Қазақша:
Маслихат Алматинской области Алматы облысының мәслихаты Алматы облыстық мәслихатының 2004 жылғы 13 сәуірдегі № 5-43 шешімі. Алматы облыстық Әділет департаментінде 2004 жылғы 12 мамырда № 1616 тіркелген.
Шешімнің күші жойылды - 2007 жылғы 17 қаңтардағы № 35- 267 шешімімен "Алматы облысында 2004-2006 жылдары туберкулезге қарсы күресті күшейту" бағдарламасын бекіту туралы
1. "Алматы облысында 2004-2006 жылдары туберкулезге қарсы күресті күшейту" бағдарламасы №1 қосымшаға сәйкес бекітілсін.
2. Алматы облыстық Мәслихатының 2004 жылғы 23 қаңтардағы № 4-22 "Алматы облысында 2004-2006 жылдары туберкулезге қарсы күресті күшейту"
бағдарламасын және жүзеге асыру жөніндегі шаралардың жоспарын бекіту туралы" шешімінің күші жойылсын.
3. Осы шешімнің орындалуын бақылау облыстық денсаулық сақтау басқармасына (А.Д.Дүйсекеев) және облыстық мәслихаттың әлеуметтік саясат, тіл ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды және ұлтаралық қатынастар жөніндегі тұрақты комиссиясына (Б.Е.
Тұрсынмұратова) жүктелсін.
О.Түктібаев
Облыстық Мәслихаттың төрағасы А.Сыдық хатшысы 2004 ж. "13" сәуірдегі 5-43 шешіміне№1 қосымша "Алматы облысында 2004-2006 жылдары туберкулезге қарсы күресті күшейту"
БАҒДАРЛАМАСЫ
1. Төл құжат
2. Кіріспе
3. Туберкулездің эпидемиологиялық жағдайының сараптамасы
4. Бағдарламаның мақсаты мен тапсырмалары
5. Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен механизмдері
6. Қажетті ресурстармен қаржыландыру көздері
7. Бағдарламаны іске асырудағы күтілетін нәтижелер
8. Бағдарламаны іске асыру барысындағы іс шараларының жоспары БАҒДАРЛАМАНЫҢ ТӨЛҚҰЖАТЫ АТАЛУЫ "Алматы облысында 2004-2006 жылдағы туберкулезге қарсы күресті күшейту" бағдарламасы.
ЖАСАЛУ
Қазақстан Республикасының Президентінің 2003 жылғы 15 қаңтардағы №1016 "Қазақстан Республикасының Прези- дентінің 1998 жылғы 16-қарашадағы № 4153 Жарлығына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы Жарлығы НЕГІЗІ Алматы облысы әкімінің денсаулық сақтау басқармасы НЕГІЗІН ҚАЛАУ- ШЫ Эпидемиологиялық жағдайларды тұрақтандыру, туберкулез ауруының таралуын және одан өлім-жітімді төмендету МАҚСА- ТЫ Туберкулез ауруына қарсы күрестің маңыздылығына мемлекеттік қамқорлық.
ТАПСЫР-
МАЛАР
Туберкулезге қарсы күресетін ұйымдардың жұмыс істеуін құқықтық нормалармен қамтамасыз ету.
Туберкулезге қарсы қызмет істейтін мекемелердің материалдық -техникалық базаларын нығайту Туберкулез ауруларын емдеудің барлық этаптарында емдік сауықтыру және алдын алу шараларын жүргізуді алғашқы медико-санитарлық көмек мекемелерін қамту арқылы ұйымдастыру.
Туберкулезге қарсы қызметті басқа министрліктермен ведомствалармен интеграциялау.
Әскери
Туберкулездің барлық түрлеріндегі науқастарды есепке алу және оны анықтау, емдеу, қадағалаудың нәтижелілігінің мониторингісін Алматы облыстық әділет басқармасының қылмысты істерді жүргізу бөліміне, Алматы облыстық әскери комиссариа- тына тиесілі науқастарды есепке ала отырып жетілдіру.
Туберкулез ауруларын және туберкулезге қарсы ұйымдардың медицина қызметкерлерін әлеуметтік жағынан қолдау.
Республикалық, жергілікті бюджет және Қазақстан Республикасының заңдылықтарына қарсы келмейтін басқа да қар- жы көздері.
Қаржы- ландыру көздері Күтілетін нәтижелер Туберкулез ауруының эпидемиологиялық жағдайларын тұрақтандыру, туберкулез ауруымен ауыруды, өлім-жітімді, мүгедектікті төмендету, тұрғындардың денсаулық индексін көтеру.
2004-2006 жылдары
Орындалу мерзімі
КІРІСПЕ
Туберкулез ауруы елдің әлеуметтік, экономикалық даму деңгейіне байланысты ауру.
Соңғы жылдардың экономикалық өзгерістер кезеңінің қиындықтары туберкулез ауруының көрсеткіштеріне өз әсерін тигізді.
Қазақстан Республикасының "Қазақстан-2030" Даму Стратегиясы ел азаматтарының денсаулықтары мен тұрмыс жағдайларын түзетуді бірінші кезекке қою мәселесін айқындап отыр. Қазақстан Республикасының Президентінің 2003 жылғы 15 қаңтардағы №1016 "Қазақстан Республикасының Президентінің 1998 жылғы 16 қарашадағы №4153 Жарлығына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы" Жарлығында 2004-2006 жылдары Қазақстан Республикасында туберкулезге қарсы күресті күшейтуге бағытталған бағдарлама жасау айқындалған.
