Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 21 (Премьер-Министр РК)
желтоқсандағы N 1260 Қаулысы.
Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 6 сәуірдегі № 380 Қаулысымен 2008-2016 жылдарға арналған "Салауатты өмір салты" бағдарламасын бекіту туралы Ескерту. Күші жойылды - ҚР Үкіметінің 2011.04.06 Қаулысымен.
"Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын одан әрі іске асыру жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 6 сәуірдегі N 310 іске асыру және Қазақстан Республикасы Жарлығын халқының арасында салауатты өмір салтын насихаттау және қалыптастыру жөніндегі іс-шараларды жандандыру және жетілдіру үшін бірыңғай жүйені құру мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Қоса беріліп отырған 2008-2016 жылдарға арналған "Салауатты өмір салты" бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) бекітілсін.
2. Мемлекеттік органдар мен Бағдарламаның іске асырылуына жауапты мүдделі ұйымдар:
1) Бағдарламаны іске асыру жөніндегі шаралар қабылдасын;
2) жыл сайын 10 қаңтарға және 10 шілдеге, жарты жылдықтың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне Бағдарламаның іске асырылу барысы туралы ақпарат ұсынсын.
3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі жыл сайын 25 қаңтарға мен 25 шілдеге жарты жылдықтың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметіне Бағдарламаның орындалуы туралы жиынтық ақпарат ұсынсын.
ҚР НҚА ЭББ-гі нақты
Құжат ҚР ЭББ НҚА басып шығару нысанына сәйкестендіру сатында құжатқа сілтеу QR-коды
4. Осы қаулыға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің қосымшаға кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын.
5. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне жүктелсін.
6. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Үкіметінің 2007 жылғы 21 желтоқсандағы N 1260 қаулысымен бекітілген 2008-2016 жылдарға арналған "Салауатты өмір салты" бағдарламасы Астана, 2007 жыл Мазмұны
1. Бағдарламаның паспорты
2. Кіріспе
3. Проблеманың қазіргі жай-күйін талдау
4. Бағдарламаның мақсаты, міндеттері
5. Бағдарламаның негізгі бағыттары мен іске асыру тетіктері
6. Қажетті ресурстар мен қаржыландыру көздері
7. Күтілетін нәтижелер
8. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі 2008-2010 жылдарға арналған іс- шаралар жоспары Бағдарламаның 2008-2016 жылдарға арналған "Салауатты өмір атауы салты" бағдарламасы Әзірлеу үшін "Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму негіздемесі стратегиясын одан әрі іске асыру жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 6 сәуірдегі N 310 Жарлығының 137-тармағы, "Мемлекет басшысының 2005-2007 жылдардағы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауларын іске асыру жөніндегі негізгі бағыттардың (іс-шаралардың)
жалпыұлттық жоспарын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 20 сәуірдегі N 319 қаулысының 118-тармағы, Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі К.Мәсімовтың 2007 жылғы 2 маусымдағы N 20-18/003-612 2-т. тапсырмасы Әзірлеуші Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Мақсаты Халықты сауықтыру және орташа өмір сүру ұзақтығын ұлғайту Міндеттері Халықтың денсаулығын нығайтуға, денсаулығының әлеуетін дамытуға, іске асыру және дамыту үшін халықтың салауатты өмір салтына, денсаулық мәдениетін қалыптастыруға жәрдемдесу Іске асыру 2008-2016 жылдар:
мерзімдері Бірінші кезең: 2008 - 2010 жылдар Екінші кезең: 2011 - 2013 жылдар Үшінші кезең: 2014-2016 жылдар Қажетті 2008-2010 жылдары бағдарламаны іске асыруға ресурстар мен республикалық және жергілікті бюджеттердің қаржыландыру қаражаттары, сондай-ақ Қазақстан көздері Республикасының заңнамасымен тыйым салынбаған басқа да қаражат бағытталатын болады.
2008-2010 жылдарға арналған Бағдарламаны іске асыруға мемлекеттік бюджеттің жалпы шығындары 4628852,1 мың теңгені, оның ішінде республикалық бюджеттен 2438130,1 мың теңгені, жергілікті бюджеттерден 2190722,0 мың теңгені құрайды.
Өңірлердің денсаулық сақтау бюджетін 2009 жылы 1%, 2014 жылы 2% және 2016 жылы 3% жеткізе отырып, салауатты өмір салтын қалыптастыру бойынша іс-шараларды қаржыландыру көлемін кезең-кезеңмен ұлғайту көзделуде.
Бағдарламаны қаржыландыру көлемі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті қаржылық жылдарға арналған республикалық және жергілікті бюджеттерді бекіту кезінде нақтыланады.
Жылдар
Барлығы
Республикалық
Жергілікті
(мың теңге)
бюджет
(мың теңге), оның ішінде республикалық бюджеттен бөлінетін ағымдағы нысаналы трансферттер 2008ж.
751959,0 67663,0 684296,0 2009ж.
1954739,6 1210452,6 744287,0 2010ж.
1922153,5 1160014,5 762139,0 Күтілетін Бағдарламаны іске асырудың нәтижесінде нәтижелер мыналарға қол жеткізілетін болады:
орташа өмір сүру ұзақтығының деңгейін 71,3 жасқа дейін арттыру;
халық арасында темекі шегу қолдануды 16,8%
-ға дейін қысқарту;
қауіпті мөлшерлерде алкогольді тұтынуды 12,5% қысқарту;
көкөніс пен жемістерді қолдануды 24,6 % ұлғайту;
дене шынықтыру белсенділігінің қолданылуын 26,6 % ұлғайту;
артық дене салмағының таралуын 29,3 % төмендету;
сәбилерді 6 айға дейін тек емшек сүтімен қамтуды 73 % ұлғайту;
бала туу жасындағы әйелдердің арасында жасанды түсік санын азайту, 1000 әйелге 20,7-ге дейін;
елеулі әлеуметтік мәні бар аурулар мен жарақаттанудан болатын өлім-жітім жағдайларының 100 мыңға дейін төмендету, оның ішінде:
жүрек-қан тамырларының ауруын - 428,4 жағдайға дейін;
жарақат алу - 125,7 дейін;
онкологиялық аурулар - 110,3;
туберкулез ауруын 100 мың адамға - 97,6 дейін төмендету Ескерту. 1-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Үкіметінің 2009.02.18 N 186 2008-2016 жылдарға арналған "Салауатты өмір салты" бағдарламасы "Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын одан әрі іске асыру жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 6 сәуірдегі N 310 Жарлығын, "Мемлекет басшысының 2005-2007 жылдардағы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауларын іске асыру жөніндегі негізгі бағыттардың (іс-шаралардың) жалпыұлттық жоспарын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 20 сәуірдегі N 319 және Қазақстан қаулысының Республикасының Премьер-Министрі К. Мәсімовтың 2007 жылғы 2 маусымдағы N 20-18/003-612 2-т. тапсырмасын іске асыру үшін әзірленді.
Қазақстан қол жеткізген экономикалық өсу мен саяси тұрақтылық бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіруді және орнықты дамуға қол жеткізуді қамтамасыз ететін терең әлеуметтік-экономикалық реформалар өткізуге мүмкіндік береді.
Елдің орнықты дамуы саласындағы міндеттердің бірі ұлттың сауығуын қамтамасыз ететін тетіктерді енгізу және жетілдіру арқылы халықтың орташа өмір сүру ұзақтығын ұлғайту болып табылады.
Қазіргі жағдайда, клиникалық медицинаны одан әрі қарай дамыту денсаулық сақтау жүйесінің алдын алу бағытына қарай түбегейлі өзгертпей, денсаулықтың негізгі көрсеткіштерін жақсартуды қамтамасыз ете алмайды.
Дүниежүзілік Денсаулық сақтау Ұйымының (ДДҰ) деректері бойынша, адамның денсаулығы денсаулық сақтау жүйесінен барлығы 10% ғана тәуелді, және 50% - адамды қоршаған ортаның әсеріне, таңдау құқығына, өмір сапасына және денсаулықты нығайту мүмкіндіктеріне қол жеткізуден қалыптасатын өмір салтына тәуелді.
Осыған байланысты салауатты өмір салтының пайдасына қоғамдық пікір мен белсенділікті қалыптастыру өзекті болып табылады. Оның негізгі құралдарының бірі дәлелдеу медицинасы негізінде Салауатты өмір салтын қалыптастырудың (бұдан әрі - СӨСҚ) әлемдік жаңа технологияларын, тәсілдерін және әдістерін пайдалана отырып, адамның денсаулық әлеуетін сақтауды және дамытуды белгілейтін факторларды (табиғи, экономикалық, әлеуметтік, экологиялық, мәдени) күшейту жөніндегі сектораралық кешенді өзара іс-қимыл болып табылады.
Қазақстан Республикасында СӨСҚ-дің тиімді жүйесін құру ұлттың сауығуына және Қазақстанның орнықты дамуға көшуіне түбегейлі әсер етуі тиіс.
Соңғы жылдары Мемлекет басшысының күш-жігері мен пәрменді іс- қимылдары арқасында Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық ахуалдың тұрақтанғандығы және едәуір жақсарғандығы байқалады.
Алайда, республика халқының денсаулық жағдайы мен орташа өмір сүру ұзақтығы дамыған елдердің көрсеткіштерінен (2006 жылы - 66,1 жас)
айтарлықтай артта қалған. Мысалы, Жапонияда бұл көрсеткіш қазақстандық көрсеткіштен 14 жылға жоғары. Мұндай жағдай Қазақстанда 1964 жылы 5,7%-дан 1989 жылы 7,6%-ға дейін және 1995 жылы 10,2%-дан 2005 жылы 10,4%-ға, 2006 жылы 10,27% халықтың жалпы өлімінің үзіліссіз өсуі салдарынан болды.
Қазіргі үрдіс сақталған жағдайда 2006-2010 жылдары жалпы өлім деңгейінің болжамы қалалық жердегі ерлердің (1000 адамға шаққанда 14,23-тен 14,93-ке дейін) және әйелдер өлімі көрсеткіштерінің (9,22-ден 9,42-ге дейін)
сондай-ақ ауылдағы ерлердің (9,73-тен 10,04-ке дейін) одан әрі өсу мүмкіндігі барын көрсетеді және ауыл әйелдерінің арасында ғана бұл көрсеткіштің тұрақтылығы (тиісінше 7,53 және 7,52) байқалады.
Қазақстандықтардың салауатты өмір сүру жылдарында көп шығынға ұшырауы мерзімінен бұрын қайтыс болу және мүгедек болу салдарынан екендігі анықталды. 2005 жылы халықтың 1000 адамға шаққанда 231,1 DАLҮ бірлігі шығынға ұшырады, бұл ретте толық өмір сүрмеу себептерінен 197,4 бірлік, ал мүгедектік салдарынан 33,7 бірлік шығынға ұшырады. Бұл дүниежүзінің дамыған елдерімен салыстырғанда анағұрлым жоғары (100 бірлік). Айтарлықтай шығынға ұшырау қала тұрғындарының (61,6%) және ерлердің (тиісінше 58,4%) үлесіне тиіп отыр.
Өлімнің (86%) және аурулардың (77%) ең көп үлесі жүрек-қан тамыры аурулары, қатерлі ісіктер, созылмалы респираторлық аурулар, қант диабеті секілді әлеуметтік елеулі аурулар тобымен түсіндіріледі. Осы аурулардың негізінде темекі шегу, алкогольді тұтыну сияқты мінез-құлықтық қауіп-қатер факторлары және басқалар жатыр.
Өткізілген социологиялық зерттеулер мен скринингтік тексерулер Қазақстандағы 12 жастан асқан халық арасында темекі шегудің таралуы 22,8%, қауіпті дозада алкогольді тұтыну - 18,1%, дененің артық салмағы - 36,9, оның ішінде семіру - 7,7%, жемістер мен көкөністерді жеткілікті тұтыну 12,3%, дене шынықтырудың төмен белсенділігі - 13,3% құрайтынын көрсетті.
Дамыған елдер тәжірибесі бойынша СӨСҚ процесін орнықтыру үшін елде алкоголь мен темекі өнімдеріне 1% салық салу жолымен ұлтты салауаттандырудың арнайы Қорын қалыптастыру ұсынылды. Алкогольді шамадан тыс тұтыну мен темекі шегуді шектеуге бағытталған мемлекеттік және қоғамдық саясаттың ең үлгілі болып табылатын тәжірибесі - Тайланд тәжірибесі.
Темекі және алкоголь өндіруші индустриядан түсетін 2% салық түсімдері (өзіндік салық) темекі шегетіндер мен алкогольді тұтынушыларға қарсы күрес жөніндегі бюджеттік алдын алу бағдарламаларын қаржыландыратын Тайланд халқының денсаулығын сақтау жөніндегі Ұлттық Қорында шоғырландырылады. Қор қызметінің нәтижесінде темекі шегетіндер мен алкогольді тұтынушылардың саны қысқарған, сондай-ақ емдеуге арналған бюджеттік шығыстарды айтарлықтай үнемдеу байқалады.
Дүниежүзілік практика денсаулыққа көмек көрсету қорлар темекіні бақылаудың тиімді құралы болып табылатындығын және дамыған елдерде де, дамушы елдерде де кеңінен пайдалануға болатындығын көрсетеді.
Қауіп-қатер факторларының көп таралуы созылмалы жұқпалы емес аурулармен (бұдан әрі - СЖА) сырқаттанушылықтың жоғары деңгейін қалыптастырды. Дәл осы аурулар, сондай-ақ жарақаттанулар, бақытсыздық жағдайлары мен уланулар Қазақстан халқы сырқаттанушылығының және өлім- жітімі құрылымының негізі болып табылады. Қазақстанның ересек халқының қан айналым жүйесі ауруларымен жалпы сырқаттанушылық деңгейі 2006 жылы 100 000 адамға шаққанда 9178,0 жарақаттанулар мен уланулар - 3813,4 және қатерлі ісіктер - 1687,9 жағдайды құрады. Қан айналым жүйесінің аурулары салдарынан болатын өлім-жітім жағдайлары тиісінше 100 000 адамға шаққанда 533,1, жарақаттану мен уланулардан - 150,2 және қатерлі ісіктерден - 118,6 жағдайды құрады.
Қазақстанда 1975-2006 жылдар ішінде жүрек-қан тамыры ауруларынан болатын өлімнің 100 000 адамға шаққанда 255,4-тен 533,1-ге дейін өсуі байқалды.
Бұл ретте Еуропа өңірлері елдерінде осы кезеңде қан айналым жүйесінің дерттерінен болатын өлім 1,5 есеге төмендеді, мысалы Финляндияда 15-59 жастағы ерлер арасында 100 000 адамға шаққанда 65 жағдайды құрады.
Жарақаттанулар мен уланулардан болатын өлім жағдайлары Орталық Азия елдеріне қарағанда 1,5-1,8 есеге, Еуроодақ елдеріне қарағанда 3 есеге артық.
Қатерлі ісік салдарынан болатын өлім-жітімдер Орталық Азия өңіріндегі елдерге қарағанда 1,5 - 2,5 есеге жоғары. Бұл ретте сырқаттардың 3/4-нде онкологиялық процестің І-ІІІ сатылары диагностикаланады, қалғандары аурудық диссеминирленген түрлерімен түседі.
Денсаулық сақтау бюджетінің 70-80% созылмалы ауруларды емдеуге жұмсалатыны және дерттердің созылмалы түрлерінен зардап шегетін емделушілер медицина қызметінің қарқынды тұтынушылары болып табылатындығы анықталды. Ерте жастағы өлім-жітім, созылмалы аурулармен ауру немесе мүгедектік отбасы мен қоғам үшін ауыр экономикалық салдарға әкеліп соғады. Жұмыс берушілер мен қоғам жұмыс күндерін жоғалтуға, еңбек өнімділігінің төмендеуіне және кадрлардың тұрақтамауына байланысты шығын шегеді. Отбасы мен қоғам денсаулық сақтауға арналған шығындардың (тікелей және жанама) ауыртпалығын, табыстардың қысқаруын, зейнетке ерте шығудан және әлеуметтік қамтамасыз ету мен әлеуметтік жәрдем ақыға тәуелділіктен зардап шегеді. Осылайша, Ресей Федерациясында 2005 жылы жүрек ауруларына, инсультке және диабетке байланысты ұлттық табысы 11 млрд. халықаралық долларды құрады, ал 2005 - 2015 жылдарда ел 300 млрд. халықаралық долларды жоғалтты. Осыған ұқсас жағдай Қазақстанда да болуы ықтимал.
Сарапшылардың есептеулеріне сәйкес қан айналым жүйесі ауруларынан болатын өлім-жітім жағдайларын толық жою ерлердің өмір сүру ұзақтығын 13,28 жасқа (13,05 - қала және 13,48 - ауыл) және әйелдердің өмір сүру ұзақтығын 18,21 жасқа (19,3 - қала және 17 - ауыл) өсіруге мүмкіндік берер еді. Бақытсыз жағдайлардан, уланулар мен жарақаттанулардан болатын өлім-жітімді жою тиімділігі халықтың еркек тұрғындары өмір сүру ұзақтығын 4,23 жылға (4,58 - қала және 3,66 - ауыл), ал әйелдердің өмір сүру ұзақтығын 1,43 (1,55 - қала, 1,21 - ауыл), ал қатерлі ісіктерді болдырмау - тиісінше 1,6 және 1,9 жылға ұзартуға қамтамасыз етеді.
Артериялық гипертензияны дер кезінде анықтау және сапалы емдеу инсульт алу қауіпін 30-40% төмендетуге әкелетінін халықаралық тәжірибе көрсетеді. АҚШ-та 1972 - 1994 жылдар аралығында өткізілген кең ауқымды алдын алу шаралары кезінде жүрек - қан тамыры ауруларынан болатын өлім- жітімді 2 есеге, инфарктен - 2,5 есеге төмендетуге қол жеткізілді. Тек холестериннің орташа деңгейін, темекі шегудің таралуын және жоғары қан қысымын төмендету есебінен Финляндияда 1972 -1992 жылдарда ишемиялық жүрек ауруларынан болатын өлім-жітім жағдайлары 80% төмендетеді.
Ирландияда 1985 - 2000 жылдар аралығында жүрек-қан тамыры ауруларынан болатын өлім-жітімді 48,1% төмендетуге қол жеткізілді. Алдын алу бағдарламалары бұрынғы КСРО-да жүрек-қан тамыры ауруларынан болатын өлім- жітімді 41% төмендетуге мүмкіндік берді.
Осыған байланысты Қазақстанның алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі созылмалы патологиялар мен мерзімінен бұрын болатын өлім- жітім ауыртпалығын қысқарту қажеттігі болып табылады.
Сырқаттанушылық ауыртпалығын, мерзімінен бұрын болатын өлім ауыртпалығын төмендетуге және денсаулықты нығайтуға әлемдік қауымдастықтың жоғары мүдделігін ескере келе, соңғы жылдары ДДҰ бірнеше стратегиялық құжаттар қабылдады, бұларға Қазақстан да қосылды: алкоголь бойынша Еуропалық іс-қимыл жоспары (2000), ДДҰ-ның темекіге қарсы күрес жөніндегі негіздемелік тұжырымдамасы (2003), Балалардың өмір сүру жағдайлары мен денсаулығын жақсарту жөніндегі Хельсинки Декларациясы және іс-қимыл жоспары (2004), Тамақтану, дене шынықтыру белсенділігі және денсаулық саласындағы ғаламдық стратегия (2004), Ғаламдық жағдайда денсаулықты нығайту жөніндегі Бангкок декларациясы (2005), Жұқпалы емес аурулардың алдын алу мен оларға қарсы күрестің Еуропалық стратегиясы (2006), Семіздікпен күрес жөніндегі Еуропалық Хартия (2006).
