Қазақша:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
(Премьер-Министр РК)
Министрлер Кабинетiнiң қаулысы 1994 жылғы 28 ақпандағы № 233 Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 22 тамыздағы № 936 қаулысымен Теңiз кемелерiнiң басшылық құрамындағы адамдардың атақтары туралы Ереженi бекiту туралы Министрлер Кабинетiнiң 1994 жылғы 28 ақпандағы N 233 қаулысымен БЕКIТIЛГЕН Теңiз кемелерiнiң басшы құрамындағы адамдардың атақтары туралы ЕРЕЖЕ I. Жалпы ережелер
1. КСР Одағының Саудалық теңiзде жүзу Кодексiне сәйкес теңiз кемелерiнiң басшылық құрамындағы адамдарға мынадай атақтар белгiленедi:
кеме жүргiзушiлерге:
- алыс сапарға жүзу капитаны
- жақын сапарға жүзу капитаны
- алыс сапарға жүзу штурманы
- жақын сапарға жүзу штурманы кеме механиктерiне:
- бiрiншi разрядты кеме механигi
- екiншi разрядты кеме механигi
- үшiншi разрядты кеме механигi кеме электр механиктерiне:
- бiрiншi разрядты кеме электр механигi
- екiншi разрядты кеме электр механигi
- үшiншi разрядты кеме электр механигi кеме радиомамандарына:
- бiрiншi сыныпты кеме радиооператоры
- екiншi сыныпты кеме радиооператоры
- кеме радиотелеграфшысы
- кеме оператор-радиотелефоншысы
2. Қазақстан Республикасының азаматтарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң шешiмдерiнде көзделген жағдайларда шетел азаматтарына егер олардың жасы 18-ден кем болмаса, тиiстi теңiз бiлiмi болса (капитандар, штурмандар, кеме механиктерi мен кеме электр механиктерi үшiн жоғары және орта арнаулы бiлiм) және осы Ережеде көзделген талаптарды орындаса, теңiз кемелерi басшылық құрамындағы адамдарға арналған атақтарды арнаулы бiлiктiлiк комиссиялары бередi.
Атақтар беру арнаулы бiлiктiлiк комиссияларында сынақтан өткеннен кейiн диплом немесе мамандығы туралы куәлiктер тапсыру арқылы куәлендiрiледi.
Жағалау маңында, iшкi суларда, қорғалатын сулардың шеңберiнде немесе оған тiкелей жақын аралықтарда немесе кемежай ережелерi қолданылатын аудандарда жүзетiн теңiз кемелерiнiң басшылық құрамындағы адамдардың атақтарын, сондай-ақ осы Ереженiң 1 тармағында ескерiлмеген басшылық құрамдағы адамдардың және басшылық құрамға қатысы болмайтын кеме экипажындағы адамдардың атақтарын, осы атақтардың сыныптарын және соған байланысты құқықтарды мүдделi министрлiктермен және ведомстволармен бiрлесiп, Қазақстан Республикасының Көлiк министрлiгi белгiлейдi.
Әскери-теңiз бiлiмi бар адамдарға атақтары осы ережеге сәйкес Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлiгiмен және басқа мүдделi министрлiктерiмен, ведомстволармен бiрлесе отырып Қазақстан Республикасының Көлiк министрлiгi белгiлеген тәртiппен берiледi.
3. Теңiз кемесiнiң капитандары, капитанның көмекшiлерi, механиктерi, электр механиктерi мен радиомамандары лауазымына орналасуға денсаулық жағдайы жарамды деп танылған басшы құрамдағы адамдардың атақтары берiлген, дипломдары (мамандықтық куәлiктерi) расталған азаматтар жiберiледi.
Дипломдарды, мамандық куәлiктерi мен дипломдардың айғақтарын (мамандық куәлiктердi) саудалық теңiз бен балық теңiз кемежайларының капитандары бередi.
4. Айрықша жағдайларда дипломы бар адамға сол дипломда көрсетiлген мамандығынан бiр саты жоғары қызметке жеңiлдiкпен орналасуына рұқсат берiлуi мүмкiн.
Егер дипломы жоқ адам болса, оған дипломды талап ететiн ең төменгi қызметке жеңiлдiктi рұқсат берiлуi мүмкiн.
Жеңiлдiктi рұқсат мамандардың теңiзде жүзу қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн жеткiлiктi бiлiктiлiгi мен тәжiрибесi бар жағдайда 6 айдан аспайтын уақытқа берiледi.