Туберкулез ауруы елдің ең іске жарамды бөлігінің еңбек ету қабілетінен айырып, ерте өлім-жітімге ұшыратып материалдық шығын әкелетін әлеуметтік және медициналық күрделі проблема болып отыр. Бүкілдүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы туберкулезді адамзатқа төнген алапат қатер екендігін бүкіл елдердің басқарушы биліктерін осы проблеманы шешуде кезек күттірмейтін шараларды тез қабылдауға шақырды. себебі: ешқандай мемлекет немқұрайдылық танытып өз халқын туберкулез эпидемиясы қаупінен бөлек сақтай алмайды.
Біздің еліміз басынан кешкен әлеуметтік экономикалық реформа кезеңі туберкулезге қарсы күрес шараларының деңгейі мен сапасына кері әсер етті.
Сондықтан болар, 1998 жылы 1992 жылмен салыстырғанда осы аурумен ауру деңгейі 1,8 есе, өлімге ұшырау 3,3 есе көбейген.
Еліміз осы ауыруды тоқтатудың жылдам да қауірт шараларына зәуір болды.
Осыған байланысты 1998 жылдағы 18 мамырдағы ҚР президентінің № 3956 "Қазақстан Республикасындағы азаматтардың денсаулығын жақсартудағы кезек күттірмейтін шаралар туралы" Жарлығы және Қазақстан Үкіметінің 1998 жылғы 4-қыркүйектегі № 839 "Қазақстан Республикасындағы тұрғындарды туберкулез ауруынан қорғаудағы кезек күттірмейтін шаралар" атты қаулысы қабылданды.
Сондықтан болар, Қазақстан мемлекеті туберкулез ауруымен күресудегі жаңа тәсілдерді игеруге белсене кіріскен ТМД елдері ішіндегі бірнеше мемлекеттердің алдыңғы қатарынан көрінді.
1998 жылы ДОТS Стратегиясын енгізуге байланысты туберкулезге қарсы мекемелердің қызметтерінде жаңа реформа басталды. Туберкулез ауруын емдеуде Республика жағдайына бейімделмей енгізілген Стратегия негізінде аурудың созылмалы түрлерімен ауыратын науқастарды диспансерлік есептен шығарып тастау, емін толық аяқтатпай ауруханадан ерте емханаға жіберу және оларды ары қарай бақылауды қадағаламау сияқты келеңсіздіктер Стратегияның жаңа тактикасын табу керектігіне көз жеткізді.
Тек 2001 жылы ғана Бүкілдүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымымен келісе отырып, ДОТS Стратегиясының Қазақстанға бейімделген түрі енгізілді.Сонымен қатар, Республикалық бюджет арқылы туберкулезге қарсы дәрілерді бір орталықтан сатып алу мәселесі шешілді.
Халықаралық ұйымдармен бірлесіп, емдеу мекемелерінің басшыларын, мамандарын, санитарлық эпидемиологиялық және басқа да ведомстволардың қызметкерлеріне Стратегияның принциптерін оқыту жүргізілді. Жалпы емдеу мекемелері туберкулез ауруының жұқпалы түрлерін дер кезінде анықтауға көмектесетін бинокулярлық микроскоптар, лабораториялық реактивтер және басқа да керекті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді. Облыстық және аймақтық туберкулезге қарсы диспансерлердің материалдық және техникалық базалары нығайтылды. Оларға лабораториялық диагностиканы жақсарту үшін және ауру құрттарының туберкулезге қарсы препараттарға төзімділіктерін анықтауға көмектесетін түрлі лабораториялық аппараттар мен жабдықтар сатып алынды. Төрт жылдың арасында ауруды дер кезінде анықтау көрсеткіші 5,8 % өсті.Облыс бойынша туберкулез ауруын есепке алатын емдеу мен бақылау процестерін қадағалайтын (созылмалы және мультирезистенттік түрлерінде)
"туберкулез ауруының ұлттық регистрі" деген компьютерлік бағдарлама енгізілді.
Бүкілдүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының шешімі бойынша туберкулез ауруына қарсы шаралардың нәтижелілігін көрсететін осы аурудан туындайтын өлім көрсеткіші болып саналады.
Соңғы 2003 жылы ол көрсеткіш 100 мың адамға шаққанда 10,4, яғни 2002 жылдың 11,3 көрсеткішінен едәуір төмен. (Республикалық көрсеткіш 24,2).
Алайда Қазақстанда туберкулезге қарсы күресті күшейтетін бағдарламаның жоқтығы түбірлі өзгерістер жасауға қиындықтар келтіруде. Сондықтан ауруды анықтауға, тексеруге, емдеуге және туберкулезге қарсы мекемелердің материалдық-техникалық (бағдарлама) базаларын нығайтуға, оларды қажетті медициналық құралдармен толығымен жабдықтауға арналған жүйелі бағдарлама керек.
Әрине, қазіргі әлеуметтік экономикалық реформаларға бұрыннан келе жатқан туберкулезге қарсы күресудің жақсы жақтарын ескеріп, қосып алған жөн.
ТУБЕРКУЛЕЗ АУРУЫНЫҢ ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ САРАПТАМАСЫ Бүкілдүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 44 сессиясында мынадай 2 мақсатқа жету көзделді:
Туберкулез ауруының ашық түрлерінің барлығының 70%-ін дер кезінде анықтауды қамтамасыз ету.
Олардың 85%-інің толық емделіп, жазылуына қол жеткізу.