Бұл құжаттар елдерге халықтың денсаулығын сақтау мен нығайту жөніндегі тиімді кешенді бағдарламаларды әзірлеу мен жүзеге асыруға мынадай мақсатта белсенді ықпал етуді ұсынады:
1) әрбір жеке тұлғаның толық денсаулық әлеуетін оған қатысты экономиканың барлық секторларын қамти отырып, қауіп-қатер факторларының денсаулыққа әсерін төмендету жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеуге үкіметтің жауапкершілігі;
2) салауатты өмір салтының пайдасына шешімдер қабылдау үшін жағдайлар жасау;
3) денсаулық және тұрақты дамуға капитал салу ретіндегі өмір бойғы білім мен алдын алу;
4) денсаулықты сақтау мен нығайтудағы мүмкіндіктерді арттыру үшін халықтың қажеттіліктеріне жауап беретін денсаулық сақтау жүйесін және тиісті инфрақұрылым жасау.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының СӨСҚ қызметі ұйымдарының қызметін және ведомствоаралық деңгейде халықтың денсаулығын сақтау мен нығайту үшін салауатты өмір салтын насихаттау және аурулар мен әлеуметтік елеулі аурулардың қауіп-қатер факторларының алдын алу жөніндегі іс- шараларды өткізуді қамтамасыз ететін белгіленген заңнамалық база әзірленді.
Алайда СӨСҚ-ға, аурулардың факторлық алдын алуға және азаматтардың денсаулығын сақтауға қазіргі уақыттағы көзқарастар қолданыстағы заңнамалық негізді халық денсаулығының қазіргі уақыттағы жай-күйі мен халықаралық тәжірибені есепке ала отырып, одан әрі жетілдіруді және жаңасын әзірлеуді талап етеді.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың "Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы" Жолдауы (2006) және Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 14 қарашадағы N 216 Жарлығымен мақұлданған Қазақстанның 2007-2024 жылдарға арналған орнықты дамуға өту тұжырымдамасы ұлтты сауықтыруда СӨСҚ процесін түбегейлі жақсарту міндетін қойды.
Қазіргі таңда Қазақстанның өзіне әлемнің озық тәжірибесін сіңірген салауатты өмір салтын қалыптастырудың ұлттық саясаты бар. Ұлттық, облыстық, қалалық және аудандық деңгейлерде ұсынылған СӨСҚ қызметі құрылды.
Өкінішке орай, бүгінгі таңда тек Жамбыл облысында ғана қызмет барлық деңгейлерде жолға қойылған. Кадрлармен қамтамасыз етілу проблемалары бар.
СӨСҚ өңірлік орталықтарының деңгейінде дәрігерлермен және орта медицина қызметкерлерімен орташа қамтамасыз етілу 78% құрайды, Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Маңғыстау облыстарында - кемінде 50%.
СӨСҚ Орталықтарын өңірлік бюджеттерден қаржыландыру орындалған жұмыстардың көлемін, халықтың санын, сырқаттанушылықты және СӨСҚ қызметі ұйымдарының "Салауатты өмір салты" бағдарламасын іске асыру үшін есепке алмай жүзеге асырылады. Міндеттердің бірдей көлемі жағдайында жан басына шаққанда СӨСҚ қызметін қаржыландыру өңірлер бойынша Оңтүстік Қазақстан және Алматы облыстарындағы 6 теңгеден, Маңғыстау облысындағы 51 теңгеге дейін айтарлықтай айырмашылығы бар.
2006 жылы СӨСҚ бойынша іс-шараларды қаржыландыру республика бойынша денсаулық сақтауға жұмсалатын жалпы шығындардың тек 0,15% ғана құрады. Сонымен қатар, СӨСҚ саясатында денсаулық сақтауға жұмсалатын жалпы шығындардың кемінде 3% бөлген жағдайда қандай да бір табыстарға қол жеткізуге болатынын халықаралық тәжірибе көрсетті.
Осыған байланысты, денсаулықты нығайтуда нәтижелікке қол жеткізу үшін денсаулық сақтау бюджетін қаржыландыру бағдарламасын 2009 жылы 1%- дан болашақтағы 3%-ға дейін кезең-кезеңмен өсіру арқылы СӨСҚ процесін тұрақтандыруды қамтамасыз ету қажет.
СӨСҚ процесін күшейту тәсілдерінің бірі оның үздіксіздігін қамтамасыз ету, "білім және денсаулықты бүкіл өмір бойына нығайту" қағидатын енгізуге қол жеткізу болып табылады, мұнда сондай-ақ өзінің түбегейлі шешімін талап ететін белгілі бір қиындықтары болады.
Мысалы, салауатты өмір салты дағдыларын оқушыларға үйрету және дағдыландыру үшін 1998 жылдан бастап білім жүйесі ұйымдарының барлық деңгейлерінде "Валеология - Қалай сау болу керек" пәні факультативтік сабақ ретінде енгізіледі, бірақ 2006 жылы "Валеология" пәні енгізілген мектептердің саны 72% дейін төмендеді, ал оқытудың келесі деңгейлерінде - 10% төмендеді.
Ақпараттандыруды арттыру мен салауатты өмір салтын қалыптастырудың үздіксіздігін қамтамасыз етуде бұқаралық ақпарат құралдары үлкен роль атқарады. Бағдарламалар санының өсу аясында арнайы хабарлар, роликтер Салауатты өмір салтын насихаттауға және денсаулықты нығайтуға ықпал ететін мемлекеттік тапсырыстың шеңберіндегі немесе әлеуметтік жауапты бизнес шеңберінде бұқаралық ақпарат құралдарында (бұдан әрі - БАҚ) бөлінген ресурстар өте аз.
СӨСҚ-дың тиімді жүйесін құрудағы негізгі компоненттердің бірі оның тұрақтылығы және үздіксіздігімен қатар, кешенділігін қамтамасыз ету болып табылады. Бұл денсаулыққа әсер ететін қауіп-қатер факторларын төмендету бойынша оған қатысты барлық секторларды тарта отырып, мемлекеттік саясатты жасау үшін халықтың белсенді қатысуымен әрбір жеке тұлғаның денсаулығының толық потенциалын игеруде, салауатты өмір салты пайдасына шешімдер қабылдау үшін қолайлы жағдайлар құруға үкіметтік органдардың жауапкершілігін арттыру.
Өңірлік деңгейдегі ведомствоаралық жұмысты Әкімдер жанындағы денсаулықты қорғау жөніндегі үйлестіруші кеңестің құрамындағы жұмыс тобы үйлестіреді. Сонымен қатар, жұмыс топтары аса белсенділік танытпайды, тек Жамбыл және Павлодар облыстарында СӨСҚ өңірлік қызметін жетілдіру және ведомствоаралық жұмысты күшейту бағдарламасы қабылданды.
СӨСҚ қызметінің қалыптасу кезеңінде салааралық өзара іс-қимыл тиімді болды, алайда кейіннен дербес орталық уәкілетті органдардың құрылуына және бөлінуіне байланысты, кешенді сектораралық бағдарлама салалық болды, ұлттық деңгейде үйлестіруші тетік болмады.
СӨСҚ жүйесінің кешенді, үздіксіз тәсілін күшейтуге шоғырландыру, орнықтылықты қамтамасыз етуде - мінез-құлықтық қауіп-қатер факторларын бақылауды күшейту, ауруларды ертерек анықтау, болдырмауға болатын мүгедектік пен өлім жағдайларын төмендету, халықтың өмір сапасын жақсартуға және қазақстандық қоғамды орнықты дамытуға мүмкіндік береді.
Бағдарламаның мақсаты халықты сауықтыру және орташа өмір сүру ұзақтығын ұлғайту болып табылады.
Бағдарламаның негізгі міндеттері:
1. Салауатты өмір салтына, денсаулықты нығайтуға, халықтың денсаулық әлеуетін дамытуға және денсаулық сақтау мәдениетін қалыптастыруға жәрдемдесу.
2. Салауатты өмір салтын қалыптастырудың кешенді, үзіліссіз және орнықты жүйесін құру.
Бірінші кезеңде (2008 - 2010 жылдар) жекелеген әлеуметтік маңызы бар аурулар мен қауіп-қатерлер факторларының алдын алудың кешенді тәсілінің міндеттерін шешу мақсатында барлық секторларды белсенді тарту көзделеді.
Халықтың жекелеген топтары мен қоғамдастық (балалар, жасөспірімдер, жастар негізгі әлеуметтік маңызы бар аурулардың қауіп-қатерлер факторлары бар адамдар) деңгейінде салауатты орта қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінетін болады. Бастапқы медициналық-санитарлық көмек (бұдан әрі - БМСК) деңгейінде ауруларды емдеуден аурулардың алдын алуға және "салауаттылардың"
денсаулығын нығайтуға басымдықтар орын ауыстырады.
Екінші кезеңде (2011 - 2013 жылдар) денсаулық қауіп-қатерлерінің негізгі факторларын жоюға бағытталған ықпалдастық, мультифакторлық тәсілге ерекше көңіл бөлінетін болады. Халық денсаулығын нығайтуда экономикалық ынталандыру тетіктері арқылы медицина қызметкерлерінің қызметін, әсіресе БМСК деңгейінде күшейту көзделеді. Ұлттық және жергілікті деңгейлерде денсаулықтың көрсеткіштеріне әсер ететін әлеуметтік мәселелерді шешу әлеуметтік экономиканың басқа секторларының аса белсенді қолдауын табады.
Үшінші кезеңде (2014 - 2016 жылдар) аурулардың бастапқы себептеріне шоғырланатын денсаулық әлеуетін дамыту саласында бүкіл қоғамның күш- жігерін ықпалдастыруға қол жеткізіледі. Денсаулықты қорғаудың ұлттық саясаты және денсаулық сақтау секторы қызметінің бағыты "салауаттылардың"
денсаулығына, халықтың өзі белсенді қатысқан кезде жеке тұлға денсаулығының әлеуетін дамытуға бағдарланады.
Бағдарламаны іске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
1. Халықтың салауатты өмір сүру салты мен аурулардың алдын алудың мынадай дағдыларын қалыптастыру:
1) қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторлары: темекі шегу, ішімдікке салыну, есірткі тұтыну, сапасыз және тиімсіз тамақтану, дене шынықтыру белсенділігінің төмендігі;
2) әлеуметтік елеулі аурулар мен жарақаттану;
3) ұрпақты болу денсаулығын сақтау.
2. Сектораралық өзара іс-қимылды күшейту және бүкіл қазақстандық қоғамдастықты салауатты өмір салтын қалыптастыруға тарту:
1) бастапқы медициналық-санитарлық көмек шеңберінде салауатты өмір салтын қалыптастыруды күшейту;
2) салауатты өмір салтын қалыптастыруда білімнің рөлін күшейту;
3) салауатты өмір салтын насихаттауда БАҚ-тың рөлін арттыру;
4) салауатты өмір салты мен адамды қоршаған ортаның байланысын күшейту;
5) салауатты өмір салтын қалыптастыруға үкіметтік емес ұйымдар мен бизнес-қоғамдастықтың қатысуы;
6) салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін құқықтық ортаны қамтамасыз ету;
7) салауатты өмір салтын қалыптастыруды ғылыми қамтамасыз ету;
8) салауатты өмір салтын қалыптастыру жүйесін ресурстық және институционалдық қамтамасыз етуді күшейту.
5.1. Халықтың салауатты өмір сүру салты мен аурудың алдын алу дағдыларын қалыптастыру Ескерту. 5.1-кіші бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Үкіметінің 2009.12.30 № (қолданысқа енгізілу тәртібін . қараңыз) Қаулысымен.
2-т
Салауатты өмір салтына, денсаулықты нығайтуға, халықтың денсаулық әлеуетін дамытуға және денсаулықты сақтауды қалыптастыруға жәрдемдесу халықтың салауатты өмір сүру салты мен аурулардың алдын алу дағдыларын қалыптастыру мынадай жолмен жүзеге асырылады:
темекі шегу, қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторлары:
ішімдікке салыну, есірткі тұтыну, сапасыз және тиімсіз тамақтану, дене тәрбиесі белсенділігінің төмендігі сияқты қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторларының денсаулық үшін салдары туралы халыққа хабарлауды арттыру арқылы дәйектемелер әзірлеу және салауатты өмір сүру салты үшін жағдай жасау арқылы қалыптастыру.
Ақпараттық насихат, қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторларының алдын алу жөніндегі ақпараттық-білім материалдарын әзірлеу және халықтың арасында тарату электрондық және баспа БАҚ арқылы жүзеге асырылады.
Халықтың әсіресе балалардың, жасөспірімдердің, жастардың арасында қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторларының зияны мен салдарлары туралы ақпараттандыру мен алдын алу жұмысына БМСК медицина қызметкерлері мен педагогтар кеңінен тартылатын болады.
Орта және жоғары оқу орындары жүйесінде білім беретін кешендерді әзірлеу мен енгізу арқылы балалардың, жасөспірімдер мен жастардың арасында темекі шегу, маскүнемдік, есірткіні тұтынудың зияны мен салдарлары туралы ақпараттандыру деңгейі арттырылады.
Волонтерлер қозғалысының одан әрі даму мүмкіндігін алады.
Жергілікті деңгейде елдің жекелеген өңірлерінің қолда бар тәжірибесі негізінде мақсатты, кең ауқымды акциялар мен онкүндіктерді, қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторларының алдын алуға бағытталған Дүниежүзілік күндерді әзірлеу мен енгізу арқылы қоғамды жұмылдыруға баса көңіл бөлінеді.
Темекі және алкоголь өнімдерін тұтынуға халықтың тікелей немесе жанама қатысына ықпал ететін ақпараттың әсерін барынша тиімді төмендету жолдары қарастырылатын болады.
Қоғамдағы салауатты өмір салтын ұстанудың әлеуметтік қолайлы беделін насихаттауға және құруға елдің көшбасшылары мен әйгілі адамдар (саясаткерлер, мәдени қайраткерлер, спортшылар) тартылатын болады.
"Ықпал етуші топтар" арқылы темекі шегуді төмендетуге ықпал ету:
денсаулық сақтау, білім беру саласының және мемлекеттік қызметкерлерін көтермелеу жүйесін қалыптастыру және ынталандыру арқылы темекі шегуден бас тартқызу.
Азаматтардың таза ауаға, қауіпсіз қоршаған ортаға, темекі түтінінен және алкоголь өнімдерін тұтынудан еркін аумақтардың шекарасын кеңейтуге бағытталған шараларды әзірлеу арқылы ақпарат алуға, сондай-ақ темекінің, алкогольдің және есірткілердің адам денсаулығына жағымсыз әсері туралы толық және нақты ақпаратқа еркін қолжетімділігіне құқықтарын қамтамасыз ету жұмыстар жалғасатын болады.
Темекі шегуді, ішімдікке салынуды, есірткіні тұтынуды тастағысы келетін тәуелді адамдарға психологиялық көмек көрсету үшін дағдарыстық орталықтар жүйесін кеңейту, медициналық-психологиялық көмек жүйесін жетілдіру және сенім телефондарының жұмысы бойынша шаралар қабылданатын болады. Жастар денсаулық орталықтары желілерін құру және дамыту балаларға, жасөспірімдер мен жастарға жеке және әлеуметтік проблемаларды еңсеруде кешенді медициналық-психикалық әлеуметтік көмек беруге мүмкіндік береді.
Интерактивтік технологияларды және "теңге тең" қағидасын пайдалана отырып, оларға өмірлік жауапты мінез-құлық дағдыларын, сыртқы қысымға қарсы әрекет етуді үйрете отырып, балалардың, жасөспірімдер мен жастардың өз денсаулығына деген жауапкершілігін қалыптастыру жөніндегі жұмыс күшейтілетін болады.
Жергілікті деңгейде ұлттық ашытылған сүт сусындарын өндіру және оны сату жөніндегі шағын бизнесті дамытуды басымдықпен қолдау шаралары әзірленетін болады.
Халықаралық ұсынымдарды ескере отырып, тамақ өнімдерін сертификаттау мәселелеріне қатысты іс-шаралар өткізілетін болады.
Нормалардың сақталуын бақылай отырып, тамақ өнімдерін, оның ішінде емшектегі балалар мен нәрестелерге арнайы тағайындалған тамақ өнімдерін витаминдік-минералдық кешендермен байытуға баса назар аударылатын болады.
Ұнды темірмен ратификациялау және тұзды йодтау деңгейін 100%-ға жеткізуді қамтамасыз ету бойынша қажетті жәрдем көрсетілетін болады.
ДДҰ ұсынымдарына сәйкес тек емшек сүтімен кем дегенде алты айға дейін қоректендіру практикасын таратуға ықпал ету және дұрыс қосымша қоректендіруді енгізу технологиясын қатар жетілдіру жөніндегі шаралар жалғасады.
Сапалы тамақтану мәдениеті мәселесінде педагогтардың, медицина қызметкерлерінің хабардар болушылығы мен білімділігінің деңгейі арттырылады.
Тамақ өнімдерін өндіруде, қайта өңдеу және сақтауда гигиеналық норма мен қауіпсіздік ережесін бақылау және сақтау жолымен тамақтану сапасы жақсартылады.
Халықты қауіпсіз ауыз суымен қамтамасыз етуге көмек көрсету елдің бірқатар өңірінде бар белгілі ауру түрлерімен байланысты мәселелерді төмендетумен қатар, елдің экологиялық қауіпсіздігіне де өз үлесін қосады.
Халыққа арзан бағамен маусымға сәйкес жергілікті өндірістің тамақ өнімдерін, жемісі мен көкөнісін тасымалдау мүмкіндігін қалыптастыру үшін ұсыныстар әзірленетін болады.
Мектеп алдыңғы, бастауыш сынып оқушыларын одан кейін жоғары сынып оқушыларын ыстық тамақпен біртіндеп қамтуға бағытталған ұйымдастырушылық және түсіндіру іс-шаралары жалғасатын болады. Жергілікті өндірушілердің мектептерге сапалы тамақ жеткізіп отыру, мектеп асханаларын тамақ өнімдерімен қамтамасыз ету түрлерін жетілдіру жөніндегі шаралары жалғасатын болады.
Экономикалық шаралар арқылы тамақтың сапасын жақсарту, мектеп асханалары үшін салық ауыртпалығын жеңілдету жөніндегі ұсыныстар жетілдірілетін болады.
Балалар мен жастарды қолжетімді балалар, аула клубтарының, үйірмелердің, секциялардың дамушы желісіне тарту жөнінде насихат жүргізілетін болады.
Халықтың арасында дене тәрбиесі белсенділігінің арттыруына велосипед қозғалысының дамуы елеулі түрткі бола алады, бұл үшін қажетті жағдайлар туғызуға жәрдем көрсетілетін болады. Дәстүрлі спорттық іс- шараларды өткізу, халықтың барлық жігін тарта отырып, республика аумағында спорттың ұлттық түрлері мен ұлттық ойындарын дамыту, әлеуметтік жарнама арқылы қимыл белсенділігін ынталандыру дене тәрбиесі белсенділігін дамыту бойынша жағдай жасау барысында мақсатты іс-қимылдың объектісі болып табылады.
Жұмыс істейтін халықты сауықтыру және дене шынықтыру тәрбиесімен шұғылдану үшін жағдай жасау жөніндегі шаралары әзірленетін болады.
жүрек-қан тамыры әлеуметтік елеулі аурулар мен жарақаттануды ауруларына, онкологиялық патологияға, респираторлық ауруларға, туберкулезге, ЖЖБЖ, АҚТҚ/ЖҚТБ-ға, басқа да жұқпалы ауруларға, жарақаттануға қатысты алдын алу қызметін арттыру, халықтың өз денсаулығына деген жауапкершілігін және салааралық өзара іс-қимылды күшейту арқылы қалыптастыру.