Капитан немесе аға механиктiң лауазымын атқаруға жеңiлдiктi рұқсат жеңiстiк бермейтiндей оқиғалар туа қалған жағдайда ғана, әрi мүмкiндiгiнше өте қысқа мерзiмге берiледi.
5. Арнайы бiлiктiк комиссияларын құру, сынақтан өткiзу, дипломдар беру, мамандық куәлiктерi мен дипломдардың (мамандық куәлiктерiнiң) айғақтарын беру, сондай-ақ осы ережеде қарастырылған талаптарды орындау тәртiбiн мүдделi министрлiктер мен ведомстволардың келiсiмi бойынша Қазақстан Республикасының Көлiк министрлiгi белгiлейдi.
6. Осы Ереже қабылданған уақытқа дейiн теңiз кемелерiнiң басшылық құрамының атақтары берiлген адамдар осы Ережеде көзделген негiзде тиiстi атақтар алған адамдармен бiрдей құқықтарды пайдаланады.
7. Адамдарды басшылық құрамның атақтарынан айыруға қарамағына теңiз мекемелерi кiретiн министрлiктер мен ведомстволардың флот қызметкерлерiнiң тәртiбi туралы жарғыларында көрсетiлген тәртiп бойынша еңбек тәртiбi бұзылған, жүзу қауiпсiздiгiне қауiп төнген жағдайларда ғана жол берiледi.
II. Кеме жүргiзушiлердiң атақтары
8. Кеме жүргiзушiлерге атақтар беру үшiн мынадай талаптар қойылады:
а) жақын сапарға жүзу штурманы - оқу орындарының оқу жоспарларына сай өздiгiнен жүретiн кемелерде кемiнде 15 ай бойы палуба командасының құрамында жүзуге және соның iшiнде дипломы бар капитан көмекшiсiнiң басшылығымен кемiнде 6 ай бойы кеменiң басқарым тұғырында вахта атқаруға тиiс;
б) жақын сапарға жүзу капитаны - жалпы сыйымдылығы 200 рег. тонна және одан да асатын өздiгiнен жүретiн кемелерде 24 ай бойы капитанның вахталық көмекшiсi мiндетiн орындауға, соның iшiнде жақын сапарға жүзу кезiнде капитанның аға көмекшiсi қызметiнде 12 айдан кем болмауға тиiс;
в) алыс сапарға жүзу штурманы атағы;
жақын сапарға жүзу штурманына - жалпы сыйымдылығы 200 рег. тонна және одан да асатын өздiгiнен жүретiн кемелерде 12 ай бойы капитанның вахталық көмекшiсi мiндетiн орындаған, соның iшiнде алыс сапарға жүзу кезiнде капитанның екiншi көмекшiсiнен кем емес қызметте 6 айдан кем болмаған жағдайда;
жақын сапарға жүзу капитанына - жалпы сыйымдылығы 200 рег.тонна және одан да асатын өздiгiнен жүретiн кемелерде кемiнде 6 ай бойы алыс сапарда капитанның екiншi көмекшiсi қызметiнде болған жағдайда;
г) алыс сапарға жүзу капитаны атағы - жалпы сыйымдылығы 1600 рег.
тонна және одан да асатын өздiгiнен жүретiн; жалпы сыйымдылығы 600 рег.
тонна және одан да асатын балық өнеркәсiбi флотының аулау кемесiнде, ғылыми- зерттеу, ғылыми-iздестiру, инспекциялық, күзет және оқу кемелерiнде; бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 750 кВт және оданда жоғары мұзжарғыштарда, теңiз бұрғылау қондырғыларымен жабдықтау, буксир және құтқару кемелерiнде 18 ай капитанның аға көмекшiсi қызметiнде болған жағдайда
9. Осы Ережедегi жақын сапарға жүзу деп:
а) Ақ теңiзде сонымен қатар Баренц теңiзi суларында - шығысқа қарай - Меншиков мүйiсi мен Болван тұмсығын жалғайтын сызыққа дейiн; батысқа- Нордкап мүйiсi меридианына дейiн; солтүстiкте - 71 параллельге дейiн;
б) Карск, Лаптев, Шығыс-Сiбiр, Чукот теңiздерiнде - жүзуге шығу пунктiнен бiр бағытта 400 теңiз милiнен кем ең қысқа жол бойынша;
в) Шығанақтарымен бiрге Балтық теңiзiнде, Бельтада, Зундеде, Каттегатта және Скагерракта Скаген-Линнеснес сызығына дейiн және Кил каналы арқылы - Брюсбютелл шыға берiсiне дейiн;
г) Азов теңiзiнде, сондай-ақ Қара теңiзде Стамбулға дейiн;
д) Каспий теңiзiнде;
е) Жапон теңiзiн Татар бұғазы арқылы Охот теңiзiне Елизавета мүйiсiндегi параллельге дейiн шығу;
ж) Беринг, Охот теңiздерiнде және Тынық мұхитта - Жапон теңiзiнiң порттарын қоса есептегенде, сапарға шығу пунктiнен бiр бағытта 700 теңiз милiнен кем қысқа жол бойынша; сондай-ақ жағалаудан Тынық мұхитқа 400 теңiз мильге бойлайтын қашықтыққа дейiн жүзулер түсiнiледi.
