Қазақша:
Астана қаласының мәслихаты Астана қаласы Мәслихатының Маслихат г. Астана 2004 жылғы 24 желтоқсандағы N 109/15-ІІІ шешімі. Астана қаласының Әділет департаментінде 2005 жылғы 24 қаңтарда N 372 тіркелді. Күші жойылды - Астана қаласы мәслихатының 2007 жылғы 12 желтоқсандағы N 25/6-IV шешімімен.
"Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" Бағдарламасы туралы Ескерту. Күші жойылды - Астана қаласы мәслихатының 2007.12.12 N 25/6-IV шешімімен.
Қазақстан Республикасы 86-бабын және Қазақстан Конституциясының Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы N 148-ІІ "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы"
6-бабын
Заңының басшылыққа ала отырып, Астана қаласы әкімдігі ұсынған "Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" Бағдарламасын қарап, Астана қаласының мәслихаты ШЕШТІ:
1. "Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" Бағдарламасы бекітілсін.
Астана қаласы мәслихаты сессиясының төрағасы Астана қаласы мәслихатының хатшысы КЕЛІСІЛДІ:
"Астана қалалық Аумақтық ҚР НҚА ЭББ-гі нақты Құжат ҚР ЭББ НҚА басып шығару нысанына сәйкестендіру сатында құжатқа сілтеу QR-коды қоршаған ортаны қорғау басқармасы" мемлекеттік мекемесінің бастығы "Астана қаласының Экономика, сауда және кәсіпкерлік департаменті" мемлекеттік мекемесінің директоры "Астана қаласы Қаржы "Астана қаласы Күрделі құрылыс департаменті" мемлекеттік мекемесінің директордың міндетін атқарушысы "Астана қаласы Энергетика және су шаруашылығы департаменті"
мемлекеттік мекемесінің директоры "Астана қаласы Коммуналдық шаруашылық департаменті"
"Астана қаласы Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау департаменті"
"Астана қаласы Төтенше жағдайлар жөніндегі басқармасы"
мемлекеттік мекемесінің бастығы "Астана қаласы Көлік және байланыс басқармасы"
"Қазгидромет" РМК  "Астана қаласы Гидрометеорологиялық мониторинг орталығы" еншілес мемлекеттік кәсіпорнының директоры "Нысана" ЖШС директоры "Тиімді құрылыс материалдары зауыты" ЖШС директоры "Жасыл Аймақ"
РМК директоры
"Астанаэнергосервис"
акционерлік қоғамының басқарма төрағасы "Астана Су арнасы" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының бас директоры "Астана қаласы Табиғат қорғау бағдарламаларын жүзеге асыру жөніндегі басқармасы" мемлекеттік Астана қаласы мәслихатының 2004 жылғы 24 желтоқсандағы N 109/15-ІІІ шешімімен бекітілген "Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" БАҒДАРЛАМАСЫ 1-бөлім Бағдарлама төлқұжаты Бағдарлама атауы: "Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта".
Әзірлеуге арналған Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 негіздеме: жылғы 3 желтоқсандағы Жарлығымен Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы; Қазақстан Республикасы Президентінің қатысуымен өткізілген Үкіметтің 2004 жылғы 2 тамыздағы кеңейтілген мәжілісінің N 01-7.5 хаттамалық шешімі.
Негізгі әзірлеуші: "Астана қаласы Табиғат қорғау бағдарламаларын жүзеге асыру жөніндегі басқармасы" мемлекеттік мекемесі, "Астана қаласы Қоршаған ортаны қорғау қалалық аумақтық басқармасы" мемлекеттік мекемесі.
Мақсаты: Астана қаласының экологиялық тепе-теңдігін және тұрғындардың тұруына қолайлы орта жасау.
Міндеттері: Қоршаған табиғи ортаға антропогендік әсер деңгейін төмендету;
табиғатты пайдаланудың экологиялық ынтагерлік жүйесін жетілдіру;
қоршаған табиғи ортаның жай-күйін байқаудың бірыңғай жүйесін құру және бақылау;
халықтың экологиялық мәдениеті мен білімін арттыру.
Іске асыру 2005-2007 жылдар.
мерзімдері:
Қажетті ресурстар Республикалық бюджет - 20381,881 млн. теңге, және оларды қар- олардың ішінде: 2005 жыл - 5174,045 млн. жыландыру көзі: теңге, 2006 жыл - 5411,750 млн.
теңге, 2007 жыл - 9796,086 млн.теңге.
Жергілікті бюджет - 5688,422 млн.теңге, Оның ішінде: 2005 жыл - 159,554 млн.теңге, 2006 жыл - 2574,481 2007 жыл - 2954,387 Кәсіпорындардың меншікті қаражаттары - 191,802 Олардың ішінде:
2005 жыл - 58,302 млн.теңге, 2006 жыл - 59,500 млн.теңге, 2007 жыл - 74,000 млн. теңге.
Инвестициялар - 7995,9 млн. теңге, Олардың ішінде: 2005 жыл - 3215,8 млн.теңге, 2006 жыл - 2287,4 млн.теңге, 2007 жыл - 2492,7 млн.теңге.
Күтілетін Қаланың тазартушы құрылыстары жұмыстарының нәтижелер: сенімділігін арттыру, жағымсыз иістерді жою, тұнба алаңдарын жою, "Талдыкөл" ағынды суларының жинаушы-булаушысын тарату есебінен су деңгейін төмендету;
топырақ сулары деңгейін азайту, қаланың сол жақ жағалауын су басу, құрғаудан инженерлік қорғау есебінен аумақтың батпақтану мәселесін шешу.
Есіл өзені, Сарыбұлақ, Ақбұлақ жылғаларының арналарын қайта жаңарту және абаттандырудың экологиялық жағдайын қалпына келтіру, жерүсті суларының сапасын қамтамасыз ету;
"Мичурин" және "Интернациональный"
елді мекендерінің тұрғындарын "Ауызсу суы"
сапалы суымен қамтамасыз ету;
Мичурин кентіндегі жерүсті және жерасты суларын ластанудан алдын алу; нөсерлі кәріз ағыстарын тазарту стансасын салу есебінен су объектілеріндегі нөсерлі кәріз ағыстары шыққан кезде санитарлық-экологиялық талаптарды қамтамасыз ету; жылына 3200 тонна көмір күлдерінің, жылына 420 тонна күкірт қышқылдарының шығарындыларын төмендету;
ішкі қозғалтқыштардың жануынан шығатын лас заттардың көлемі 70-80%-ға, жұмыс істейтін түтіндегіш газдарды 8-10 есе төмендету;
атмосферадағы ластайтын заттардың шығарындыларын қысқарту және қайтып кететін газдарды тазарту деңгейін 85%-ға дейін ұстау;
күл-қоқыстар қалдықтарынан силикатты кірпішті өндіру жөніндегі зауытты салу есебінен қалдықтарды пайдаға асыру, жердің қосымша қалдықтармен ластануының алдын алу және ЖЭО-1 мен ЖЭО-2 МК күлүйінділерінің карталарын қайта пайдалануын қамтамасыз ету;
Ландшафттық ағаштарды отырғызу, саябақтар, саяжолдар салу арқылы қаланың ішкі ахуалына қолайлы әсер ету.
2-бөлім
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігінің құрамды бөлігі сияқты экологиялық қауіпсіздік тұрақты дамудың міндетті шарты болып табылады және табиғи жүйелерді сақтаудың әрі қоршаған ортаның сәйкестендірілген сапасын қолдаудың негізін қалыптастырады.
"Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" осы бағдарламасы "Қазақстан - 2030"
басымдықтарын негізге стратегиясы алып және Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 3 желтоқсандағы Жарлығымен мақұлданған Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік Тұжырымдамасына сәйкес әзірленді.
Елорданың Астана қаласына қоныс аударуына байланысты астана тұрғындары күрт өсті, автомобиль көлігінің саны артты, жаңа өндірістер ашылды, құрылыс салу қарқынды жүргізілуде, осылардың салдарынан қоршаған ортаға теріс ықпал жасау күшейе түсті.
Экологиялық мәселелерді шешу мемлекеттік басқару органдары және қоғамдық ұйымдардың маңызды міндеттерінің бірі, қаланың барлық тұрғындарының конституциялық парызы мен міндеті болып табылады.
"Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" бағдарламасы Астана қаласы бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы қоршаған ортаның қазіргі жай-күйін және мәселелерін қарастырады.
Құжат қоршаған ортаны қорғаумен, қоршаған ортадағы іс-әрекет деңгейінің төмендеуімен, экологиялық білімдерді насихаттаумен байланысты негізгі бағыттар мен аспектілерді анықтайды.
3-бөлім Астана қаласы бойынша қоршаған ортаның қазіргі жай-күйлері мен мәселелерін талдау 1-тарау Табиғи шарттар, ресурстар және экологиялық жағдай Астана қаласы өзен жағасындағы жазық далада және жартылай алқаптарда орналасқан. Толығымен аумақ бедері белгілі еңістер мен қалыптасқан нысандардың жоқтығын сипаттайды.
Ауа-райы континентті және өте қуаң. Ауа-райының ерекше белгілері - ұзақ та суық үнемі қарлы жабынды қыс, ыстық жаз, ауа температурасының үлкен жылдық және тәуліктік тербелістері, барлық жыл ішіндегі желді тәртіптеменің жоғары белсенділігі.
Астана қаласының инженерлік-геологиялық шарттары бірқатар геологиялық-морфологиялық ерекшеліктерді анықтайды. Барлық жерде 2 %-дан кемірек еңістері бар жазықты-еңісті бедерлерге таратылған. Жер астындағы жағдайлар - жаппай таратылған желдету қабықтарының қалыңдығы, олардағы борпылдақ шөгінділердің жабындары жатқан көбіне балшықтармен берілген оның қуаты анда-санда бес метрге дейін көтеріледі.
Осы факторлардың үйлесуі қалада бар жылуды және қала аумағындағы құрылысқа келешекте әлеуетті жылуды кеңінен дамытуға итермелейді, негізінен қаланың өсу кезінде мұны ескеру қажет, жылыту аумақтың игерілуімен қатар дами береді.
Қаланың су күретамыры оның оңтүстік бөлігінде ағып жатқан Есіл өзені болып табылады. Есіл өзені Қарағанды облысындағы Нияз тауларындағы (солтүстік түкпірдегі қазақтың ұсақ шоқылары) бұлақтарынан өз бастауын алады.
Өзеннің бастауынан сағасына дейінгі жалпы ұзындығы 2450 км құрайды. Есіл өзенінің ағыны еріген сулар есебінен ғана қалыптасады.
Қала аумағындағы топырақ суларының деңгейі 5 метр және одан да жоғары жатқан үлкен емес учаскелерді ескермегенде, 0-2 метр тереңдікте жатыр. Бұл беткі ағынды ұйымдастыру және топырақ суларын құрғату бөліктеріндегі аумақты инженерлік дайындауды талап етеді.
Астана қаласын дамыту үшін мынадай пайдалы кен қазбалары, мәрмәр, кірпішті-қатырма балшықты шикізаттар, құмды-қиыршық тасты қоспалар, құрылыс тастары және қиын балқитын саздардың маңызы елеулі.
Астана қаласының орналасқан жері қоспаларды шашырату, сондай-ақ оларды жинауға арналған ықтималды тең жағдайлар туғызады. Ауаның көп жылжымалылығы құрылыс аумақтарын желдету жағдайларын жасайды, тоқтаған жағдайлардың пайда болу ықтималдығын төмендетеді, мұндай кездерде қауіпті қоспалары бар өнеркәсіптік кәсіпорындар мен автокөліктердің шығарындыларының шоғырлануы болады.
Атмосферадағы зиянды қоспаларды шашыратуға арналған ең қолайлы жағдай жылдың суық мезгілінде белгіленеді. Бірақ, жылдың осы мезгілінде атмосферадағы өздігінен тазарту қабілетінің төмендеуіне маңызды әсері тұмандарда көрсетеді. Жылдың жазғы мезгілінде атмосфераны өздігінен тазартуды төмендету ауаның жоғарғы табиғи тозаңдану есебінен болады.
2-тарау Астана қаласы бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы мәселелер 1. Әуе бассейнінің ластану мәселелері Астанада атмосфераға 40-қа дейін ластайтын заттарды шығаратын бірнеше жүз кәсіпорындардың жұмыс істейтін есептеуге болады (қаланың барлық аумағында орналасқан жылу энергетикасы кәсіпорындары, құрылыс материалдары, автокөліктік, құрылыс және салынып жатқан объектілер).
Статистикалық деректерге сәйкес 1999 жылдан бастап ластайтын заттардың ішкі шығарындыларының баяу және ұдайы өсіп келе жатқаны байқалады (N 1 қосымшаның 1-кестесін және N 2 қосымшаның 1-диаграммасын қараңыз).
Егер 1999 жылы шығарындылардың жалпы көлемі 71,28 мың тоннаны құраса, ал 2003 жылы атмосферадағы жиынтық шығындар 91,6 мың тоннаны, оның ішінде стационарлық көздерінен шығатын шығарындылар - 45,8 мың тонна және 51,5 мың тоннаны құрады.
Қалалық ортаның атмосфералық ауасының негізгі ластаушылары "Астанаэнергосервис" ААҚ ЖЭО-1, ЖЭО-2 МК болып табылады. Берілген кәсіпорындардың салымына ластанудың стационарлық көздерден шығатын шығарындылардың жалпы көлемі 79% құрайды (N 1 қосымшаның 2-кестесін және N 2 қосымшаның 2-диаграммасын қараңыз).
Сонымен бірге, жылумен қамтудың жеке көздерінің пайдалану орны бар. Қазіргі уақытта қала аумағында 200-ден астам шағын қазандар жұмыс істейді.
Автомобильдік көліктен шығатын ластаушы заттардың шығарындылар мәселесі бүгінгі күнде алдыңғы жоспарда тұр. Соңғы жылдар ішінде оның саны күрт өсуде. Қала бойынша ішкі шығарындының жалпы көлеміндегі оның үлесі 40%-ға жуығын құрайды. Сонымен бірге автомобильдер саны жылдан-жылға артып келеді. Егер 2002 жылдың басында қалада 50 мыңнан астам автомашиналар болса, ал 2003 жылы Жол полициясы басқармасында енді 70 мыңнан артық көлік бірліктері тіркелген.
