Қазақша:
Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы Министерство сельского хозяйства Республики министрлігі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2004 Казахстан жылғы 29 қыркүйектегі N 524 бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2004 жылғы 20 қазанда тіркелді. Тіркеу N 3166. Күші жойылды - шаруашылығы министрінің 2012 жылғы 17 қаңтардағы № 10-1/18 бұйрығымен Жануарлардың кейбір инвазиялық ауруларын алдын алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережелерін бекіту туралы
1. Қосымшалар бекітілсін:
1) жануарлардың эймериозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ереже;
2) ірі қара малының трихомонозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ереже.
2. Ветеринария департаменті Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің облыстық, Астана және Алматы қалалары аумақтық басқармаларымен бірге, заңнамада анықталған тәртіп бойынша, осы бұйрықтан туындайтын қажетті шараларды қабылдасын.
3. Осы бұйрықтың орындалуына бақылау жүргізу, Ветеринария департаментінің директоры А.Ә.Қожамұратовқа жүктелсін.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
4. Осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеу өткен күнінен бастап күшіне енеді.
Министр
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 қыркүйектегі 2004 жылғы "Жануарлардың кейбір инвазиялық ауруларын алдын- алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережелерін бекіту туралы"
N 524 бұйрығымен бекітілген Жануарлардың эймериозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережесі Осы Жануарлардың эймериозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережесі (бұдан әрі - Ветеринариялық ереже) Қазақстан Республикасының "Ветеринария туралы" Заңының 26 бабына сәйкес, жеке және заңды тұлғалармен міндетті түрде ветеринариялық шараларды ұйымдастыру және жүргізу тәртібін анықтайды.
1. Жалпы ережелер
1. Эймериоздар - жіті, жітілеу, созылмалы түрде өтетін үй және жабайы жануарлардың, құстардың, сонымен қатар адамның да ауруы.
Қоздырушылары - Eimeria туысының бірклеткалы паразиттік қарапайымдылары ішектің эпителиалдық клеткаларында тоғышарлық тіршілік етеді, олардың жынысты және жыныссыз көбеюі тек бір ғана иесінде өтеді.
Эймериоз ауруы кезінде организмде жалпы әлсіздік пайда болады, ас қорыту жүйесі бұзылады, оның аяғы малдың арықтауымен және қатты іш өтуімен жалғасады.
2. Диагнозды эпизоотологиялық, клиникалық мәліметтерге, патологоанатомиялық өзгерістерге және копрологиялық зерттеулердің нәтижесін ескере отырып қояды.
2. Жануарлардың эймериозын алдын-алу шаралары
3. Эймериозды алдын алудың жалпы шараларына, жануарларды құнарлы азықтармен қамтамасыз ету мен жануарларды азықтандыру, суару және бағып ұстаудың гигиенасын сақтау болып табылады.
4. Ветеринариялық-санитариялық ережелерді қатаң сақтау. Жануарларды тығыз орналастырып бағып ұстауға және қораларда ылғалдылықтың жоғары болуына, ересек малдар мен жас малдардың араласуына, азықтың және ас суының ластануына жол берілмеуі қажет.
5. Жануарларды батпақты жерлерде жаюға жол берілмеуін қадағалау қажет.
6. Жануарларды қамап бағып ұстаудан жайылымдық бағып ұстауға және керісінше біртіндеп ауыстыру жүргізіледі.
7. Шаруашылық субъектісінің аумағындағы қи-нәжістер уақытында тазаланып және олар көңсақтағыштарда биотермиялық жолмен зарарсыздандырылады.
8. Малдарды қорадан шығарғаннан кейін және тұрақты ұстап бағуға қояр алдында қораны қи-нәжістен және басқа ластанулардан тазартып жуады және Қазақстан Республикасында тіркелген дезинфекциялаушы заттармен мұқият дезинфекция жүргізіледі.