Осы аталған тармақта көрсетiлген теңiз жүзулерiндегi шеңберден шығатын қандай болсын жүзу алыс сапарға жүзу болып табылады.
10. Қазақстан Республикасының жағалауларын бойлап сапарға шығу пунктiнен бiр бағытта 250 теңiз милiнен кем қысқа жол бойынша жағадан 50 теңiз милiне қашықтайтын жүзулер жағалаулардағы жүзу болып саналады.
11. Кеме жүргiзушi атағы берiлген адамдарға:
а) жақын сапарға жүру штурманына:
жағалауларда, жақын және алыс сапарға жүзетiн қандай болсын кемелерде капитанның екiншi көмекшiсiнiң қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi атқаруға;
капитанның вахталық көмекшiсi мiндетiн орындап кемiнде 12 ай бойы жүзген стажы расталған болса, соның iшiнде кемiнде 6 ай бойы капитанның екiншi көмекшiсi қызметiнде болса, онда жағалауларда және жақын сапарға жүзетiн жолаушы кемелерiнiң жалпы сыйымдылығы 5000 рег.тоннадан кем және жалпы сыйымдылығы 3500 рег.тоннадан кем жолаушы кемелерiнде капитанның екiншi көмекшiсi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi атқаруға;
б) жақын сапарға жүзу капитанына:
жағалауларда және жақын сапарға жүзетiн кез келген жолаушылар тасымайтын кемелерде және жалпы сыйымдылығы 3500 рег.тоннадан кем жолаушы кемелерiнде капитан қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
жағалауларда және жақын сапарға жүзетiн кез келген жолаушы кемелерiнде капитанның аға көмекшi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
алыс сапарға жүзуде кез келген кемелерде капитанның екiншi көмекшiсi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
в) алыс сапарға жүзу штурманына - жағалауларда, алыс және жақын сапарға жүзетiн кез келген кемелерде капитанның аға көмекшiсi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi атқаруға; жақын сапарға жүзетiн капитанның дипломын алған кейiн алыс сапарға жүзетiн штурманның дипломын алған адамдарға жақын сапарға жүзетiн капитанның құқықтары сақталады;
г) алыс сапарға жүзетiн капитанға - жағалауларда, жақын және алыс сапарға жүзетiн кез келген кемелерде капитан қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға рұқсат берiледi.
III. Кеме механиктерiнiң атақтары
12. Кеме механиктерi лауазымдарын беру үшiн мынадай талаптар қойылады:
а) үшiншi разрядты кеме механигi атағына - кеме механизмдерiн күту мiндеттерiн атқара отырып, 8 ай бойы механикалық қозғалтқыштары бар кемелерде жүзу, аталған жүзу мерзiмiнен басқа оқу орындарының оқу жоспарларына сәйкес өндiрiстiк тәжiрибеден немесе кеме жөндеу жұмыстарында кемiнде 12 ай тәжiрибеден өтуге тиiс;
б) екiншi разрядты кеме механигi атағына - бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 300 кВт және одан да жоғары болатын кемелерде 24 ай бойы үшiншi разрядты кеме механигi дипломымен кеменiң үшiншi механигiнен төмен емес қызмет атқаруға немесе бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 750 кВт, және одан да жоғары кемелерде 12 ай бойы үшiншi разрядты кеме механигi дипломымен кеменiң төртiншi механигiнiң қызметiн және бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 300 кВт және одан да жоғары кемелерде 12 ай бойы үшiншi механигi қызметiн атқаруға тиiс;
в) бiрiншi разрядты кеме механигi атағына - бас қозғалтқышының жалпы тиiмдiлiк қуаты 750 кВт және одан да жоғары кемелерде 24 ай бойы екiншi разрядты кеме механигi дипломымен аға механик қызметiн атқаруға немесе бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 3000 кВт және одан да жоғары кемелерде екiншi механик қызметiн атқаруға тиiс.
