Қазақша:
Қазақстан Республикасының Көлік және Қазақстан Республикасы Көлік Министерство транспорта и коммуникаций коммуникациялар министрлігі және коммуникациялар Республики Казахстан министрлігінің 1998 жылғы 10 шілдедегі № 146 бұйрығымен бекітілген. Қазақстан Республикасының Әділет мнистрлігінде 1998 жылғы 3 тамызда № 560 болып тіркелді.
Күші жойылды - Көлік және коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 10 ақпандағы № 55-І бұйрығымен Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитаны туралы уақытша ережені бекіту туралы
1. Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитаны туралы уақытша ереже бекітілсін (қоса берілген).
2. Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрінің 1997 ж. 30.06. N 500 бұйрығы күшін жойды деп танылсын.
Министр
Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитаны туралы УАҚЫТША ЕРЕЖЕ
1. Жалпы ережелер
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды
1. Теңіз және өзен (саға) сауда портының капитаны - саудамен теңізде жүзуді және жүзу қауіпсіздігі мен порттағы тәртіпті қамтамасыз ету бойынша Қазақстан Республикасының заңдарын, ережелері мен Халықаралық шарттарын сақтауда мемлекеттік бақылау өкілеттіктері мен міндеттері дербес жүктелген порт басшылығының құрылымындағы ерекше лауазымды тұлға.
2. Порт капитаны порттың құрылымдық бөлімшесі және оның шаруашылық қамтуында болып табылатын Портты мемлекеттік бақылау инспекциясын (ПМБИ) басқарады.
Мемлекеттік бақылау инспекциясы өзіне мыналарды қосып алады:
инспекция бөлімін, лоцмандық қызметті, кеме қозғалысын басқару қызметі (КҚБҚ), дипломдық паспорттық бюроны.
Теңізде жүзу қауіпсіздігін, теңіз кемелерінің командалық және қатардағы құрамдарының тұлғаларын дипломдау, теңіз және өзен апаттарын зерттеуді бақылауға қатысты мәселелерде капитан порты мен ПМБИ қызметкерлері Қазақстан Республикасының Көлік және коммуникациялар министрлігі Кеме қатынасы және теңізде жүзу қауіпсіздігі Бас инспекциясының нұсқауларын басшылыққа алады.
3. ПМБИ қызметкерлерінің штат кестесі, нысаны, жалақы жүйесі мен мөлшері Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарына сәйкес порт бастығымен белгіленеді.
ПМБИ мамандарының саны жүзу қауіпсіздігі мен порт алаңында тәртіпті тәулік бойы бақылаудың орындалуын қамтамасыз етуі тиіс.
4. Теңіз және өзен (сағалық) сауда порты капитанының теңізде жүзу қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өкімі барлық кәсіпорындар, ұйымдар, заңды және жеке тұлғалар үшін, олардың ведомостволық қатыстылығы мен меншіктік нысанына қарамастан, міндетті. Порт капитанының осы өкімдері, сондай-ақ теңіз кемелерінің командалық және қатардағы құрамының тұлғаларын дипломдау мәселелері бойынша оның шешімі Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігі Су көлігі басқармасының бастығымен немесе Кеме қатынасы және теңізде жүзу қауіпсіздігі Бас инспекторымен күшін жоюы мүмкін.
5. Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитандары Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігі Кеме қатынасы және теңізде жүзу қауіпсіздігі Бас инспекциясының келісімімен порт бастығының бұйрығымен қызметке тағайындалады және босатылады.
6. Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитанының қызметіне жоғарғы немесе орта білімі, шағын жүзу капитанынан төмен емес атағы бар және кеме капитаны қызметіндегі еңбек өтілі кемінде үш жыл болған тұлғалар тағайындалады.
Порт капитанының орынбасарының қызметіне жоғарғы және орта білімі және шағын жүзу капитанынан төмен емес атағы бар тұлғалар тағайындалады.
7. Ауысылым бастығының, аға капитанның және инспекция бөлімі капитанының қызметіне жоғарғы немесе орта арнаулы білімі және шағын жүзулер капитанынан төмен емес атағы бар тұлғалар тағайындалады.
Аға инспектор және инспекция бөлімінің инспекторының қызметіне орта арнаулы білімі және шағын жүзулер штурманынан кем емес атағы бар тұлғалар
8. Портты мемлекеттік бақылау инспекциясының қызметкерлері нысандық киіммен жүру тәртібін сақтауы тиіс.
9. Порт капитанына осы Ережеде анықталған міндеттерден басқа міндеттер жүктелмеуі тиіс.