Әлеуметтік елеулі аурулар мен жарақаттану көрсеткіштерінің жоғары деңгейінің жоғарыда аталған себептерін жою мақсатында әлеуметтік елеулі аурулар мен жарақаттанудың алдын алу, олардың туындауының бастапқы белгілері мен салдары туралы халықтың хабардар болу деңгейін арттыруға бағытталған шаралар кешені өткізілетін болады.
Бүкіл қоғамның назарын осы проблемаға аудару үшін онкүндіктер мен акция өткізу; ақпараттық-білім материалдарын жетілдіру және үлестіру, әлеуметтік елеулі аурулар мен жарақаттанудың проблемаларын жариялау үшін БАҚ-ты кеңінен тарту, халықтың барлық деңгейін аурудың бастапқы белгілері мен салдарына, сондай-ақ өмір сүру қауіпсіздігі мен жарақат алған жағдайда өзіне- өзі және өзара көмек көрсету негіздері туралы ақпараттандыру және оқыту Халықтың осал тобын қауіпсіз мінез-құлық, ЖЖБЖ, АҚТҚ/ЖҚТБ алдын алу мәселелері бойынша өмір дағдыларына әдеттендіру мен оқытудың қазіргі заманғы технологияларын пайдалану (волонтерлер қозғалысы, "теңге тең"
қағидасы бойынша оқыту, жастар интернет-ресурстары, жастарға арналған ақпараттық-білім орталықтары және т.б.) негізінде ақпараттандыру мен оқытуға бағытталған бағдарламаны әзірлеу мен енгізуге маңызды рөл беріліп отыр.
Халыққа ақпарат беруді арттыру, сондай-ақ жұқпалы аурулардың тән емес және өзіне тән алдын алуларын жүргізу туралы аспектілерді қамтитын Әлеуметтік елеулі ауруларды ерте диагностикалауды БМСК мамандары халықпен алдыңғы қатарлы технологияларды пайдалана отырып, жұмыс жүргізетін болады. Жоғары артериялық қысымға, қандағы холестерин мен қанттың деңгейіне скрининг (таңдамалы зерттеулер), сондай-ақ халықты белсенді тарту үшін оларды ақпараттық сүйемелдеу жүргізу арқылы өткізу жолымен ерте диагностикалауға тәсілдер жетілдірілетін болады.
Әлеуметтік елеулі аурулардан зардап шегетін сырқаттарды ерте анықтау, емдеу және оңалту жөніндегі жаңа қазіргі заманғы технологиялар, сондай-ақ жұқпалы аурулармен ауырған жағдайда байланыста болған адамдар үшін алдын алу шаралары дамитын болады.
БМСК жанынан қауіп-қатердің мінез-құлықтық факторлары бар және СЖА мен зардап шегетін пациенттерді оқыту бойынша мектеп және денсаулық клубтарының желісін құру және дамыту үшін БМСК мамандарына жәрдем көрсетілетін болады.
Жұқпалы аурудың таралу деңгейін төмендету үшін басқа секторларды, үкіметтік емес ұйымдарды белсенді тарта отырып, әртүрлі деңгейдегі медицина қызметкерлерінің туберкулезді, АҚТҚ/ЖҚТБ және ЖЖБЖ-ны жұқтыруға жол бермеу жөніндегі қызметіндегі алдын алу бағыттары күшейтілетін болады.
Халықтың осал топтарының алдын алу бағдарламаларына, сондай-ақ ЖЖБЖ тексеру мен емдеу жөніндегі медициналық-әлеуметтік қызметтерге, психологиялық қолдауға, АҚТҚ-ға тестілеуге, жеке қорғау құралдарына қол жеткізушілігін арттыру жөнінде жәрдем көрсетілетін болады.
Жұқпалы аурулардың алдын алу бойынша мақсатты іс-шаралар енгізіліп, мониторинг өткізілетін болады.
Денсаулық үшін жеке және қоғамдық гигиена ережелерін сақтамаудың, уақтылы вакцинациядан бас тартудың салдары туралы халықтың хабардар болуы арттырылатын болады.
Медицина қызметкерлері үшін халықтың әртүрлі топтарында жұқпалы ауруларының алдын алу, тамақтан улануды болдырмау жөніндегі бағдарламалар Жарақаттанудың алдын алу үшін, сондай-ақ жұмыс орындарында қауіпсіз еңбек жағдайын жасауға, өндірістің барынша қауіпсіз технологияларын және қозғалыс тәсілдерін пайдалануға, халық арасында жарақаттануға әкеліп соғатын тұрмыстық, өндірістік, жол-көлік факторларының әсерін қысқартуға бағытталған салааралық іс-қимылдар қабылданатын болады.
қалыптастыру БМСК ұрпақты болу денсаулығын сақтауды деңгейде ана мен ұрпақ патологиясының антенаталдық және перинаталдық профилактикасын ықпалдастыру мен үйлестіруді нығайту, әйелдердің бұл топтарын халықаралық стандарттарға сәйкес диспансерлік бақылау арқылы ертерек қамту, БМСК мамандарын, мемлекеттік, халықаралық және үкіметтік емес құрылымдарды тарта отырып, кең ауқымды науқандар өткізу арқылы Отбасын жоспарлау және салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі қызметті жетілдіру арқылы жасөспірім кезеңнен бастап, темекі шегудің, алкоголь мен есірткілерді тұтынудың алдын алуды, бұқаралық ақпарат құралдарын белсенді тарта отырып, дене шынықтыру белсенділігін арттыруды, "Бүгінгі таңда жасөспірімдердің ұрпақты болу денсаулығын сақтаймыз" деген ақпараттық науқанды өткізуді қамти отырып, қаламаған жүктіліктің алдын алуға жәрдем көрсетілетін болады.
Халықты балалардың тұқым қуалаушылық және туа пайда болған ауруларының алдын алу, ұрпақты болу денсаулығын сақтау бойынша хабардар ету арттырылып және халықтың әсіресе, жүкті әйелдер мен бала туу жасындағы әйелдердің ұрпақты болу денсаулығын сақтау бойынша қоғамды жұмылдыруға Әйелдер мен ерлердің ұрпақты болу денсаулығын сақтау мен нығайту мәселелері бойынша білім беру ұйымдарында оқыту білім беру кешендерін енгізу жөніндегі жұмыс жандандырылатын болады.
5.2. Сектораралық өзара іс-қимылды күшейту және барлық қазақстандық қоғамдастықты салауатты өмір салтын қалыптастыруға тарту Ұйымдастырушылық, институционалдық инфрақұрылымның дамыған желісі мен СӨСҚ процесін басқару жүйесі болған кезде салауатты өмір салтын қалыптастырудың кешенді, үздіксіз және орнықты жүйесін құру мүмкін болады.
СӨСҚ-дың кешенді стратегиясын іске асыруды институционалдық қамтамасыз етуге барлық министрліктер мен ведомстволар, жергілікті атқарушы билік органдары, үкіметтік емес және қоғамдық ұйымдар, сондай-ақ халық тартылатын болады.
Сектораралық өзара іс-қимылды күшейту және СӨСҚ-ға бүкіл қазақстандық қоғамдастығын тартуға мыналар арқылы қол жеткізіледі:
1) бастапқы медициналық-санитарлық көмек шеңберінде салауатты өмір салтын қалыптастыруды күшейту.Алдын алу қызметінің стандарттарын енгізу, аурулардың скринингі бағдарламасы және оларды енгізу сапасының мониторингі арқылы алдын алу жұмыстарын күшейту, БМСК-нің медициналық қызметкерлеріне жәрдемдесу және ынталандыру жүзеге асырылады.
Денсаулық сақтаудың ішкі және сыртқы секторында салауатты өмір салтының әртүрлі аспектілерін ықпалдастыруда БМСК-ның рөлі күшейетін БМСК мамандары халықты сауықтыру жөніндегі іс-шараларды - кең ауқымды науқандарды, онкүндіктерді, айлықтарды, денсаулық фестивалдерін, спартакиадаларды, конкурстарды өткізуге белсенді тартылатын болады.
БМСК деңгейінде жастар денсаулық орталықтарын құру кешенді тәсіл мен ведомствоаралық өзара іс-қимыл негізінде алдын алу мен СӨСҚ-ға екпін түсіре отырып, кешенді медициналық-әлеуметтік қызметтерді енгізуге мүмкіндік береді.
БМСК-ның халықты салауатты өмір сүру салтына және денсаулықты нығайтуға тарту жөніндегі қызметін ынталандыру бойынша шаралар одан әрі дамитын болады. Халықтың алдын алуға араласуының басымдықтарын айқындауға, жоспарлауға, іске асыруға, мониторингіне және бағалауға белсенді қатысуы жергілікті қоғамдастық деңгейінде денсаулықты қалыптастыруға Жарақат алған және уланған жағдайларда парамедиктер мен халықты дәрігерге дейінгі көмек көрсетуге үйрету жөніндегі іс-шаралар өткізілетін болады.
2) өскелең ұрпақтың салауатты өмір салтын қалыптастыруда білім беру рөлін күшейту.
Оқушылар мен мектеп қызметкерлерінің, оқушылардың өздерінің арасында, сондай-ақ мектептің, үй мен қоғамның арасында қолайлы ахуал орнатылатын болады.
Білім беру жүйесінде денсаулықты нығайтуға және аурудың алдын алуға медициналық-гигиеналық, әлеуметтік-психологиялық тәсілдерді дамыту мен жетілдіру, денсаулыққа қатысты дұрыс шешім қабылдау және қоршаған ортаны сақтау үшін қажетті дағдыларға үйрету оқушылардың өз денсаулығына деген жауапкершілік сезімін қалыптастырып, оқушылардың барынша көп физикалық, психикалық және әлеуметтік әлеуетін іске асыру үшін мүмкіндік тудырады.
Жұмыс және оқу кезінде үй-жайларды, ойын алаңдарын тиісінше жоспарлау, тиісті жабдықтармен жарақтандыру, тиісті қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз ету және дұрыс тамақтануды ұйымдастыру туралы ұйымдастырушылық және түсіндіру іс-шараларын өткізу арқылы денсаулыққа қолайлы қоршаған орта құру, бұл СӨСҚ-ға және оқушылар мен мектеп қызметкерлері үшін СӨС сүруге арналған тұтасымен бірқатар практикалық мүмкіндіктер құруға ықпал етеді.
Физикалық ортаны сақтауға, оқушының және бүкіл қауымдастықтың денсаулығын нығайтуға, салауатты өмір салтына, мектеп медицинасының қызметін регламенттейтін нормативтік-құқықтық құжаттарды әзірлеу және жетілдіру, оның қызметінің мониторингі жүйесін құру және бағалау жолымен валеологиялық сауаттылыққа уәждемені қалыптастыруға бағытталған мектеп медицинасы қызметінің тұтас жүйесін құру және дамыту шаралары қабылданатын "Валеология" мен "Денсаулық және өмірлік дағдылар" бағдарламалары біріктірілетін болады, темекі шегу, маскүнемдік, нашақорлық, ұрпақты болу денсаулығы, ЖЖБЖ, АҚТҚ/ЖҚТБ-ның алдын алу жөніндегі оқу-әдістемелік кешендері әзірленіп, таратылатын және енгізілетін болады.
Оқушылардың және жасөспірімдердің денсаулығын сақтау және нығайту мәселелері бойынша, сондай-ақ "Денсаулық сақтауды нығайтуға ықпал ететін мектептер", "Салауатты университеттер" деген ДДҰ жобаларының желісін дамыту бойынша орташа медицина қызметкерлері - дәрігерлердің, орта медицина қызметкерлерінің, мектеп медицинасы (мектеп медициналық және жасөспірімдерге арналған кабинеттердің) мамандарының біліктілігін арттыру жөніндегі іс-шаралар жалғасатын болады.
3) медициналық бағдарламалардың мазмұнды бөлігін (проблеманың өзектілігін ескере отырып, медициналық бағдарламалардың тақырыптарын айқындау, медицина өкілдерімен бірлесіп, бағдарламалар мен мақалалар әзірлеу, сондай-ақ денсаулық сақтау, мәдениет, спорт, көрнекті білім қайраткерлерінің бағдарламаларына қатыстыру) күшейту үшін медицина қызметкерлерінің және журналистердің топтасуын күшейту, медициналық теле- және радио бағдарламаларын шығаруға мемлекеттік тапсырысты ұлғайту арқылы салауатты өмір салтын насихаттауда БАҚ-тың рөлін арттыру.Медициналық бағдарламаларды барынша қолайлы уақытта (жұмыс күндері кешкі уақытта, сенбі және жексенбі күндері таңертеңгі уақытта) көрсету жүзеге асырылатын болады.
БАҚ-пен істелетін жұмыстың сапасын күшейту мен арттыру үшін БАҚ- та салауатты өмір салтының түрлі аспектілерін жариялау сапасын арттыру жөніндегі іс-шаралар жалғасатын болады;
4) салауатты өмір салты мен адамды қоршаған ортаның байланысын күшейтуэкологиялық стандарттарды және нормативтерді, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі заңнаманы сақтау үшін бар мүмкіндіктерді пайдалану арқылы қалыптастыру.
Жұмыс орындарында түсіндіру жұмыстары арқылы халық денсаулығына әсер ететін экологиялық қатерлердің алдын алу және оларды азайту бойынша іс-шараларды өткізу әркімнің экологиялық қауіпсіздікке жауаптылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Экологиялық туризмді дамыту, оның дамуына инвестициялар бөлетін кәсіпорындарды ынталандыру тетіктерін әзірлеу жөніндегі ұсыныстар әзірленетін Нәтижелілік индикаторының мониторингі бар "Салауатты қалалар", "Салауатты жұмыс орындары", "Салауатты ауылдар", "Денсаулықты нығайтуға ықпал ететін ауруханалар" деген ДДҰ жобаларын дамыту бойынша іс-шаралар
5) Мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты ұсына отырып, салауатты өмір салтын қалыптастыруда қоғамдық қозғалыстар мен мемлекеттік емес ұйымдардың дамуына белсенді тарту мен ынталандыру және корпоративтік әлеуметтік жауаптылығын арттыру үшін бизнес-қауымдастықтардың қаражатын тарту арқылы салауатты өмір салтын қалыптастыруға үкіметтік емес ұйымдар мен бизнес-қауымдастықтардың қатысуы.
Жұмыс берушілердің СӨСҚ көмек көрсету жағдайларын жасау және салауатты өмір салтын ұстанатын қызметкерлерді ынталандыру жөніндегі шаралар әзірленетін және енгізілетін болады.
6) халықтың денсаулығын сақтауға және нығайтуға, оларға сараптама жүргізуге бағытталған нормативтік құқықтық актілер мен ұсыныстарды әзірлеу арқылы салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін құқықтық ортаны қамтамасыз ету.
Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі қазіргі заманғы саясат тұрғысынан қолданыстағы заңнаманың мониторингі жүзеге асырылып әрі өмір салтымен және адам құқықтарымен байланысты халықтың денсаулығын сақтау саласындағы қолданыстағы Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі, сондай-ақ волонтерлік қозғалысы мәселесі бойынша ұсыныстар әзірленетін болады;
7) Қазақстан Республикасында салауатты өмір салтын қалыптастыру жүйесін дамытудың теориялық негіздері мен ұйымдастыру қағидаттарын әзірлеу арқылы салауатты өмір салтын қалыптастыруды ғылыми сүйемелдеу.
Ғылыми-техникалық бағдарламаларды өткізу халық денсаулығының детерминантын зерттеуге және қазіргі жағдайда аурулардың пайда болу мен дамуының қауіп-қатер факторларына бағалау жүргізуге, жеке және популяциялық деңгейлерде салауатты өмір салтын қалыптастырудың инновациялық технологияларын әзірлеу және енгізуге, сондай-ақ салауатты өмір салты мамандарының еңбегін нормалауды ғылыми негіздеуге, БМСК ұйымдарын ресурстық және материалдық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
СӨСҚ процестерінің мониторингі, БМСК, білім және басқа секторлар жүйесіндегі алдын алу бағдарламалары мен алдын алу араласуларының тиімділігін бағалау жалғасуда.
8) салауатты өмір салтын қалыптастыру жүйесін ресурстық және Ішімдікке, темекі шегуге қарсы заңнамаларды сақтау, жүргізілген тексерулердің нәтижелері бойынша мектептегі тамақтануды мәселелері облыстардың, Астана және Алматы қалалары әкімдерінің жанындағы Азаматтардың денсаулығын сақтау жөніндегі үйлестіру кеңестерінде талқыланатын болады.
СӨСҚ саласында қызметін жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымдарының ұйымдастырушылық-құқықтық түрлері шаруашылықты жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындар түрінде өзгеретін болады, бұл басқарушылық шешімдерін қабылдауда дербестігін күшейтуге, бәсекелік ортаны дамытуға ықпал етуге және тұтастай барынша сапалы, жетілдірілген және талап етілетін қызметтерді ұсынуды ынталандыруға мүмкіндік береді.
Аудандық СӨСҚ орталықтарын кезең-кезеңмен құру СӨСҚ бойынша іс- шараларды кеңейтуге және аудандық (ауылдық) деңгейдегі халықты онымен тиімді қамтуға мүмкіндік береді.
ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайту, осы ұйымдарды жабдықтаудың бекітілген ең аз нормативтеріне сәйкес СӨСҚ орталықтарын жабдықтауға мүмкіндік береді.
Өңірлерде әртүрлі нысаналы топтардың арасында СӨСҚ бойынша өткізілетін іс-шаралардың тиімділігінің мониторингі және оны бағалау үшін әлеуметтік зерттеулер жүргізілетін болады, бұл кейіннен СӨСҚ қызметінің жұмысы мен өткізілетін іс-шараларды жетілдіру үшін басқарушылық шешімдерін қабылдауға мүмкіндік береді.
Бағдарламаны іске асыруға 2008 - 2010 жылдарда республикалық және жергілікті бюджеттерден қаражаттар, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Заңнамасымен тыйым салынбаған басқа да қаражат жіберілетін болады.
2008 - 2010 жылдарға арналған Бағдарламаны іске асыруға мемлекеттік бюджеттен бөлінетін шығындар 4628852,1 мың теңгені, оның ішінде республикалық бюджеттен 2438130,1 мың теңгені, жергілікті бюджеттен 190722,0 мың теңгені құрайды.
Бағдарламаны қаржыландыру көлемі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті қаржылық жылдарға арналған жергілікті және республикалық бюджеттерді бекіту кезінде нақтыланады.
Ескерту. 6-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Үкіметінің 2009.02.18. N 186 Бағдарламаны іске асыру барысында кезең-кезеңмен мынадай нәтижелерге қол жеткізіледі:
2010 жылы:
1) өмір сүру ұзақтығының орташа деңгейінің 68,1 жасқа дейін артуы;
2) халық арасындағы темекі шегудің таралуын 19,3%-ға дейін қысқарту;
3) алкогольді қауіпті мөлшерлерде қолданудың таралуын 14,6%-ға дейін
4) көкөністер мен жемістерді қолданудың таралуын 14,8%-ға дейін өсіру;
5) дене шынықтырумен айналысуды 16,1%-ға дейін өсіру;
6) дененің артық салмағының таралуын 34,4%-ға дейін төмендету;
7) айға дейінгі балаларды тек емшекпен емізумен қамтуды 68%-ға дейін арттыру;
8) бала туу жасындағы әйелдер арасында 1000 бала туу жасындағы әйелге 28,1 аборттар санын төмендету дейін;
9) негізгі әлеуметтік маңызды аурулардан болатын өлім деңгейін төмендету, 100 мың халық санына оның ішінде:
жүрек-қан тамырлары аурулары - 481,9 жағдайға дейін;
жарақаттану - 140,5 дейін;
онкологиялық дерттер - 119,5 дейін;
10) туберкулез ауруының төмендеуі 100 мың халық санына - 117,1 дейін.