13. Кеме механигi атағы берiлген адамдарға:
а) үшiншi разрядты кеме механигiне:
бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 750 кВт-тан кем кемелерде аға механик қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi атқаруға;
жүзу стажы 12 айдан кем еместiгi айғақталып, вахта механигi қызметiн атқарса, оның iшiнде бас қозғалтқышының қуаты 750 кВт және одан да жоғары кемелерде 8 айға дейiн үшiншi механик қызметiнде болса, онда ол бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 3000 кВт-ға дейiнгi кемелерде екiншi механик қызметiн;
үшiншi механик қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi барлық кемелерде атқаруға рұқсат етiледi;
б) екiншi разрядты кеме механигiне:
бас қозғалтқышының жалпы тиiмдi қуаты 750 кВт және одан да жоғары болатын кемелердегi жүзу стажы 12 айдан кем еместiгi айғақталып, екiншi механик қызметiн атқарған жағдайда, бас қозғалтқышының тиiмдi қуаты 3000 кВт-қа дейiнгi кемелерде аға екiншi механик қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтi кемелердiң барлық түрлерiнде атқаруға рұқсат етiледi;
в) бiрiншi разрядты кеме механигiне - өз мамандығына сәйкес кемелердiң барлық түрлерiнде кез келген қызметтi атқаруға рұқсат етiледi.
14. Мамандықтары бойынша кеме механиктерi:
бумен iстелетiн қондырғылардың кеме механиктерi;
iштен жану қозғалтқыштарының кеме механиктерi;
атом қондырғыларының кеме механиктерi;
әмбебап кеме механиктерi болып бөлiнедi.
Кеме механиктерi кемелердегi қызметтердi атқаруға өздерiнiң алған мамандықтарына сәйкес жiберiледi.
IV. Кеме электр механиктерiнiң атақтары
15. Кеме электр механиктерi атақтарын беру үшiн мынадай талаптар қойылады:
а) үшiншi разрядты кеме электр механигi атағын алу үшiн кеменiң электр жабдықтарын күту мiндеттерiн атқара жүрiп 8 ай бойы кемелерде жүзуге оған қоса осы аталған жүзу мерзiмiнен кемiнде 12 ай оқу орындарының оқу жоспарларына сәйкес өндiрiстiк тәжiрибеден және 12 ай кеме жөндеу жұмыстарынан өтуге;
б) екiншi разрядты кеме электр механигi атағын алу үшiн - қуаты 600 кВт және одан да жоғары электр жабдықтары бар кемелерде 24 ай бойы үшiншi разрядты кеме электр механигi дипломымен электр механигi қызметiн атқаруға;
в) бiрiншi разрядты кеме электр механигi атағын алу үшiн - қуаты 1500 кВт және одан да жоғары электр жабдықтары бар кемелерде 24 ай бойы екiншi разрядты кеме электр механигi дипломымен электр механик қызметiн атқаруға тиiс.
16. Кеме электр механигi атағы берiлген адамдарға төмендегiдей қызметтердi:
а) үшiншi разрядты электр механигiне:
есу қозғалтқыштарының жалпы қуаты 3000 кВт-тан кем болатын кемелерде екiншi электр механигi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
кез келген кемелерде үшiншi электр механигi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
есу электр қозғалтқыштары жоқ, электр қондырғыларының қуаты 3500 кВт- тан кем кемелерде екiншi электр механик қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
есу қозғалтқыштары жоқ, электр қондырғыларының қуаты 2000 кВт-тан кем кемелерде электр механигi қызметiн атқаруға;
б) екiншi разрядты кеме электр механигiне:
есу қозғалтқыштарының жалпы қуаты 3000 кВт-тан кем кемелерде екiншi электр механигi қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
есу электр қозғалтқыштары жоқ, электр қондырғыларының қуаты 3500 кВт- тан кем кемелерде электр механигi немесе аға электр механигi қызметтерiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
кез келген кемеде екiншi электр механик қызметiн қоса оған дейiнгi қызметтердi атқаруға;
в) бiрiншi разрядты кеме электр механигiне - өз мамандығына сәйкес кемелердiң барлық түрлерiнде кез келген қызметтi атқаруға рұқсат берiледi.
