Қазақша:
Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 7 қаңтардағы № 29 Заңы МАЗМҰНЫ 1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар 2-бап. Қазақстан Республикасының қорғаныс және Қарулы Күштер туралы заңнамасы 3-бап. Қазақстан Республикасының әскери қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптері 4-бап. Қорғаныс саласындағы мемлекеттік реттеу 2-тарау. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТIНIҢ, ПАРЛАМЕНТIНIҢ ЖӘНЕ ҮКIМЕТIНIҢ ҚОРҒАНЫС САЛАСЫНДАҒЫ ӨКIЛЕТТIКТЕРI 5-бап. Қазақстан Республикасы Президентінің қорғаныс саласындағы өкілеттігі 6-бап. Қазақстан Республикасы Парламентiнің қорғаныс саласындағы өкілеттіктері 7-бап. Қазақстан Республикасы Үкiметінің қорғаныс саласындағы өкiлеттiктерi 3-тарау. ҚОРҒАНЫС САЛАСЫНДАҒЫ ОРТАЛЫҚ ЖӘНЕ ЖЕРГІЛIКТІ АТҚАРУШЫ ОРГАНДАРДЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ, АЗАМАТТАРДЫҢ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МIНДЕТТЕРІ 8-бап. Орталық атқарушы органдардың қорғаныс саласындағы функциялары ҚР НҚА ЭББ-гі нақты құжатқа сілтеу QR-коды 9-бап. Жергіліктi атқарушы органдардың қорғаныс саласындағы функциялары 10-бап. Қазақстан Республикасы азаматтарының қорғаныс саласындағы құқықтары мен міндеттері 11-бап. Меншiк нысанына қарамастан ұйымдардың қорғаныс саласындағы 4-тарау. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚОРҒАНЫСЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ 12-бап. Қорғанысты экономикалық жағынан қамтамасыз ету 13-бап. Қорғанысты қаржыландыру 14-бап. Материалдық-техникалық қамтамасыз ету 14-1-бап. Қарулы Күштерді мұнай өнімдерімен жабдықтау ерекшеліктері 15-бап. Объектілер мен мүліктi қорғаныс мүдделерiне орай пайдалану 15-1-бап. Мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарын іске асыру мақсатында мүлікті пайдалану және иеліктен шығару 16-бап. Жердi, ғимараттарды, құрылыстарды, объектiлердi және басқа да мүлікті қорғаныс мұқтажы үшiн беру 17-бап. Қорғанысты ғылыми қамтамасыз ету және кадрларды даярлау 17-1-бап. Қорғанысты ақпараттық-идеологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету 5-тарау. ҚАРУЛЫ КҮШТЕР, БАСҚА ДА ӘСКЕРЛЕР МЕН ӘСКЕРИ ҚҰРАЛЫМДАР 18-бап. Қарулы Күштер және олардың мақсаты 19-бап. Қарулы Күштердiң жалпы құрамы 20-бап. Қарулы Күштердi жасақтау 21-бап. Қарулы Күштерге басшылық және оларды басқару 22-бап. Қорғаныс министрлігінiң функциялары 23-бап. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының 23-1-бап. Қарулы Күштердің түрлері 23-2-бап. Əскери атташелер аппараты 24-бап. Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелерi 25-бап. Қарулы Күштердiң орналастырылуы 26-бап. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдар 27-бап. Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда заңдылықтың сақталуын қадағалау, құқық тәртiбiн қамтамасыз ету және әскери қызметшілерді құқықтық қорғау 6-тарау. СОҒЫС КЕЗI. СОҒЫС ЖАҒДАЙЫ. ЖҰМЫЛДЫРУ.
АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫС. АУМАҚТЫҚ ҚОРҒАНЫС. ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН АЙМАҚ ПЕН ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН АУДАН 28-бап. Соғыс кезi 29-бап. Соғыс жағдайы және жұмылдыру 30-бап. Азаматтық қорғаныс 31-бап. Аумақтық қорғаныс 31-1-бап. Тыйым салынған аймақ пен тыйым салынған аудан 7-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР 32-бап. Қазақстан Республикасының қорғаныс саласындағы халықаралық ынтымақтастығы 33-бап. Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштерi туралы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық 34-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы Осы Заң Қазақстан Республикасының қорғанысы мен Қарулы Күштерін ұйымдастыру саласындағы қоғамдық қатынастарды, елдiң қорғаныс қабiлетін қамтамасыз етудегі мемлекеттік органдардың функциялары мен өкiлеттіктерiн, азаматтар мен ұйымдардың қорғаныс саласындағы құқықтары мен мiндеттерін реттейдi.
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
1) азаматтық персонал – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде мемлекеттік қызметте болатын немесе еңбек қатынастарында тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары;
2) арнаулы әскерлер – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың жауынгерлік қызметін қамтамасыз ету жөніндегі арнайы міндеттерді орындауға арналған инженерлік және химиялық қамтамасыз ету, барлау, байланыс, радиоэлектрондық күрес, ақпараттық қауіпсіздік әскери бөлімдері мен бөлімшелері;
3) арнаулы құралымдар – жұмылдыру жарияланған кезде өнеркәсіпті, ауыл шаруашылығын, көлікті, көлік инфрақұрылымы мен байланыс объектілерін күзету және оларды қалпына келтіру жөніндегі жұмыстарды орындау, медициналық қызметтер (көмек) көрсету, сондай-ақ төтенше жағдайларды оқшаулау және жою үшін мемлекеттік органдар және меншік нысанына қарамастан ұйымдар қорғаныс жүйесінде құратын құралымдар;
3-1) Арнаулы операциялар күштері – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің арнаулы операциялар жүргізуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес міндеттерді орындауға арналған Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің бір бөлігі;
4) аумақты жедел жабдықтау – қорғаныс мақсатында міндеттерді жедел шешу үшін пайдалануға көлік құрылыстарын, жол желілерін, қойма шаруашылығын, байланысты, сумен, жылумен және энергиямен жабдықтауды дайындауға және ұдайы әзірлікте ұстап тұруға бағытталған іс-шаралар кешені;
5) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
6) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 6-1) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа
7) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа
8) әскери атташе аппараты – шет мемлекетте Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің мүддесін білдіретін әскери қызметшілер болып табылатын қорғаныс мәселелері жөніндегі атташе (әскери атташе), оның орынбасарлары мен көмекшілері;
9) әскери басқару органдары – стратегиялық, жедел- стратегиялық, жедел- аумақтық, жедел-тактикалық, тактикалық және жергілікті әскери басқару органдары;
10-1) әскери қатынастар органдары – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің құрамына кіретін, әскери тасымалдарды жоспарлауды және ұйымдастыруды, әскери тасымалдарды орындау үшін теміржол, теңіз, ішкі су және әуе көлігінің дайындығын бақылауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес міндеттерді орындауды жүзеге асыратын әскери бөлімшелер;
11) әскери мақсаттағы автоматтандырылған басқару жүйесі – бейбіт кезде және соғыс уақытында әскерлерді (күштерді) басқару мақсатында шешімдер қабылдау, міндеттерді жоспарлау, белгілеп алу және оларды әскерлерге (күштерге) жеткізу, олардың орындалуын бақылау үшін аппараттық- бағдарламалық кешенді қолдана отырып, ақпаратты жинауға, өңдеуге, сақтауға, іздеуге, таратуға, беруге және ұсынуға арналған жүйе;
11-1) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым – мемлекеттің әскери ұйымының жұмыс істеуін қамтамасыз ететін ақпараттық- коммуникациялық инфрақұрылым объектілерінің жиынтығы;
11-2) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторы – мемлекет жүз пайыз қатысатын, өзіне әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерін құру жөніндегі жобаларды басқару функциялары, сондай-ақ оларды ендіру, қолдап отыру, дамыту, интеграциялау және оларға жүйелік-техникалық қызмет көрсету, мемлекеттік органдардың әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымының субъектілеріне консультациялық көмек көрсету және әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның ақпараттық қауіпсіздігіне сәйкестігін қамтамасыз ету жөніндегі функциялар жүктелген заңды тұлға;
12) әскери мүлік – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мемлекеттік мекемелерінің жедел басқару құқығындағы қорғаныс объектілері, қару-жарақтың, әскери техниканың барлық түрі, арнайы құралдар және басқа да мүлік;
13) әскери техника – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар жарақтандырылатын жауынгерлік машиналар, әскери корабльдер (катерлер мен басқа да кемелер), әскери әуе кемелері мен басқа да ұшу аппараттары;
14) әскерлер түрі – өзіне ғана тән негізгі қаруы мен әскери техникасы, сондай-ақ оларды ұрысқа қолдану тәсілдері бар, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің дербес не құрамдас бөлігінің құрамына кіретін түрі;
15) басқа да әскерлер мен әскери құралымдар – Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі, Авиация қызметі, Шекара академиясы, әскери қарсы барлау және әскери полиция органдары және Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалатын өзге де бөлімшелері, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің Айрықша мақсаттағы күштері, Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің әскери-тергеу органдары, азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның азаматтық қорғаныстың басқару органдары мен әскери бөлімдері, әскери прокуратура органдары;
15-1) бірыңғай әскери-техникалық саясат – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың жоғары техникалық жарақтандырылуын қамтамасыз ету мүдделерінде олардың алдына қойылған практикалық міндеттерді, мемлекеттің экономикалық мүмкіндіктері мен әскери- саяси ахуалдың жай-күйін ескере отырып, мемлекеттік органдар іске асыратын тұжырымдамалық көзқарастар мен практикалық әрекеттер жүйесі;
16) жабдықтау нормалары (табиғи нормалар) – бейбіт кезде немесе соғыс уақытында әскери қызметшілерге, бөлімшелерге, әскери бөлімдерге (корабльдерге) және құрамаларға беруге белгіленген материалдық құралдардың саны;
17) жауынгерлік әзірлік – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың өздеріне жүктелген міндеттерді белгіленген мерзімдерде орындауға дайындығының дәрежесін айқындайтын жағдай;
18) жауынгерлік қабілеттілік – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар әскерлерінің (күштерінің)
мақсатқа сай жауынгерлік (әскери, арнайы) іс-қимылдар жүргізуіне және өздерінің жауынгерлік мүмкіншіліктерін іске асыруына мүмкіндік беретін жай- күйі;
19) жауынгерлік міндет – ұрыста (операцияда) белгілі бір мақсатқа белгіленген мерзімде қол жеткізу үшін жоғары тұрған командир (бастық) қойған міндет;
20) жоғары қолбасшылық (жоғары қолбасшылық құрам) – Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі, оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері түрлерінің бас қолбасшылары және Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын өзге де лауазымды адамдар;
20-1) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің аумақтық әскерлерін арнайы өрістету – төтенше жағдай режимін енгізу және қамтамасыз ету, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды және олардың салдарын жою кезінде және Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын өзге де жағдайларда іс-шараларды орындау жөніндегі арнаулы әскери жиындарға әскери міндеттілерді шақыру жолымен Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері аумақтық әскерлерінің әскери бөлімдері мен бөлімшелерін жасақтау;
21) Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің әскери барлау органдары – Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес барлау және жедел- іздестіру қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің бөлімшелері;
22) Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері (бұдан әрі – Қарулы Күштер) – қорғанысты қамтамасыз ету, агрессияға тойтарыс беру немесе тікелей сыртқы қатерді болғызбау, сондай-ақ Қазақстан Республикасының халықаралық міндеттемелерінен туындайтын міндеттерді орындау үшін Қазақстан Республикасы құратын және ұстайтын, мемлекеттің әскери ұйымының негізі;
22-1) Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспары – мемлекеттің қорғанысын қамтамасыз ету жөніндегі өзара байланысты құжаттардың жинақталымы;
23) қару-жарақ – жанды күшке, техникалар мен инфрақұрылым объектілеріне зақым келтіруге, құрылыстарды (бекіністерді) бұзуға арналған әртүрлі қару түрлері, кешендер мен жүйелер, көрсетілген құрамдастарды имитациялайтын құралдар, оқ-дәрілер, сондай-ақ оларды Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда қолдануды қамтамасыз ететін жүйелер, құрылғылар, жеткізгіштер мен аспаптар;
24) қару-жараққа және әскери техникаға жинақтауыштар – жиынтықтағанда қару-жарақ пен әскери техниканың конструктивтік тұтастығын құрайтын құрамдас бөліктер және қару-жарақ пен әскери техникаға қосалқы бөлшектер мен керек-жарақтар;
25) Қарулы Күштердің арнаулы операциялары – Қарулы Күштердің әскерлерін бейбіт кезде және соғыс уақытында қолданудың ерекше нысаны;
26) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аймақ (бұдан әрі – тыйым салынған аймақ) – Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдарына, базалары мен қоймаларына тікелей шектесіп жатқан және Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған ауданның бір бөлігі болып табылатын аумақ;
27) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аудан (бұдан әрі – тыйым салынған аудан) – Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдарына, базалары мен қоймаларына іргелес жатқан, шегінде тыйым салулар мен шектеулер белгіленген аумақ;
28) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қару- жарағы мен әскери техникасының кадастры – жарақтандыруда тұрған қару-жарақ пен әскери техника, олардың сапалық сипаттамасы, мақсаты, дайындаушы кәсіпорын, дайындалған, қарулануға қабылданған және қаруланудан шығарылған күні туралы деректер негізінде кезең-кезеңмен жасалатын мәліметтердің жүйеленген жинағы;
29) Қарулы Күштердің түрі – мемлекеттің белгілі бір салада (құрлықта, теңізде, әуе кеңістігінде) соғыс қимылдарын жүргізуге арналған Қарулы Күштерінің бір бөлігі;
30) қорғаныс – әскери қауіпсіздікті қамтамасыз ету, егемендікті, аумақтық тұтастықты және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекарасына қолсұғылмаушылықты қарулы қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі саяси, әскери, экономикалық, ақпараттық, экологиялық, әлеуметтік-құқықтық және өзге де сипаттағы мемлекеттік шаралар жүйесі;
31) қорғаныс объектілері – Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мемлекеттік мекемелеріне жедел басқару құқығымен бекітіліп берілген жылжымайтын мүлік;
32) қорғаныстық зерттеулер – мемлекеттің әскери ұйымын, әскери өнерді дамыту, қару-жарақтың, әскери техниканың, техникалық және арнайы құралдардың жаңа үлгілерін әзірлеу, жасау, оларды ендіру, қарулануда, жарақтандыруда, жабдықтауда және пайдалануда тұрған қару-жарақ пен әскери техниканың үлгілерін жаңғырту, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, аумақтық қорғанысының құрылысы мен оларды қамтамасыз ету мәселелерін шешуге бағытталған, стратегиялық, қолданбалы, талдамалық және әлеуметтік зерттеулерді қамтитын қорғаныс және әскери қауіпсіздік саласындағы зерттеулер;
33) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен;
34) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
35) материалдық-техникалық қамтамасыз ету – Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды қаружарақпен, әскери техникамен және басқа да мүлікпен қамтамасыз ету, оларды жөндеу және қалпына келтіру, Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды жауынгерлік әзірлікте ұстап тұру және ұрысқа қолдану үшін олардың материалдық, медициналық, көліктік, тұрмыстық және өзге де қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын іс-шаралар кешені;
36) мемлекеттің әскери ұйымы – бірлескен қызметі Қазақстан Республикасының әскери қауіпсіздігін және қорғанысын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді шешуге бағытталған Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың, мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және қорғаныстық-өнеркәсіптік кешеннің жиынтығы;
37) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
38) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
39) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
40) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
41) пайдаланылмайтын әскери мүлік – қаруланудан шығарылған, тікелей мақсаты бойынша пайдалануға жарамсыз, есептен шығарылған, запаста сақтаудың кепілді мерзімдері өткен, Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда қолданылмайтын басы артық мүлік;
42) соғыс жағдайы – мемлекеттер арасындағы соғыс жарияланған (соғыс қимылдары нақты басталған) кезден бастап ол аяқталғанға (нақты тоқтатылғанға)
дейінгі қарым-қатынастар;
43) соғыс қатері – орын алған қайшылықтарды әскери-күш қолдану әдістерімен шешуге, Қазақстан Республикасына қарсы соғыс қақтығысын (соғысты) бастауға нақты қалыптасқан ниет;
44) соғыс қаупі – саяси және өзге де мақсаттарға қол жеткізу үшін Қазақстан Республикасына қарсы әскери күш көрсету құралдарын қолдану мүмкіндігін көздейтін тұрақсыздық факторы;
45) соғыс қимылдары – агрессияға тойтарыс беру кезінде алға қойылған жауынгерлік міндеттерді орындау үшін Қарулы Күштердің барлық түрі қолданылатын стратегиялық ауқымдағы (ұрыс қимылдарын қоса алғанда) іс- қимылдар кешені;
46) соғыс уақыты – соғыс жағдайы жарияланған немесе соғыс қимылдары іс жүзінде басталған кезден бастап соғыс қимылдарының тоқтатылғаны туралы жарияланған кезге дейінгі, бірақ олардың іс жүзінде тоқтатылуынан бұрынғы кезең;
47) алып тасталды – ҚР 10.06.2020 № 344-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
48) ұрыс қимылдары – тиісті әскери басқару органдарының басқаруымен жауынгерлік міндеттерді орындау кезіндегі әскери бөлімдердің, құрамалар мен бөлімшелердің ұйымдасқан іс-қимылдары.
қолданысқа енгізіледі) заңдарымен; 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
2-бап. Қазақстан Республикасының қорғаныс және Қарулы Күштер туралы
1. Қазақстан Республикасының қорғаныс және Қарулы Күштер туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актілерiнен тұрады.
2. Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар осы Заңнан басым болады. Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттардың Қазақстан Республикасының аумағында қолданылу тәртібі мен талаптары Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалады.