10. Порт капитанына тәртіп бұзу айыптарын салу, оны сыйақысынан айыру немесе олардың мөлшерін азайту тек Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігі Кеме қатынасы және теңізде жүзу қауіпсіздігі Бас инспекциясының келісімімен жүргізілуі мүмкін.
11. Порт капитаны өзінің қызмет дәрежесі бойынша порт басшысының бірінші орынбасары болып табылады және елтаңбалық мөрі мен вымпелі болуы тиіс.
12. Бақылау міндеттерін және теңізде жүзу қауіпсіздігін бақылауды тікелей жүзеге асыратын ПМБИ қызметкерлерінде қызметі көрсетілген мөртаңба болады.
Порт капитаны және ПМБИ қызметкерлері өздерінің қызметтерін орындау кезінде көлікпен қамтамасыз етілуі тиіс, оны порт басшылығы жасайды.
13. Теңіз және өзен (сағалық) сауда портының капитаны туралы уақытша ережелерінің күші 2001 жылға дейін ұзартылсын.
2. Теңіз және өзен (сағалық) сауда порты капитандарының құқықтары мен міндеттері
14. Порт капитанына мынадай міндеттер жүктеледі:
1) қолданылып жүрген заңдардың, саудалық теңізде жүзу бойынша Халықаралық теңіз конвенцияларының және халықаралық шарттардың, теңізде жүзу қауіпсіздігіне қатысты қаулылардың, өкімдердің, ережелердің сақталуын, алдын алуға және бұзуларды тоқтатуға шаралар қабылдауды бақылау;
2) жүзу қауіпсіздігі мен порт алаңында тәртіпті тәулік бойы бақылау;
3) кеменің теңізге шығу әзірлігін және теңіз және өзен (сағалық) сауда порттарының капитандарымен теңізге кемелерді шығару туралы Нұсқаулыққа сәйкес теңізде жүзуге жарамды күйде шығуға рұқсат беруді тексеру;
4) кемелердің портқа келуі мен шығуын ресімдеу;
5) кеме құжаттарын, сондай-ақ кемелердің командалық және қатардағы құрамының дипломдарын, біліктілік куәліктерін дипломдарының айғақтары мен рұқсат жеңілдіктерін тексеру;
6) кемелерді мемлекеттік кеме реестріне енгізу, кеме кітабына тіркеу және кеме құжаттарын беру;
7) кемелердің команда құрамының тұлғаларына атақ беру біліктілік куәліктерін, дипломдарды, дипломдар мен рұқсат жеңілдіктерін растайтын куәліктерді беру;
8) белгіленген тәртіппен, сондай-ақ кеме роліне сәйкес теңізші паспорттарын кемеде тіркеу бойынша беру (ұзарту);
9) кемелерде біліктілік, апат жағдайлары себебін ашу мен есепке алу тәртібі туралы Ережеге сәйкес апаттардың себебін ашу;
10) лоцмандық қызмет жұмыстарын басқару мен ұйымдастыру;
11) порт алаңы шеңберінде, кіру арналары мен фарватерлерде кемелердің қозғалысын реттеу, ПМБИ құрамына кіретін ДХБЖ жедел басқару;
12) портқа кірерде және оның алаңында мұз жарып жол ашуды жедел басқару;
13) порт алаңында, кірер арналарда және фарватерлерде тиісті тереңдікті, навигациялық қоршау құралдарының жарамдылығын сақтауды бақылау;
14) теңіздің ластануын болдырмау және порт алаңының мұнай өнімдерінен тазалау бойынша, сондай-ақ кеме қатынасына кедергі жасайтын жүзудегі және суға батқан заттардан тазалау жөніндегі Ережелерді кемелердің сақтауын бақылау;
15) тиеу және жүктерді тасымалдау Ережелеріне сәйкес кемелердің тиелуін бақылау;
16) айлақтардың, кеме байлау және оны босату қондырғыларының техникалық күйін бақылау; айлақтардың кемелерді байлауға әзірлігін тексеру;
17) порт алаңында және оған кірерде апатқа ұшыраған адам мен кемелерге көмек көрсету бойынша үдерістерді ұйымдастыру;
18) қауіпті гидрометеорологиялық жайлар жөнінде ескерту алынған кезде кемелердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша шаралар жүргізу;
19) портта дабыл қағу қызметін ұйымдастыру;
20) кемелерді барлық навигациялық және гидрометеорологиялық ақпараттармен қамтамасыз ету;
21) дипломдар мен біліктілік куәліктерді беру Ережелеріне сәйкес арнаулы біліктілік комиссияларында төрағалық ету;
22) су астындағы және теңізге батқан мүліктерді көтеру жұмыстарына, сондай-ақ порт алаңында құрылыстық және өзге жұмыстарға рұқсат беру;
23) мұнайдан ластану шығыны үшін азаматтық жауапкершілікті қамтамасыз ету туралы куәлік беру;
24) порт жөніндегі міндетті қаулыларды әзірлеу және өзгерістер мен толықтырулар енгізу;
25) порттың навигация жабдықтары құралдарын дамыту, ДХБЖ, гидротехникалық құрылыстарды салу, оларды пайдалануға беру туралы жобаларды және болашақтағы жоспарларды қарауға қатысу;
26) порттарда жүзу қауіпсіздігін қамтамасыз ету туралы ұйымдастырушылық-техникалық Жоспарлардың орындалуын бақылау;
27) тексерілген кемелерде байқалған кемшіліктерді жалпылау және оларды кеме иелерінің мекен-жайына жіберу.