17. Кеме радиомамандарына атақтар беру үшiн мынадай талаптар қойылады:
а) кеме операторы-радиотелефоншысы атағын алу үшiн - оқу жоспарына сай тәжiрибе сабақтарын орындауға;
б) кеме радиотелеграфшысы атағын алу үшiн - оқу тәжiрибесiн қоса 6 ай бойы кемелерде өз мамандығына сай жұмыс атқара жүрiп жүзуге;
в) екiншi разрядты кеме радиооператоры атағын алу үшiн:
жоғарғы немесе орта арнаулы теңiз бiлiмi бар адамдар - оқу тәжiрибесiн қоса 6 ай бойы кемелерде өз мамандығына сай жұмыс атқара жүрiп жүзуге;
теңiзде жүзу мектептерiн немесе арнаулы курсты бiтiрген адамдар - кеме радиотелеграфшысы дипломымен 12 ай бойы кемелерде радиомаман қызметiн атқара жүрiп жүзуге тиiс;
г) бiрiншi класты кеме радиооператоры атағын алу үшiн:
жоғарғы теңiз бiлiмi бар адамдар екiншi сыныпты кеме радиооператоры дипломымен 12 ай бойы кемелерде кеме радиомаманы қызметiн атқара жүрiп жүзуге;
орта арнаулы теңiз бiлiмi бар адамдар екiншi сыныпты кеме радиооператоры дипломымен 12 ай бойы кемелерде кеме радиомаманы қызметiн атқара жүрiп жүзуге;
радиооператоры дипломымен 18 ай бойы кемеде кеме радиомаманы қызметiн теңiзде жүзу мектебiн немесе арнаулы курстарды бiтiрген адамдар екiншi сыныпты кеме радиооператоры дипломымен 24 ай бойы кемеде кеме маманы қызметiн атқарып жүрiп жүзуге тиiс.
18. Кеме радиомамандары атағы берiлген адамдарға:
а) кеме операторы радиотелефоншысына - радиотелефон қондырғысымен жабдықталған кемелерде оператор-радиотелефоншы қызметiн атқаруға;
б) кеме радиотелеграфшысына - жағалауда, жақын және топтасып алыс сапарларға жүзу кемелерiнде радиооператор қызметiн атқаруға;
в) екiншi сыныпты кеме радиооператорына:
кемелердiң барлық түрiнде радиооператор қызметiн атқаруға;
жолаушылар тасымалдайтын жалпы сыйымдылығы 5000 рег.тоннадан кем кемелерде немесе 250-ге дейiн жолаушылар тасымалдайтын жолаушылар кемелерiнде радиостанция бастығы қызметiн атқаруға;
г) бiрiншi сыныпты кеме радиооператорына - өз мамандығына сай кемелердiң барлық түрiнде кез келген қызметтi атқаруға рұқсат етiледi.

На русском языке:
Қазақстан Республикасының Үкіметі Постановление Кабинета Правительство Республики Казахстан (Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі)
Министров Республики Казахстан (Премьер-Министр РК)
от 28 февраля 1994 года № 233.
Утратило силу постановлением Правительства Республики Казахстан от 22 августа 2002 года № 936 Об утверждении Положения о званиях лиц командного состава морских судов Утверждено постановлением Кабинета Министров Республики Казахстан от 28 февраля 1994 г. N 233 П о л о ж е н и е о званиях лиц командного состава морских судов I. Общие положения
1. В соответствии с Кодексом торгового мореплавания Союза ССР для лиц командного состава морских судов устанавливаются следующие звания:
судоводителей:
- капитан дальнего плавания
- капитан малого плавания
- штурман дальнего плавания
- штурман малого плавания судовых механиков:
- судовой механик первого разряда
- судовой механик второго разряда
- судовой механик третьего разряда судовых электромехаников:
- судовой электромеханик первого разряда
- судовой электромеханик второго разряда
- судовой электромеханик третьего разряда судовых радиоспециалистов:
- судовой радиооператор первого класса
- судовой радиооператор второго класса
- судовой радиотелеграфист
- судовой оператор-радиотелефонист
2. Звания лиц командного состава морских судов присваиваются специальными квалификационными комиссиями гражданам Республики Казахстан, а в случаях, предусмотренных решениями Кабинета Министров Республики Казахстан, и иностранным гражданам в возрасте не моложе 18 лет, имеющим соответствующее морское образование (высшее или среднее специальное - для капитанов, штурманов, судовых механиков и судовых электромехаников) и выполнившим требования, предусмотренные настоящим Положением.