1) басқа мемлекеттердiң егемендiгiн, мемлекеттiк шекараларының мызғымайтындығын, аумақтық тұтастығын құрметтеу және олардың ішкі iстерiне араласпау;
2) әскери саладағы сенiмділік және ашықтық шараларын нығайту;
3) халықаралық дауларды бейбiт жолмен реттеу;
4) Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық мiндеттемелердi сақтау және шарттардың мақсатына қол жеткiзуге жәрдемдесу;
5) өзара тиiмдi ынтымақтастық және өзара түсінiстік негізінде барлық елдермен достық қарым-қатынасты ұстану;
6) әскери жанжалдарды болғызбауға, бейбiтшілікті қолдау мен қалпына келтiруге бағытталған жаһандық және өңірлік қауіпсiздiк жүйелерiн құруға қатысу болып табылады.
1. Қорғаныс саласындағы мемлекеттік реттеу:
1) соғыс қаупі мен соғыс қатерiн болжауды және бағалауды;
2) Қазақстан Республикасының әскери саясаты мен әскери доктринасы ережесінің негізгi бағыттарын әзiрлеудi;
3) құқықтық реттеуді;
4) Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды қолдануды жоспарлауды, олардың қажетті санын, құрылысын, даярлығын анықтауды және олардың ұрысқа әзiрлігі мен жұмылдыру даярлығының талап етiлетін деңгейін ұстап тұруды;
5) Қарулы Күштердi, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды басқару жүйесін дамытуды, сондай-ақ радиожиілік спектрін пайдалануды жоспарлауды;
6) бiрыңғай әскери-техникалық саясатты әзiрлеуді және iске асыруды;
7) елдiң мемлекеттік органдарының, ұйымдарының, көлiгінiң, коммуникациялары мен халқының күнi бұрын жұмылдыру дайындығын, сондай- ақ аумақты Қазақстан Республикасының қорғанысы мүдделерінде жедел жабдықтауды қамтитын, бейбiт уақытта жүргізiлетін жалпымемлекеттiк iс- шаралар кешенін;
8) мемлекеттік материалдық резерв запастарын құруды;
9) азаматтарды әскери қызметке даярлауды, соғыс уақытына арнап әскери оқытылған резервті жинақтауды және әскери-патриоттық тәрбиені;
Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы мен аумақтық қорғанысы іс-шараларын жоспарлауды және жүзеге асыруды;
11) мемлекеттік құпияларды құрайтын мәлiметтердiң қорғалуын ұйымдастыруды және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді;
12) қорғаныс мүддесіне орай ғылымды дамытуды;
13) әскери қауіпсіздік пен қорғанысты қамтамасыз ету жөніндегі, оның ішінде радиациялық, химиялық және биологиялық қауіпсіздікке байланысты міндеттерді орындау кезінде мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызметін үйлестіруді;
14) Қарулы Күштердiң, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қызметін бақылауды;
15) ұжымдық қауіпсiздік және бiрлескен қорғаныс мақсатындағы халықаралық ынтымақтастықты;
16) қорғаныс саласындағы өзге де iс-шараларды қамтиды.
2. Қорғаныс мақсатында Қазақстан Республикасы азаматтарының әскери мiндеттілігі, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген мiндеттердiң өзге де түрлерi белгіленедi.
3. Əскери қауіпсіздік пен қорғанысты қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді мемлекеттің әскери ұйымы шешеді.
4. Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар, сондай-ақ мемлекеттік органдар және ұйымдар Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарына сәйкес қорғаныс саласындағы міндеттерді орындайды.
5. Жер, орман, су және басқа да табиғи ресурстар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қорғаныс мұқтажы үшiн берiледi.
6. Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мемлекеттік мекемелерiне бекiтiліп берiлген мүлiк республикалық меншік болып табылады.
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 10.06.2020 № 344-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.05.2022 № 123-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
5-бап. Қазақстан Республикасы Президентінің қорғаныс саласындағы
1. Қазақстан Pecпубликасының Президентi Қазақстан Республикасы Күштерiнің Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады.
2. Қазақстан Республикасының Президентi:
1) Қазақстан Республикасы әскери саясатының негiзгi бағыттарын айқындайды;
2) Қазақстан Республикасының Əскери доктринасын, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың құрылысы мен даму тұжырымдамасын, сондай-ақ әскери қауіпсіздік және қорғаныс мәселелері жөніндегі тұжырымдамаларды бекiтеді;
2-1) Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін қолдану қағидаларын, Қазақстан Республикасының аумағын жедел жабдықтау қағидаларын және Қазақстан Республикасының қорғанысын жоспарлау қағидаларын бекітеді;
3) Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас Қолбасшысының директиваларын бекітеді;
3-1) әскери жоспарлау жүйесін бекітеді;
4) Қарулы Күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға жалпы басшылықты жүзеге асырады;
5) Қарулы Күштердің құрылымын, штат санының лимитін бекітеді;
6) осы Заңның 18-бабының 2-тармағында көзделген мiндеттердi орындау үшін бұл туралы Республика Парламентін дереу хабардар ете отырып, Қарулы Күштердi қолдану туралы шешімдер қабылдайды;
7) жоғары әскери атақтар береді;
8) Қарулы Күштердiң жоғары қолбасшылығын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
9) әскери ант мәтінін, жалпы әскери жарғыларды, әскери қызметті өткеру ережесiн, әскери нышандарды, Қарулы Күштердiң, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың әскери киім нысаны мен айырым белгілерiн бекітедi;
10) Қазақстан Республикасының қорғаныс және әскери ынтымақтастық саласында келiссөздер жүргізедi және халықаралық шарттарға қол қояды;
11) Қазақстан Республикасының азаматтарын мерзiмдi әскери қызметке шақыру және мерзiмді қызметтегі әскери қызметшiлердi запасқа шығару, жұмылдыру бойынша, соғыс уақытында әскери қызметке шақыру, сондай-ақ әскери міндеттілерді арнаулы әскери жиындарға, оның ішінде төтенше жағдай режимін енгізу және қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды орындау мақсатында шақыру туралы шешiм қабылдайды;
12) Парламент палаталарының бiрлескен отырысының қарауына Қарулы Күштерді бейбiтшіліктi қолдау және қауiпсiздiк жөнiндегi халықаралық мiндеттемелердi орындау үшін пайдалану туралы ұсыныс енгізедi;
13) Қазақстан Pecпубликасының Конституциясында көзделген жағдайларда Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында немесе оның жекелеген жерлерiнде төтенше немесе соғыс жағдайын енгізедi, iшiнара немесе жалпы жұмылдыру жариялайды және бұл туралы Республика Парламентін дереу хабардар етеді;
14) Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарына сәйкес өзге де өкілеттіктердi жүзеге асырады.
1) Қазақстан Республикасының қорғанысын қамтамасыз ету мәселелері бойынша заңдар қабылдайды, оларға өзгерiстер мен толықтырулар енгізедi;
2) соғыс және бiтім мәселелерiн шешедi;
3) Қазақстан Республикасы Президентiнiң ұсынысы бойынша Қарулы Күштердi бейбiтшiлiктi қолдау және қауiпсiздiк жөнiндегi халықаралық мiндеттемелердi орындау үшін пайдалану туралы шешім қабылдайды;
4) әскери атақтарды белгілейдi;
5) қорғаныс және әскери ынтымақтастық мәселелерi жөнiндегі халықаралық шарттарды бекітеді және күшiн жояды;
6) қорғаныс және Қарулы Күштер мәселелерi бойынша парламенттiк тыңдаулар өткiзедi.
7-бап. Қазақстан Республикасы Үкiметінің қорғаныс саласындағы Қазақстан Республикасының Үкiметі:
1) мемлекеттің әскери саясатының негізгі бағыттарын әзірлейді, республиканың қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету жөніндегі шараларды іске асырады;
2) Қорғаныс министрлiгiнiң, өзге де орталық және жергілiкті атқарушы органдардың қызметіне басшылық жасайды;
3) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
4) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
5) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
6) әскери оқу орындарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату туралы шешімдер қабылдайды;
7) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың мемлекеттiк мекемелерiнiң мемлекеттiк қызметшiлер болып табылмайтын жұмыскерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі мен шарттарын айқындайды;
8) Қарулы Күштерді, басқа әскерлер мен әскери құралымдарды қару- жарақпен, әскери техникамен және материалдық-техникалық ресурстармен жарақтандыруды және қамтамасыз етуді ұйымдастырады;
8-1) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторын айқындайды;
9) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
10) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
11) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
12) алып тасталды - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
13) аумақты Қазақстан Республикасының қорғанысы мүдделерінде жедел жабдықтау жөнiндегі iс-шаралардың орындалуын қамтамасыз етеді;
14) алып тасталды - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
14-1) алып тасталды – ҚР 10.06.2020 № 344-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
15) әскери қызметке шақырылуға жататын азаматтардың санаттары мен санын айқындайды;
16) әскери оқытылған резервті құруға және даярлауға жалпы басшылықты жүзеге асырады, Қарулы Күштердi, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды жасақтауға мемлекеттік тапсырысты бекiтедi;
17) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы мен аумақтық қорғанысын жоспарлауды және оларға басшылық жасауды жүзеге асырады;
18) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жердi, орманды, суды және басқа да табиғи ресурстарды қорғаныс мұқтаждықтары үшін беру және пайдалану тәртiбiн айқындайды;
19) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
20) әскери және әскери-экономикалық ынтымақтастық мәселелері бойынша халықаралық келіссөздер жүргізу және үкіметаралық келісімдерге қол қою туралы шешімдер қабылдайды;
21) қорғаныс мұқтаждықтары үшiн жеке және заңды тұлғалардан реквизицияланған, сондай-ақ берiлген мүліктің құнын мемлекеттің өтеу тәртібiн
22) әскери мүлікті есепке алу және есептен шығару тәртiбін белгілейдi;
23) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
24) меншік нысандарына қарамастан, ұйымдарда мемлекеттік қорғаныс тапсырысының орындалу сапасын бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекітеді;
24-1) тыйым салынған аймақтарды, тыйым салынған аудандарды белгілеу қағидаларын және тыйым салынған аймақтар мен тыйым салынған аудандар тізбесін (бұдан әрі – тыйым салынған аймақтар мен тыйым салынған аудандарды белгілеу қағидалары) бекітеді;
24-2) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша иеліктен шығарылатын қорғаныс объектілерінің тізбесін Қазақстан Республикасының Президентімен келісу бойынша бекітеді;
24-3) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторына бекітіп берілген әскери мақсаттағы ақпараттық- коммуникациялық инфрақұрылымның жұмыс істеуін қамтамасыз ету шеңберінде әскери мақсаттағы тауарларға (өнімдерге), қосарланған мақсаттағы (қолданыстағы) тауарларға (өнімдерге), әскери мақсаттағы жұмыстар мен әскери мақсаттағы көрсетілетін қызметтерге баға белгілеу қағидаларын бекітеді;
25) өзiне Қазақстан Республикасының Конституциясымен, заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерiмен жүктелген өзге де функцияларды орындайды.
Қазақстан Республикасының Үкіметі әскери-саяси ахуалдың кез келген жағдайында мемлекеттің әскери ұйымының орнықты жұмыс істеуін ұйымдастырады.
Соғыс уақытында және соғыс жағдайы енгізілген кезеңде Қазақстан Республикасының Үкіметі:
1) экономиканы соғыс уақыты жағдайларында жұмыс істеу немесе соғыс жағдайы режиміне көшіруді;
2) Қарулы Күштер мен арнаулы мемлекеттік органдар үшін резервтер дайындауды, адами және материалдық ресурстарды жұмылдыруды;
3) Қарулы Күштерді және арнаулы мемлекеттік органдарды қарулы күрес жүргізу үшін күштермен және құралдармен қамтамасыз етуді;
4) ақпараттық қауіпсіздікті және тайталасты ұйымдастыруды жүзеге асырады.
8-бап. Орталық атқарушы органдардың қорғаныс саласындағы Орталық атқарушы органдар өз құзыреті шегiнде:
Қазақстан Республикасының аумақтық қорғанысы іс-шараларына, саланың жұмылдыру дайындығына, жұмылдыру мақсатындағы объектілерді, қорғаныс мұқтажына қажетті өнiмдер әзiрлеу, өндiру, шығару және жөндеу жөнiндегi қуаттарды құруға, дамытуға және сақтауға қатысады және жұмылдыру резервтерінің толықтырылуын қамтамасыз етеді, сондай-ақ Қазақстан Республикасының қорғанысын жоспарлау қағидаларына сәйкес Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабымен бірлесіп, Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын және оны іске асыру жөніндегі құжаттарды әзірлеуге қатысады;
1-1) әскери-патриоттық тәрбие жүйесін дамыту мен ілгерілетуге бағытталған іс-шараларға қатысады;
2) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
3) саланы Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарына сәйкес іс-шараларды орындауға тікелей дайындауды ұйымдастырады, саланың соғыс уақытында орнықты жұмыс істеуі жөніндегі іс-шараларды жүзеге асырады;
4) арнаулы құралымдар құрады және оларды материалдық-техникалық құралдармен қамтамасыз етеді, сондай-ақ ведомстволық бағынысты объектілер болған кезде олардың инженерлік-техникалық нығайтылуы және диверсияға қарсы қауіпсіздігі жөніндегі іс-шараларды жүргізеді;
5) азаматтық қорғаныс iс-шараларын ұйымдастырып, жүргiзедi және ведомстволық бағынысты ұйымдардың оларды орындауын қамтамасыз етеді;
6) республика халқын қорғанысқа даярлауға қатысады, Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштерi туралы заңнамасының сақталуын бақылауды жүзеге асырады;
6-1) қатынас жолдарын техникалық жабуды және аумақты жедел жабдықтауды қамтамасыз етеді;
6-2) Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің жанындағы әскери- патриоттық тәрбие жөніндегі үйлестіру кеңесімен тікелей өзара іс-қимылды жүзеге асырады;
7) осы Заңға, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілеріне сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
1) Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын іске асыру жөніндегі құжаттарды әзірлеуге, аумақты Қазақстан Республикасының қорғанысы мүдделерінде жедел жабдықтау іс-шараларын орындауға қатысады және коммуникацияларды қорғаныс мақсатында дайындауды қамтамасыз етеді;
2) қорғаныс мақсатында көлiк және басқа да техникалық құралдардың есебiн жүргізудi және жұмылдыру даярлығын қамтамасыз етедi;
3) халықты және аумақты қорғанысқа даярлауға қатысады, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың материалдық, энергетикалық және өзге де ресурстарға және олардың тапсырысы бойынша қызмет көрсетулерге қажеттіліктерiн Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштерi туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен қамтамасыз етеді;
4) әскери есепке алуды және азаматтарды әскери қызметке даярлауды, олардың әскери қызметке, әскери жиындарға шақырылуын және жұмылдыру бойынша шақырылуын ұйымдастырып, қамтамасыз етеді;
5) әскери міндеттілерді бекітіп қою жөніндегі жұмысты ұйымдастырады және жүргізеді;
Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы мен аумақтық қорғанысы іс- шараларын жоспарлауға қатысады және олардың орындалуын қамтамасыз етедi;
6-1) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 6-2) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 6-3) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 7-1) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 7-2) мүдделі мемлекеттік органдармен және ұйымдармен бірлесіп, соғыс жағдайы кезеңінде және соғыс уақытында мүліктің бүлінуі (жойылуы) кезінде залалды айқындау жөніндегі комиссияны құрады;
7-3) қатынас жолдарын техникалық жабуды және аумақты жедел 7-4) Қорғаныс министрлігінің жанындағы әскери-патриоттық тәрбие жөніндегі үйлестіру кеңесімен өзара іс-қимылды жүзеге асырады;
7-5) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының жанынан әскери-патриоттық тәрбие жөніндегі үйлестіру кеңестерін құрады және олар туралы ережені бекітеді;
7-6) әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде әскери-патриоттық тәрбие жүйесін дамыту мен ілгерілетуге бағытталған іс-шараларды іске асырады;
8) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
1. Қазақстан Республикасының азаматтары:
1) келiсiм-шарт негізiнде epікті түрде әскери қызметке баруға;
2) қорғанысты нығайтуға жәрдемдесетін ұйымдардың қызметіне қатысуға құқылы.
2. Қазақстан Республикасының азаматтары:
1) әскери мiндеттілiкті орындауға;
Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы мен аумақтық қорғанысы iс- шараларына қатысуға;
3) жұмылдыру кезеңінде және соғыс жағдайында өздерінiң меншігіндегі мүлікті қорғаныс мұқтажы үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен оның құнын кейiннен мемлекеттің тең бағада өтеуімен беруге міндетті.
Қазақстан Республикасының азаматтық қорғанысы мен аумақтық қорғанысы iс- орындауға қатысады;
2) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
3) алып тасталды - ҚР 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
4) жұмылдыру кезеңiнде және соғыс жағдайында өздерінің меншігіндегі мүлiкті қорғаныс мұқтажы үшiн Қазақстан Республикасының Үкіметi белгілеген тәртiппен оның құнын кейiннен мемлекеттің өтеуiмен бередi;
5) өз қызметкерлерінің әскери мiндетін орындауы үшін қажетті жағдайлар жасайды;
6) арнаулы құралымдар құрады және оларды материалдық-техникалық құралдармен қамтамасыз етеді, сондай-ақ ведомстволық бағынысты объектілер болған кезде олардың инженерлік-техникалық нығайтылуы және диверсияға қарсы қауіпсіздігі жөніндегі іс-шараларды жүргізеді.
1. Қорғанысты экономикалық жағынан қамтамасыз ету Қарулы Күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға қаржылық, материалдық-техникалық және өзге де ресурстарды бөліп отыру, Қазақстан Республикасының қорғанысын кепiлдi қамтамасыз ету үшін қажетті мөлшерде оларды қару-жарақпен, әскери және арнаулы техникамен жарақтандыру болып табылады.