9. Эймериозбен күресу шаралары екі топқа бөлінеді:
а) эймериоз қоздырушысының биологиясы мен өлкелік эпизоотологиясының ерекшеліктерін есепке ала отырып, ұйымдастыру- шаруашылықтық, зоогигиеналық және ветеринариялық-санитарлық кешендік шараларды орындау жолымен жануарларға ауру жұқтырмау мақсатындағы іс шаралары;
б) иесінің ағзасының ішінде паразиттің эндогендік даму сатысына күреске бағытталған шаралар және көбірек тиімді болып табылады, мұнда эймериялардың эндогенді даму сатысын толық тоқтатын химиялық препараттар қолданылады.
10. Эймериоздан қолайсыз шаруашылық субъектілерінде ерекше көңіл химиялық алдын-алу шараларына бөлінеді. Қозыларға бірінші рет 3-4 апталық жасында, екінші - 2,5-3 айлығында, үшінші - енесінен айырғаннан кейін, төртінші
- қазан-қараша айларында. Жас малдарға химиялық алдын алуды 1-1,5 жастағыларына, саулықтарға күзде - қазанда және көктемде - наурыз-сәуірде. Бұл үшін химкокцид-7-ні 215 миллиграмм/килограмм дозасында, кокцикол - 30 миллиграмм/килограмм немесе сульфамонометоксин - 50 миллиграмм/килограмм жануардың дене салмағына азықпен күніне 1 рет екі бескүндік курс ішінде аралығына 3 күн үзіліс салып беріледі.
Бұзауларды эймериозға химиялық алдын алуға Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс аудандарының жағдайына қарай: біріншісін - сәуірде, екіншісін - тамыз-қыркүйекте. Солтүстік, Орталық және Шығыс Қазақстанның жағдайында химиялық алдын алуды: біріншісін - мамыр-маусымда, екіншісін - қазан-қараша айларында эймериоздық инвазияның экстенсивтік және интенсивтілігіне байланысты жүргізеді.
3. Қолайсыз бекеттердегі ауруды жою шаралары
11. Қи-нәжістерден күнделікті тазартылады, мал қораларына, серуен алаңдарына және жабдықтарға механикалық тазарту жүргізіледі (астаулар, суарғыштар және басқа жануарларды күтуге арналған заттар).
12. Қора жайларға, серуен алаңдарына және жабдықтарға дезинвазия жүргізу үшін, Қазақстан Республикасының Ветеринариялық препараттарының мемлекеттік реестрінде тіркелген зарарсыздандырғыш заттар қолданылады.
13. Ауру шыққан жағдайда ауру малдарды жедел оқшаулайды және емдеу жүргізеді.
14. Паразиттің дамуын тоқтату үшін емдік және алдын алу мақсатында кокцидиостатикалық препараттар қолданылады.
15. Ауырған малдарды емдеуге, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ветеринариялық препараттарының реестрінде тіркелген ветеринариялық препараттар қолданылады.
16. Эймериоздар кезінде келесі жаңа антиэймериялық препараттарды - кокцикол 30 миллиграмм/килограмм мөлшерінде, клирамин - 175 миллиграмм /килограмм күніне 1 рет азықпен 4-5 күн бойы қолдану ұсынылады.
Ірі қара малының трихомонозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережесі Осы Ірі қара малының трихомонозын алдын-алу және жою жөніндегі ветеринариялық ережесі (бұдан әрі - Ветеринариялық ереже) Қазақстан Республикасының "Ветеринария туралы" Заңының 26 бабына сәйкес, жеке және заңды тұлғалардың міндетті түрде ветеринариялық іс-шаралардың жүргізуін ұйымдастыру және орындау тәртібін анықтайды.
1. Трихомоноз - ірі қара малдың Trichomonadidae тұқымдасының Trichomonas foetus жіпшелі қарапайымы қоздыратын жұқпалы инвазиялық ауруы.
Ауру жыныс органдарының зақымданып, буаздықтың ерте сатысында іш тастаумен және қысыр қалумен сипатталады. Қысыр қалу 75 %-ке, іш тастау 40- тан 60 %-ке дейін жетеді.
Қоздыруышысы - алмұрт тәрізді, сопақша, ұршық тәріздес, ұзындығы 3-30 микрометр және ені 3-15 микрометр болып келеді.