Осы бағдарламаны іске асыру арқылы 2005 жылы туберкулездің эпидемиологиялық жағдайларын тұрақтандыру, 2006 жылы және одан арғы жылдары жағдайдың жақсаруына қол жеткізу күтілуде.
Қазақстан туберкулез ауруы бойынша эпидемиологиялық жағдайы ушыққан елдердің қатарына жатады.
Бүгінгі күні туберкулез ауруымен ауырғандар және осы аурудан өлім- жітімге ұшырағандар саны бойынша ТМД елдерінің арасында алдыңғы қатарда келеді. 1994-2002 жылдар аралығында елдегі туберкулез ауруы 2,8 есе өскен. Жыл сайын облыс көлемінде осы ауруымен 1800 адам ауырып, 160 адам өлімге ұшырауда.
Облыста туберкулез ауруы бойынша эпидемиологиялық жағдай тұрақсыз болып қалып отыр. 2003 жылы былтырғы жылға қарағанда туберкулезбен ауыру 100 мың адамға шаққанда 1,9 %-ке төмендеген, яғни 123,2 (2002ж.), 120,8 (2003ж.). Осының ішінде балалардың туберкулезбен ауыру көрсеткіші (2002 жыл)
50,4-тен (2003ж) 47,2-ге, яғни 5,9%-ке азайған. Алайда, облыстың 5 ауданында туберкулез ауруымен ауыру көрсеткіші өсіп отыр (Алакөл ауданы - 44,5%; Текелі қаласы - 38,1%; Райымбек ауданы - 36,4%; Кербұлақ ауданы - 30,4%; Балқаш ауданы - 23,3%).
Туберкулез ауруымен жаңадан есепке алынған аурулардың арасында органдары мен мүшелерінің бүлінуі жағынан 95 %-і бұрынғыдай тыныс алу органдары туберкулезі үлесіне тиеді. Бактерия бөліп шығаратын аурулардың үлес салмағы былтырғы жылдың деңгейінде 35% қалып отыр. Аурулардың жас көлемі бойынша ең көбі, яғни 70 %-і еңбекке жарамды жастағы адамдар, (15-44 жасқа дейін) 90 %-і әлеуметтік жағдайлары төмен адамдар. 2003 жылы барлығы 1404 бала сауықтырылып шығарылды. Соның ішінде 541-і туберкулез ошағынан, 863-і "күмәнді топты" құрайды.
Облыс бойынша туберкулез ауруының негізгі себебі аурулардың тұрмыс- жағдайларының нашарлығынан болып отыр. Биылғы жылы облыс бойынша туберкулез ауруымен ауырған 42 адам пәтер жағдайын жақсартуды керек еткенімен Панфилов ауданында - 2-не, Талдықорған қаласында - 5-не, қапшағай қаласында - 5-не ғана пәтер сатып алуға қаражат бөлінді.
Облыс бойынша Талғар және Іле аудандарынан басқа жерлерде туберкулез ошағында туберкулез құртын жұқтырған балаларға бала-бақшаларда арнайы "санаториялық топ" ашу мәселесі шешілмей келеді.
Эпизотияға және эпидемия қарсы күрестерді шұғыл және дер кезінде ұйымдастыру үшін медициналық және ветеринарлық қызметтердің арасында адамға және малға бірдей таратылатын зооноздық аурулар жөнінде ақпарат алмастыру жөнінде бұйрық шығарылған. (25-п 05.03.03ж.;№38-п 06.03.03 ж; 16-п
28.02.03 ж). 2003 жылы облыс бойынша жоспарға байланысты 615000 бас ірі қара туберкулезге қарсы тексеруден өткізілуге тиісті еді, соның ішінде 630680 бас ірі қара екі реттен туберкулезге қарсы тексеруден өтті, ауру мал табылмады.
Туберкулез ауруы тараған елді-мекен жоқ.
Эпидемиологиялық жағдайды тұрақтандыру мақсатында тоқсан сайын облыстық үйлестіру кеңесі өткізіліп отырады. 2003 жылы облыстық деңгейде туберкулез ауруының проблемалық мәселелері сан рет көтеріліп (№ 1 05.05.03 ж.;
№2 14.08.03 ж.; № 3 08.10.03 ж.) арнайы шешімдер қабылданды. Сондай-ақ облыстың барлық аудандары мен қалаларында туберкулезге бағытталған 46 үйлестіру кеңесі және 72 медициналық кеңес өткізілді. Медициналық қызметкерлердің білімдерін жетілдіру мақсатында 128 семинар өткізілді.
Жергілікті тұрғындар арасында туберкулезге қарсы күресті күшейтуге бағытталған санитарлық ағарту жұмыстары жүргізіліп, 18 - радиолекция, 2326 - лекция, 34 рет теледидар арқылы сұхбат беріліп, 14 - пресс-конференция, 26 - дөңгелек стол, бұқаралық ақпарат құралдарында 60 - мақала шығарылып, 2880 - жарнама қағаздары, 904 - санбюллетень, 79687 - халықтармен әңгіме - сұхбат шаралары атқарылынды.
1990-1998 жылдары ауруларға жүргізілетін химиотерапия жүйесіз еді, диагностиканың, емдеудің және алдын-алу шараларының бұрынғы түрлері өзгеріп жатқан әлеуметтік экономикалық жағдайға сәйкес келмейтін, сондықтан болар созылмалы түріндегі науқастардың саны көбейіп кетті.