2013 жылы:
1) өмір сүру ұзақтығының орташа деңгейінің 69,7 жасқа дейін артуы;
2) халық арасындағы темекі шегудің таралуын 17,8%-ға дейін қысқарту;
3) алкогольді қауіпті мөлшерлерде қолданудың таралуын 13,4%-ға дейін
4) көкөністер мен жемістерді қолданудың таралуын 18,5%-ға дейін өсіру;
5) дене шынықтырумен айналысуды 20,2%-ға дейін өсіру;
6) дененің артық салмағының таралуын 32,3%-ға дейін төмендету;
7) айға дейінгі балаларды тек емшекпен емізумен қамтуды 70,4%-ға дейін арттыру;
8) аборттар санын төмендету: бала туу жасындағы әйелдер арасында 1000 бала туу жасындағы әйелге 24,0 дейін;
9) негізгі әлеуметтік маңызды аурулардан болатын өлім деңгейін төмендету, 100 мың халық санына шаққанда, оның ішінде:
жүрек-қан тамырлары аурулары - 100 мың халық санына шаққанда 455,2 жарақаттану - 133,5 дейін; онкологиялық дерттер - 115,9 дейін;
10) туберкулез ауруының төмендеуі 100 мың халық санына шаққанда 108,7 дейін.
2016 жылға:
1) өмір сүру ұзақтығының орташа деңгейінің 71,3 жасқа дейін артуы;
2) халық арасындағы темекі шегудің таралуын 16,8 %-ға дейін қысқарту;
3) алкогольді қауіпті мөлшерлерде қолданудың таралуын 12,5%-ға дейін
4) көкөністер мен жемістерді қолданудың таралуын 24,6 %-ға дейін өсіру;
5) дене шынықтырумен айналысуды 26,6 %-ға дейін өсіру;
6) дененің артық салмағының таралуын 29,3 %-ға дейін төмендету;
7) айға дейінгі балаларды тек емшекпен емізумен қамтуды 73%-ға дейін
8) аборттар санын төмендету: бала туу жасындағы әйелдер арасында 1000 бала туу жасындағы әйелге 20,7 дейін;
9) негізгі әлеуметтік маңызды аурулардан болатын өлім деңгейін төмендету, (100 мың халық санына) шаққанда, оның ішінде:
жүрек-қан тамырлары аурулары - 428,4 жағдайға дейін;
жарақаттану - 125,7 дейін;
онкологиялық дерттер - 110,3 дейін;
10) туберкулез ауруының төмендеуі 100 мың халық санына 97,6 дейін.
8. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі 2008-2010 жылдарға арналған іс- Ескерту. 8-бөлімге өзгерту енгізілді - ҚР Үкіметінің 2009.02.18. N 186 N Іс-шаралар Аяқ- та- Орындау мерзімі Қар- жы- Жауапты орындау- шы- лу ны- Болжа- натын шығын- дар лар саны ланды- ру мер- зімі (мың теңге)
1. Тұрғындар- ға салауатты өмір салтын жүргізу дағ- дыларын қа- лыптастыру және аурулар- дың алдын алу Темекі шегушіліктің алдын алу және оны шектеу Темекіге қарсы заң- 2008 - 2008 ж.- Респуб- Қа- зақс- ДСМ, БҒМ, 300,0 наманы іске тан Ре- 2009 ж.- лика- лық асыру жөні- жылдар 480,0 ндегі сек- 25 шілде спуб- ли- бюд- жет* 2010 ж.- МАМ, ІІМ, облыстар- дың,Аста- на және тораралық Алматы қа- Жер- іс-қимылда- касы- ның гілі- лаларының рды ұлттық Үкіме- әкімдері және жергі- 5335,4 кті лікті дең- жет 5471,6 тіне ақпа- рат бе- гейлерде күшейту бойынша қо- ру ғамдық тың- 5742,6 даулар өт- кізу Денсаулық Жергі- Орталық Талап ат- сақтау, бі- лікті жылғы етілмейді қарушы ор- лім беру 2-тоқсан атқа- ру- гандар, об- қызметкер- шы ор- лыстардың, лері мен мемлекеттік қызметшіле- Астана ган- дар- және рдің арасы- ндағы "ық- ла- пал ету то- дың бұй- рық- птарында"
тары, ларының темекі ше- гуден бас ше- шім- тартуды ын- дері таландыру жөнінде ша- ралар қа- былдау Темекі ше- ДСМ, БҒМ, 2009 ж. - Ком- пью- 500,0 гушіліктің терлік дың, 2010 ж. - алдын алу 3-тоқсан бойынша оқыту инте- бағ- 2008 ж. - рактивтік лама 382,0 компьютер- лі- лік бағдар- 2126,0 ламаларды әзірлеу және енгізу 2348,3 Өңірлердің 100,0 ірі қалала- рында "Ал- 120,0 1-4 - тоқ- матыны те- сан мекі түті- 2008 ж.
- 6304,5 нінен арыл- ту" бағдар- 7157,3 ламасының шеші- тәжірибесі ҮЕҰ 7099,4 мі бойынша те- мекі шегу- 8800,0 ден бас та- ртуға көмек жеттен көрсететін бөліне- телефондық тін көмек қыз- ағымда- ғы меті бар темекіге қарсы орта- нысана- лықтардың лы желісін ке- транс- ңейту ферттер Темекіге Бұй- рық 400,0 қарсы орта- 420,0 4-тоқсан мамандары үшін көш- 5972,3 пелі өңір- лік семи- 5394,5 нарлар өт- 6478,5 Темекі тү- 150,0 тінінен азат ауру- ханалар желісін кеңейту 160,0 172,0 4066,1 4951,8 5377,1 54021,2, 52813,0 Шегушілік- тің алдын 700,0 МАМ, алу жөнінде кең ауқымды 800,0 акциялар өткізу ("Темекіні 12321,2 таста да - ұтып ал"
13611,0 халықаралық және ұлттық конкурстар, Дүниежүзі- лік темекі- ге шегуге қарсы күрес күн, Халы- қаралық те- мекіден бас тарту күні)
Қоғамдық орындарда темекі ше- Облыстар- Об- лыс- гуге тиым 6189,0 салуды іске тар- асыруды ба- 7639,2 тоқсан сайын қылау жөні- 8424,8 ндегі тұра- Алма- қты рейдтер ты әкімдері, ІІМ, ДСМ, қала- ры әкі- мдері- нің шімде- рі 1-тоқсан бойынша АОМ басып шыға- ру, кө- бейту ақпараттық- 540,0 оқыту мате- риалдарын 8816,6 (плакаттар, буклеттер, 9372,9 парақшалар, әдістемелік 9896,0 ұсынымдар, оқу құрал- дары) шы- ғару Алкогольді шамадан тыс тұтынудың алдын алу Жергілікті деңгейде қышқыл-сүт ұлттық су- 2008 жыл сындар өн- діру мен сатуды ын- таландыру қаулы- лары Алкогольді шамадан тыс тұтынудың ДСМ, БҒМ 600,0 874,0 2059,4 әзірлеу жә- не енгізу 393,0 Теңтәуелді тұлғаларға 200,0 психология- лық көмек көрсету үшін дағда- 250,0 рыс орта- лықтарының желісін дамыту 5954,7 7125,2 7023,8 Жастардың 350,0 арасында "Біз пара- сатты өмір БҒМ, ІІМ, МАМ, об- салтын жақ- және Алма- таймыз" кең 450,0 ты қа- ауқымды ақ- параттық науқанмен 9655,9 "Алкогольді тұтынудан 10525,8 бас тарту күні" атты 10687,3 республика- лық акция Жасөспірім- дер арасын- Білім беру ұйым- да алкого- да- 320,0 льді тұты- ТСМ, об- нудың алдын рында дебат- алудың жаңа 8967,4 тар, шоу, ойын- ойын техно- логияларын 9417,9 дар, викто- енгізу рина- 10165,1 Халықтың түрлі топ- тары арасы- нда алкого- 240,0 льді шама- дан тыс тұ- 260,0 тынудың ал- дын алу жө- 5880,9 МАМ, ҮЕҰ ніндегі қо- ғамдық қоз- 6433,9 ғалыстарды 6780,8 Халық ара- ДСМ, ІІМ, БҒМ, облы- 2009 - сында ұлт- тық және стардың, 25 қаңтар жергілікті деңгейлерде алкогольді тұтынуды 4572,3 қысқарту бойынша қо- 5037,2 рат 5523,2 Алкогольге қарсы заң- 4939,6 наманы ба- 6340,9 нде тұрақ- ты рейдтер 5823,7 өткізу (мас күйінде кө- лік жүргі- зу, қоғам- дық орында- рда алкого- ль ішу, кә- мелетке то- лмағандарға сату)
Алкогольді шамадан тыс тұтынудың жөнінде ақ- параттық- оқыту материалда- рын (парақ- 7384,8 шалар, пла- 8286,4 каттар, буклеттер)
8775,3 шығару 46966,5, 45051,7 Есірткілерді қолдануды қысқартуға жәрдемдесу Балалар мен жасөспірім- дерді мен психоәлеу- 1359,3 меттік қол- 6564,4 дау пробле- малары мен 1300,0 олардың бос уақытын ұйымдастыру бойынша ұл- ттық және өңірлік деңгейлерде семинар- кеңестер Нашақорлық- тың алдын МАМ, ІІМ лық акция- лар өткізу (Халықара- 11113,7 лық нашақо- рлыққа және 12021,1 есірткілер- дің заңсыз 12870,5 айналымына күні, наша- қорлықтың айлығы)
"Астана - есірткісіз қала" бағ- дарламасы- ның тәжіри- 430,0 3, 4- бесі үлгі- сінде наша- 10444,0 15629,1 МАМ жөніндегі мақсатты іс 15399,2
-шараларды 270,0 басып шыға- 7539,5 ру (плакат- тар, букле- 8047,9 ттер, оқу құралдары)
8837,2 19770,5, 18948,5 Сапалы және ұтымды тамақтануға жәрдемдесу Мектепте тамақтанды- руды ұйым- дастыруды 2, 4- жетілдіру және тамақ өнімдерін 4994,4 витаминдік- минералдық 2150,0 кешенмен байыту жө- нінде онкү- 2421,1 ндіктер өт- Халық үшін азық-түлік өнімдерінің сапасын ба- қылау, қауіпсізді- 1500,0 гі қол же- 5029,1 тімділігін арттыру мә- 1997,0 селелері бойынша ұл- деңгейлердедөңгелек үстелдер Әртүрлі жа- стағы топ- тардың ара- сында дене- 1437,7 нің артық салмағының 1753,9 жөнінде он- күндіктер 7973,9 Тамақтану бойынша ре- спубликалық 900,0 акциялар өткізу (Дү- ниежүзілік 820,0 тамақтану күні, Халы- 14981,5 қаралық ем- шек сүтімен 15879,0 қоректенді- ру апталы- 16449,7 ғы)
Мектепке дейінгі жә- не білім беру ұйым- дарында кейбір та- 215,0 мақ өнімде- рін сатуға тыйым салу, БҒМ, ҮЕҰ нормативтік құжаттардың 4884,3 орындалуын, 5406,4 мектептерде ыстық тамақ 5794,2 пен және қауіпсіз сумен қам- тамасыз ету, тамақ өнімдерін витаминдік-минералдық кешенмен байытуды іске асыру- ды бақылау бойынша тұ- рақты рейд- тер өткізу Теңгерімді ДСМ, об- бойынша ақ- 1, 3- шығару (плакаттар, 7216,5 8547,2 8957,2 57519,3, 55147,0 Мемлекеттік жалпы білім беретін ме- ктептердің БҒМ, об- оқушыларын 1, 4- тегін ыстық тамақпен қамтамасыз ету жөнінде және түсін- діру іс-ша- раларын өт- Дене тәрбиесі белсенділігіне жәрдемдесу Жаңа құры- 2009 жыл 10 қаңтар лыстарды ДСМ- ге ақ- парат жобалаған кезде вело- сипед, жаяу серуендеу жолдарын аула алаң- дарын және шағын ста- диондарды салуды көз- деу Қызметкер- лердің сауықтыру және дене шынықтыру- мен айналы- су үшін жа- ғдай жасай- тын жұмыс берушілерді ынталандыру шараларын әзірлеу Кәсіпорын- Әді- сте- дарға дене шынықтыру мелік құрал шаралар ке- 3072,4 шенін әзір- леу және енгізу 325,0 Дене тәр- биесі бел- сенділігі Бейне ком- бойынша бейне және 575,0 ламалар әзірлеу жә- 3814,1 лама- не көбейту 705,0 Мынадай спорт-көп- ТСМ 670,0 шілік іс- 723,6 2, 3- өткізу: "Қозғалыс - денсаулық", 781,5 "Ұлттық ойындар кү- Рес- пуб- ні", отба- сылар ара- сындағы спартакиа- далар, "Президент- тік тест- тер", "Пре- зиденттік 20052,1 миля" жап- 21011,2 пай жүгіру- ді және ба- 22136,7 сқа да спорттық- көпшілік іс
-шараларын 428,0 8756,2 9743,2 парақшалар)
10260,7 37051,3, 35592,0 Созылмалы жұқпалы емес аурулардың және жарақаттанудың алдын Мынадай ре- 2008- 2200,0 акциялар өткізу: со- 3387,0 зылмалы жұ- қпалы емес 5419,1 аурулардың, жарақатта- 25830,2 нулардың алдын алу жөнінде он- 27784,2 күндіктер;
29276,9 лік жүрек, демікпе, СОӨД, қате- рлі ісік ауруы күн- ДДҰ-ның "Денсаулық- ты нығайту- ға ықпал ететін 4282,5 аурухана- лар" жоба- 4267,2 лары желі- сін дамыту- 4813,7 ды жалғас- тыру ДДҰ-ның лыстар, "Денсаулық- 110,0 7755,2 ларын үйле- стірушілер- 8842,2 ге арналған көшпелі 9760,3 өңірлік се- минарлар Созылмалы жұқпалы емес ауру- лардың, жа- рақаттану- ұсы- ным- лардың ал- дын алуды 4847,3 оқу күшейту құрал- 2201,0 бойынша ша- ралар әзір- ры 6081,5 леу және денсаулық сақтау ұйымдарына БМСК ұйым- дары үшін СЖА-ның ал- 1656,0 нінде ақпа- 1400,0 раттық-оқы- ту матери- 10592,3 алдарын (буклеттер, плакаттар, 11624,4 альбомдар, көрнекі құ- 12047,9 ралдар және т.б.) шыға- 2009- Ақпа- рат- дың, Аста- 2010 жыл- 55596,1 40-1.
Жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алу жөнінде ақпараттық- білім беру материалдарын дар 1-4 54265,8 тық-бі- лім бе- ру ма- териа- лын- ғы ны- саналы 40-2.
Онкологиялық аурулардың алдын алу жөнінде ақпараттық- білім беру материалдарын шығару 45889,6 2009-2010 жылдар 1- 4 тоқсан 44933,1 лім ма- лын 40-3.
Бронх демікпесінің алдын алу жөнінде ақпарат- тық білім беру материалдарын шығару 35456,4 35980,5 40-4.
Қант диабетінің алдын алу жөнінде ақпараттық- білім беру материалдарын шығару 28976,9 28267,5 Туберкулездің алдын алу Туберкулез- дің алдын алу жөнін- дегі комму- никациялық 5694,1 технология- ларды жеті- 1491,0 лдіру жөні- ндегі рес- 1587,0 публикалық және өңір- лік семина- рлар өткізу дің алдын алу жөнін- дегі меди- 3580,5 цина қыз- меткерлері- 2264,0 не, педаго- гтарға, ата 2601,0
-аналарға арналған ұсынымдар не шығару лік тубер- кулезге қа- 1228,4 рсы күрес күнін және туберкулез- 1350,0 дің алдын алу бойынша айлық өткі- 9418,4 зу 10288,2 10854,6 ақпараттық-оқыту мате- 13490,2 13935,2 14970,5 56792,3, 55526,9 ЖЖБЖ-мен аурушаңдықтың және АКТҚ/ЖҚТБ-ның таралу қарқынын төмендету АҚТҚ/ЖҚТБ -ның алдын алу жөнінде білім беру жүйесі, іш- кі істер органдары- ның маман- дарына, жу- рналистерге 7000,7 арналған ұлттық жә- не өңірлік 7342,6 оқыту семи- нарларын өткізу 8012,2 Жастар ара- сында ЖЖБЖ -ның, АҚТҚ/ЖҚТБ-ның "Қауіпсіз- 322,0 дік марш- руты" атты интерактив- 345,0 тік көрме- лер және 7027,6 тренингтер 7805,5 8282,5 лік АҚТҚ-ға қарсы күнін және АҚТҚ/ЖҚТБ- ның алдын 349,0 алу бойынша 10160,7 10835,4 11725,8 (брошюра- 7783,5 лар, плака- ттар, бук- 8360,2 леттер) шы- 8973,5 47294,0, 47321,6 Вирустық гепатиттермен, өткір ішек жұқпаларымен, ЖРВЖ-мен аурушаңдықтың алдын алу және оларды төмендету Вирустық 850,0 гепатиттер- дің, өткір ішек және респиратор- лық вирус- тық жұқпа- 10680,0 лардың, тұ- маудың ал- 11220,1 дын алу бойынша БАҚ 11829,7
-ты тарта отырып он- және айлық- тар өткізу да жұқпалы аурулардың аддын алу жөнінде әдістемелік 3777,9 шығару және 4270,1 балабақша- лардың жаз- 4839,7 ғы сауықты- ру лагерле- рінің қыз- меткерлері арасында семинарлар Жұқпалы енгізу тә- 2150,8 жірибесін тарату 2536,7 2855,3 9860,2 (парақша- 10639,6 11376,8 34349,8, 32909,3 Ұрпақты болу денсаулығын қорғау және отбасын жоспарлау Ұрпақты бо- лу денсау- лығын қор- ғау және отбасын жо- спарлау мә- селелері 6538,0 бойынша жас өспірімдер, 7105,8 ерлер мен әйелдер арасында 7810,0 минарлар- Ана мен ба- ла денсау- ғау жөнінде республика- күні (Дүниежүзілік от- басы күні және Халық- 11452,0 аралық ба- 12042,8 лаларды қо- рғау күні)
12859,3
Босандыру 550,0 ұйымдарында (ана болу 1375,0 қауіпсізді- гі) тиімді 3753,9 перинатал- дық техно- 4781,3 логияларды енгізу мә- 4394,9 параттық науқан өт- СӨСҚ аспек- тілері бой- ынша респу- бликалық және өңір- 1054,8 лік балалар шығармашы- 4601,4 лығы кон- курстарын 1356,5 268,0 ғау жөнін- де ақпара- ттық-оқыту материалда- 8111,2 шалар, бук- 9028,4 леттер, плакаттар)
9450,7 31203,9, 29887,1
2. Секторара- лық өзара қа- рым-қатына- старды кү- шейту және барлық қазақстан- дық қоғамда- стықты сала- уатты өмір салтын қалыптасты- руға тарту БМСК шеңберінде салауатты өмір салтын қалыптастыруды күшейту БМСК маман- денсаулық 321,0 мектептерін жетілдіру жөнінде өңірлік оқыту семи- 4887,1 5209,0 5621,2 БМСК дең- гейінде қызметінің алгоритмде- рін енгізу мониторингі 4292,5 және жетіл- діру жөні- 4436,0 нде респуб- ликалық се- 4827,0 минар-кеңес Талда- ма- 280,0 гейінде профилакти-калық қыз- метті баға- лаумен әлеуметтік маңызды 950,0 тәуекел фа- 3229,7 кторларының мониторин- 3659,1 гін өткізу 3888,5 Жастар ден- саулық ор- кті ат- талықтары- ның желісін құру және қару- ганда- кеңейту рдың 6061,4 6558,3 6804,3 19000,0, 16540,0 ның басшы- лары үшін жастарға жанашыр қы- зметтерді 9059,3 енгізу жө- ніндегі өңірлік 9243,7 нарларын 9522,1 еңбекке жа- рамды жас- тағы ересе- ктердің арасында негізгі СЖА скринингі- нің және 3336,6 оларды сауықтыру 3663,8 гін және бағалауын 4023,1 жүргізу "БМСК - са- лауатты өмір үшін"
атты респу- лік конкур- 3973,4 стар өткізу 1230,0 4807,0 дың , Аста- 48888,3 46933,5 64-1.