Присвоение званий удостоверяется выдачей дипломов или квалификационных свидетельств после прохождения испытаний в специальных квалификационных комиссиях.
Звания лиц командного состава морских судов в прибрежном плавании, при плавании во внутренних водах, в пределах защищенных вод или в непосредственной к ним близости, либо в районах действия портовых правил, а также звания лиц командного состава, не упомянутые в пункте 1 настоящего Положения, и лиц судового экипажа, не относящихся к командному составу, категории этих званий и связанные с ними права устанавливаются Министерством транспорта Республики Казахстан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами.
Присвоение званий лицам, имеющим военно-морское образование, производится в соответствии с настоящим Положением в порядке, устанавливаемом Министерством транспорта Республики Казахстан совместно с Министерством обороны Республики Казахстан и другими заинтересованными министерствами и ведомствами.
3. К занятию должностей капитанов, помощников капитанов, судовых механиков, электромехаников и радиоспециалистов морских судов допускаются граждане, которым присвоены звания лиц командного состава, выданы подтверждения дипломов (квалификационных свидетельств) и если они признаны годными по состоянию здоровья.
Дипломы, квалификационные свидетельства и подтверждения дипломов (квалификационных свидетельств) выдаются капитанами морских торговых портов и морских рыбных портов.
4. В исключительных случаях лицу, имеющему диплом, может быть выдано льготное разрешение занимать должность на категорию выше, чем это позволяет имеющийся у него диплом.
Если лицо не имеет диплома, льготное разрешение может быть выдано на занятие самой низкой должности, требующей наличия диплома.
Льготное разрешение выдается на срок не более 6 месяцев при условии достаточной квалификации и опыта у специалистов для обеспечения безопасности мореплавания.
Льготное разрешение на занятие должности капитана или старшего механика выдается лишь при обстоятельствах, возникающих в результате действия непреодолимой силы, и только на возможно короткий срок.
5. Порядок образования специальных квалификационных комиссий, прохождения испытаний, выдачи дипломов, квалификационных свидетельств и подтверждений дипломов (квалификационных свидетельств), а также порядок выполнения требований, предусмотренных настоящим Положением, устанавливаются Министерством транспорта Республики Казахстан по согласованию с другими заинтересованными министерствами и ведомствами.
6. Лица, имеющие звания командного состава морских судов, присвоенные до принятия настоящего Положения, пользуются правами лиц, получивших соответствующие звания на основаниях, предусмотренных настоящим
7. Лишение лица звания командного состава допускается лишь в случаях нарушения трудовой дисциплины, угрожающего безопасности плавания, и в порядке, предусмотренном уставами о дисциплине работников флота министерств и ведомств, в ведении которых находятся морские суда.
II. Звания судоводителей
8. Для присвоения званий судоводителям устанавливаются следующие требования:
а) звания штурмана малого плавания - плавание в составе палубной команды самоходных судов, выполненное в соответствии с учебными планами учебных заведений, но не менее 15 месяцев, в том числе несение вахты на ходовом мостике под руководством дипломированного помощника капитана не менее 6 месяцев;
б) звания капитана малого плавания - 24 месяца плавания на самоходных судах валовой вместимостью 200 рег. тонн и более с исполнением обязанностей вахтенного помощника капитана, в том числе не менее 12 месяцев в должности старшего помощника капитана в малом плавании;
в) звания штурмана дальнего плавания:
штурману малого плавания - 12 месяцев плавания на самоходных судах валовой вместимостью 200 рег.тонн и более с использованием обязанностей вахтенного помощника капитана, в том числе не менее 6 месяцев в должности не ниже второго помощника капитана в дальнем плавании;
капитану малого плавания - 6 месяцев дальнего плавания на самоходных судах вместимостью 200 рег. тонн и более в должности второго помощника капитана;
г) звания капитана дальнего плавания - 18 месяцев плавания в должности старшего помощника капитана на самоходных судах вместимостью 1600 рег. тонн и более; на добывающих судах флота рыбной промышленности, научно- исследовательских, научно-поисковых, инспекционных, патрульных и учебных судах валовой вместимостью 600 рег. тонн и более; на ледоколах, судах снабжения морских буровых установок, буксирных и спасательных судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 750 кВт и более.