Туберкулезге қарсы мекемелердің диспансерлік есебінде 5103 туберкулездің өршімелі түрімен тіркелген. Соның ішінде 1917 жұқпалы түрлерін құрайды.
Эпидемиологиялық жағдай елдегі түзету мекемелеріндегі аурудың санының жыл сайынғы өсуімен қиындық туғызып отыр.
Сонымен қатар туберкулез ауруының әлеуметтік жағынан қорғалмаған топтардың арасында, яғни ішімдікке, нашақорлыққа салынған адамдардың арасында таралуы белгілі бір қауіп туғызады.
Бүгінгі күні туберкулезге қарсы диспансерлерде аурудың жұқпалы түрлерін зорлап емдейтін арнайы бөлімдер ашылған жоқ. Сонымен қатар туберкулездің мультирезистенттік және микробактериясы қолданып отырған дәрілерге төзімді түрлері туберкулезді анықтау және емдеу проблемалары арасында үлкен актуалдық мәселе болып қалып отыр.
БАҒДАРЛАМАНЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МӘСЕЛЕЛЕРІ Бағдарламаның мақсаты эпидемиологиялық жағдайды тұрақтандыру аурудың таралуын және одан өлім-жітімді төмендету болып табылады.
Негізгі мәселелерге мыналар жатады:
Жергілікті жерлерде туберкулез ауруына қарсы күрестің маңызын арттыруға мемлекеттік қолдау көрсету.
Туберкулез ауруларын емдеудің барлық сатыларында алғашқы медико- санитарлық көмектерді пайдалану арқылы жүргізілетін қадағалауды, химиотерапияны ұйымдастыру.
Туберкулезге қарсы емдеу қызметтерін алғашқы медико-санитарлық көмек көрсететін жүйелерімен интеграциялау және басқа да басқармалар мен ведомстволармен қарым-қатынас жасауды ұйымдастыру.
Ауруларды анықтаудың, емдеудің және бақылаудың нәтижелілігін анықтайтын орталықтандырылған мониторингті жаңа ғылыми жетістіктердің компьютерлік программалары негізінде жүргізу.
Алғашқы медициналық көмек тораптарының мамандарын ДОТS Стратегиясы принциптері бойынша ауруды анықтауға, диагностиканы тексеруге және де емдеуге оқыту.
Туберкулезге қарсы қызметпен айналысатын барлық ұйымдардың түрлерін сақтау және олардың материалдық -техникалық базаларын нығайту.
Туберкулезге ұшыраған науқастарды экономикалық, этикалық жақтарынан көмек көрсету арқылы әлеуметтік қолдау көрсету. Оларды дұрыс емдеу және барлық туберкулезге қарсы мекемелердің, ұйымдардың қызметкерлеріне әлеуметтік жағынан қолдау көрсету.
БАҒДАРЛАМАНЫ ІСКЕ АСЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ МЕН МЕХАНИЗМІ Негізгі бағыттары:
1) Бағдарламаны іске асырудағы іс шаралардың нәтижелілігін сараптау және бағалау үшін эпидемиологиялық мониторинг жүйесін және туберкулез ауруларының компьютерлік мәліметтердің банкін құру.
2) Алғаш анықталған туберкулез ауруына, аурудың қайталаған түріне, ем түрлеріне және де бұрын емделмеген аурудың созылмалы түріне ұшырағандарды қадағалау арқылы жүргізілетін химиотерапияның толық курсымен қамтамасыз ету.
3) Облыстағы барлық туберкулезге қарсы мекемелерді рентгендиагностикалық жабдықтармен, шешу қабілеті жоғары микроскоптармен, рентгенфлюорографиялық пленкаларымен және хим.реактивтермен қамтамасыз Іске асырудың механизмі:
1) Алғашқы медико-санитарлық көмек тораптарының қызметкерлерін туберкулез ауруын емдеуді қадағалауға жаппай жұмылдыру.
2) Туберкулезге қарсы облыстық диспансерлерде үнемі бактерия бөлетін туберкулез ауруының созылмалы түрлеріне ұшыраған науқастарға арнайы бөлімдерді ашуды сатылап қолға алу.
3) Туберкулез ауруларын емдеудің қосымша емдеу фазасын жүргізу үшін туберкулезге қарсы санаториялық мекемелердің қызметін пайдалану.
4) Облыстық туберкулез мекемелерінің ішінен туберкулез ауруының аса жұқпалы түрлерімен ауыратындықтарына қарамастан емнен бас тартқан ауруларды зорлап емдеу үшін арнайы бөлімдер ашу.
5) Туберкулездің асқынған түрлерін емдеу үшін жаңа ғылыми негізге бағытталған эндоскопиялық, коллапсохирургиялық, патогенетикалық, хирургиялық әдістерді қолдану.
6) Туберкулез ауруларын анықтау үшін бактериоскопиялық және жыл сайын тұрғындарды флюорографиялық тексеру әдістерін, балалар мен жасөспірімдердің "күмәнді топтарына" жататындарға туберкулинодиагностиканы қолдану.
7) Туберкулез ауруының алдын-алу үшін жаңа туған нәрестелерге екпе салуды және 6-7 жастағы, 11-12 жастағы балаларға қайталап екпе жасауды 98 % көлемінде қамтамасыз ету.
8) Туберкулез ошақтарында байланыста болған және ВИЧ қоздырғыштарын жұқтырған адамдарға химиопрофилактика жүргізу.
9) Балалар мен жасөспірімдерді арнайы мектеп жасына дейінгі мекемелерде, мектептерде ашылатын санаториялық жайларға оңашалау.