Халыққа және медицина қызметкерлеріне ар- налған салауатты өмір салтын қалыптастыру, бастапқы медициналық-санитарлық көмек дең- гейіндегі алдын алудың скринингтері, алго- ритмдері жөнінде ақпараттық-білім беру мате- риалдарын (плакаттар,буклеттер, парақшалар, әдістемелік нұсқаулар және оқу құралдарын)
тық бі-
Салауатты өмір салтын қалыптастырудағы білімнің рөлін күшейту Мектептің медицина жыл 25 шілде лерінің штаттарын сақтау жүй- ті- есіне беру жөнінде ұсыныстар не ныс "Валеоло- гия" пәнін 310,0 оқыту әдіс- темесін жет-ілдіру, "Денсаулық 788,6 өмірлік дағдылар"
2999,9 кешенді кіріктірі- лген бағдарлама- сын енгізу жөнінде ұл- өңірлік де- ңгейлерде дөңгелек үстел өткі- Мектеп медицинасы Мек- теп ме- дици- на ма- манда- 1838,5 жұмысын 486,0 үшін алго- рит- 568,0 мдер, бас- жасау Білім беру оқыту мони- торингін жүргізу жө- нінде ұсы- ныстар әзірлеу Оқыту кешені гудің, мас- күнемдік- 618,0 тің, наша- қорлықтың, ұрпақты болу денсаулығы- 8154,0 ның, ЖЖБЖ- 8151,4 ның, АҚТҚ /ЖҚТБ-ның 9337,6 бойынша үйрету-бі- кешендерін және шығару Мектеп ме- дицинасы қызметін 2084,0 бойынша өңірлік се- 2406,8 4783,3 1100,0 ты нығай- 1115,6 туға ықпал ететін мек- тептер", "Салауатты 8630,5 университе- ттер" жоба- 9447,9 ларының өңірлік үйлестіру- шілеріне арналған семинарлар- 9562,9 өткізу және олардың же- лілерін да- мытуға жәр- демдесу Педагогтар және оқушы- 1046,0 лар арасын- да СӨСҚ-ның әртүрлі ас- пектілері 856,0 мектеп" ко- нкурстарын, 10553,1 фестиваль- 11557,1 дар, дебат- тар және интеллекту- 12002,3 алдық ойын- дар өткізу Мектеп жа- сындағы ба- лалар ара- сында "Абайлаңыз-бағдаршам!" атты жол- көлік жара- қаттануының алдын алу жөнінде 5528,9 айлық өт- 5994,9 6554,7 Жарақатта- 615,0 шығару (па- рақшалар, 6538,7 7498,1 7931,8 38183,4, 37600,1 Салауатты өмір салтын насихаттау жөніндегі ақпараттық- коммуникациялық жұмыс СӨСҚ қызме- тінің мама- ндары үшін 360,0 СӨСҚ-тағы қазіргі за- 4165,8 манғы кому- 7649,4 7967,6 лдіру және нінде рес- СӨСҚ мәсе- Ката- лог- лелері бой- тар, те- ынша ақпа- алдарымен хника- сүйе- мел- веб-ресурс- тар катало- 5047,9 гтарын жа- ңарту (веб- 5378,6 форум, чат- 6027,8 және т.б.)
Аурулардың алдын алу, СӨСҚ негіз- БАҚ- қа ақ- гі мәселе- 770,0 лері бойын- ша баспа- 709,0 сөз конфе- ренцияла- 9262,6 рын, пікір талас кез- 9804,9 десулер, 10344,1 күндер, айлықтар және онкүн- діктер өт- БАҚ-та СӨСҚ Теле- ви- аспектілері бойынша ақ- 1520,0 зия- лық, насихаттау 1600,0 радио- жұмысын өт- дарла- 15000,0 жә- не ба- 16200,0 сы- 17496,0 лым- дағы 20406,4 21217,3 23311,9 СӨС-ті на- Сырт- қы 24318,8 сихаттау және өткі- жарна- зілетін ақ- ма 26546,9 параттың науқандар 27373,5 шеңберінде бойынша би- лбордтар, лайтбокстар және басқа сыртқы жар- нама түрле- рін дайын- дау және орналастыру СӨС аспек- ынша бейне аудио ролик- және аудио роликтер, анимациялық және оқу тер, фильмдерін фильм- де- 21320,0 не білім беру, ден- саулық сақ- 23040,4 тау, мәде- ниет ұйым- 24760,6 дарында, қоғамдық көлікте 160640,4 98800,4 БАҚ үшін СӨСҚ мәсе- қа ынша аудио жалға және бейне роликтер, анимациялық фильмдер әзірлеу жә- 7804,1 8258,5 8962,7 Салауатты өмір салты мен адамды қоршаған ортаның байланысын Денсаулық фестивалі, Денсаулық жолы, Дүние жүзілік де- ТСМ, нсаулық кү- 880,0 ні респуб- ликалық ак- цияларын өткізу 14248,2 15016,4 15633,2 29476,9 28967,5 Өңірлерде СӨСҚ проб- лемалары ұлттық ор- талығы ма- мандарының (15 өңір)
шығуымен және өңір- 2416,8 рлар-кеңес- тер өткізе 2991,7 отырып, 3056,6 өмір салты"
сын іске асыру мони-
Экологиялық туризмді
Қоршаға- нор- 274,5 ұйымдастыру және оны дамытуға тамині, 299,2 инвестиция- лар бөлетін 315,0 кәсіпорын- дарды ынта- ландыру жө- ніндегі ұсыныстар әзірлеу жә- ДСМ, Қор- шағанор- қалалар", тамині, об- шы ауылдар", орган- жұмыс орын- 4546,1 дары" жоба- ларының же- 5162,3 лісін дамы- туды жалға- 6083,9 стыру 4404,8 5197,6 үйлестіру- шілері үшін 5044,9 "Қазақстан- МАМ, Қор- ның салауа- тты қалала- ры" атты 362,0 лық және өңірлік фе- 395,0 стиваль өт- 6011,5 "Салауатты ауыл" рес- 220,0 конкурсын 235,0 4110,3 4550,1 5085,8 "Жұмыс іс- тейтіндер- дің қауіп- сіз тәрті- бінің мә- дениеті жо- ғары кәсіп- орын" атты 3179,2 лық және 3941,9 өңірлік ко- нкурстар 4291,8 Салауатты экологиялық тәртіп және білім беру проблемала- ры, ДДҰ-ның жобалары 6508,8 шығару (бу- 7032,4 клеттер, 7917,8 28451,9 әзірлеме- лер)
27267,7
ҚР 104979,3 90-1.
Үкіметтік емес ұйымдарды тарта отырып, салау- атты өмір салтын қалыптастыру саласындағы әлеуметтік жобаларды іске асыру Салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін құқықтық ортаны қамтамасыз ету Темекі, ал- коголь өні- жыл мдерін са- тудан және айыппұл са- нкциялары бюджетке түсетін түсім- дерден 1%- ныстар ды аудару тетігін қа- лыптастыра отырып, Са- лауатты өмір салты қорын құру жөнінде ұсыны- стар Халықтың өмір салты мен денсау- лық жағдай- ына әсер ететін Қа- зақстан Ре- спубликасы- ті жа- нында- ның қолда- ныстағы за- ңнамалық актілеріне ғы заң жоба- лау өзгерістер мен толық- қызме- ті мә- селе- тырулар ен- лері гізу жөнін- дегі заң жобасын бойын- ша ве- домст- воара- комис- сияға Салауатты өмір салтын қалыптастыруды ғылыми сүйемелдеу ДСМ руға және денсаулық сақтаудың бастапқы 009 "Ден- саулық сақтау са- ласында- ғы қол- данбалы ғылыми зертте- буынында улер"бағ- дарлама- алдын алуға сы бой- ынша қа- ұйымдастыру-басқару тәсілдері"
атты ғылыми ражат шегінде 20497,0
-зерттеу 45000,0 жалғастыру 48000,0 1750,0 жөнінде ре- 3552,8 ғылыми-тә- жірибелік конференция 4008,9 СӨСҚ маман- дарының 3 форумын (съезін)
3302,5
"Білім беру жүйесіндегі 2416,5 сақтау тех- нологияла- лық ғылыми-тәжірибелік конференция өткізу Алкогольді 2009 жыл- дар 1-4- қылмыстық жағдайға әсер ету 4350,3 дәрежесін белгілей отырып, ба- 4234,2 лалар, жас- тар және халық ара- сында теме- кі мен ал- когольді тұтыну жө- ніндегі әлеуметтік зерттеулер Қоғамдық Баян- денсаулық- тағы және бағалау бойынша СӨСҚ проце- стерін ба- 1859,0 ма, ба- сып ғалау бойы- нша Ұлттық 1964,3 лік баянда- малар дайы- ндау (Ұлтты сауықтыру процестері- нің ақ кі- табы)
Салауатты өмір салтын қалыптастыру жүйесін ресурстық және институционалдық қамтамасыз етуді күшейту Азаматтар- дың денсау- дегі үйлес- тіру кеңес- терінің жұ- мыс жоспа- рына алко- гольге қар- сы, темекі- ге қарсы заңнамалар- ды, өткізі- лген рейд- тердің нә- тижелері бойынша ме- ктептерде тамақтанды- руды сақтау мәселелерін Ұйымдастыруқұқықтық нысандағы шаруашылық жүргізу құ- қығындағы дарында ті ұйымда- рының жұмы- сын өңірлік деңгейде қамтамасыз ету СӨСҚ өңір- лік орталы- қтарының базасында ресурстық 11297,1 орталықтар 12455,7 оларды ба- спаханалар- 13884,5 мен, сту- диялармен, 25600,0 лік техни- 19836,5 камен жаб- дықтау 59396,1 лік (ауда- ндық) орта- 61158,3 лықтарын кезең-кезе- ңімен құру- 43065,8 ды қамтама- сыз ету Бекітілген нормативте- 61487,0 рге сәйкес 22698,0 рының мате- 22449,0 риалдық-те- хникалық жарақтануын 9482,3 43602,9 123842,0 СӨСҚ бойы- Өңір- лер- 1772,0 нша әртүр- де лі мақсат- әлеу- 2431,0 ты әлеуме- ттік топтар 2975,9 арасында өткізілетін іс-шаралар- меттік зерт- теу- дың тиімді- лер өт- лігін баға- лау монито- рингін өт- Барлығы:
жылдар- ға:
Оның ішін- де:
лық:
о.і.:
51993,0 143318,0 91526,0 Жергілік- ті бюджет- тер:
ликалық тен 1050211,0 Ескертпе:*030 "Республикалық деңгейде тегін медициналық көмектің кепілді көлемін көрсету" және 022 "Республикалық деңгейде ұйымдарды материалдық-техникалық жарақтандыру" республикалық бюджеттік бағдарламалары шеңберінде. Бағдарламаны қаржыландыру көлемі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті қаржы жылдарына арналған республикалық және жергілікті бюджеттерді бекіту кезінде нақтыланады.
Аббревиатураларды толық жазу:
ҮЕҰ - үкіметтік емес ұйымдар ІІМ - Қазақстан Республикасы Ішкі Істер министрлігі ДСМ - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі МАМ - Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі БҒМ - Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі ҚОҚМ - Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігі ТСМ - Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі N 1260 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдерінің тізбесі
1. "Салауатты өмір салты" кешенді бағдарламасы туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 30 маусымдағы N 905 (Қазақстан қаулысы Республикасының ПҮАЖ-ы, 1999 ж., N 30-31, 288-құжат).
2. "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 30 маусымдағы N 905 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 29 желтоқсандағы N 1446 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2002 ж., N 50, 494-құжат).
3. "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 30 маусымдағы N 905 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 30 желтоқсандағы N 1357
4. "Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 4 наурыздағы N 2-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., N 11, 146-құжат).
5. "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 30 маусымдағы N 905 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 6 қаңтардағы N 22 Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., N 3, 21-құжат).

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Постановление Правительства Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Республики Казахстан от 21 декабря 2007 года № 1260.
Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 6 апреля 2011 года № Об утверждении программы "Здоровый образ жизни" на 2008-2016 годы Сноска. Утратило силу постановлением Правительства РК от № 380 В целях реализации Президента Республики Казахстан от 6 апреля Указа 2007 года N 310 "О дальнейших мерах по реализации Стратегии развития Казахстана до 2030 года" и создания единой системы для активизации и совершенствования мероприятий по пропаганде и формированию здорового образа жизни среди населения Республики Казахстан Правительство Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:
1. Утвердить прилагаемую программу "Здоровый образ жизни" на 2008- 2016 годы (далее - Программа).
2. Государственным органам и заинтересованным организациям, ответственным за реализацию Программы:
1) принять меры по реализации Программы;
2) ежегодно, к 10 января и 10 июля, по итогам полугодия представлять в Министерство здравоохранения Республики Казахстан информацию о ходе реализации Программы.
3. Министерству здравоохранения Республики Казахстан ежегодно, к 25 января и 25 июля, по итогам полугодия представлять в Правительство Республики Казахстан сводную информацию о выполнении Программы.
Документ находится на стадии приведения в соответствие с ЭКБ НПА РК в печатной форме
4. Признать утратившим силу некоторые решения Правительства Республики Казахстан согласно приложению к настоящему постановлению.
5. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Министерство здравоохранения Республики Казахстан.
6. Настоящее постановление вводится в действие со дня подписания.
Премьер-Министр
Республики Казахстан
Приложение к постановлению Правительства Республики Казахстан от 21 декабря 2007 года N 1260 Перечень утративших силу некоторых решений Правительства Республики Казахстан Правительства Республики Казахстан от 30 июня 1999 Постановление года N 905 "О комплексной программе "Здоровый образ жизни" (САПП Республики Казахстан, 1999 г., N 30-31, ст. 288).
Правительства Республики Казахстан от 29 декабря 2002 года N 1446 "О внесении изменений и дополнений в постановление Правительства Республики Казахстан от 30 июня 1999 года N 905" (САПП Республики Казахстан, 2002 г., N 50, ст. 494).
Правительства Республики Казахстан от 30 декабря 2003 года N 1357 "О внесении изменений в постановление Правительства Республики Казахстан от 30 июня 1999 года N 905".
4. Пункт 2
Правительства Республики Казахстан от 4 постановления марта 2004 года N 272 "О внесении изменений в некоторые решения Правительства Республики Казахстан" (САПП Республики Казахстан, 2004 г., N 11, ст. 146).
Правительства Республики Казахстан от 6 января 2006 года N 22 "О внесении изменений и дополнений в постановление Правительства Республики Казахстан от 30 июня 1999 года N 905" (САПП Республики Казахстан, 2006 г., N 3, ст. 21).
Утверждена постановлением Правительства Программа "Здоровый образ жизни" на 2008-2016 годы Астана, 2007 год Содержание Программы Паспорт
2. Введение современного состояния проблемы Анализ задачи Программы Цель, направления и механизм реализации Программы Основные ресурсы и источники финансирования Необходимые результаты Ожидаемые мероприятий на 2008-2010 годы по реализации Программы План
1. Паспорт Программы
Сноска. Раздел Паспорт Программы с изменениями, внесенными постановлением Правительства РК от 18.02.2009 № 186 Наименование Программа "Здоровый образ жизни" на 2008-2016 программы годы Основание для Пункт 137 Указа Президента Республики Казахстан разработки от 6 апреля 2007 года N 310 "О дальнейших мерах по реализации Стратегии развития Казахстана до 2030 года", пункт 118 постановления Правительства Республики Казахстан от 20 апреля 2007 года N 319 "Об утверждении Плана мероприятий по исполнению общенационального плана основных направлений (мероприятий) по реализации ежегодных 2005-2007 годов посланий Главы государства народу Казахстана и Программы Правительства Республики Казахстан на 2007-2009 годы, поручение Премьер-Министра Республики Казахстан К. Масимова от 2 июня 2007 года N 20-18/003-612 п.2 Разработчик Министерство здравоохранения Республики Казахстан Цель Оздоровление населения и увеличение средней продолжительности жизни Задачи Содействие здоровому образу жизни, укреплению здоровья, развитию потенциала здоровья населения и формированию культа здоровья;
создание комплексной, непрерывной и устойчивой системы формирования здорового образа жизни Сроки 2008-2016 годы:
реализации Первый этап: 2008-2010 годы Второй этап: 2011-2013 годы Третий этап: 2014-2016 годы Необходимые На реализацию программы в 2008-2010 годы будут ресурсы и направлены средства республиканского и местных источники бюджетов, а также другие средства, не запрещенные финансирования законодательством Республики Казахстан.
Общие затраты из государственного бюджета на реализацию Программы на 2008-2010 годы составят 4628852,1 тыс. тенге, в том числе из республиканского бюджета 2438130,1 тыс. тенге, из средств местных бюджетов 2 190722,0 тыс. тенге.
Предполагается поэтапное увеличение объема финансирования мероприятий по формированию здорового образа жизни с доведением до 1 % от бюджета здравоохранения регионов в 2009 году, 2 % в 2014 году и 3 % в 2016 году.
Объем финансирования Программы будет уточняться при утверждении республиканского и местных бюджетов на соответствующие финансовые годы в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
По годам
Всего
Республиканский
Местный бюджет
(тыс. тенге)
бюджет (тыс. тенге)
в том числе целевые текущие трансферты из республиканского бюджета 2008 г.
751959,0 67663,0 684296,0 2009 г.
1954739,6 1210452,6 744287,0 2010 г.
1922153,5 1160014,5 762139,0 Ожидаемые В результате реализации Программы будет результаты достигнуто:
повышение уровня средней продолжительности жизни до 71,3 лет;
сокращение распространенности курения среди населения до 16,8 %;
сокращение распространенности употребления алкоголя в опасных дозах до 12,5 %;
увеличение распространенности употребления овощей и фруктов до 24,6 %;
увеличение распространенности физической активности до 26,6 %;
снижение распространенности избыточной массы тела до 29,3 %;
увеличение до 73 % охвата исключительно грудным вскармливанием детей до 6 месяцев;
снижение количества абортов среди женщин фертильного возраста до 20,7 на 1000 женщин фертильного возраста;
снижение уровня предотвратимой смертности от основных социально значимых болезней на 100 тыс.
населения, в том числе:
сердечно-сосудистые заболевания - до 428,4 случаев;
травматизм - до 125,7;
онкологические заболевания - до 110,3;
снижение заболеваемости туберкулезом на 100 тыс.
населения - до 97,6.