2. Қорғанысты экономикалық жағынан қамтамасыз етудiң негізгі мiндеттерi:
1) Қарулы Күштердiң, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қаржылық, материалдық-техникалық және өзге де ресурстарға қажеттіліктерiн қанағаттандыру;
2) қару-жарақ пен әскери техниканы өндiрудi, жөндеудi және жаңғыртуды жүзеге асыру үшін ғылыми-техникалық және өндiрiстік базаны жетілдiру;
3) экономиканың жұмылдыру даярлығы мен елдің халқын жұмылдыруға даярлаудың тиiмдi жүйелерiн құру;
4) әскери қызметшілердi, олардың отбасы мүшелерiн және әскери қызметтен босатылған адамдарды әлеуметтік қамсыздандыру деңгейiн арттыру, Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген кепілдiктерiн iске асыру;
5) өзара тиiмдi халықаралық әскери және әскери-техникалық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
1. Қорғанысты қаржыландыру Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қаржылық, материалдық-техникалық және өзге де ресурстарға қажеттiлiктерiн кепілдi қанағаттандыруға бағытталады.
2. Қарулы Күштердi, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды, сондай- ақ қорғанысқа арналған шығыстарды қаржыландыру бюджет қаражаты және осы Заңның 24-бабында көзделген өзге де қаражаттар есебiнен жүзеге асырылады.
3. Шет мемлекеттермен бiрлесіп пайдаланылатын Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан әскери объектілердi және қару-жарақ қысқартуды бақылау мен инспекциялық қызметтi қамтамасыз ету жөнiндегi iс- шараларды қаржыландыру Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарға сәйкес жүргізiледi.
4. Қорғанысқа бөлінген бюджет қаражатының, сондай-ақ Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелерінің иелігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаның пайдаланылуын бақылау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
1. Қарулы Күштердi, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз ету қару-жарақ пен әскери техниканы қоса алғанда, өндiрiстік-техникалық мақсаттағы өнiмдердi әзiрлеуге, өндiруге, жеткiзуге және қамтамасыз етуге арналған қорғаныс тапсырысына және халықаралық келiсiмдерге сәйкес басымдық тәртібiмен жүзеге асырылады.
2. Мемлекеттiк қорғаныс тапсырысын қалыптастыру тәртiбi, оны материалдық-техникалық және қаржылық жағынан қамтамасыз ету және сатып алу шарттары Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiмен айқындалады.
3. Табиғи және техногендік немесе әлеуметтік сипаттағы төтенше ахуал кезінде, төтенше жағдай кезеңінде, бірлескен операциялар мен оқу-жаттығуларды жүргізу кезінде тұрақты орналасқан жерінен тыс орналасқан Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды материалдық техникалық қамтамасыз етуді олар уақытша орналасқан объектілердегі сол Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар жүзеге асыруы мүмкін.
1. Пайдаланылмайтын әскери мүлікті және мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша жекеше әріптеске шығындарды өтеу шеңберінде беруге жататын қорғаныс объектілерін қоспағанда, мемлекеттік меншік болып табылатын, экономика салаларының ұйымдарына жедел басқару, шаруашылық жүргізу құқығымен бекітіліп берілген және қорғаныс мұқтажын қамтамасыз етуге және жұмылдыру тапсырмаларын орындауға арналған объектілер мен мүлік иеліктен шығаруға жатпайды.
2. Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар бейбiт уақытта пайдаланбайтын қорғаныс объектiлерi бюджет қаражаты есебiнен консервациялануға тиiс немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мүліктік жалға (жалгерлiкке берiлуi), сондай-ақ Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттар негізiнде басқа мемлекеттердің ұйымдарына берiлуi мүмкін.
Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың республикалық мемлекеттік мекемелері алдында жеке және заңды тұлғалардың тамақтандыруды және монша-кір жуу қызметін көрсетуді ұйымдастыру жөніндегі шарттық міндеттемелерді орындауын қамтамасыз ету мақсатында олардың басшылары тиісті мемлекеттік органның басшысы айқындаған тәртіппен, тамақтандыруды немесе монша-кір жуу қызметін көрсетуді ұйымдастыру туралы шарттың мерзімі шегінде ғимараттарды, асханалардың, монша-кір жуу комбинаттарының үй-жайларын және олардағы әскери мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) өтеусіз уақытша беруді жүзеге асырады.
3. Пайдаланылмайтын әскери мүлiк Қазақстан Республикасының қорғаныс өнеркәсібі және мемлекеттік қорғаныстық тапсырыс туралы заңнамасына сәйкес берілуі, өткізілуі, құртып жіберу, кәдеге жарату, көму арқылы жойылуы және қайта өңделуі мүмкін.
Одан әрі сақталуы нақты қауіп төндіретін және дереу жоюды қажет ететін оқ-дәрілер пайдаланылмайтын әскери мүлік деп танылмайды және жойылуға жатады.
Оқ-дәрілерді дереу жоюды қажет ететін оқ-дәрілерге жатқызу өлшемшарттарын, сондай-ақ оларды жою тәртібін Қорғаныс министрлігі мүдделі мемлекеттік органдармен келісу бойынша айқындайды.
3-1. Əскери қарсы барлау органдары орналасқан қорғаныс объектілерін күзету мен күтіп-ұстауды аталған объектілер жедел басқаруында болатын Қарулы Күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға осы мақсаттар үшін бөлінетін бюджет қаражаты есебінен олар жүзеге асырады.
4. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы Қазақстан Республикасының Үкiметі белгілеген тәртіппен:
1) соғыс қимылдарын жүргізу кезеңінде жарамсыз күйге түскен немесе Қарулы Күштердiң жеке құрамының өмiрiне қатер төнген кезде жоғалған әскери мүлікті есептен шығарады;
2) өздерiнiң жедел басқаруындағы әскери мүлiктің есебін жүргізедi.
1. Қару-жарақты, әскери техниканы және арнайы құралдарды қоспағанда, әскери мүлік Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік- жекешелік әріптестікті іске асыру үшін уақытша иеленуге және пайдалануға берілуі мүмкін.
2. Қорғаныс объектілері мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарты бойынша шығындарды өтеу мақсатында жекеше әріптеске иеліктен шығарылуы мүмкін.
3. Осы баптың 2-тармағына сәйкес иеліктен шығарылатын қорғаныс объектілерінің инвестициялық шығындары мен құны өтемақысының жиынтық көлемі жекеше әріптестің инвестициялық шығындарының көлемінен аспауға тиіс.
Мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша иеліктен шығарылатын қорғаныс объектілері Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен бағалауға жатады.
1. Қарулы Күштердi, басқа да әскерлер мен әскери құрылымдарды орналастыру және олардың тұрақты қызметi үшiн берiлген жер учаскелерi олардың иелiгiнде және пайдалануында болады.
2. Жер учаскесін қорғаныс мұқтажы үшін мәжбүрлеп иеліктен шығару және меншік иелері мен жер пайдаланушыларға олардың құнын өтеу Қазақстан Республикасының Жер кодексіне және "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады.
3. Қарулы Күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға қорғаныс мұқтажы үшiн ғимараттар, құрылыстар, объектiлер мен басқа да мүлiк берiледi, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен оларды керi қайтарып алу жүргiзiлуi мүмкiн.
4. Қорғаныс мұқтажы үшін мүлікті реквизициялау соғыс жағдайындағы іс- қимыл кезеңінде және соғыс уақытында Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген жағдайда және тәртіппен жүзеге асырылады.
5. Мүлiктi иеленуге және пайдалануға беру тәртiбi, сондай-ақ басқа мемлекеттер әскери құралымдарының жердi уақытша өтеулі пайдалану (жалға алу) тәртiбi Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда айқындалады.
1. Қорғанысты ғылыми қамтамасыз ету мемлекеттің әскери ұйымының проблемаларын жан-жақты зерттеуге, елдің қорғаныс қабілеттілігін арттыру міндеттерін ғылыми әдістермен шешуге, тәжірибелік-конструкторлық, оның ішінде қосарланған мақсаттағы жұмыстарды орындауға, сондай-ақ ұлттық әскери- ғылыми әлеуетті дамытуға бағытталған.
2. Қазақстан Республикасының ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері қорғаныс қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында қорғаныстық зерттеулерді жүзеге асырады.
3. Қорғаныстық зерттеулерді қаржыландыру тәртібін Қорғаныс министрлігі айқындайды.
4. Əскери, әскери-ғылыми кадрларды даярлау және қайта даярлау Қазақстан Республикасының әскери оқу орындарында, білім беру ұйымдарында, сондай-ақ халықаралық шарттар негізінде шетелдік білім беру ұйымдарында жүзеге Қорғанысты ақпараттық-идеологиялық тұрғыдан қамтамасыз етуді мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдар жүзеге асырады және ол:
1) Қазақстан Республикасының азаматтарында патриотизм мен қазақстандық біртектілікті;
2) барлық білім беру деңгейі мен барлық әлеуметтік топта әскери- патриоттық тәрбие жүйесін;
3) әскери қызметтің, әскери қызметшінің, Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар мәртебесінің оң имиджін қалыптастыру үшін жағдайлар мен алғышарттар жасауға бағытталған.
1. Қарулы Күштер агрессияға тойтарыс беруге, Қазақстан Республикасының аумақтық тұтастығы мен егемендiгiн қаруланып қорғауға, мемлекеттік және әскери объектілердi күзетуге және қорғауға, әуе кеңiстігін күзетуге, заңсыз қарулы құралымдарға қарсы күресуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес мiндеттерді орындауға арналған.
2. Қарулы Күштер Қазақстан Республикасы Президентінің шешімдері негізінде әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше ахуалдарды жою үшін, сондай-ақ терроризмге қарсы операциялар жүргізу, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын күзетуді күшейту және төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының демократиялық институттарына, тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығына, саяси тұрақтылығына, оның азаматтарының қауіпсіздігіне елеулі және тікелей қатер төнгенде және мемлекеттің конституциялық органдарының қалыпты жұмыс істеуі бұзылғанда қолданылуы мүмкін.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жағдайларда әскери, арнаулы техника, автомобиль техникасы және өзге де көлік құралдары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауынгерлік техника ретінде пайдаланылады.
Қарулы Күштер «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметi туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес күзетілетін адамдар мен объектілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі күзету іс-шараларына тартылуы мүмкін.
3. Қазақстан Республикасының халықаралық мiндеттемелерiнен туындайтын міндеттердi орындау үшін Қарулы Күштердi қолдану Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарда келiсiлген жағдайларда және тәртіппен жүзеге асырылады.
4. Қарулы Күштер құрамының бiр бөлiгі Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес бiрiккен (ұжымдық) әскерлерге (күштерге) кiруi немесе бiрiккен қолбасшылық қарамағында болуы мүмкiн.
5. Төтенше жағдай режимін енгізу және қамтамасыз ету, сондай-ақ табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды және олардың салдарын жою мақсатында және Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын өзге де жағдайларда Қарулы Күштердің аумақтық әскерлерін арнайы өрістету жүзеге асырылуы мүмкін.
136-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
Қарулы Күштер әскери басқару органдарын, Қарулы Күштер түрлерiн, Арнаулы операциялар күштерін, әскерлер түрін, арнаулы әскерлердi, материалдық-техникалық қамтамасыз ету әскерлерін, аумақтық әскерлерді, әскери оқу орындарын, әскери-ғылыми мекемелер мен басқа да ұйымдарды қамтиды.
Қарулы Күштердің арнаулы әскерлерінің құрамына Қарулы Күштердің жауынгерлік қызметін қамтамасыз ету жөніндегі арнайы міндеттерді орындауға арналған инженерлік, геоақпараттық және гидрометеорологиялық қамтамасыз ету, барлау, радиациялық, химиялық және биологиялық қорғау, байланыс, радиоэлектрондық күрес, ақпараттық тайталас әскери бөлімдері мен бөлімшелері, әскери полиция органдары кіреді.
Жұмылдыру жарияланған кезде Қарулы Күштердің құрамына Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсiздiк комитетінің Шекара қызметі, Авиация қызметі, Шекара академиясы және Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалатын өзге де бөлімшелері, Ұлттық ұлан және азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның азаматтық қорғанысты басқару органдары, сондай-ақ арнаулы құралымдар кiредi. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды, арнаулы құралымдарды Қарулы Күштердің құрамына беру мүдделі мемлекеттік органмен немесе ұйыммен келісу бойынша Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
1. Қарулы Күштердің жеке құрамына әскери қызметшілер мен азаматтық персонал адамдары кiредi.
2. Қарулы Күштер:
1) азаматтарды әскери қызметке шақыру арқылы және Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерiне сәйкес олардың әскери қызметке ерікті түрде келуi арқылы әскери қызметшiлерден;
2) Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына және Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасына сәйкес азаматтық персоналмен жасақталады.
3. Қарулы Күштердi жұмылдыруды өрістету үшін мемлекетте әскери оқып үйретілген резерв запасы құрылады.
1. Қарулы Күштерге әскери-саяси басшылықты Қазақстан Республикасының Президентi - Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы жүзеге асырады.
2. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас қолбасшылығының Ставкасы соғыс уақытында және соғыс жағдайы енгізілген кезеңде Қазақстан Республикасының әскери-саяси басшылығының жоғары органы болып табылады, мемлекеттің әскери ұйымын басқаруды, қорғаныс жөніндегі міндеттерді орындау кезінде Қазақстан Республикасының орталық және жергілікті атқарушы органдарының қызметін бақылауды және үйлестіруді
3. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас қолбасшылығының Ставкасы Қарулы Күштердi басқаруды өзінің жұмыс органы болып табылатын Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы арқылы жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы бейбіт кезде Қорғаныс министрлігінің ведомствосы болып табылады.
4. Қарулы Күштердi бейбiт уақытта басқаруды Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы арқылы Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрi жүзеге асырады.
1. Қорғаныс министрлігі қорғаныс саласындағы мемлекеттік саясатты, Қарулы Күштердi әскери-саяси және әскери-экономикалық басқаруды жүзеге асыратын орталық атқарушы орган, сондай-ақ мемлекеттік авиация және салаларындағы уәкілетті орган болып табылады.
2. Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлiгі:
1) қорғаныс саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асырады;
2) Əскери доктринаны, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың құрылысы мен даму тұжырымдамасын, сондай-ақ әскери қауіпсіздік және қорғаныс мәселелері жөніндегі тұжырымдамаларды әзiрлейдi;
2-1) Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын және Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас Қолбасшысының директиваларын әзірлеуді үйлестіреді және бекітуге ұсынады;
3) Қарулы Күштердің, Қорғаныс министрлігінің және Қорғаныс министрлігіне ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің Қазақстан Республикасының Президенті және Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен штат санының лимиттері шегінде Қорғаныс министрлігінің құрылымын, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының және Қорғаныс министрлігі мен оның ведомствосының қарамағындағы республикалық мемлекеттік мекемелердің құрылымын және штат санын, штаттарды, штаттарға табельдерді әзірлейді және бекітеді, әскери басқару органдарының штаттарын және штаттарға табельдерін есепке алуды жүргізеді;
3-1) әскери жоспарлау жүйесін әзірлейді;
4) мемлекетте бiрыңғай әскери-техникалық саясатты жүргізедi;
5) Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігінің әскери құрамдасын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының аумағында және оның шегінен тыс жерлерде Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің әскери барлау органдарының қызметін ұйымдастырады;
5-1) экономиканы, мемлекеттік органдарды және меншік нысанына қарамастан ұйымдарды жұмылдыру дайындығын ұйымдастыруға қатысады, сондай-ақ Қарулы Күштердің жұмылдыру жоспарын бекітеді;
5-2) Қарулы Күштерді топогеодезиялық қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
5-3) Қарулы Күштерді навигациялық қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
5-4) Қарулы Күштерді радиациялық, химиялық және биологиялық қорғауды қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
5-5) бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелерінің тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізу және оларды өткізуден түскен ақшаны пайдалану қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
6) Қарулы Күштер түрлерінің, әскер тектерi мен арнаулы әскерлердiң жедел мақсаттары мен мiндеттерiн, олардың басқа да әскерлермен және әскери құралымдармен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес шет мемлекеттердiң қарулы күштерiмен өзара iс- қимыл жасауда қолданылуын айқындайды;
7) қорғаныстық зерттеулерге, әскери қауіпсіздік және қорғаныс саласындағы ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық және басқа да жұмыстарға басшылықты жүзеге асырады, олардың сапасын бақылауды ұйымдастырады;
8) Қарулы Күштерде әскерлердi инспекциялауды және қаржы қаражатының жұмсалуын бақылауды жүзеге асырады;
9) ведомстволық әскери оқу орындарына қабылдауды, оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруды регламенттейтін нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді және бекітеді, ведомстволық әскери оқу орындарының қызметін және оқу-тәрбие жұмысының сапасын бақылауды жүзеге асырады;
9-1) білім беру, ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органдармен келісу бойынша білім беру ұйымдарында әскери даярлықтың сапасын мониторингтеу және талдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
10) әскери қызметке шақырылуға дейiнгi және шақырылатын жастардың әскери қызметке даярлығын үйлестіредi;
11) халықаралық әскери және әскери-экономикалық ынтымақтастықты 11-1) әскери-техникалық ынтымақтастықты жүзеге асыруға қатысады;
12) Қарулы Күштерде заңдылық пен құқықтық тәртiптің сақталуын бақылауды жүзеге асырады және әскери қызметшілердi, олардың отбасы мүшелерi мен азаматтық персоналды әлеуметтiк және құқықтық кепілдiктермен қамтамасыз етедi;
13) әскери қызмет өткеру, қорғаныс және Қарулы Күштер мәселелерi бойынша өз құзыретi шегінде нормативтік құқықтық актілер қабылдайды және олардың орындалуын бақылайды;
13-1) өз құзыреті шегінде әскери қауіпсіздік саласындағы ақпараттық кеңістікке мониторингті және оған қатер төндіретін көздерге қарсы іс-қимылды жүргізеді;
14) мемлекеттік қорғаныстық тапсырыс шеңберінде берілетін әскери мақсаттағы тауарлардың (өнімдердің), қосарланған мақсаттағы (қолданыстағы)
тауарлардың (өнімдердің), әскери мақсаттағы жұмыстар мен әскери мақсаттағы көрсетілетін қызметтердің сапасын бақылауды және оларды қабылдап алуды
15) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа 15-1) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа
16) Қарулы Күштерде бірыңғай мемлекеттік кадр саясатын іске асыруды қамтамасыз етеді;
16-1) Қарулы Күштердің кадр саясаты тұжырымдамасын әзірлейді және бекітеді, өз құзыреті шегінде кадрларды орналастыруды және әскери атақтар беруді жүзеге асырады, Қазақстан Республикасы Президентінің қарауына лауазымдар тізбесіне сәйкес лауазымдарға тағайындау және әскери атақтар беру жөнінде ұсыныстар енгізеді;
16-2) Қарулы Күштерде әскери тасымалдарды ұйымдастыру қағидаларын және Қарулы Күштерде әскери тасымалдарды ресімдеу және оларға ақы төлеу 16-3) қатынас жолдарына әскери-техникалық талаптарды белгілейді;
16-4) көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын орталық атқарушы органмен бірлесіп, Қорғаныс министрлігі пайдаланатын кірме жолдарды пайдалану, оларға қызмет көрсету, күтіп-ұстау, жөндеу және олардың құрылысын жоспарлау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
16-5) Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдары мен арнаулы мемлекеттік органдарының бірінші басшыларымен бірлесе отырып, әскери қызметшілерді көлік құралдарын басқаруға даярлау, емтихандар қабылдау және Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріне, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарға тиесілі көлік құралдарын басқару құқығын беретін әскери қызметшілердің жүргізуші куәліктерін беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
17) Қорғаныс министрлігі және Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелері шегінде әскери мүлікті береді, сондай-ақ пайдаланылмайтын қорғаныс объектілерін мүліктік жалдауға (жалға) береді;
17-1) қарулануды бақылау саласындағы халықаралық шарттарды сақтау мәселелері бойынша орталық және жергілікті атқарушы органдармен өзара іс- қимыл жасайды және басқа да қатысушы мемлекеттердің осы шарттарды орындауын байқайды;
17-2) өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын жасасады;
17-3) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің әскери мүлкін пайдаланылмайтын мүлік деп таниды;
18) Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарын қаруландыруға қару-жарақ пен әскери техниканы қабылдау қағидаларын бекітеді;
18-1) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қарулануынан қару-жарақ пен әскери техниканы шығару қағидаларын бекітеді;
19) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың қару- жарағы мен әскери техникасы кадастрын бекітеді;
20) әскери мақсаттағы ғарыш қызметі саласындағы жобалардың іске асырылуын ұйымдастырады;
21) алып тасталды – ҚР 16.07.2025 № 211-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
22) бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша Қарулы Күштерді жабдықтау нормаларын бекітеді;
23) әскери міндеттілер мен әскерге шақырылатындардың әскери есебiн жүргізу тәртiбi туралы қағидаларды бекiтедi;
24) тыйым салынған аймақтар мен тыйым салынған аудандарды белгілеу қағидаларын әзірлейді;
25) әскери атташе аппараты әскери қызметшілерінің қызметін және қызмет өткеру шарттарын ұйымдастыру қағидаларын бекітеді;
26) әскери басқарудың жергілікті органдары туралы ереженi бекітеді;
26-1) дербестендірілген белгілердің, омырауға тағатын белгілердің және өзге де әскери-геральдикалық белгілердің, әскери оқу орындарын бітіргені туралы, сыныпты мамандарға арналған белгілердің, әскери-қолданбалы, қызметтік-қолданбалы, техникалық және басқа да спорттық іс-шаралардың жүлдегерлеріне арналған наградалық медальдардың (белгілердің) сипаттамасын, сондай-ақ оларды беру және Қарулы Күштер әскери қызметшілерінің тағып жүру тәртібін бекітеді;
26-2) Қарулы Күштердің әскери қалашықтары мен оқу орталықтары аумағында орналасқан объектілерде ветерина- рия және санитариялық- эпидемиологиялық саламаттылық саласындағы ішкі бақылауды жүзеге асырады;
26-3) уәкілетті мемлекеттік орган басшысының ұсынуы бойынша Қарулы Күштердің әскери бөлімдеріне және ұйымдарға, азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның азаматтық қорғанысты басқару органдары мен әскери бөлімдеріне, ұлттық қауіпсіздік органдарына, сыртқы барлау саласындағы уәкілетті органға, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің әскери бөлімдеріне шартты атаулар береді;
26-4) әскери бөлімдер мен ұйымдарға нақты және шартты атаулар беру және Қарулы Күштерде хат-хабар алмасу кезінде оларды қолдану қағидаларын 26-5) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдарымен өзара іс-қимыл жасай отырып, Қарулы Күштердің аумақтық әскерлеріне басшылық жасауды жүзеге асырады;
26-6) Қарулы Күштерде экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету 26-7) Қорғаныс министрлігі орталық аппаратының әскери қызметшілеріне қызметтік куәлік беру қағидаларын және оның сипаттамасын әзірлейді және 26-8) Қарулы Күштердегі қаржылық және шаруашылық қызметті ұйымдастыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-9) Қарулы Күштерде жұмылдыру, жедел және жауынгерлік дайындық, шифрланған, кодталған, құпияландырылған байланыс, мемлекеттік құпияларды қорғау, ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді және бекітеді;
26-10) Қарулы Күштердің арсеналдарында, базалары мен қоймаларында зымырандарды және оқ-дәріні сақтауды ұйымдастыру жөніндегі қағидаларды 26-11) қару мен оқ-дәрінің ұрлануы, жоғалуы не әскери қызметшінің әскери бөлім орналасқан жерді қаруымен өз бетінше тастап кетуі туралы ақпаратқа Қарулы Күштердің әскери бөлімдері қолбасшылығының және әскери полиция органдарының ден қою қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-12) Қарулы Күштерде әскери-тарихи және мәдени жұмысты 26-13) бастапқы әскери дайындық қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-14) білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша әскерге шақыруға дейінгі даярлық 26-15) әскери-техникалық және өзге де мамандықтар бойынша дайындық 26-16) запастағы офицерлер мен запастағы сержанттар бағдарламалары бойынша әскери даярлық қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-17) Қорғаныс министрлігінің әскери оқу орындарынан шығарып жіберу 26-18) денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша Қарулы Күштердің әскери медицина мамандарын даярлау қағидаларын әзірлейді 26-19) қорғанысты ғылыми қамтамасыз етуді, оның ішінде қорғаныстық зерттеулерді ұйымдастырады және үйлестіреді;
26-20)
ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша әскери оқу орындары мен әскери кафедралардағы (әскери факультеттердегі)
оқу-материалдық базаны ұйымдастыру және пайдалану қағидаларын әзірлейді 26-21) шетелдік әскери оқу орындарында даярлау үшін Қарулы Күштердің әскери қызметшілерін іріктеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-22) Қарулы Күштердегі дене шынықтыру дайындығы қағидаларын әзірлейді және бекітеді.
26-23) ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында әскери кафедра (әскери факультет) құру және оны тарату туралы шешім қабылдайды және ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымында әскери кафедра (әскери факультет) құру және оны тарату 26-24) меншік нысандарына қарамастан ұйымдарда мемлекеттік қорғаныстық тапсырыстың орындалу сапасына бақылауды жүзеге асыру 26-25) Қарулы Күштерді метрологиялық қамтамасыз ету мәселелері бойынша қағидалар мен нұсқаулықтарды әзірлейді және бекітеді;
26-26) қорғаныс объектілерін салу, реконструкциялау және пайдалану үшін мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша жер учаскесін уақытша өтеусіз пайдалануға беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
26-27) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша жекеше әріптеске шығындарды өтеу үшін қорғаныс объектілерін иеліктен шығару 26-28) мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттары бойынша иеліктен шығарылатын қорғаныс объектілерінің тізбесін әзірлейді;
26-29) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторына бекітіп берілген әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның жұмыс істеуін қамтамасыз ету шеңберінде әскери мақсаттағы тауарларға (өнімдерге), қосарланған мақсаттағы (қолданыстағы) тауарларға (өнімдерге), әскери мақсаттағы жұмыстар мен әскери мақсаттағы көрсетілетін қызметтерге баға белгілеу қағидаларын әзірлейді;
26-30) әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторының жұмыс істеу қағидаларын әзірлейді 26-31) арнаулы мемлекеттік органдардың әскери мақсаттағы ақпараттық- коммуникациялық инфрақұрылымының объектілерін қоспағанда, әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторына бекітіп берілетін әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерінің тізбесін әзірлейді және бекітеді;
26-32) әскери қатынастар органдары туралы ережені әзірлейді және бекітеді;
26-33) әскери қатынастар органдарының қызметін ұйымдастырады;
26-34) әскери-техникалық талаптарды сақтау бөлігінде «Қазақстан Республикасындағы көлік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 23-1-бабы 5- тармағында көрсетілген көлік инфрақұрылымы объектілерін салу, кеңейту, реконструкциялау, жаңғырту, консервациялау және кейіннен кәдеге жарату үшін жобалауға арналған тапсырманы және жобалау құжаттамасын келіседі;
26-35) Қорғаныс министрлігінің жанынан әскери-патриоттық тәрбие жөніндегі үйлестіру кеңесін құрады және ол туралы ережені бекітеді;
26-36) мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілерді білім беру жеңілдіктерін алуға конкурстық іріктеу қағидаларын әзірлейді және оларды ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша құрылымында әскери қызмет өткеру көзделген мемлекеттік органдардың бірінші басшыларымен бірлесіп бекітеді;
26-37) білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша әскерге шақыруға дейінгі тереңдетілген даярлық қағидаларын әзірлейді және бекітеді;
27) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 13.06.2017 № 69-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
04.07.2018 № 171-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.03.2019 № 237-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.05.2020 № 337-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 10.06.2020 № 344-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.06.2021 № 58-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.11.2021 № 72-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.11.2021 № 75-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.05.2022 № 123-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 14.03.2023 № 206-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2024 № 74-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді - ҚР 15.03.2025 № 172-VIII (01.01.2025 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.07.2025 № 211-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.07.2025 № 211-VIII (қолданысқа енгізілу тәтібін 2-б. қараңыз) Заңдарымен.
1. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы:
1) жедел-стратегиялық жоспарлауды, Қарулы Күштердің жауынгерлік және күнделікті қызметін қолдану мен оған басшылықты жүзеге асырады, олардың жауынгерлік құрамын айқындайды;
2) басқа мемлекеттік органдармен бірлесіп, Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын әзірлейді;
2-1) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас Қолбасшысының директиваларын әзірлейді, әскерлерді жоспарлауды, дайындауды және жұмылдыра өрістетуді жүзеге асырады;
3) жұмылдыру дайындығы саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша Қарулы Күштердің жұмылдыру жоспарын әзірлейді;
4) Қарулы Күштердi жауынгерлік және жұмылдыру даярлығында ұстап тұру жөніндегі iс-шараларды ұйымдастырып, жүргізеді;
5) Қазақстан Республикасының әуе кеңiстiгiн күзету мен қорғауды ұйымдастырады және қамтамасыз етедi;
6) қорғанысты ұйымдастыру саласында Қарулы Күштердің басқа да әскерлермен және әскери құралымдармен өзара іс-қимыл жасауын ұйымдастырады және жүзеге асырады;
6-1) Қарулы Күштерді қолдану қағидаларын, Қазақстан Республикасының аумағын жедел жабдықтау қағидаларын және Қазақстан Республикасының қорғанысын жоспарлау қағидаларын әзірлейді;
7) алып тасталды - ҚР 13.06.2017 № 69-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
8) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 202-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа
9) Қарулы Күштердi әскери қызметшілермен жасақтауды және азаматтық персоналды қабылдауды ұйымдастырып, жүргізедi;
10) Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарға сәйкес Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың шет мемлекеттердiң қарулы күштерiмен бiрге жедел қолданылуын және өзара iс- қимылының жоспарын әзірлеуге қатысады;
10-1) алып тасталды- ҚР 29.05.2020 № 337-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
11) кадрларды орналастыруды және әскери атақтар берудi жүзеге асырады, Қорғаныс министрінің қарауына номенклатураға сәйкес лауазымдарға тағайындау және әскери атақтар беру жөнiнде ұсыныстар енгізедi;
12) Қарулы Күштердi қару-жарақ, әскери техника мен басқа да қажетті материалдық құралдар түрлерiмен қамтамасыз етудi, оларды пайдалануды, сақтауды, есепке алуды, есептен шығаруды және кәдеге жаратуды ағымдағы және перспективалық жоспарлауды ұйымдастырады, сондай-ақ бейбiт уақытта әскерлердi жұмылдыруды өрiстету үшiн осы құралдардың запастарын жинақтауды және орналастыруды жоспарлайды;
12-1) Қарулы Күштерге әскери мақсаттағы автоматтандырылған басқару жүйелерін енгізуді ұйымдастырады;
13) Қарулы Күштерде әскери ғылымды дамыту бағыттары бойынша ұсыныстар әзiрлейдi;
14) жеке құрамның жоғары жауынгерлiк және моральдық-адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру мақсатында әскерлерді моральдық-психологиялық және идеологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету жөніндегі жұмысты
15) әскерлер қызметіне байланысты экологиялық қауіпсiздікті және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету жөнiндегі iс-шараларды жүргізедi;
15-1) Қарулы Күштерде шифрланған, кодталған, құпияландырылған байланысты, мемлекеттік құпияларды қорғауды, ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз етуді ұйымдастырады;
16) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қарулы Күштердi қолдану және оны басқару, басқа да әскерлермен және әскери құралымдармен өзара iс-қимылды жоспарлау саласындағы өзге де функцияларды жүзеге асырады.
2. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Бас штабы соғыс уақытында Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Жоғарғы Бас қолбасшылығы Ставкасының жұмыс органы болып табылады.
1) Қарулы Күштерді қолдануды стратегиялық жоспарлау шеңберінде Қарулы Күштердің түрін жедел-стратегиялық жоспарлауды жүзеге асырады;
2) әскери басқару органдарының, әскерлер (күштер) түрінің жауынгерлік, жұмылдыру әзірлігін және жауынгерлік қабілеттілігін қамтамасыз етеді;
3) әскери басқару органдарын, әскерлер (күштер) түрін дайындауды
4) әскерлердің моральдық-психологиялық дайындығын, әскерлер (күштер)
түрінде әскери тәртіптің және құқық тәртібінің сақталуын қамтамасыз етеді;
5) әскерлер (күштер) түрінде алға қойылған міндеттердің орындалуына бақылауды жүзеге асырады;
6) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.
23-2-бап. Әскери атташелер аппараты
1. Əскери атташелер аппараты Қарулы Күштердің қарамағында және штат санында болады.
2. Шет мемлекетте әскери атташелер аппаратында әскери қызмет өткеріп жүрген әскери қызметшілер Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызмет туралы заңнамасында көзделген дипломатиялық артықшылықтар мен иммунитет, еңбекке ақы төлеу және оның шарттары, әлеуметтік қамсыздандыру және медициналық қамтамасыз ету мәселелерінде дипломатиялық қызмет қызметкерлерінің тиісті лауазымдарына теңестіріледі.
3. Əскери атташелер аппаратының қызметін қаржыландыру қорғаныс мұқтажы үшін бөлінген бюджет қаражаты есебінен, теңестірілген лауазымдар бойынша Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызмет туралы заңнамасында белгіленген көлемде және тәртіппен жүзеге асырылады.
4. Əскери атташелер аппараты әскери қызметшілерінің лауазымдарын Қазақстан Республикасының шет елдердегі мекемелер персоналына теңестіру Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің және Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің бірлескен шешімімен жүзеге асырылады.
1. Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелері:
1) өз қызметін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге
2) ұсынылған қайырымдылық көмектi, сондай-ақ әскери-техникалық ынтымақтастық шеңберiнде көрсетiлетiн көмектi алуға және пайдалануға құқылы.
2. Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелері өздерінің жарғылық мақсаттарына сәйкес келетін және өздерінің негізгі қызметіне жатпайтын қызметтерді көрсетуге және осындай көрсетілетін қызметтерді өткізуден түскен ақшаны Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша айқындайтын тәртіппен пайдалануға құқылы.
Қарулы Күштердің жылу энергиясын өндіру, беру, тарату және өткізу саласында, сумен жабдықтау және (немесе) су бұру саласында маманданатын мемлекеттік мекемелерi өздерінің жарғылық мақсаттарына сәйкес келетін және өздерінің негізгі қызметіне жатпайтын қызметтерді көрсетуге құқылы. Осындай көрсетілетін қызметтердi өткізуден түсетін кірістер Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес мемлекеттік бюджетке есепке жатқызылуға тиіс.
2-1. Алып тасталды - ҚР 15.03.2025 № 172-VIII (01.01.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
3. Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемесінің бірінші басшысының ұсынысы негізінде, Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған жағдайларды қоспағанда, тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақша өздерінің иелігінде қалатын, кіріс келтіретін қызметті жүзеге асыруға құқық берілген Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелерінің тауарларына (жұмыстарына, көрсетілетін қызметтеріне) тарифтерді (бағаларды) бекітеді.
4. Қорғаныс министрлігі ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің жанынан олар орналасқан жерден тыс, уәкілетті органда есептік тіркеуге жатпайтын өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелер құруы мүмкін.
Өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелер Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі белгілеген өкілеттіктердің бір бөлігін орындайды.
күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.03.2025 № 172-VIII (01.01.2025 бастап қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
1. Қарулы Күштердiң орналастырылуы Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.
2. Қарулы Күштерге пайдалануға берiлген аумақтар шегіндегі құрамалардың, әскери бөлiмдердiң қайта орналастырылуы Қазақстан Республикасының Президенті бекiткен жоспарға сәйкес Қорғаныс министрінің шешiмi бойынша жүзеге асырылады.
3. Қарулы Күштердiң құрамалары мен әскери бөлiмдерiнiң Қазақстан Республикасының аумағынан тыс орналастырылуына Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттар негізiнде жол берiледi.
1. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды құру, басқару және олардың қызметi Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес жүзеге
2. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдар қорғаныс мақсатында:
1) Қазақстан Республикасының қорғаныс жоспарын әзірлеуге қатысады;
2) Қарулы Күштермен бiрлескен iс-қимылдарға даярлықты ұйымдастырады;
3) азаматтарды әскери қызметке даярлауға қатысады;
4) аумақты қорғанысқа жедел жабдықтау жөнiндегі iс-шаралардың жүзеге асырылуын қамтамасыз етедi;
5) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының қорғанысты ұйымдастыру мәселелерi бойынша нұсқауларын уәкілетті мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының бірлескен бұйрығымен айқындалған тәртіппен орындайды;
6) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда Қарулы Күштермен бірлескен жедел және жұмылдыру дайындығына тартылады.
3. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды жасақтау Қазақстан Pecпубликасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
4. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдарды жабдықтау нормаларын бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша тиісті мемлекеттік органдардың бірінші басшылары бекітеді.
5. Басқа да әскерлер мен әскери құралымдар әскери мақсаттағы ақпараттық- коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторына бекітіп берілетін әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерінің тізбесін әзірлейді және Қорғаныс министрлігіне бекітуге енгізеді.
6. Арнаулы мемлекеттік органдардың әскери мақсаттағы ақпараттық- коммуникациялық инфрақұрылымы арнаулы мемлекеттік органдардың шешімі бойынша әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторының қызмет көрсетуіне жатқызылуы мүмкін.
Əскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның бірыңғай операторына бекітіп берілетін арнаулы мемлекеттік органдардың әскери мақсаттағы ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымы объектілерінің тізбесін арнаулы мемлекеттік органдардың бірінші басшылары айқындайды.
27-бап. Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда заңдылықтың сақталуын қадағалау, құқық тәртiбiн қамтамасыз ету және әскери қызметшілерді құқықтық қорғау
1. Қарулы Күштерде, басқа да әскерлep мен әскери құралымдарда заңдылықтың сақталуына жоғары қадағалауды Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры және оған бағынысты әскери прокурорлар жүзеге асырады.
2. Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда әскери қызметшілердi құқықтық қорғауды, азаматтық және қылмыстық iстердi қарауды соттар жүзеге асырады.
3. Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда құқық тәртiбiн қамтамасыз етудi, алдын ала анықтау бойынша iс жүргізудi Қазақстан Республикасының заңына сәйкес өз құзыреті шегінде әскери полиция жүзеге
1. Соғыс кезін Қазақстан Республикасына басқа мемлекет (мемлекеттер тобы не коалициясы) қарулы шабуыл жасаған жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттарда көзделген жағдайларда Қазақстан Республикасының Парламентi жариялайды.
2. Соғыс кезi жарияланған немесе соғыс қимылдары нақты басталған сәттен бастап соғыс уақыты басталады, ол соғыс қимылдарын тоқтату туралы хабарланған кезден бастап аяқталады, бiрақ соғыс қимылдары нақты тоқтатылғаннан бұрын аяқталмайды.
1. Соғыс жағдайы режимi, жұмылдыру дайындығын ұйымдастыру және оның тәртiбi Қазақстан Республикасының тиiстi заңнамалық актілерiмен
2. Соғыс жағдайы кезеңінде Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, сондай-ақ оның құрамына кiретін Ұлттық ұланы, Ұлттық қауіпсiздiк комитетінің Шекара қызметі, Авиация қызметі, Шекара академиясы және Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалатын өзге де бөлімшелері, азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның азаматтық қорғаныстың басқару органдары мен әскери бөлімдері және арнаулы құралымдар соғыс кезiнiң жариялануына қарамастан, агрессияға тойтарыс беру жөнiнде ұрыс қимылдары мен өзге де ic-қимылдарды жүргізеді.
1. Азаматтық қорғаныс Қазақстан Республикасының халқын және аумағын қазіргі заманғы зақымдаушы құралдардың зақымдау (қирату) факторларының әсерiнен, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардан қорғау мақсатында ұйымдастырылады.
2. Азаматтық қорғаныстың міндеттерi және оны ұйымдастыру Қазақстан Pecпубликасының заңымен айқындалады.
1. Қазақстан Республикасының аумақтық қорғанысы Қазақстан Республикасының халқын, аумақтық қорғаныс объектілерін және аумағын жұмылдыру, соғыс жағдайы кезеңінде және соғыс уақытында қарсыластың әрекеттерінен қорғау мақсатында ұйымдастырылады.
2. Қазақстан Республикасы аумақтық қорғанысының міндеттері мен іс- шаралары Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалады.
1. Тыйым салынған аймақ Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар арсеналдарының, базалары мен қоймаларының өртке қарсы қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында белгіленеді.
Тыйым салынған аймақ аумағында диверсияға қарсы және өртке қарсы қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылатын жұмыстарды қоспағанда, жеке адамдардың болуына, құрылыс салуға және қандай да болсын жұмыстарды жүргізуге жол берілмейді.
Тыйым салынған аймақ аумағының шекарасы тыйым салынған аймақтар мен тыйым салынған аудандарды белгілеу қағидаларына сәйкес айқындалады.
2. Тыйым салынған аудан Қарулы Күштер, басқа да әскерлер мен әскери құралымдар арсеналдарының, базалары мен қоймаларының диверсияға қарсы қауіпсіздігін, сондай-ақ іргелес аумақтарда орналасқан халықтың, ғимараттар мен құрылысжайлардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында белгіленеді.
Тыйым салынған аудан аумағында Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдарын, базалары мен қоймаларын тікелей пайдаланумен байланысты емес ғимараттар мен құрылысжайларды салуға, шаруашылық және өзге де қызметке, атыс қаруынан оқ атуға, пиротехникалық заттар мен бұйымдарды пайдалануға, атыс тирлері (атыс орындары) мен стендтерді орнатуға, ұшу аппараттарын, оның ішінде пилотсыз әуе кемелерін пайдалануға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, байқауға, аудио- және бейнежазбаға, фототүсірілімге, ақпарат беруге арналған құралдарды, жүйелерді, құрылғылар мен аппаратураларды қолдануға тыйым салынады.
Тыйым салынған аудан аумағының шекарасы тыйым салынған аймақтар мен тыйым салынған аудандарды белгілеу қағидаларына сәйкес айқындалады.
1. Қазақстан Республикасының агрессиядан бiрлесіп қорғануды қамтамасыз ету, бейбiтшілiкті қолдау және қауіпсiздiк жөнiндегi басқа мемлекеттермен ынтымақтастығы Қазақстан Республикасының Конституциясына және Қазақстан Pecпубликасы бекіткен халықаралық шарттарға сәйкес құрылады.
2. Қарулы Күштер Қазақстан Республикасы Парламентінің Конституцияға сәйкес қабылдаған шешiмi негізінде бейбiтшiлiкті қолдау және қауіпсiздік жөніндегі халықаралық мiндеттемелердi орындайды.
3. Қазақстан Pecпубликасынан тысқары жерлерде бейбітшiлiкті қолдау және қауiпсiздiк жөнiндегі халықаралық міндеттемелердi орындауға тiкелей қатысқан және ұрыс қимылдарына араласқан Қарулы Күштер әскери қызметшілерiнiң осындай қатысу кезеңi Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес 33-бап. Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштерi Қазақстан Pecпубликасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы заңнамасын бұзуға кiнәлi тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарымен белгіленген жауаптылықта болады.
1. Осы Заң, 2003 жылғы 1 тамыздан бастап қолданысқа енгізiлетін 15- баптың 4-тармағын, 32-баптың 2 және 3-тармақтарын қоспағанда, ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізiледi.
2. Мыналардың күші жойылды деп танылсын:
1) "Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштерi туралы"
1993 жылғы 9 сәуiрдегi Қазақстан Республикасының Заңы (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1993 ж., N 8, 202-құжат; 1995 ж., N 8, 56-құжат; N 20, 120-құжат; N 22, 136-құжат; Қазақстан Республикасы Парламентінiң Жаршысы, 1999 ж., N 8, 233-құжат; 2002 ж., N 3, 22-құжат);
2) Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесiнің "Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы" Қазақстан Республикасының Заңын күшіне енгізу туралы 1993 жылғы 9 сәуірдегі Қаулысы (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Жаршысы, 1993 ж., N 8, 203-құжат).
Қазақстан Республикасының Президенті

На русском языке:
Закон Республики Казахстан от 7 января 2005 года № 29 ОГЛАВЛЕНИЕ
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе
Статья 2. Законодательство Республики Казахстан об обороне и Вооруженных Силах
Статья 3. Основные принципы государственной политики в области обеспечения военной безопасности Республики Казахстан
Статья 4. Государственное регулирование в области обороны
Глава 2. Полномочия Президента, Парламента и Правительства Республики Казахстан в области обороны
Статья 5. Полномочия Президента Республики Казахстан в области обороны
Статья 6. Полномочия Парламента Республики Казахстан в области обороны
Статья 7. Полномочия Правительства Республики Казахстан в области обороны
Глава 3. Функции центральных и местных исполнительных органов, права и обязанности граждан и организаций в области обороны
Статья 8. Функции центральных исполнительных органов в области
Статья 9. Функции местных исполнительных органов в области обороны
Статья 10. Права и обязанности граждан Республики Казахстан в области
Статья 11. Функции организаций независимо от форм собственности в области обороны
Глава 4. Обеспечение обороны Республики Казахстан
Статья 12. Экономическое обеспечение обороны
Статья 13. Финансирование обороны
Статья 14. Материально-техническое обеспечение
Статья 14-1. Особенности снабжения Вооруженных Сил нефтепродуктами
Статья 15. Использование объектов и имущества в интересах обороны
Статья 15-1. Использование и отчуждение имущества в целях реализации договоров государственно-частного партнерства
Статья 16. Передача земель, зданий, сооружений, объектов и другого имущества для нужд обороны
Статья 17. Научное обеспечение обороны и подготовка кадров
Статья 17-1. Информационно-идеологическое обеспечение обороны
Глава 5. Вооруженные Силы, другие войска и воинские формирования
Статья 18. Вооруженные Силы и их предназначение
Статья 19. Общий состав Вооруженных Сил
Статья 20. Комплектование Вооруженных Сил
Статья 21. Руководство и управление Вооруженными Силами
Статья 22. Функции Министерства обороны
Статья 23. Функции Генерального штаба Вооруженных Сил Республики Казахстан
Статья 23-1. Виды Вооруженных Сил
Статья 23-2. Аппарат военных атташе
Статья 24. Государственные учреждения Вооруженных Сил
Статья 25. Дислокация Вооруженных Сил
Статья 26. Другие войска и воинские формирования
Статья 27. Надзор за соблюдением законности, обеспечение правопорядка и правовая защита военнослужащих в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях
Глава 6. Состояние войны. Военное положение. Мобилизация.
Гражданская оборона. Территориальная оборона. Запретная зона и запретный район
Статья 28. Состояние войны
Статья 29. Военное положение и мобилизация
Статья 30. Гражданская оборона
Статья 31. Территориальная оборона
Статья 31-1. Запретная зона и запретный район
Глава 7. Заключительные положения
Статья 32. Международное сотрудничество Республики Казахстан в области
Статья 33. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан об обороне и Вооруженных Силах
Статья 34. Порядок введения в действие настоящего Закона Об обороне и Вооруженных Силах Республики Казахстан Настоящий Закон регулирует общественные отношения в области организации обороны и Вооруженных Сил Республики Казахстан, функции и полномочия государственных органов в обеспечении обороноспособности страны, права и обязанности граждан и организаций в сфере обороны.
В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) гражданский персонал – граждане Республики Казахстан, находящиеся на государственной службе или состоящие в трудовых отношениях в Вооруженных Силах Республики Казахстан;
2) специальные войска – воинские части и подразделения инженерного и химического обеспечения, разведки, связи, радиоэлектронной борьбы, информационной безопасности, предназначенные для выполнения специальных задач по обеспечению боевой деятельности Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований;
3) специальные формирования – формирования, создаваемые государственными органами и организациями независимо от формы собственности в системе обороны при объявлении мобилизации для охраны и выполнения работ по восстановлению объектов промышленности, сельского хозяйства, транспорта, транспортной инфраструктуры и связи, оказания медицинских услуг (помощи), а также локализации и ликвидации чрезвычайных ситуаций;
3-1) Силы специальных операций – часть Вооруженных Сил Республики Казахстан, предназначенная для проведения специальных операций Вооруженных Сил Республики Казахстан, а также выполнения задач в соответствии с законодательством Республики Казахстан;
4) оперативное оборудование территории – комплекс мероприятий, направленных на подготовку и поддержание в постоянной готовности транспортных сооружений, дорожных сетей, складского хозяйства, связи, водо-, тепло- и энергоснабжения к эксплуатации для оперативного решения задач в целях обороны;
5) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
6) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального 6-1) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
7) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального
8) аппарат военного атташе – атташе по вопросам обороны (военный атташе), его заместители и помощники, являющиеся военнослужащими, представляющими интересы Вооруженных Сил Республики Казахстан в иностранном государстве;
9) органы военного управления – стратегические, оперативно- стратегические, оперативно-территориальные, оперативно-тактические, тактические и местные органы военного управления;
10) воинская часть – республиканское государственное учреждение, являющееся организационно-самостоятельной единицей Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований, которому присваивается условное и (или) действительное наименования;
10-1) органы военных сообщений – воинские подразделения, входящие в состав Вооруженных Сил Республики Казахстан, осуществляющие планирование и организацию воинских перевозок, контроль подготовки железнодорожного, морского, внутреннего водного и воздушного транспорта для выполнения воинских перевозок, а также выполнение задач в соответствии с законами Республики Казахстан;
11) автоматизированная система управления военного назначения – система, предназначенная для сбора, обработки, хранения, поиска, распространения, передачи и предоставления информации с применением аппаратно-программного комплекса для принятия решения, планирования, постановки и доведения задач до войск (сил), контроля их исполнения в целях управления войсками (силами) в мирное и военное время;
11-1) информационно-коммуникационная инфраструктура военного назначения – совокупность объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры, обеспечивающих функционирование военной организации государства;
11-2) единый оператор информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения – юридическое лицо со стопроцентным участием государства, на которое возложены функции управления проектами по созданию объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения, а также функции по их внедрению, сопровождению, развитию, интеграции и системно-техническому обслуживанию, оказанию консультационной помощи субъектам информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения государственных органов и обеспечению соответствия информационной безопасности информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения;
12) военное имущество – оборонные объекты, все виды вооружения, военной техники, специальные средства и другое имущество, находящиеся на праве оперативного управления государственных учреждений Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований;
13) военная техника – боевые машины, военные корабли (катера и другие суда), военные воздушные суда и другие летательные аппараты, которыми оснащаются Вооруженные Силы Республики Казахстан, другие войска и воинские формирования;
14) род войск – самостоятельная либо входящая в состав вида составная часть Вооруженных Сил Республики Казахстан, имеющая свойственные только ей основное оружие и военную технику, а также способы их боевого применения;
15) другие войска и воинские формирования – Пограничная служба, Авиационная служба, Пограничная академия, органы военной контрразведки и военной полиции Комитета национальной безопасности Республики Казахстан и иные подразделения органов национальной безопасности Республики Казахстан, определяемые в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, Силы особого назначения Службы государственной охраны Республики Казахстан, Национальная гвардия Республики Казахстан, военно-следственные органы Министерства внутренних дел Республики Казахстан, органы управления и воинские части гражданской обороны уполномоченного органа в сфере гражданской защиты, органы военной прокуратуры;
15-1) единая военно-техническая политика – система концептуальных взглядов и практических действий, реализуемых государственными органами в интересах обеспечения высокой технической оснащенности Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований с учетом поставленных перед ними практических задач, экономических возможностей государства и состояния военно-политической обстановки;
16) нормы снабжения (натуральные нормы) – количество материальных средств, установленных к выдаче в мирное или военное время военнослужащим, подразделениям, воинским частям (кораблям) и соединениям;
17) боевая готовность – состояние, определяющее степень подготовленности Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований к выполнению возложенных на них задач в установленные сроки;
18) боевая способность – состояние войск (сил) Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований, позволяющее им вести боевые (войсковые, специальные) действия в соответствии с предназначением и реализовать свои боевые возможности;
19) боевая задача – задача, поставленная вышестоящим командиром (начальником) для достижения определенной цели в бою (операции) к установленному сроку;
20) высшее командование (высший командный состав) – Министр обороны Республики Казахстан, его заместители, главнокомандующие видами Вооруженных Сил Республики Казахстан и иные должностные лица, назначаемые Президентом Республики Казахстан;
20-1) специальное развертывание территориальных войск Вооруженных Сил Республики Казахстан – комплектование воинских частей и подразделений территориальных войск Вооруженных Сил Республики Казахстан путем призыва военнообязанных на специальные воинские сборы по выполнению мероприятий при введении и обеспечении режима чрезвычайного положения, ликвидации чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера и их последствий и в иных случаях, определяемых Президентом Республики Казахстан;
21) органы военной разведки Министерства обороны Республики Казахстан – подразделения Вооруженных Сил Республики Казахстан, осуществляющие разведывательную и оперативно-розыскную деятельность в соответствии с законами Республики Казахстан;
22) Вооруженные Силы Республики Казахстан (далее – Вооруженные Силы) – основа военной организации государства, создаваемая и содержащаяся Республикой Казахстан для обеспечения обороны, отражения агрессии или предотвращения непосредственной внешней угрозы, а также выполнения задач, вытекающих из международных обязательств Республики Казахстан;
22-1) план обороны Республики Казахстан – комплект взаимосвязанных документов по обеспечению обороны государства;
23) вооружение – различные виды оружия, комплексы и системы, предназначенные для поражения живой силы, техники и объектов инфраструктуры, разрушения строений (укреплений), средства, имитирующие указанные компоненты, боеприпасы, а также системы, устройства, носители и приборы, обеспечивающие их применение в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях;
24) комплектующие к вооружению и военной технике – составные части, составляющие в совокупности конструктивную целостность вооружения и военной техники, и запасные части и принадлежности к вооружению и военной технике;
25) специальные операции Вооруженных Сил – особая форма применения войск Вооруженных Сил в мирное и военное время;
26) запретная зона при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований (далее – запретная зона) – территория, непосредственно примыкающая к арсеналам, базам и складам Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований и являющаяся частью запретного района при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований;
27) запретный район при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований (далее – запретный район) – территория, прилегающая к арсеналам, базам и складам Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, в пределах которой установлены запреты и ограничения;
28) кадастр вооружения и военной техники Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований – систематизированный свод сведений, составляемых периодически на основе данных о вооружении и военной технике, состоящих на оснащении, их качественной характеристике, назначении, предприятии-изготовителе, дате изготовления, принятия и снятия с вооружения;
29) вид Вооруженных Сил – часть Вооруженных Сил государства, предназначенная для ведения военных действий в определенной сфере (на суше, море, в воздушном пространстве);
30) оборона – система государственных мер политического, военного, экономического, информационного, экологического, социально-правового и иного характера по обеспечению военной безопасности, вооруженной защиты суверенитета, территориальной целостности и неприкосновенности Государственной границы Республики Казахстан;
31) оборонные объекты – недвижимое имущество, закрепленное на праве оперативного управления за государственными учреждениями Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований;
32) оборонные исследования – исследования в области обороны и военной безопасности, включающие стратегические, прикладные, аналитические и социологические исследования, направленные на решение вопросов развития военной организации государства, военного искусства, разработки, создания новых образцов вооружения, военной техники, технических и специальных средств, их внедрения, модернизации состоящих на вооружении, оснащении, снабжении и в эксплуатации образцов вооружения и военной техники, строительства и обеспечения Вооруженных Сил, территориальной обороны
33) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования);
34) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
35) материально-техническое обеспечение – комплекс мероприятий, осуществляемых в целях обеспечения Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований вооружением, военной техникой и другим имуществом, их ремонта и восстановления, удовлетворения материальных, медицинских, транспортных, бытовых и иных потребностей Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований для поддержания их боевой готовности и боевого применения;
36) военная организация государства – совокупность Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, государственных органов, организаций и оборонно-промышленного комплекса, совместная деятельность которых направлена на решение задач по обеспечению военной безопасности и обороны
37) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
38) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
39) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
40) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
41) неиспользуемое военное имущество – имущество, снятое с вооружения, не годное к использованию по прямому назначению, списанное, выслужившее гарантийные сроки хранения в запасах, не находящее применения излишествующее в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях;
42) состояние войны – отношения государств с момента объявления войны между ними (фактического начала военных действий) до ее окончания (фактического прекращения);
43) военная угроза – реально существующее намерение разрешить имеющиеся противоречия военно-силовыми методами, развязать военный конфликт (войну) против Республики Казахстан;
44) военная опасность – фактор нестабильности, предполагающий возможность применения против Республики Казахстан средств военного насилия для достижения политических и иных целей;
45) военные действия – комплекс действий стратегического масштаба (включая боевые действия) с применением всех видов Вооруженных Сил для выполнения поставленных боевых задач при отражении агрессии;
46) военное время – период с момента объявления состояния войны или фактического начала военных действий до момента объявления о прекращении военных действий, но не ранее их фактического прекращения;
47) исключен Законом РК от 10.06.2020 № 344-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);
48) боевые действия – организованные действия воинских частей, соединений и подразделений при выполнении боевых задач под управлением соответствующих органов военного управления.
