных платежей.
24. Расчетная ставка роялти устанавливается на основе анализа отечественной и зарубежной практики заключения лицензионных договоров. В случаях, когда необходимые данные в источниках информации отсутствуют, расчетная ставка роялти может быть определена путем анализа экономического эффекта или прибыли, которые может получить потенциальный лицензиат в результате использования объекта лицензии.
25. Ставка роялти в этом случае определяется по формуле:
R = (Д /100) х ( Э /Р) = [(0,1 + 35)/100] х ( Э/Р) = 0,35 х ( Э /Р), л где R - расчетная ставка роялти;
Д - доля лицензиара в прибыли лицензиата, получаемой от использования объекта лицензионного договора;
Р - расчетная цена единицы продукции по лицензии;
/\ Э - экономический эффект или доход у потенциального лицензиата на единицу продукции по лицензии.
26. Экономический эффект или доход, получаемые лицензиатом при использовании объекта лицензионного договора, могут определяться как разность между суммой продаж продукции по лицензии и суммой себестоимости этой продукции и приведенных затрат на реализацию продукции. При этом все затраты и поступления лицензиата должны быть приведены к расчетному году.
27. Для определения расчетного размера роялти необходимо выбрать базу роялти. База роялти выбирается так, чтобы лицензиар и лицензиат могли получить доход от использования объекта лицензионного договора по мере возрастания объема производства (продажи) продукции, применения технологии на основе лицензии. Базой может служить стоимость произведенной (реализованной) продукции, фиксированное отчисление с единицы лицензионной продукции, дополнительный доход от использования объекта по лицензии.
28. Если за базу роялти принимается стоимость произведенной (реализованной) продукции, то расчетный размер лицензионного вознаграждения в виде роялти рассчитывается по формуле:
T
C = Р x V x R
Е i
R i=1 где C - расчетный размер лицензионного вознаграждения в виде роялти;
P - цена единицы продукции по лицензии в i-ом году действия лицензии;
V - объем планируемого производства (реализации) продукции по лицензии в i-ом году действия лицензии;
R - ставка роялти в i-ом году;
Т - срок действия лицензии в годах;
i = 1,2,3 ... (Т - 1), Т - год действия лицензии.
29. Если за базу роялти принимается фиксированное отчисление с единицы продукции по лицензии, то расчетный размер лицензионного вознаграждения в виде роялти рассчитывается по формуле:
C =
Е /\ Р x V где Р - сумма, отчисляемая с единицы продукции, производимой (реализуемой) по лицензии.
30. Если за базу роялти принимается дополнительный доход от использования лицензии, то расчетный размер лицензионного вознаграждения в виде роялти рассчитывается по формуле:
C = B x R где В - дополнительный доход лицензиата;
R - ставка роялти в i-ом году как доля лицензиара в доходе лицензиата.
31. Величина стоимости оцениваемого объекта рассчитывается путем приведения величины вознаграждения за предоставленное право использования объекта интеллектуальной собственности, выплачиваемое в форме роялти в течение срока его действия по формуле:
Cд = С
/ (1 + a )
Ri
32. При использовании паушального платежа лицензиат выступает в роли кредитора, а лицензиар - получателя кредита. Лицензиар стремится получить такую сумму паушальных платежей, которая будучи вложенной в банк, обеспечивала бы доход, по величине и по времени получения равный выплате лицензионного вознаграждения в виде роялти. Используя метод дисконтирования, можно текущие платежи в форме роялти свести к паушальному платежу и, наоборот, паушальный платеж свести к среднему уровню роялти за весь период действия лицензионного договора. В качестве ставки дисконта могут быть взяты действующие ставки коммерческого банка по долгосрочным ссудам, средний уровень рентабельности по отрасли, норма дохода по аналогичным инвестициям или отраслевой нормативный коэффициент эффективности, выраженный в процентах.
33. Таким образом, формулу расчетной цены лицензии при выплате в виде паушальных платежей можно представить в следующем упрощенном виде:
Cл = C x K , п где Сл - расчетная цена лицензии при выплате в виде паушальных платежей;
К - коэффициент перехода (дисконтирования) от платежей в виде роялти к паушальным платежам, который рассчитывается по формуле:
К = 1/(1 + а ) , где i - период времени с даты подписания договора до даты получения лицензиаром роялти в соответствующем году.
4. Затратный подход
34. Затратный подход заключается в расчете затрат на воспроизводство оцениваемых объектов интеллектуальной собственности в текущих ценах за вычетом морального износа. В рамках затратного подхода применяются
1) метод фактических затрат;
2) метод стоимости восстановления;
3) метод приведенных затрат.