Программа "Здоровый образ жизни" на 2008-2016 годы разработана в реализацию Президента Республики Казахстан от 6 апреля 2007 года N 310 "О дальнейших мерах по реализации Стратегии развития Казахстана до 2030 года", Правительства Республики Казахстан от 20 апреля 2007 года N 319 "Об утверждении Плана мероприятий по исполнению общенационального плана основных направлений (мероприятий) по реализации ежегодных 2005-2007 годов посланий Главы государства народу Казахстана и Программы Правительства Республики Казахстан на 2007-2009 годы" и поручения Премьер- Министра Республики Казахстан Масимова К.К. от 2 июня 2007 года N 20-18/003- 612 п.2.
Экономический рост и политическая стабильность, которого добился Казахстан, дает возможность для проведения глубоких социально-экономических реформ, обеспечивающих вхождение в число 50-ти наиболее конкурентоспособных стран мира и достижение устойчивого развития.
Одной из задач в области устойчивого развития страны является увеличение средней продолжительности жизни населения с внедрением и совершенствованием механизмов, обеспечивающих оздоровление нации.
В современных условиях дальнейшее развитие клинической медицины не может обеспечить улучшение основных показателей здоровья без коренного изменения в сторону профилактической направленности системы здравоохранения. По данным Всемирной организации здравоохранения (далее - ВОЗ), здоровье человека зависит от системы здравоохранения всего на 10 % и на 50 % - от образа жизни, который формируется под воздействием окружения человека, права выбора, качества жизни и доступности возможностей укрепления здоровья.
В этой связи актуальным является формирование общественного мнения и активности в пользу здорового образа жизни. Одним из его основных инструментов остается комплексное межсекторальное взаимодействие по усилению факторов, определяющих сохранение и развитие потенциала здоровья человека (физических, экономических, социальных, экологических, культурных), с использованием новейших мировых технологий, подходов и методов формирования здорового образа жизни (далее - ФЗОЖ) на основе доказательной медицины.
Создание эффективной системы ФЗОЖ в Республике Казахстан должно кардинальным образом содействовать оздоровлению нации и переходу Казахстана к устойчивому развитию.
3. Анализ современного состояния проблемы В последние годы, благодаря усилиям и последовательным действиям Главы государства, отмечается стабилизация и значительное улучшение социально-экономической ситуации в Казахстане.
Однако состояние здоровья населения республики и средняя продолжительность жизни (в 2006 году - 66,1 лет) существенно отстают от показателей развитых стран. В Японии, например, этот показатель выше казахстанского на 14 лет. Такое положение в Казахстане сложилось вследствие непрерывного роста общей смертности населения, которая с 5,7 %о в 1964 году выросла до 7,6 %о в 1989 и до 10,2 %о 1995 и далее - до 10,4 %о в 2005 году, 10,27 %о в 2006 году.
Прогноз уровня общей смертности в 2006-2010 годы при сохранении нынешней тенденции, указывает на возможность дальнейшего увеличения показателей смертности мужского (с 14,23 до 14,93 на 1000 населения) и женского населения (с 9,22 до 9,42) в городской местности, а также у мужчин села (с 9,73 до 10,04) и только среди женщин сельской местности отмечается стабилизация данного показателя (7,53 и 7,52 соответственно).
Установлены высокие потери лет здоровой жизни казахстанцев вследствие преждевременной смертности и инвалидизирующих последствий. На 1000 человек населения в 2005 году потеряно 231,1 единиц DALY, причем по причинам недожития теряется 197,4 единиц, а вследствие инвалидности - 33,7.
Это выше, чем в развитых странах мира (100 единиц). Значительные потери несет городская популяция, на долю которой приходится 61,6 % и мужское население - 58,4 % соответственно.
Наибольшая доля смертей (86 %) и бремени болезни (77 %) обусловлены группой социально значимых заболеваний, таких как сердечно-сосудистые заболевания, злокачественные новообразования, хронические респираторные заболевания, сахарный диабет. В основе этих заболеваний лежат поведенческие факторы риска, такие, как курение, потребление алкоголя и другие.
Проведенные социологические исследования и скрининговые обследования показали, что распространенность табакокурения среди населения старше 12 лет в Казахстане составляет 22,8 %, потребления алкоголя в опасных дозах - 18,1 %, избыточной массы тела - 36,9 %, из них с ожирением - 7,7 %, достаточного употребления фруктов и овощей - 12,3 %, физической активности - 13,3 %.
По опыту развитых стран для устойчивости процесса ФЗОЖ в стране настоятельно рекомендуется формирование специального Фонда оздоровления нации путем отчисления 1 % налога на табачные и алкогольные изделия. Одним из наиболее успешных примеров государственной и общественной политики, направленной на сокращение табакокурения и злоупотребления алкоголем, является опыт Таиланда, где 2 % налоговых поступлений от табачной и алкогольпроизводящей индустрии (специфический налог) аккумулируются в Национальном Фонде по охране здоровья населения Таиланда, который финансирует бюджетные профилактические программы по борьбе с табакокурением и злоупотреблением алкоголем. В результате деятельности Фонда сократилось количество курящих и потребляющих алкоголь, а также отмечается значительная экономия бюджетных расходов на лечение.
Мировая практика показывает, что фонды содействия здоровью являются эффективным средством контроля над табаком и могут использоваться более широко как в развитых, так и в развивающихся странах.
Высокая распространенность факторов риска сформировала высокий уровень заболеваемости хроническими неинфекционными заболеваниями (далее - ХНЗ). Именно эти заболевания, а также травмы, несчастные случаи и отравления возглавляют структуру заболеваемости и смертности населения Казахстана.
Уровень общей заболеваемости взрослого населения Казахстана болезнями системы кровообращения в 2006 году составил 9178,0, травмами и отравлениями - 3813,4 и новообразованиями 1687,9 случаев на 100 000 населения. Смертность вследствие болезней системы кровообращения составила 533,1, травм и отравлений - 150,2 и злокачественных новообразований 118,6 на 100 000 населения соответственно.
За период с 1975 по 2006 годы в Казахстане отмечается неуклонный рост показателей смертности от сердечно-сосудистых заболеваний: с 255,4 до 533,1 на 100 тыс. населения. При этом в странах Европейского региона за этот же период смертность от заболеваний системы кровообращения снизилась почти в 1,5 раза и составляет, например, в Финляндии среди мужчин 15-59 лет 65 случаев на 100 000 соответствующего населения. Смертность от травм и отравлений в 1,5- 1,8 раза выше, чем в странах Центральной Азии и более чем в 3 раза выше стран Евросоюза. Смертность вследствие злокачественных новообразований в 1,5-2,5 раза выше, чем в странах Центрально-Азиатского региона. При этом только у 3/4 больных диагностируются I-III стадии онкологического процесса, остальные поступают с диссеминированными формами заболевания.
Установлено, что 70-80 % бюджета здравоохранения тратится на лечение хронических заболеваний и пациенты, страдающие хроническими заболеваниями, являются интенсивными потребителями медицинских услуг.
Смерть в раннем возрасте, жизнь с хроническим заболеванием или инвалидностью приводит к тяжелым экономическим последствиям для семьи и общества. Работодатели и общество несут потери, связанные с пропуском рабочих дней, снижением производительности труда и текучестью кадров. Семьи и общество несут бремя расходов на здравоохранение (прямых и косвенных), сокращения доходов, раннего выхода на пенсию и повышенной зависимости от социального обеспечения и социальных пособий. Так, в Российской Федерации в 2005 году потеря национального дохода, связанная с сердечно-сосудистыми заболеваниями, инсультом и диабетом, составляла 11 млрд. международных долларов, а в период с 2005 по 2015 годы страна потеряет более 300 млрд.
международных долларов. Аналогичная ситуация может ожидать и Казахстан.
Согласно расчетам экспертов, полное исключение смертности от болезней системы кровообращения позволило бы увеличить ожидаемую продолжительность жизни на 13,28 лет (13,05 - город и 13,48 - село) у мужчин и 18, 21 лет (19,3 - город и 17 - село) у женщин. Эффект устранения смертности от несчастных случаев, отравлений и травм обеспечит прирост продолжительности жизни мужского населения на 4,23 года (4,58 - город и 3,66 - село), а женского на 1,43 года (1,55 - город и 1,21 - село); при исключении новообразований - на 1,6 и 1,9 лет соответственно.
Международный опыт показывает, что своевременное выявление и качественное лечение артериальной гипертензии приводит к сокращению на 30- 40 % риска инсульта. При проведении широкомасштабных профилактических мер в США за период с 1972 по 1994 гг. удалось снизить смертность от сердечно- сосудистых заболеваний в 2 раза, а смертность от инфаркта - в 2,5 раза. Только за счет снижения среднего уровня холестерина, распространенности курения и повышенного артериального давления смертность от ишемической болезни сердца в Финляндии снизилась на 80 % в 1972-1992 гг. В Ирландии за период с 1985 по 2000 годы на 48,1 % удалось снизить смертность от сердечно-сосудистых заболеваний. Профилактические программы и в бывшем СССР также позволили снизить смертность от сердечно-сосудистых заболеваний на 41 %.
В этой связи одной из важнейших задач, стоящих перед Казахстаном, является необходимость сокращения бремени заболеваемости хронической патологией и преждевременной смертности.
Учитывая высокую заинтересованность мирового сообщества в снижении бремени заболеваемости, преждевременной смертности и укрепления здоровья, ВОЗ только за последние годы был принят не один стратегический документ, к которым присоединился и Казахстан: Европейский план действий по алкоголю (2000), ВОЗ по борьбе против табака (2003), Рамочная конвенция Хельсинковская Декларация и план действий по улучшению условий жизни и здоровья детей (2004), Глобальная стратегия в области питания, физической активности и здоровья (2004), Бангкокская декларация по укреплению здоровья в условиях глобализации (2005), Европейская стратегия профилактики и борьбы с неинфекционными заболеваниями (2006), Европейская Хартия по борьбе с ожирением (2006).
Данные документы предлагают странам активное содействие в разработке и осуществлении эффективных комплексных программ по сохранению и укреплению здоровья населения по следующим направлениям:
1) ответственность правительства за выработку государственной политики по снижению воздействия факторов риска для здоровья, с вовлечением всех причастных к нему секторов экономики, в достижении полного потенциала здоровья каждого индивида;
2) создание условий для принятия решений в пользу здорового образа жизни;
3) образование и профилактика на всю жизнь, как капиталовложение в здоровье и устойчивое развитие;
4) создание системы здравоохранения и соответствующей инфраструктуры, отвечающей потребностям населения для повышения их возможности в сохранении и укреплении здоровья.
За последние годы была разработана определенная законодательная база, обеспечивающая деятельность организаций службы ФЗОЖ Республики Казахстан и проведение мероприятий по пропаганде здорового образа жизни, профилактике заболеваний и факторов риска социально значимых заболеваний для сохранения и укрепления здоровья населения на межведомственном уровне.
Однако современные подходы к ФЗОЖ, факторной профилактике заболеваний и сохранению здоровья граждан требуют дальнейшего совершенствования действующей и разработки новой законодательной основы с учетом современного состояния здоровья населения и международного опыта.
Послание Президента Республики Казахстан Назарбаева Н.А.
"Стратегия вхождения Казахстана в число пятидесяти наиболее конкурентоспособных стран мира" (2006) и Концепция перехода Республики Казахстан к устойчивому развитию на 2007-2024 годы, одобренная Указом Президента Республики Казахстан от 14 ноября 2006 года N 216 поставили задачу коренного улучшения процесса ФЗОЖ в оздоровлении нации.
Сегодня Казахстан имеет национальную политику формирования здорового образа жизни, вобравшую в себя лучший мировой опыт. Создана служба ФЗОЖ, представленная на национальном, областном, городском и районном уровнях. К сожалению, на сегодня лишь в Жамбылской области служба представлена на всех уровнях. Имеются проблемы с кадровой обеспеченностью.
Так, обеспеченность врачами и средним медперсоналом на уровне региональных центров ФЗОЖ составляет 78 %, менее 50 % - в Северо-Казахстанской, Костанайской, Мангыстауской областях.
Финансирование Центров ФЗОЖ из региональных бюджетов осуществляется без учета объема выполняемых работ, количества населения, заболеваемости и нужд организаций службы ФЗОЖ для реализации программы "Здоровый образ жизни". При одинаковом объеме задач финансирование службы ФЗОЖ на душу населения значительно отличаются по регионам - от 6 тенге в Южно-Казахстанской и Алматинской областях до 51 тенге в Мангыстауской области.
В 2006 году финансирование мероприятий по ФЗОЖ по республике составило не более 0,15 % от общих расходов на здравоохранение. Вместе с тем, международный опыт показывает, что добиться каких-либо успехов в политике ФЗОЖ можно при затратах не менее 3 % от общих расходов на здравоохранение.
В связи с этим, для достижения результативности в укреплении здоровья необходимо обеспечить устойчивость процесса ФЗОЖ путем поэтапного увеличения финансирования Программы с 1 % от бюджета здравоохранения в 2009 году до 3 % в перспективе.
Одним из подходов усиления процесса ФЗОЖ является обеспечение его непрерывности, которая достигается внедрением принципа "образование и укрепление здоровья на всю жизнь", где также имеются определенные сложности, требующие своего кардинального решения.
Например, для обучения и привития навыков здорового образа жизни учащимся с 1998 года в организациях системы образования на всех уровнях внедряется предмет "Валеология - Как быть здоровым" как факультативное занятие, однако к 2006 году количество школ, где внедрен предмет "Валеология", снизился до 72 %, а на последующих уровнях обучения - до 10 %.
В обеспечении непрерывности повышения информированности и формирования навыков здорового образа жизни большую роль играют средства массовой информации. На фоне возрастающего количества программ, очень мало специальных передач, роликов и выделенных ресурсов в средствах массовой информации (далее - СМИ) в рамках государственного заказа или в рамках социально ответственного бизнеса, способствующих пропаганде здорового образа жизни и укреплению здоровья.
Одним из основных компонентов в создании эффективной системы ФЗОЖ, наряду с ее устойчивостью и непрерывностью, является обеспечение комплексности. Это повышение ответственности правительственных органов за выработку государственной политики по снижению воздействия факторов риска для здоровья, с вовлечением всех причастных к нему секторов, в достижении полного потенциала здоровья каждого индивида, создании условий для принятия решений в пользу здорового образа жизни, при активном участии самого населения.
Межведомственная работа на региональном уровне координируется рабочими группами в составе Координационного совета по охране здоровья при акимах. Вместе с тем, рабочие группы работают недостаточно активно, только в Жамбылской и Павлодарской областях принята программа совершенствования региональной службы ФЗОЖ и усиления межведомственной работы.
На этапе становления службы ФЗОЖ межотраслевое взаимодействие было эффективным, однако в последующем, в связи с разделением и созданием самостоятельных центральных уполномоченных органов, комплексная межсекторальная программа стала отраслевой, отсутствовал координационный механизм на национальном уровне.
Концентрация усилий на комплексном, непрерывном подходе и обеспечении устойчивости системы ФЗОЖ - усиление контроля над поведенческими факторами риска, раннее выявление заболеваний, снижение предотвратимой инвалидности и смертности позволит улучшить качество жизни населения и устойчивое развитие казахстанского общества.
4. Цель, задачи Программы Целью Программы является оздоровление населения и увеличение средней продолжительности жизни.
Основными задачи Программы являются:
1. Содействие здоровому образу жизни, укреплению здоровья, развитию потенциала здоровья населения и формированию культа здоровья.
2. Создание комплексной, непрерывной и устойчивой системы формирования здорового образа жизни.
На первом этапе (2008-2010 годы) предполагается активное вовлечение всех секторов с целью решения задач комплексного подхода к предупреждению отдельных социально значимых заболеваний и факторов риска. Особое внимание будет уделяться формированию здорового окружения на уровне отдельных групп населения и сообществ (дети, подростки, молодежь, лица с факторами риска основных социально значимых заболеваний). На уровне первичной медико- санитарной помощи (далее - ПМСП) произойдет смещение приоритетов от лечения больных к профилактике заболеваний и укреплению здоровья "здоровых".
На втором этапе (2011-2013 годы) основное внимание будет сосредоточено на интегрированном, мультифакторном подходе, направленном на устранение основных факторов риска здоровья. Предполагается усиление деятельности медицинских работников в укреплении здоровья населения, особенно на уровне ПМСП, через механизмы экономического стимулирования.
Решение социальных вопросов, влияющих на показатели здоровья, на национальном и местном уровнях получит более активную поддержку других секторов экономики.
На третьем этапе (2014-2016 годы) будет достигнута интеграция усилий всего общества в области развития потенциала здоровья, концентрирующаяся на первопричинах заболеваний. Национальная политика охраны здоровья и направление деятельности сектора здравоохранения будут ориентированы на здоровье "здоровых", развитие потенциала здоровья индивида при активном участии самого населения.
5. Основные направления и механизм реализации Программы Реализация программы будет осуществляться по следующим направлениям:
1. Формирование у населения навыков ведения здорового образа жизни и профилактика:
1) поведенческих факторов риска - табакокурения, чрезмерного потребления алкоголя, употребления наркотиков, некачественного и нерационального питания, низкой физической активности;
2) социально значимых заболеваний и травматизма;
3) охраны репродуктивного здоровья.
2. Усиление межсекторального взаимодействия и вовлечение всего казахстанского сообщества в формирование здорового образа жизни:
1) усиление формирования здорового образа жизни в рамках первичной медико-санитарной помощи;
2) усиление роли образования в формировании здорового образа жизни;
3) повышение роли СМИ в пропаганде здорового образа жизни;
4) усиление связи здорового образа жизни и окружения человека;
5) участие неправительственных организаций и бизнес-сообщества в формировании здорового образа жизни;
6) обеспечение правовой среды для формирования здорового образа
7) научное сопровождение формирования здорового образа жизни;
8) усиление ресурсного и институционального обеспечения системы
5.1. Формирование у населения навыков ведения здорового образа жизни и профилактика заболеваний Сноска. Подраздел 5.1 с изменением, внесенным постановлением Правительства РК от 30.12.2009 (порядок введения в действие см.
№ 2305 п. 2
Содействие здоровому образу жизни, укреплению здоровья, развитию потенциала здоровья населения и формированию культа здоровья будет осуществляться путем формирования у населения навыков ведения здорового образа жизни и профилактики:
табакокурения, чрезмерного поведенческих факторов риска:
потребления алкоголя, употребления наркотиков, некачественного и нерационального питания, низкой физической активности через повышение информированности населения о последствиях для здоровья поведенческих факторов риска, выработку мотивации и содействие созданию условий для ведения здорового образа жизни.
Информационная пропаганда будет осуществляться посредством электронных и печатных СМИ, разработки и распространения среди населения информационно-образовательных материалов по профилактике поведенческих факторов риска.
В информирование населения о вреде и последствиях поведенческих факторов риска и профилактическую работу, особенно среди детей, подростков, молодежи, будут широко вовлечены медицинские работники ПМСП и педагоги.
Будет повышен уровень информированности детей, подростков, молодежи о вреде и последствиях, связанных с табакокурением, алкоголизмом, употреблением наркотиков посредством разработки и внедрения обучающих образовательных комплексов в системе среднего и высшего образования.
Получит дальнейшее развитие волонтерское движение.
Значительное внимание будет уделено мобилизации общества путем разработки и внедрения целенаправленных мероприятий на местном уровне на основе имеющегося опыта в отдельных регионах страны, широкомасштабных акций, декадников, Всемирных дней, направленных на профилактику поведенческих факторов риска.
Будут рассматриваться наиболее эффективные пути снижения влияния информации, прямо или косвенно способствующей приобщению населения к потреблению табачных и алкогольных изделий.
В проведение пропаганды и создания социально приемлемого имиджа ведения здорового образа жизни в обществе будут привлечены лидеры и знаменитые люди страны (политики, деятели культуры, спортсмены).