Статья 2. Законодательство Республики Казахстан об обороне и
1. Законодательство Республики Казахстан об обороне и Вооруженных Силах основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.
2. Международные договоры, ратифицированные Республикой Казахстан, имеют приоритет перед настоящим Законом. Порядок и условия действия на территории Республики Казахстан международных договоров, участницей которых является Республика Казахстан, определяются законодательством Республики Казахстан.
Статья 3. Основные принципы государственной политики в области Основными принципами государственной политики в области обеспечения военной безопасности Республики Казахстан являются:
1) уважение суверенитета, нерушимости государственных границ, территориальной целостности других государств и невмешательство в их внутренние дела;
2) укрепление мер доверия и открытости в военной области;
3) мирное урегулирование международных споров;
4) соблюдение международных обязательств и содействие достижению целей договоров, участником которых является Республика Казахстан;
5) поддержание дружественных отношений со всеми странами на основе взаимовыгодного сотрудничества и взаимопонимания;
6) участие в создании глобальной и региональных систем безопасности, направленных на предотвращение военных конфликтов, поддержание и восстановление мира.
1. Государственное регулирование в области обороны включает:
1) прогнозирование и оценку военной опасности и военной угрозы;
2) разработку основных направлений военной политики и положений Военной доктрины Республики Казахстан;
3) правовое регулирование;
4) планирование применения Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, определение их необходимой численности, строительство, подготовку и поддержание требуемого уровня их боевой и мобилизационной готовности;
5) развитие систем управления Вооруженными Силами, другими войсками и воинскими формированиями, а также планирование использования радиочастотного спектра;
6) разработку и реализацию единой военно-технической политики;
7) комплекс общегосударственных мероприятий, проводимых в мирное время, включающий заблаговременную мобилизационную подготовку государственных органов, организаций, транспорта, коммуникаций и населения страны, а также оперативное оборудование территории в интересах обороны
8) создание запасов государственного материального резерва;
9) подготовку граждан к воинской службе, накопление военнообученного резерва на военное время и военно-патриотическое воспитание;
10) планирование и осуществление мероприятий гражданской обороны и территориальной обороны Республики Казахстан;
11) организацию защиты сведений, составляющих государственные секреты, и обеспечение информационной безопасности;
12) развитие науки в интересах обороны;
13) координацию деятельности государственных органов и организаций при выполнении задач по обеспечению военной безопасности и обороны, в том числе связанных с радиационной, химической и биологической безопасностью;
14) контроль над деятельностью Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований;
15) международное сотрудничество в целях коллективной безопасности и совместной обороны;
16) иные мероприятия в области обороны.
2. В целях обороны устанавливаются воинская обязанность граждан Республики Казахстан, а также иные виды обязанностей, предусмотренные законами Республики Казахстан.
3. Задачи по обеспечению военной безопасности и обороны решаются военной организацией государства.
4. Вооруженные Силы, другие войска и воинские формирования, а также государственные органы и организации выполняют задачи в области обороны в соответствии с планом обороны Республики Казахстан.
5. Земли, леса, воды и другие природные ресурсы предоставляются для нужд обороны в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
6. Имущество, закрепленное за государственными учреждениями Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, является республиканской собственностью.
Глава 2. Полномочия Президента, Парламента и Правительства Республики Казахстан в области обороны
Статья 5. Полномочия Президента Республики Казахстан в области обороны
1. Президент Республики Казахстан является Верховным Главнокомандующим Вооруженными Силами Республики Казахстан.
2. Президент Республики Казахстан:
1) определяет основные направления военной политики Республики Казахстан;
2) утверждает Военную доктрину Республики Казахстан, концепцию строительства и развития Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, а также концепции по вопросам военной безопасности и обороны;
2-1) утверждает правила применения Вооруженных Сил Республики Казахстан, правила оперативного оборудования территории Республики Казахстан и правила планирования обороны Республики Казахстан;
3) утверждает план обороны Республики Казахстан, директивы Верховного Главнокомандующего Вооруженными Силами Республики Казахстан;
3-1) утверждает систему военного планирования;
4) осуществляет общее руководство Вооруженными Силами, другими войсками и воинскими формированиями;
5) утверждает структуру, лимит штатной численности Вооруженных Сил;
6) принимает решения о применении Вооруженных Сил для выполнения задач, предусмотренных пунктом 2 статьи 18 настоящего Закона, с незамедлительным информированием об этом Парламента Республики;
7) присваивает высшие воинские звания;
8) назначает на должность и освобождает от должности высшее командование Вооруженных Сил;
9) утверждает текст военной присяги, общевоинские уставы, правила прохождения воинской службы, воинские символы, образцы военной формы одежды и знаки различия Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований;
10) ведет переговоры и подписывает международные договоры Республики Казахстан в области обороны и военного сотрудничества;
11) принимает решение о призыве граждан Республики Казахстан на срочную воинскую службу и увольнении в запас военнослужащих срочной службы, о призыве на воинскую службу по мобилизации, в военное время, а также о призыве военнообязанных на специальные воинские сборы, в том числе в целях выполнения мероприятий по введению и обеспечению режима чрезвычайного положения;
12) вносит на рассмотрение совместного заседания палат Парламента предложение об использовании Вооруженных Сил для выполнения международных обязательств по поддержанию мира и безопасности;
13) в случаях, предусмотренных Конституцией Республики Казахстан, вводит на всей территории Республики Казахстан или в отдельных ее местностях чрезвычайное или военное положение, объявляет частичную или общую мобилизацию и незамедлительно информирует об этом Парламент Республики;
14) осуществляет иные полномочия в соответствии с Конституцией и
Статья 6. Полномочия Парламента Республики Казахстан в области обороны
1) принимает законы по вопросам обеспечения обороны Республики Казахстан, вносит изменения и дополнения к ним;
2) решает вопросы войны и мира;
3) принимает по предложению Президента Республики Казахстан решение об использовании Вооруженных Сил для выполнения международных обязательств по поддержанию мира и безопасности;
4) устанавливает воинские звания;
5) ратифицирует и денонсирует международные договоры по вопросам обороны и военного сотрудничества;
6) проводит по вопросам обороны и Вооруженных Сил парламентские слушания.
Статья 7. Полномочия Правительства Республики Казахстан в области Правительство Республики Казахстан:
1) разрабатывает основные направления военной политики государства, реализует меры по обеспечению обороноспособности республики;
2) руководит деятельностью Министерства обороны, иных центральных и местных исполнительных органов;
3) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
4) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
5) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
6) принимает решения о создании, реорганизации и ликвидации военных учебных заведений;
7) определяет систему и условия оплаты труда работников государственных учреждений Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, не являющихся государственными служащими;
8) организует оснащение и обеспечение Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований вооружением, военной техникой и материально- техническими ресурсами;
8-1) определяет единого оператора информационно-коммуникационной
9) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
10) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
11) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
12) исключен Законом РК от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
13) обеспечивает выполнение мероприятий по оперативному оборудованию территории в интересах обороны Республики Казахстан;
14) исключен Законом РК от 19.04.2023 № 223-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального 14-1) исключен Законом РК от 10.06.2020 № 344-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
15) определяет категории и количество граждан, подлежащих призыву на воинскую службу;
16) осуществляет общее руководство созданием и подготовкой военнообученного резерва, утверждает государственный заказ на комплектование Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований;
17) осуществляет планирование гражданской обороны и территориальной обороны Республики Казахстан и руководство ими в соответствии с законами
18) в соответствии с законодательством Республики Казахстан определяет порядок предоставления и использования для нужд обороны земель, лесов, вод и других природных ресурсов;
19) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
20) принимает решения о проведении международных переговоров по вопросам военного и военно-экономического сотрудничества и подписании межправительственных соглашений;
21) определяет порядок возмещения государством стоимости реквизированного, а также предоставленного для нужд обороны имущества физических и юридических лиц;
22) устанавливает порядок учета и списания военного имущества;
23) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
24) утверждает правила осуществления контроля за качеством выполнения государственного оборонного заказа в организациях независимо от форм собственности;
24-1) утверждает правила установления запретных зон, запретных районов и перечень запретных зон и запретных районов (далее – правила установления запретных зон и запретных районов);
24-2) утверждает по согласованию с Президентом Республики Казахстан перечень отчуждаемых оборонных объектов по договорам государственно- частного партнерства;
24-3) утверждает правила ценообразования на товары (продукцию)
военного назначения, товары (продукцию) двойного назначения (применения), работы военного назначения и услуги военного назначения в рамках обеспечения функционирования информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения, закрепленной за единым оператором информационно- коммуникационной инфраструктуры военного назначения;
25) выполняет иные функции, возложенные на него Конституцией, законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.
Правительство Республики Казахстан организует устойчивое функционирование военной организации государства в любых условиях военно- политической обстановки.
В военное время и период введения военного положения Правительство Республики Казахстан осуществляет:
1) перевод экономики на режим функционирования в условиях военного времени или военного положения;
2) подготовку резервов для Вооруженных Сил и специальных государственных органов, мобилизацию людских и материальных ресурсов;
3) обеспечение Вооруженных Сил и специальных государственных органов силами и средствами для ведения вооруженной борьбы;
4) организацию информационных безопасности и противоборства.
Глава 3. Функции центральных и местных исполнительных органов, права и обязанности граждан и организаций в области обороны
Статья 8. Функции центральных исполнительных органов в области Центральные исполнительные органы в пределах своей компетенции:
1) участвуют в мероприятиях территориальной обороны Республики Казахстан, мобилизационной подготовке отрасли, создании, развитии и сохранении объектов мобилизационного назначения, мощностей по разработке, производству, выпуску и ремонту необходимой для нужд обороны продукции и обеспечивают накопление мобилизационных резервов, а также совместно с Генеральным штабом Вооруженных Сил Республики Казахстан в соответствии с правилами планирования обороны Республики Казахстан участвуют в разработке плана обороны Республики Казахстан и документов по его реализации;
1-1) участвуют в мероприятиях, направленных на развитие и продвижение системы военно-патриотического воспитания;
2) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
3) организуют непосредственную подготовку отрасли к выполнению мероприятий в соответствии с планом обороны Республики Казахстан, осуществляют мероприятия по устойчивому функционированию отрасли в военное время;
4) создают специальные формирования и обеспечивают их материально- техническими средствами, а также проводят мероприятия по инженерно- технической укрепленности и противодиверсионной безопасности подведомственных объектов при их наличии;
5) организуют и проводят мероприятия гражданской обороны и обеспечивают их выполнение подведомственными организациями;
6) участвуют в подготовке населения республики к обороне, осуществляют контроль за соблюдением законодательства Республики Казахстан об обороне и Вооруженных Силах;
6-1) обеспечивают техническое прикрытие путей сообщений и оперативное оборудование территории;
6-2) осуществляют непосредственное взаимодействие с координационным советом по военно-патриотическому воспитанию при Министерстве обороны
7) осуществляют иные полномочия в соответствии с настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
Статья 9. Функции местных исполнительных органов в области обороны Местные исполнительные органы в пределах своей компетенции:
1) участвуют в разработке документов по реализации плана обороны Республики Казахстан, выполнении мероприятий оперативного оборудования территории в интересах обороны Республики Казахстан и обеспечивают подготовку коммуникаций в целях обороны;
2) обеспечивают учет и мобилизационную готовность транспортных и других технических средств в целях обороны;
3) участвуют в подготовке населения и территории к обороне, обеспечивают потребности Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований в материальных, энергетических и иных ресурсах и услугах по их заказам в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об обороне и
4) организуют и обеспечивают воинский учет и подготовку граждан к воинской службе, их призыв на воинскую службу, воинские сборы и призыв по мобилизации;
5) организуют и проводят работу по бронированию военнообязанных;
6) участвуют в планировании и обеспечивают выполнение мероприятий гражданской обороны и территориальной обороны Республики Казахстан;
6-1) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого 6-2) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого 6-3) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого
7) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального 7-1) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого 7-2) создают комиссию по определению ущерба при порче (уничтожении)
имущества в период военного положения и в военное время совместно с заинтересованными государственными органами и организациями;
7-3) обеспечивают техническое прикрытие путей сообщений и оперативное 7-4) осуществляют взаимодействие с координационным советом по военно- патриотическому воспитанию при Министерстве обороны;
7-5) образуют координационные советы по военно-патриотическому воспитанию при местном исполнительном органе области, города республиканского значения, столицы и утверждают положение о них;
7-6) реализуют мероприятия, направленные на развитие и продвижение системы военно-патриотического воспитания, в пределах административно- территориальной единицы;
8) осуществляют в интересах местного государственного управления иные полномочия, возлагаемые на местные исполнительные органы законодательством
Статья 10. Права и обязанности граждан Республики Казахстан в области
1. Граждане Республики Казахстан вправе:
1) добровольно поступать на воинскую службу на контрактной основе;
2) принимать участие в деятельности организаций, содействующих укреплению обороны.
2. Граждане Республики Казахстан обязаны:
1) выполнять воинскую обязанность;
2) участвовать в мероприятиях гражданской обороны и территориальной обороны Республики Казахстан;
3) в период мобилизации и военного положения предоставлять необходимое для нужд обороны имущество, находящееся в их собственности, с последующим равноценным возмещением его стоимости государством в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан.
Статья 11. Функции организаций независимо от форм собственности в Организации независимо от форм собственности в соответствии с законодательством Республики Казахстан:
1) принимают участие в выполнении мероприятий гражданской обороны и территориальной обороны Республики Казахстан;
2) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
3) исключен Законом РК от 18.03.2019 № 237-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого
4) в период мобилизации и военного положения предоставляют необходимое для нужд обороны имущество, находящееся в их собственности, с последующим возмещением его стоимости государством в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан;
5) создают своим работникам необходимые условия для выполнения ими воинской обязанности;
6) создают специальные формирования и обеспечивают их материально- техническими средствами, а также проводят мероприятия по инженерно- технической укрепленности и противодиверсионной безопасности подведомственных объектов при их наличии.
1. Экономическое обеспечение обороны заключается в выделении Вооруженным Силам, другим войскам и воинским формированиям финансовых, материально-технических и иных ресурсов, их оснащении вооружением, военной и специальной техникой в количестве, необходимом для гарантированного обеспечения обороны Республики Казахстан.
2. Основные задачи экономического обеспечения обороны:
1) удовлетворение потребностей Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований в финансовых, материально-технических и иных ресурсах;
2) совершенствование научно-технической и производственной базы для осуществления производства, ремонта и модернизации вооружения и военной техники;
3) создание эффективных систем мобилизационной готовности экономики и мобилизационной подготовки населения страны;
4) повышение уровня социального обеспечения, реализация установленных законодательством Республики Казахстан гарантий военнослужащих, членов их семей и лиц, уволенных с воинской службы;
5) осуществление взаимовыгодного международного военного и военно- технического сотрудничества.