15. Теңіз және өзен (сағалық) порты капитанының мынадай құқықтары бар:
1) кеменің порттан шығуына мынадай жағдайларда рұқсат беруден бас тартады:
- кеменің жүзуге жарамсыздығы, оны тиеу, жасақтау, экипажбен жинақтау туралы талаптардың бұзылғандығы және жүзу қауіпсіздігіне немесе адамдар денсаулығына қауіп төндіретін кеменің басқа кемшіліктері болғанда, сондай- ақ кеме құжаттарына қатысты талаптарды бұзғанда;
- белгіленген алымдар мен айыппұлдарды төлемеу.
Осы тармақшада (қарау, куәландыру бойынша және т.б.) көзделген құқықтарды порт капитанының жүзеге асыруына байланысты шығындар кеме иесіне жүктеледі;
2) апатқа душар болған адамдар мен кемелерді құтқару үшін портта тұрған кемелердің капитандарынан, ведомостволық қатыстылығына қарамастан порт шеңберінде орналасқан барлық ұйымдардан, мекемелерден және кәсіпорындардан, сондай-ақ портта жүрген жеке тұлғалардан жүзу-құтқару және басқа құтқару құралдарын беруді сұрау;
3) теңізде жүзгіш күйін бақылау үшін порттағы барлық кемелерді тексеру;
4) заңдарды, Халықаралық теңіз конвенцияларын, теңізде жүзу қауіпсіздігіне қатысты қаулыларды, ережелерді бұзған тұлғаларды жауапқа тарту туралы кепілдеме бастау;
5) белгіленген тәртіппен әкімшілік айыппұлдар салу;
6) Қазақстан Республикасы кемелер құрамындағы тұлғалардың дипломдары мен біліктілік куәліктеріне бақылау талондарын тесуді белгіленген тәртіппен жүргізу;
7) ПМБИ қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын бекіту;
8) ПМБИ қызметкерлеріне белгіленген тәртіппен айыптар салу және оларға қатысты көтермелеу шараларын қолдану;
9) оның құзырына кіретін мәселелер бойынша мемлекеттік және өзге органдарда өкілдік ету.
16. Порт капитаны және оның орынбасарлары теңіз атағына сәйкес дипломдарымен кәсіби тәжірибелерін көтеру үшін кемелердің экипаж құрамында рейстерге шығуы мүмкін.
3. Жауапкершілік
17. Порт капитаны Мемлекеттік қадағалау инспекциясының өзіне жүктеген міндеттерін жүзеге асыруы, қызметкерлерді дұрыс таңдауы және орындарына бөлуі, берілген тапсырмаларды дер кезінде және біліктілікпен орындауы, тәртіп пен ПМБИ ережелеріне бағынуы үшін жауапкершілік алуға міндеттенеді.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Көлік және Приказ Министерства транспорта Министерство транспорта и коммуникаций коммуникациялар министрлігі и коммуникаций Республики Республики Казахстан Казахстан от 10 июля 1998 года №
146. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 3 августа 1998 года № 560. Утратил силу приказом Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 10 февраля 2004 года № 55-I Об утверждении Временного положения о капитане морского и речного (устьевого) торгового порта
1. Утвердить Временное положение о капитане морского и речного (устьевого) торгового порта (прилагается).
2. Считать утратившим силу Приказ Министра транспорта и коммуникаций Республики Казахстан от 30.06.97г. N 500.