10) үнемі бактерия бөлетін туберкулез ауруларын әлеуметтік жағынан қорғау.
11) "Нашар эпидемиологиялық жағдайда басқа ауруларымен бірге туберкулездің таралуы" атты ғылыми комплекстік бағдарламаны орындау.
12) Түрлі әлеуметтік құжаттарды, сараптамалық шолуларды шығару, конференциялар, семинарлар ұйымдастыру, аттестациялар өткізу, туберкулезге қарсы мекемелер үшін мамандарды дайындау және қайта дайындықтардан өткізу.
13) Барлық бұқаралық ақпарат құралдары арқылы тұрғындар арасында санитарлық ағарту жұмыстарын жүйелі түрде жүргізу. Санитарлық ағарту жұмыстарына үкіметтік емес ұйымдарды, діни мекемелерді, түзету мекемелерін кеңінен тарту арқылы тұрмыс-жағдайлары нашар адамдарға және де баспанасы жоқ адамдар арасында насихаттау.
ҚАЖЕТТІ РЕСУРСТАР ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛАНДЫРУ КӨЗДЕРІ Бағдарламаны іс жүзіне асыру төмендегі қаржы көздері арқылы жүргізіледі.
1) Республикалық бюджет.
2) Жергілікті бюджет.
3) Қазақстан Республикасының заңдылықтарына қарсы келмейтін басқа да қаржыландыру көздері арқылы.
Бағдарламаны іске асыру үшін жергілікті бюджеттен жұмсалатын қаржының болжамды мөлшері. (1000 теңге).
Қаражат 2004 ж.
2005 ж.
2006 ж.
Жергілікті бюджет 300000,0 304060,0 279210,0 Туберкулезге қарсы шаралардың жүйелі түрлерін енгізу 2005 жылы ауруды тұрақтандыруды және келесі жылдары аурудың таралуы мүгедектікке, өлім- жітімге ұшырату көрсеткіштерін төмендетуге қол жеткізеді.
Туберкулез ауруын анықтауда, тексеруде, емдеуде қолданылатын барлық күш жігерді біріктіру 2004-2006 жылдары осы аурумен ауыратындар көрсеткішін 100 мың адамға шаққанда 110,0 дейін төмендетеді. 2006 жылы туберкулез ауруының жағдайлары облыс бойынша тұрақталуға тиіс. Балаларға қадағалап химиопрофилактика жүргізудің деңгейі 95-98% жетеді, өршімелі туберкулездің тексеру мерзімі қысқарады. Туберкулездің кеш анықталған түрлері анықталады.
Облыстың көптеген аймақтарында аурудың таралуы және одан өлім-жітімге ұшырау төмендейді.
Сонымен қатар туберкулез ауруының созылмалы түрлерімен ауыратындардың саны азаяды.
Жоғарғы емдеу нәтижесінде аурудың жаңа анықталған түрлеріндегі өкпенің бүлінген тесіктері 85% ке жабылады, 95% ауру абациллированияға қол жеткізеді.
Ауру қайта қайталанбайды және алғашқы медико-санитарлық көмек көрсететін ұйымдар салауатты өмірді насихаттау арқылы туберкулезге қарсы күреске толығымен жұмылдырылады.

На русском языке:
Алматы облысының мәслихаты Решение Алматинского Маслихат Алматинской области областного маслихата от 13 апреля 2004 года № 5-43.
Зарегистрировано Департаментом юстиции Алматинской области 12 мая 2004 года № 1616. Утратило силу решением маслихата Алматинской области от 17 января 2007 года № 35-267 Об утверждении программы "Усиление борьбы с туберкулезом в Алматинской области на 2004-2006 годы"
1. Утвердить Программу "Усиление борьбы с туберкулезом в Алматинской области на 2004-2006 годы", согласно приложения.
2. Отменить решение Алматинского областного Маслихата № 4-22 от
23.01.2004 года "Об Утверждении Программы "Усиление борьбы с туберкулезом в Алматинской области на 2004-2006 годы" и плана мероприятий по реализации этой программы.
3. Контроль за исполнением настоящего решения возложить на управление здравоохранения Акима области (Дуйсекеев А.Д.) и постоянную комиссию областного Маслихата по вопросам социальной политики, языка и межнациональных отношений (Турсынмуратова Б.Е.).
Председатель сессии областного Маслихата О.Туктибаев Секретарь областного Маслихата А. Сыдык Приложение к решению Алматинского областного Маслихата от 13 апреля 2004 г. № 5-43 ПРОГРАММА "Усиление борьбы с туберкулезом в Алматинской области на 2004 - 2006 годы"
1. Паспорт
2. Введение
3. Анализ эпидемиологической ситуации по туберкулезу
4. Цель и задачи Программы
5. Основные направления и механизм реализации Программы
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования
7. Ожидаемые результаты от реализации Программы
8. План мероприятий по реализации Программы
9. План мероприятий по реализации Программы Паспорт Программы Программа "Усиление борьбы с туберкулезом в Алматинской области на 2004-2006 годы".
На- име- нова- ние
Указ Президента Республики Казахстан от 15 января 2003 года № 1016 "О внесении дополнений и изменений в Указ Пре- зидента Республики Казахстан от 16 ноября 1998 г. № 4153"
Ос- для раз- ра- бот- ки Управление здравоохранения Акима Алматинской области нов- ные чики Цель Стабилизация эпидемиологической ситуации, снижение заболеваемости и смертности от туберкулеза Государственная поддержка приоритетности борьбы с туберкулезом.