Осы мәселені шешу үшін қаланың мемлекеттік кәсіпорындары ("Астана су арнасы", "Қалалық коммуналдық шаруашылық" МКК және т.б.) газтәріздес отынды тұтынуға өздерінің автокөліктерінің біразын ауыстырды. Сонымен бірге, "Астана қаласының 2003-2005 жылдарға арналған жалпы пайдаланудағы жолаушылар көлігін дамытудың кешенді бағдарламасына" сәйкес троллейбустық депо үшін жалпы сомасы 260,8 млн.теңгеге 24 троллейбус сатып алынды, бұл атмосфералық ауа жағдайына оң әсерін тигізді.
Атмосфералық ауаның сапасын бақылау Гидрометеорологиялық мониторинг орталығының атмосфералық ауаның ластануын бақылау постыларында жүргізіледі. Бүгінде Астана қаласында жұмыс істеп тұрған екі пост ғана бар, көлік магистральдарына, құрылыс көлемінің өсуіне және т.б.
қолданыстағы жүктемелердің жеткіліксіз екені анық.
2. Су ресурстарының жағдайы мен мәселелері Астана қаласы құрғақ, қуаң аймақта орналасқан, бұл су ресурстарының шектеулілігімен сипатталады.
Астана қаласындағы негізгі және дара су бастаулары екі Ақбұлақ және Сарыбұлақ үлкен емес ағындары бар Есіл өзені болып табылады.
Астана қаласының жоғарғы жағында жатқан Есіл өзені бойынша судың ластану индексі (СЛИ) қаланың төменгі жағынан едәуір аз, бұл қала келбетінде беткі ағын сулардың ластанғаны туралы ұйғарымды жасауға мүмкіндік береді.
Есіл өзеніне Сарыбұлақ сағасынан түскен кезде судың сапасы 2 кластан (таза) 3 класқа дейін (орташа ластанған) төмендейді.
Сарыбұлақ сағасы қаланың батыс бөлігінен ағатын уақытша су ағыны, әсіресе су басу кезеңінде табиғи құрғау мен беткі ағын коллекторлары маңызды роль атқарады. Бұлақтың ұзындығы 8,5 км. Бұлақ суының сапасы жағалаулар мен оларға жанаса жатқан аумақтардың (әртүрлі күл-қоқыстардан жағалаулар мен бұлақтың өзінің ластануы, аулалық жинаушы жеке секторлардың болуы және қаланың нөсерлі кәріздерінде тазартылмаған жаңбыр және еріген сулардың шығарылуы) санитарлық-экологиялық жағдайға кері әсер етеді. Сарыбұлақ бұлағының ластану деңгейі СЛИ 3 кластық, мыс, фенол және мұнай өнімдері бойынша шектеулі-рауалы қоспалар (бұдан әрі - ШРҚ) жоғарылаған кезде орташа ластанған мәндерімен сипатталады.
Ақбұлақ өзені қаланың оңтүстік-шығыс бөлігі бойынша ағатын уақытша су ағыны. Өзеннің бастауы ЖЭО-2 ауданында жатыр. Абылай хан даңғылынан Есіл өзеніне түскенге дейінгі қала аумағы бойынша ағатын өзен учаскесі қайта жаңартылды және абаттандырылды. Ақбұлақ өзенінің жай-күйі 2 класты, таза СЛИ мәндерімен анықталған.
Қаланың шаруашылық-фекальды кәріздер жүйесі (коллекторлар, құдықтар және аудандық сорғы стансалары) өте қанағаттанарлықсыз күйде тұр.
Жасанды-биологиялық тазартудан өткен ағынды сулар "Талдыкөл"
жинаушы-буландырушыларына түсіріліп отырады.
"Талдыкөл" жинаушы-буландырушысының сыйымдылығы 65,2 млн. куб.
м тұйық айналым бойынша үйкелген бөгеттің жалпы ұзындығы 22,7 км және биіктігі 6-7,5 м өзіндік табиғи су қоймасы болып табылады. Су айнасының жобалық ең жоғарғы белгісі - 347,08 м. Қазіргі уақытта қолданыстағы КТҒ (кәріздік тазарту ғимараттары) және "Талдыкөл" жинаушы-буландырушысы қазіргі экологиялық және санитарлық-гигиеналық талаптарға жауап бермейді:
талдыкөл бөгет-жинаушысында су деңгейін реттеу жүргізілмейді;
өздігінен тазартушы құрылыстар моральды және физикалық түрде ескірген.
Қолданыстағы атмосфералық тұнбаларды бұрып жіберуге арналған нөсерлі кәріз жүйесі, яғни су объектілеріне тазарту құрылыстары шығару болмаған жағдайда, санитарлық-экологиялық талаптарды қанағаттандыра алмайды.
Астана қаласы мәслихатының 2002 жылғы 2 мамырдағы N 157/30-ІІ шешімімен бекітілген "Астана қаласында 2010 жылға дейін нөсерлі кәрізді дамыту" бағдарламасы іс жүзінде іске асырылмады. 2004 жылы жергілікті бюджет есебінен жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеуге 57,5 млн. теңге көлемінде қаражат бөлінді, конкурс қыркүйек айының аяғында өткізілетін болады. Қаланың сол жақ жағалауындағы нөсерлі кәріз желілері республикалық бюджет есебінен жаңа Үкімет орталығы аумағындағы көшелерге ғана салынған.
Сонымен бірге, маңызды проблемалардың бірі топырақ сулары деңгейінің төмендеу мәселесі болып табылады. Бұл мәселе бойынша, 2003 жылдан бастап, республикалық бюджет есебінен "Астана қаласының сол жақ жағалау аумақтарындағы су басу, құрғату, топырақ сулары деңгейінің төмендеуден инженерлік қорғау" жобасы іске асырылуда. 2004 жылы осы жоба бойынша жалпы сомасы 706 млн. теңгеге жұмыстарды орындау жоспарлануда.
3. Өндіріс және тұтыну қалдықтарының мәселелері Қолданыстағы полигонды пайдалану мерзімінің шектеулілігі, жылуэлектр орталықтарындағы күлүйінділері карталарының толып кету қауіп- қатері сияқты мәселелері шешуді талап етеді.
Астана қаласының аумағында Астана-Павлодар автожолдарынан 6 км қашықтықта оңтүстік-шығыста 50 метрге дейінгі жердегі шығыс түкпірінде орналасқан қатты тұрмыстық және өндірістік қалдықтарды санкциялы түрде жинайтын орын бар.
1972 жылдан бастап жұмыс істеу орындарында қалдықтарды көму жүргізіліп келеді. Полигонды пайдаланудың жобалық есептері бойынша 2010 жылға дейін болуы мүмкін. Қазіргі уақытта 12 млн. м 3 жуық қалдықтар жиналды. Жыл сайын полигонға 0,4-0,5 млн. м қалдықтар түседі және қаланың дамуымен олардың түсу көлемі үнемі көбейіп отырады (N 1 қосымшаның 3-кестесін және N 2 қосымшаның 3-диаграммасын қараңыз).
Жылуэлектрорталықтарының өндірістік қалдықтары (күл-қоқыстар)
күлүйінділеріне жинап қойылады. Сонымен, "Астанаэнергосервис" ААҚ ЖЭО-1 мамандандырылған кәсіпорнының (МК) 8 картасы бар. Күлүйінділердің N 6 және N 7 карталар жұмысының жалпы ауданы 14,4 га. 2002 жылы ЖЭО-1 МК ауданы 20,3 га күлүйіндісінің N 1-3 карталары қалпына келтірілді. Астана қаласы мәслихатының 2004 жылғы 30 наурыздағы N 30/6-ІІІ бекітілген "2004- 2005 жылдарға арналған Астана қаласы тұрғындарының денсаулығы"
Бағдарламасына сай, N 6 және 7 карталарды қайта жаңарту жұмыстары орындалды, бұл оларды шаң басу, сондай-ақ алдағы 3-4 жылда күл-қоқыс қалдықтарының қатпарлану мәселесін шешуге мүмкіндік берді.
ЖЭО-2 МК күлүйінділерінің екі картасы бар. N 1 карта, ауданы 78 га 1997 жылы әзірленді және қалпына келтірілді. Көлемі 9,7 млн. м және ауданы 105 га N 2 картаны көшіру 1993 жылы басталды.
N 1 және N 2 қосымшаларда, тиісінше 4-кесте мен 4-диаграммада ЖЭО- 1 мен ЖЭО-2 күл-қоқыстар қалдықтарын жинау динамикасы келтірілген.
4. Көгалдандыру және абаттандыру мәселелері Қазіргі кезде Астана қаласында бар жасыл екпе ағаштар өте селдір жинақ түрі болып көрсетілді. Жасыл желектердің өсімі, санитарлық жағдайы және декоративтік сапасы әр түрлі. Олардың жалпы жағдайы қанағаттанарлықсыз.
Сонымен бірге, астанада тұрғылықты тұру, жаппай демалыс орындарының аумақтарын көгалдандыру жеткіліксіз екенін атап өтуге болады.
Елорданың бір тұрғынына жасыл желектердің 9,3 квадрат метрге жуығынан келеді, ал қаланың солтүстік-шығыс аудандарында бұл көрсеткіштер 1,5-2,0 квадрат метр шегінде, бұл тіпті жеткіліксіз. 2003 жылдағы жағдай бойынша жалпы пайдаланудағы жасыл желектердің жалпы саны 395 га, шектеулі пайдалану 620 га және арнаулы 1600 га құрайды.
Астана қаласының санитарлық-қорғау жасыл аймағын құру жөніндегі жұмыстар 2003 жылға дейін ҚР Үкіметінің 2002 жылғы N 17 қаулысымен бекітілген "Астана қаласының 2002-2010 жылдарға арналған жасыл аймақты құрудың салалық бағдарламасына" сәйкес жүргізілді. Жасыл аймақ ауданы 14 мың га қала шетіндегі және ауданы 11 мың га қала маңындағы аймақта орманға жарамды учаскелерде құрылды.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 14 мамырдағы N 542 бекітілген 2004-2006 жылдарға арналған "Қазақстанның ормандары" бағдарламасы іске асырылуда. 2004 жылдың өзінде 4700 га, оның ішінде жаңа Президенттік орталықта - 1034 га және Қарағанды бағытындағы - 3666 га орман ағаштары отырғызылды. Қалаға бұрын отырғызылғандарды есептемегенде, жасыл белдеу ағаштарының 7,4 мың га астамы берілді.
3-тарау Қоршаған ортаның ластануына арналған төлемдердің түсуін талдау және оларды табиғатты қорғау іс-шараларын өткізуге пайдалану Жыл сайын жергілікті бюджетке қоршаған ортаны ластануына арналған төлемдерден және табиғатты қорғау заңнамаларын бұзғаны үшін айыппұлдардан қаражаттар түседі. Талдау көрсеткендей, 2003 жылы түсімдер көлемі 2001 және 2002 жылдардағы деңгейлермен салыстырғанда 2,7 және 1,2 есе артты (N 1 қосымшаның 5-кестесін қараңыз). Сонымен бірге, 2003 жылы қала бюджетіне 225 млн. теңге түсті, оның ішінде табиғатты қорғау іс-шараларына 110, 8 млн. теңгесі немесе төлемдердің жалпы алымының 50 пайызға жуығы бағытталды. Табиғатты қорғау іс-шараларын өткізуге және жеке алғанда қоршаған ортаны қорғауды дамытуға арналған шығындар өсімінің беталысы белгілі болды.
2004 жылы табиғатты қорғау қажеттіліктеріне 116,3 млн. теңгені игеруді жоспарлап отыр. Тоғыз табиғатты қорғау іс-шараларын, оның ішінде "Жергілікті деңгейде қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шараларды өткізу" бағдарламасы бойынша сомасы 9,5 млн. теңге; "Қоршаған ортаны қорғауды дамыту"
бағдарламасы бойынша - 106,8 млн. теңгеге орындау қарастырылды.
Астана қаласы мәслихатының 2004 жылғы 30 наурыздағы N 30/6-ІІІ шешімімен бекітілген "2004-2005 жылдарға арналған Астана қаласы тұрғындарының денсаулығы" бағдарламасына сәйкес, 2004 жылдың аяғына дейін мыналар белгіленді:
сомасы 1,8 млн. теңге Астана қаласының аумағын радиэкологиялық зерттеу жұмыстарын аяқтау. Осы зерттеудің мақсаты - Астана қаласының аумағында локалды бақыламайтын иондалатын сәуле көздері мен радиоактивті ластану учаскелерін анықтау, айқындалған тосқын құбылыстарды шығаруға және зарарсыздандыруға дайындау, қалалық инфрақұрылым аумағының радиациялық фон жағдайын, қайта салынып жатқан объектілер мен жанындағы өнеркәсіптік аймақтарды бағалау, АГП-01 метрологиялық тексерілген құралдарды қолданумен емдеу-профилактикалық мекемелердегі сынапты ластану деңгейін бағалау; қазіргі уақытта 1,1 млн. теңге немесе 61% игерілді;
оларды қайта толтырғандықтан күлүйінділерінің карталарын шаң басуынан Астана қаласындағы қолайсыз экологиялық жағдайдың алдын алу үшін сомасы 56,8 млн. теңгеге ЖЭО-1 МК күлүйінділерінің N 6 және 7 карталарын қайта жаңартуды аяқтау. N 6 және 7 карталарды толық тазарту жақын арадағы 3,5,
-4 жыл ішінде ЖЭО-1 МК күл-қоқыс қалдықтарының қатпарлану мәселесін шешуге мүмкіндік туғызады (2004 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша 51,2 млн.
теңге немесе 90% игерілді);
"Эмульсия жасау" қондырғысына алмастыра отырып 2-ЖЭО МК қолданып жүрген қазандықтарының біріндегі күлтұтқышты қайта жаңғыртуды орындау қала атмосферасына 96,4% (жылына 3253 т) өлшенген заттар және 20% (202,955 т) күкірт қышқылдарының шығарындысын азайтады. Жобаның құны 50 млн. теңге (2004 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша 37,6 млн. теңгеге немесе 75% аса игерілді).