Содействие снижению табакокурения будет осуществляться через "группы влияния": работники системы здравоохранения, образования и государственные служащие, путем стимулирования и формирования системы поощрения отказа от курения.
Будет продолжена работа по обеспечению прав граждан на чистый воздух, безопасное окружение и получение информации путем разработки мер, направленных на расширение границ территорий, свободных от табачного дыма и потребления алкогольной продукции, а также на свободный доступ к полной и достоверной информации о неблагоприятном влиянии табака, алкоголя и наркотиков на здоровье человека.
Для оказания психологической помощи созависимым лицам, желающим бросить курить, злоупотреблять алкоголем, употреблять наркотики будут приняты меры по расширению сети кризисных центров, совершенствованию системы медико-психологической помощи и работы телефонных линий доверия.
Создание и развитие сети молодежных центров здоровья позволит предоставить комплексную медико-психосоциальную помощь детям, подросткам и молодежи в преодолении личных и социальных проблем.
Будет усилена работа по формированию ответственного отношения к своему здоровью, особенно у детей, подростков и молодежи, путем привития им жизненных навыков ответственного поведения, противодействия внешнему давлению с использованием интерактивных технологий и принципа "равный равному".
Будут разработаны меры приоритетной поддержки развития малого бизнеса по производству и реализации национальных кисломолочных напитков на местном уровне.
Будут проведены мероприятия, касающиеся вопросов сертификации пищевых продуктов с учетом международных рекомендаций.
Большое внимание будет уделено обогащению витаминно- минеральными комплексами продуктов питания, в том числе предназначенных специально для грудных детей и детей раннего возраста с контролем над соблюдением норм.
Будут проведены необходимые содействия по обеспечению доведения уровня фортификации муки железом и йодирования соли до 100 %.
Продолжатся мероприятия по содействию распространения практики исключительно грудного вскармливания в соответствие с рекомендациями ВОЗ, как минимум, до шести месяцев и параллельному совершенствованию технологий введения правильного прикорма.
Повысится уровень информированности и образованности педагогов, медицинских работников в вопросах культуры качественного питания.
Улучшится качество питания путем усиления контроля и соблюдения, совершенствования гигиенических норм и правил безопасности в производстве, переработки и хранения пищевых продуктов.
Содействие в обеспечении населения безопасной питьевой водой позволит снизить имеющиеся в ряде регионов страны проблемы, связанные как с определенными классами болезней, так и внесут свой вклад в экологическую безопасность страны.
Будут разработаны предложения по созданию возможностей продвижения продуктов питания, фруктов и овощей местного производства в соответствии с сезоном по доступным для населения ценам.
Будут продолжены организационные и разъяснительные мероприятия, направленные на постепенный охват учащихся предшкольных и начальных, затем старших классов горячим питанием. Будут предложены меры по повышению заинтересованности местных производителей по поставке качественных продуктов питания в школы, совершенствованию форм обеспечения продуктами питания школьных столовых.
Будут выработаны предложения по улучшению качества питания через экономические меры, послабление налогового бремени для школьных столовых.
Будет проведена пропаганда по привлечению детей и молодежи в развивающуюся сеть доступных детских, дворовых клубов, кружков, секций.
Значительный импульс росту физической активности среди населения придаст развитие велосипедного движения, для чего будут оказано содействие в создании необходимых условий. Проведение традиционных спортивных мероприятий, развитие национальных видов спорта и народных игр в масштабах республики с вовлечением всех слоев населения, стимулирование двигательной активности через социальную рекламу будут объектом целенаправленных действий при создании условий по развитию физической активности.
Будут разработаны меры по созданию условий для оздоровления и занятий физической культурой работающего населения;
через повышение социально значимых заболеваний и травматизма профилактической деятельности в отношении сердечно-сосудистых заболеваний, онкологической патологии, хронических респираторных заболеваний, туберкулеза, ИППП, ВИЧ/СПИДа, других инфекционных заболеваний, травматизма, усиление ответственности к своему здоровью самого населения и межотраслевого взаимодействия.
В целях устранения вышеназванных причин высокого уровня показателей социально значимых заболеваний и травматизма будет проведен комплекс мер, направленных на повышение уровня информированности населения о профилактике социально значимых заболеваний и травматизма, их первых признаках возникновения и последствиях.
Для привлечения внимания всей общественности к данной проблеме будет продолжено проведение декадников и акций; разработка и распространение информационно-образовательных материалов, широкое вовлечение СМИ в освещение проблем социально значимых заболеваний и травматизма, информирование и обучение всех слоев населения первым признакам и последствиям заболеваний, а также основам безопасности жизни, само- и взаимопомощи при получении травм.
Большая роль будет отведена разработке и внедрению программ, направленных на информирование уязвимых групп населения по вопросам безопасного поведения, профилактики ИППП, ВИЧ/СПИД на основе привития жизненных навыков и использования современных технологий обучения (волонтерское движение, обучение по принципу "равный равному", молодежные интернет-ресурсы, информационно-образовательные молодежные центры и другие).
Повышение информированности населения будет также включать аспекты о необходимости проведения неспецифической и специфической профилактики инфекционных заболеваний.
Ранняя диагностика социально значимых заболеваний будет проводиться с использованием передовых технологий работы с населением специалистами ПМСП. Будут совершенствоваться подходы к ранней диагностике путем проведения скрининга (выборочных исследований) на повышенное артериальное давление, уровень холестерина и сахара в крови, а также их информационного сопровождения для активного вовлечения населения.
Получат развитие новые современные технологии по раннему выявлению, лечению и реабилитации больных, страдающих социально значимыми заболеваниями, а также профилактические меры для контактных лиц в случае инфекционных заболеваний.
Будет оказано содействие специалистам ПМСП в создании и развитии сети школ и клубов здоровья при ПМСП по обучению пациентов, имеющих поведенческие факторы риска и страдающих ХНЗ.
Для снижения уровня распространенности инфекционных болезней будет усилена профилактическая направленность в деятельности медицинских работников разного уровня по предотвращению заражения туберкулезом, ВИЧ /СПИД и ИППП с активным привлечением других секторов, неправительственных организаций.
Будет оказано содействие по повышению доступности уязвимых групп населения к профилактическим программам, а также к медико-социальным услугам по обследованию и лечению ИППП, психологической поддержке, тестированию на ВИЧ, к средствам индивидуальной защиты.
Будут внедряться и проводиться мониторинг целенаправленных мероприятий по профилактике инфекционных заболеваний.
Повысится информированность населения о последствиях для здоровья несоблюдения правил личной и общественной гигиены, отказа от своевременной вакцинации.
Будут усовершенствованы Программы для медицинских работников по профилактике инфекционных заболеваний среди различных групп населения, предотвращению пищевых отравлений.
Для профилактики травматизма будут также предприняты межотраслевые действия, направленные на создание безопасных условий труда на рабочих местах, использование более безопасных технологий производства и способов передвижения, сокращение воздействия бытовых, производственных, дорожно-транспортных факторов, влекущих травматизм среди населения;
через укрепление интеграции и охраны репродуктивного здоровья координации антенатальной и перинатальной профилактики патологии матери и плода на уровне ПМСП, раннего охвата этой группы женщин диспансерным наблюдением в соответствии с международными стандартами, проведение широкомасштабных кампаний с вовлечением специалистов ПМСП, государственных, международных и неправительственных структур.
Будет оказано содействие профилактике нежелательной беременности путем совершенствования службы по планированию семьи и формированию здорового образа жизни, начиная с подросткового периода, включая профилактику табакокурения, употребления алкоголя и наркотиков, повышение физической активности с привлечением средств массовой информации, проведение информационной кампании "Сохраним репродуктивное здоровье подростков сегодня".
Будет повышена информированность населения по профилактике наследственных и врожденных заболеваний у детей, охране репродуктивного здоровья и оказано содействие в мобилизации общества по сохранению репродуктивного здоровья населения, особенно беременных и женщин фертильного возраста.
Будут активизированы работы по внедрению обучающих образовательных комплексов в организациях образования по вопросам сохранения и укрепления репродуктивного здоровья женщин и мужчин.
5.2. Усиление межсекторального взаимодействия и вовлечение всего казахстанского сообщества в формирование здорового образа жизни Создание комплексной, непрерывной и устойчивой системы формирования здорового образа жизни возможно при наличии развитой сети организационной, институциональной инфраструктуры и системы управления процессом ФЗОЖ.
В институциональное обеспечение реализации комплексной стратегии ФЗОЖ будут вовлечены все министерства и ведомства, местные исполнительные органы власти, неправительственные и общественные организации, а также население.
Усиление межсекторального взаимодействия и вовлечение всего казахстанского сообщества в ФЗОЖ будет достигнуто через:
1) усиление формирования здорового образа жизни в рамках первичной медико-санитарной помощи.Содействие и стимулирование медицинских работников ПМСП усилению профилактической работы будет осуществлено через внедрение стандартов профилактической деятельности, программы скрининга заболеваний и мониторинга качества их внедрения.
Усилится роль ПМСП в интеграции различных аспектов формирования здорового образа жизни внутри и вне сектора здравоохранения.
Специалисты ПМСП будут активнее вовлекаться в проведение мероприятий по оздоровлению населения - широкомасштабных кампаний, декадников, месячников, фестивалей здоровья, спартакиад, конкурсов.
Создание молодежных центров здоровья на уровне ПМСП позволит внедрить комплексные медико-социальные услуги с акцентом на профилактику и ФЗОЖ на основе комплексного подхода и межведомственного взаимодействия.
Получат дальнейшее развитие меры по стимулированию деятельности ПМСП по вовлечению населения к ведению здорового образа жизни и укреплению здоровья. Активное участие населения в определении приоритетов, планировании, реализации, мониторинге и оценке профилактического вмешательства позволит сформировать культ здоровья на уровне местного сообщества.
Будут проводиться мероприятия по обучению парамедиков и населения оказанию доврачебной помощи в случаях получения травм и отравлений;
2) усиление роли образования в формировании здорового образа жизни подрастающего поколения.
Будет установлена благоприятная атмосфера между учащимися и школьным персоналом, между самими учащимися, а также между школой, домом и обществом.
Развитие и совершенствование медико-гигиенических, социально- психологических подходов к укреплению здоровья и профилактике заболеваний в системе образования, обучение навыкам, необходимым для принятия правильных решений относительно здоровья и сохранения окружающей среды создадут возможность для реализации максимального физического, психического и социального потенциала учащихся и формирования чувства ответственности учащихся за свое здоровье.
Создание благоприятной для здоровья окружающей среды во время работы и обучения, путем проведения организационных и разъяснительных мероприятий о надлежащей планировке помещений, игровых площадок, оснащении соответствующим оборудованием, обеспечении соответствующими мерами безопасности и организации правильного питания, что будет содействовать ФЗОЖ и созданию для учеников и школьного персонала целого ряда практических возможностей для ведения ЗОЖ.
Будут приняты меры по созданию и развитию целостной системы - службы школьной медицины, направленной на сохранение физической среды, укрепление здоровья ученика и всего учебного сообщества, на формирование мотивации к здоровому образу жизни, валеологической грамотности путем разработки и совершенствования нормативной правовой базы, регламентирующих деятельность школьной медицины, создания системы мониторинга и оценки ее деятельности.
Будут интегрированы программы "Валеология" и "Здоровье и жизненные навыки", разработаны, распространены и внедрены обучающие образовательные комплексы по профилактике табакокурения, алкоголизма, наркомании, репродуктивного здоровья, ИППП, ВИЧ/СПИД.
Будут продолжены мероприятия по повышению квалификации медицинского персонала - врачей, средних медицинских работников, специалистов школьной медицины (школьных медицинских и подростковых кабинетов) по вопросам охраны и укрепления здоровья школьников и подростков, а также по развитию сети проектов ВОЗ "Школы, способствующие укреплению здоровья", "Здоровые университеты";
путем повышение роли СМИ в пропаганде здорового образа жизни консолидации усилий медицинских работников и журналистов для усиления содержательной части медицинских программ (определение тематик медицинских программ с учетом актуальности проблем, разработка программ и статей совместно с представителями медицины, а также участие в программах видных деятелей здравоохранения, культуры, спорта, образования), увеличения государственного заказа на выпуск медицинских теле- и радио программ.
Трансляция медицинских программ будет осуществляться в наиболее удобное для просмотра время (вечерние часы - в рабочие дни, утреннее время - в субботние и воскресные дни).
Для усиления и повышения качества работы со СМИ будут продолжены мероприятия по повышению качества освещения различных аспектов здорового образа жизни в СМИ;
усиление связи здорового образа жизни и окружения человека путем использования имеющихся возможностей для соблюдения экологических стандартов и нормативов, соблюдения законодательства по защите окружающей среды.
Проведение мероприятий по предупреждению и уменьшению экологических угроз здоровью населения путем разъяснительных работ на рабочих местах позволит повысить ответственность каждого за экологическую безопасность.
Будут разработаны предложения по развитию экологического туризма, механизмам стимулирования предприятий, направляющих инвестиции на его развитие.
Продолжатся мероприятия по развитию сети проектов ВОЗ "Здоровые города", "Здоровые рабочие места", "Здоровые аулы", "Больницы, способствующие укреплению здоровья" с мониторингом индикаторов результативности;
5) участие неправительственных организаций и бизнес-сообщества в формировании здорового образа жизнипутем активного вовлечения и стимулирование развития общественных движений и неправительственных организаций в формировании здорового образа жизни с предоставлением государственного социального заказа и привлечения средств бизнес-сообщества для повышения их корпоративной социальной ответственности.
Будут разработаны и внедрены меры по стимулированию работодателей за создание условий содействия ФЗОЖ и стимулированию работников, ведущих здоровый образ жизни;
6) обеспечение правовой среды для формирования здорового образа жизнипутем разработки нормативных правовых актов и предложений, направленных на охрану и укрепление здоровья населения, и проведения их экспертизы.
Будет осуществлен мониторинг действующего законодательства с точки зрения современной политики по формированию здорового образа жизни и выработаны предложения по внесению изменений и дополнений в действующие нормативные правовые акты Республики Казахстан в области охраны здоровья населения, связанные с образом жизни и индивидуальными человеческими правами, а также по вопросам волонтерского движения;
7) научное сопровождение формирования здорового образа жизни путем разработки теоретических основ и организационных принципов развития системы формирования здорового образа жизни в Республике Казахстан.
Проведение научно-технических программ позволит изучить детерминанты здоровья населения и провести оценку факторов риска возникновения и развития заболеваний в современных условиях, разработать и внедрить инновационные технологии формирования здорового образа жизни на индивидуальном и популяционном уровнях, а также научно обосновать нормирование труда специалистов здорового образа жизни, ресурсного и материального обеспечения организаций ПМСП.
Продолжится мониторинг процессов ФЗОЖ, оценка эффективности профилактических программ и профилактических вмешательств в системе ПМСП, образовании и других секторах;
8) усиление ресурсного и институционального обеспечения системы Вопросы по соблюдению антиалкогольного, антитабачного законодательств, школьного питания по результатам проведенных рейдов будут обсуждаться на Координационных советах по охране здоровья граждан при Акимах областей, городов Астаны и Алматы.
Будет изменена организационно-правовая форма организаций здравоохранения, осуществляющих деятельность в области ФЗОЖ, в виде государственных предприятий на праве хозяйственного ведения, что позволит усилить их самостоятельность в принятии управленческих решений, способствовать развитию конкурентной среды и в целом стимулировать предоставление более качественных, усовершенствованных и востребованных услуг.
Поэтапное создание районных центров ФЗОЖ позволит расширить мероприятия по ФЗОЖ и эффективно охватить ими население на районном (сельском) уровне.
Укрепление материально-технической базы организаций здравоохранения, осуществляющих деятельность в области ФЗОЖ, позволит привести оснащение центров ФЗОЖ в соответствие с утвержденными минимальными нормативами оснащения данных организаций.
Будут проведены социологические исследования в регионах для мониторинга и оценки эффективности проводимых мероприятий по ФЗОЖ среди различных целевых групп, что позволит в последующем принять управленческие решения для совершенствования деятельности службы ФЗОЖ и проводимых мероприятий.
6. Необходимые ресурсы и источники финансирования Сноска. Раздел 6 с изменениями, внесенными постановлением Правительства РК от 18.02.2009 № 186.
На реализацию Программы в 2008-2010 годы будут направлены средства республиканского и местного бюджетов, а также другие средства, не запрещенные законодательством Республики Казахстан.
Общие затраты из государственного бюджета на реализацию Программы на 2008-2010 годы составят 4628852,1 тыс. тенге, в том числе из республиканского бюджета 2438130,1 тыс. тенге, из средств местных бюджетов 2 190722,0 тыс. тенге.
Объем финансирования Программы будет уточняться при утверждении республиканского и местных бюджетов на соответствующие финансовые годы в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
7. Ожидаемые результаты В ходе реализации Программы поэтапно будут достигнуты следующие результаты:
к 2010 году:
1) повышение уровня средней продолжительности жизни до 68,1 лет;
2) сокращение распространенности курения среди населения до 19,3 %;
3) сокращение распространенности употребления алкоголя в опасных дозах до 14,6 %;
4) увеличение распространенности употребления овощей и фруктов до 14,8 %;
5) увеличение распространенности физической активности до 16,1 %;
6) снижение распространенности избыточной массы тела до 34,4 %;
7) увеличение до 68 % охвата исключительно грудным вскармливанием детей до 6 месяцев;
8) снижение количества абортов среди женщин фертильного возраста до 28,1 на 1000 женщин фертильного возраста;
9) снижение уровня предотвратимой смертности от основных социально значимых болезней (на 100 тыс. населения), в том числе:
сердечно-сосудистые заболевания - до 481,9 случаев;
травматизм - до 140,5;
онкологические заболевания - до 119,5;
10) снижение заболеваемости туберкулезом до 117,1 случаев на 100 тыс.
населения;
к 2013 году:
1) повышение уровня средней продолжительности жизни до 69,7 лет;
2) сокращение распространенности курения среди населения до 17,8 %;
3) сокращение распространенности употребления алкоголя в опасных дозах до 13,4 %;
4) увеличение распространенности употребления овощей и фруктов до 18,5 %;
5) увеличение распространенности физической активности до 20,2 %;
6) снижение распространенности избыточной массы тела до 32,3 %;
7) увеличение до 70,4 % охвата исключительно грудным
8) снижение количества абортов среди женщин фертильного возраста до 24,0 на 1000 женщин фертильного возраста;
9) снижение уровня предотвратимой смертности от основных социально сердечно-сосудистые заболевания - до 455,2 случаев;
травматизм - до 133,5;
онкологические заболевания - до 115,9;
10) снижение заболеваемости туберкулезом до 108,7 случаев на 100 тыс.
к 2016 году:
1) повышение уровня средней продолжительности жизни до 71,3 лет;
2) сокращение распространенности курения среди населения до 16,8 %;
3) сокращение распространенности употребления алкоголя в опасных дозах до 12,5 %;
4) увеличение распространенности употребления овощей и фруктов до 24,6 %;
5) увеличение распространенности физической активности до 26,6 %;
6) снижение распространенности избыточной массы тела до 29,3 %;
7) увеличение до 73 % охвата исключительно грудным вскармливанием
8) снижение количества абортов среди женщин фертильного возраста до 20,7 на 1000 женщин фертильного возраста;
9) снижение уровня предотвратимой смертности от основных социально сердечно-сосудистые заболевания - до 428,4 случаев;
10) снижение заболеваемости туберкулезом до 97,6 случаев на 100 тыс.
8. План мероприятий на 2008-2010 годы по реализации программы (I этап)
Сноска. Раздел 8 с изменениями, внесенными постановлением N Мероприятия Форма Срок Предпо- Источ- От- вет- заверше- лагаемые ники ния ствен- ис- пол- расходы, финан- ные нения си- (тыс.