Зада- чи
Нормативное правовое обеспечение Деятельности противотуберкулезных организации. Укрепление материально-технической базы организации противотубер- кулезной службы. Организация лечебно-оздоровительных и профилактических мероприятий на всех этапах ведения боль- ных туберкулезом с привлечением сети первичной медико-санитарной помощи. Интеграция противотуберкулезной служ- бы с другими ведомствами и управлениями.
Усовершенствование учета и мониторинга эффективности выявления, лечения и наблюдения больных туберкулезом всех форм заболеваний с учетом больным системы.
Отдела уголовно-исполнительной системы управлении юстиции, управления внутренних дел, военный комиссариат обла- сти.
Социальная Поддержка больных туберкулезом и медицинских работников противотуберкулезных организации.
Республиканский, местные бюджеты и иные финансирования средства, не противоречащие законодательству Республики Казахстан.
Ис- точ- ники
Стабилизация эпидемиологической ситуации по туберкулезу, снижение заболеваемости, смертности от туберкулеза и инва- лидности, повышение индекса здоровья населения.
Ожи- дае- мые ре- зуль- таты 2004-2006 годы.
Срок реа- лиза- ции
Введение
Туберкулез - заболевание, зависящее от социального, экономического уровней развития страны. Перепады, прошедшие за период экономических преобразований последних лет, сказались на показателях заболеваемости туберкулезом.
Стратегией развития Республики Казахстан "Казахстан 2030" государство определило одним из основных долгосрочных приоритетов здоровье и благополучие граждан.
Указом Президента Республики Казахстан от 15 января 2003 года № 1016 "О внесении дополнений и изменений в Указ Президента Республики Казахстан от 16 ноября 1998 года № 4153" определена разработка отраслевой программы на 2004-2006 годы, направленной на усиление борьбы с туберкулезом в Республике Туберкулез является важнейшей социальной и медицинской проблемой, наносящей невосполнимый материальный урон из-за потери трудоспособности и преждевременной смерти наиболее продуктивной части населения. Всемирная Организация Здравоохранения (ВОЗ) провозгласила туберкулез глобальной опасностью для человечества и призвала Правительства всех стран принять неотложные меры для решения этой проблемы, поскольку ни одна страна не может игнорировать опасность эпидемии туберкулеза для здоровья своего народа.
Период социально-экономических реформ, переживаемый нашей страной, отразился на качестве и объеме противотуберкулезный мероприятий.
В 1998 году в сравнении с 1992 годом смертность от этого заболевания увеличилась в 3,3 раза, а заболеваемость в 1,8 раза. Страна нуждалась в принятии срочных и энергичных мер, чтобы остановить рост заболевания. В связи с этим был принят Указ Президента Республики Казахстан от 18 мая 1998 года № 3956 "О первоочередных мерах по улучшению состояния здоровья граждан Республики Казахстан" и Постановление Правительства РК от 4 сентября 1998 года № 839 "О неотложных мерах защиты населения от туберкулеза в Республике Казахстан".
Казахстан стал одной из первых стран в СНГ, взявший на вооружение новые методы борьбы с туберкулезом.
С 1998 года начата реформа противотуберкулезной службы, предусматривающая внедрение *DOTS-стратегии. Внедренная стратегия лечения и ведение больного туберкулезом без адаптации к условиям Республики выявила ряд негативов в виде исключения из диспансерного учета лиц, больных туберкулезом с хроническими формами заболевания, выписывания из стационаров не долеченных больных на амбулаторное лечение, отсутствие контроля лечения на данном этапе, что определило дальнейшую тактику ведения больных туберкулезом.
С 2001 года проведена адаптация DOTS-стратегии к условиям Казахстана, согласованная с ВОЗ. Решен вопрос централизованного закупа противотуберкулезных препаратов для лечения всех форм туберкулеза за счет республиканского бюджета.
Совместно с международными организациями проведена и продолжается работа по обучению принципам стратегии организаторов здравоохранения, специалистов противотуберкулезной службы, общей лечебной сети, санитарно- эпидемиологических и ведомственных служб. Учреждения общей лечебной сети обеспечены бинокулярными микроскопами высокой разрешающей способности, расходным материалом и реактивами, позволяющие своевременно выявлять заразные формы заболевания. Улучшена материально-техническая база областных и региональных противотуберкулезных диспансеров, оснащение их современными лабораторными оборудованиями и аппаратурой, что позволило улучшить лабораторную диагностику, определение лекарственной устойчивости к противотуберкулезным препаратам. За 4 года на 5,8 % улучшилась выявляемость заболевания.
Для учета, контроля лечения и наблюдения, больных туберкулезом, включая хронические и мультирезистентные формы заболевания, в области внедряется компьютерная программа "Национальный регистр больных туберкулезом".
Одним из критериев эффективности противотуберкулезных мероприятий по ВОЗ является показатель смертности. За последние годы он снизился и в 2003г.
составил 10,4 на 100 тыс.населения против 11,3 в 2002г. (показатель Республиканский 24,2).
Но вместе с тем, отсутствие обоснованной конкретной Программы по туберкулезу в Казахстане не позволяет добиться коренных изменений.
Необходимо последовательное комплексное выполнение всех намеченных пунктов Программы с внедрением эффективных рентабельных методов выявления, диагностики, лечения, профилактики, улучшение материально- технической базы и оснащения противотуберкулезных учреждений соответствующим оборудованием. При этом следует адаптировать новые направления с рациональным сохранением прежних наработок в общую структуру социально-экономических реформ.