1. Финансирование обороны направлено на гарантированное удовлетворение потребностей Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований в финансовых, материально-технических и иных ресурсах.
2. Финансирование Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, а также расходов на оборону осуществляется за счет бюджетных и иных средств, предусмотренных статьей 24 настоящего Закона.
3. Финансирование военных объектов совместного использования с иностранными государствами, дислоцированных на территории Республики Казахстан, и мероприятий по контролю за сокращением вооружения и обеспечению инспекционной деятельности производится в соответствии с международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
4. Контроль за использованием бюджетных средств, выделенных на оборону, а также денег от реализации товаров (работ, услуг), остающихся в распоряжении государственных учреждений Вооруженных Сил, осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
1. Материально-техническое обеспечение Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований осуществляется в приоритетном порядке в соответствии с государственным оборонным заказом и международными соглашениями на разработку, производство, поставку и обеспечение продукцией производственно-технического назначения, включая вооружение и военную технику.
2. Порядок формирования государственного оборонного заказа, его материально-техническое и финансовое обеспечение и условия закупки определяются законодательными актами Республики Казахстан.
3. Материально-техническое обеспечение Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, базирующихся вне мест их постоянной дислокации, при чрезвычайной ситуации природного и техногенного или социального характера, в период чрезвычайного положения, при проведении совместных операций и учений может осуществляться теми Вооруженными Силами, другими войсками и воинскими формированиями, на объектах которых они временно расположены.
Статья 14-1. Особенности снабжения Вооруженных Сил нефтепродуктами Вооруженные Силы закупают нефтепродукты у единого оператора по поставке нефтепродуктов, определяемого уполномоченным органом по государственному регулированию производства нефтепродуктов.
При отказе единого оператора по поставке нефтепродуктов приобретать нефтепродукты по карточной системе Вооруженные Силы вправе самостоятельно закупать их на конкурентной основе за счет бюджетных средств на соответствующий год.
дней после дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным Законом РК от 24.06.2025 № 196-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
Статья 15. Использование объектов и имущества в интересах обороны
1. Объекты и имущество, являющиеся государственной собственностью, закрепленные за организациями отраслей экономики на праве оперативного управления, хозяйственного ведения и предназначенные для обеспечения нужд обороны и выполнения мобилизационных заданий, не подлежат отчуждению, за исключением неиспользуемого военного имущества и оборонных объектов, подлежащих передаче в рамках возмещения затрат частному партнеру по договорам государственно-частного партнерства.
2. Оборонные объекты, не используемые Вооруженными Силами, другими войсками и воинскими формированиями в мирное время, подлежат консервации за счет бюджетных средств или могут быть переданы в имущественный наем (аренду) в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, а также организациям других государств на основе международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан.
В целях обеспечения выполнения физическими и юридическими лицами договорных обязательств по организации питания и банно-прачечного обслуживания перед республиканскими государственными учреждениями Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, их руководителями в порядке, определенном руководителем соответствующего государственного органа, осуществляется безвозмездно временная передача зданий, помещений столовых, банно-прачечных комбинатов и находящегося в них военного имущества в имущественный наем (аренду) в пределах срока договора об организации питания или банно-прачечного обслуживания.
3. Неиспользуемое военное имущество может быть передано, реализовано, ликвидировано посредством уничтожения, утилизации, захоронения и переработано в соответствии с законодательством Республики Казахстан об оборонной промышленности и государственном оборонном заказе.
Боеприпасы, дальнейшее хранение которых представляет реальную опасность и требующие незамедлительного уничтожения, не признаются неиспользуемым военным имуществом и подлежат уничтожению.
Критерии отнесения боеприпасов к требующим незамедлительного уничтожения, а также порядок их уничтожения определяются Министерством обороны по согласованию с заинтересованными государственными органами.
3-1. Охрана и содержание оборонных объектов, в которых расположены органы военной контрразведки, осуществляются Вооруженными Силами, другими войсками и воинскими формированиями, в оперативном управлении которых находятся указанные объекты, за счет бюджетных средств, выделяемых им для этих целей.
4. Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан:
1) списывает военное имущество, которое в период ведения военных действий пришло в непригодное состояние или было утрачено при угрозе жизни личного состава Вооруженных Сил;
2) ведет учет военного имущества, находящегося в их оперативном управлении.
Статья 15-1. Использование и отчуждение имущества в целях реализации договоров государственно-частного партнерства
1. Военное имущество, за исключением вооружения, военной техники и специальных средств, может быть передано во временное владение и пользование для реализации государственно-частного партнерства в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
2. Оборонные объекты могут быть отчуждены частному партнеру в целях возмещения затрат по договору государственно-частного партнерства.
3. Совокупный объем компенсации инвестиционных затрат и стоимости оборонных объектов, отчуждаемых в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи, не может превышать объем инвестиционных затрат частного партнера.
Оборонные объекты, отчуждаемые по договорам государственно-частного партнерства, подлежат оценке в порядке, определенном законодательством Республики Казахстан об оценочной деятельности.
Статья 16. Передача земель, зданий, сооружений, объектов и другого
1. Предоставленные для размещения и постоянной деятельности Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований земельные участки находятся в их владении и пользовании.
2. Принудительное отчуждение земельного участка для нужд обороны и его возмещение собственникам и землепользователям осуществляются в соответствии с Земельным кодексом Республики Казахстан и Законом Республики Казахстан "О государственном имуществе".
3. Для нужд обороны Вооруженным Силам, другим войскам и воинским формированиям передаются здания, сооружения, объекты и другое имущество, а также может производиться их возврат в порядке, установленном
4. Реквизиция имущества для нужд обороны в период действия военного положения и военное время осуществляется в случае и порядке, которые установлены законодательными актами Республики Казахстан.
5. Порядок предоставления во владение и пользование имущества, а также порядок временного возмездного землепользования (аренды) воинским формированиям других государств определяются международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
1. Научное обеспечение обороны направлено на всестороннее исследование проблем военной организации государства, решение задач повышения обороноспособности страны научными методами, выполнение опытно- конструкторских работ, в том числе двойного назначения, а также развитие национального военно-научного потенциала.
2. Субъектами научной и (или) научно-технической деятельности Республики Казахстан в целях обеспечения потребностей обороны осуществляются оборонные исследования.
3. Порядок финансирования оборонных исследований определяется Министерством обороны.
4. Подготовка и переподготовка военных, военно-научных кадров осуществляются в военных учебных заведениях, организациях образования Республики Казахстан, а также в иностранных организациях образования на основе международных договоров.
Статья 17-1. Информационно-идеологическое обеспечение обороны Информационно-идеологическое обеспечение обороны осуществляется государственными органами и иными организациями и направлено на создание условий и предпосылок для формирования:
1) патриотизма и казахстанской идентичности у граждан Республики
2) системы военно-патриотического воспитания на всех уровнях образования и во всех социальных группах;
3) позитивного имиджа воинской службы, статуса военнослужащего, Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований.
Глава 5. Вооруженные Силы, другие войска и воинские формирования
1. Вооруженные Силы предназначены для отражения агрессии, вооруженной защиты территориальной целостности и суверенитета Республики Казахстан, охраны и обороны государственных и военных объектов, охраны воздушного пространства, борьбы с незаконными вооруженными формированиями, а также для выполнения задач в соответствии с международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
2. Вооруженные Силы могут быть применены на основании решений Президента Республики Казахстан для ликвидации чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера, а также для проведения антитеррористических операций, усиления охраны Государственной границы Республики Казахстан и обеспечения режима чрезвычайного положения, а также когда демократические институты, независимость и территориальная целостность, политическая стабильность Республики Казахстан, безопасность ее граждан находятся под серьезной и непосредственной угрозой и нарушено нормальное функционирование конституционных органов государства.
В случаях, предусмотренных частью первой настоящего пункта, военная, специальная, автомобильная техника и иные транспортные средства используются в качестве боевой техники в соответствии с законодательством Вооруженные Силы могут быть привлечены к охранным мероприятиям по обеспечению безопасности охраняемых лиц и объектов в соответствии с Законом Республики Казахстан «О Службе государственной охраны Республики Казахстан».
3. Применение Вооруженных Сил для выполнения задач, вытекающих из международных обязательств Республики Казахстан, осуществляется на условиях и в порядке, оговоренных в международных договорах, ратифицированных Республикой Казахстан.
4. Часть состава Вооруженных Сил может входить в объединенные (коллективные) войска (силы) или находиться под объединенным командованием в соответствии с международными договорами, ратифицированными
5. В целях введения и обеспечения режима чрезвычайного положения, а также ликвидации чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера и их последствий и в иных случаях, определяемых Президентом Республики Казахстан, может осуществляться специальное развертывание территориальных войск Вооруженных Сил.
Вооруженные Силы включают органы военного управления, виды Вооруженных Сил, Силы специальных операций, рода войск, специальные войска, войска материально-технического обеспечения, территориальные войска, военные учебные заведения, военно-научные учреждения и другие организации.
В состав специальных войск Вооруженных Сил входят воинские части и подразделения инженерного, геоинформационного и гидрометеорологического обеспечения, разведки, радиационной, химической и биологической защиты, связи, радиоэлектронной борьбы, информационного противоборства, органы военной полиции, предназначенные для выполнения специальных задач по обеспечению боевой деятельности Вооруженных Сил.
При объявлении мобилизации в состав Вооруженных Сил входят Пограничная служба, Авиационная служба, Пограничная академия Комитета национальной безопасности Республики Казахстан и иные подразделения органов национальной безопасности Республики Казахстан, определяемые в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, Национальная гвардия и органы управления гражданской обороны уполномоченного органа в сфере гражданской защиты, а также специальные формирования. Передача других войск и воинских формирований, специальных формирований в состав Вооруженных Сил осуществляется в порядке, определяемом Министром обороны Республики Казахстан по согласованию с заинтересованным государственным органом или организацией.
1. Личный состав Вооруженных Сил включает военнослужащих и лиц гражданского персонала.
2. Вооруженные Силы комплектуются:
1) военнослужащими путем призыва граждан на воинскую службу и путем добровольного поступления на воинскую службу в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан;
2) гражданским персоналом в соответствии с трудовым законодательством Республики Казахстан и законодательством Республики Казахстан о государственной службе.
3. Для мобилизационного развертывания Вооруженных Сил в государстве создается запас военнообученного резерва.
1. Военно-политическое руководство Вооруженными Силами осуществляет Президент Республики Казахстан - Верховный Главнокомандующий Вооруженными Силами Республики Казахстан.
2. Ставка Верховного Главного командования Вооруженных Сил Республики Казахстан является высшим органом военно-политического руководства Республики Казахстан в военное время и период введения военного положения, осуществляет управление военной организацией государства, контроль и координацию деятельности центральных и местных исполнительных органов Республики Казахстан при выполнении задач по обороне.
3. Ставка Верховного Главного командования Вооруженных Сил Республики Казахстан осуществляет управление Вооруженными Силами через Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан, который является ее рабочим органом.
Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан в мирное время является ведомством Министерства обороны.
4. Управление Вооруженными Силами в мирное время осуществляет Министр обороны Республики Казахстан через Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан.
1. Министерство обороны является центральным исполнительным органом, осуществляющим государственную политику в области обороны, военно- политическое и военно-экономическое управление Вооруженными Силами, а также уполномоченным органом в сферах государственной авиации и территориальной обороны
2. Министерство обороны Республики Казахстан:
1) осуществляет государственную политику в области обороны;
2) разрабатывает Военную доктрину, концепцию строительства и развития Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, а также концепции по вопросам военной безопасности и обороны;
2-1) координирует разработку и представляет на утверждение план обороны Республики Казахстан и директивы Верховного Главнокомандующего Вооруженными Силами Республики Казахстан;
3) разрабатывает и утверждает структуру Министерства обороны, структуру и штатную численность Генерального штаба Вооруженных Сил Республики Казахстан и республиканских государственных учреждений, находящихся в ведении Министерства обороны и его ведомства, штаты, табели к штатам, ведет учет штатов и табелей к штатам органов военного управления в пределах утвержденных Президентом Республики Казахстан и Правительством Республики Казахстан лимитов штатной численности Вооруженных Сил, Министерства обороны и подведомственных Министерству обороны государственных учреждений;
3-1) разрабатывает систему военного планирования;
4) проводит единую военно-техническую политику в государстве;
5) организует деятельность органов военной разведки Министерства обороны Республики Казахстан на территории Республики Казахстан и за ее пределами в целях обеспечения военной составляющей национальной безопасности государства в соответствии с нормативными правовыми актами 5-1) участвует в организации мобилизационной подготовки экономики, государственных органов и организаций независимо от формы собственности, а также утверждает мобилизационный план Вооруженных Сил;
5-2) разрабатывает и утверждает правила топогеодезического обеспечения Вооруженных Сил;
5-3) разрабатывает и утверждает правила навигационного обеспечения 5-4) разрабатывает и утверждает правила обеспечения радиационной, химической и биологической защиты Вооруженных Сил;
5-5) разрабатывает и утверждает по согласованию с центральным уполномоченным органом по исполнению бюджета правила реализации государственными учреждениями Вооруженных Сил товаров (работ, услуг) и использования денег от их реализации;
6) определяет оперативное предназначение и задачи видов Вооруженных Сил, родов войск и специальных войск, их применение во взаимодействии с другими войсками и воинскими формированиями, а также с вооруженными силами иностранных государств в соответствии с международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан;
7) осуществляет руководство оборонными исследованиями, научно- исследовательскими, опытно-конструкторскими и другими работами в области военной безопасности и обороны, организует контроль за их качеством;
8) осуществляет инспектирование войск и контроль за расходом финансовых средств в Вооруженных Силах;
9) разрабатывает и утверждает нормативные правовые акты, регламентирующие прием, организацию учебно-воспитательного процесса в ведомственных военных учебных заведениях, осуществляет контроль за деятельностью и качеством учебно-воспитательной работы ведомственных военно-учебных заведений;
9-1) разрабатывает и утверждает правила мониторинга и анализа качества военной подготовки в организациях образования по согласованию с уполномоченными органами в области образования, науки и высшего образования;
10) координирует подготовку допризывной и призывной молодежи к воинской службе;
11) осуществляет международное военное и военно-экономическое сотрудничество;
11-1) участвует в осуществлении военно-технического сотрудничества;
12) осуществляет контроль за соблюдением законности и правопорядка в Вооруженных Силах и обеспечивает социальные и правовые гарантии военнослужащим, членам их семей и гражданскому персоналу;
13) принимает в пределах своей компетенции нормативные правовые акты по вопросам прохождения воинской службы, обороны и Вооруженных Сил и контролирует их исполнение;
13-1) проводит мониторинг информационного пространства в области военной безопасности и противодействие источникам ее угроз в пределах своей компетенции;
14) осуществляет контроль качества и приемку товаров (продукции)
военного назначения, товаров (продукции) двойного назначения (применения), работ военного назначения и услуг военного назначения, поставляемых в рамках государственного оборонного заказа;
15) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального 15-1) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого
16) обеспечивает реализацию единой государственной кадровой политики в 16-1) разрабатывает и утверждает концепцию кадровой политики Вооруженных Сил, осуществляет расстановку кадров и присвоение воинских званий в пределах своей компетенции, вносит на рассмотрение Президенту Республики Казахстан предложения по назначению на должности и присвоению воинских званий согласно перечню должностей;
16-2) разрабатывает и утверждает правила организации воинских перевозок в Вооруженных Силах и правила оформления и оплаты воинских перевозок в 16-3) устанавливает военно-технические требования к путям сообщений;
16-4) разрабатывает и утверждает совместно с центральным исполнительным органом, осуществляющим реализацию государственной политики в области транспорта, правила эксплуатации, обслуживания, содержания, ремонта и планирования строительства подъездных путей, используемых Министерством обороны;
16-5) разрабатывает и утверждает совместно с первыми руководителями правоохранительных и специальных государственных органов Республики Казахстан правила подготовки военнослужащих к управлению транспортными средствами, приема экзаменов и выдачи водительских удостоверений военнослужащих на право управления транспортными средствами, принадлежащими Вооруженным Силам Республики Казахстан, другим войскам и воинским формированиям;
17) передает военное имущество в пределах Министерства обороны и государственных учреждений Вооруженных Сил, а также предоставляет в имущественный наем (аренду) неиспользуемые оборонные объекты;
17-1) взаимодействует с центральными и местными исполнительными органами по вопросам соблюдения международных договоров в области контроля над вооружениями и наблюдает за выполнением этих договоров другими государствами-участниками;
17-2) в пределах своей компетенции заключает международные договоры 17-3) признает военное имущество Вооруженных Сил неиспользуемым;
18) утверждает правила принятия на вооружение Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований Республики Казахстан вооружения и военной 18-1) утверждает правила снятия с вооружения Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований вооружения и военной техники;
19) утверждает Кадастр вооружения и военной техники Вооруженных Сил,
20) организует реализацию проектов в области космической деятельности военного назначения;
21) исключен Законом РК от 16.07.2025 № 211-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального
22) утверждает по согласованию с центральным уполномоченным органом по бюджетному планированию нормы снабжения Вооруженных Сил;
23) утверждает правила о порядке ведения воинского учета военнообязанных и призывников;
24) разрабатывает правила установления запретных зон и запретных районов;
25) утверждает правила организации деятельности и условий прохождения службы военнослужащих аппарата военных атташе;
26) утверждает положение о местных органах военного управления;
26-1) утверждает описание персонифицированных знаков, нагрудных знаков и иных военно-геральдических знаков, знаков об окончании военных учебных заведений, для классных специалистов, наградных медалей (значков) для призеров военно-прикладных, служебно-прикладных, технических и других спортивных мероприятий, а также порядок их выдачи и ношения военнослужащими Вооруженных Сил;
26-2) осуществляет внутренний контроль в сфере ветеринарии и санитарно- эпидемиологического благополучия на объектах, расположенных на территории военных городков и учебных центров Вооруженных Сил;
26-3) присваивает условные наименования воинским частям Вооруженных Сил и организациям, органам управления и воинским частям гражданской обороны уполномоченного органа в сфере гражданской защиты, органам национальной безопасности, уполномоченному органу в сфере внешней разведки, воинским частям Службы государственной охраны Республики Казахстан по представлению руководителя уполномоченного государственного органа;
26-4) разрабатывает и утверждает правила присвоения воинским частям и организациям действительных и условных наименований и их применения при ведении переписки в Вооруженных Силах;
26-5) осуществляет руководство территориальными войсками Вооруженных Сил во взаимодействии с местными исполнительными органами области, города республиканского значения, столицы;
26-6) разрабатывает и утверждает правила обеспечения экологической безопасности в Вооруженных Силах;
26-7) разрабатывает и утверждает правила выдачи военнослужащим центрального аппарата Министерства обороны служебного удостоверения и его описание;
26-8) разрабатывает и утверждает правила организации финансовой и хозяйственной деятельности в Вооруженных Силах;
26-9) разрабатывает и утверждает нормативные правовые акты по вопросам мобилизационной, оперативной и боевой подготовки, шифрованной, кодированной, засекреченной связи, защиты государственных секретов, обеспечения безопасности информации в Вооруженных Силах;
26-10) разрабатывает и утверждает правила по организации хранения ракет и боеприпасов на арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил;
26-11) разрабатывает и утверждает правила реагирования командования воинских частей и органов военной полиции Вооруженных Сил на информацию о хищении, утрате оружия и боеприпасов либо самовольном оставлении военнослужащим месторасположения воинской части с оружием;
26-12) организует военно-историческую и культурную работу в 26-13) разрабатывает и утверждает правила начальной военной подготовки;
26-14) разрабатывает и утверждает правила допризывной подготовки по образовательным программам дополнительного образования по согласованию с уполномоченным органом в области образования;
26-15) разрабатывает и утверждает правила подготовки по военно- техническим и иным специальностям;
26-16) разрабатывает и утверждает правила военной подготовки по программам офицеров запаса и сержантов запаса;
26-17) разрабатывает и утверждает правила отчисления из военных учебных заведений Министерства обороны;
26-18) разрабатывает и утверждает правила подготовки специалистов военной медицины Вооруженных Сил по согласованию с уполномоченным органом в области здравоохранения;
26-19) организует и координирует научное обеспечение обороны, в том числе оборонные исследования;
26-20) разрабатывает и утверждает правила организации и использования учебно-материальной базы военных учебных заведений и военных кафедр (военных факультетов) по согласованию с уполномоченным органом в области науки и высшего образования;
26-21) разрабатывает и утверждает правила отбора военнослужащих Вооруженных Сил для подготовки в иностранных военных учебных заведениях;
26-22) разрабатывает и утверждает правила физической подготовки в 26-23) принимает по согласованию с уполномоченным органом в области науки и высшего образования решение о создании и ликвидации военной кафедры (военного факультета) в организации высшего и (или) послевузовского образования и утверждает правила создания и ликвидации военной кафедры (военного факультета) в организации высшего и (или) послевузовского образования по согласованию с уполномоченным органом в области науки и высшего образования;
26-24) разрабатывает правила осуществления контроля за качеством выполнения государственного оборонного заказа в организациях независимо от форм собственности;
26-25) разрабатывает и утверждает правила и инструкции по вопросам метрологического обеспечения Вооруженных Сил;
26-26) разрабатывает и утверждает правила предоставления земельного участка во временное безвозмездное пользование по договорам государственно- частного партнерства для строительства, реконструкции и эксплуатации оборонных объектов;
26-27) разрабатывает и утверждает правила отчуждения оборонных объектов по договорам государственно-частного партнерства для возмещения затрат частному партнеру;
26-28) разрабатывает перечень отчуждаемых оборонных объектов по договорам государственно-частного партнерства;
26-29) разрабатывает правила ценообразования на товары (продукцию)
военного назначения, товары (продукцию) двойного назначения (применения), работы военного назначения и услуги военного назначения в рамках обеспечения функционирования информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения, закрепленной за единым оператором информационно- 26-30) разрабатывает и утверждает правила функционирования единого оператора информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения;
26-31) разрабатывает и утверждает перечень объектов информационно- коммуникационной инфраструктуры военного назначения, закрепляемых за единым оператором информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения, за исключением объектов информационно- коммуникационной инфраструктуры военного назначения специальных государственных органов;
26-32) разрабатывает и утверждает положение об органах военных сообщений;
26-33) организует деятельность органов военных сообщений;
26-34) согласовывает задание на проектирование и проектную документацию на строительство, расширение, реконструкцию, модернизацию, консервацию и постутилизацию объектов транспортной инфраструктуры, указанных в пункте 5 статьи 23-1 Закона Республики Казахстан «О транспорте в Республике Казахстан», в части соблюдения военно-технических требований;
26-35) создает координационный совет по военно-патриотическому воспитанию при Министерстве обороны и утверждает положение о нем;
26-36) разрабатывает правила конкурсного отбора военнослужащих срочной воинской службы для получения образовательных льгот и утверждает их совместно с первыми руководителями государственных органов, в структуре которых предусмотрено прохождение воинской службы, по согласованию с уполномоченным органом в области науки и высшего образования;
26-37) разрабатывает и утверждает правила углубленной допризывной подготовки по специализированным общеобразовательным учебным программам по согласованию с уполномоченным органом в области образования;
осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
статью 2).