35. Метод фактических затрат основывается на суммировании всех фактически произведенных затрат, связанных с созданием объекта интеллектуальной собственности, его приобретением и доведением до состояния, при котором возможно его практическое использование. Метод фактических затрат применяется для определения балансовой стоимости объектов интеллектуальной собственности. В бухгалтерской отчетности нематериальные активы отражают с приведением разновременных стоимостных оценок к расчетному году и с учетом морального износа объектов интеллектуальной
36. Стоимость объекта интеллектуальной собственности в рамках метода фактических затрат определяется по формуле:
Сз
= С + С + С + С 4
(факт.)
где Сз
- расчетная величина стоимости оцениваемого объекта интеллектуальной собственности методом на основе затратного подхода;
С - затраты на создание объекта интеллектуальной собственности, является суммой фактически произведенных затрат на выполнение научно- исследовательских работ (далее - НИР) в полном объеме (от поиска до отчета) и разработку всех стадий технической документации (далее - ТД), рассчитанных с учетом рентабельности. При этом приведенные затраты на НИР состоят из затрат на поисковые работы, включая предварительную проработку проблемы, маркетинг и другое, на теоретические исследования, на проведение экспериментов, на проведение испытаний, на услуги сторонних организаций, на составление, рассмотрение и утверждение отчета и другие затраты. Приведенные затраты на разработку ТД состоят из затрат на выполнение эскизного проекта, технического проекта, рабочего проекта, на выполнение расчетов, на проведение испытаний, на услуги сторонних организаций, на проведение авторского надзора, курирование, на разработку дизайна и другое. В тех случаях, когда НИР и/или техническая и проектная документация выполняются частично, или созданию объекта интеллектуальной собственности предшествует проведение только НИР или разработка ТД, то расчет стоимости объекта интеллектуальной собственности производится по затратам на фактически выполненные работы;
С - затраты на правовую охрану объекта интеллектуальной собственности (оформление заявочных материалов на получение охранного документа, переписка по заявке, оплата за подачу заявки, за проведение экспертизы, за получение охранного документа, свидетельства, поддержание охранного документа в силе, за продление срока действия охранного документа, за восстановление действия охранного документа и т.п.). Составляющая С отсутствует для таких объектов интеллектуальной собственности, как ноу-хау, НИР, ТД;
С - затраты на маркетинговые исследования;
С - затраты на доведение объекта интеллектуальной собственности до готовности промышленного использования и коммерческой реализации.
Приведенные стоимостные оценки - это любые оценки (затраты, прибыль и другое), приведенные к расчетному году.
37. Метод стоимости восстановления заключается в определении на дату оценки всех затрат, необходимых для воспроизводства (воссоздания, восстановления) идентичного по назначению и качеству объекта оценки.
38. Оценка объекта интеллектуальной собственности методом стоимости восстановления определяется по формуле:
Сз = Кс З x K x Ки , i=t где Сз - стоимость восстановления объекта интеллектуальной собственности;
Кс - коэффициент морального старения (амортизации) объекта интеллектуальной собственности к конечному году расчетного периода;
3 - затраты на создание объекта интеллектуальной собственности, понесенные в i-м году;
К - численное значение коэффициента приведения разновременных стоимостных оценок к расчетному году (коэффициент наращивания ставок банковского процента) для i-го расчетного года;
Ки - коэффициент индексации, учитывающий изменение индексов цен для i-го расчетного года;
Кс - определяется по формуле:
Кс = 1 - Тф/Тн , где Тн - номинальный срок действия охранного документа, лицензии;
Тф - фактический срок действия охранного документа, лицензии в конечном году расчетного периода;
t - начальный год расчетного периода;
Т - конечный год расчетного периода.
39. Метод приведенных затрат при расчете текущей рыночной стоимости объекта оценки заключается в пересчете фактических прошлых затрат на создание и подготовку к использованию объекта оценки в текущую стоимость с учетом изменения денег во времени.
40. Стоимость объекта интеллектуальной собственности в рамках метода приведенных затрат определяется по формуле:
t
= Сз
K D /100,
E
(пр.)
- приведенные затраты;
- фактические затраты;
D - доля фактических затрат в i-том году, %;
K - численное значение коэффициента приведения разновременных стоимостных оценок к расчетному году (коэффициент наращивания ставок банковского процента) определяется по формуле:
1) для периода времени, предшествующего расчетному году:
T-tp
K = (1 + E)
2) для периода, следующего за расчетным годом:
K = 1/(1 + E) , где Е - норматив приведения разновременных стоимостных оценок, рассчитываемый по формуле:
Е = а/100, где а - банковский процент (ставка рефинансирования);
tp - год, в котором стоимостная оценка приводится к расчетному году (начальный год разработки объекта правовой охраны, начальный год действия исключительных прав на объект, год действия лицензионного договора и т.п.).