9. Под малым плаванием в настоящем Положении понимается плавание:
а) в Белом море, а также в водах Баренцева моря на восток - до линии, соединяющей мысы Меньшикова и Болванский нос; на запад - до меридиана мыса Нордкап; на север - до 71 параллели;
б) в морях Карском, Лаптевых, Восточно-Сибирском, Чукотском - в одном направлении по кратчайшему пути менее 400 морских миль от пункта отхода;
в) в Балтийском море с его заливами, в Бельтах, Зунде, Каттегате и Скагерраке до линии Скаген-Линнеснес и через Кильский канал - до выхода до Брюсбюттеля;
г) в Азовском море, а также в Черном море до Стамбула;
д) в Каспийском море;
е) в Японском море с выходом в Охотское море через Татарский пролив до параллели мыса Елизаветы;
ж) в Беринговом, Охотском морях и Тихом океане - в одном направлении по кратчайшему пути менее 700 морских миль от пункта отхода, включая порты Японского моря, а также удаление в Тихий океан до 400 морских миль от берега.
Под дальним плаванием понимается всякое морское плавание за пределы, указанные в настоящем пункте.
10. Прибрежным плаванием считается плавание вдоль побережья Республики Казахстан в одном направлении по кратчайшему пути менее 250 морских миль от пункта отхода с удалением от берега до 50 морских миль.
11. Лицам, которым присвоены звания судоводителей, может быть разрешено:
а) штурману малого плавания:
занимать должности до второго помощника капитана включительно на любых судах в прибрежном, малом и дальнем плавании;
занимать должности до старшего помощника капитана включительно на пассажирских судах валовой вместимостью менее 5000 рег. тонн и пассажирских судах валовой вместимостью менее 3500 рег. тонн в прибрежном и малом плавании при наличии подтверждающего стажа плавания с исполнением обязанностей вахтенного помощника капитана не менее 12 месяцев, в том числе не менее 6 месяцев в должности второго помощника капитана;
б) капитану малого плавания:
занимать должность до капитана включительно на любых непассажирских судах и пассажирских судах валовой вместимостью менее 3500 рег. тонн в прибрежном и малом плавании;
занимать должности до старшего помощника капитана включительно на любых пассажирских судах в прибрежном и малом плавании;
занимать должности до второго помощника капитана включительно на любых судах в дальнем плавании;
в) штурману дальнего плавания - занимать должности до старшего помощника капитана включительно на любых судах в прибрежном, малом и дальнем плавании (лицам, получившим диплом штурмана дальнего плавания после получения диплома капитана малого плавания, сохраняются права капитана малого плавания);
г) капитану дальнего плавания - занимать должности до капитана включительно на любых судах в прибрежном, малом и дальнем плавании.
III. Звания судовых механиков
12. Для присвоения звания судовых механиков устанавливаются следующие а) звания судового механика третьего разряда - 8 месяцев плавания на судах с механическими двигателями с исполнением обязанностей по уходу за судовыми механизмами, в том числе не менее 3 месяцев плавания на судах с главными двигателями внутреннего сгорания; кроме указанного срока плавания требуется прохождение производственной практики в соответствии с учебными планами учебных заведений или работы по судоремонту в течение не менее 12 месяцев;
б) звания судового механика второго разряда - 24 месяца плавания с дипломом судового механика третьего разряда в должности не ниже третьего механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 300 кВт и более или 12 месяцев плавания с дипломом судового механика третьего разряда в должности четвертого механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 750 кВт и более и 12 месяцев плавания в должности третьего механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 300 кВт и более;
в) звания судового механика первого разряда - 24 месяца плавания с дипломом судового механика второго разряда в должности старшего механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 750 кВт и более или в должности второго механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 3000 кВт и более.
13. Лицам, которым присвоены звания судовых механиков, может быть а) судовому механику третьего разряда:
занимать должности до старшего механика включительно на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью менее 750 кВт;
занимать должности второго механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью менее 3000 кВт при наличии подтвержденного стажа плавания не менее 12 месяцев с исполнением обязанностей вахтенного механика, в том числе не менее 8 месяцев в должности третьего механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 750 кВт и более;
занимать должности до третьего механика включительно на любых судах;
б) судовому механику второго разряда:
занимать должность старшего механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью менее 3000 кВт при наличии подтвержденного стажа плавания не менее 12 месяцев в должности второго механика на судах с главными двигателями общей эффективной мощностью 750 кВт и более ;
занимать должности до второго механика включительно на любых судах;
в) судовому механику первого разряда - занимать любую должность по специальности на любых судах.