Қоршаған орта жағдайының әлсіз жақтары:
топырақ суларының жоғары орналасуы, су басу қауіп-қатері;
жердің сортаңдануы, көгалдандыруды жүргізудегі қиындықтар;
қаланың жеткіліксіз көгалдандырылуы;
Сарыбұлақ жағасының ластанғыштығы;
автокөлік санының өсуінен атмосфералық ауаның ластануы;
жазғы кезеңде ауаның шаң басуы.
Қоршаған орта жағдайының күшті жақтары:
жалпақтау жазық бедер;
нормативті мөлшерден аспайтын табиғи радиациялық фон;
зиянды өндірістер мен шикізат кәсіпорындарының болмауы;
желдердің есебінен атмосферадағы зиянды қоспаларды шашыратуға арналған қолайлы жағдай.
4-бөлім Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері Осы Бағдарламаның негізгі мақсаты Астана қаласының экологиялық тепе-теңдігін құру және тұрғындардың тұруына қолайлы орта жасау болып табылады.
Алға қойылған мақсатқа мынадай міндеттерді шешу арқылы қол жеткізетін болады:
1) қоршаған табиғи ортаға антропогендік әсер ету деңгейін төмендету:
зиянды шығарындыларды қысқарту (автокөлік, жылу энергетикасы, өнеркәсіптік кәсіпорындар);
сумен жабдықтау және су жүргізу жүйелерін жетілдіру;
өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтарды жинау және сақтау жүйесін жетілдіру;
жасыл екпе ағаштарды қорғау және құру;
жерді қорғау және тиімді пайдалану;
2) табиғатты пайдаланудың экономикалық жағдай жасау жүйесін
3) бірыңғай байқау жүйесін құру және қоршаған табиғи ортаның жай- күйін бақылау;
4) экологиялық мәдениет пен білімді көтеру.
5-бөлім Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері Бағдарламаның негізгі бағыттары:
атмосфералық ауаның ластануының алдын алу;
су ресурстарының сапасын қамтамасыз ету;
жер ресурстарының ластануын алдын алу;
қаланы көгалдандыру және абаттандыру;
экологиялық мәдениетті, білімді және халықты ағарту ісін дамыту болып табылады.
4-тарау Атмосфералық ауаның ластануының алдын алу Атмосфералық ауаны ластану проблемаларын шешудегі негізгі бағыттар болып мыналар табылады:
Жылуэлектрорталықтарының ескі жанғыш құрылғылары мен күлтұтқыштарын қайта жаңарту және алмастыруға арналған капитал салымдарын ұлғайту, "Эмульсия жасау" қондырғысына қолданып жүрген қазандықтарының біріндегі күлтұтқышты алмастыру. Тас көмірлерді пайдаланудан біртіндеп бас тарту және зиянды заттар шығарындыларының аз көлемді энергия тасығыштарына ауыстыру;
Жылу энергиясын бір орталықтан тұтынуға жоспарлы түрде ауыстырумен орта және кіші қуатты автономдық қазандықтар санын қысқарту;
экологиялық қауіпсіз автокөлік құралдар санын көбейту;
қолданыстағы электрлі көліктің бағдарлық желісін кеңейту есебінен электрлі көліктерді (троллейбустарды) дамыту.
Бағдарламаның осы бағыттарын іске асыру үшін мыналарды жоспарлайды:
оларды екінші буынды эмульгаторларға ауыстырумен жылуэлектр- орталықтарында қолданыстағы күлтұтқыштарды қайта жаңартуды жүргізу, ЖЭО- 1 арналған NN 1, 2, 4, 6, 7 және ЖЭО-2 арналған NN 1, 2, 3, 4, 5 қазан агрегаттарының күлтұтқыш құрылғыларын күрделі жөндеу;
ЖЭО-2 екі қазан агрегаттарында жаңа үлгідегі жанғыш құрылғыларды енгізу;
атмосфераға күлдердің шығарындыларын бақылаудың автоматтандырылған жүйесін іске қосуды енгізу;
Промышленный, Пригородный, Өндірістік-техникалық жинақтау басқармасы (бұдан әрі - ӨТЖБ), Железнодорожный және Мичурин кенттеріндегі қазандықтарда күлұстағыш құрылғыларды орнату;
қаланың мемлекеттік мекемелері мен автобус парктерінің автомашиналарын уланғыштықты және шығарынды газдардың түтіндегіштігін азайтатын катализаторларымен жабдықтау;
қаланың Көлік басқармасының ведомствоаралық кәсіпорындарында және "Астана Су арнасы" МКК газ баллонды жабдықтарды енгізу жөніндегі жұмыстарды жалғастыру;
экологиялық таза қоғамдық көлік ретінде жаңа троллейбустар сатып алу;
Есілдің сол жағалауында атмосфералық ауаның ластануын бақылауға әрекет ететін төрт стационарлық посты және қосымша постыларға арналған автоматтандырылған газталдауыштарды орнату;
Астана қаласы әуе бассейнінің ластануына фондық мониторинг жүргізу үшін Гидрометеорологиялық орталықты жылжымалы зертханамен жабдықтау.
5-тарау Су ресурстарының сапасын қамтамасыз ету Су ресурстарының ластану мәселелерін шешу төмендегідей негізгі бағыттарда жүзеге асырылатын болады:
суды тұтынуды үнемдеу тәртібін енгізу арқылы су ресурстарының тапшылығын қысқарту, су, су тазарту және су жүргізу сапасын жақсарту үшін суөткізгіш және су дайындайтын жүйелерді жаңарту;
топырақ сулары деңгейінің құрғау, төмендету жөніндегі жұмыстар көлемін ұлғайту, "Талдыкөл" жинаушы-буландырушыны жою;
жағалаулар мен Есіл өзені мен оның сағалары Сарыбұлақ және Ақбұлақ арналарын абаттандыру;
тазарту ғимараттарымен бірге нөсерлі кәріз жүйесін жетілдіру.
Көрсетілген бағыттарды іске асыру мақсатында мыналар жоспарлануда:
"Талдыкөл" жинаушы-буландырушысын қалпына келтірумен жою. Осы бағдарламаға 1-ші және 2-ші кезектегі құрылыс салулар кірді:
бірінші кезекте КТҒ (аэротенкалар) биологиялық тазарту және шөгінділерді механикалық құрғату ғимараттарын салу, ал екінші кезекте - "Қарабидайық" жинаушысындағы "Талдыкөл" жинаушысына шығатын суларды қайта құю жүйесін қалпына келтіру; "Талдыкөл" жинаушы-булаушыны жою, КТҒ қайта жаңарту, Астана қаласының топырақ сулары деңгейінің төмендеу міндетімен жанама және тікелей байланысты нөсерлі кәріз ағыстарын тазарту стансаларын салу, өйткені бұл объектілер өңірдің бірыңғай экожүйесінде орналасқан;
Астана қаласы сол жағалауы аумағында су басу, құрғау, топырақ сулары деңгейін төмендетуден инженерлік қорғау жөніндегі жұмыстарды жүргізу;
Есіл өзенінің арнасын қайта жаңарту;
Барлық бойлық бойынша Сарыбұлақ бұлағын тазарту және абаттандыру жөніндегі жобаны әзірлеу, Абылай хан даңғылынан Вокзалға дейінгі учаскеде Ақбұлақ бұлағын абаттандыру;
Интернациональный және Мичурин кенттерінде су тазарту блогымен бас тоған тораптарын қайта жаңарту, Мичурин кентінде локальды тазарту ғимараттарын салу;
тазарту ғимараттарымен бірге нөсерлі кәріз жүйесін салу;
"Астана су арнасы" МКК сорғы-сүзгіштік стансасында айналмалы сумен жабдықтау ғимаратын салу;
қаланың беткі су қоймаларында гидрохимиялық мониторинг жұмыстарын жүргізу.
6-тарау Жер ресурстарының ластануын алдын алу Қоршаған ортаға техногенді жүктемелердің төмендеу, қалдықтарды көму мәселелерін шешумен байланысты мұндағы негізгі бағыттар болып мыналар табылады:
2003 жылы басталған Испания королдігінің қарыз беру есебінен "Тұрмыстық қатты қалдықтарды жаңарту мен жою және Астана қаласының экологиялық жағдайын жақсарту" жобасы бойынша құрылыс жұмыстарын аяқтау;
қалдықтарды пайдалану дейгейін көтеру;
өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды қалпына келтіру жүйесін жетілдіру.
Осы бағыттарды іске асыру мынадай түрде жүзеге асырылатын болады:
күл-қоқыстар қалдықтарынан шығарылған қабырғалы материалдарды өндіруге арналған зауыт салу, бұл жерді қосымша ластануының алдын алуды және ЖЭО-1, ЖЭО-2 МК күлүйінділері карталарын қосымша пайдалануды қамтамасыз етеді;
қалдықтар ағындарын бақылау, есепке алу және басқарудың автоматтандырылған жүйесін енгізу (ААБЖ);
ЖЭО-1 МК күлүйінділері N 6 жұмыс істеген карталарын қалпына келтіру;
ЖЭО-2 МК жаңа күлүйінділерін салу;
қауіпті қалдықтарды зарарсыздандыру үшін арнаулы полигонды салуға арналған жобаны әзірлеу;
Астана қаласы бойынша құрамында сынабы бар құралдар мен бұйымдарды демеркуризациялау және қайта өңдеу.
Аумақтарды көгалдандыруды ескеретін болсақ қалалық ортаны сауықтыру негізгі фактор болып табылады және елорданың сәулеттік-көркемдік келбетін қалыптастыруда маңызды роль атқарады, қосымша көгалдандыру "2030 жылға дейін Астана қаласын көгалдандырудың кешенді тәсімі" жобасына сәйкес мынадай негізгі бағыттар бойынша жүзеге асырылатын болады:
қаланың айналасындағы санитарлық-қорғау аймақтарын салуды аяқтау;
гүлзарлар мен гүл бақшалардың астындағы аудандар, саябақтар, саяжолдар аудандарының өсу есебінен қала келбетінде көптеген жасыл шағын аймақтарды құру;
шағын аудандар мен орамдардың жасыл екпе ағаштарының желілерін дамыту.
7-тарау Қаланы көгалдандыру және абаттандыру Қаланы көгалдандыру мен абаттандыру жөніндегі негізгі бағыттарды іске асыру үшін Бағдарламамен мыналар жоспарланып отыр:
қаланың басты көлік магистральдарын бойлай қала маңындағы аймақта ландшафтық екпе ағаштарды отырғызу;
Сарыарқа даңғылының бойында, Ақбұлақ жылғасының жағасында саябақтар салу;
Астана қаласының жаңа әкімшілік орталығында бірінші кезекте сулы- жасылды гүлзар салуды аяқтау;
президенттік паркті салу;
ішкі орамдық аумақтарды кешенді абаттандыру және көгалдандыру.
Қаладағы көгалдандырудың Кешенді тәсімін іске асыру нәтижесінде жаңа саябақтар, бульварлар мен саяжолдар пайда болады, барлық қалалық көгалдандыру аумақтарын өзара байланыстыратын органикалық біртұтас жасыл құрылым құрылатын болады.
8-тарау Экологиялық мәдениетті, білімді және халықты ағарту ісін дамыту Экологиялық мәдениет, білім және ағартуды дамыту мынадай негізгі бағыттарда жүргізіледі:
бұқаралық ақпарат құралдарында қоршаған ортаны қорғау мәселелерін үнемі жарақтандыру және экологиялық білімдерді насихаттау;
экология саласында мамандарды дайындау, кадрларды қайта даярлау және біліктілігін арттыру;
экологиялық білім беруді мемлекеттік қолдау;
әкімшілік басқарудың тиімді жұмыс істеуі.
Бағдарламаның экологиялық мәдениетін қалыптастыру мақсатымен мыналарды жоспарлайды:
үнемі қоршаған ортаны қорғау жөніндегі телерадиохабарларды таратуды;
жыл сайын Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күніне арналған іс- шараларды өткізуді;
экологиялық газеттер шығаруды;
Астана қаласының Ақыл-кеңестік-экологиялық кеңесін құруды, бұл әр табиғатты пайдаланушылар тұрғысынан қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шараларды жүзеге асыру жөнінде қала тұрғындарымен, пәтер иелері кооперативтерімен, кәсіпорындармен және оқу орындарымен өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді;
экологиялық сенбіліктер өткізу.
Бағдарламаның қоршаған ортаны қорғау саласында экологиялық білім беру және ағартуды дамыту мақсатында бұқаралық ақпарат құралдары (бұдан әрі
- БАҚ) арқылы тұрғындар арасында экологиялық ақпараттарды таратуды қарастырады, бұл экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелерін шешуде үлкен ағарту-насихаттық мәнділігі бар жұмыс. Бұл жұмысты қалалық барлық бұқаралық ақпарат құралдары іске асыратын болады, қалада экологиялық газетті шығару ұйымдастырылатын болады. Экологиялық насихаттау және ағартудағы ерекше роль табиғатпен арадағы үйлесімді салауатты өмір салтын насихаттау мәселелерімен зерделеуге болады.
6-бөлім Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері Бағдарламаның іс-шараларын іске асыру үшін қажетті қаржылық қаражаттардың болжанатын көлемі қаржыландыру көздері бойынша мыналарды құрайды:
республикалық бюджет есебінен - 20381,881 млн.теңге, олардың ішінде:
2005 жыл - 5174,045 млн. теңге, 2006 жыл - 5411,750 млн. теңге, 2007 жыл - 9796,086 млн. теңге.
жергілікті бюджет есебінен - 5 688,422 млн.теңге, олардың ішінде:
2005 жыл - 159,554 млн. теңге, 2006 жыл - 2574,481 млн. теңге, 2007 жыл - 2954,387 млн. теңге.
кәсіпорындардың меншікті қаражаттары есебінен 191,802 млн.теңге, олардың ішінде:
2005 жыл - 58,302 млн. теңге, 2006 жыл - 59,500 млн. теңге, инвестициялар есебінен 7 995,9 млн. теңге, олардың ішінде:
2005 жыл - 3215,8 млн. теңге, 2006 жыл - 2287,4 млн. теңге, 2007 жыл - 2492,7 млн. теңге.
Қаржыландыру көлемі тиісті жылға бюджетті қалыптастыру кезінде нақтыланатын болады.