Анализ эпидемиологической ситуации по туберкулезу На 44-ой сессии ВОЗ запланировано достижение следующих двух основных целей:
обеспечить своевременное выявление 70% всех случаев
1) заболевания открытыми формами туберкулеза;
2) добиться излечения 85% из них.
С реализацией мер данной программы ожидается стабилизация эпидемиологической ситуации по туберкулезу в 2005 году и улучшение в 2006 и последующих годах.
Казахстан относится к числу государств с неблагополучной эпидемиологической ситуацией.
На сегодняшний день, среди стран СНГ, по уровню заболеваемости и смертности от туберкулеза республика занимает ведущее место. За период с 1994 по 2002 годы заболеваемость населения туберкулезом возросла в целом по стране в 2,8 раза. Ежегодно в области заболевают более 1800 человек и умирают от туберкулеза более 160 человек.
Эпидемиологическая ситуация по туберкулезу в целом по области остается нестабильной. В 2003 году по сравнению с тем же периодом прошлого года отмечается незначительное снижение заболеваемости туберкулезом на 100 тыс.
населения на 1,9% с 123,2 (2002) до 120,8 (2003). В том числе снизился показатель заболеваемости туберкулезом среди детского возраста на 5,9% с 50,4 (2002) до 47,2 (2003). Вместе с тем отмечается рост заболеваемости туберкулеза в 5-ти районах и городах области (Алакольском на 44,5%, г.Текели - 38,1%, Райымбекском - 36,4%, Кербулакском - 30,4%, Балхашском - 23,3%).
В структуре заболеваемости по поражению органов и систем среди вновь выявленных больных туберкулезом, как и прежде 95% по области приходится на заболеваемость органов дыхания. Удельный вес бактериовыделителей остался на уровне прошлого года и составил 35%. В возрастной структуре заболевших наибольший удельный вес 70% по области приходится на продуктивный возраст (15-44) и на долю социально-незащищенных слоев населения 90%. В 2003 году было оздоровлено всего 1404 детей, из них 541 - детей из очагов туберкулеза, 863 детей из "группы риска".
Основной причиной заболеваемости туберкулезом по области являются неудовлетворительные социально-жилищные условия больных. В текущем году по области 42 больных туберкулезом нуждались в улучшении жилищных условии, из них двум больным в Панфиловском районе были выделены квартиры.
Для 5-ти больных туберкулезом в г.Талдыкоргане, а также для 5-ти больных в г.
Капчагае решены вопросы выделения финансовых средств для приобретения жилья.
По области за исключением Талгарского, Илийского района не решенным остался вопрос открытия при существующих детских дошкольных учреждениях "санаторных групп" для детей инфицированных из туберкулезного очага.
Для своевременного и оперативного проведения противоэпизоотических и противоэпидемических мероприятий был принят приказ "О взаимной информации между медицинской и ветеринарными службами по зоонозным болезням являющимися общими для человека и животных" (№ 25-п от 05.03.03г, № 38-п от 06.03.03г, № 16 от 28.02.03г). За 2003 год согласно плана по области подлежало исследованию КРС - 615000 голов, исследовано 2-х кратно на туберкулез 630680 голов, положительно реагирующих не выявлено. Не благополучных по туберкулезу населенных пунктов нет.
Для дальнейшей стабилизации эпидемиологической ситуации ежеквартально проводились заседания областного Координационного Совета. В 2003 году на областном уровне были вынесены и рассмотрены проблемные вопросы по туберкулезу и приняты соответствующие решения: (№ 1 от 05.03.03г, № 2 от 14.08.03г, № 3 от 08.10.03г.). Во всех районах и городах области было организовано и проведено 46 - координационных Советов и 72 - медицинских Советов. С целью повышения квалификации медицинских работников проведено 128 семинаров.
Усилена санитарно-просветительная работа среди населения по пропаганде мер борьбы с туберкулезом: прочитано радиолекций - 18, лекций - 2326 выступлений по ТВ - 34, проведено пресс-конференций - 14, круглых столов 26, напечатано статей в СМИ - 60, выпущено информационных листков - 2880, санбюллетней - 904, бесед - 79687.
В 1990-1998 годах химиотерапия была хаотичной, прежние методы диагностики, лечения и профилактики не соответствовали изменившейся социально-экономической ситуации, накопилось большое число хронических больных.
На диспансерном учете в противотуберкулезных учреждениях состоит 5103 больных активным туберкулезом, из которых 1917 с заразной формой Эпидемиологическая ситуация в стране усложняется ежегодным увеличением количества больных туберкулезом, находящихся в исправительных учреждениях.
Определенную опасность представляют больные туберкулезом из социально - дезадаптированных групп населения, страдающие хроническим алкоголизмом, наркоманией. На сегодняшний день в области отсутствуют специализированных отделении при противотуберкулезных диспансерах для принудительного лечения больных заразными формами туберкулеза.
В настоящее время наиболее актуальными в области являются проблемы выявления, диагностики и лечения, мультирезистентного туберкулеза, а также лекарственной устойчивости микобактерии туберкулеза.
Цель и задачи Программы Целью Программы является стабилизация эпидемиологической ситуации, снижение заболеваемости и смертности от туберкулеза.