Статья 23. Функции Генерального штаба Вооруженных Сил Республики
1. Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан:
1) осуществляет оперативно-стратегическое планирование, применение и руководство боевой и повседневной деятельностью Вооруженных Сил, определяет их боевой состав;
2) разрабатывает совместно с другими государственными органами план обороны Республики Казахстан;
2-1) разрабатывает директивы Верховного Главнокомандующего Вооруженными Силами Республики Казахстан, осуществляет планирование, подготовку и мобилизационное развертывание войск;
3) разрабатывает по согласованию с уполномоченным органом в области мобилизационной подготовки мобилизационный план Вооруженных Сил;
4) организует и проводит мероприятия по поддержанию боевой и мобилизационной готовности Вооруженных Сил;
5) организует и обеспечивает охрану и защиту воздушного пространства
6) организует и осуществляет взаимодействие Вооруженных Сил с другими войсками и воинскими формированиями в области организации обороны;
6-1) разрабатывает правила применения Вооруженных Сил, правила оперативного оборудования территории Республики Казахстан и правила планирования обороны Республики Казахстан;
7) исключен Законом РК от 13.06.2017 № 69-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
8) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 202-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального
9) организует и проводит комплектование Вооруженных Сил военнослужащими и прием гражданского персонала;
10) принимает участие в разработке плана оперативного применения и взаимодействия Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований с вооруженными силами иностранных государств в соответствии с международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан;
10-1) исключен Законом РК от 29.05.2020 № 337-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального
11) осуществляет расстановку кадров и присвоение воинских званий, вносит на рассмотрение Министру обороны предложения по назначению на должности и присвоению воинских званий согласно номенклатуре;
12) организует текущее и перспективное планирование обеспечения Вооруженных Сил необходимыми видами вооружения, военной техники и другими материальными средствами, их эксплуатацию, сохранность, учет, списание и утилизацию, а также планирует накопление и размещение в мирное время запасов этих средств для мобилизационного развертывания войск;
12-1) организует внедрение в Вооруженных Силах автоматизированных систем управления военного назначения;
13) разрабатывает предложения по направлениям развития военной науки в
14) организует работу по морально-психологическому и идеологическому обеспечению войск в целях формирования у личного состава высоких боевых и морально-нравственных качеств;
15) проводит мероприятия по обеспечению экологической безопасности и охране окружающей среды в связи с деятельностью войск;
15-1) организует в Вооруженных Силах шифрованную, кодированную, засекреченную связь, защиту государственных секретов, обеспечение безопасности информации;
16) осуществляет иные функции в области планирования применения и управления Вооруженными Силами, их взаимодействия с другими войсками и воинскими формированиями в соответствии с законодательством Республики
2. Генеральный штаб Вооруженных Сил Республики Казахстан в военное время является рабочим органом Ставки Верховного Главного командования Вооруженных Сил Республики Казахстан.
Виды Вооруженных Сил:
1) осуществляют оперативно-стратегическое планирование вида Вооруженных Сил в рамках стратегического планирования применения
2) обеспечивают боевую, мобилизационную готовность и боевую способность органов военного управления, войск (сил) вида;
3) организовывают подготовку органов военного управления, войск (сил)
вида;
4) обеспечивают морально-психологическую подготовку войск, соблюдение воинской дисциплины и правопорядка в войсках (силах) вида;
5) осуществляют контроль за выполнением поставленных задач в войсках (силах) вида;
6) осуществляют иные функции, предусмотренные законодательством
1. Аппарат военных атташе находится в ведении и штатной численности Вооруженных Сил.
2. Военнослужащие, проходящие воинскую службу в аппарате военных атташе в иностранном государстве, приравниваются к соответствующим должностям сотрудников дипломатической службы в вопросах дипломатических привилегий и иммунитета, оплаты и условий труда, социального и медицинского обеспечения, предусмотренных законодательством Республики Казахстан о дипломатической службе.
3. Финансирование деятельности аппарата военных атташе осуществляется в объеме и порядке, установленных законодательством Республики Казахстан о дипломатической службе, по приравненным должностям за счет бюджетных средств, выделенных для нужд обороны.
4. Приравнивание должностей военнослужащих аппарата военных атташе к персоналу загранучреждений Республики Казахстан осуществляется совместным решением Министра обороны Республики Казахстан и Министра иностранных дел Республики Казахстан.
1. Государственные учреждения Вооруженных Сил:
1) осуществляют свою деятельность в соответствии с законодательством
2) вправе получать и использовать предоставленную благотворительную помощь, а также помощь, оказываемую в рамках военно-технического сотрудничества.
2. Государственные учреждения Вооруженных Сил вправе оказывать услуги, соответствующие их уставным целям и не относящиеся к их основной деятельности, и использовать деньги от реализации таких услуг в порядке, определяемом Министром обороны Республики Казахстан по согласованию с центральным уполномоченным органом по исполнению бюджета.
Государственные учреждения Вооруженных Сил, специализирующиеся в сфере производства, передачи, распределения и реализации тепловой энергии, сфере водоснабжения и (или) водоотведения, вправе оказывать услуги, соответствующие их уставным целям и не относящиеся к их основной деятельности. Доходы от реализации таких услуг подлежат зачислению в государственный бюджет в соответствии с бюджетным законодательством 2-1. Исключен Законом РК от 15.03.2025 № 172-VIII (вводится в действие с
01.01.2025).
3. Министр обороны Республики Казахстан на основании предложения первого руководителя государственного учреждения Вооруженных Сил утверждает тарифы (цены) на товары (работы, услуги) государственных учреждений Вооруженных Сил, которым предоставлено право осуществлять приносящую доходы деятельность, деньги от реализации которых остаются в их распоряжении, за исключением случаев, определенных законодательством
4. Министерство обороны может создавать при подведомственных государственных учреждениях вне места их нахождения иные обособленные структурные подразделения, не подлежащие учетной регистрации в уполномоченном органе.
Иные обособленные структурные подразделения выполняют часть полномочий, установленных Министром обороны Республики Казахстан.
1. Дислокация Вооруженных Сил осуществляется в соответствии с планом обороны Республики Казахстан.
2. Передислокация соединений, воинских частей в пределах территорий, переданных в пользование Вооруженным Силам, осуществляется по решению Министра обороны в соответствии с планом, утвержденным Президентом
3. Дислокация соединений и воинских частей Вооруженных Сил за пределами территории Республики Казахстан допускается на основе международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан.
1. Создание, управление и деятельность других войск и воинских формирований осуществляются в соответствии с законодательными актами
2. Другие войска и воинские формирования в целях обороны:
1) участвуют в разработке плана обороны Республики Казахстан;
2) организуют подготовку к совместным действиям с Вооруженными Силами;
3) участвуют в подготовке граждан к воинской службе;
4) обеспечивают осуществление мероприятий по оперативному оборудованию территории к обороне;
5) выполняют указания Генерального штаба Вооруженных Сил Республики Казахстан по вопросам организации обороны в порядке, определенном совместным приказом первых руководителей уполномоченных государственных органов;
6) привлекаются в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, к совместной с Вооруженными Силами оперативной и мобилизационной подготовке.
3. Комплектование других войск и воинских формирований осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.
4. Нормы снабжения других войск и воинских формирований утверждаются первыми руководителями соответствующих государственных органов по согласованию с центральным уполномоченным органом по бюджетному планированию.
5. Другие войска и воинские формирования разрабатывают и вносят на утверждение в Министерство обороны перечень объектов информационно- коммуникационной инфраструктуры военного назначения, закрепляемых за единым оператором информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения.
6. Информационно-коммуникационная инфраструктура военного назначения специальных государственных органов может быть отнесена под обслуживание единого оператора информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения по решению специальных государственных органов.
Перечень объектов информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения специальных государственных органов, закрепляемых за единым оператором информационно-коммуникационной инфраструктуры военного назначения, определяется первыми руководителями специальных государственных органов.
Статья 27. Надзор за соблюдением законности, обеспечение правопорядка и правовая защита военнослужащих в Вооруженных Силах, других войсках и
1. Высший надзор за соблюдением законности в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях осуществляют Генеральный Прокурор Республики Казахстан и подчиненные ему военные прокуроры.
2. Правовую защиту военнослужащих, рассмотрение гражданских и уголовных дел в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях осуществляют суды.
3. Обеспечение правопорядка в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях, производство дознания в пределах компетенции осуществляют органы военной полиции в соответствии с законом Республики
Глава 6. Состояние войны. Военное положение. Мобилизация. Гражданская оборона. Территориальная оборона Республики Казахстан. Запретная зона и запретный район
1. Состояние войны объявляется Парламентом Республики Казахстан в случае вооруженного нападения на Республику Казахстан другого государства (группы либо коалиции государств), а также в случаях, предусмотренных международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
2. С момента объявления состояния войны или фактического начала военных действий наступает военное время, которое истекает с момента объявления о прекращении военных действий, но не ранее их фактического прекращения.
1. Режим военного положения, организация и порядок мобилизационной подготовки определяются соответствующими законодательными актами
2. В период военного положения Вооруженные Силы, а также входящие в их состав Национальная гвардия, Пограничная служба, Авиационная служба, Пограничная академия Комитета национальной безопасности Республики Казахстан и иные подразделения органов национальной безопасности Республики Казахстан, определяемые в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, органы управления и воинские части гражданской обороны уполномоченного органа в сфере гражданской защиты и специальные формирования ведут боевые и иные действия по отражению агрессии независимо от объявления состояния войны.
1. Гражданская оборона организуется в целях защиты населения и территории Республики Казахстан от воздействия поражающих (разрушающих)
факторов современных средств поражения, чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера.
2. Задачи и организация гражданской обороны определяются законом
Статья 31. Территориальная оборона Республики Казахстан
1. Территориальная оборона Республики Казахстан организуется в целях защиты населения, объектов территориальной обороны и территории Республики Казахстан от действий противника в период мобилизации, военного положения и в военное время.
2. Задачи и мероприятия территориальной обороны Республики Казахстан определяются законами Республики Казахстан.
1. Запретная зона устанавливается в целях обеспечения противопожарной безопасности арсеналов, баз и складов Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований.
На территории запретной зоны не допускаются нахождение физических лиц, строительство и проведение каких-либо работ, за исключением работ, осуществляемых в целях обеспечения противодиверсионной и противопожарной безопасности.
Граница территории запретной зоны определяется в соответствии с правилами установления запретных зон и запретных районов.
2. Запретный район устанавливается в целях обеспечения противодиверсионной безопасности арсеналов, баз и складов Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, а также безопасности населения, зданий и сооружений, расположенных на прилегающих территориях.
На территории запретного района запрещаются строительство зданий и сооружений, хозяйственная и иная деятельность, не связанные с непосредственной эксплуатацией арсеналов, баз и складов Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, стрельба из огнестрельного оружия, использование пиротехнических веществ и изделий, устройство стрелковых тиров (стрельбищ) и стендов, использование летательных аппаратов, в том числе беспилотных воздушных судов, а также применение средств, систем, устройств и аппаратуры для наблюдения, аудио- и видеозаписи, фотосъемки, передачи информации, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Граница территории запретного района определяется в соответствии
Статья 32. Международное сотрудничество Республики Казахстан в области
1. Сотрудничество Республики Казахстан с другими государствами по обеспечению совместной обороны от агрессии, поддержанию мира и безопасности строится в соответствии с Конституцией Республики Казахстан и международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.
2. Вооруженные Силы на основании решения Парламента Республики Казахстан, принимаемого в соответствии с Конституцией, выполняют международные обязательства по поддержанию мира и безопасности.
3. Военнослужащим Вооруженных Сил, принимавшим непосредственное участие в выполнении международных обязательств по поддержанию мира и безопасности за пределами Республики Казахстан и участвовавшим в боевых действиях, период такого участия определяется в соответствии с
Статья 33. Ответственность за нарушение законодательства Республики Лица, виновные в нарушении законодательства Республики Казахстан об обороне и Вооруженных Силах, несут ответственность, установленную законами
1. Настоящий Закон вводится в действие со дня его официального опубликования, за исключением пункта 4 статьи 15, пунктов 2 и 3 статьи 32, которые вводятся в действие с 1 августа 2003 года.
2. Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Казахстан от 9 апреля 1993 г. "Об обороне и Вооруженных Силах Республики Казахстан" (Ведомости Верховного Совета Республики Казахстан, 1993 г., N 8, ст. 202; 1995 г., N 8, ст. 56; N 20, ст. 120; N 22, ст. 136; Ведомости Парламента Республики Казахстан, 1999 г., N 8, ст. 233; 2002 г., N 3, ст. 22);
2) Постановление Верховного Совета Республики Казахстан от 9 апреля 1993 г. "О введении в действие Закона Республики Казахстан "Об обороне и Вооруженных Силах Республики Казахстан" (Ведомости Верховного Совета Республики Казахстан, 1993 г., N 8, ст. 203).
Президент
Республики Казахстан