Қаржыландыру көздері бойынша шығындар көлемдерінің көрнекіліктеріне арналған кесте мен диаграммада мәліметтер берілген, осылар N 1 қосымшаның 6-кестесінде және N 2 қосымшаның 5-диаграммасында келтірілген.
7-бөлім Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер "Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған ортасы" Бағдарламасын іске асыру іс-шараларынан мынадай нәтижелер күтіледі:
"Талдыкөлді" қалпына келтірумен ағынды сулар жинаушы- буландырушыны жою" бағдарламасын іске асыру қаланың тазарту имараттарының жұмысының сенімділігін арттырады, жағымсыз иістерді болдырмайды, лай алаңдарды жоюға мүмкіндік береді, табиғи шекараларға дейін көл-жинаушылардағы су деңгейін төмендетеді;
қаланың сол жақ жағалауы бөлігінде су басу, құрғатудан инженерлік қорғау жөніндегі іс-шаралар топырақ суларының деңгейін азайтуға, аумақтардың батпақтану мәселелерін шешеді;
Есіл өзені, Сарыбұлақ, Ақбұлақ жылғаларының арналарын қайта жаңарту және абаттандыру экологиялық жағдайды қалпына келтіруге, жерүсті суларының сапасын қамтамасыз етуге мүмкіндік туғызады;
тазалау блогымен бас тоған тораптарын қайта жаңарту "Мичурин" және "Интернациональный" елдімекендерінің тұрғындарын "Ауызсу суы" сапалы суымен қамтамасыз етеді;
Мичурин кентіндегі локалды тазарту ғимараттарын салу жерүсті және жерасты суларын ластанудан сақтауға мүмкіндік туғызады;
нөсерлі кәріз ағыстарын тазарту стансасын салу су объектілеріндегі нөсерлі кәріз ағындарынан шыққан кезде санитарлық-экологиялық талаптарды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді;
Вячеслав су қоймасында толық кешенді гидрометеорологиялық байқаулармен су деңгейін автоматты тіркеушіні сатып алу және орнату, төтенше жағдайларды болдырмау жөніндегі алдын алу шараларын қабылдау мақсатында тасқын сулардың ең жоғары өлшемдік деңгейі туралы ақпараттар алу;
"Эмульсия жасау" қондырғысына алмастыра отырып, қолданып жүрген қазандықтарының біріндегі күлтұтқыш құрылғыларын қайта жаңғырту, ЖЭО-2 МК қазан агрегаттарында жаңа үлгідегі жанғыштарды және жануды біріздендіру қондырғыларын (ЖБҚ) енгізу жылына 3200 тонна көмір күлдерінің, жылына 420 тонна күкірт қышқылдарының шығарындылары төмендеп отырады;
автомобиль көліктеріне газ-баллонды жабдықтарды орнатқан кезде көміртек, азот, көмірсутек қышқылдары шығарындыларының азаятындығы байқалады, күкіртті қышқылдар мен сынап қоспаларының шығарындылары жоқ, жұмыс істеген газдардың түтіндегіштігі 8-10 есе төмендейді;
бағдарлық желілерде жұмыс істейтін қаланың автобус паркін катализаторлармен жабдықтау ішкі қозғалтқыштардың жануынан шығатын лас заттардың көлемі 70-80%-ға төмендейді;
Промышленный, Пригородный кенттерінің қазандықтарында күлтұтқыш қондырғыларды орнату жылыту маусымында атмосфераға өлшенген шығарындыларды тиісінше 20,6 және 19,4 тоннаға азайтады;
ӨТЖБ, Железнодорожный және Мичурин кенттерінің қазандықтарында қызмет көрсету мерзімі біткен күлтұтқыш қондырғыларын алмастыру атмосферадағы ластайтын заттардың шығарындыларын қысқартуға және қайтып кететін газдарды тазарту сатысын 85%-ға дейін ұстауға мүмкіндік береді;
әрекет ететін төрт постыда автоматтандырылған газталдауышты орнату, қосымша байқау постысын қою - қала әуе бассейнінің экстремальді жоғары ластануы туралы жедел тәуліктік ақпаратты алу;
қаланың аумағын радиоэкологиялық зерттеу Астана қаласының радиологиялық және экологиялық жағдайын бағалайды;
күл-қождар қалдықтарынан силикатты кірпішті өндіру жөніндегі зауытты салу қалдықтарды пайдаға асыру мәселесін шешуге, жердің қалдықтармен қосымша ластануын алдын алуға мүмкіндік береді және ЖЭО-1 мен ЖЭО-2 МК күлүйінділерінің карталарын қайта пайдалануды қамтамасыз етеді;
ландшафттық ағаштарды отырғызу, саябақтар, саяжолдар салу қаланың ішкі ахуалына қолайлы әсерін тигізеді, озон, көміртек және фитонцидтердің пайда болу көздері қызмет етеді, сүзгіден өткізу ортасын қалыптастырады, ауаны тазартады, оның ылғалдылығын көтеруге мүмкіндік туғызады;
қоршаған ортаны қорғау жөніндегі телерадиохабарларды тарату, экологиялық газеттерді шығару экологиялық білімдер мен мәдениеттерді насихаттау, халықты экологиялық ағартуға мүмкіндік береді.
Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта Бағдарламасына N 1 қосымша N 1 кесте 1999-2003 жылдар ішіндегі Астана қаласы бойынша зиянды заттардың ішкі шығарындылары (мың тонна)
Шығарындылар атауы жыл Барлығы, оның ішінде 71,28 Қатты Газ тәрізді N 2 кесте "Астанаэнергосервис" ААҚ кәсіпорындарымен шығарылатын зиянды заттар шығарындыларының динамикасы (мың теңге)
Шығарындылар
ЖЭО-1 МК бойынша барлығы 8,703 7,391 5,850 5,756 ЖЭО-2 МК бойынша барлығы 33,526 35,346 40,245 35,263 N 3 кесте Қалалық полигонда қалдықтарды жинақтау динамикасы (мың м 3 )
Қалдықтар
Көму бойынша полигондағы қалдықтардың барлығы 441,1 461,1 410,6 493,9 539,0 N 4 кесте " Астанаэнеросервис" ААҚ ЖЭО-1 МК, ЖЭО-2 МК күлүйінділерінде өндіріс қалдықтарын жинақтау динамикасы (мың тонна)
Қалдықтардың атауы
ЖЭО-1 МК күл-қоқыстар қалдықтары 80,82 92,73 69,69 70,416 ЖЭО-2 МК күл-қоқыстар қалдықтары 450,85 451,85 537,3 546,892 578,8 N 5 кесте 2001-2004 жылдар ішінде қоршаған ортаның ластануы және оларды пайдалану үшін қалалық бюджетке түсетін төлемдердің түсімі (мың теңге)
Көрсеткіштер жылғы 9 ай Түскен қаражаттардың барлығы оның ішінде: төлемдер Айыппұлдар Табиғатты қорғау іс-шараларына бағытталғаны және игерілгені оның ішінде:
қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шараларға қоршаған ортаны қорғауды дамытуға N 6 кесте 2005-2007 жылдар ішінде көздер бойынша қаржыландыру көлемдерінің динамикасы (млн. теңге)
Жылдар
Республика-
Жергілік-
Кәсіпорын-
Инвести- лық бюджет ті бюджет дардың меншікті қаражаттары циялар 2005 жылы 5 174,045 159,554 58,302 3 215,8 2006 жылы 5 411,750 2 574,481 59,500 2 287,4 2007 жылы 9 796,086 2 954,387 74,000 2 492,7 Жиынтығы:
20 381,881 5 688,422 191,802 7 995,9 N 2 қосымша N 1 диаграмма Астана қаласы бойынша ішкі шығындылар динамикасы, мың тонна Суретті қағаз мәтіннен қараңыз N 2 диаграмма "Астанаэнергосервис" ААҚ кәсіпорындармен зиянды заттар шығарындыларының динамикасы (мың тонна)
N 3 диаграмма
Қалалық полигонда қалдықтарды жинау *ТҚҚ - тұрмыстық-қатты қалдықтар N 4 диаграмма "Астанаэнергосервис" ААҚ кәсіпорындарымен зиянды заттар N 5 диаграмма 2005-2007 жылдарға арналған қаржыландыру көлемінің динамикасы, млн.
теңге 8-бөлім
"Астана қаласының 2005-2007 жылдарға арналған салауатты қоршаған орта" Бағдарламасын іске асыру жөніндегі ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ N Іс-ша- Жауап- Орын- Болжанатын Аяқ- тау Қар- жы- ралар ты дау шығындар лан- орын- мер- (млн. теңге)
ныса- ны дыру даушы- зімі, 2005 ж.
2006* ж.
2007* ж.
көз- лар жыл- дар дері
1. Атмосфералық ауа- ның ластануының ал- дын алу "Эмуль- Пай- да- "АЭС"
АҚ,
Кә- сіп- сия жасау" қондыр- ғысына алмас- тоқ- сан тыра отырып ЖЭО-1 лану- ға қа- был- Астана қаласы ЭСШД дар- дың маман- мен- данды- актісі шікті рылған кәсіп- қара- жат- орынның (МК) N 3 қа- зан агре- тары гатын қайта жаңғыр- ту".
ЖЭО-2 МК
"Аста- 2005-
Жер- гі- екінші на қ.
лікті буынды
ТБЖБ"
ММ, эмуль- бюд- жет гаторды оларға ЭСШД, ауыстырумен қол- даныс- АҚ тағы күлұста- ғыштарды қайта жаңарту.
БКЗ-420 дал- ған екі қазан жұ- мыс агрегат- тарында жаңадан тылған жанғыш қондыр- ғыларды енгізу.
қазан- дықта- рының бірінде жандыру қарқын- дандыру ғысын (ӨҚҚ)
ЖЭО-1 МК 1,002
N 1, 6 тарын
КТҚ күрделі жөндеу
ММ
N 2, 7
N 4 агрега- тының
КТҚ ке- ңейтіл- ген ағымдағы тарына арналған жылу құрыл- ғыларын N 5 тарының КҰҚ жөндеу.
N 1, 2, 3 қазан
N 4, 5
АЖЭО-2 атмос- ферадағы күл шы- ғарын- дыларына бақылау- автомат- танды- рылған жүйесін Орталық- Орта- Қала- лық жылу- ның кә- мен жылумен жабдық- тауға қосу- ға ар- нал- дары мен ұй- ым- дары, автоном- шарт дық дықтар- мен кә- сіпорын- дарға аудару.
Промыш- 5,412 ленный кентте- рінің "Ныса- на"
ЖШС рына шаңұс- тағыш Железно- 2006- 3,638 дорож- ный, Өн- діріс- тік-тех- никалық жинақтау басқар- масы, Мичурин шаңұста- ғыш құ- рылғыла- қызмет мерзімі біткенге дейін алмас- тыру.
Бағдар-
Қа- лық же- лілерде, катали- затор- ларда жұмыс КжББ істейтін қаланың автобус саябағын жарақ- тандыру.
Газ тә-
"АСА"
різдес
МКК, 2 тоқ- отынды тұтынуға МКК 30 көлік бірлік- терін Газ бал- лонды КжББ, тарды енгізу Экологи- 234,0 251,0 ялық қауіпсіз қоғамдық ретінде жаңа троллей- бустар сатып алу".
Астана қаласы- ның аумағын радио- эколо- гиялық зерттеу.
МС-
ЭҚД,
ҚО-
ҚАҚБ
Стацио- нарлық посты- на қа- 4 авто- ласы- маттан- ның дырылған Гидро- газтал- мет- дауышты мони- торинг алу және орта- орнату лығы"
ЕМК ның сол жағалау- ында дауыш- тармен талған фералық ауаның ластануыбақылауға ар- налған қосымша стацио- нарлық постыны орнату.
әуе бас- сейнінің ластану- ына фон- дық мо- ниторинг жүргізу үшін ГМО жылжы- малы лездеме-зертха- намен Қоршаған 9,959 ортаның ын сапа- лы анық- МСЭҚД құрал- дарды қаласы- ның Мем- лекеттік санитар- лық-эпи- демиоло- қадаға- лау де- парта- ментіне алу
2. Су ресурстарының сапасын қамтамасыз ету "Талды- 1350,0 50,570 Рес- көл"
пуб- ли- қалпына келтіру- ка- мен"
ағынды суларды жинаушы- булан- дырушы- ларды жою:
Құрылыс- тың бірінші кезегі "ИКТ (аэро- тенка- лар)
биоло- тазарту имараты және шөгінді- лерді механи- калық сорғыту"
жобасы.
"Қара- бидайық"
сындағы көл" жи- наушысы- нан шы- ғатын құю келтіру (қайта жаңарту)
457,0 1000,0 4000,0
Астана- ға жақ жа- ғалауы қа- аумағын- да то- пырақ сулары- ның дең- гейін еріту, сорғыту, төмен- детуден инже- нерлік қорғау.
Астана қаласын- 555,0 1904,4 дағы Есіл КҚД, арнала- рын қайта Сарыбұ- Сары- лақ жыл- бұлақ ғаларына өзенін жанаса- таза- тын ау- лау мақты қала- абат- сының тан- КШД көркейту жөнін- жө- нін- дегі ин- дегі вести- ТЭО цияларды негіздеу ғаларын абаттан- дыру жө- ніндегі жобалық-сметалық құжат- тамалар- ды жоба- әзірлеу.
смета- құ- тама 286,181 қаласын- Абылай "По- хан даң- иск"
ғылынан темір жолға дейінгі учаскеде Ақбұлақ Интерна- циональ- ный кен- тіндегі су та- зарту МКК блогы арқылы бас са- ғалы торапты кентін- дегі су бас сағалы кентінде локальды имарат- салуға жобалық-құжатта- маларды 53,731 36,469 тазарту имарат- салу.
Нөсерлі кәріз ды- дамыту руды барысын ішін- де талап бақылау.
ет- пей- ді
Есіл, Ақбұлақ,
Тал- 3,123 дау- лақ қоры- өзенде- тын- ріндегі Нұра- дыла- ры каналы- ның 17 гидро- ерітін- ділерін- де беткі сулардың гидрохи- миялық монито- рингі Вячеслав су қой- масында гидроме- теороло- бақылау- толық кешені ЕМК, су дең- ты тір- кеушіні орнату.