К основным задачам относятся:
1) Государственная поддержка приоритетности борьбы с туберкулезом на местном уровнях;
2) Организация контролируемой химиотерапии больных туберкулезом на всех этапах лечения с привлечением сети первичной медико-санитарной помощи (далее - ПМСП);
3) Интеграция противотуберкулезной службы с сетью ПМСП, взаимодействие с другими ведомствами и управлениями;
4) Проведение централизованного мониторинга эффективности выявления, лечение и наблюдение больных на основе компьютеризированных программ, новых научных разработок;
5) Обучение специалистов сети ПМСП принципам выявления, диагностики и лечения *DOTS стратегии;
6) Сохранение организационных форм и укрепление материально- технической базы организации всех звеньев противотуберкулезной службы;
7) Социальная поддержка больных туберкулезом с обеспечением экономических, морально-этических норм мотивации профилактики, адекватного лечения, а также социальная поддержка работников противотуберкулезных служб всех ведомств.
Основные направления и механизм реализации Программы Основные направления:
1) Создание и поддержка системы эпидемиологического мониторинга и компьютерного банка данных на больных с туберкулезом с целью анализа и оценки эффективности проводимых мероприятий по реализации Программы;
2) Обеспечение полного курса химиотерапии в контролируемом режиме больным с впервые выявленным туберкулезом, рецидивами заболевания, неудачами лечения и ранее не леченных хронических случаев;
3) Обеспечение противотуберкулезных учреждений области рентгенодиагностическим оборудование, микроскопами высокой разрешающей способностью, рентгенофлюорографическими пленками и химреактивами.
Механизм реализации:
1) Широкое привлечение медицинских работников сети ПМСП для контроля за лечением больных туберкулезом;
2) Поэтапное открытие специализированных отделении при областных противотуберкулезных диспансерах для лечения больных с хроническими формами туберкулеза с постоянным бактериовыделением;
3) Использование противотуберкулезных санаторных учреждений для проведения поддерживающей фазы лечения больных туберкулезом;
4) Открытие специализированных отделении на базе областных противотуберкулезных учреждений для принудительного лечения больных туберкулезом, страдающих заразной формой заболевания, уклоняющихся от лечения.
5) Применение хирургических методов лечения с использованием интенсивных инновационных местных, патогенетических, эндоскопических, коллапсохирургических способов при осложненных формах туберкулеза;
6) Применение основных методов выявления и диагностики туберкулеза как бактериоскопию, ежегодное дифференцированное флюорографическое обследование населения, туберкулинодиагностику у лиц группы "риска" среди детей и подростков;
7) Обеспечение специфической профилактикой туберкулеза путем вакцинации новорожденных и ревакцинации детей в возрасте от 6-7, 11-12 лет с охватом менее 95% подлежащего контингента;
8) Химиопрофилактика контактных лиц из очагов туберкулезной инфекции, ВИЧ инфицированных лиц;
9) Изоляция детей и подростков в специализированные детские, школьные и дошкольные учреждения санаторного типа;
10) Социальная поддержка больных туберкулезом с бактериовыделением;
11) Выполнение отраслевой научно-комплексной программой "Туберкулез в сочетании с патологией других органов и систем в условиях неблагоприятной эпидемиологической ситуацией";
12) Разработка методических документов, аналитических обзоров, организация конференции, семинаров, проведения аттестации, подготовки и переподготовки кадров для противотуберкулезной службы;
13) Комплексное проведение санитарно-просветительной работы среди всего населения путем привлечения всех видов средств массовой информации.
Ежемесячное представление информации о симптомах туберкулеза, методах лечения и профилактики по радио, телевидению, в системе Интернет, на страницах газет, журналов, рекламных (частных и государственных) изданий.
Распространение стикеров, буклетов, листовок, проведение лекций, бесед.
Широкое привлечение к санитарно-просветительной работе всех религиозных организаций и концессий, неправительственных организаций с освещением вышеуказанных вопросов в лекциях, проповедях, беседах, особенно среди малоимущих слоев населения, лиц без постоянного места жительства и в исправительных учреждениях.
Необходимые ресурсы и источники финансирования Реализация Программы будет осуществляться из следующих источников:
1) Средств республиканского бюджета;
2) Средств местных бюджетов;
3) И иных источников, не противоречающих законодательству Республики Казахстан.
Предполагаемые финансовые затраты местного бюджета на реализацию Программы (тысяч тенге)
Средства 2004г.
2005г.
2006г.
Местные бюджеты 300000,0 304060,0 279210,0 Ожидаемые результаты от реализации Программы Внедрение разработанного комплекса противотуберкулезных мероприятии позволит стабилизировать в 2005 году и в последующем снизить показатели заболеваемости, распространенности, инвалидности и смертности от туберкулеза.
В результате максимальной мобилизации всех ресурсов и возможностей по выявлению, диагностики и лечения туберкулеза в 2004-2006 годах ожидается снижение заболеваемости населения туберкулезом до 110,0 на 100 тыс.населения.
К 2006 году должна стабилизироваться ситуация по туберкулезу в области. Возрастет охват контролируемой химиопрофилактикой детей до 95-98%, сократятся сроки диагностики активного туберкулеза, уменьшится число поздно выявленных форм туберкулеза.
Данный прогноз основан на том, что наблюдается снижение темпов роста заболеваемости, имеется тенденция снижения смертности в абсолютном большинстве регионов области.
Наряду с этим, ожидается уменьшение числа больных с хроническими формами туберкулеза.
Повысится эффективность лечения (закрытие полостей распада у впервые выявленных больных с деструкцией в легких до 85%, абациллирование - 95%), снизится число рецидивов, так как максимально будет включена в борьбу с туберкулезом сеть ПМСП с хорошей санитарной пропагандой здорового образа жизни.