Министр
Временное положение о капитане морского и речного (устьевого) торгового порта
1. Общие положения
1. Капитан морского и речного (устьевого) торгового порта - особое должностное лицо в структуре руководства порта, на которое персонально возлагаются полномочия и функции государственного надзора за соблюдением законов, правил и Международных договоров Республики Казахстан по торговому мореплаванию и обеспечением безопасности плавания и порядка в порту.
2. Капитан порта возглавляет Инспекцию государственного надзора порта (ИГНП), которая является структурным подразделением порта и находится на его полном хозяйственном обеспечении.
Инспекция государственного надзора порта включает в себя: отдел инспекции, лоцманскую службу, службу управления движением судов (СУДС), дипломно-паспортное бюро.
Капитан порта и работники ИГНП в части вопросов, относящихся к надзору за безопасностью мореплавания, дипломированию лиц командного и рядового состава морских судов, расследования аварий морских и речных судов руководствуются указаниями Главной инспекции безопасности судоходства и мореплавания Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан.
3. Штатное расписание, формы, системы и размеры заработной платы работников ИГНП устанавливаются руководителем порта в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан.
Численность специалистов ИГНП должна обеспечивать выполнение круглосуточного надзора за безопасностью плавания и порядком на акватории порта.
4. Распоряжение капитана морского торгового и речного (устьевого) порта по вопросам надзора за обеспечением безопасности мореплавания обязательны для всех предприятий, организаций, юридических и физических лиц независимо от их ведомственной принадлежности и подчиненности и форм собственности.
Эти распоряжения капитана порта, а также его решения по вопросам дипломирования лиц командного, рядового состава морских судов могут быть отменены только начальником Управления водного транспорта Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан или Главным инспектором безопасности судоходства и мореплавания.
5. Капитаны морских и речных (устьевых) торговых портов назначаются и освобождаются от занимаемой должности приказом начальника порта по согласованию с Главной инспекцией безопасности судоходства и мореплавания Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан.
6. На должность капитана морского и речного (устьевого) торгового порта назначаются лица, имеющие высшее или среднее специальное образование, звание не ниже капитана малого плавания и стаж работы в должности капитана судна не менее трех лет.
На должность заместителя капитана порта назначаются лица, имеющие высшее или среднее специальное образование и звание не ниже капитана малого плавания.
7. На должность начальника смены, старшего капитана и капитана отдела инспекции назначаются лица, имеющие высшее или среднее специальное образование и звание не ниже капитана малого плавания.
На должность старшего инспектора и инспектора отдела инспекции назначаются лица, имеющие среднее специальное образование и звание штурмана малого плавания.
8. Работники Инспекции государственного надзора порта должны соблюдать правила ношения форменной одежды.
9. На капитана порта не могут возлагаться иные обязанности, кроме определенных настоящим Положением.
10. Наложение дисциплинарных взысканий на капитана порта, лишение его премии или снижение их размера может производиться только с согласия Главной инспекции безопасности судоходства и мореплавания Министерства транспорта и коммуникаций Республики Казахстан.
11. Капитан порта по своему служебному положению является первым заместителем руководителя порта и должен иметь гербовую печать, а также вымпел.
12. Работники ИГНП, непосредственно осуществляющие функции надзора и контроля за безопасностью мореплавания, имеют штамп с указанием должности.
При исполнении служебных обязанностей капитан порта и работники ИГНП обеспечиваются руководством порта транспортом.
13. Продлить действие Временного положения о капитане морского и речного (устьевого) торгового порта до 2001 года.