1-ЖЭО,
Жоба- 2-ЖЭО су айна- сме- лымын талық сумен тама, тау жүй- есіндегі су қой- маларына аумақ- тана жанасқан жерлерді пайда- лану жобасын іске асыру.
ҮКЖ ай- налым жүйе- сінде ағындар- ды кейін пайдала- нумен кәріздік сорғы стансасы бар нө- серлік жинау жүйесі- нің тех- Сорғы- 290,9 313,9 342,1 Ин- вес- лық-сүз- (2208,8 мың (2429,7 (2672,7 гілік ти- ция- дол- станса- сына нөсерлі айналым- ды пай- далану бойынша тар салу.
(ЯАМС жобасы бойынша)
КСС кіру 945,7 1020,5 1112,1 (7180,5 (7898,6 (8688,5 шығу жолдарын жаңарту,құмұс- тағыштар салу, метан- тенктер мен газ- гольдер- лерді, реконс- трукция қолда- ныстағы (2 бір- лік)
тұндыр- жаңарту дықты, ауа үрлегіш- тер станса- сын қайта жаңарту, тұнба сын, тұнба- тығыз- дағышты тұнбаны сорғыту цехты құбыр жүйеле- рін ал- мастыру 364,6 393,4 428,7 (3349,6 (2768,2 (3045,0 жаңа су дуалын, қоршау салу 13 кә- 518,6 559,6 609,8 різдік- ларын дегі N 22 кә- сынан дорожный коллек- торға дейін 4 қысымды тор салу
3. Жер ресурстары-
Қалдық- тар ағында- рын ба- КШД, қылау, есепке басқару- (ААБЖ).
Күл қож-
"Тиім- 1096,0 дарының ді құ- қалдық- рылыс тарынан мате- силикат- риал- ты кір- дары- піш зауы- өндіру ты"
ЖШС, зауытты 1-ЖЭО МК N 6 күл үйінді- сінің істеген карта- келтіру.
"АЭС" ААҚ 843,02 1042,98 2-ЖЭО МК күлүйін- ділерін Қауіпті қалдық- тардың зиян етуі үшін арнайы полигон жобаны Астана қаласы бойынша сынаптан жасалын-ған ралдар бұйым- демер- куриза- циялау ТЖҚБ өңдеу.
4. Қаланы көгалдан- дыру және абаттанды- ру "Жасыл 369,295 көл" қалпына Аймақ"
РМК ор- ман аң ша- руа- жинаушы-булан- шылығы коми- теті, жою"
теректер талдар егілетін өнеркәсіптік жерлер құ- ру.
50,170 55,160 58,305 ның маңын- РМК дағы аймақта ландшафт тық екпе орман және аң ша- ағашта- руашы- рын лығы отырғы- зуды жасау жобалық-зерттеу жұмыс- Қала ма- 949,984 965,42 1188,086 ңындағы негізгі көліктік магист- ральдар жанында ағаш- құру.
400,0 дағы Са- рыарқа даңғылы бойында саябақ "Көгал- құрылы- сы" МКК.
дағы Ақ-бұлақ өзенінің Президе- 350,0 2276,0 нттік 375,71 әкім- шілік лығында кезекте сулы- жасылды гүлзар- Қаланы 713,93 964,5 көгал- дандыру, Ішкі 520,0 орамдар да ке- шенді тандыру, ның жа- сыл ай- мағында екпе ағаштар- ды өсіру іс-шара- лардың асыры- луын бақылау,
5. Экологиялық мәде- ниетті, білімді және халықты ағарту ісін ортаны қорғау телеха- қ.
барларды
ҚОҚ-
ҚАБ тарату, жарна- малық өнім- дерді дайын- дау.
хабар- тарату.
Дүние- жүзілік ралар- қоршаған өткі- зіл- күніне гені тура- лы есеп дайындау өткізу.
Эколо-
Аста- на газет сы шығару.
дігі- нің қау- лысы
"Астана ақыл- кеңестік-эколо- дігі, кеңесін"
құру хат- тама-
Хат- тақырып- тарға конфе- ренция- ұйымдас- тыру Іс- ялық сенбі- шара- ліктерді Бағдарлама бойынша шығындардың барлығы:
8607,701 10333,131 15317,173 Республикалық бюджет 5174,045 5411,750 9796,086 Жергілікті бюджет 2574,481 2954,387 оның ішінде "Астана қаласы ТБЖБ" ММ 167,531 175,907 бюджеттік бағдарламалары есебінен Кәсіпорындардың меншікті қаражаттары Инвестициялар 3215,800 2287,400 2492,700 Ескерту:
* - қаржыландыру көлемдері тиісті жылға бюджеттерді жасау кезінде нақтыланатын болады.
Астана қаласы ҚОҚАҚБ - "Астана қаласының Қоршаған ортаны қорғау аумақтық қалалық басқармасы" мемлекеттік мекемесі;
"Астана қаласы ТБЖБ" - "Астана қаласының Табиғат қорғау басқармасы" мемлекеттік мекемесі;
Астана қаласы ЭСШД - "Астана қаласының Энергетика және су шаруашылығы департаменті" мемлекеттік Астана қаласы МСЭҚД - "Астана қаласының Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау департаменті" мемлекеттік мекемесі;
Астана қаласы КжББ - "Астана қаласының Көлік және байланыс Астана қаласы КШД - "Астана қаласының Коммуналдық шаруашылық Астана қаласы КҚД - "Астана қаласының Күрделі құрылыс Астана қаласы ТЖҚБ - Астана қаласы Төтенше жағдайлар жөніндегі қалалық басқармасы;
"АСА" МКК - "Астана Су арнасы" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны;
"АЭС" АҚ - "Астанаэнергосервис" акционерлік қоғамы;
"ЖЭО-1" МК, "ЖЭО-2" МК - "Астанаэнергосервис" акционерлік қоғамының "1-Жылуэнергия орталығы", "2-Жылуэнергия орталығы"
мамандандырылған кәсіпорындары;
"Астана қаласы - "Қазгидромет" РМК "Астана қаласының гидрометмониторинг Гидрометеорологиялық мониторинг орталығы"
орталығы" ЕМК еншілес мемлекеттік кәсіпорны.

На русском языке:
Астана қаласының мәслихаты Решение Маслихата города Маслихат г. Астана Астаны от 24 декабря 2004 года N 109/15-III. Зарегистрировано Департаментом юстиции города Астаны 24 января 2005 года N 372.
Утратило силу решением маслихата города Астаны от 12 декабря 2007 года N 25/6-IV О Программе "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы"
Рассмотрев представленную акиматом города Астаны Программу "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы", руководствуясь Конституции Республики Казахстан и Закона Республики статьей 86 статьей 6 Казахстан от 23 января 2001 года N 148-II "О местном государственном управлении в Республике Казахстан", маслихат города Астаны РЕШИЛ:
1. Утвердить прилагаемую Программу "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы".
Председатель сессии маслихата города Астаны                    Ж. Нуркенов Секретарь маслихата города Астаны                              В. Редкокашин СОГЛАСОВАНО:
Начальник Государственного учреждения "Городское территориальное управление охраны окружающей среды города Астаны"                      З. Сарсембаев Документ находится на стадии приведения в соответствие с ЭКБ НПА РК в печатной форме Директор Государственного учреждения "Департамент экономики, торговли и предпринимательства города Астаны"                      А. Керимбеков финансов города Астаны"             А. Аскарова И.о. директора Государственного капитального строительства города Астаны"                      Г. Маркштедер энергетики и водного хозяйства города Астаны"            Н. Тихонюк коммунального хозяйства города Астаны"            С. Хорошун государственного санитарно-эпидемиологического надзора города Астаны"              Ж. Бекшин управление по чрезвычайным ситуациям города Астаны"            Ж. Искендиров учреждения "Управление транспорта и связи города Астаны"                      Б. Байжаханов Директор ДГП "Центр гидрометеорологического мониторинга"                        Л. Чунтонова Директор ТОО "Нысана"               А. Корх Директор ТОО "Завод эффективных строительных материалов"                         О. Власов Директор РГП "Жасыл Аймак"          Ж. Суюндиков Председатель Правления АО "Астанаэнергосервис"             М. Турмагамбетов Генеральный директор ГП "Астана Су Арнасы"               Ж. Нуркенов учреждения "Управление по реализации природоохранных программ города Астаны"             А. Мамлин Утверждена решением маслихата города Астаны от 24 декабря 2004 года N 109/15-III ПРОГРАММА "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 г. Астана - 2004 Раздел 1 Паспорт Программы Наименование "Здоровая окружающая среда города Программы: Астаны на 2005-2007 годы".
Основание Концепция экологической безопасности для разработки: Республики Казахстан, одобренная Указом Президента Республики Казахстан от 3 декабря 2003 года N 1241; протокольное решение расширенного заседания Правительства с участием Президента Республики Казахстан от 2 августа 2004 года N 01-7.5.
Основной Государственное учреждение "Управление по разработчик: реализации природоохранных программ города Астаны", Государственное учреждение "Городское территориальное управление охраны окружающей среды города Астаны".
Цель: Создание экологического равновесия города Астаны и благоприятной среды для проживания населения.
Задачи: Снижение уровня антропогенного воздействия на окружающую природную среду;
совершенствование системы экономического стимулирования природопользования;
создание единой системы наблюдения и контроль за состоянием окружающей природной среды;
повышение экологической культуры и образования населения.
Срок реализации: 2005-2007 годы.
Необходимые ресурсы Республиканский бюджет - и источники их 20381,881 млн. тенге, финансирования: из них: 2005 год - 5174,045 млн. тенге, 2006 год - 5411,750 млн. тенге, 2007 год - 9796,086 млн. тенге.
Местный бюджет - 5688,422 млн. тенге, из них: 2005 год - 159,554 млн. тенге, 2006 год - 2574,481 млн. тенге, 2007 год - 2954,387 млн. тенге.
Собственные средства предприятий - 191,802 млн. тенге, из них: 2005 год - 58,302 млн. тенге, 2006 год - 59,500 млн. тенге, 2007 год - 74,000 млн. тенге.
Инвестиции - 7995,9 млн. тенге, из них: 2005 год - 3215,8 млн. тенге, 2006 год - 2287,4 млн. тенге, 2007 год - 2492,7 млн. тенге.
Ожидаемые Повышение надежности работы очистных результаты: сооружений города, устранение неприятного запаха, ликвидация иловых площадок, понижение уровня воды за счет ликвидации накопителя-испарителя сточных вод "Талды-коль";
понижение уровня грунтовых вод, решение вопроса заболачивания территории за счет инженерной защиты от подтопления, дренажа левобережной части города;
оздоровление экологической обстановки, обеспечение качества поверхностных вод путем реконструкции и благоустройства русла реки Есиль, ручьев Сары-булак, Ак-булак;
обеспечение жителей населенных пунктов Мичурино и Интернациональный водой качества "Вода питьевая";
предотвращение загрязнения поверхностных и подземных вод поселка Мичурино;
обеспечение соблюдения санитарно- экологических требований при выпусках стоков ливневой канализации в водные объекты за счет строительства станции очистки стоков ливневой канализации;
снижение выбросов золы угольной на 3200 тонн/год, окислов серы на 420 тонн/год;
снижение выбросов загрязняющих веществ от двигателей внутреннего сгорания на 70-80%, дымности отработавших газов в 8-10 раз;
сокращение выбросов загрязняющих веществ в атмосферу и поддерживание степени очистки отходящих газов на уровне 85%;
утилизация отходов, предотвращение дополнительного загрязнения земли отходами и обеспечения повторного использования карт золоотвалов СП ТЭЦ-1 и ТЭЦ-2 за счет строительства завода по производству силикатного кирпича из золошлаковых отходов;
благоприятное воздействие на микроклимат города, путем создания ландшафтных насаждений, строительства парков, скверов.
Раздел 2 ВВЕДЕНИЕ
Экологическая безопасность как составная часть национальной безопасности Республики Казахстан является обязательным условием устойчивого развития и выступает основой сохранения природных систем и поддержания соответствующего качества окружающей среды.
Настоящая Программа "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы" разработана исходя из приоритетов "Казахстан - Стратегии 2030", в соответствии с Концепцией экологической безопасности Республики Казахстан, одобренной Президента Республики Казахстан от 3 декабря Указом 2003 года N 1241 и протокольного решения расширенного заседания Правительства с участием Президента Республики Казахстан от 2 августа 2004 года N 01-7.5.
В связи с передислокацией столицы в город Астану произошло резкое увеличение населения столицы, возросло количество автомобильного транспорта, открылись новые производства, ведется интенсивное строительство, следствием чего явилось усиление негативного влияния на окружающую среду.
Решение экологических проблем является важнейшей задачей государственных органов управления и общественных организаций, конституционным долгом и обязанностью для всех жителей города.
Программа "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы" определяет современное состояние окружающей среды и проблемы в области охраны окружающей среды по городу Астане.
Документ определяет основные направления и аспекты, связанные с охраной окружающей среды, снижением уровня воздействия на окружающую среду, пропагандой экологических знаний.
Раздел 3 Анализ современного состояния и проблемы окружающей среды по городу Астане
Глава 1 Природные условия, ресурсы и экологическая ситуация Город Астана расположен на приречной равнине и частично в долине.
Рельеф территории в целом характеризуется отсутствием заметных уклонов и выраженных форм.
Климат резко континентальный и крайне засушливый. Характерные черты климата продолжительная холодная с устойчивым снеговым покровом зима, умеренно жаркое лето, большие годовые и суточные колебания температуры воздуха, высокая активность ветрового режима в течение всего года.
Инженерно-геологические условия города Астаны определяют ряд геолого-морфологических особенностей. Повсеместно распространен плоскоравнинный рельеф с уклонами менее 2%. Грунтовые условия - повсеместно распространенная толща коры выветривания, представленная преимущественно глинами. На них лежит покров рыхлых отложений, мощность которого редко превышает пять метров.
Сочетание этих факторов провоцирует широкое развитие подтопленности существующего города и потенциальную подтопляемость перспективной под застройку городской территории, причем при росте города необходимо учитывать, что подтопление будет развиваться одновременно с освоением территории.