тенге)
рова- ните- ли
1. Формирование у населения на- выков ведения здорового образа жизни и профилактика за- болеваний Профилактика и ограничение таба- кокурения Провести общес- 2008 г. - Инфор- мация в МЗ, МОН, Рес- пуб- твенные слуша- июля 300,0 ния по усилению МКИ, 2009- 2009 г. - ликан- Прави- тельство межсекторальных МВД, 480,0 ский Респуб- действий на гг.
2010 г. - лики
Аки- мы бюд- жет* национальном и облас- местном уровнях Мест- Казах- стан тей, ный по реализации 5335,4 антитабачного горо- дов жет законодатель- 5471,6 ства Аста- ны и 5742,6 Алма- ты Принять меры по Прика- Цент- Не тре- зы, стимулированию буется решения раль- квар- тал отказа от куре- ния в«группах мест- ных ис- года влияния»среди ни- работников полни- тельных здравоохране- тель- органов ния, образова- орга- ны, ния и государ- ственных служащих Разработать и Компью- терная внедрить обу- 500,0 програм- чающие интерак- ма 2008- тивные компью- терные програм- мы по профилак- 382,0 тике табакоку- рения 2126,0 2348,3 Развить сеть Решение антитабачных 100,0 центров с теле- фонной службой 120,0 помощи в отказе от курения в 6304,5 крупных городах регионов по 7157,3 опыту программы ты, "Алматы - город 7099,4 НПО свободный от Целе- вые табачного дыма"
8800,0 теку- щие транс- ферты из рес- ского жета Провести выезд- Приказ ные региональ- 400,0 ные семинары для специалис- 420,0 тов антитабач- ных центров 5972,3 5394,5 6478,5 больниц, 150,0 свободных от табачного дыма 160,0 172,0 4066,1 4951,8 5377,1 Провести широ- комасштабные 700,0 акции по профи- лактике курения 800,0 (международный и национальный конкурсы "Брось курить и 12321,2 выиграй", Всемирный День 13611,0 борьбы с куре- нием, Междуна- 13889,8 родный День отказа от курения)
Проводить регу-
Решения
Еже- лярные рейды по
Акимов 6189,0 контролю реали- таль- обла- стей, но зации запрета 7639,2 городов курения в Астаны общественных 8424,8 и местах Алматы Выпустить Выпуск, информационно- тиражи- рование образовательные ИОМ материалы по профилактике табакокурения 540,0 (плакаты, бук- леты, листовки, 8816,6 методические рекомендации, 9372,9 пособия)
9896,0 54021,2, 52813,0 Профилактика чрезмерного потреб- ления алкоголя Стимулировать Поста- новле- производство и кисломолочных г.
национальных напитков на местном уровне 600,0 874,0 2059,4 тике злоупо- требления 393,0 алкоголя кризисных 200,0 центров для оказания психо- 250,0 логической помощи созави- симым лицам 5954,7 7125,2 7023,8 Провести рес- публиканскую 350,0 акцию "День употребления алкоголя" с 450,0 широкой инфор- мационной 9655,9 кампанией "Мы - за трезвый 10525,8 образ жизни"
среди молодежи 10687,3 Внедрить новые Прове- дение дебатов, игровые техно- МТС, логии профилак- 320,0 шоу, игр, тики употребле- ния алкоголя викто- рин в среди подростков 8967,4 органи- зациях образо- вания 9417,9 10165,1 Развивать общественные движения по 240,0 чрезмерного потребления 260,0 алкоголя среди различных групп 5880,9 населения 6433,3 6780,8 Провести об- щественные слу- янва- ря шания по проб- лемам сокраще- ния потребления населения на 4572,3 5037,2 5523,2 4939,6 контролю анти- алкогольного 6340,9 ства (вождение 5823,7 в нетрезвом состоянии, распитие алко- голя в общест- венных местах, продажа несо- вершеннолетним)
злоупотребления алкоголя (лис- товки, плакаты, 7384,8 буклеты)
8286,4 8775,3 46966,5,
- 45051,7
Содействие сокращению употребле- ния наркотиков Провести на региональном уровнях 1359,3 семинары- совещания по 6564,4 проблемам пси- хосоциальной 1300,0 поддержки и организации досуга детей и публиканские лактике нарко- мании (Между- народный День борьбы с нарко- манией и неза- 11113,7 конным оборотом наркотиков, 12021,1 месячник по 12870,5 наркомании)
внедрить целе- направленные мероприятия по 430,0 наркомании на 10444,0 примере опыта программы 15629,1 "Астана - город без наркотиков"
15399,2
МКИ 270,0 наркомании леты, пособия)
7539,5 8047,9 8837,2 19770,5, 18948,6 Содействие качественному и рацио- нальному питанию Провести декад- ники по совер- шенствованию 4994,4 школьного пита- ния и обогаще- 2150,0 нию продуктов питания 2421,1 витаминно- минеральным комплексом круглые столы 1500,0 по вопросам контроля 5029,1 качества, безо- пасности и по- 1997,0 вышения доступ- ности продо- вольственной продукции для Провести декадники по избыточной мас- 1437,7 сы тела среди различных воз- 1753,9 растных групп 7973,9 акции по пита- нию (Всемирный 900,0 День питания, Международная 820,0 неделя грудного вскармливания)
14981,5 15879,0 16449,7 контролю выпол- нения норматив- 215,0 ных документов о запрете реа- лизации отдель- ных продуктов 4884,3 питания в дошкольных и 5406,4 общеобразова- тельных органи- 5794,2 зациях, обеспе- чении горячим питанием и бе- зопасной водой в школах, обо- гащении продук- тов питания сбалансирован- ному питанию 7216,5 8547,2 8957,2 57519,3, 55147,0 Провести орга- низационные и разъяснительные обеспечению бесплатным го- рячим питанием учащихся госу- дарственных тельных школ Содействие физической активности Предусмотреть при проектиро- МЗ вании новых застроек строи- тельство вело- сипедных, пешеходно- прогулочных дорожек, дворо- вых площадок и министадионов Разработать меры стимулиро- вания работода- телей, создаю- щих условия для оздоровления и занятий физи- ческой культу- рой работников Методи- ческое внедрить на пособие предприятиях комплекс мер по физической культуре 3072,4 325,0 Видео- и тиражировать компью- терные видео- и компьютерные 575,5 программы по 3814,1 активности 705,0 спортивно- 670,0 массовые мероприятия:
723,6
"Движение - это здоровье", 781,5 (МТС)
"День Нацио- нальных игр";
спартакиады среди семей, "Президентские тесты", массовый забег "Президентская 20052,1 миля" и другие 21011,2 мероприятия 22136,7 428,0 леты, листовки)
8756,2 9743,2 10260,7 37051,3, 35592,0 Профилактика хронических неин- фекционных заболеваний и травматизма 2200,0 акции: декадни- ки по профилак- 3387,0 тике ХНЗ, травм; Всемир- 5419,1 ные дни сердца, астмы, ХОБЛ, 25830,2 рака 27784,2 29276,9 Продолжить развитие сети проектов ВОЗ "Больницы, 4282,5 способствующие укреплению 4267,2 здоровья"
4813,7 выездные региональные семинары для 110,0 координаторов гг..
7755,2 8842,2 9760,3 ческие внедрить в рекомен- организациях дации, здравоохранения пособия меры по усиле- нию профилакти- 4847,3 ки хронических неинфекционных 2201,0 заболеваний, травм 6081,5 материалы (бук- 1656,0 леты, плакаты, альбомы, 1400,0 наглядные посо- бия) по профи- 10592,3 лактике ХНЗ для организаций 11624,4 ПМСП 12047,9 55596,1 талы 54265,8 инфор- мацион- но-обра- сердечно- годы зова- из рес- сосудистых тельного публи- заболеваний материа- ла кан- ско- го 45889,6 44933,1 онкологических 35956,4 та- лы 35980,4 бронхиальной астмы 28976,9 28267,5 сахарного диабета Профилактика туберкулеза публиканский и семинары по со- 5694,1 вершенствованию коммуникацион- 1491,0 ных технологий по профилактике 1587,0 туберкулеза выпустить дации рекомендации по 3580,5 туберкулеза для 2264,0 медицинских работников, 2601,0 педагогов, родителей Всемирный день борьбы с туберкулезом 1228,4 и месячник по 1350,0 9418,4 10288,2 10854,6 (плакаты, лис- товки, буклеты)
13490,2 13935,2 14970,5 56792,4, 55526,9 Снижение заболеваемости ИППП и темпов распространения ВИЧ/СПИДа национальные и обучающие семи- нары для спе- циалистов сис- темы образова- ния, органов 7000,7 внутренних дел и журналистов 7342,6 ВИЧ/СПИД 8012,2 интерактивные выставки и тренинги 322,0 "Маршрут безопасности"
345,0
ИППП, ВИЧ/СПИД 7027,6 7805,5 8282,5 Провести Все- мирный День борьбы со СПИД 349,0 10160,7 10835,4 11725,8 (брошюры, пла- каты, буклеты)
7783,5 8360,2 8973,5 47294,0, 47321,6 Профилактика и снижение заболева- емости вирусными гепатитами, острыми кишечными инфекциями, OPBИ ники и месячни- 850,0 тике вирусных гепатитов, острых кишечных и респираторных вирусных инфек- 10680,0 ций, гриппа с привлечением 11220,1 СМИ 11829,7 рекомендации и провести приказ семинары среди детских садов, летних оздоро- 3777,9 вительных лаге- рей по профи- 4270,1 лактике инфек- ционных заболе- 4839,7 ваний среди детей и Распространить опыт внедрения целенаправлен- ных мероприятий инфекционных 2150,8 2536,7 2855,3 (листовки, пла- 9860,2 10639,6 11376,8 34349,8, 32909,3 Охрана репродуктивного здоровья и планирование семьи тренинги по вопросам охраны репродуктивного здоровья и планирования 6538,0 семьи среди подростков, 7105,8 мужчин и женщин 7810,0 акции по охране здоровья матери и ребенка (Всемирный День семьи и Между- 11452,0 защиты детей)
12042,8 12859,3 информационную 550,0 кампанию по вопросам 1375,0 внедрения эффективных 3753,9 перинатальных технологий в 4781,3 родовспомога- 4394,9 (безопасное материнство)
1054,8 детского творчества по 4601,4 аспектам ФЗОЖ 1356,5 268,0 охране здоровья (лис- товки, буклеты, 8111,2 плакаты)
9028,4 9450,7 31203,9, 29887,1
2. Усиление межсекторального взаи- модействия и вовлечение всего казахстанского со- общества в формирование здорового образа жиз- ни Усиление формирования здорового образа жизни в рамках ПМСП обучающие 321,0 специалистов ПМСП по совершенствова- нию работы школ 4887,1 здоровья 5209,0 5621,2 Провести Рес- публиканский и региональный семинар- совещание по мониторингу внедрения и 4292,5 нию алгоритмов профилактичес- 4436,0 кой деятельнос- ти на уровне 4827,0 Проводить Анали- тическая мониторинг 280,0 факторов риска мация социально зна- чимых заболева- ний с оценкой 950,0 3229,7 3659,1 3888,5 Создать и расширить сеть молодежных центров 6061,4 6558,3 6804,3 19000,0, 16540,0 руководителей центров по внедрению 9059,3 услуг, дружественных 9243,7 к молодежи 9522,1 мониторинг и оценку скрининга основных ХНЗ и оздоровления среди детей и взрослого 3336,6 трудоспособного 3663,8 возраста 4023,1 региональный "ПМСП - за здоровый образ 3973,4 жизни"
1230,0 4807,0 48888,3 материалы для 46933,5 населения и работников по формированию здорового образа жизни, скринингам, алгоритмам профилактики на уровне первич- ной медико- санитарной помощи (плака- ты, буклеты, листовки, Усиление роли образования в фор- мировании здорового образа жизни Предло- жение в МОН предложения по передаче штатов школьных меди- цинских работ- ников в ведение системы уровнях круглый 310,0 стол по совер- методики преподавания 788,6 предмета "Валеология" и 2999,9 комплексной интегрированной "Здоровье и жизненные навыки"
Совершенство-
Алго- ритмы, вать профилак- руковод- ство тическую для деятельность 1838,5 службы школьной специа- листов медицины 486,0 школь- ной 568,0 медици- ны проведению мониторинга "Валеология" в образования Учебный выпустить обу- ком- плекс чающие образо- вательные 618,0 комплексы по табакокурения, алкоголизма, 8154,0 наркомании, 8151,4 здоровья, ИППП, 9337,6 2084,0 нию деятельнос- 2406,8 ти школьной 4783,3 1100,0 тренинги для региональных 1115,6 "Школы, способ- ствующие укреп- 8630,5 лению здо- ровья", "Здоро- 9447,9 вые университе- ты" и содейст- 9562,9 вовать развитию их сети Провести кон- курсы "Здоровая 1046,0 школа", фести- вали, дебаты и интеллектуаль- ные игры среди 856,0 педагогов и учащихся по 10553,1 различным 11557,1 12002,3 дорожно- транспортного травматизма среди детей школьного 5528,9 "Внимание - 5994,9 светофор!"
6554,7 615,0 6538,7 7498,1 7931,8 38183,4, 37600,1 Информационно-коммуникацион- ная работа по пропаганде здорового образа жизни 360,0 службы ФЗОЖ по 4165,8 нию и внедрению 7649,4 современных 7967,6 в ФЗОЖ Обновлять Катало- ги, каталоги техниче- ское образовательных материалов и сопро- вожде- Веб-ресурсов по ние вопросам ФЗОЖ (веб-форум, 5047,9 чат и др.)
5378,6 6027,8 пресс- конференции, дискуссионные 770,0 встречи по ос- новным вопросам 709,9 профилактики 9262,6 ФЗОЖ, Междуна- родных и Нацио- 9804,9 нальных дней, месячников и 10344,1 декадников Телеви- зион- 1520,0 ные, ра- пропагандист- дио- скую работу в 1600,0 СМИ по аспектам мы и ФЗОЖ статьи в 15000,0 печат- ных издани- ях 16200,0 17496,0 20406,4 21217,3 23311,9 Изготовить и Наруж- ная разместить 24318,8 реклама билборды, лайт- боксы и другие 26546,9 виды наружной рекламы по 27373,5 пропаганде ЗОЖ и профилактике заболеваний в рамках проводи- мых информа- ционных кампаний Видео и аудио распространить ролики, видео- и аудио учеб- ролики, анима- фильмы ционные и учеб- ные фильмы по аспектам ЗОЖ в 21320,0 образования, 23040,4 ния, культуры, общественного 24760,6 транспорта 160640,4, 98800,4 Разработка и Прокат в СМИ выпуск аудио- и видеороликов, анимационных фильмов по для СМИ 7804,1 8258,5 8962,7 Усиление связи здорового образа жизни и окружения человека акции:
Фестиваль 880,0 здоровья, Денсаулык жолы, 14248,2 15016,4 15633,2 29476,9, 28967,5 Проводить мони- торинг реализа- ции программы "Здоровый образ жизни" в регио- нах с выездом Национального 2416,8 центра проблем ФЗОЖ (15 регио- 2991,7 нов) и проведе- нием региональ- 3056,6 ных семинаров- совещаний МО- ОС, внедрить 274,5 299,2 экологического туризма и 315,0 предприятий, направляющих инвестиции на его развитие "Здоровые горо- да", "Здоровые аулы", "Здоро- вые рабочие места"
4546,1 5162,3 6083,9 4404,8 5197,6 5044,9 фестиваль 362,0 да Казахстана"
395,0 6011,5 220,0 конкурс "Здоровый аул"
235,0 4110,3 4550,1 5085,8 "Предприятие с высокой культу- рой безопасного поведения 3179,2 работающих"
3941,9 4291,8 проблемам здо- рового экологи- ческого поведе- ния и образова- 6508,8 ния, проектам ВОЗ (буклеты, 7032,4 листовки, пла- каты, методи- 7917,8 ческие разра- ботки)
28451,9, 27267,7
Реализовать социальные 104979,3 в МЗ РК проекты в области формирования жизни с неправительст- венных Обеспечение правовой среды для формирования здорового образа жиз- жения в созданию Фонда здорового обра- за жизни с фор- мированием ме- ханизма отчис- ления 1 % от реализации та- бачной и алко- гольной продук- ции и поступле- ний в бюджет по штрафным санкциям разработке за- межве- домст- конопроекта по венную внесению изме- нений и допол- комис- сию по нений в дейст- вопро- вующие законо- сам дательные акты законо- проек- Республики Ка- захстан, влияю- тной де- ятель- щие на образ ности жизни и состоя- при ние здоровья тельстве Научное сопровождение формирова- ния здорового образа жизни В преде- научно-иссле- лах довательскую средств работу "Орга- по прог- низационно- рамме 009 управленческие "Приклад- подходы к научные иссле- образа жизни и дования в здравоох- первичном звене ранения"
ния"
20497,0 45000,0 48000,0 научно- 2008, практическую 1750,0 конференцию по 3552,8 4008,9 Провести 3 Форум (съезд)
3302,5 2416,5 конференцию "Здоровье сбе- регающие техно- логии в системе образования"
Провести социо- логические ис- следования по потреблению та- бака и алкоголя среди детей, 4350,3 молодежи и населения с 4234,2 установлением степени влияния алкоголя на криминогенную ситуацию Подготовить Доклад, Национальный и выпуск, Доклады по оценке процес- сов ФЗОЖ в об- 1859,0 щественном здо- ровье и здра- 1964,3 воохранении в Казахстане (Белая книга процессов оздо- ровления нации)
Усиление ресурсного и институцио- нального обеспечения системы формирования Включить в План работы коорди- национных сове- тов по охране здоровья граж- дан вопросы по соблюдению антиалкогольно- го, антитабач- ного законода- тельств, школь- ного питания по результатам проведенных рейдов Обеспечить службы ФЗОЖ на уровне в организационно- правовой форме государственно- го предприятия на праве хозяйственного ведения Создать ресурс- ные центры на базе региональ- ных Центров 11297,1 ФЗОЖ и оснас- тить их типо- 12455,7 графиями, сту- диями, компью- 13884,5 терной техникой 25600,0, 19836,5 Обеспечить поэ- тапное создание 59396,1 (районных)
61158,3 центров ФЗОЖ 43065,8 материально- 61487,0 техническое оснащение орга- 22698,0 низаций службы ФЗОЖ согласно 22449,0 утвержденным нормативам 9482,3 43602,9 123842,0 фер- ты из Провести мони- Социо- логи- торинг оценки 1772,0 эффективности проводимых 2431,0 дования мероприятий по в ФЗОЖ среди 2975,9 регионах различных целевых групп ВСЕГО На 2008- годы:
Из них:
Республи- канский:
в т.ч:
51993,0 143318,0 91526,0 МТС Местные бюджеты:
Целевые текущие трансфер- республи- канского бюджета:
1050211,0, 1050211,0
Примечания:* в рамках республиканских бюджетных программ 030 "Оказание гарантированного объема бесплатной медицинской помощи на республиканском уровне" и 022 "Материально-техническое оснащение организации на республиканском уровне.". Объем финансирования Программы будет уточняться при утверждении республиканского и местных бюджетов на соответствующие финансовые годы в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
Расшифровка аббревиатур:
НПО - неправительственные организации МВД - Министерство внутренних дел Республики Казахстан МЗ - Министерство здравоохранения Республики Казахстан МКИ - Министерство культуры и информации Республики Казахстан МОН - Министерство образования и науки Республики Казахстан МООС - Министерство охраны окружающей среды Республики Казахстан МТС - Министерство туризма и спорта Республики Казахстан