14. Судовые механики по специализации подразделяются на:
судовых механиков паросиловых установок;
судовых механиков двигателей внутреннего сгорания;
судовых механиков по атомным установкам;
судовых механиков-универсалов.
Судовые механики допускаются к занятию должностей на судах в соответствии со своей специализацией.
IV. Звания судовых электромехаников
15. Для присвоения званий судовых электромехаников устанавливаются следующие требования:
а) звания судового электромеханика третьего разряда - 8 месяцев плавания на судах с исполнением обязанностей по уходу за судовым электрооборудованием; кроме указанного срока плавания требуется прохождение производственной практики в соответствии с учебными планами учебных заведений или работы по судоремонту в течение не менее 12 месяцев;
б) звания судового электромеханика второго разряда - 24 месяца плавания с дипломом судового электромеханика третьего разряда в должности электромеханика на судах с электрооборудованием мощностью 600 кВт и более;
в) звания судового электромеханика первого разряда - 24 месяца плавания с дипломом судового электромеханика второго разряда в должности электромеханика на судах с электрооборудованием мощностью 1500 кВт и более.
16. Лицам, которым присвоены звания судовых электромехаников, может быть разрешено:
а) судовому электромеханику третьего разряда:
занимать должности до второго электромеханика включительно на судах с гребными электродвигателями общей мощностью менее 3000 кВт;
занимать должности до третьего электромеханика включительно на любых судах;
занимать должности до второго электромеханика включительно на судах, не имеющих гребных электродвигателей, с электрооборудованием мощностью менее 3500 кВт;
занимать должность электромеханика на судах, не имеющих гребных электродвигателей, с электрооборудованием мощностью менее 2000 кВт;
б) судовому электромеханику второго разряда:
занимать должности до старшего электромеханика включительно на судах с занимать должность электромеханика или должности до старшего электромеханика включительно на судах, не имеющих гребных электродвигателей, с электрооборудованием мощностью менее 3500 кВт;
занимать должности до второго электромеханика включительно на любых в) судовому электромеханику первого разряда - занимать любую должность Примечание: в настоящем разделе Положения под мощностью электрооборудования на судах флота рыбной промышленности понимается мощность без учета электрических установок, предназначенных для обеспечения добычи и переработки рыбы и других объектов водного промысла.
V. Звания судовых радиоспециалистов
17. Для присвоения званий судовых радиоспециалистов устанавливаются следующие требования:
а) звания судового оператора радиотелефониста - выполнение практических занятий в соответствии с учебным планом;
б) звания судового радиотелеграфиста - 6 месяцев плавания на судах с выполнением работы по специальности, включая учебную практику;
в) звания судового радиооператора второго класса:
для лиц, имеющих высшее или среднее специальное морское образование, - 6 месяцев плавания на судах с выполнением работы по специальности, включая учебную практику;
для лиц, окончивших мореходные школы или специальные курсы, - 12 месяцев плавания на судах с дипломом судового радиотелеграфиста в должности радиоспециалиста;
г) звания судового радиооператора первого класса:
для лиц, имеющих высшее морское образование, - 12 месяцев плавания на судах с дипломом судового радиооператора второго класса в должности для лиц, имеющих среднее специальное морское образование, - 18 месяцев плавания на судах с дипломом судового радиооператора второго класса в должности радиоспециалиста;
для лиц, окончивших мореходные школы или специальные курсы, - 24 месяца плавания на судах с дипломом судового радиооператора второго класса в должности радиоспециалиста.
18. Лицам, которым присвоены звания судовых радиоспециалистов, может а) судовому оператору-радиотелефонисту - занимать должность оператора- радиотелефониста на судах, оборудованных радиотелефонной установкой;
б) судовому радиотелеграфисту - занимать должность радиооператора на всех судах в прибрежном, малом и групповом дальнем плавании;
в) судовому радиооператору второго класса:
занимать должность радиооператора на любых судах;
занимать должность начальника радиостанции на непассажирских судах валовой вместимостью менее 5000 рег. тонн или на пассажирских судах, на которых допускается менее 250 пассажиров;
г) судовому радиооператору первого класса - занимать любую должность по специальности на любых судах.