Водной артерией города является река Есиль, протекающая в его южной части. Река Есиль берет начало из родников в горах Ниаз (северная окраина Казахского мелкосопочника) в Карагандинской области. Общая длина реки от истока до устья составляет 2450 км. Сток реки Есиль формируется почти исключительно за счет талых вод.
Уровень грунтовых вод на территории города залегает на глубине 0-2 метра, за исключением небольших участков с залеганием 5 метров и более. Это требует инженерной подготовки территории в части организации поверхностного стока и дренажа грунтовых вод.
Для развития города Астаны имеют значение такие полезные ископаемые области, как мрамор, кирпично-черепичное сырье, песчано- гравийные смеси, строительный камень и тугоплавкие глины.
Расположение города Астаны создает равновероятные условия как для рассеивания примесей, так и для их накопления. Большая подвижность воздуха создает условия для интенсивного проветривания территории застройки, снижает вероятность возникновения застойных ситуаций, при которых происходит сосредоточение выбросов промышленных предприятий и автотранспорта с опасными концентрациями.
Более благоприятные условия для рассеивания вредных примесей в атмосфере отмечаются в холодный период года. Однако в это время года существенное влияние на ухудшение самоочищающей способности в атмосфере оказывают туманы. В летний период года снижение самоочищающей способности атмосферы происходит за счет повышенной природной запыленности воздуха.
Глава 2 Проблемы в области охраны окружающей среды по городу Астане
1. Проблемы загрязнения воздушного бассейна В городе Астане насчитывается несколько сот действующих предприятий, выбрасывающих в атмосферу до 40 видов загрязняющих веществ (предприятия теплоэнергетики, стройматериалов, автотранспортные, строительные и строящиеся объекты, расположенные по территории города).
Согласно статистическим данным, начиная с 1999 года, наблюдается медленный и неуклонный рост валового выброса загрязняющих веществ (см.
приложение N 1 таблицу 1 и приложение N 2 диаграмму 1).
Если в 1999 году общий объем выбросов составил 71,28 тыс. тонн, то в 2003 году суммарный выброс в атмосферу возрос до 91,6 тыс. тонн, в том числе от стационарных источников выбросов соответственно - 45,8 тыс. тонн и 51,5 тыс.
тонн.
Основными загрязнителями атмосферного воздуха городской среды являются структурные подразделения ТЭЦ-1, ТЭЦ-2 ОАО "Астанаэнерго-сервис"
(далее СП ТЭЦ-1 или СП ТЭЦ-2). Доля данных предприятий в общем объеме выбросов от стационарных источников загрязнения составляет 79% (см.
приложение N 1 таблицу 2 и приложение N 2 диаграмму 2).
Вместе с тем, имеет место использование индивидуальных источников теплоснабжения. В настоящее время на территории города работает более 200 мини-котельных, негативно влияющих на окружающую среду.
Проблема выбросов загрязняющих веществ от автомобильного транспорта выходит сегодня на передний план. За последние годы резко увеличивается количество выбросов. На их долю в общем объеме валовых выбросов по городу приходится около 40%. При этом количество автомобилей с каждым годом растет. Если на начало 2002 года в городе числилось более 50 тысяч автомашин, то в 2003 году в управлении дорожной полиции зарегистрировано уже более 70 тысяч транспортных единиц.
Для решения этой проблемы госпредприятия города (ГКП "Астана су арнасы", "Горкоммунхоз" и другие) перевели часть своего автотранспорта на потребление газообразного топлива. Кроме того, в соответствии с "Комплексной программой развития пассажирского транспорта общего пользования города Астаны на 2003-2005 годы" для троллейбусного депо приобретены 24 троллейбуса на общую сумму 260,8 млн. тенге, что положительно отразилось на состоянии атмосферного воздуха.
Контроль за качеством атмосферного воздуха проводится на постах наблюдения за загрязнением атмосферного воздуха Центра гидрометеорологического мониторинга. Сегодня в городе Астане в рабочем состоянии только два поста, что явно недостаточно при существующей нагрузке на транспортные магистрали, возросшем объеме строительства и т.д.
2. Состояние и проблемы водных ресурсов Город Астана расположен в засушливой зоне, которая характеризуется ограниченностью водных ресурсов.
Основной и единственной водной артерий в городе Астане является река Есиль с двумя небольшими притоками Ак-булак и Сары-булак.
Индекс загрязнения воды (далее - ИЗВ) по реке Есиль выше города значительно меньше, чем ниже города, что позволяет сделать вывод о загрязнении поверхностного стока в черте города. При впадении ручья Сары- булак в реку Есиль ухудшается качество его воды со 2-го класса (чистая) до 3-го класса (умеренно загрязненная).
Ручей Сары-булак временный водоток, протекающий по западной части города, играет роль естественной дрены и коллектора поверхностного стока, особенно в паводковый период. Протяженность ручья 8,5 км. На качество воды ручья отрицательно влияет санитарно-экологическое состояние берегов и прилегающих к ним территорий (захламленность берегов и самого ручья от разного рода мусора, наличие надворных уборных частного сектора и выпусков неочищенных дождевых и талых вод ливневой канализации города). Уровень загрязнения ручья Сары-булак характеризуется значениями ИЗВ как 3 класс, умеренно загрязненная при превышении предельно-допустимой концентрации (далее - ПДК) по меди, фенолам и нефтепродуктам.
Ручей Ак-булак временный водоток, протекающий по юго-восточной части города. Исток ручья находится в районе ТЭЦ-2. Участок ручья, протекающий по территории города от проспекта Абылайхана до впадения в реку Есиль, реконструирован и благоустроен. Состояние ручья Ак-булак определено значениями ИЗВ как 2 класс, чистая.
Система хозяйственно-фекальной канализации (коллектора, колодцы и районные насосные станции) города находится в крайне неудовлетворительном состоянии.
Сточные воды, пройдя искусственно-биологическую очистку, сбрасываются в накопитель-испаритель "Талды-коль", который представляет собой естественный водоем емкостью 65,2 млн. куб.м, дамбой обвалования общей длиной по замкнутому кругу 22,7 км и высотой 6-7,5 м. Проектная максимальная отметка зеркала воды 347,08 м. В настоящее время существующие канализационные очистные сооружения (далее - КОС) и накопитель-испаритель "Талды-коль" не отвечают современным экологическим и санитарно- гигиеническим требованиям:
отсутствует регулирование уровня воды пруда-накопителя Талды-коль;
сами очистные сооружения морально и физически устарели.
Система ливневой канализации для отвода атмосферных осадков в существующем виде, т.е. при отсутствии очистных сооружений на выпусках в водные объекты, не удовлетворяет санитарно-экологическим требованиям.
Программа "Развитие ливневой канализации в городе Астане до 2010 года", утвержденная маслихата города Астаны от 2 мая 2002 года N решением 157/30-II, практически не реализуется. В 2004 году из местного бюджета выделены средства лишь на разработку проектно-сметной документации в объеме 57,5 млн. тенге. Конкурс проведен лишь в конце сентября 2004 года. В левобережной части города сети ливневой канализации построены только на улицах территории нового Правительственного Центра за счет республиканского бюджета.
Кроме того, одной из существенных проблем является задача понижения уровня грунтовых вод. По данной проблеме, начиная с 2003 года, реализуется проект "Инженерная защита от подтопления, дренаж, понижение уровня грунтовых вод левобережной территории города Астаны" за счет средств республиканского бюджета. В 2004 году по данному проекту планировалось выполнить работы на общую сумму 706 млн. тенге.
3. Проблемы отходов производства и потребления Решения требуют такие вопросы, как ограниченность срока эксплуатации существующего полигона, угроза переполнения карт золоотвала теплоэлектроцентралей.
На территории города Астаны имеется один санкционированный накопитель твердых бытовых и производственных отходов, расположенный на восточной окраине, в 50 м к юго-востоку от шестого километра автодороги Астана - Павлодар.
С 1972 года ведется захоронение отходов в отработанном карьере. По проектным расчетам эксплуатация полигона возможна до 2010 года. На данный момент накоплено около 12 млн. м отходов. Ежегодно на полигон поступает 0,4- 0,5 млн. м отходов и с развитием города объем их поступления постоянно увеличивается (см. приложения N 1 таблицу 3 и приложение N 2 диаграмму 3).
Производственные отходы теплоэлектроцентралей (золошлаки)
складируются на золоотвалах. Так, СП ТЭЦ-1 имеет восемь карт. В работе карты N 6 и 7 золоотвала общей площадью 14,4 га. В 2002 году рекультивированы карты N 1-3 золоотвала СП ТЭЦ-1 площадью 20,3 га. Согласно Программе "Здоровье населения города Астаны на 2004-2005 годы", утвержденной решением маслихата города Астаны от 30 марта 2004 года N 30/6-III, выполнены работы по реконструкции карт N 6 и 7, что позволило решить проблему их пыления, а также складирования золошлаковых отходов в ближайшие 3-4 года.
СП ТЭЦ-2 имеет две карты золоотвала. Карта N 1 площадью 78 га в 1997 году была отработана и рекультивирована. Эксплуатация карты N 2 начата в 1993 году с объемом 9,7 млн. м и площадью 105 га.
В приложениях N 1 и N 2, соответственно в таблице 4 и на диаграмме 4 показана динамика накопления золошлаковых отходов на ТЭЦ-1 и ТЭЦ-2.
4. Проблемы озеленения и благоустройства В настоящее время существующие зеленые насаждения в городе Астане представлены очень бедным ассортиментом. Возраст, санитарное состояние и декоративные качества зеленых насаждений различны. Общее их состояние в большей степени неудовлетворительное.
Кроме того, в столице отмечается недостаточное озеленение территорий проживания, мест массового отдыха. На одного жителя столицы приходится около 9,3 квадратных метра зеленых насаждений, а в северо-восточных районах города эти показатели находятся в пределах 1,5-2,0 квадратных метра, что крайне недостаточно. На конец 2003 года количество зеленых насаждений общего пользования составляло 395 га, ограниченного пользования 620 га и специального 1600 га.
По состоянию на 1 октября 2004 года, в городе существуют четыре парка общей площадью 46,6 га, обустроены 33 сквера площадью 63,9 га и два бульвара (10 га), из них в 2004 году введены восемь скверов общей площадью 16,3 га и один бульвар на левобережье (8,5 га).
До 2003 года работы по созданию санитарно-защитной зеленой зоны города Астаны проводились в соответствии с Отраслевой программой создания зеленой зоны города Астаны на 2002-2010 годы, утвержденной постановлением Правительства Республики Казахстан от 10 января 2002 года N 17. Зеленая зона создана на лесопригодных участках в границах города на площади 14 тысяч га и в пригородной зоне на площади 11 тысяч га.
В настоящее время реализуется "Леса Казахстана" на 2004- Программа 2006 годы, утвержденная постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 мая 2004 года N 542. В 2004 году уже посажено 4700 га лесов, в том числе в новом Президентском центре 1034 га и на Карагандинском направлении 3666 га.
Городу переданы, с учетом ранее посаженных, более 7,4 тысяч га лесов "зеленого" пояса.
Глава 3 Анализ поступления платежей за загрязнение окружающей среды и их использование на проведение природоохранных мероприятий Ежегодно в местный бюджет поступают средства от платежей за загрязнение окружающей среды и штрафы за нарушение природоохранного законодательства. Анализ показывает, что в 2003 году объем поступлений превысил уровень 2001 и 2002 годов соответственно в 2,7 и 1,2 раза (см.
приложение N 1 таблицу 5). При этом в 2003 году в бюджет города поступило около 225 млн. тенге, из которых на проведение природоохранных мероприятий направлено 110,8 млн. тенге, или около 50% от общего сбора платежей. Заметна и тенденция роста затрат на проведение природоохранных мероприятий и, в частности, на развитие охраны окружающей среды.
В 2004 году на природоохранные нужды планируется освоить 116,3 млн.
тенге. Предусмотрено выполнить девять природоохранных мероприятий, в том числе по Программе "Проведение мероприятий по охране окружающей среды на местном уровне" на сумму 9,5 млн. тенге, по Программе "Развитие охраны окружающей среды" - 106,8 млн. тенге.
В соответствии с Программой "Здоровье населения города Астаны на 2004-2005 годы", утвержденной маслихата города Астаны от 30 марта 2004 года N 30/6-III, до конца 2004 года намечено:
завершить работы по радиоэкологическому обследованию территории города Астаны на сумму 1,8 млн. тенге. Цель данного обследования - выявление локальных неконтролируемых источников ионизирующего излучения и участков радиоактивного загрязнения на территории города Астаны, подготовка к изъятию и дезактивации выявленных аномалий, оценка состояния радиационного фона территории городской инфраструктуры, вновь строящихся объектов и прилегающих промышленных зон, оценка уровня ртутного загрязнения в лечебно- профилактических учреждениях с применением метрологически поверенных приборов АГП-01. В настоящее время освоено 1,1 млн. тенге, или 61%;
завершить реконструкцию карт N 6 и 7 золоотвала СП ТЭЦ-1 на сумму 56,8 млн. тенге для предотвращения неблагоприятной экологической обстановки в городе Астане из-за пыления карт золоотвала ввиду их переполнения. Полная очистка карт N 6 и 7 позволит также решить проблему со складированием золошлаковых отходов на СП ТЭЦ-1 еще в течение ближайших 3,5 - 4 лет (по состоянию на 1 октября 2004 года освоено 51,2 млн. тенге, или 90%);
выполнить реконструкцию существующих золоуловителей на одном из действующих котлов СП ТЭЦ-2 с заменой их на установку "Эмульгирования", которая позволит сократить выброс взвешенных веществ в атмосферу города на 96,4% (3253 тонн/год) и окислов серы на 20% (202,955 тонн/год). Стоимость проекта 50 млн. тенге (по состоянию на 1 октября 2004 года освоено 37,6 млн.
тенге, или более 75%).
Слабые стороны состояния окружающей среды:
высокое залегание грунтовых вод, угроза подтопления;
засоленность почв, сложности в проведении озеленения;
недостаточное озеленение города; загрязненность ручья Сары-булак;
загрязнение атмосферного воздуха из-за увеличения количества автотранспорта;
запыленность воздуха в летний период.
Сильные стороны состояния окружающей среды:
плоскоравнинный рельеф;
естественный радиационный фон, не превышающий нормативные значения;
отсутствие вредных производств и сырьевых предприятий;
благоприятные условия для рассеивания вредных примесей в атмосфере за счет ветров.