Ауру мал организмінде қоздырушының тұғырығы аналықтарда - жатырында, жыныс органында, жатыр түтігінде және аналық жыныс безінде;
бұқаларда - күпік қуысында, несепшығарда, ұрық жолдарында, қосалқы жыныс бездерінде, ен шылауында кездеседі.
2. Трихомонозға диагнозды эпизоотологиялық деректер мен аурудың клиникалық белгілеріне сүйене отыра және міндетті түрде сиырлардан, қашарлардан және бұқалардан тексеруге алынған материалдардан трихомоноздың қоздырғыштарын анықтау негізінде қояды. Трихомонозға зертханалық зерттеулер үшін, сиырлар мен қашарлардың қынабынан және жатырдың мойны жағынан кілегейді немесе қынаптан шайындыны, қынап пен жатырдан патологиялық бөлінділерді, шарананы, қағанақтың қабықтарын, іш тастаған төлді жібереді, ал бұқалардың күпіктерінен кілегейді және ұрықты алады.
Ветеринариялық зертханада зерттеу жүргізу үшін материалдарды (пробиркаларда, термостатта мұзбен немесе басқа ыдыспен) алынғаннан кейін 12 сағаттан кешіктірмей, іш тасталған төлдерді және қағанақтың қабықтарын бір тәуліктің ішінде жібереді.
2. Қолайлы аумақтарда жүргізілетін ветеринариялық-санитариялық алдын алу шаралары
3. Шаруашылық субъектілерінде, малдарда трихомоноз ауруын болдырмау мақсатында инвазия қоздырушысының енуін алдын алуды қамтамасыз етуші шаралар жүргізіледі, малдарды ұстаудың, азықтандырудың және күтудің ветеринариялық-санитариялық ережелері қатаң сақталуы тиіс.
4. Малдарды тек ірі қара трихомонозынан қолайлы шаруашылық субъектілерінен алып келуге рұқсат етіледі.
5. Шаруашылық субъектілеріне тұқымдық немесе пайдалану мақсатында әкелінген бұқалар (жас бұқалар), сонымен қатар сиырлар мен ұрықтанатын қашарларды карантинде 1 ай ұстап, трихомонозға 10 күн сайын 3 рет тексереді.
6. Асыл тұқымды бұқалар мен күйіттеуші - бұқаларды трихомонозға 6 айда, араларына 10 күн салып 3 мәрте, бір рет тексереді.
7. Іш тастаған малдарды дереу оқшаулайды. Іш тасталған төлді зертханаға трихомонозға зерттеуге жібереді.
8. Шаруашылық субъектілерінде трихомонозбен ауырған немесе трихомонада-алып жүруші малдар анықталғанда, оларды ірі қараның трихомонозынан қолайсыз екенін хабарлап, шектеу қойылады және ветеринарлық- санитариялық, ұйымдастыру-шаруашылық шараларының жоспарына сәйкес сауықтыру жүргізіледі.
9. Қолайсыз бекеттерде келесі шаралар жүргізіледі:
1) қолдан ұрықтандырылған немесе шағылысқан барлық сиырлар мен қашарларды трихомоноз анықталғанға дейін соңғы 4 айында гинекологиялық тексерістен өткізеді. Малдардың жыныс мүшелерінен трихомонозға күдікті ауру анықталғанда, дереу оқшаулап, емдеу жүргізеді;
2) ауырған малдарды емдеуге, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ветеринариялық препараттарының реестрінде тіркелген ветеринариялық препараттар қолданылады;
3) қолайсыз бекеттерде келесі тиымдар салынады:
трихомоноздан қолайсыз бекеттеріне мал басын толтыратын ұрғашы қашарлар және жас бұқаларды, сонымен бірге ересек малдарды толық сауықтырғанша әкелуге;
шаруашылық субъектісінен басқа шаруашылық субъектісіне тұқым алуға және пайдалану мақсатында малдарды сыртқа шығаруға (тасымалдап әкету), етке союға жіберілетіндерден басқасы;
4) жазда малды жайылымдылық бағуға ауыстырып, қораларды жаз бойы малдан бос қалдырып және оларға санитарлық тазалау, кеміргіштерді жою, залалсыздандыру, жөндеу жұмыстарын жүргізеді;
5) зарарсыздандыру үшін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ветеринариялық препараттарының реестрінде тіркелген зарарсыздандырғыш заттар қолданылады.