5. Сравнительный подход
41. При наличии достаточного количества достоверной рыночной информации о сделках купли-продажи объектов, аналогичных оцениваемому объекту применяется метод сравнительных продаж.
42. Метод заключается в сравнении оцениваемого объекта с аналогичным, с учетом поправок на различие характеристик сравниваемых
43. При применении метода сравнительных продаж проводятся следующие работы:
1) собирается информация о состоявшихся сделках по аналогичным объектам оценки;
2) определяется перечень показателей, по которым проводится сопоставление объектов оценки;
3) корректируются фактические цены сделок по объектам интеллектуальной собственности с учетом значений показателей сравнения с оцениваемым объектом;
4) определяется стоимость оцениваемого объекта на основе скорректированных фактических данных по сопоставленным сделкам.
44. Стоимость объекта интеллектуальной собственности в рамках метода сравнительных продаж определяется по формуле:
Сср = Сс х Пс, где Сср - расчетная величина стоимости оцениваемого объекта интеллектуальной собственности методом сравнительных продаж;
Сс - скорректированная величина стоимости объекта-аналога на дату оценки, сравниваемого с оцениваемым объектом интеллектуальной Пс - совокупная поправка к скорректированной стоимости объекта- аналога, учитывающая количественные и качественные различия между оцениваемым и сравниваемым объектами интеллектуальной собственности.
45. Скорректированная величина стоимости объекта-аналога для переноса на оцениваемый объект определяется по формуле:
Сс = Са х К - А, где Са - цена продажи объекта-аналога на дату сделки;
К - коэффициент, учитывающий изменение индекса инфляции за период с даты совершения сделки до даты оценки для сравнения с оцениваемым объектом интеллектуальной собственности, рассчитываемый с помощью специальных индексов (индекс-дефлятор, отраслевые индексы, индексы потребительских цен и т.п.);
А - величина начисленной амортизации за период с даты совершения сделки по объекту-аналогу до даты оценки рассматриваемого объекта интеллектуальной собственности определяется по формуле:
А = Са х m/k, где m - период с даты совершения сделки по объекту-аналогу до даты оценки при сравнительном анализе продаж (в месяцах);
k - полный срок амортизации, определяемый исходя из экономического срока службы оцениваемого объекта (в месяцах).
Величина совокупной поправки Пс к скорректированной величине стоимости сопоставимого объекта-аналога интеллектуальной собственности, учитывающая количественные и качественные различия между характеристиками оцениваемого объекта и сопоставимого аналога, является функцией:
Пс = f(Во, Оп, Ви, Ппр, Пп, Фп, Тд, Юсс, Спп, Вс), где Во - страна-владелец объекта интеллектуальной собственности;
Оп - отрасль промышленности или область применения объекта Ви - вид изделия, производимого с использованием объектов Ппр - полнота передаваемых прав (простая, неисключительная лицензия; исключительная лицензия);
Пп - наличие правовой защиты (охранного документа);
Фп - форма платежа (паушальный, роялти и/или комбинированный);
Тд - территория действия охранного документа или лицензии;
Юсс - юридический срок службы охранного документа или лицензии;
Спп - срок предоставляемых прав;
Вс - степень влияния объекта интеллектуальной собственности на производство нового или на совершенствование имеющегося изделия, или на диверсификацию продукции.
46. При расчете оценочной стоимости объекта интеллектуальной собственности с применением различных методов получаются результаты, имеющие разные значения.
47. Для получения итоговой величины стоимости объекта оценки проводится одновременное выполнение оценочных расчетов различными методами, в рамках доходного, затратного и сравнительного подходов с последующим согласованием результатов расчетов.
48. Итоговая величина стоимости объекта оценки может быть подсчитана как "среднеарифметическая" полученных различными методами значений стоимостей и как "средневзвешенная" с весовыми значениями, принятыми пропорционально сравнительной погрешности каждого метода относительно друг друга.
Итоговая величина оценки объекта Си на основе "среднеарифметической" определяется по формуле:
Си =( E S)/n, где Си - значение итоговой величины оценки объекта, "статистически средняя оценка";
S - значения стоимостных оценок, полученных различными методами оценки;
n - количество использованных методов оценки.
49. Итоговая величина оценки объекта Си на основе "средневзвешенной" определяется по формуле:
Си = в х Сд + в х Сз + в х Сср, з ср при условиях: 0</=в </=1, 0</=в </=1, 0</=в </=1, в + в + в в , в , в
- весовые оценки стоимостей (Сд, Сз, Сср), полученные при применении доходного, затратного и сравнительного подходов, соответственно и отражающих их относительную значимость.