Раздел 4 Цели и задачи Программы Целью Программы является создание экологического равновесия города Астаны и благоприятной среды для проживания населения.
Поставленная цель будет достигнута путем решения следующих задач:
1) снижение уровня антропогенного воздействия на окружающую природную среду:
сокращение вредных выбросов (автотранспорт, теплоэнергетика, промышленные предприятия);
совершенствование системы водоснабжения и водоотведения;
совершенствование системы сбора и хранения промышленных и бытовых отходов;
посадка и охрана зеленых насаждений;
охрана и рациональное использование земель;
2) совершенствование системы экономического стимулирования природопользования;
3) создание единой системы наблюдения и контроль за состоянием окружающей природной среды;
4) повышение экологической культуры и образования населения.
Раздел 5 Основные направления и механизм реализации Программы Основными направлениями Программы являются:
предотвращение загрязнения атмосферного воздуха;
обеспечение качества водных ресурсов;
предотвращение загрязнения земельных ресурсов;
озеленение и благоустройство города;
развитие экологической культуры, образования и просвещения населения.
Глава 4 Предотвращение загрязнения атмосферного воздуха Направлениями в решении проблем загрязнения атмосферного воздуха являются:
увеличение капиталовложений на реконструкцию и замену устаревших горелочных устройств и золоуловителей теплоэлектроцентралей, замена существующих золоуловителей действующих котлов на установку "Эмульгирования". Постепенный отказ от использования каменного угля и переход на использование энергоносителей с меньшим объемом выбросов вредных веществ;
сокращение количества автономных котельных средней и малой мощности с планомерным переводом на централизованное потребление тепловой энергии;
увеличение количества экологически безопасных автотранспортных средств;
развитие электрического транспорта (троллейбусов) за счет расширения существующей маршрутной сети электротранспорта.
Для реализации этих направлений Программой планируется:
провести реконструкцию существующих золоуловителей на теплоэлектроцентралях с заменой их на эмульгаторы второго поколения, капитальный ремонт золоулавливающих устройств котлоагрегатов N 1, 2, 4, 6, 7 на ТЭЦ-1 и N 1, 2, 3, 4, 5 на ТЭЦ-2;
внедрить новые модернизированные горелочные устройства на двух котлоагрегатах ТЭЦ-2;
ввести в действие автоматизированную систему контроля за выбросами золы в атмосферу;
на котельных в поселках Промышленный, Пригородный, Управление производственно-технической комплектации (далее - УПТК), Железнодорожный и Мичурино установить золоулавливающие устройства;
оснастить автомашины госучреждений и автобусных парков города катализаторами, уменьшающими токсичность и дымность выхлопных газов;
продолжить работы по внедрению газобаллонного оборудования в подведомственных предприятиях Управления транспорта города и в ГКП "Астана су арнасы";
приобрести новые троллейбусы как экологически безопасного общественного транспорта;
установить автоматические газоанализаторы на четырех действующих стационарных постах и дополнительный пост наблюдения за загрязнением атмосферного воздуха на Левобережье;
оснастить Центр гидрометеорологического мониторинга передвижной лабораторией для производства фонового мониторинга за загрязнением воздушного бассейна города Астаны.
Глава 5 Обеспечение качества водных ресурсов Решение проблем загрязнения водных ресурсов будет осуществляться в следующих основных направлениях:
сокращение дефицита водных ресурсов путем внедрения режима экономии водопотребления, модернизации водопроводящих систем и систем водоподготовки для улучшения качества воды, водоочистки и водоотведения;
увеличение объема работ по дренажу, понижению уровня грунтовых вод, ликвидация накопителя-испарителя "Талды-коль";
благоустройство набережных и русла реки Есиль, а также его притоков Сары-булак и Ак-булак;
совершенствование системы ливневой канализации с очистными сооружениями.
С целью реализации указанных направлений планируется:
ликвидация накопителя-испарителя "Талды-коль" с рекультивацией. В настоящую программу вошли 1-я и 2-я очереди строительства: в первую очередь намечается строительство сооружений биологической очистки КОС (Аэротенки)
и механического обезвоживания осадков, во вторую очередь - восстановление системы перекачки воды из накопителя "Талды-коль" в накопитель "Карабидаик";
ликвидация накопителя-испарителя "Талды-коль", реконструкция КОС, строительство станции очистки стоков ливневой канализации прямо и косвенно связана с задачей понижения уровня грунтовых вод города Астаны, так как эти объекты расположены в единой экосистеме региона;
проведение работ по инженерной защите от подтопления, дренажу, понижению уровня грунтовых вод левобережной территории города Астаны;
реконструкция русла реки Есиль;
разработка проекта по очистке и благоустройству ручья Сары-булак по всей протяженности, благоустройство ручья Ак-булак на участке от проспекта Абылайхана до железной дороги;
реконструкция водозаборного узла с блоком очистки воды в поселках Интернациональный и Мичурино, строительство локальных очистных сооружений в поселке Мичурино;
строительство системы ливневой канализации с очистными сооружениями;
строительство сооружений оборотного водоснабжения на насосно- фильтровальной станции ГКП "Астана су арнасы";
проведение работ по гидрохимическому мониторингу поверхностных водоемов города.
Глава 6 Предотвращение загрязнения земельных ресурсов Снижение техногенной нагрузки на окружающую среду связано с решением проблем захоронения отходов. Основными направлениями здесь завершение начатых в 2003 году за счет займа Королевства Испания строительных работ по проекту "Модернизация и удаление твердо-бытовых отходов и улучшение экологической обстановки города Астаны";
повышение уровня использования отходов;
совершенствование системы утилизации производственных и бытовых отходов.
Реализация данных направлений будет осуществляться следующим образом:
утилизация золошлаковых отходов путем строительства завода для производства силикатного кирпича, что обеспечит предотвращение дополнительного загрязнения земли и повторное использование карт золоотвалов СП ТЭЦ-1, ТЭЦ-2;
внедрение автоматизированной системы контроля, учета и управления потоками отходов;
рекультивация отработанной карты N 6 золоотвала СП ТЭЦ-1;
строительство нового золооотвала СП ТЭЦ-2;
разработка проекта на строительство специального полигона для обезвреживания опасных отходов;
демеркуризация и утилизация ртутьсодержащих приборов и изделий по городу Астане.
Учитывая, что озеленение территорий является основным фактором оздоровления городской среды и играет важную роль в формировании архитектурно-художественного облика столицы, дополнительное озеленение будет осуществляться в соответствии с проектом "Комплексная схема озеленения города Астаны до 2030 года" по следующим основным направлениям:
завершение строительства санитарно-защитной зоны вокруг города;
создание многочисленных зеленых микрозон в черте города за счет увеличения площадей парков, скверов, площадей, занятых под газонами и цветниками;
развитие сети зеленых насаждений в микрорайонах и кварталах.
Глава 7 Озеленение и благоустройство города Для реализации основных направлений по озеленению и благоустройству города планируется:
создание ландшафтных насаждений в пригородной зоне вдоль основных транспортных магистралей города;
строительство парков по улице Сары-Арка, на набережной ручья Ак- булак;
окончание строительства 1-й очереди водно-зеленого бульвара нового административного центра города Астаны;
строительство Президентского парка;
комплексное благоустройство и озеленение внутриквартальных территорий.
В результате реализации Комплексной схемы озеленения в городе появятся новые парки, бульвары и скверы, будет создана единая зеленая структура, органически связывающая между собой все городские озелененные территории.
Глава 8 Развитие экологической культуры, образования и просвещения населения Развитие экологической культуры, образования и просвещения населения проводится в следующих основных направлениях:
регулярное освещение в средствах массовой информации проблем охраны окружающей среды и пропаганда экологических знаний;
подготовка специалистов, переподготовка и повышение квалификации кадров в области экологии;
государственная поддержка экологического образования;
эффективное функционирование административного управления.
С целью формирования экологической культуры населения планируется следующее:
постоянная трансляция телерадиопередач по охране окружающей среды;
ежегодное проведение мероприятий, посвященных Всемирному дню охраны окружающей среды;
издание экологической газеты;
создание "Консультативно-экологического совета города Астаны", что позволит взаимодействовать с жителями города, кооперативами собственников квартир, предприятиями и учебными заведениями по вопросам осуществления мер охраны окружающей среды с позиции каждого из природопользователей;
проведение экологических субботников.
С целью развития экологической культуры, образования и просвещения населения в области охраны окружающей среды предусматривается распространение экологической информации среди населения через средства массовой информации (далее - СМИ), что имеет большую просветительно- пропагандистскую значимость в решении вопросов обеспечения экологической безопасности. В этой работе будут задействованы все городские СМИ, организовано издание экологической газеты. Особую роль в экологической пропаганде и просвещении населения будет уделяться вопросам пропаганды здорового образа жизни в гармонии с природой.
Раздел 6 Необходимые ресурсы и источники их финансирования Предполагаемый объем финансовых средств, необходимых для реализации мероприятий Программы, по источникам финансирования составят:
за счет республиканского бюджета - 20381,881 млн. тенге, из них:
2005 год - 5174,045 млн. тенге, за счет местного бюджета - 5688,422 млн. тенге, из них:
2005 год - 159,554 млн. тенге, за счет собственных средств предприятий - 191,802 млн. тенге, из них:
2005 год - 58,302 млн. тенге, за счет инвестиций - 7995,9 млн. тенге, из них:
2005 год - 3215,8 млн. тенге, Объемы финансирования могут уточняться при формировании бюджетов на соответствующий год.
Для наглядности объемы затрат по источникам финансирования сведены в таблицу и диаграмму, которые приведены в приложении N 1 таблица 6 и приложении N 2 диаграмма 5.
Раздел 7 Ожидаемые результаты от реализации Программы От реализации мероприятий Программы "Здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы" ожидаются следующие результаты:
реализация проекта "Ликвидация накопителя-испарителя сточных вод "Талды-коль" с рекультивацией" повысит надежность работы очистных сооружений города, устранит неприятный запах, позволит ликвидировать иловые площадки, понизить уровень воды в озере-накопителе до естественных границ;
мероприятия по инженерной защите от подтопления, дренаж левобережной части города позволят понизить уровень грунтовых вод, решить вопрос заболачивания территории;
реконструкция и благоустройство русла реки Есиль, ручьев Сары-булак, Ак-булак способствуют оздоровлению экологической обстановки, обеспечению качества поверхностных вод;
реконструкция водозаборного узла с блоком очистки позволит обеспечить жителей населенных пунктов Мичурино и Интернациональный водой строительство локальных очистных сооружений в поселке Мичурино позволит предотвратить загрязнение поверхностных и подземных вод;
строительство станции очистки стоков ливневой канализации позволит обеспечить соблюдение санитарно-экологических требований при выпусках стоков ливневой канализации в водные объекты;
приобретение и установка автоматического регистратора уровня воды с полным комплексом гидрометеорологических наблюдений на Вячеславском водохранилище даст возможность получать информацию о максимальных критических уровнях паводковых вод с целью принятия упреждающих мер по предотвращению чрезвычайных ситуаций;
реконструкция существующих золоулавливающих установок на одном из действующих котлов с заменой их на установку "Эмульгирования", внедрение новых модернизированных горелок и установок интенсификации горения, технология интенсификации горения на котлоагрегатах СП ТЭЦ-2 дают снижение выбросов золы угольной на 3200 тонн в год, окислов серы на 420 тонн в год;
при установке газобаллонного оборудования на автомобильный транспорт достигается снижение выбросов оксидов углерода, азота, углеводорода, вообще отсутствуют выбросы диоксида серы и соединений свинца, в 8-10 раз снижается дымность отработавших газов;
оснащение автобусного парка города, работающего на маршрутных линиях, катализаторами позволит снизить выбросы загрязняющих веществ от двигателей внутреннего сгорания на 70-80%;
установка золоулавливающих установок в котельных поселков Пригородный и Промышленный позволит снизить выбросы взвешенных веществ в атмосферу соответственно на 20,6 и 19,4 тонны за отопительный сезон;
замена золоулавливающих установок отслуживших срок службы в котельных поселков УПТК, Железнодорожный и Мичурино позволит сократить выбросы загрязняющих веществ в атмосферу и поддерживать степень очистки отходящих газов на уровне 85%;
установка автоматических газоанализаторов на четырех действующих постах, установка дополнительного поста наблюдения получение оперативной, круглосуточной информации об экстремально высоком загрязнении воздушного бассейна города;
радиоэкологическое обследование территории города дает оценку радиологического и экологического состояния города Астаны;
строительство завода по производству силикатного кирпича из золошлаковых отходов позволит решить проблему утилизации отходов, предотвратить дополнительное загрязнение земли отходами и обеспечит повторное использование карт золоотвалов СП ТЭЦ-1 и ТЭЦ-2;
создание ландшафтных насаждений, строительство парков, скверов оказывают благоприятное воздействие на микроклимат города, служат источниками образования озона, кислорода и фитонцидов, образуют фильтрующую среду, очищают воздух, способствуют повышению его влажности;
трансляция телерадиопередач по охране окружающей среды, издание экологической газеты способствуют пропаганде экологических знаний и культуры, экологическому просвещению населения.
Приложение N 1 к Программе здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы Таблица N 1 Валовые выбросы вредных веществ по городу Астане за 1999-2003 годы (тыс.
тонн)
Наименование выбросов 1999 год год Всего, в том числе:
71,28
Твердые
Газообразные
Таблица N 2
Динамика выбросов вредных веществ предприятиями ОАО "Астанаэнергосервис" (тыс. тонн)
Выбросы
Всего по СП ТЭЦ-1 8,703 7,391 5,850 5,756 Всего по СП ТЭЦ-2 33,526 35,346 40,245 35,263 Таблица N 3 Динамика накопления отходов на городском полигоне (тыс. м )
Отходы
Наличие отходов на полигоне по захоронению 441,1 461,1 410,6 493,9 539,0 Таблица N 4 Динамика накопления производственных отходов на золоотвалах СП ТЭЦ-1, СП ТЭЦ-2 ОАО "Астанаэнеросервис" (тыс. тонн)
Наименование отходов
Золошлаковые отходы СП ТЭЦ-1 80,82 92,73 69,69 70,416 Золошлаковые отходы СП ТЭЦ-2 450,85 451,85 537,31 546,892 578,8 Таблица N 5 Поступление платежей в городской бюджет за загрязнение окружающей среды и их использование за 2001-2004 годы (тыс. тенге)
Показатели 9 мес. 2004 год Всего поступило средств в т.ч.: платежи Штрафы Направлено на природоохранные мероприятия и освоено в т.ч. на:
проведение мероприятий по охране окружающей среды развитие охраны окружающей среды Прил N 1 Таблица N 6 Динамика объемов финансирования по источникам на 2005-2007 годы (млн.