10. Сатуға іріктелген немесе тұқымдық және пайдалану мақсатына басқа шаруашылықтың субъектілеріне ауыстырылатын ірі қара малын шығару (тасымалдап әкету), тек трихомоноздан қолайлы шаруашылық субъектілерінен рұқсат етіледі.
11. Жыныстығы жетілген бұқаларды (18 айлық жастағылары және одан жоғары) шығарар алдында олардың күпіктерінен алынған кілегейін немесе ұрықтарын микроскопиялық және өсінділік зерттеу жолымен бір рет зерттейді.
12. Кешенді емдік және ветеринариялық-санитариялық іс-шараларды жүргізіп болғаннан кейін, барлық емделген малдардың зертханалық зерттеуі трихомонозға жақсы нәтиже берсе және барлық ауру малдарды емдегеннен кейін 6 ай ішінде трихомоноз салдарынан болған жаңа іш тастаулар жағдайы мен гинекологиялық аурулары болмаса, қолайсыз бекет сауықтандырылған болып саналады.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы Приказ Министра сельского Министерство сельского хозяйства Республики министрлігі Казахстан хозяйства Республики Казахстан от 29 сентября 2004 года № 524.
Зарегистрирован Министерством юстиции Республики Казахстан 20 октября 2004 года № 3166.
Утратил силу приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 17 января 2012 года № 10-1/18 Об утверждении Ветеринарных правил по профилактике и ликвидации некоторых инвазионных болезней животных
1. Утвердить прилагаемые:
1) ветеринарные правила по профилактике и ликвидации эймериоза животных;
2) ветеринарные правила по профилактике и ликвидации трихомоноза крупного рогатого скота.
2. Департаменту ветеринарии совместно с территориальными управлениями областей, городов Астана и Алматы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан, в установленном законодательством порядке, принять необходимые меры, вытекающие из настоящего приказа.
3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на директора Департамента ветеринарии Кожумратова А. А.
4. Настоящий приказ вступает в силу со дня его государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Казахстан.
Министр
Утверждены приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан "Об утверждении Ветеринарных правил по профилактике и ликвидации некоторых инвазионных болезней животных"
от 29 сентября 2004 года N 524 Ветеринарные правила по профилактике и ликвидации эймериоза животных Настоящие Ветеринарные правила по профилактике и ликвидации эймериоза животных (далее - Ветеринарные правила) определяют порядок организации и проведения ветеринарных мероприятий, обязательных для исполнения физическими и юридическими лицами в соответствии со статьей 26 Закона Республики Казахстан "О ветеринарии".
1. Общие положения
1. Эймериозы - остро, подостро, хронически протекающие болезни домашних и диких животных, птиц, а также человека.
Возбудители - одноклеточные паразитические простейшие рода Eimeria, паразитирующие в эпителиальных клетках кишечника, у которых бесполое и половое размножение протекают в одном хозяине. Эймериозы проявляются общим угнетением и расстройством пищеварительной системы, сопровождающееся сильными поносами и истощением.
2. Диагноз устанавливается с учетом эпизоотологических и клинических данных, патологических изменений и результатов копрологических исследований.
2. Мероприятия по профилактике эймериоза животных
3. Общими мерами профилактики эймериоза является обеспечение животных полноценными кормами и соблюдение гигиены кормления, водопоя, содержания животных.
4. Строго соблюдать ветеринарно-санитарные правила. Не допускать скученного содержания животных, повышенной влажности в помещениях, контакта молодняка с взрослым животным, загрязнение корма и питьевой воды навозом.
5. Не допускать выпас животных на низких заболоченных участках.