2. Обязанности и права капитана морского и речного (устьевого) торгового
14. На капитана порта возлагается осуществление следующих функций:
1) надзор за соблюдением действующих законов, Международных морских конвенций и Международных договоров по торговому мореплаванию, постановлений, распоряжений, правил, касающихся безопасности мореплавания, принятия мер к предупреждению и пресечению их нарушений;
2) круглосуточный надзор за безопасностью плавания и соблюдением порядка на акватории порта;
3) проверка готовности судна к выходу в море и выдача разрешения на отход в мореходном состоянии в соответствии с Инструкцией о выпуске судов в море капитанами морских и речных (устьевых) торговых портов;
4) оформление прихода судов в порт и выхода их из порта;
5) проверка судовых документов, а также дипломов, квалификационных свидетельств, подтверждений дипломов и льготных разрешений на звания лиц командного и рядового состава судов;
6) внесение судов в Государственный судовой реестр, регистрация в судовой книге и выдача судовых документов;
7) выдача дипломов, квалификационных свидетельств на звания лиц командного состава судов, свидетельств, подтверждений дипломов и льготных разрешений;
8) выдача (продление) в установленном порядке, а также прописка по судну согласно судовой роли паспортов моряка;
9) расследование аварий в соответствии с Положением о порядке классификации, расследования и учета аварийных случаев с судами;
10) руководство и организация работы лоцманской службы;
11) регулирование движения судов в пределах акватории порта, на подходных каналах и фарватерах, оперативное руководство СУДС, входящих в состав ИГНП;
12) оперативное руководство ледокольной проводкой судов на подходах к порту и в пределах акватории;
13) контроль за поддержанием надлежащих глубин, исправным действием средств навигационного ограждения на акватории порта, на подходных каналах и фарватерах;
14) контроль за выполнением судами правил по предотвращению загрязнения моря и за очисткой акватории порта от засоренности нефтепродуктами, а также плавающими и затонувшими предметами, мешающими судоходству;
15) контроль за загрузкой судна в соответствии с правилами погрузки и перевозки грузов;
16) контроль за техническим состоянием причалов, швартовых и отбойных устройств; проверка готовности причалов к швартовке судов;
17) организация операций по оказанию помощи терпящим бедствие людям и судам в пределах акватории порта и на подходах к нему;
18) проведение мероприятий по обеспечению безопасности судов при получении предупреждений об опасных гидрометеорологических явлениях;
19) организация сигнальной службы в порту;
20) получение и обеспечение судов всей навигационной и гидрометеорологической информацией;
21) председательствование в специальных квалификационных комиссиях в соответствии с правилами выдачи дипломов и квалификационных свидетельств;
22) выдача разрешений на производство водолазных работ и на подъем затонувшего в море имущества, а также на производство в пределах территории и акватории порта строительных и иных работ;
23) выдача свидетельств об обеспечении гражданской ответственности за ущерб от загрязнения нефтью;
24) разработка и внесение изменений и дополнений в Обязательные постановления по порту;
25) участие в рассмотрении проектов и планов перспективного развития средств навигационного оборудования портов, строительства СУДС, гидротехнических сооружений и приемки их в эксплуатацию;
26) контроль за выполнением Планов организационно-технических мероприятий по обеспечению безопасности мореплавания в портах;
27) обобщение недостатков, вскрываемых на проверенных судах и направление их в адрес судовладельцев.
15. Капитан морского и речного (устьевого) порта имеет право:
1) отказать в выдаче разрешения на выход судна из порта в случаях:
- непригодности судна к плаванию, нарушения требований о его загрузке, снабжении, комплектовании экипажа и при наличии других недостатков судна, создающих угрозу безопасности плавания или здоровью людей, а также в случаях нарушения требований относительно судовых документов;
- неуплаты установленных сборов и штрафов.
Расходы, связанные с осуществлением капитаном порта прав, предусмотренных настоящим подпунктом (по осмотру, освидетельствованию и т.
п.), возлагаются на судовладельца;
2) требовать от капитанов судов, стоящих в порту, от всех организаций, учреждений и предприятий, расположенных в пределах порта, независимо от ведомственной принадлежности, а также от отдельных лиц, находящихся в порту, предоставления имеющихся у них плавучих и других средств для спасения терпящих бедствие людей и судов. Эти требования капитана порта подлежат безоговорочному и немедленному выполнению;
3) инспектировать все суда, находящиеся в порту, с целью установления их мореходного состояния;
4) возбуждать ходатайства о привлечении к ответственности лиц, нарушивших законы, Международные морские конвенции, постановления, правила, касающиеся безопасности мореплавания;
5) налагать в установленном порядке административные штрафы;
6) производить в установленном порядке проколы контрольных талонов к дипломам и квалификационным свидетельствам лиц командного состава судов Республики Казахстан;
7) утверждать должностные инструкции работников ИГНП;
8) налагать на работников ИГНП дисциплинарные взыскания и принимать в отношении них меры поощрения в установленном порядке;
9) представительствовать в государственных и иных органах по вопросам, входящим в его компетенцию.
16. Капитан порта и его заместители могут выходить в рейс в составе экипажей судов для поддержания профессиональных навыков в должностях в соответствии с дипломами на морские звания.
3. Ответственность
17. Капитан порта несет ответственность за осуществление Инспекцией государственного надзора порта возложенных на нее задач, правильный подбор и расстановку работников, своевременное и квалифицированное выполнение порученных заданий, за порядок и дисциплину в ИГНП.