тенге)
Годы
Источники финансирования, млн. тенге:
Республи-
Местный бюджет
Собственные средства предприятий Инвестиции канский бюджет 5 174,045 159,554 58,302 3 215,8 5 411,750 2 574,481 59,500 2 287,4 9 796,086 2 954,387 74,000 2 492,7 Итого:
20 381,881 5 688,422 191,802 7 995,9 Приложение N 2 Диаграмма N 1 Динамика валовых выбросов по городу Астане (тыс. тонн)
(см. бумажный вариант)
Диаграмма N 2
Диаграмма N 3
Диаграмма N 4
Диаграмма N 5
Динамика объемов финансирования на 2005-2007 годы (млн. тенге)
Раздел 8 План мероприятий по реализации Программы здоровая окружающая среда города Астаны на 2005-2007 годы N Мероприятия Форма Ответс Срок ис- Предполагаемые расходы (млн.
Источ- пол завер твенные испол- ники фи- нан- 2005 г.
2006* г.
2007* г.
шения нение нения, годы сиро- вания
1. Предотвращение загрязнения атмосферного воздуха Акт Собст АО "АЭС", ДЭВХ г. Астаны прием- ки венные средст квар- Реконструкция котлоаг- регата N 3 СП ТЭЦ-1 с заменой на установку "Эмульгиро- в экс- тал вания".
ва пред- приятий плуата- цию 2005- Местный бюджет 2007 2-3 ГУ "УРПП г. Аста- ны", ДЭВХ г. Аста- ны, АО "АЭС"
Реконструкция суще- ствующих золоуловите- лей с заменой их на эмульгаторы второго поколения, СП ТЭЦ-2.
Мест-
Внедрение новых модер- ни- ный бюд- выпол- жет ненных работ зированных горелочных устройств на двух котло- аг- регатах БКЗ-420, СП Внедрение установки ин- тенсификации горения (ТИГ) на одном из кот- лов БКЗ-420, СП ТЭЦ-2.
1,002
Капитальный ремонт
ЗУУ котлоагрегатов N 1, 6, СП ТЭЦ-1.
АО "АЭС", ДЭВХ г.
Астаны, ГУ "УРПП г. Астаны"
ЗУУ котлоагрегатов N 2, 7, СП ТЭЦ-1.
АО "АЭС", ДЭ-
ВХ г. Астаны, ГУ
"УРПП г. Астаны"
Расширенный текущий ремонт 2007 год ЗУУ котло- агрегата N 4, СП ТЭЦ-1.
АО 2005 2-3
"АЭС", ДЭВХ г.
Астаны, ГУ агрегатах БКЗ-420, СП ТЭЦ-2 АО.
ЗУУ котлоагрегата N 5, СП ТЭЦ-2.
2006 2-3 2, 3, СП ТЭЦ-2.
ЗУУ котлоагрегатов N 4, 5, СП ТЭЦ-2.
2007 3-4
Внедрение автоматизи- ро- ванной системы контро- ля за выбросами золы в атмосферу на ТЭЦ-2.
Пред- прия-
Перевод предприятий с автономными котельны- ми на централизо- тия и орга- Дого- вор на подк- лю- ванное тепло- низа- снабжение.
ции города, ГУ чение к цен- тра- льно- му теп- ло- снаб- же- нию 5,412 ны", ТОО "Ныса- на"
Реконструкция золоулав- ливающих устройств на котельных поселка Про- мышленный.
2006- 3,638
Замена по истечении срока службы золоулав- ли- вающих устройств ко- тельных поселков Же- лезно- дорожный, Управления производст- венно-техни- ческой комплектации, Мичурино.
ны", УТиС г. Аста- ны Оснащение автобусного парка города, работаю- щего на маршрутных ли- ниях, катализаторами.
ГКП "АСА", ны"
Перевод 30 транспорт- ных единиц ГКП "АСА" на потребление газообразного топлива.
Внедрение газобаллон- ного оборудования.
УТиС г. Астаны, 234,0 251,0 Приобретение новых троллейбусов как эколо- гически безопасного об- щественного транспорта.
Радиоэколо- гическое обследование территории г. Астаны.
ны", ДГСЭН г. Астаны, ГТУО- ОС г. Астаны работ, отчет ны", ДГП "Центр гидро- мет- Приобретение и установ- ка автоматических газо- анализаторов на четы- рех действующих стаци- онарных постах.
мони- торин- га г. Астаны"
Установка дополнитель- ного стацио- нарного поста наблюде- ния за загрязнением ат- мосферного воздуха, оснащенного автомати- зиро- ванными газо- анализаторами на Лево- бережье г. Астаны.
Оснащение ДГП метмониторинга г.Аста- ны" передвижной экс- пресс- лабораторией для произ- водства фонового мони- торинга за загрязнением воздушно- го бассейна г.Астаны.
9,959
Приобретение для Де- партамента государ- ствен- ного санитарно- эпиде- миоло- гического надзора г.
Астаны приборов для определения качествен- ного загрязнения окру- жающей среды.
2. Обеспечение качества водных ресурсов Ликвидация накопителя- ДЭВХ г.
1 350,0 50,570
Респуб- ликан- 4 квар- ский испарителя сточных вод "Талды-коль" с рекуль- ти- вацией:
1-я очередь строитель- ства "Сооружения био- логической очистки КОС (аэротенки) и меха- нического обезвожива- ния осадков";
2-я очередь строитель- ства "Восстановление (реконструкция) систе- мы перекачки воды из накопителя "Талды- коль" в накопитель "Ка- рабидаик".
457,0 1 000,0 4 000,0 Инженерная защита от подтопления, дренаж, понижение уровня грун- товых вод левобереж- ной территории г. Аста- ны.
555,0 1 904,4
Реконструкция русла
Ишим в г. Астане.
3-4 квар-
ДКС г. Астаны,
Обоснование инвести- ций по очистке и благо- Техни- ко- ны", ДКХ г. Астаны 1 квар- эконо- мичес- устройству территории, прилегающей к ручью Сары-булак.
кое обос- нова- ние по очист- ке и благо- устрой- ству р.
Сары- булак
Разработка проектно-
Про- ект- сметной документации по очистке и благо- но- устройству ручья Сары- булак.
смет- ная до- ку- мента- ция по ке и бла- го- уст- рой- ству р. Са- ры- Благо- 286,181 2-3 квар- устройство реки Ак-бу- лак на участке от про- спекта Абылайхана до железной дороги в г.
Астане.
ны", ГКП "АСА"
2-4 квар-
Реконструкция водоза- борного узла с блоком очистки воды в поселке Интернаци- ональном.
1-2 квар- ны", ДЭ-
ВХ г. Астаны на строительство локаль- ных очистных сооруже- ний в поселке Мичури- но.
53,731 36,469 2007 2-4 Строительство локаль- Финан- 2007 в сирова Контроль за ходом раз- вития системы ливневой канализации.
ДЭВХ г. Астаны, тече- ние не требуется ние года Гидро- Резуль- 3,123 таты анали- зов химический мониторинг поверхностных вод на реках Ишим, Нура, Ак- булак, Сары-булак, кана- ле Нура-Ишим на 17 гид- ростворах.
ДГП "Центр гидро- ка автома- тического регистратора уровня воды с полным комплексом гидрометео- га г. Астаны", логических наблюдений на Вячеславском водо- хранилище.
г. Астаны,
Реализация проекта ис- пользования территори- ально прилегающих во- доемов в системе водо- оборотного водоснабже- ния ТЭЦ-1, ТЭЦ-2.
ция,
Разработка техническо- го проекта системы сбо- ра промливневых сточ- ных вод с канализацион- ной насосной станцией с последующим использо- ванием стоков в оборот- ной системе ГЗУ, СП ТЭЦ-1.
Инвести- 290,9
(2208,8 313,9
(2429,7 342,1
(2672,7 ции
ГКП "АСА", ДЭ-
ВХ г. Астаны, тыс.
долл.)
Строительство сооруже- ний по оборотному ис- пользованию промыв- ных вод (по проекту ЯАМС).
Реконструкция канализа- ционно- 945,7 (7180,5 1020,5 (7898,6 1112,1 (8688,5 насосной станции на входе и выходе, строи- тельство песколовок, ре- конструкция метантен- ков и газгольдеров, ре- конструкция существую- щих и строительство но- вых первичных (2 ед.) и вторичных (2 ед.) от- стойников, реконструк- ция котельной, станции воздуховодок, рекон- струкция иловой стан- ции, ило- уплотнителя, строитель- ство цеха по обезвожива- нию ила, замена систем трубопроводов (по про- екту ЯАМС).
364,6 393,4 428,7
(3349,6
(2768,2
(3045,0
Строительство нового водозабора, устройство ограждения на Вячеслав- ском водохранилище (по пр. ЯАМС).
Реконструкция 13 кана- лизационно- 518,6 559,6 609,8 насосных станций, и строительство 4 новых, строительство напорно- го коллектора от канали- за- ционной насосной стан- ции N 22 поселка Про- мышленный до коллек- тора поселка Желез- нодорожный (по проек- ту ЯАМС).
3. Предотвращение загрязнения земельных ресурсов ДКХ г. Астаны, ля, учета и управления потоками отходов.
ТОО "Завод эффек- 1096,0 тивных строи- тель- ных мате- Утилизация золошлако- вых отходов путем стро- ительства завода по про- изводству силикатного кирпича.
риалов",
Рекультивация отрабо- танной карты N 6 золо- отвала СП ТЭЦ-1.
843,02 1042,98 золоотвала СП ТЭЦ-2 ОАО "АЭС".
АО "АЭС", 2005 1-2 ны", ДКХ г. Аста- Разработка проекта на строительство специаль- ного полигона для обез- вреживания опасных от- ходов.
мен- тация
Демеркуризация и ути- лизация ртутьсодержа- г. Астаны, ГУЧС щих приборов и изделий по г.Астане.
4. Озеленение и благоустройство города 369,295 Комитет лесного и охот- Создание промышлен- ных плантаций тополей, ив. По проекту "Ликви- дация накопителя- ничьего хозяйства РГП "Жасыл Ай- мак", ГУ "УРПП г.
Астаны"
вацией".
Проектно- 50,170 55,160 58,305 изыскательские работы по созданию ландшафт- ных насаждений в приго- родной зоне г. Астаны кумен- 949,984 965,42 1188,086 Создание ландшафтных насаждений в пригород- ной зоне вдоль основ- ных транспортных маги- стралей.
400,0 2005 2-4
Строительство парка по улице Сары-Арка в горо- де Астане. ГКП "Зелен- строй".
Строительство парка на набережной ручья Ак- булак в г.Астане. ГКП "Зеленстрой".
350,0 2276,0
Строительство Прези- дентского парка. ГКП 375,71 Строительство 1 очере- ди водно-зеленого буль- вара нового адми- нистративного центра г.
Астаны. ГКП "Зелен-
Озеленение города. ГКП 713,93 964,5 Комплексное благо- 520,0 устройство внутри- квартальных террито- рий. ГКП "Зеленстрой".
2006 в
Контроль за реализаци- ей мероприятий по выра- щиванию лесонасажде- ний зеленой зоны г.Аста- ны. ГКП "Зеленстрой".
5. Развитие экологической культуры, образования и просвещения населения ны", ГТУООС г.
Астаны
Трансляция телепередач по охране окружающей среды, изготовление ре- кламной продукции.
Трансляция радиопере- дач по охране окружаю- щей среды.
Отчет о про- 2 квар-
Подготовка и проведе- ние мероприятий, посвя- щенных Всемирному дню охраны окружаю- веде- нии ме- тия Поста- Издание экологической газеты.
новле- в ние акима- та г.
Создание Консульта- ционно-эколо- Акимат г. Астаны, ния не требует Прото- кол гического совета г. Аста- ны и проведение его за- седаний.
Организация и проведе- ние конференций на эко- логические темы.
Астаны, вузы
Меро-
Проведение экологиче- ских субботников.
Всего расходы по Программе:
8607,701 10333,131 15317,173 в том числе:
Республиканский бюджет 5174,045 5411,750 9796,086 2574,481 2954,387 из них за счет бюджетных программ ГУ "УРПП г.Астаны"
167,531 175,907 3215,800 2287,400 2492,700 Примечание:
* - объемы финансирования могут уточняться при формировании бюджетов на соответствующий год ГТУООС г. Астаны - Государственное учреждение "Городское территориальное управление охраны окружающей среды города Астаны";
ГУ "УРПП г. Астаны" - Государственное учреждение "Управление по реализации природоохранных программ города Астаны";
ДЭВХ г.Астаны - Государственное учреждение "Департамент энергетики и водного хозяйства города Астаны";
ДГСЭН г. Астаны - Государственное учреждение "Департамент государственного санитарно- эпидемиологического надзора города Астаны";
УТиС г. Астаны - Государственное учреждение "Управление транспорта и связи города Астаны";
ДКХ г. Астаны - Государственное учреждение "Департамент коммунального хозяйства города Астаны";
ДКС г.Астаны - Государственное учреждение "Департамент капитального строительства города Астаны";
ГУЧС г. Астаны - Городское управление по чрезвычайным ситуациям города Астаны;
ГКП "АСА" - Государственное коммунальное предприятие "Астана су арнасы";
АО "АЭС" - Акционерное общество "Астанаэнергосервис";
СП "ТЭЦ-1", - Специализированные предприятия СП "ТЭЦ-2" "Теплоэнергоцентраль-1", "Теплоэнергоцентраль-2" акционерного общества "Астанаэнергосервис";
ДГП "Центр - Дочернее государственное предприятие гидрометмониторинга "Центр гидрометеорологического мониторинга г. Астаны" города Астаны" РГП "Казгидромет".