6. Переводить животных со стойлового содержания на пастбищное и наоборот необходимо постепенно.
7. Своевременно убирать навоз с территорий хозяйствующего субъекта и подвергать его биотермическому обеззараживанию в навозохранилищах.
8. После выгона и перед постановкой животных на стойловое содержание помещения очищают от навоза и других загрязнений, промывают и тщательно дезинфицируют, дезинфицирующими средствами, зарегистрированными в Республике Казахстан.
9. Мероприятия по борьбе с эймериозами делятся на две группы:
а) мероприятия, которые преследует цель недопущение заражения животных путем выполнения комплекса организационно-хозяйственных, зоогигиенических и ветеринарно-санитарных мероприятий с учетом биологии возбудителя эймериоза, особенностей краевой эпизоотологии;
б) мероприятия, которые направлены на борьбу с эндогенными стадиями развития паразита в организме хозяина и является наиболее эффективной, в котором применяется химические препараты полностью подавляющие развитие эндогенные стадии эймерий.
10. В неблагополучных по эймериозу хозяйствующих субъектах особое внимание следует уделять химиопрофилактике. Ягнятам проводят первый раз в 3- 4 недельном возрасте, второй - в 2,5-3 месячном, третий - после отъема, четвертый - в октябре-ноябре. Химиопрофилактика молодняка в 1-1,5 года, овцематкам проводится осенью - в октябре и весной - в марте-апреля. При этом используют химкокцид - 7 в дозе 215 миллиграмм/килограмм, кокцикол - 30 миллиграмм/килограмм или сульфамонометоксин - 50 миллиграмм/килограмм массы тела животного с кормом 1 раз в день в течение двух пятидневных курсов с интервалом 3 дня.
Химиопрофилактику эймериоза телят необходимо проводить в условиях юго и юго-восточных районах Казахстана: первую - в апреле, вторую - в августе- сентябре. В условиях Северного, Центрального и Восточного Казахстана химиопрофилактика проводится: первая - в мае-июне, вторая - в октябре-ноябре в зависимости от экстенсивности и интенсивности эймериозной инвазии.
3. Мероприятия по ликвидации заболевания в неблагополучных пунктах
11. Ежедневно проводят уборку навоза, механическую очистку помещения, выгулов и оборудования (кормушек, поилок и других предметов ухода за животными).
12. Для дезинвазии помещения, выгулов и оборудования применяют дезинфицирующие средства, зарегистрированные в Государственном реестре ветеринарных препаратов в Республике Казахстан.
13. При возникновении болезни больных животных немедленно изолируют и подвергают лечению.
14. Для подавления развития паразита с лечебной и профилактической целью применяют кокцидиостатические препараты.
15. Для лечения больных животных применяют ветеринарные препараты, зарегистрированные в Государственном реестре ветеринарных препаратов в
16. При эймериозах для применения рекомендованы следующие новые антиэймерийные препараты - кокцикол в дозе 30 миллиграмм/килограмм, клирамин - 175 миллиграмм/килограмм 1 раз в день с кормом в течение 4-5 дней.
Ветеринарные правила по профилактике и ликвидации трихомоноза крупного рогатого скота трихомоноза крупного рогатого скота (далее - Ветеринарные правила)
определяют порядок организации и проведения ветеринарных мероприятий, обязательных для исполнения физическими и юридическими лицами в соответствии со статьей 26 Закона Республики Казахстан "О ветеринарии".
1. Трихомоноз - заразная инвазионная болезнь крупного рогатого скота, вызываемая жгутиковым простейшим - Trichomonas foetus из семейства Trichomonadidae. Заболевание характеризуется поражением половых органов, абортами на ранней стадии беременности, яловостью. Яловость может достигать до 75%, аборты от 40 до 60%.
Возбудитель - имеет грушевидную, овальную, веретенообразную форму тела, длиной 3-30 микрометр и шириной 3-15 микрометр.
Необходимо учитывать, что наиболее часто местом локализации трихомонад в организме больного животного или трихомонадоносителя являются: у коров и нетелей (телок) - матка, влагалище, реже яйцепроводы и яичники; у быков - препуциальная полость, уретра, семяпроводы, придаточные половые железы, придатки семенников.
2. Диагноз на трихомоноз устанавливают на основании эпизоотологических данных и клинических признаков болезни при обязательном обнаружении в исследуемом материале от коров, телок и быков возбудителя трихомоноза. Для лабораторного исследования на трихомоноз:
у коров и телок берут слизь из влагалища и влагалищной части шейки матки или смыв из влагалища, патологические выделения из влагалища и матки, околоплодную жидкость, оболочки плода, плод, а у быков берут слизь из препуция и сперму.
Материал для лабораторного исследования в ветеринарную лабораторию доставляют (в пробирках, в термостате со льдом или в другой таре) не позднее чем через 12 часов после взятия, а абортированные плоды и плодные оболочки в течение суток.
2. Мероприятия по профилактике, проводимые на территории ветеринарно- санитарного благополучия
3. В целях предупреждения заболевания животных трихомонозом в хозяйствующих субъектах проводят мероприятия, обеспечивающие предотвращение заноса возбудителя инвазии, строго соблюдают ветеринарно- санитарные правила содержания, кормления животных и ухода за ними.
4. Ввод животных допускается только из хозяйствующих субъектов, благополучных по трихомонозу крупного рогатого скота.
5. Быков (бычков), поступивших в хозяйствующие субъекты для племенных или пользовательных целей, а также вводимых коров и телок случного возраста выдерживают 1 месяц в карантине и проверяют на трихомоноз 3 раза с интервалом 10 дней.
6. Племенных быков и быков пробников исследуют на трихомоноз один раз в 6 месяцев трехкратно с интервалом в 10 дней.
7. Абортировавших животных немедленно изолируют. Абортированный плод направляют в лабораторию для исследования на трихомоноз.
3. Мероприятия по ликвидации заболевания в неблагополучных пунктах
8. При установлении заболевания животных трихомонозом или выявлении животных - трихомонадоносителей в хозяйствующих субъектах, объявляют их неблагополучными по трихомонозу крупного рогатого скота, вводят ограничения и проводят их оздоровление.
9. В неблагополучном пункте проводят следующие мероприятия:
1) подвергают гинекологическому обследованию всех коров и телок, искусственно осемененных или слученных в последние 4 месяца до установления трихомоноза. Животных, у которых установлена патология половых органов с подозрением на заболевание трихомонозом, немедленно изолируют и подвергают лечению;
2) для лечения больных животных применяют ветеринарные препараты, зарегистрированные в Государственном реестре ветеринарных препаратов в Республике Казахстан;
3) в неблагополучных пунктах запрещают:
ввод в неблагополучный по трихомонозу пункт ремонтных телок и бычков, а также взрослый скот до полного оздоровления;
вывод (вывоз) из хозяйствующего субъекта животных для племенных и пользовательных целей в другие хозяйствующие субъекты, кроме как для убоя на мясо;
4) в летний период скот переводят на лагерное содержание, в помещениях проводят санитарную очистку, ремонт, дезинфекцию, дератизацию и оставляют их на все лето свободными от животных;
5) для дезинфекции применяют дезинфицирующие средства, зарегистрированные в Государственном реестре ветеринарных препаратов в
10. Вывод (вывоз) крупного рогатого скота, отобранного к продаже или переводу в другие хозяйствующие субъекты для племенных и пользовательных целей, разрешается только из благополучных по трихомонозу хозяйствующих субъектов.
11. Быков, достигших половой зрелости (18-месячного возраста и старше), перед выводом проверяют однократно путем микроскопического и культурального исследований, полученных от них препуциальной слизи или спермы.
12. Неблагополучный пункт считают оздоровленным от трихомоноза крупного рогатого скота после проведения комплекса лечебных и ветеринарных - санитарных мероприятий, при отрицательных результатах лабораторной проверки на трихомоноз всех лечившихся животных и отсутствии новых случаев абортов и гинекологических заболеваний на почве трихомоноза в течение 6 месяцев после излечения всех больных.